polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
بەو ئەنجامە دەگەین دوو گۆشەی و یەکسانن لەبەر ئەوەی ھەردووک یەکسانن بە ئەنجامی کۆکردنەوەی گۆشەیەکی ٩٠ پلەیی و گۆشەی .
ڕاستەھێڵێکی ھاوبەرە لەگەڵ ؛ کەواتە چوارلایەیە بە لایەکانی دوو بە دوو ھاوبەرە و ڕووبەرەکەی دوو ئەوەندەی ڕووبەری سێگۆشەی یە؛ لەبەر ئەوەی بنکەی بەرزی ھاوبەشە لە ھەردووکیاندا و بەرزی ھەردووکیان درێژاییەکەی یەکسانە بە .
لەبەر ئەوەی ھەر یەکەی گۆشەیەکی ٩٠ پلەیییان ھەیە و لە گۆشەی دا ھاوبەشن؛ بەو دەرئەنجامە دەگەین گۆشەی سێھەمی لە ھەردووکاندا یەکسانە .
ڕووبەری ھەر سێگۆشەیەک نیوەی ڕووبەری چوارلایەکە کە لایەکانی دوو بە دوو لەگەڵ یەک ھاوبەرن و بەرزی و بەنکەی یەکسان بە بەرزی و بنکەی سێگۆشەی ھەیە.
ھەر یەک لە دوو چوارگۆشەی سەرەوە پەیوەندی ھەیە بە یەکێک لە دوو سێگۆشە جووتبووەکە و ھەر یەک لە سێگۆشەکان بە نۆبەی خۆیان پەیوەندیان ھەیە لەگەڵ یەکێک لە لاکێشەکانی دروستکەری چوارگۆشە.
ھەر کات دووجای یەکێک لە لاکانی سێگۆشەیەک یەکسان بێت بە ئەنجامی کۆکردنەوەی دووجای دوو لای تری سێگۆشە ئەوا گۆشەی نێوان ئەو دوو لایەی سێگۆشەکە وەستاوە.
لە دەسپێکی پێشنیاری ٤٧ لە کتێبی ١ ھاتووە و ئەوە دەردەخات کە ئەنجامی کۆکردنەوەی ڕووبەری دوو چوارگۆشەی سەر دوو لای گۆشەی وەستاو یەکسانە بە ڕووبەری چوارگۆشەی سەر لای ژێ.
یەکێکی تر لە ڕێگاکانی سەلماندنی پیتاگۆرس کەڵکوەرگرتن لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکارییە واتە دەمانەوێت بزانین بە گۆڕینی درێژایی یەکێک لە لاکانی سێگۆشەکە،
ناوچە سەرەکییەکەی بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە و درێژی لاکەی یە دەتوانین دابەش بکەین بە دوو چوارگۆشە کە لاکانیان بە و دیاری کراوە و ئەم ھاوکێشە ساغدەکاتەوە:
تیۆرمی پیتاگۆرس دەتوانرێت بە ڕیزکردنی چوار سێگۆشەی گۆشەوەستاوی یەکسان بە لاکانی و و لە ناو چوارگۆشەیەکدا کە لاکانی یە بە شێوەی جەبری بسەلمێنرێت.
تەنانەت ئەگەر ھات و وشەی مانادار و واتادارمان ‌ھەڵبژارد و لەگەڵ یەکتر بەستمانەوە لەگەڵ ڕەچاوکردنی ھەموو یاسایێکی ڕێزمانی.
پاشان پردی لە نزیک باخچەی لەبەشی باکوری شارەکە لەگەڵ کڵێسایەک دروست کرانەوە لەساڵی ١٦٠٣ بەڵام دواتر لە ١٦١١ خاپور کرانەوە لەلایان دانماڕکیەکانەوە،
نێزەرلاندیەکان لەسەرتای کاری دەسەلاتداریان سەرکەوتنی گەورەیان بەدەست ھێنا تاوەکو ١٦٥٢ ئەمیش بەھۆی کۆچی دوایی ڕامکار و بیرمەندی گەورەی نێزەرلاندیەکان لە ئەنجومەنی شارەکە،
فرۆکەخانەیەکی بچوکیشی ھەبوو کە ١٥ کم لەناوشاری یۆتۆبۆری دووربوو بەڵام بەھۆی قەڕەباڵغیەوە لە ساڵی ٢٠١٥ داخرا.
ئەمیش بەھۆی گرنگی پێگە جوگرافیەکەیەوە کە کەوتۆتە سەرکەناراوەکانی خۆرئاوای سوێد بەرامبەر ھەریەکە لە نەرویژ لەباکور و دانماڕک لە باشوری،
زۆر ھەوڵ دراوە بۆ بنیات نانی شارێک لەم شوێنە بەڵام ھەموو ھەوڵەکان شکستیان ھێناوە تا دواھەمین ھەوڵ لە ١٦٢١ لەلایەن گۆستاف ئەدۆلفوس سەرکەوت و شارەکە دروست بوو.
پاشان پەنابەرێکی تری سکۆت لەندی بەناوی جێمس بەندەری ی دروست کرد بۆ دروستکردنی کەشتی لەبواری بازرگانی کە تاوەکو ساڵی ١٩٨٩ بەردەوام بوو،
لەگەڵ ئەمەی ھاوبەشگای سوێندی ھیندی لە ساڵی ١٧٣١ دامەزرا و شارەکە بوو بە شارێکی کراوە بەدەم جیھان کە گەشتی ئەنجام دەدا بۆ چین و ئەوپەڕی ئاسیا.
به‌ناوی تیشکی ژێر سور که‌ ئه‌کادیمیایه‌کی تایبه‌تمه‌ند بوو له‌ ١٩١٩ دامه‌زرا به‌سه‌رۆکایه‌تی وۆدرۆو ویڵسن له‌ زانکۆی ویلز ،
پاشان له‌گه‌ڵ دێڤد دیێڤیز زانکۆی جۆرج تاونیان دامه‌زراند که‌ به‌کۆنترین زانکۆ داده‌نرێت بۆ خوێندنی په‌یوه‌ندیه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان له‌ ولایه‌ته‌ یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مێریکا ٫وه‌ به‌ر له‌و په‌یمانگای له‌نده‌ن دامه‌زرا له‌ ١٩١٩ بۆ خوێندنی په‌یوه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی به‌بۆنه‌ی وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی نۆبڵی جیهانی له‌لایه‌ن فیلیپ نۆییڵ بۆ ئاشتی که‌ بۆ یه‌که‌م جاربوو به‌ شێوه‌یه‌کی فراوان خوێندکاری لێ وه‌رگیرا له‌ ئاستێکی به‌رز.
پاشان به‌شی مێژووی نێوده‌وڵه‌تی کرایه‌وه‌ له‌ زانکۆی له‌نده‌ن و خوێندنی په‌یوه‌ندیه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان له‌زانکۆی ئۆکسفۆرد پاشان کردنه‌وه‌ی زانکۆی تیشکی ژێرسوری به‌دوا هات له‌ وڵاته‌ یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مێریکا و سویسرا له‌ساڵی ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٢ ئه‌م به‌شه‌ی خوێندن له‌ کوردستان کرایه‌وه‌ له‌ هه‌ریه‌ک له‌ زانکۆکانی کوردستان و زانکۆی جیهان.
پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان پەیوەندییەکی ئەکادیمی لە سەر ئاستێکی ڕامیاری بەرز کە ھەڵوێستی چاکەکاری وڵاتان دیاری دەکات بۆ کێشە نێودەوڵەتییەکان و ئاشتی جیھانی.
شتێک له‌باره‌ی بیردۆزه‌کانی په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان نه‌ده‌زانرا تا کۆتایی جه‌نگی جیهانی یه‌که‌م ،
کاریان ده‌کرد له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی بۆ نمونه‌ به‌کارهێنانی ڕاناوی "من" و " " له‌ په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان دا.
وه‌ ڕێکخستنی ئه‌کادیمیانه‌ی په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان له‌سه‌ر بنه‌مایه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی.
به‌ڵام ڕودانی جه‌نگه‌کان ئه‌م زانسته‌ی به‌رفراوانتر کرد که‌ بوه‌ هۆی سه‌رهه‌ڵدانی چه‌ندین بیردۆزی جۆربه‌جۆر هه‌موو ئه‌م شه‌ڕانه‌ بوونه‌ سه‌رچاوه‌ی سروش بۆ له‌دایک بوونی ئه‌م بیردۆزانه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ بونه‌ته‌ بنه‌ما بۆ په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان .
به‌تایبه‌ت دوای سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕشی فه‌ڕه‌نسی و یه‌کگرتنی نه‌ته‌وه‌کان و به‌ده‌نگه‌وه‌چونی ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاری و سه‌رهه‌ڵدانی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی .
بۆ نمونه‌ لیبڕاڵیه‌کان له‌سه‌ر بیردۆزه‌کانی کانت و ڕۆسۆ ده‌ڕۆیشتن له‌کاتی سه‌رهه‌ڵدانی یه‌که‌م بیردۆزیان که‌ بیردۆزی ئاشتی دیموکراتی بوو .
به‌جۆرێک له‌گه‌ڵ مافه‌کانی مرۆڤ بگونجێت گونجاندنێک که‌له‌گه‌ڵ مرۆڤی هاوچه‌رخ هاوڕا بێت٫ ئاشکرایه‌ پێداویستیه‌ مرۆییه‌کان له‌سه‌رده‌مێکه‌وه‌ بۆ سه‌رده‌مێک ده‌گۆڕدرێن به‌گوێره‌ی یاساکانی سروشتی مرۆڤ ،
هه‌ریه‌که‌ له‌ فڕانسیسکۆ دی ڤیتۆریا و هۆگۆ گڕاتیوس و جۆن لوک بیردۆزێکیان پێشکه‌ش کرد بۆ مافه‌ جیهانیه‌ مرۆییه‌کانی هاوچه‌رخ له‌ ئامانجه‌ هاوبه‌شه‌کان دا .
به‌تایبه‌ت دروست بونی بیردۆزر هاوچه‌رخه‌کان له‌سه‌ده‌ی بیسته‌م وه‌ک ڕێبازی ماڕکسی که‌ بوونه‌ بنه‌ما بۆ په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان .
ته‌کنه‌لۆژیا و ئه‌ندازه‌ و ئابوری و مێژوو و یاسای نێو ده‌وڵه‌تی و دیمۆگرافی و جوگرافی و فه‌لسه‌فه‌ و کاری کۆمه‌ڵایه‌تی و کۆمه‌ڵزانی و ده‌روون زانی و تاوان ناسی و زانسته‌کانی کۆمه‌ڵجۆری و لێکۆڵینه‌وه‌ ڕۆشه‌نبیریه‌کان و دپلۆماسیه‌کان ،
جیهان گه‌رایی و سه‌روه‌ری وڵاتان و ئاسایشی نێو ده‌وڵه‌تی و په‌یوه‌ندی دپلۆماسی و پاراستنی ژینگه‌ و به‌ربڵاوبونه‌وه‌ی چه‌کی ئه‌تۆمی و نه‌ته‌وه‌کان و ڕژێمی ئابوری جیهانی و بانکه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان و بابه‌تی تیرۆر و مافه‌کانی مرۆڤ و ده‌ستخستنه‌ ناوکاروباری وڵاتان و ناکۆکیه‌ ئاینیه‌کان و ڕه‌گه‌زپه‌رستی و هتد
پرۆتۆکۆله‌ سه‌ربازیه‌کان و هێزه‌ نه‌رمه‌کان ڕۆڵێکی گرنگیان هه‌یه‌ له‌ په‌یوه‌ندیه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان و دروست بوونی دوولایه‌نی دابه‌شکاریه‌ جه‌مسه‌ریه‌کانی هێز .
به‌تایبه‌ت له‌ کاتی جه‌نگی سارد بینیمان چۆن وڵاتان دابه‌ش بوون به‌سه‌ر هه‌ریه‌ک له‌جه‌مسه‌ره‌ به‌رهه‌ڵستکاره‌کانی جیهان که‌ هه‌ریه‌که‌یان به‌گوێره‌ی به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆیان و پاراستنی سه‌روه‌ری و ڕژێمه‌کانیان پاڵپشتیان بۆ لایه‌نێک هه‌ڵبژارد له‌ یه‌کێک له‌ جه‌مسه‌ره‌کان به‌گوێره‌ی ئایدۆلۆژیا نزیکه‌کانیانه‌وه‌ .
وه‌ یه‌که‌م زانکۆی تایبه‌ت به‌م بواره‌ له‌ساڵی ١٩٢٧ دامه‌زرا له‌ وڵاته‌ یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مێریکا بۆ خوێندنی تیشکی ژێرسور و به‌شه‌کانی په‌یمانگای باڵای لێکۆڵینه‌وه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کانی کرده‌وه‌ ( ئێستا په‌یمانگای باڵای لێکۆڵینه‌وه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان و گه‌شه‌پێدان) ،
له‌ که‌نه‌دا له‌ساڵی ١٩٦٥ زانکۆ و قوتابخانه‌ی نۆڕمان باترسۆن کرایه‌وه‌ بۆ خوێندنی کاروباری نێوده‌وڵه‌تی .
به‌ستانه‌وه‌ی چه‌ندین ڕژێمی ده‌وڵه‌تی و هه‌رێمی له‌خۆ ده‌گرێت له‌سه‌ر بنه‌مای به‌رژه‌وه‌ندی هاوبه‌ش و هێزی هاوبه‌ش بۆ به‌دیهێنانی ئایدۆلۆژیایه‌کی دیاری کراو یان ده‌سکه‌وتێکی ئابوری که‌ هه‌ریه‌که‌ له‌ وڵاته‌ پێک به‌ستوه‌کان پشت به‌ ئه‌وه‌که‌ی تر ده‌به‌ستێت .
ئه‌م چه‌مکه‌ش هۆکارێک بوو بۆ سه‌رهه‌ڵدانی جیهان گه‌رایی و ئابوری جیهانی و ده‌زگا نێوده‌وڵه‌تیه‌کان ٫که‌ کۆی هه‌مویان په‌یوه‌ندیان هه‌بوو به‌ په‌یوه‌ندیه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان.
له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌که‌مین هیچ وڵاتێک نه‌بوو به‌ته‌نها بتوانێ گۆڕانکاریه‌ک له‌ ڕژێمی نێوده‌وڵه‌تی به‌ده‌ست بێنێت تا به‌ره‌و چاکتری ببات .
که‌ ڕۆڵێکی زۆر چاڵاکیان هه‌بوو له‌ گۆڕانکاریه‌کان و ڕێکخستنه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان که‌ به‌شێوه‌ی خۆکرد و سه‌ربه‌خۆ کاره‌کانیان جێبه‌جێ ده‌کرد .
چاڵاکی ڕامیاری و په‌یوه‌ندیه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ کاتی مێژوونووسی یۆنانی تۆسیدیده‌س ،
بۆ کاروباری نێوده‌وڵه‌تی و په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان که‌ بوو به‌ به‌شێکی سه‌ربه‌خۆ له‌ زانسته‌ ڕامیاریه‌کان.
به‌ڵام زۆرینه‌ی زانایان مێژووی په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان له‌سه‌ر ئاستی شکۆمه‌ندی و سه‌ربه‌خۆیی ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ کۆنگره‌ی ئاشتی ویستفالیا له‌ساڵی ١٦٤٨ ٫که‌ خاڵی وه‌چه‌رخانه‌ له‌ پێشکه‌وتنی ڕژێمی نێو ده‌وڵه‌تی نوێ .
که‌ به‌سترا له‌ سه‌ده‌ی ناوه‌ڕاست له‌ ئه‌وڕوپا له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاری له‌سه‌ر بنه‌مای ئاینی قوچه‌کی نادیار .
جه‌مسه‌ری بریتیه‌ له‌دابه‌ش بوونی هێزی وڵاتان به‌سه‌ر دووته‌وه‌ر یان زیاتر له‌ په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان .
که‌ هه‌ریه‌که‌ له‌دوو هێزه‌ زه‌به‌لاحه‌که‌ی جیهان کۆمه‌ڵێک وڵاتیان وه‌ک پاشکۆ بۆ خۆیان ڕاکێشا .
مه‌به‌ستمان له‌ شیکردنه‌وه‌ی چه‌مکه‌کانی ده‌سه‌ڵات و سه‌روه‌ری و به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانی ئیش کردنه‌ له‌سه‌ر وڵات و په‌یوه‌ندیه‌کانی له‌گه‌ڵ وڵاتانی تر تابزانێت خۆی کێیه‌ و جیاوازیه‌که‌ی چیه‌ له‌گه‌ڵ وڵاته‌کانی تر .
چه‌مکی هێز له‌ په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان ده‌توانین به‌وه‌ هه‌ژماری بکه‌ین که‌ تا ئه‌وپه‌ڕی توانا کاریگه‌ری هه‌یه‌ به‌سه‌ر گۆڕه‌پانی نێوده‌وڵه‌تی و په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان .
که‌ لێره‌ هێزی نه‌رم هه‌موو بابه‌ته‌کان یه‌کلایی ده‌کاته‌وه‌ مه‌به‌ستمان له‌ هێزی نه‌رم هێزی دپلۆماسی و ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌ .
ئه‌م ڕژێمه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ له‌ ئه‌وڕوپاوه‌ په‌لی هاوێشت بۆ هه‌ردوو ئه‌مێریکا و ئه‌فریکا و ئاسیا له‌ ڕێگای داگیرکاریه‌ ئه‌وروپیه‌کان .
که‌ بوه‌ بنه‌مای دامه‌زراندنی ڕژێمی ده‌وڵه‌تی هاوچه‌رخ ئه‌میش دوای نه‌مانی پڕۆژه‌ داگیرکاریه‌کان و هاتنه‌ ئاراوه‌ی جه‌نگی سارد و دابه‌ش بوونی وڵاتان به‌سه‌ر جه‌مسه‌ره‌کان .
مێژووی په‌یوه‌ندیه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کان ده‌کرێت بیگه‌ڕێنینه‌وه‌ بۆ هه‌زاران ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ٫باڕی بوزان و ڕیچارد لیتل ،
بۆ نمونه‌ په‌یوه‌ندیه‌کانی نێوان شاره‌کان له‌ ناوه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی سۆمه‌ری کۆن که‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ٣٥٠٠ ساڵ به‌رله‌زایین .
چه‌مکی ئاسته‌ ڕژێمیه‌کان ئه‌م چه‌مکه‌ پێشنیارکراوانه‌ن که‌ هه‌ڵده‌ستن به‌دیاری کردن و دروست کردنی ژینگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی که‌ بابه‌ته‌ هه‌ره‌مه‌کیه‌کان لێک ده‌کاته‌وه‌.
وه‌ سه‌رهه‌ڵدانی چه‌ندین ده‌وڵه‌ت و هه‌رێمی جۆربه‌جۆر له‌ناو سنوری ئه‌و وڵاته‌ خاوه‌ن سه‌روه‌ریانه‌ به‌ تایبه‌ت ئه‌و میلله‌تانه‌ی له‌سه‌ره‌تای یاریه‌کان بێبه‌ش کران که‌ له‌ناوه‌خۆیان په‌یوه‌ندیان به‌یه‌که‌وه‌کرد بۆ گه‌یشتن به‌ مافه‌کانیان .
ئەم شارە لە ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ ئوقیانووسی ئارام و لە ڕۆژاواشەوە لەگەڵ زنجیرە چیایەکی گەورەی دابڕێنەر و لە باشووریشەوە لەگەڵ ویلایەتی نیو ساوت وێلز و لە باکووریش لەگەڵ بریزبێن هاوسنوورە.
ناوچەی گۆڵد کۆست لە ٢٠٠٦ دا زیاتر لە نیو ملیۆن کەس گەلهەی هەبووە کە بەم پێیە دووهەم شاری گەورەی کوینزلەند و شەشەم شاری گەورەی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ.
لەساڵی ١٩٦٠ بومەلەرزەی ڤالدیڤا یان بومەلەرزە بەهێزەکەی چیلی لە ڕۆژی یەکشەمە ٢٢ی ئایاری ١٩٦٠ ئەم بومەلەرزەیە بەهێزترین بومەلەرزەی جیهانە کەتائێستا تۆمارکرابێت کە بە ٩.٥ پلەی ڕێختەر ڕوویدا لە دوانیوەڕۆ ٣:١١ بەکاتی ناوچەکە و ٨:١١ دەقیقەی دوانیوەڕۆ بەکاتی بەریتانیا وە کۆتا بومەلەرزە بۆ ماوەی دە دەقیقە بەردەوام بوو وە ئەم بومەلەرزەیە بووە هۆکاری دروست بونی تسۆنامی لە باشوری چیلی و هاوای و یابان و فلیپین و ڕۆژهەڵاتی نیوزلەندا و باشوری خۆرهەڵاتی ئوستڕالیا و دورگەی ئەلێوتیان لە ئەلاسکا سەر بەئەمریکا
وە ناوەندی بومەلەرزەکە نزیک لوماکۆ یە بە نزیکەیی ٥٧٠ کیلۆمەتر لە باشوری سانتیاگۆ لەگەڵ ڤالدیڤا وە کاریگەریەکی زۆری کردە سەر شاری ڤالدیڤا وە ئەو بومەلەرزەیە بوە هۆکار بۆ دروست بوونی تسۆنامی و کەناراسەکانی چیلیان داپۆشی لەگەڵ شەپۆلێ کە بەرز دەبۆیەوە بۆ ٢٥ مەتر وە تسۆنامی زەریای هێمن و شاری هیلۆ لە هاوای داپۆشی .
وە لەم کارەساتەدا ژمارەی مردووەکان و زیانە داراییەکان پێوانە ناکرێ لەگەڵ ڕوپێوی جوگرافی وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا ژمارەی قوربانییەکان بە (٢٢٣١ ،
٥٧٠٠ ) مردوو دەخەمڵێنرێت وە هەندێک سەرچاوە بە ٦٠٠٠ کەس گیانیان لەدەسداوە لەم ڕووداوە وە هەندێک سەرچاوەی تری جیاوەز زیانە داراییەکانی بە ٤٠٠ ملیۆن دۆلار بۆ ٨٠٠ ملیۆن دۆلار دەخەمڵێنرێ و (وە ٣،
بەڵام بەھائوڵڵا وای کردووە کە یاسا نوێکان بەپێی پێداویستییەکانی کۆمەڵگەی بەھایی بەکار بھێنرێت و ئەم یاسایانە وردە وردە لەم ئایینەدا دەردەکەون یان دەگۆڕن.
چیرۆکە شەخسییەکان و گێڕانەوەی زارەکی ژیانی بەھائوڵڵا یان پیرانی تری ئەم باوەڕە بە ھیچ شێوەیەک ناتوانێت ببێتە بنەمای دیاریکردنی حوکمەکان.
دوای ئازادبوونی لە زیندان مانگێک مھجالی پێ دەدرێت بۆ ئەوەی ئێران بەجێبھێڵێت بەھائوڵڵا عێراق ھەڵدەبژێرێت بۆ ئەوەی ئێران بەجێبھێڵێت و لەگەڵ خێزانەکەی و دوو برا ئێران بەجێبھێڵێت بۆ عێراق.
دوای کۆتایی ھەزارەی یەکەم دوای کۆچی دوایی حەسەنی عەسکەری یازدەیەمین ئیمامی شیعە لە ٢٦٠ بزووتنەوەی بابی لە ئێران دامەزراند و شوێنکەوتووانی لە بەشە جیاوازەکانی کۆمەڵگا و ناوچە جیاوازەکانی ئێران ڕاکێشا.
بەھائوڵڵا بۆ دڵنیابوون لەوەی کە دوای تێپەڕبوونی کات کۆمەڵگای بەھایی بە ڕێگای جێبەجێکردنی وانە وتنەوەکانی بە یەکپارچەیی بەرەو پێش بچێت بنەمائێکی دامەرزاند کە بە مەرج و پەیمان ناسراوە.
بەپێی ئەم پەیمانە بەرپرسیارێتی ڕێنماییکردن و ڕابەرایەتیکردنی کۆمەڵگا دوای بەھائوڵڵا بۆ کوڕە گەورەکەی عەبدولبەھا و پاشان شەوقی ڕەبانی نەوەی عەبدولبەھا و لە کۆتاییدا وەک بەھائوڵڵا دیاریی کردبوو،
پێغەمبەران لەڕێگەی پرۆسەیەکی بەردەوام و بەرەبەرە و ھەمیشەیی و بەپێی توانای تێگەیشتن لەمرۆڤ و پێداویستی و مەرجەکانی ھەرجارە و فێرکردن و ڕێنوێنی پێویست بۆ گەشەی کۆمەلایەتی و مەعنەوی مرۆڤ دابین دەکەن و مرۆڤ لە توانا و بەرپرسیارێتییەکانی ئاگادار دەکەنەوە وەک پارێزەر و ئەمیندار لە جیھان؛ و جیاوازی لە نێوان ئایینەکان لەو فێرکردنە کۆمەڵایەتیانە و حوکمەکانیانە کە دەتوانێ بەپێی ڕادەی پێگەیشتنی کۆمەڵایەتی و ڕۆحی خەڵک و ھەلومەرجی دیاریکراوی کۆمەڵگایەک کە ئایینێکی دیاریکراوی تێدا دەرکەوتوە جیاواز بێت.
فێرکردنەکانی بەھایی پێویستی بە نەھێشتنی ھەژارییەکی زۆر و سەرمایەی بێئەندازەیە بۆ یەکڕیزیی خێزانی مرۆڤ و بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی جیھانی لەسەر بنەمای ئاشتی و دادپەروەری.
ئەڵبەت کارە بەھایییەکان بڕوایان بە یەکسانکردنی سامان و دروستکردنی یەکسانیی تەواوی ئابووری لە نێو خەڵکدا وەک چۆن ئایدۆلۆژیای کۆمۆنیزم دەڵێت نییە و لەو بڕوایەدان کە ئەم جۆرە یەکخستنە مەحاڵە و زیان بە کۆمەڵگا دەگەیەنێت.
بەھایییەکان پێیان وایە کە ئەو کتێبە پیرۆزانەی کە نێردراون بۆ مرۆڤایەتی ھەموو یەک سەرچاوەیان ھەیە و ھەر یەکەیان لەلایەن ھەمان خواوە نێردراون،
بەرھەمە بەھایییەکان گەڕان بە سەربەخۆیی بەدوای ڕاستیدا بە یەکێک لە سەرەکیترین ئەرکەکانی ھەر تاکێک دەزانن بەھائوڵڵا جەخت لەوە دەکاتەوە کە مرۆڤ دەبێت جیھان بە چاوی خۆی ببینێت نەک لە ڕوانگەی کەسانی ترەوە.
ڕاھێنانە بەھایییەکان ئەوە ڕادەگەیەنن کە دەبێت مرۆڤ لە جیاتی لاساییکردنەوەی کوێرانە لە کەسانی تر یان لە داب و نەریتی کۆمەڵگاکەی خۆی بەدوای ڕاستیدا بگەڕێت.
جەختکردنەوەیەکی توند لەسەر گرنگی پەروەردە لە بەھایدا ھەیە و پەروەردە بە یەکێک لە فاکتەرە سەرەکییەکانی پێشکەوتنی ڕۆحی و ماددی تاک و کۆمەڵگا دادەنرێت.
کارە بەھایییەکان یەکێک لەئەرکە سەرەکییەکانی دایک و باوکان بۆ پەروەردەکردنی منداڵەکانیان دەزانن و لەشوێنە تایبەتەکانیشدا جەختکردنەوەیەکی تایبەتی لەسەر پەروەردەکردنی منداڵانی کچان چونکە لەداھاتوو نەوەی داھاتوو وەک دایک پەروەردە دەکەن.
ئەم دیارگەکانی ئاشکاربوون بەنیازن ئایینەکان لە جیھاندا بڵاوبکەنەوە و دابمەزرێنن لە بۆچوونەکانی بەھایییەتدا دەوترێت کە خودا زۆر گەورترە کە مرۆڤ بە تەواوی لێ تێبگات و تەنانەت وێنەیەکی تەواویشی دەست بکەوێت.
بەھائوڵڵا بە گشتی باس لەوە دەکات کە ئایین ئامرازێکی کاریگەرە بۆ گەشەکردنی کۆمەڵایەتی و زنجیرەی ئایینە جیھانییەکان قۆناغی جیاوازی ڕێنوێنی مرۆڤن لەلایەن خوداوە کە وردە وردە گەشە و گەشەکردنی مرۆڤ مسۆگەر دەکەن.
بەم پێیە باھایییەکان باوەڕیان وایە کە ھیچ ئایینێک ناتوانێت بانگەشەی دوا ئایین بوون بکات و مرۆڤ لە ڕێگەی پێغەمبەرانەوە ڕێنموویی ھەتاھەتایە وەردەگرێت بەھائوڵڵایش دەڵێت دوای ئەو ھاتنی پێغەمبەران بەردەوام دەبێت.
بەھایییەکان پێیانوایە پەسەندکردنی بێوێنەیی مرۆڤ پێویستی بەوەیە کە ھەر جۆرە دەمارگرژی ڕەگەزی و چینایەتی و ئەتنیکی و زمانەوانی و ئایینی و ڕەگەزی و ھتد بسڕدرێتەوە.
بەھائوڵڵا پەیڕەوانی فێردەکات کە بنەچەی ھەموو ئایینەکان یەکن و بنەما بنچینەیییەکانیان ھاوبەشن و مەبەستیان وەک خۆیەتی و فێرکردنی ئایینە جیاوازەکان لایەنە جیاوازەکانی یەک ڕاستی ڕووناک دەکاتەوە بەپێی بیروباوەڕی بەھایی،
ئیبراھیمی و ئێرانییە کە لە سەدەی نۆزدەیەمدا لەلایەن میرزا حسێنعەلی نووری ناسراو بە بەھائوڵڵا لە سەدەی ١٩ لە ئێران دامەزراوە.
بەھایەکان لەو باوەڕەدان کە پێغەمبەران بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی جیاوازییەکانی مرۆڤ و دروستکردنی یەکڕیزیی لە نێو خەڵکدا دەرکەوتوون،
ئەم ئایینە بانگھێشتی مرۆڤ دەکات بۆ قبووڵکردنی بنەرەتی بێوێنەیی مرۆڤ و بەدیھێنانی ئاشتی جیھانی لەڕێگەی ھاوبەشی و قبووڵکردنی یەکڕیزییەوە لەکاتی ھەمەجۆری و یەکسانی و دادپەروەری و سەرکردایەتی ئەخلاقی و یەکسانی ڕەگەزی لە ناوخۆ و نێودەوڵەتیدا تێبکۆشن.
لە سەرچاوە بەھایەکاندا ئەو ڕاستییەی کە مرۆڤ ھەمووی ئەندامی یەک خێزانن وەک بنەمایەکی بنەڕەتی ناسانراوە و شەوقی ئەفەندی بابەتی یەکپارچەیی مرۆڤ بە تەوەری سەرەکی و جەوھەری ھەموو ڕاھێنانەکانی ئایینی بەھایی دەبینێت.
بەرھەمە بەھایییەکان ئەوە دەڵێن کە مرۆڤایەتی ڕەگەزی نییە ژن و پیاو ھەمو مرۆڤن و کەسێک بەھۆی ڕەگەزەوە بەسەر ئەویتردا نییە.
کە لە ئەنقەرە لەماوەی نێوان ٠٦ تاوەکو ٢١ یۆنیۆی ١٩٤١بەسترا بۆ کارگێری کردنی تورکیا٫دابەشکرا بۆ ھەفت ھەرێمی جیاواز بە ڕەچاوکردنی بەرژەوەندیە ڕامیاری و مرۆیی و ئابوریەکان و ٫٫٫٫ھتد٫کەناویان نان ھەرێمە داخراوەکان و ھەرێمە کراوەکان .
ھەرێمە داخراوەکان سێ ھەرێم بوون کە ناوچە کوردنشینەکانی گرتەوە وە ھەرێمەکراوەکانیش بریتی بوون لە چوار ھەرێم کە پێک ھاتبوون لە ھەرێمە دەریاییەکان،
کەشاری ئەستەمبۆل لەخۆ دەگرێت بە چڕترین ناوچەی نیشتەجێبوون لە تورکیا ھەژمار دەکرێت٫نوکەندی بەسفۆر دەکەوێتە ئەم ھەرێمەوە کە دەریای ڕەش و دەریای مەڕمەڕە بەیەک دەبەستێتەوە کە نۆکەندێکە درێژیەکەی ٢٥ کم دەبێت لەگەڵ پانی ١٫٥ کیلۆمەتر بە قوڵی ١٠٠٠ مەتر٫کە بەرزە پردی بەسفۆر بەشی ئاسیا و ئەوڕوپا بەیەک دەگەیەنێت٫ئەم ھەرێمە ناوچەیەکی دارستانی چڕە و کەناراوێکی زۆری ھەیە لەگەڵ دۆڵ و شاخ.
ھەرێمی دەریای ڕەش ھەرءمێکی درێژکۆڵەیە لەبەشی باکوری تورکیا کە کەناراوەکانی دەریای ڕەش پێک دەھێنێت٫ناوچەیەکی بەردینە کاریگەری دەریای زۆرلەسەرە لەھەموو لایەک بە شاخ داپۆشراوە٫بەرزیەکەیان لە ١٨٠٠ مەتر دەست پێدەکات بۆ ١٥٢٥ مەتر.
کشتوکاڵی زۆرە وەک ناوچەی تەرابزۆن کە بەبەرھەمی باوی بەناوبانگە و ناوچەی سەمسۆن بۆ بەرھەمی لیمۆ ناوبانگی پەیداکردوە جگە لەھەبوونی کانی خەڵووز و کانزا خاکیەکان.
بەگوێرەی ئەم ڕێککەوتننامەیە دانیشتوە تورکەکانی ناوچەی کە پێشتر بەمەبەستی تێکدانی دیمۆگرافیای ناوچەکە نیشتەجێ کرابوون گەڕانەوە ناوەوەی تورکیای نوێ.
لەسەرەتا بەگوێرەی ڕێککەوتننامەی لۆزان نەتوانرا سنوری لەگەڵ سوریا جێگیر بکات٫بەھۆی بزاڤی بزوتنەوە کوردیەکان و داواکاری فەڕەنسیەکان لەسوریا٫ تا ساڵی ١٩٣٩ سنور دیاری کرا ٫بەڵام بەھۆی سەرھەڵدانی ھەندێ شۆڕشی بچوک لە کوردستانی تورکیا بارودۆخەکە سەری نەگرت تا ١٩٤٦ و گۆڕینی حوکمی ڕامیاری لە سوریا.
تورکیا لە سێ لاوە بە ئاو داپۆشراوە و خاوەنی زەویەکی شاخاوی زۆرە لەناوچە کوردستانیەکەی٫لەسەرەتای سەدەی بیستەمەوە سنوری ڕامیاری کێشاوە و ھیچ کێشەی نەبوە تەنھا بەرامبەر بزاڤە کوردیەکان نەبێت سەبارەت بەدۆزی کورد٫
سنوری لەگەڵ ئێراق لەساڵی بەگوێرەی ڕێککەوتننامەی ئەنقەرە دیاری کرا٫دوی پاشەکشەکردنی لە داوەکاریەکانی لە موسل و قامیشلۆ٫
بە چیرۆکێکیش لە یەکەم کێبڕکێی چیرۆک بۆ منداڵان کە شارەوانی سوورەی دیاربەکر ڕیکیخستبوو خەڵاتی پلەی دووھەمی بە دەست ھێنا.
ئەویش بە پێکھێنانی لیژنەیەک لە شارەزا و پسپۆڕانی بەریتانی و عێراقی لە بواری دروستکردنی بەنداو و دیاریکردنی شوێن و ئاست و قەبارەی گلدانەوەی ئاو،
پاشان لە ساڵی ١٩٥٣ لەلایەن دەستەیەکی شارەزا لە ئەندازیارانی کۆمپانیای ئەندازیاری ھزرا ی ئەمریکی دەستکرا بە توێژینەوەی کاری لیژنەکەی ساڵی ١٩٣٧ و پێشبینیکردن و ھەڵسەنگاندنی سیفاتی جیۆلۆجیی خاکەکەی و ڕادەی شیاوی ئەو ناوچەیە بۆ دروستکردنی ئەو بەنداوە.
ئەم لێکۆڵینەوانە بەردەوام بوون تا لە ساڵی ١٩٧٩ دوا ڕاپۆڕت لەبارەی ھەڵسەنگاندنی و دیاریکردنی لایەنە ئەرێنی و شیاوی شوێنی جوگرافی و جیۆلۆجییەکەی ئامادەکرا و بڕیاری دانانی بناغەی بەنداوەکە درا.
سەرەڕای ئەمە چەند شتێکی تر کرانە بیانوو بۆ ڕێگری لە دروستکردنی بەنداوەکە؛ لەوانە ڕاگوێزرانی نزیکەی ٢٠٫٠٠٠ کەس لە شوێنەکایان،
لەلایەکی تر وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاوی ھەرێمی کوردستان ڕای گەیاندووە کە دوای دروستبوونەوەی حکوومەتی عێراق لە ٢٠٠٣ تا ٢٠٠٨ حکوومەتی عێراق چەند جارێک شاندی ناردووە بۆ وتووێژ لەسەر پرۆژەکە و دەستپێکردنەوەی بەڵام حکوومەتی ھەرێم لەسەر دەستپێکردنەوەی ڕەزامەند نەبووە،
فیلمەکە باس لە سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا دەکات کە لە کاتی گەشتێکیدا بۆ ھێڵسینکی پایتەختی فینلاند فڕۆکەکەی لەلایەن تیرۆرستەکانەوە دەخرێتە خوارەوە لە دارستانێک لە نزیک شارۆچکەیەکی بچووک،
وە تاکە کەسیش کە یارمەتی بدات کوڕێکی ١٣ ساڵانە بە ناوی کە بەپێی داب و نەریتی شارۆچکەکەیان ھاتۆتە دارستانەکە بۆ ڕاوکردنی ئاسک.
بەڵام تیرۆرستەکان واز ناھێنن و بەدوای سەرۆک دادێن بۆیە ئەو کوڕەش تێوەدەگلێ و دەبێ ھەردووکیان یارمەتی یەکتر بدەن بۆ ئەوەی ڕزگاریان بێ.
ھەر لەو کاتانەشدا دەردەکەوێ کە پاسەوانە تایبەتیەکەی سەرۆک و جێگری سەرۆکیش خیانەتیان کردووە و بەیەکەوە ئەو پلانەیان داناوە بۆ کوشتنی سەرۆک.
ھەمیشە ڕێزێکی تایبەتیی بۆ ھونەرمەندانی گەورەی کورد وەکوو ناسر ڕەزازی و شوان پەروەر و بەندبێژانی وەک عەلی خەندان و سەید عەلی سەردەشتی داناوە و لە بەندەکانیدا ناوی بە بەرزی ھێناون.
زۆر جار ناوئاخنی بەندەکەکانی بە باسی نیشتمانپەروەری و خۆشەویستیی خاک و کورد ڕازاندووەتەوە و ھەر ئەوەش بووەتە ھۆی ئەوەی لەلایەن دەوڵەتی ئێرانەوە چەند جار دەستبەسەر کرێ و دواجاریش ناچار بە جێھێشتنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو و لە باشوور گیرسایەوە.
ڕووداوە خۆش و ناخۆشەکانی کوردستان لەسەر سەردەشتی کاریگەر بوون و دڵی پێیان خۆش و ناخۆش دەبوو و لە ئاواز و بەندەکانیدا ڕەنگی دەدایەوە.
بۆ نموونە لێک نزیک بوونەوەی حیزبەکانی باشووری کوردستان لە سەردەمی پاش ڕووخانی سەددامدا دڵی ئەوی خۆش کرد و گەلێک بەندی پێدا ھەڵگوتن و ھیوای سەربەرزی بۆ خاک و نیشتمان لێ خواستن.
ئەلبومی ئەممان لێ کە بە ھاوکاری تۆمارگای بێورانی شاری سەردەشت بڵاو بۆوە لایانگەرێکی یەکجار زۆری بۆ ئیسماعیل سەردەشتی دروست کرد.
زۆربەی بابەتەکانی ئەلبومەکەی باسی خۆشەویستی و جوانی پەرەستی بوون بەڵان دوای ماوەیەکی بە ئەرکی سەرشانی خۆی زانی کە باس لە نەتەوە و گەلی خۆی بکات و ئاواز و گۆرانی مللی و بەیاد ھێنانەوەی قارەمانی و پاڵەوانییەتی کانی گەلی خۆی کرد بەڵان بەداخەوە ڕێگەیان پێ نەدا و بە شەش مانگ گرتووخانە و چەندین شەلاق و ٣ ساڵ حەڕمین بێبەشی جەزا درا و دەم ٦ مانگەدا زۆرێک لە ھونەرمەندانی کورد یادیان لێ دەکرد و ڕێزیان لە دادەگرت.
سەردەشتی لەمەی کە زمانی لە گۆرانی کوتن کورت ببوو ئازارەکی زۆری داچێژا و دە ئاکامدا لە زستانی ٢٠٠٥ ئەلبومی خوداحافیزی بڵاو کردەوە و بەرەو باشووری وڵاتە چوارپارچەکەی ڕۆیشت.
دووای ماوەیەکی ھاوسەرگیری کرد و بە باوکی وت کە بە تەمامە بەڵان باوکی لەگەڵی ھاوڕا نەبوو و ھەر ئەمەش بوو ھۆی دوور کەوتنەوەی لە باوکی و مانەوەی لە شاری مەھاباد.
دەنگ خۆشی و زیرەکاتی سەردەشتی دە بەندبێژیدا وای کردبوو کە چەند کەسێک کە خۆیان دە مۆسیقای کوردی دا پێ لەوی شارەزاتر دەزانی لەڕووی چاوچنۆکی و بەخیلی پێ ھاتن پێی بڵێن کە گۆرانی کوتن و ناسراو بوون ئەمەندە ئەستەمە کە سەرکەوتوو نابی تێی دا و ئەگەر خاوەنی یەکەک لە تۆمارگاکانی مەھاباد نەبا شایەد بەردەوام نەبووبا لە کارەکەی خۆی.
دوای ماوەیەک خەڵکی موکریان زیاتریان ناسی و ھەر ئەمە بوو بەھۆی پێشکەوتنی زیاتری ئەو و خەڵک زیاتر بۆ شایییەکانی خۆیان بانگھێشتی ئەویان دەکرد.
خوێندنی سەرەتایی خۆی لە گوندی وەلێوی سەر بە شاری سەردەشت تێپەڕاند بەڵان چونکە ھیج هۆگرێکی بە خوێندن نبوو و زیاتر سەرقاڵی کوتنی ئاواز و گۆرانی بوو،
دووای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی و بۆ پێداچوون و بەردەوامی خوێندن چوو بۆ شاری مەھاباد بەڵان چونکە لەوێ جێگا و فەزای کەیف و خۆشی زۆر بوو،
لە کاتی لەدایک بوونی ئەمەندە بێ جووڵە بووە کە بە بڕوای خەڵک وایان زانیبوو کە مردووە ھەر بۆیە بە تەمای ناشتنی بوون بەڵان دووای دەمێک پژما و زانیان کە ماوە و ھەر ئەم پژمینە ھۆی ئەمە بوو کە کەمێک زیاتر لەسەر زەوی بژیت و لاپەڕێکی زێڕین دە مێژووی گەلی کورد دا دروست کات.
لە بەڵگەیەک ھاتووە کە ئەنجۆمەنی وەزیرانی حکۆمەتی ڕەزاخان لە ساڵی ١٩٣٧ بە بوونەی ئەوەی کە «سەبارەت بە نەژاد و نەتەوەی کوردەکان کە ئێرانیی ڕەبەقن بڕێک قسەی ناشیا پێش ھاتووە»،
کتێبەکان و نامیلکەکانێک سەبارەت بەم مژارە بەرھەم بھێنرێت و بڵاو بکرێت کە «کوردەکان لە پێکھاتەکانی بەڕەبەق ئێرانیی کۆنن و بەشێکی جیانەکردنی لەم وڵاتەیەن» و بۆیە ٥٠ ھەزار ڕیال بۆ نووسین و بڵاوکردنی سێ کتێب سەبارەت بە مێژوو و نەژادی کوردەکان بە شێخ محەممەدی مەردۆخی کوردستانی،
لە باری کرداردا ھیچ جیاوازییەک لەنێوان شێوەی ھەڵسوکەوتی دەسەڵاتدارانی حکوومەتی پەھلەوی لەگەڵ زمانی کوردی کە وەکوو زمانێکی ئێرانی پۆلێنبەندی کراوە،
بەپێی ئە بەڵگەیە شێخ محەممەدی مەردۆخ کتێبی مێژووی مەردۆخ یان مێژووی کورد و کوردستانی لە بەرامبەری گرتنی پارە بە سپارشتی حکوومەتی پەھلەوی نووسیوەتەوە تا کورد نەتەوەیەکی ئێرانی نیشان بدات.
بەڵگەکانێکی بەرچاو لەدەستدایە کە شێخ محەممەدی مەردۆخی کوردستانی لەگەڵ ڕێکخراوەی ساواکی حکۆمەتی پەھلەوی ھاوکاریی کردووە و ئاجانی ئەو ڕێکخراوەیە بووە.
خوێندنی سەرەتایی لە کرماشان و خوێندنی ناوەندی لەخوێندنگەی "سێن لوویی"ی تاران دوایی پێ‌ھێنا و ھەر لەو تەمەنەدابوو کە دەستی دایە ھۆندنەوەی شێعر.
ساڵی ١٩٣٣ بوو بە مامۆستای "فێرگەی باڵا" و"زانکۆی ئەدەبیاتی زانستگای تاران" و بە دوای ئەوەدا بوو بە ئەندامی"کۆڕی زانیاریی ئێران".
ھۆنراوەکانی ڕەشیدی یاسمی لەنێوان شێوازی کۆن و نوێدا بەیناوبەینن و ڕەخنەگرانی ئەدەب لە ڕێزەی "مەلیکوشوعەرای بەھار" و "ئیرەج میرزا" و "پەروین ئیعتیسامی"ی دادەنێن.
دوای ئەمە بە دەرکەوتنی لە فیلمی چاوە تەواو داخراوەکان و خەڵکی تر و مولێن ڕوژ لایەنگرێکی زۆری بۆخۆی پەیدا کرد و سەرنجەکانی خستنە سەر خۆی.
لە ٣١ی ئایاری ٢٠٠٦ پۆلیسی ستۆکھۆڵم ھێرشی کردە سەر بەرێوەبەرانی وێبگەکە و فەرمانی ڕاگرتنی وێبگەکەیان دەرکرد بۆماوەی سێ ڕۆژ،
بەگوێرەی مانشێتێکی ڕۆژنامەی لۆس ئانجلەس تایمز پایرەت بەی «یەکێکە لە ھەرە وێبگەگەورەکانی جیھانە بۆ بارکردنی زانیارییە نایاسایییەکان»،
لە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لە ئاھەنگێکی یادکردنەوەیاندا ڕایان گەیاند کە تەنھا ٤ میلیۆن کەس ناوی خۆی تۆمارکردووە لە ھاوبەشەکانیان «بۆداگرتنی ھەر زانیارییەک پێویستی بە ناو تۆمارکردن نییە لە وێبگەکەیان» و لەھەمان ساڵ شێوەی پەخشی وێبگەکەیان گۆڕی بۆ شێوازە کۆنەکەی ،
دواھەمین وڵات کە چاڵاکییەکانی ئەم وێبگەیەی قەدەغەکرد لە سنووری وڵاتەکەیان ھەریەکە لە فەرەنسا و ئینگلتەرا بوون دواتر ھاوبەشگا کۆمپانیای گووگڵ ھەموو زانیارییەکان و پەیرەوکارییەکانی پەیوەست بە پایرەت بەی سڕییەوە و قەدەغەی کرد لە کۆگای گووگڵ.
دادگا بڕیاری دانیشتنەکانی بە زیانی پایرەت بەی کۆتایی پێ ھێنا لە ١٧ی نیسانی ٢٠٠٩ بەدەرکردنی بڕیاری بەنکردنی ساڵێک و پێژماردنی ٣٠ میلیۆن کڕۆنی سوێدی بۆ ھەرسێ بەرێوەبەرەکە،
بەڵام دوای تێپەربوونی حەوت ڕۆژ لە بڕیاری دادگا لەلایەن ھەرێکیانەوە تانە لەبڕیارەکانی دادگا درا و داوای ھەموارکردنەوەی بڕیارەکەیان کرد،
سەرمایەکانی تریان لە ڕێگای پروپاگەندەوە دەستدەکەوت کە بەگوێرەی ھەڵسەنگاندنی سڤێنسکا داگبلادێت داھاتی مانگانەی وێبگەکە نزیکەی ٦ میلیۆن کڕۆنی سوێدی بووە،