polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
وە کە کەل و پەلەکانیان لەسەر پشتی ئەسپ و وڵاخەکانیان بار نەکردووە وە خۆیان بە کۆڵ باریان ھەڵگرتووە یاخود بەھۆی بەلەمەوە لەڕێگەی ئاوییەوە کەل وپەلیان گواستوەتەوە.
وە وەسەڵاتی ئیمپراتۆریای مایا کەوتە پیاوانی ئاینی وەکو قەشەکان کە دواتر ھەر ئەوانیش ئەبوون بە پادشا کەمینەی دەوڵەمەند و خۆش گوزەران لەو پەری خۆشی و کامەرانی دا ژیان ئەگوزەراند،
وە جیاوازی نێوان ئەم دوو چینە گەیشتە بووە زۆر ئاستێکی ترسناک و مەترسیدارەوە تا ئەو ڕادەی کە کاتێک دەوڵەمەندێک کۆچی دوایی ئەکرد زۆربەی کات وێرای خشڵ و زێڕ و کەل و پەلە تایبەتییەکانی،
لە ھەردوو سەدەی ی زاینی دا بەرەبەرە شارستانیەتی مایای کلاسیک بەرەو شۆڕبوونەوە و نەمان ئەچوو ئەمەش بەھۆی کۆچ کردنی خەڵکەکەی لەو شارانەی کەوتوونەتە دەشتەناوخۆیییەکان،
وە ھەرووەھا ئیمپراتۆریە کۆنەکەیان بەھۆی شەڕ و شۆڕ و نەخۆشی و پەتاو خراپی کەش وھەواوە لەناوچوو بە تایبەت لە شارەکانی باشوور،
مایا کۆنەکان ھەروەکو میسریەکان سیستەمێکی نووسینی ئاڵۆزیان بەکارھێناوە کە بە وشە چووە کە تێبینییەکانیان و حساباتە فەلەکی و ڕۆژمێر و مێژوو وە ڕەچەڵەکی نەتەوەی خۆیان پێ نووسیووە،
یاریەکی تاکەکەسی ئەلیکتڕۆنی بۆ یەکەمینجار لەتشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ وەشێنرا لەلایەن کۆمپانیای ڕۆڤیۆ لەو کاتەوە تاوەکوو ئێستا خەڵکێکی زۆری بەخۆوە سەرقاڵ کردووە،
نیگا بۆھێراو بەشێوەیەکی سەرەکی لەلایەن پلانێکی باڵندەی بێ باڵ وە تا ئێستا چەندین وەشان بۆ ئەم یاریە دەرچووە بۆ کۆمپیوتەر و مۆبایلە زیرەکەکان تەنانەت لە ڕێگای ئینتەرنێتەوە ڕاستەوخۆ بەکارھێنەران دەتوانن ئەم یاریە بکەن و تام و چێژی لێوەرگرن
بیرۆکەی ئەم یاریە دەگەڕێتەوە بۆ تووشبوونی جیھان بە پەتای ئەنفلۆنزای بەراز کە ماوەیەک جیھانی گرتبۆوە چەندان کەس بەو ھۆیەوە گیانیان لەدەست دابوو ،
دەیانەوێت بەرازە داگیرکەرەکان ڕاوەدوونێن لە شوێنەکانیان تۆی بەکارھێنەری ئەم یاریەش دەبێ یارمەتی باڵندەکان بەیت تاوەکوو بەرازەکان بکووژیت بۆ ئەوەی باڵندەکان بگەڕێنەوە نیشتیمانی خۆیان
""' "" وە دووەمیان "" "" ئەم وەشانە تا ئێستا زۆرتر لە ١٠ ملۆن جار داگیراوە لە ئینتەرنێت ئەمەش زۆری بەکارھێنەری یاریەکە دەسەلمێنێت , ئەم وەشانە لە ئاداری ٢٠١١ بڵاوکرایەوە.
ئەم وەشانەی لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە , لەلایەن کۆمپانیای ڕۆڤیۆ ئەم وەشانە سەرەتا بۆ بەرھەمەکانی ئەپڵ و سیستەمی ئەندڕۆید وە سیمبیان دەرچوو بەڵام بەھۆی زۆری داواکاریەوە کۆمپانیاکە ناچار بوو بۆ ئامێری تریش بی وەشێنێت وەک 3 و - و کۆمپیوتەر ھتد.
بەجۆرێک نیوەڕۆی ڕۆژی ٤ی ئازاری ١٩٩١ چەند پۆلیس‌و چەکدارێکی دەستەی تایبەت لەگەڕەکی سەنگەسەریەکان داوای ناسنامە لەچەند کەسێک دەکەن‌و یەکێکیان ناسنامەی پێ نابێت‌و ڕادەکات،
دواتر چەکدارەکانی بەعس دوای دەکەون‌و بەمەش دانیشتوانی ناو ئۆردووگاکە دێنە وەڵام‌و بەرپەرچی چەکدارەکانی ڕژێم دەدەنەوەو سەرەنجام تەقە دەست پێ دەکات‌و شێوە ڕاپەڕینێکی عەفەویانە لە خۆدەگرێت،
کە دەبێتە ھۆی بریندارکردنی پۆلیسێک بەناوی و کوژرانی دوو چەکداری ھەرکی کوژران دوو ھاووڵاتی کوردی دانیشتووی ئۆردوگاکە بەناوەکانی ،
بەڵام بەھیچ شێوەیەک سازدانی ئەم ڕاپەڕینە‌و خرۆشاندنی جەماوەر لە ژێر کۆنتڕۆڵی ڕێکخستنەکانی پارتە سیاسییەکانی کوردستاندا نەبوو.
قەزای خەبات دەکەوێتە سەر زێی گەورە بەناوچەیەکی کشتوکاڵی گرنگ و گەشتیاری ناسراوە لەبەر ئەوەی گەورەترین پڕۆژەی ئاودێری ھەیەو ناوچەیەکی دارستانی بەرفروانی لێ یەو سوودی گەشتیاری ھەیە.
کەس ئەرکی بەڕێوەبەردنی ناحیەیان لەئەستۆبووەو لەرێکەوتی ١١ / ١٠ / ٢٠٠٤ بەفەرمانی ئەنجومەنی وەزیران ژمارە کرا بە قەزا.
لەسنوورەکەدا چەندین پڕۆژەی ئابووری پێشەسازی گرنگ ھەن کە لەئاستی پایتەخت و ھەرێمی کوردستان سوودی لێ وەردەگیرێ وەک پاڵاوتگەی نەوت،
پردی کۆنی خەبات کەوتووەتە سەر زێی گەورە کە خەبات بە ناحیەی کەلەک دەبەستێتەوەو مێژوی دروستکردنی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی دەسەڵاتی عوسمانی.
دارستانی خەبات لە ساڵی پەنجایەکان دروستکراوە کە زیاتر لە دۆنم زەوی بەدارستانی چر داپۆشیووەو ئێستا وەک ناوچەیەکی گەشتیاری سوودی لێ وەردەگیرێت.
بەجۆرێ کە تەنانەت باوکانی مەسیحیش منداڵەکانیان دەناردە قوتابخانە بتپەرستییەکان چونکە لەپەروەردەیەکی مەسیحی درووست جیاواز نەبوو تەنھا لە کۆرسە ئایین و ئەخلاقییەکاندا نەبێت،
ھەروەھا قوتابخانە مەسیحییەکان و پەڕتووکە مەسیحییەکان پەیدابوون دامەزران لەگەڵ دەستپێکی سەدەی سێیەمی زایینیدا و ژمارەی مامۆستایانی مەسیحی لە قوتابخانە یۆنانییەکان و ڕۆمانییەکاندا ڕووی لە زۆربوون کرد و لەساڵی ٢٦٤دا ئەناکۆلیۆس بووە سەرەک قەشەی لازقیە،
گەورەترین ترس بۆ ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمانی بریتیی بوو لە رەتکردنەوەی مەسیحییەکان بۆ پەرستی ئیمپڕاتۆر کە رەگەزی یەکبوونی ئیمپڕاتۆرییەتەکە بوو،
ھەر ئەمەش بوو وایکرد کە وتاردەری ڕەوانبێژ لۆقیانۆس بڵێت کە ئەمانە مێشک و بیریان سووک و سادەیە و تاوانبار نین بەڵکو یەسووعی دووڕوو ھەڵیخڵەتاندوون و پێشەوا ئایینیەکانیش یارییان پێ دەکەن.
لەگەڵ ئەمەشدا مەسیحییە پێشەنگەکان ئەوەیان بەشێوەیەکی تایبەت ڕەت دەکرەوە کە لەیەک خستن ھەبێت بە زانستە دنیاوییەکانەوە بەھۆی پەیوەندیداربوونی بەشێوەیەکی قایمەوە بە ئایینە بتپەرستەکانەوە.
ئەمە وایکرد کە مێژووناسی ڕۆمانی سەلەس دەوروبەری ساڵی ١٧٥ لۆمەی مەسیحییەکان بکات لەسەر پاڵپشتیکردن و بەرگریکردنیان لە نەزانی خۆیان.
لەسەر مەسیحییەکانیش ئەرک بوو کە بەرگری لە بیروباوەڕیان بکەن لەڕووبەرووبوونەوەی ئایینەکانی تردا کە بەسەرتاپای ئیمپڕاتۆرییەتی ڕۆمانیدا بڵاو بووبووەوە،
ھەروەھا کۆمەڵێک چەوساندنەوەی زۆر بەسەریاندا ھات کە ئیمپڕاتۆرە ڕۆمانییەکان بەرپایان دەکرد دژ بە مەسیحییەت و شوێنکەوتووەکانی.
ئەم ئەمیرەی قرمان لە ڕۆژانی موڕادی یەکەدا ناسرابوو بە فێڵ و خیانەت و تاوان لەبەرئەوە سەیر نەبوو کە شۆڕشی کردەوە بەسەر بایەزیدیشدا،
و بایەزید بە خێراییە ناسراوەکەی وەکو هەورەبورسکە هات بۆ عەلائەدین و لە ناوی برد و میرنشینی قرمانی خستە سەر دەوڵەتی عوسمانی و هەروەها میرنشینەکانی سیواس و توقاتی گرت،
و سیسجموند هەوڵی فراوانکردنی هاوپەیمانییەکی دا و نزیکەی ١٢٠ هەزار جەنگاوەریان کۆکردەوە لە ڕەگەزی جیاواز وەک؛ ئاڵمانیا و فەڕەنسا و ئینگلتەرا و سکۆتلەندا و سویسرا و ئیتالیا،
بایەزیدی یەکەم لەوپەڕی ئازایەتی و حەماسدا بوو بۆ تێکۆشان لە ڕێگەی خوادا و لەگەڵ ئەوەی لەوانەی پێش خۆی جیا دەکرێتەوە بە خێرایی جوڵە و هێزی شاڵاوبردنیدا بۆ سەر دوژمنەکانی تاکو ناونرا بە هەورەبروسکە یان یەڵدرم بە زمانی تورکی،
و لە کاتێکدا سربیا وەک ڕێگرێکی بەهێز بوو لە نێوان دەوڵەتی عوسمانی و ئیمپڕاتۆری مەجەڕ کە ئەو کاتە بە هێزترین مەمالیکی ئەوروپا بوو و ناودەبرا بە پاسەوانی خاچ،
ئەستەفان کوڕی لازاری کرد بە پاشا لەسەر سڕب سالی ٧٩٢ک لە بەرامبەر جزییەیەکی ساڵانە و پێشکەشکردنی ژمارەیەک جەنگاوەر بێنە سووپای عوسمانیەوە لە کاتی شەڕدا،
سەرەتاکانی قۆناغی خویندنی لە مزگەوتی بابەعەلی بەسەر بردووە و دواتریش لە قوتابخانەی خالدییە قۆناغی سەرەتایی بڕیوەو درێژەی بە خوێندن داوە و تا پۆلی سێی ناوەندی خوێندووە.
دواتریش لە ساڵی ساڵی ١٩٤٧ لە فەرمانگەی تووتن دامەزراوە و وەک فەرمانبەرێکی ئاسایی ڕۆژانی تەمەنی بەڕێکردووە و سەرقاڵی پەیداکردنی بژێوی ژیانی بووە.
ساڵی ١٩٥٢ بەھۆی ڕێکخراوی ئاشتیخوازانەوە نێردرایە شاری ڤییەننا لە نەمسا بۆ ئامادەبوون لە «کۆنگرەی نەتەوەکان بۆ بەرگری لە ئاشتیخوازی».
لەو گەشتەیدا سەردانی ئیتاڵیا و سویسڕا و چیکوسلۆڤاکیا ڕۆمانیای کردبوو؛ کە لە ئەورووپا گەڕایەوە فەرمانی گرتنی بۆ دەرچووبوو.
ماوەکەی لە نوگرەت سەلمان بردە سەر و لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٥٦ گەڕایەوە سلێمانی لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ لە فەرمانگەی بەڕێوەبردن لە پارێزگای سلێمانی دامەزرا.
شاعیرێکی یەکجار توانا بووە و زۆر لە سەرخۆ چووەتە نێو ئەو جیھانە ئەفساوناوییە و بەرھەمی جوان و پتەوی لە ھۆنراوەی ناسک و ناوەڕۆک قووڵی پێشکەش کردووین و سەرنجی ھۆنراوە دۆست و ڕەخنەگرانی ڕاکێشاوە لەبواری ھۆنراوەی نەتەوەیی و نیشتمانیشدا خانی و حاجی قادرێکی سەردەمە،
باسەرنجێک بدەینە ئەم چەند دێرە ھۆنراوەیەی تاکو بزانین چۆن وێنەی ھۆنراوەی جوانی بۆ کێشاوین و با لە ھۆنراوەیەکی بە ناوی «سروودی وڵات» ورد بینەوە کە دەڵێ:
ئەمەش خوڵقاندنی جوانی ھۆنراوە لەشتی کەم بایەخی وەک گەڵای وەریوی کاتی گەڵاڕێزان ئینجا شاعیر باسی ئەو گەڵا ڕژاوان دەکات و دەیانکاتە ملوانکە و لە دێڕی دوایشدا باسی ڕووباری شینی سوور ھەڵگەڕاو بەلافاو دەکات،
شیعرە نیشتمانییەکانی دیلان ڕۆڵێکی گەورەیان گێڕا لە بەرزکردنەوەی ئاستی ھوشیاری تاکی کورد و ھاندەرێکی سەرەکی بوون بۆ بەگژداچوونەوەی دوژمنە داگیرکەرە یەک لە دوای یەکەکانی ئەو سەردەمە کە وەک مووەتەکەیەک باڵیان بە سەر وڵاتەکەیدا گرتبوو.
ھەر ئەوەش بوو بووە ھۆی ئەوەی دیلان وەک مەشخەڵێکی درەوشاوەی سەر ڕێبازی کوردایەتی لە قەڵەم بدرێ و ناوی لە تەک شاعیرە ھەرە باڵاکانی کوردا بھێنرێت.
ئەم ڕۆشنبیرە گەورەیە ساڵی ١٩٥٤ بەبێ مۆڵەتی دەوڵەت بەشداریدەکات لە کۆنگرەی ئاشتی و ھاوکاری گەلان-دا کە لە شاری ی پایتەختی نەمسا ساز کرا،
دیلانی شاعیر ھەر لە لاوێتییەوە خۆی و بەرھەمە ئەدەبییەکانی تەرخانکرد بۆ خزمەتکردنی کێشەی گەلەکەی و دژایەتیکردنی کۆنەپەرستان و بەکرێگیراوان.
ژیری دیلانی مەقام زان و جوان ناسی تەبیعەت ھەمیشە ھۆکارێک بووە بۆ پۆشینی ھۆنراوەکانی بە پەردەیەکی تەنکی ڕۆمانسییەت و تێکەڵەیەک لە جوانییەکانی سروشت و نیشتمان،
بە ڕوونی فەلسەفە زانی و خواستی قووڵبوونەوەی ئەدەبی لە شیعرەکانیدا بەدی دەکەون و ئاماژەیەکی ڕوونن بۆ بە گرێدانەوەی ناوەرۆکی شیعرەکانی بە مانایەکی قووڵی فەلسەفییەوە.
گۆرانیی و مقامە بەسۆزەکانی دیلان کە شیعری زوربەیان نووسینی خۆیەتی و تا ئێستاش ھەر زیندوون و لە زۆربەی زۆری بۆنە نەتەوایەکاندا بەر گوێ دەکەون.
شاعیرێکی مەزنی سروشت و جوانییەو وەک وێنە کێشێکی ھونەرمەند ڕوودەکاتە دیمەنی جوانی گوڵزاری ڕازاوەی نیشتمانەکەی تاکو تابلۆی نایابیان بە ھۆنراوەی ناسک بکێشێ و ھۆنراوەی بە ھێز و پێزمان پێشکەش بکات.
ھەروەھا لە بۆتان و دەربێسیە و باکووری پارێزگای ئەلحەسکە و دەڤەری عەفرین لە حەلەب و ئەلەگەزی ئەرمەنستان و پارێزگای قەرس و ئەردێخانی باکووری ڕۆژھەلاتی تورکیادا دەژین.
شوبات ؛ لە وشەی "" ھاتووە بە واتای پاککردنەوە دێت بە لاتینی و ڕۆمان لەم مانگەدا ئاھەنگیان گێڕاوە بە جەژنی پاککردنەوە و خەڵک ھەستاون بە شتن و پاککردنەوە و دوایین مانگی ساڵ بووە لای ڕۆمان.
ئایار ؛ ناوی خواوەندێک بووە لای ڕۆمان "" و دایکی خواوەند عەتاڕد بووە کە ھەسارەکە بە ناوییەوە ناونراوە لەبەرئەوەی لەم مانگەدا بە ڕوونی دەردەکەوێت لە ئاسماندا.
ڕۆژژمێری زایینی یان ڕۆژژمێری گریگۆری ڕۆژژمێرێکی بەکارھاتووە لە جیھانی ڕۆژاوا و زۆربەی وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتدا،
زانای ئیتاڵی ئلیسیۆس لیلیۆس دای نا لە ساڵی ١٥٨١ وەک جێگرەوەیەک بۆ ڕۆژژمێری کە بە ناوی یولیۆس قەیسەرەوە ناونرابوو،
لویس فیگۆ ناوی تەواوی لویس فیلیپی مادێریا کایرۆ فیگۆ بە ئنگلیزی , لە ڕێکەوتی ٤ ـێ نۆڤەمبەری ساڵی ١٩٧٢ ھاتۆتە دنیاوە ،
لە ھێڵی ناوەڕاست یاری کردووە و لە یانەکانی سپۆرتینگ لێسبۆنە و بارسێلۆنا و ڕیاڵ مەدرید و ئینتێرمیلان ژیانی پیشەگەرایەتی تێپەڕاندووە و زیاتر لە بیست ساڵ خزمەتی بە بواری وەرزش و تۆپی پێ کردووە و ناوبانگێکی زۆری و ھاندەرێکی باشی بۆ خۆی پەیدا کردبوو .
ئەم یاریزانە لە ھەردوو جەمسەری ئیسپانیا واتا ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا یاری کردووە و بەژداری لە یاری ئێل کلاسیکۆی نێوان ئەو دوویانە کردوو
دەستکەوتی زۆری بەدەست ھیناوە کە دوایی دەچینە سەری کە بریتین لە نازناوی جامی پۆرتوگال یەک جار و چوار جار خولی لالیگا و دوو جامی ئیسپانی و سێ جامی سووپەری ئیسپانی و گرنگرترینیان خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا بوو کە جارێک بەدەستی ھێناوە و یەک جار جامی جامەکانی ئەوروپا و دووجار جامی سووپەری ئەوروپی و یەکجار جامی ئینتێرکۆنتینتاڵ و لە ئیتاڵیاش چوار جار کاڵچیۆی بەدەست ھیناوە و جامی ئیتاڵیا یەک جار و جامی سووپەری ئیتاڵی سێ جار .
فیگۆ لە ھاوینی ساڵی ٢٠٠٥ ڕیاڵ مەدریدی بەجێھێشت و ڕوی کردە یانەی ئینتێرمیلان بەبۆندێکی ئازاد چونکە گریبەستەکەی لەگەڵ ڕیاڵ مەدرید کۆتایی ھاتبوو ،
فیگۆ لەگەڵ ئینتێرمیلان توانی دوور بکەوێتەوە لەو تەنگەژانەی کە لە ئیسپانیا توشی ھات و ناوی بە خراپە زڕا لەسەر دەستی ھاندەرانی بارسا لەگەڵ ئەوەش ـدا دڵی لای ئەوی دوو یانەیە بوو کە لەسەرەتا باسمان کرد بەڵام فیگۆ بەرەبەرە ئاستی بەرەو داکشان دەچوو و بەپێچەوانەشەوە تەمەنی گونجاو نەبوو بۆ یاری کردن بەشێوەی سەرەکی لەیانەیەکی وەکوو ئینتێرمیلان ،
لەسآڵی ٢٠٠٨ لویس فیگۆ بەھاونیشتیمانەکەی خۆی خۆزێ مۆرینھۆ شاد بوو کە ئەوکات بووە ڕاھینەری یانەی نیرازووری لەشووێنی ڕۆبێرتۆ مانچینی ،
لە ساڵی ٢٠٠٠ لویس فیگۆ ھەنگاوێکی گرینگ و چارەنوسازی نا و یانەی بارسێلۆنای بەجێھێشت کە بۆماوەی زیاتر لە پێنچ ساڵ یاری بۆ کرد و و ناوبانگێکی فرەی پەیدا کرد ،
کەچی نەیتوانی بەردەوام بێت لەگەڵ بلاوگرانە و ڕوی کردە یانەی دوژمنەکەی بارسا کە ئەویش جەمسەرەکەی تری ئیسپانیا ڕیاڵ مەدرید بوو ،
بەو کردارەی یاریزان لویس فیگۆ بە خیانەتکرا ھاتە ناساندن لەلایەن ھاندەرانی یانەی بارسێلۆناوە و تۆڵەی خۆیان لە فیگۆ کردەوە ئەویش کاتێک لە یاری کلاسیکۆی نێوان ریاڵ و بارسا لەسالی ٢٠٠٢ لەلایەن ھاندەرانی بارسێلۆناوە سوکایەتیەکی زۆر بە فیگۆ کرا و چەندین شتیان تێ گرت کاتێک ویستی لێدانی کۆرنەرێک جێ بەجێ بکات بەڵام ھاندەران ھەستان بە ھاویشتنی سەری بەراز بۆ فیگۆ کە دوای ئەم ڕووداوە لە ڕۆژنامەکانی کەتەلۆنیا نازناوی بەراز بەسەر فیگۆ سەپاند .
فیگۆ وازھێنانی یەکجارەکی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٤ ڕاگەیاند دوای دۆڕانە چاوەڕوانەکراوەکەیان بەرامبەر یۆنان و ئەم وازھێنانەشی بۆ ھەبوو کێشە لەنێوان خۆیی و ڕاھێنەر سکۆلاری گەڕاندەوە ،
بەڵام لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٥ گەڕایەوە و لە بڕیارەکەی پاش گەز بوەوە و بەژداری کرد لە یاری بەرامبەر سلۆڤاکیا و ئەستۆنیا کە ھەردوو یاریەکەیان بردەوە و لاجامی جیھانیش بەخت یاوەری ھەڵبژاردەکەی نەبوو چونکە لەسەر دەستی فەرەنسا و لێدانە سزاکەی زیدان کرانە دەرەوە و یاریی سێیەم و چوارەمیش کە دوایین یاری بوو بۆ فیگۆ بەرامبەر ئەڵمانیا فیگۆ تەنھا جارەکێک یاری ئەنجام ـدا و بەم جۆرەش بە ١٢٧ یاری و تۆمار کردنی ٣٢ گۆڵ کۆتایی ھات بە کاروانی وەرزشی نێودەوڵەتی لویس فیگۆ .
بەڵام فیگۆ نەیدەزانی کام لە دوو یانەی ئیتاڵیەکان ھەڵبژێرێت کە بریتیبوون لە یۆڤانتۆس پارما چونکە ئەو دوانە گرێبەستیان پێشکەش کردبوو بەڵام بەشێوەی خواستن ،
لەکۆتایی ـدا چارەنووسی فیگۆ یەکلایی بوەوە و بڕیاری ـدا ڕوو بکاتە یانەی ئێف سی بارسێلۆنا بۆ یاری کردن لە ژێر سەرپەرشتیاری ڕاھێنەر و ئەفسانەی ھۆڵەندی یۆھان کرۆیف کە ئەوکات بەڕێوبەری یانەی ناوبراو بوو .
بەبڕی £ ٢٬٢٥٠٬٠٠٠ پاوەند واژۆی لەسەر گرێبەستەکەی کرد لەگەڵ یانەی بارسێلۆنا و کاروانی وەرزشی ڕاستەقینە لێرەوە دەستی پێکرد .
پاشان دوایی یاریەکە فیگۆ لە چاوپێکەوتنێکی تەلەڤیزیۆنی ـدا ئەوەی دووپات کردەوە کە ئەو بەتەنھا یانەی ئینتێرمیلانی بەجێ نەھێشتووە بەڵکوو ماڵ ئاوایی لە جیھانی تۆپی پێ کردووە ،
دەمەوێت ئەوەی لە توانام ـدا ھەبێت پێشکەشی ئەو یانەیەی بکەم و بەدڵنایییەوە من لێرە دەمێنمەوە دوای وازھێنانم لە یاری کردن دەبمە یەکێک لە دەستەی کارگێری یانەی ئینتێرمیلان ،
فیگۆ توانی سەرکەوتووبێت لە یارمەتی ـدانی نیرازووری بۆ بەدەست ھێنانی نازناوی خولی یانەی پاڵەوانەکانی ئەوروپا و جام و خول و جامی سووپەر و جامی جیھانی یانەکان لە ساڵی ٢٠٠٩ -١٠.
لەگەڵ یانەی ناوبراو دەستی کرد بەیاری کردن لە ژیانی پیشەگەرایەتی و لەوکاتەی کەلەگەڵ یانەی سپۆرتینگ یاری دەکرد چەندین نازناوی بەدەست ھێناوە وەک بردنەوەی نازناوی جامی ئەوروپا بۆ خوار تەمەن ١٦ ساڵ و جامی جیھان بۆ خوار تەمەن ٢١ ساڵان ،
و لە ووڵاتی پورتوگال یەکێک بوو لە باشترینەکان لەگەڵ یاریزانان جواو پینتۆ و ڕۆی کۆستا و بەیاریزانی بەسەردەمی زێڕینی ھەڵبژاردەکە ناسرابوون .
و ھەر لەھەمان سآڵ لویس فیگۆ ھەلیکی زێرینی بۆ رەخسا بۆ یاری کردن لە ڕیزی ھەڵبژاردەی یەکەمی پۆرتوگال کاتیک بەژداری کرد لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی لۆکسەمپۆرگ کاتێک یاریەکە بە گۆڵ بۆ ھەردوو کۆتایی ھات لە ڕێکەوتی ١٦ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩١ لەوکاتەی تەمەنی زیاتر نەبوو لە ھەژدە ساڵ .
فیگۆ لەسەردەمی فلۆرێنتینۆ پیرێزی سەرۆکی یانەی ریاڵ مەدرید توانی لەڕیزی یاریزانە مەزنەکان ناوی خۆی بنووسێتەوە و توانی چەند نازناوێکی وەک دووجار خولی ئیسپانی لەساڵەکانی ٢٠٠١ و٢٠٠٣ و خولی یانەی پاڵەوانەکانی ئەوروپا لەساڵی ٢٠٠١ ،
لویس فیگۆ ژیای ھاوسەری لەگەڵ خانمە نمایشکاری جلوبەرگی سویدی ھێلین سڤیدێن پێکھێناوە کە لە بەرواوری ٢٢ـی ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩٧٦ لەدایک بووە و تەمەنی ،
فیگۆ نوێنەری و سەفیری کۆمپانیایەکی خێرخوازییە کە پارێزگاری و داکۆکی دەکات لە نەخۆشیەکانی سیل و ھەموو کاروباریکی یانەی ئینتێرمیلان ڕادەپەڕێنێت کە لە ئەوروپا ھەیانبێت و نوێنەری دەستەی باڵای بڕۆژە خێرخوازیەکانە کە یانەی ئینتێرمیلان بەگەڕیان دەخات لە سەرجەم جیھاندا .
وەرزی ١٩٩٩-٢٠٠٠ گوتی بە سەرەتایەکی خراپ دەستی پێکرد و جێگای پڕکرایەوە بە کلارێنس سیدۆرف بەڵام دواتر توانی ئاستی خۆی بەرز بکاتەوە و ٦ گۆڵ لە وەرزە تۆماربکات و لە وەرزی داھاتوو واتە ٢٠٠٠-٢٠٠١ باشترین ئاستی پێشکەش کرد بەھۆی پێکانی فرناندۆ مۆریناتس گواسترایەوە ھێڵی ھێرشبەر و دەرفەتی زیاتر پێدرا ١٤ گۆڵی تۆمارکرد و لەگەڵ یانەکە ٢٧ەمین نازناوی لالیگایان بەدەست ھێنا.
دوای کڕینی ڕۆناڵدۆ لە ساڵی ٢٠٠٢ گوتی گەڕایەوە ھێڵی ناوەڕاست و ژمارەی گۆلەکانی ڕووی لە کەمیکرد و ٨ گۆلی لە ٦٣ یاری لە ماوەی دوو وەرز تۆمارکرد بەڵام دەستێکی باڵای ھەبوو لە دروستکردنی گۆڵ بۆ ھاوڕێکانی و جارێکی تر توانیان نازناوی خولی یانە پاڵەوانەکان و نازناوی سوپەری ئەوروپا و نازناوی سوپەری ئیسپانیا بەدەست بھێنن لە ساڵی ٢٠٠٣ .
دواتر دوای ھەڵبژاردنی ڕامۆن کاڵدیرۆن وەکو سەرۆکی یانەکە و دەنگۆی واژووکردنی گرێبەست لەگەڵ ریکاردۆ کاکا داھاتووی گوتی دیار نەبوو و زۆر نەمابوو بگوازرێتەوە بۆ یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید بەڵام دواتر گوتی بڕیاری مانەوەی دا و کاکا ش لە ئیتاڵیا مایەوە .
لە وەرزی ٢٠٠٩-٢٠١٠ گوتی بە ئاستێکی بەرزەوە بەردەوام بوو لەگەڵ یانەکەی بەڵام بەھۆی پێکان زۆر بە کەمی دەبینرا و ڕیکاردۆ کاکا جێگرەوەی بوو ،
دواتر لە دۆڕانە مێژووییەکەی یانەکە بەرامبەر ریال ئەلکۆرکۆن بە ئەنجامی ٤-٠ دوای کۆتایی ھاتنی نیوەی یەکەم کێشە و دەمەقاڵێ لە نێوان گوتی و ڕاھێنەر مانوێل پلیگرینی سەری ھەڵدا و لە ئەنجامدا گوتی بۆ چەندین یاری لە یانەکە دوورخرایەوە بە بیانووی پێکان .
بەڵام ناوبراو دواتر گەڕایەوە و لە دواین یاریەکانی یانەکەی بە ئاستێکی قەشەنگ دەرکەوت و پاسە کەم وێنەکانی لە ھەموو شوێنێکی یاریگا دەبینرا ھەتاوەکو لە ٨ی دووی ئەمساڵدا دواین یاری خۆی لە یاریگای سانتیاگۆ بێرنابیۆ ئەنجامدا لەو یاریەی جارێکی تر گوتی بە ئاستێکی بەرز دەرکەوت و یاریەکەیان بە ئەنجامی ٥-١ بردەوە لە یانەی ریال مایۆرکا.
یەکەم یاریشی لەگەڵ تیپی یەکەمی مێرەنگی لە ساڵی ١٩٩٥ بوو بەرامبەر سیڤییا کە ٤-١ بردیانەوە و گوتی لەو وەرزە بەشداری لە ٩ یاریکرد و گۆڵێکی تۆمارکرد .
دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ ڕۆلی گوتی گرنگ تر بوو بەشداری لە ١٧ یاری کرد و یەکەمین نازناوەکانی لەگەڵ مێرەنگی بەدەستھێنا کە ئەو وەرزە نازناوی لالیگا و جامی سوپەری ئیسپانیایان بەدەست ھێنا و لە وەرزی دواتریش یارمەتی مێرەنگی دا بۆ بەدەستھێنانی نازناوی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا ،
ناوی تەواوی خۆزێ ماریا گوتیرێز ھێرناندیز گوتی یە لە٣١ی مانگی دەی ساڵی ١٩٧٦ لە تۆریخۆن دی ئاردیز لە دایکبووە کە دەکەوێتە ٢٠ کم لە ڕۆژھەڵاتی ڕێگای سەرەکی نێوان و بە ئۆتۆمبێل ٢٠ خولەکێک لە مەدرید دوورە .
بەرزی بالای ١٨٥ سم و کێشی ٧٧ کگم و درێسی ژمارە ١٤ پۆشیوە و لەیانەکانی ڕیاڵمەدریدی ئیسپانی و بەشیتکاشی تورکی یاریکردووە وێڕای یاری کردنی بۆ هەڵبژاردەی نیشتمانی ئیسپانی ،
گووتی لەکۆی ٤٤٨ یاری بۆ یانەکانی ڕیال و بەشیتکاش ٦٧ گۆڵی هەیە و بۆ هەڵبژاردەی ئیسپانیاش ١٣ یاریکردووە و ٣ گۆڵی هەیە.
گوتی لە ٢٢ی شەشی ١٩٩٩ لەگەڵ پێشکەشکاری بەرنامەی تەلڤزیۆنی ئەرانخا دی بینیتۆ ژیانی ھاوسەری پێکھێنا و دوو منداڵیان ھەیە بە ناوەکانی زایرا و ئایتۆر .
ھەروەھا بەشداری لە فلیمی وەرزشی کردووە کە یەکێکیان بە ناوی ڕیال بوو لە ساڵی ٢٠٠٥ و ئەوی تریان لە دیمەنێکی بەشی دووەمی فلیمی گۆڵ و بە مناڵی جگە لە تۆپی پی حەزی لە خوێندنەوە و تێنس بووە
پاسە کورت و درێژە کەم وێنەکانی سەرنجی ھەموولایەکی ڕاکێشا و لە ماوەیەکی کەمدا وەکو یەکێک لە باشترین یاری دروستکەرەکانی جیھان ناوبانگی پەیداکرد بە تایبەت کاتێک لە ٦ی مانگی پێنجی ساڵی ٢٠٠٧ تەنیا ٣٢ خولەک یاری کرد بەرامبەر سیڤییا و توانی ٢ گۆڵ بۆ ھاوڕێکانی دروست بکات و ٣٠ھەمین نازناوی لالیگا بەدەست بھێنن .
لە ١٠ی مانگی دووی ساڵی ٢٠٠٨ گوتی یەکێک لە باشترین یاریەکانی ژیانی وەرزی بەرامبەر ڤالۆدۆلید پێشکەشکرد کاتیک توانی دوو گۆڵ تۆماربکات و جوار گۆڵیش دروست بکات لە یەک یاریدا لەو یاریەی ریال مەدرید بە ٧ گۆڵی بێ بەرامبەر سەرکەوتنی بەدەستھێنا و دواتر لە یاری بەرامبەر نۆمانسیا گوتی گۆڵی ژمارە ٥٠٠٠ لە مێژووی یانەکە تۆمارکرد .
لە کۆتایی ساڵی ٢٠١١ بۆندەکەی لەگەڵ یانە تورکیەکە ھەڵوەشاندەوە و لە ئێستادا یاری بۆ ھیچ یانەیەک ناکات واتە بەشیوەیەک لە شێوەکان وازی لەیاری تۆپی پێ هات.
گوتی لەگەڵ ھەڵبژاردەی یەکەمی وڵاتەکەی بەشداری لە ١٤ یاری کردووە بەڵام پێشتر لەگەڵ ھەڵبژاردەکانی خوار ١٩ ساڵ و خوار ٢١ ساڵ توانویێتی جامی ئەوروپا بباتەوە
ناچار دەبێ پەنا بباتە شاری سەقز لە فەرھەنگ و ھونەری ئەو شارە لەگەڵ ڕەشید فەیزنژاد و حەبیبوڵڵا نیکبین و چەند کەسێکی دیکە درێژە بە ھونەری گۆرانیوتن بدا و لەگەڵ پەروین مۆشیروەزیری چەند کاروانی شیعر و گۆرانییان لە تەلەڤیزیۆنی شاری سنە تۆمار کرد.
ناسر ڕەزازی جگە لە کاری گۆرانیوتن شارەزایی زۆری ھەیە لە ئەدەبیاتی کوردی و چەندین بەرھەمی ئەدەبی ھەیە کە بریتن لە ھۆنراوە چوارینە،
لە تەمەنی گەنجیدا دا چەند کاسێتی تۆمار کرد و تاکوو لە ئێران شۆڕش کرا و ناسر بوو بە ئەندامی کۆمەڵە و دوای ماوەیەک چوو بۆ ئەورووپا و لەوێ لەسەر ئیشی ھونەریی بەردەوام بوو.
ناسر ئەگەرچی لە سەرەتای گۆرانیوتنیدا بە لاسایی کردنەوەی دەنگی گۆرانیبێژانی کورد دەستی پێکرد بەڵام دوای ماوەیەک بوو بە خاوەن مەکتەب لە گۆرانیی کوردیدا.
ساڵی ١٩٦٨ لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا بۆ یەکەمجار چووە سەر شانۆ و گۆرانیی «دەسماڵێ و دەسماڵێ» بە شێوەی ڕاستەوخۆ لە ڕادیۆی شاری سنە تۆمار کرد.
لەلای مەسیحییەکان بە نێردراوی میللەتان ناسراوە و بەیەکێک لە دیارترین کەسایەتییەکان دادەنرێت کە دەستی هەبووە لە بڵاوکردنەوەی ئایینەکەدا لە ئاسیا بچووک ئەوروپا،
بۆیە یەکەم دەرکەوتنی شاوڵ لە پەڕتووکی کرداری نێردراوەکاندا لەبەشی حەوتەمدا دەبینین کە کاتێک تەماشای شەماسی ئەستیفانۆسی دەکرد کە کاتێک کە بەردبارانیان دەکرد هەتا مردن ئەو پارێزگاری دەکرد لەجل و بەرگی بەردبارانکەرەکان،
لەچوارچێوەی هەڵمەتێکی چەوساندنەوە کە یەهوودییەکان بەرپایان کرد دژ بە کڵێسای ئۆرشەلیم کە هۆکاربوون لەپشت بڵاوبوونەوەی مەسیحییەکان و دەرکەوتنیان لەهەموو شوێنێکدا،
پۆڵس هەستا بە دواکەوتنی مەسیحییەکان پاش مۆڵەت وەرگرتن لە قەشە یەهوودییەکانەوە تا دیمەشق تا بەکەلەپچەکراوی بیان گەڕێنێتەوە.
هەروەها گرنگی دەدا بە خوێندنەوە و لێکۆڵینەوەی شەریعەتی یەهوودییەت بەجۆڕێ کە چووەتە ئۆرشەلیم بۆ ئەوەی لای غامالائیلی فەریسی ببێتە خوێندکار کە ئەو کاتە یەکێک بوو لە ناودارترین مامۆستایانی یەهوود.
پۆڵس ڕوئیایەکی بەسەردا هات کە هۆکار بوو لەگۆڕینی ژیانیدا ئەویش ئەوە بوو کە خودا؛ کوڕەکەی خۆی پیشانی دابوو بەپێی ئەوەی خۆی باسی دەکات لە نامەکەیدا بۆ غەڵاتینەکان،
لەدوای ئەمەوە گفتوگۆیەک کەکوتە نێوان شاوڵ و یەسووعەوە کە تێیدا یەسووع دەتوانێت شاوڵ بێنێتە سەر ئەو ڕایەی کە ئەو ماشیحە پەیمانپێدراوەکەیە.
ناپلیۆن میسرییەکانی خەڵەتاند بەوەی ئەو ھاوڕێی خەلیفەی عوسمانییە و ھاتووە بۆ دەرکردنی مەمالیکەکان کە خراپەکارییان ئەکرد تیاییدا،
ناپلیۆن ناردی بۆ لای خەلافەت لە ڕێگەی سەفیری عوسمانییەوە لە فەڕەنسا داوای گەڕاندنەوەی ھاوسۆزی نیوان دوو وڵاتەکەی کردەوە وەک ئەوەی پێش شەڕ،
سولتان سەلیم رازی بوو لەبەرئەوەی ئەوە وەک گرەنتی بوو بۆ نەمانەوەی ھیزەکانی ئینگلتەرا لە میسر و ھەروەھا لەبەر بەھیزی ئەو کاتەی سوپای فەڕەنسی،
نەمسا وازی لە سربیا ھینا بۆ دەوڵەتی عوسمانی سالی ١٢٠٥ تا یەک لا بیتەوە بۆ شۆڕشی فەڕەنسی کە خەریکبوو ئەورووپای ئەگرتەوە وردە وردە بە تایبەت دوای دەرکەوتنی ئەستیرەی ناپۆلیۆن بۆناپارت و تێکشکاندنی سوپای ئیتلڵی نەمساوی لە سەر دەستی یەک لە دوای یەک،
ھەریەک لە ئینگلتەرا و ھۆڵەندا و بڕوسیا ھاتنە ناوەوە بۆ ڕێکخستنیان لەبەر بەرژوەندییەکانی خۆیان و ئەو ڕێکەوتنەوەش بە پەیماننامەی یاسی ناسراوە ساڵی ١٣١٤ک،
و پیاوێکی لێخۆشبوو بوو و لەوانە خۆش دەبوو کە شۆڕشیان ئەکرد لەسەر بابی عالی و لە دژی ستەم بوو ئەگەر تەنانەت لە بەرامبەر نا موسڵمانەکانیش بکرایە.
سالی ١٧٩٩ فەڕەنسا بە سوپاکەیەوە کە ناپۆلیۆن بۆناپارت سەرکردایەتی ئەکرد چووە میسرەوە بێ ئەوەی شەڕ بەسەر دەوڵەتی عوسمانییدا ڕابگەیەنێت،
کە لاوازبوونی دەسەڵاتی ئیستەنبوڵ ھۆکار بوو بۆ ئەوەی ھەندیک لە والیەکان شۆڕش بکەن و ئەو پارەیە نەدەن کە ریکەوتبوون لەسەر بیدەن بە خەزێنەی دەوڵەت.
باشترین نموونەی شێعرەکانی کەبیر لە پەڕتووکی بیجەکدا یە کە وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەی بە چاپی زانکۆی ئۆکسفۆرد و وەرگێڕانی لیندا ھەس و شوکدەڤ سینگ دەست دەکەوێ،
ڕابیندرانات تاگۆر شاعێری ناسراوی ھێندی لە سەدەی بیستەمدا سەد شێعری کەبیری وەرگێڕاوەتە سەر ئینگلیزی و ناوی چریکەکانی کەبیری لە سەر ناوە کە بوون بە ھۆی پەرەسەندنی زیاتری ناوبانگی کەبیرەوە.
سەعدی و مەولانای ڕۆمی لە سەردەمی کەبیردا کاریگەرییەکی گەورەیان لە سەر عیرفان و وێژەی ھینددا دانابوو و کەبیریش لە ئەم کاریگەرییە بێبەری نەبوو.
جێگە پێی ئەم شاعیرانەمان لەشێعرەکانیدا زۆر ئاشکرا بۆ دەردەکەوێت و ئەم خاڵەئەوەمان بۆ ڕوون دەکاتەوەکەکەبیر زۆر ئارەزووی لەنزیک خستنەوەو تێھەڵکێشانی فەرھەنگی ئیسلامی و ھیندووییسم بوەو ویستوویەتی تا ڕادەیەک لە دوژمنایەتی نێوان شوێنکەوتوانی ئەم دوو ئایینەکەم بکاتەوە.
کەبیر شێعرەکانی بە ھیندی و بە زمانێکی زۆر سادە و ڕەوان نووسیوە و ھەوڵی داوە کە ھەموو ئەو شتانە بە زمانێکی نزیک لە زمانی خەڵکی و بێ بەکارھێنانی وشەی قورس بە خەڵکی بناسێنێت.
شیعری کەبیر لە ئەم چەرخەشدا لایەنگری زۆری ھەیە و ھەندێک لە ھونەرمەندانی ھیندی ھۆنراوەکانی کەبیریان لە گۆرانیدا بە کار ھێناوە کە ڕەنگە بەناوبانگترینیان کومار گاندارڤا گۆرانیبێژی کلاسیک بێت.
لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕابیندرانات تاگۆر خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ لە کتێبی چریکەکانی کەبیردا سەد شیعری کەبیری بە ھاوکاریی ئێڤلین ئاندەرھیڵ وەرگێڕایە سەر ئینگلیزی و ئەم شاعیرەی زیاتر بە دنیا ناساند.
بۆ نموونە لە ئەفسانەیەکدا ھەندێک گوتوویانە کە دایکی کە برەھمەنێک بووە بە کچێنی ماوەتەوە و شووی نەکردوە و لە دوای زیارەت کردنی زیارەتگەیەکی پیرۆزی ھیندووەکان بە جۆرێکی خودایی زکپڕ بووە و دواتر کەبیری بووە.
بەڵام ئەوەی کە تا ڕادەیەکی زۆر ڕێک کەوتن لە سەری ھەیە و کەمتر لە ئەفسانە دەچێ ئەوەیە کە باوک و دایکی کەبیر موسڵمان بوون و ناوی کەبیریان لە سەر ناوە.
کەبیرھەر لە تەمەنی مناڵیەوە چوەتە لای ڕاماناندای ھیندوو و بووە بە شاگردی و بیر و ڕای ئەو لە سەری زۆر کاریگەر بوە و لە شێعرەکانیدا زۆر باس لەم پەیوەندیە شاگرد و ئوستادییە دەکات.
ھەرچەند موسڵمانەکان دەڵێن کەبیر لە دوای ڕاماناندا کەوتوەتە ژێر چاودێریی سۆفیەکی موسڵمان بە ناوی پیر تاکیی جانسی کە خەڵکی شاری جانسیی ھیند بوە،
وا دیارە کەبیرە لەبەر ئەو بیر و ڕا جیاوازانەی کە بوویەتی لە بەنارسدا کە بنکەی برەھمەنەکان بووە کەوتە بەر ڕەخنە و ئازار و لە ساڵی ١٤٩٥دا لە بەنارس دەرکراوە،
ئێڤلین ئاندەرھیڵ لێکۆڵەری ئایین دەڵێ دەتوانین کەبیر لە شێوەی موکاشیفە و خواناساسیدا لە ڕیزی عاریفانی گەورە وەکوو مەولانای ڕۆمی و سەنت ئاگۆستین و ڕویسبرووک دابنێین کە قسە لە توانەوەی مرۆڤ لە خالقدا دەکەن وە ئەوەی کە مرۆڤ لەو مەقامەدا بوونی خۆی لە بیر دەچێتەوە.
ئەشێ ھیندوەکان نیوەی ئەو گوڵانە ھەڵگرن و بیبەنەوە بۆ شاری بەنارس و لەوێ بیسووتێنن و موسڵمانەکانیش ئەو نیوەکەی لە شاری ماگھەردا بنێژن.
کەبیر ئەم بەرنامە کۆمەڵایەتیە بە ھەڵە دەزانێت و بیر و ڕای وایە کە مرۆڤ جیا لەوەی کە بنەماڵەی کێ بن و خەریکی چ پیشەیەک بن دەتوانێت بە بەرزترین پلەکانی زانست و خواناسی بگات.
ئەگەرچی لە بڕێک لە شێعرەکانیدا ڕەخنە لە ھەردوو لا دەگرێ و ھەردوو لایەنەکە بۆ ناسینی باشتری مرۆڤ و خودا و دەست بەردان لە ڕیا بانگ دەکا.
ئەم شێعرە لە سەر ئایینی خۆشوتنی ھیندووەکان لە ڕووبارە پیرۆزەکاندا نووسراوە و کەبیر ئەم ئایینە تەنیا بە کارێکی ڕەواڵەتی دەزانێ کە نابێت بە ھۆی پاک بوونەوەی گوناھان و خۆشبەختیی مرۆڤەوە.