polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
خۆی پێشتر ھەر سەربڕخانە بوو کە لە سەردمی ئەدۆمیەکان دروستکرابوو بۆ پێشکەشکردنی قوربانی بۆ خواوەندەکانیان کە دواتر خاچھەڵگران کردیانەوە شوێنی سەربڕینی دوژمنانیان،
نەبتییەکان لە سەدەی یەکەمی بەر لە زایین برەویان بە کاری گۆزەگەری دا لەگەڵ نەخش و نیگاری تەلارسازی و نژیاروانی لەژێر کاریگەریی تەلارسازیی ڕۆمانی دا.
وەھای نیشاندا بۆ پێشکەشکردنی قوربانی بۆ پێغەمبەر ھاروون ھاتووە؛ بەم جۆرە دانیشتووانی ناوچەکە ڕێنیشاندەری بوون بۆ شارە پەمەیییەکە.
گرنگی ئەم تەلارە لە وەدایە کە تاکە تەلاری پێترایە دوای بومەلەرزەکانی پێتراش لەسەر پێی خۆی ماوەتەوە ئەمەش بەھۆی کەرستەکانییەوەیەتی کە لە داری کاژ دروستکراون،
لە گرنگترین دیمەنە جیۆلۆجییەکانی ناوچەکە ئەوەیە کە سەرجەم چینە مێژوویییەکانی خاک و بەردەکەی لە بارەی تەمەن و سەردەمی دروستبوونیان ڕوون و ئاشکرایە.
بۆیە شارەکە بووبووە مەڵبەندێکی بازرگانیی گرنگ بە جۆرێک کاروانچییەکان بەھاراتیان لە باشووری نیمچە دوورگەی عەرەبی دەھێنا و ئاوریشمیان لە غەززە و دیمەشق ھاوردە دەکرد،
تایبەتمەندیی پێترا لەوەدایە کە شارێکی تەواو ھەڵکۆڵدراوە لە گاشەبەردی لمین و ڕەنگی بەرد و خاکەکەی پەمەیییەکی جوانە ھەر بۆیە ناویان ناوە «شارە پەمەیییەکە».
گەشتیاران دەتوانن بەھۆی ترومبێل تا کەناری شارەکە بڕۆن؛ و لەوێوە خزمەتگوزاریی جۆربەجۆر بۆ چوونە ناو تاشەبەردە داتاشراوەکان لە دەروازەی شارەکە فەراھەم کراوە.
لە "سیق" چەندین گۆڕی ڕازاوە و کەناڵی ئاوی سەرنج ڕاکێش ھەبوون لە بەر ئەوەی ھەردوو سەری کراوە بوو گەشتیار و بازرگانان وەک دەروازەیەکی شارەکە بەکاریان دەھێنا،
سیستەمە ئاویەکەی بریتی بوو لە بەنداوێکی مەزن بۆ کۆکردنەوەی ئاوی باران دواتر لە ڕێگای کەناڵی بەردی مەرمەری ئاوەکەی گەیاندووەتە ھەموو گۆشەیەکی شارەکە.
تەلارەکە پێکدێت لە دەروازەیەک کە پەرستگاکە بە شەقامی سەرەکی دەبەستێتەوە ھەروەھا لە بەشی دواوەی گۆڕەپانێکی ھەیە لە تەنیشتەکانی باڵاخانەیەکی دوو نھۆمی نیمچە بازنەیی ھەیە کە لە بەردەمیان پەیژەی پان و فراوان ھەن گەشتیاران دەبات بەرەو گۆرەپانی سەرەوەی پەرستگاکە.
ھۆڵی بۆنەکان بەوە جیا دەکرێتەوە کە دیوارەکانی نەخشدارن و چەندین تابلۆی سەرنج ڕاکێش بە دیوارەکانی ھەڵکۆلدراون ھەرچی گڵکۆی سەربازی ڕۆمانییە سێ پەیکەری سەربازی ڕۆمانی لێ دانراوە.
گۆرەپانێکی ئۆرکسترایی لە ناوەندی سازکراوە لەگەڵ دوو ڕێڕەوی ھاتووچۆی بەشداربووان کە بنمیچ کراوە بە تاشەبەردی مەزن لە شێوەی ھۆیین،
تەختی شانۆکەی لە سێ نھۆم پێک ھاتووە ھەر نھۆمێک بەھۆی ستوونی بەردین ڕاگیراون کە بنمیچ و ستوونەکان بە نەخش و نیگاری جۆربەجۆر ڕازاونەتەوە.
لە ژوورێکی نھۆمی یەکەم وێنەی دوو خاچ ھەڵکۆڵدراوە لەسەر گاشەبەردێکی مەزن بە جۆرێک لەکاتی کردنەوەی دەرگا دەیڕوانییە گۆرەپانەکەی بەردەمی تەلارەکە.
تاوەکو ئێستا پتر لە ٣٠٠٠ شوێنەواری جۆربەجۆر لە پێترا دۆزراونەتەوە کە ٨٠٠ دانەیان بەردەستە بۆ نمایشی گەشتیاران لە گرنگترینیان:
ڕیناتۆ نامەیەکی بێناوی بۆ بەجێدیڵێت کە پێی دەڵێت مالینا ھێشتا خۆشیدەوێت بەڵام تووشی بەدەبختییەکی زۆر ھاتووە و ڕۆیشتووە بۆ شاری مێسینا.
ئیتالیا دەچێتە جەنگی جیھانی دووەمەوە؛ دەبێتە خاوەنی پاسکیلێک؛ و بۆ یەکەمجار ئافرەتێکی جوان دەبیبێت کە ناسراوە بە مالینا،
لە کۆمەڵەی بڵاوکەرەوەکانی کات بەسەربردن و لێژی سۆفتوێر کە ئاماژە بە فرۆشتنی بەلایەنی کەمەوە ٢٠٠٬٠٠٠ دانە لە شانشینی یەکگرتوو دەکات.
کاترینا دەی ویست سنوری وڵاتە کەی بەرفراوان بکات بۆ ئەو مەبەستەش ھەوڵی دەست بەسەر داگرتنی پۆلندا و دەوڵەتی عوسمانی دا پۆڵندا لە سەدەی حەڤدەھەم خاوەن پێگەیەکی بەھێز بوو لە ئەورووپا بەڵام لەگەل ھاتنی سەدەی ھەژدەھەم ئەو پێگەیەی لاواز بوو ئەمەش بەھۆی خراپی بارودۆخی ئابوورییەکەی بوو کە نەی توانی سوپایەکی بە ھێزی وەک ڕووسیا و نەمسا و پرۆسیا بمێنێ.
کاترینا لەسەر ئاستی ناوخۆ ھەڵسا بە پەیرەوکردنی سیاسەتی مەرکەزی لە ھەرێمەکان کەسە نزیکەکانی خۆی لەسەر دامەزراندن و ھەموویانی بە یەکەوە بەستەوە دەستی گرت بەسەر موڵکی کەنیسە و کردی بە موڵکی دەوڵات بەمەش پیاوانی ئاینی خستە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتەوە کاترینا کەوتە ژێر کاریگەری ئەو ڕۆشنگەری و فەلسەفییە کە لە ئەورووپا باوبوو بۆیە بانگێشتی ھەریەکە لە ڤۆڵتێر و دیدرۆ ی کرد بۆ روسیا.
کاترینا بۆ پێشکەوتنی ڕووسەکان چەندین خوێندنگا و ناوەندی ئەکادیمی کردەوە زمانی فەرەنسی کرد بە زمانی دیپلۆماسی ھەروەھا بۆ ئاگاداربوون لە دواین گەشەسەندنە زانستی و ھونەرییەکان بەتایبەت لە بواری کشتوکاڵ چەند گەنجێکی ڕەوانەی ئینگلتەرا کرد
کاترینا لە بەرامبەر جوتیاران زۆر کەم تەرخەم بوو بە جۆرێک ھیچ گرینگی نەدەدا بەو چینە بۆیە چەندین بزووتنەوەی نارەزایەتی لە دژی بەرێوە چوو بە تایبەت بزووتنەوەی جوتیاران بە سەرۆکایەتی بیکاشیف کە داوای ھەڵوەشاندنەوەی سیتەمی کۆیلایەتی زەویان دەکرد کە دواجار سەرکوت کران و لە ساڵی ١٧٧٥ بیکاشیف دەستگیرکرا و دواتریش لە سێدارەدرا
کاترینای دووەم شاژنێکی پرۆستانتی ئەڵمانی بوو کچی ئیمپراتۆر فریدریکی گەورە خانمێکی زیرەک و لێھاتوو بوو خۆی لەگەڵ بارودۆخە تازەکان دەگونجاند زووخۆی فێری زمانی ڕووسی کرد و لە ڕووسەکان نزیک بوو وەوە بە ژنێکی بەدرەفتار و دڵرەق بوو،
کەسایەتییەکی دیاری مێژووی نوێی ئەوروپایە دوای ئەوەی پیتەری سێیەمی ڕووسیا دەمرێت دەبێتە فەرمانرەوای ڕووسیا لە ساڵ ١٧٦٢ تا کۆچی دوای لە سالی ١٧٩٤
بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پیشەسازی نوێکاری ئۆنلاین کە بە نیازە کۆنترۆڵی بکات بۆ ئەوەی ڕیکلامە خۆتێھەڵقورتێنەکان بە سەرھێڵ بناسێنێ.
ژمارەیەک لە بوتڵەرەکان لەسەر گرێبەستەکان و ھەروەھا سوپایەک لە کارمەندەکان بە ناوی «سیگس» بۆ دۆزینەوەی ھێلکەکە بەکار دەھێنێت.
«وەید واتس» ھەرزەکارێکە و لە شاری کۆڵۆمبوسی ئۆھایۆ دەژی لەگەڵ پوری ئەلیس و ھاوڕێ کوڕەکەی ڕیک ئاڤاتار پارزیڤالی ویدی کە بە سۆزە چەکدارەکەی بەشداری لە یەکەم بەرەنگاریدا دەکات،
ئەو و چوار ھاوپەیمان ھەوڵ دەدەن تەواوی بکەن پێش ئەوەی کۆمپانیایەک لەلایەن بازرگان نۆلان سۆرینتۆ «مێندێلسۆنەوە» بەڕێوە بچێت.
تێبینی کرا کە فیلمەکە جیاوازی بەرچاو لە کتێبەکەدا لەخۆدەگرێت و ھەندێک لە ڕەخنەگرانیش گوتیان کە پلانی فیلمەکە بەرەوپێشچوونێک بووە لەسەر ماددەی سەرچاوە.
مێژووی ئەرژەنتین باسکردنە لە مێژووی وڵاتی ئەرژەنتین و ئەو ڕوودا و و پێشھاتانەی لە سەدەکانی ڕابردوو لەم ناوچەیە ڕویداوە بەمەبەستی ئاشنا کردنی نەوەکانی ئێستا بە ڕابردووی ئەم وڵاتە.
لەماوەی ساڵانی ١٨٦٤–١٨٧٠ ئەرژەنتین بەشداری جەنگی ھاوپەیمانی سێ قۆڵی کرد لە دژی پاراگوای شان بەشانی بەڕازیل و ئوروگوای،
دواتر گەڕایەوە سەر فەڕمانڕەوایییەکەی لە ساڵی ١٩٧٣ بەڵام لە ساڵی١٩٧٤کۆچی دوایی کرد و خێزانەکەی ئیزابێڵ پێڕۆن دەسەڵاتی گرتەدەست،
لە ساڵی ١٩٢٧ وارنەر برۆس پیکچەرز شۆڕشی پیشەسازی فیلمیان کرد کاتێک یەکەم فیلمی بە ئەستێرەی ئەل گۆلسۆنی بڵاو کرد.
وارنەر برۆس پیکچەرز لە ٣ی ئازاری ٢٠٠٣ دا تێکەڵ کران بۆ جۆراوجۆرکردنی بابەتی فیلم و فراوانکردنی بینەران بۆ بڵاوبوونەوەی فیلمەکانیان.
بۆ بەدواداچونی ھەلی نوێ وارنەر برۆس پیکچەرز لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩ لەگەڵ ستۆدیۆکانی ڕێکەوتنێکیان واژوو کرد بۆ دابەشکردنی فیلمەکانی لە سوید، دانیمارک،
یەکگرتن و دەستکەوتن یارمەتی وارنەر برۆسیدا بۆ کۆکردنەوەی چەندین فیلم و ئەنیمەیشن و بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنی تا ساڵی ٢٠١٩ وارنەر برۆس خاوەنی زیاتر لە ١٠٠ ھەزار کاتژمێر بەرنامەی کارییە،
کاتەکانی نادڵنیا بووە ھۆی ئەوەی وارنەر برۆس لە ساڵی ١٩٥٦ دا زۆربەی فیلم و کارتۆنەکانی پێش ساڵی ١٩٥٠ بە بەرھەمە ھونەرمەندەکانی پەیوەندیدار .
فرانکلین پیرس (؛ لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٨٠٤ – مردووی ٨ی تشرینی یەکەمی ١٨٦٩) چواردەیەمین سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ە.
لەو ویلایەتەی تیدا ژیا پارێزەر بووە و لەم کارەدا سەرکەوتوو بووە و لە ساڵی ١٨٤٥ دا بە بریکاری وەزارەتی دادی دەرەوە دەستنیشان کراوە.
ئەندامانی حیزبی دێموکرات وەک کاندیدێکی سەنترالیزم ی یێکخستنی بەرژەوەندییەکانی باکوور و باشوور سەیری دەکەن و پارتەکە لە ٤٩ ھەمین دەنگدان لە کۆنگرەی نەتەوەیی دێموکراتی لە ساڵی ١٨٥٢ دا ئەویان بۆ سەرۆکایەتی کاندید کرد،
ئیمزای لەسەر مامەڵەی گاددن کرد بۆ کڕینی زەوییەک لەمەکسیک و بووە ھۆی ھەوڵێکی شکستخواردو بۆ بەدەستھێنانی کوبا لەئیسپانیا.
ئەو لە پێشبڕکێی شاجوانی ھیندستان لە ساڵی ٢٠٠٠ ڕادەکات و دواتر ھەر لە ساڵی ٢٠٠٠ نازناوی شاجوانی ئاسیا و پاسیفیکی بردەوە.
دیکیراتی ناوخۆیە و ڕێکخەری باخچەکانی بەنگالییە و ھەروەھا خۆبەخشە بۆ یارمەتیدانی کحولییەکان و ئالوودەبووانی ماددە ھۆشبەرەکان.
بومەلەرزەکە وەرچەرخانێکی دیاری کرد لە مێژووی شارەکەدا وەک ھاوکات بوو لەگەڵ پاشەکشەیەکی بازرگانی و گەشەکردنی کێبڕکێی ئابووری لەگەڵ شارەکانی وەک «بوێنس ئایرس».
پێدەچێت بەڵگەی زمانەوانی پشتگیری ئەم تیۆرییە بکات وەک ئەوەی بە زمانی ئیسپانی قسە دەکرێت بە بەردەوامی کۆنسۆنانتەکان لە پێگەی وشە-کۆتایی ڕەت دەکاتەوە.
پاشان لە گوندێکی بچووک نیشتەجێبوو لە نزیک ئینگلیش تاون ئۆڤ نۆرسامپتۆن کە لەوێ باوکی و مامی بەیەکەوە کارگەی پوت و پێڵاویان بەکارخستبوو.
بەڵام لە تەمەنی ١٢ ساڵی بڕیاری دا کە ئیتر نەچێت بۆ کڵێسا چونکە پشکنین و لێکۆڵینەوەی زانستی لا پەسندتر بوو وەک لە بیروباوەڕی ئایینی.
لە خانوویییەکی بچووک لە بەشی باشووری ئابینگتۆن ئاڤینو دەژیا؛ کوخێکی لە بەشی خوارەوەی باخچە بچووکەکەیدا ھەبوو کە فێری کریکی دەکرد لەوێ کە تەکنیکی شت دروستکردن لە شوشەی تاواوە ببێ و،
کریک دەستی کرد بە پڕۆژەی لێکۆڵینەوەی دکتۆراکەی لەسەر پێوانی لینجی ئاو لە پلەی گەرمی بەرزدا (کە دواتر وەک «گەمژەترین پرسیاری یان بابەتی لێکۆڵینەوە» باسی کرد) لە تاقیگەی فیزیکزان ئێدوارد نێڤیڵ دا کۆستا ئاندرێید لە یونیڤێرسیتی کۆڵیج لەندەن،
بەڵام لەگەڵ ھەڵگیرسانی جەنگی جیھانی دووەم (بە دیاریکراوی لە ئەنجامی ڕووداوی باتڵ ئۆڤ بریتن کە بۆمبێک بە سەقفی تاقیگەکەدا کەوت و لە ئەنجامدا بووە ھۆی تێکشکانی ئامێری تاقیکردنەوەکەی) کریک لەسەر ڕێچکەی فیزیا لایدا.
ھای ماسێی و نێڤیڵ مۆت؛ واتسن کاری لەسەر نەخشاندنی مینی دەنگی و موگناتیسی کردو ھۆکارێک بوو بۆ نەخشاندنی مینێکی نوێ کە کاریگەر بوو لە دژی مین لابەری ئەڵمانی.
لە ساڵی ١٩٥٣ لەگەڵ جەیمس واتسن توێژینەوەیەکی ئەکادیمیانبڵاوکردەوە و پێشنیازی ئەوەیان کرد کە گەردی پێکھاتەیەکی دووانەی لوولخواردووە .
بەیەکەوە لەگەڵ واتسن و ماوریس ویلکینز خەڵاتی نۆبڵیان لە ساڵی ١٩٦٢ پێبەخشرا لە بواری فیسیۆلۆژی یان پزیشکیی «بۆ دۆزینەوەی پێکھاتەی گەردی ترشی ناووکی و گرنگی ئەمە لە گواستنەوەی زانیاری لە تەنی زیندوو».
ناوبانگێکی بەرفراوانی پەیداکرد بەھۆی بەکارھێنانی چەمکی «ڕێسای ناوەندی» کە بەکاریھێنا بۆ ڕوونکردنەوەی ئەو بیرۆکەیەی کە دەڵێت ھەرکاتێک زانیاری لە ترشی ناووکی گوازرایەوە بۆ پڕۆتینەکان،
پۆستی پڕۆفیسۆری جەی دەبڵیو کیکھێفەری توێژینەوەی ئاستبەرزی لە پەیمانگای ساڵک بۆ توێژینەوە زیندەگییەکان وەرگرت کە دەکەوێتە لالۆلە لە ویلایەتی کالیفۆرنیا.
چەقی توێژینەوەکانی دواتریلەسەر بابەتی زیندەزانی دەماری تیۆریی بوو و ھەوڵی گەشەپێدانی توێژینەوەی زانستی دەدا سەبارەت بە بواری ئاگایی مرۆڤ.
لە لێدوانێکی دا گووتی کە گەشتەکەی بۆ ئەمریکا «بەھۆی کێشەیەک لەلایەن کۆچی ئەمریکاوە ڕێگری لێکراوە.» و «نەگیراوە و سزاش نەدراوە بەھۆی تاوانەوە.»
چارلی ڕۆیشت بۆ لەندەن کە ١٦ ساڵان بوو و بەژداری لە باندێکی ڕۆک کرد بە ناوی وەک دەرەمەرێک و لەگەڵیاندا بوو بۆ زیاتر لە ساڵێک.
تەقینەوەکان بە شێوەی ھەڵچوونی گرکانی ڕودەدەن کاتێک کە بەردی ماگما ڕێژەیەکی زۆر لە گازی لەناودا دەتاوێتەوە لە کڕۆکی زەویدا کە پەستان دروست دەکات بۆ کەمکردنەوەی ئەو پەستانەی کە بەھۆی بەردە تواوەکانی ماگماوە دروستبوون،
کاتێک تانکێک لەناودەچێ بەھۆی تەقینەوە کە بە ھۆکاری دەرپەڕینی گازی پڕۆپان لە ناوەندێکی سەرچاوەی ئاگردا کە سەرەتا شلە پاشان بە خێرای دەبێتە گاز.
بەھۆی کە تیشکی گاما دەردەپەڕێت کە تا ئێستاش توێژینەوەی لەسەرە بە گشتی تیشکی خۆریش نموونەیەکی ترە لە تەقینەوەکان کە لەسەر ڕووی خۆر ڕڕودەدەن،
و ھەروەھا ئەگەرەکانی ئەستێرەکانی تریش بەھەمان شێوە سەرچاوەی تیشکی خۆرپەیدا دەبێت لە ئەنجامی بەیەکداچوونی ھێڵەکانی بواری موگناتیسی کە ئەمانیش لە سووڕانەوەی خۆر پەیدادەبن.
یەکەم تەقینەوەی کیمیای کە دروستکراو پاشان بەکارھێنرا باروت بوو؛ و گرنگترین تەقینەوەکانی تر کە لەم دووایانەدا گەشەیان پێدراوە لەبواری تەکنەلۆجی کیمیاوی کە زانا دۆزییەوە بریتی بوو لە گەشەپێدانی چەکی لە ساڵی ١٨٦٥،
لە تازەترین مەترسییەکانی ئەلکترۆنی ئەوەیە کە دەتوانرێ تەقینەوەی ئەلیکترۆنی دروست بکات بەھۆی پەیدابوونی وزەیەکی زۆری ھێڵی ئەلکترۆنی کە توانای بە ھەڵمکردنی کانزا و جیاکردنەوەی مادەکانی لە یەکتری ھەیە بەخێرایەکی زۆر.
گۆڤاری فۆربس ڕایگەیاند کە فیشباک و ھەوادارەکانی زیاتر لە ٣ ملیۆن دۆلاریان بۆ خێرخوازی لەڕێی ئەم بۆنانەوە کۆکردووەتەوە.
فیشباک ڕایگەیاند کە ھەموو ئەو پارانەی کە لە فرۆشتنی ٤٨ کاتژمێریی «وێنە ڕووتە بەچێژەکانی»دا خەرجدەکرێن دەدرێتە پەیمانگای لێکۆڵینەوەی شێرپەنجە؛ بەھۆیەوە توانی ٤٩٠ ھەزار دۆلار کۆبکاتەوە بۆ خێرخوازییەکە.
ھەرچەندە بنیادی کۆمەڵەکان گۆرانکاریان بەسەردا ھات بەھۆی بەڵام زۆربەی کۆمەڵەی ڕووەکەکان بەشێوەیەکی ڕێژەی بە سەلامەتی مانەوە.
١٠ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر گیاکان و چەندەھا جۆرە ڕووەکی دیکە ڕێکاری خۆراک ھەرسکردنی نوێیان پەرەپێسەند بۆ مانەوە و بەردەوام بوون لە ژینگەی کەمەرەیی گەرم و وشک دا کە خاوەنی ڕێژەیەکی نزمی گازی دوانەئۆکسایدی کاربۆن .
بەڵگەی سەرھەڵدانی ڕووەکە وشکانییەکانی بۆ یەکەمین جار لە چاخی دا دەردەکەوێت و لە ناوەڕاستی چاخی خاوەنی زۆربەی خەسڵەتە ناسراوەکانی ڕووەکە وشکانییەکانی ئەم سەردەمە بوون وەک .
لە کۆتایی چاخی دا چەند ڕووەکێکی بێ سپۆر خاوەنی شانەی بۆریی خۆراکیی لاوەکیی بوون کە ھەڵدەستان بە بەرھەمھێنانی قەدی ڕەق و دارستانی داری درێژ.
پەرەسەندنی ڕووەکەکان بۆتە دەرئەنجامی دەرکەوتنی بوارێکی فراوان لە ئاڵۆزی لە زۆربەی جۆری ڕووەکەکان دا (لە سەرەتاترین جۆری قەوزە و ڕووەکە فرەخانەکانەوە بۆ ڕووەکە وشکانییەکان و ئالۆزەکان) ھەرچەندە زۆربەی جۆرە ڕووەکە سەرەتاییەکان ھێشتا بەردەوامن لە ژیان بەڵام کۆمەڵەی ڕووەکە تازە گۆراوەکان جێی ئەو ڕووەکانەیان گرتۆتەوە کە پێشتر لەڕووی ژینگەییەوە زاڵ بوون وەک زیادبوون و زاڵبوونی ڕووەکە گوڵدارەکان بەسەر ڕووەکە تۆودارەکان دا لە ژینگە وشکانییەکان دا.
بەڵگەی بەھێز و ئامادە لەبەردەستدایە کە و زیندەوەرە فرەخانە رۆشنەپێکھاتووەکان لە ناوچە و ژینگە ئاوییە سازگارەکانی سەر زەوی دا ژیاون نزیکەی ١ میلیارد ساڵ لەمەوبەر،
وە ھەروەھا کۆمەڵە زیندەوەرەی فرەخانەی ئاڵۆزی ڕۆشنەپێکاھتوو بوونیان ھەبووە لەسەر وشکانی دا لە چاخی ی کۆتادا نزیکەی ٨٥٠ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر.
دابینکردنی سەرچاوەی ئاو و پێکھاتە خۆراکییەکان لە خاکەوە و بەھۆی ئەم دوو ھۆکارەوە ڕووەکەکان توانیویانە بەرزتر و خێراتر گەشە بکەن.
سیستمی داگیرساندن تیشکەکانی سیستەمی داگیرساندن لە پەیدادەبن لە ئەنجامی گەرم بوونی جەمسەرێکی کارەبایی تاپلەیەکی گەرمی بەرز تیێکەڵاو لە سوتەمەنی و ھەوا بزوێنەرەکانی سووتانی ناوەکی لە ئەنجامی داگیرساندنی شەپۆلەکان بە قۆناغ کە بە نەوت و گاز کاردەکەن کە بۆ بزوێنەرەکانی موشەک و ئەم جۆرە شتانە بەکاردێت فراوانترین بەکارھێنان بۆ داگیرساندنی ناوەکی لە تیشکەکانی داگیرساندنی بزوێنەرەکانی ئەو ئامێرانەی کە بە بەنزین کاردەکەن وەک ئۆتۆمبێل و پاسکیل.
پاسەوانی تایبەتی بکوژەکە ٧٥٬٥ میلیۆن دۆلاری لە ئەمریکا و کەنەدا و ١٠٥٬١ میلیۆن دۆلار لە ناوچەکانی دیکە کۆکردەوە،
وە پێشنیاری «پێداچوونەوەی ئەرێنیی گشتی» کرد. ئەی بی سی نیوز ' مارک کەنەدی فیلمەکەی بە " تەماشایەکی کراوە لە شێوەی دیزاینی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆ دروستکردنی ئەلوودەبوون و دەستکاریکردنی ڕەفتارەکانمان وەسف کرد،
وەک ئەوەی لەلایەن ھەندێک کەسەوە پێی ڕاگەیاندین کە لە ھەندێک شوێنی وەک فەیسبووک و گۆگڵ و تویتەردا سیستمەکان بەسەر سیستمەکاندا ھاتووە " و گوتی " وا دەکات کە تۆ یەکسەر بتەوێت مۆبایلە زیرەکەکانت فڕێدەیتە زبڵدانەکەوە،
دێنیس ھارڤی لە ڤیرتای ڕایگەیاند کە فیلمەکە کارێکی باش دەکات بۆ ئەوەی ڕوونی بکاتەوە کە چۆن "ئاشکرایە ئەوەی لە مەترسیدا ھەیە تەنھا قازانج نییە،
ھەروەھا پتەویی دامەزراوە دیموکراتییەکان کە دەتوانین پرۆسەی فێربوون زۆر بە کاریگەر لاواز بکەین لە ڕێگەی ڕێجیمێکی جێگیری مێمیای شێوێنەری ڕوانگەوە.
کاریگەری لەسەر تەندروستی دەروونی (لە نێویشیاندا تەندروستی دەروونی ھەرزەکار و ڕێژەی خۆکوشتنی بەرزی ھەرزەکار) و ڕۆڵی لە بڵاوکردنەوەی تیۆریپیلانگێڕی وەک و ھاوکاریکردنی گروپەکانی وەک خاوەن زەوی تەخت.
جگە لە «ئێل ھیجۆ دێل گلادیۆر» کە پێشتر ئەویش مەشقی پێکردبوو پێش یەکەم دەرکەوتنی لە ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ بە بەکارھێنانی ناوی ئەڵقەی ئێل ھیجۆ دێل نینجا «کوڕی نینجا» بوو.
یەکەم دەرکەوتنی سەرسوڕمانی خۆیان بۆ زۆرانبازیی کاریگەری لە ئۆرلاندۆی فلۆریدا لە بەرنامەی تەلەفزیۆنیی لە ٢ی ئازاری ٢٠١٧ ئەنجام دا.
لە مانگی حوزەیراندا ڕاگەیەنرا گارزا لە خولێک بە ناوی خولی «برێک ئاوت ئێن ئێکس تی» کێبڕکێ دەکات و لەوێ یەکەم دەرکەوتنی خۆی لە ئەڵقەی ٢٦ی حوزەیران لە ئێن ئێکس تی وەک پاڵەوانێک ئەنجامدا،
بەڵام بە شێوەیەکی خۆبەخشانە لە ساڵی ٢٠١٢ لە زنجیرەی کۆتایی نمایشە ڕاستەقینەکەی ژوانی دا ئاشکرا بووە و لەو کاتەوە بە بێ دەمامک کاری کردووە.
فەرمانڕەوای بەناوبانگ جۆن کازابلانکاس و نائۆمی کامپبێڵ و لیندا ئیڤانگێلێستا و ئیمان بێبی و بیب کە تەمەنی ١٦ ساڵ بوو بەبراوە ھەڵبژاردران.
و لە ماکسیمێکی نەپچڕاوی ساڵی ٢٠٠١ و لە ساڵی ٢٠٠٨ بیب لە ڕیکلامێکی تەلەفزیۆنیدا بۆ ئەلمای پاک تێڵز دەرکەوت.
بیب لایەنگری ھاوڕێکانی ئەلفارۆیە کە ڕێکخراوێکی بێ قازانجە و بۆ کۆکردنەوەی کۆمەک بۆ کاسا ھۆگەر سیۆن کە ھەتیوخانەیەکی تیجوانای مەکسیکە ساڵی ٢٠٠٨ ڕیڤلۆن ڕایگەیاند کە مارکەی ئەلمائی ئیمزای لە بیب کردووە وەک باڵیۆزی خۆی ئەو وەک وتەبێژی کۆمەڵە جوانکارییە نوێ و ھەنووکەیییەکانی ڕیڤلۆن کاردەکات لە ھەڵمەتەکانی جیھانی فرەمیدیادا
پێشتر پێشمەرگە بووە لە وەزارەتی پێشمەرگەی کوردستان دوای ڕوخانی ڕژێمەکەی سەددام حوسێن لە چاڵاکیە تایبەتیەکانی سووپای عێراق کاری کردووە و دەستەی نەھێشتنی تیرۆری دامەزراندووە.
ھەروەھا بەشداری دیاری شەرەکانی دژ بەبەرھەڵستکاریەکانی عەرەبی جبور و ناوچەی عەززە ە سەلمان پاک و شاری سەدر و عەتیفیە و مەحمودیە و بەغدای نوێ و نەعیریە و کارگەکانی کەربەلا و حیللە و ڕومادی و تکریت و بێجی و جەزیرەی عەرەبی لە موسڵ کردوە.
کاریگەری ڕێژەى پەستان دەتوانێت كەم بكرێتەوە لە رێژەی ئەندازەیی لەلايەن دا خستنى زمانەى هێنانە ناو يان زۆر درەنگ يان زۆر زوو لەگەڵ هاندانى زمانەى گۆڕاو (کاتی زمانەى گۆڕاو دادەنێ و و توانا دەدات بە سووڕى ميلەر ،
يەك نموونە وەک بزوێنەری گلۆپى خڕى-گەرم کە بەكاردەهێنرا لە ژوورێكى هەڵم كردنى گەرم تا يارمەتى تێكەڵکردنی سوتەمەنی و هەوا بدات،
توێژينەوەى بەم دوواييە نيشانى داوە كە سووتەمەنيى دووڕەگی خستنە کاری جياواز كۆ دەكەنەوە دەتوانن يارمەتى بدەن لە كۆنترۆل كردنی داگیرساندنی و ڕێژەکە بسووتێنن.
بارگاوی چونیەکی پەستانە داگیرساندن سوتان ڕێگايێكى باش-دامەزراندنە واتا ماوەی كۆنترۆلكردنی داگيرساندن و ڕێژەى ئازاد كردنى گەرميە و هەڵدەگيرێتەوە لە سوتانی بزوێنەری دیزل .
گرتنەخۆكەى لە بەرزی و سووتەمەنيى ديزل لەگەڵ بەرگريێكى مەزنتر بۆ داگيرساندن کاتی درێژتر توانا دەدا بە تێكەڵ کردن لەپێش داگيرساندن و بەم جۆرە كەمتر گيرفانە دەوڵەمەندی تەنى بەرهەمدەهێنن.
هاندانى زمانەى گۆڕاو درێژ دەبێتەوە لە ناوچەی بەكار دەخرێت لەلايەن پێدانی کۆنترۆلی باش بەسەر پلەى گەرمى-فشار-کات لە نێو ژوورى سوتان.
بە مانایەکی تر بۆ درێژکردنەوەی مەودای کار پێکردنەکە بۆ ئەوەي دەست پێ كردنى داگيرساندن و ڕێژەى ئازاد كردنى گەرمى كۆنترۆل بكات لەلايەن دەستكارى كردنى سووتەمەنيەكە خۆى.
تا ئەو دەمەی تەتارەکان چونە بەغدا و کۆتاییان بە دەسەڵاتی موعتەسەم ھانی و خۆیی و ماڵ و منداڵ و دارو دەستەکەیان ھەموو کوشت و قەتڵ و عامێکی گەورەشیان لەو شارەدا بەرپاکرد و بەزەیییەیان بە ژن و منداڵ و پیریشدا نەھاتەوە،
لە سەردەمی خەلیفە ئەبووجەعفەری مەنسوور دروستکراوە لە سەرەتادا ناوی مەدینەت سلام بوو پاشان ناوەکەی گۆرا بۆ بەغدا تا ئێستاش ئەو ناوە بەکاردێت.
لە دوای مردنی ھارونە ڕەشید بە دوو ساڵ ناکۆکی دەکەوێتە نێوان ئەمین مەئمونەوە و بەم جۆرە دەسەڵاتێکی سەربازی تێدا ھاتەکایەوە،
ھێشتا ھەروەکو خۆی ماوەو لە ھەردوو دەرگای سەروو خوارویەوە بە ڕووکاری ڕۆژئاوای دیجلەدا چەند ناوچەیەکی دیکەی نوێش چووەتەسەری.
شاری بەغدا لە ساڵی ١٩٢١دا بووەتە پایتەختی عێراق و بەھۆی شەڕی ئێران و عێراقەوە لە ساڵانی ھەشتاکاندا و جەنگی کەنداوی دووەم لە ساڵی ١٩٩١دا و جەنگی کەنداوی سێیەم لە ساڵی٢٠٠٣،
جارێکی دیکەش کەوتووەتەوە بەر شاڵاوی وێران کاریی و قات و قڕی و برسێتی و شەڕی برکوژیی و تایەفەچێتی بەھۆی سیاسەتی وڵاتانی دراسێیەوە.
لە سەردەمی ھاروون ڕەشیددا ئەم شارە گەیشتووەتە لقە پۆپەی بەرزی و شکۆداریی خۆیی و خانوەکانی تا دەھات بە چواردەوریدا جوانتر و فراوانتر دەبوون و وەک چەند شارێکی بچکۆلەی یەکگرتوو دەھاتە بەر چاو کە ژمارەیان ٤٠ شارێک دەبوو.
ساڵی ٢٠٠٣ وڵاتی عێراق ڕووبەروی ھێرشی ئەمریکا و ھاوپەیمانان بوونەوە لەم ھێرشە توانرا شکست بە حکومەتی بەعس و سەدام حسێن بھێنرێت و شارەکانی عێراق یەک لە دوای یەک ئازاد بوون تا ئەوەی توانرا بگەنە شاری بەغدا و لە دەست بەعسییەکان دەریان ھێنا و ئازاد بوو کە ئەمەش دەسپێکی قۆناغێکی نوێ بوو لە مێژووی عێراق.
کوڕێکی گەنج بەناوی فرانک واڵکەر بەشداری لە پێشانگایەکی جیھانی لە نیوۆرک لە ساڵی ١٩٦٤دەکات تاوەکو نموونەی فڕۆکەکەی نمایشبکات و بیفرۆشێتەوە،
ھۆگۆ گێرنسبراک و ھاوسەرەکەی دوو مرۆڤی بەکرێگیراون لەلایەن دادوەر نیکسەوە لەشێوەی ڕۆبۆت کە بۆئەوە نێردراون ئەزیتا بدۆزنەوە و ڕێگری لە ھەوڵەکانی بکەن بۆ ئەوەی کارەساتە مرۆیییەکە ڕوبدات لەسەر زەوی،
کەیسی دەڕوات بۆ کۆگاکە و دوو ڕۆبۆتە بەکرێگیراوەکە دەیانویست بزانن کە ئەوەت لەکوێ ھێناوە و کێ داویەتی پێی (کەیسی نەیدەزانی کێ ئەوەی پێداوە چونکە ئەزیتا بەدزییەوە پارچە ئاسنەکەی خستبووە ناو کەلوپەلەکانییەوە) و دوو ڕۆبۆتەکە ھێرشیان کردەسەری و ئەزیتا ھات بۆ ئەوەی ڕزگاری بکات و سەرکەوتن،
و لە ساڵی ٢٠١١ کارکردن لەسەر فیلمەکە دەستی پێکرد و لە ساڵی ٢٠١٣دا دەستکرا بە وێنەگرتنی و لەچەند وڵاتێک پێشوازی لێکرا.
کاتێک کە لێشاوی شل لە ژێر پەستان و پلەی گەرمی دیاریکراو بێت دەربازی دەبێت لە پەستان بۆ ناو پەستانێکی کەمتری ژینگە دەرپەڕینی شلەکە زیاد دەکات.
جۆرێکی جیاواز لە مەرجی سنوردارکردن رودەدات کاتێک کاریگەری بۆڕی ڤینچوری بە بریکاری ئیش دەکات لەسەر لێشاوی شل هۆکارەکانی کەمبوونی پەستانی شل دوای ئەوە بەستنەوەی بە خوارەوە کە لە پەستانی هەڵمی شل لە باوترین پلەی گەرمی شل.
ئەم ڕێژەیەی کە وەردەگیرێت بە بنچینەیی بەکاردەهێنرێت کە وەستانی فشار ڕوودەدات پەستانی پێچەوانەیی لەگەڵ پەستانی ڕاستەوانەیی یەکسان یان گەورەتر بێت لە،
کەمترین ڕێژەی پەستان لەوانەیە وای تێبگەین کە بریتییە لە ڕێژەی نێوان پەستانی پێچەوانەیی و پەستانی ناوەوەی نۆزڵ کاتێک گاز لە بۆڕیەکانی گەروی هاتوو چۆ دەکات لە هێڵکاری١؛ئەگەر پەستانی پێچەوانەیی زۆر کەم بکات بەراوردی دەکەین بە پەستانی ڕاستەوانەیی،
تێبینی خێراییەکەی دەکرێ لە ڕێگری کردن بە بەردەوامی لە بەرزترین دەمی یاخود لە نۆزڵ وە ئەو خێراییە زۆربەی کات کەمترە لە خێرایی لە هەوادا.
ڕێژەی فشاری گازە ڕاستەقینەکانی ناو کونە تەنکەکان بەردەوام دەبن لە زیاد بوون لەگەڵ کەمبوونی پەستانی پێچەوانەیی بەرەو بۆشاییەکی نمونەیی،
لێشاوی وەستاو بۆ گازەکان بەسودە لە زۆربەی کاروبارە ئەندازیارییەکان لەبەرئەوەی بارستای لێشاو بە سەربەخۆ پۆلێن دەکرێت لە پەستانی هاتنە خوارەوەی ئاو،
وە تەنها پشت دەبەستێت بە پلەی گەرمی و پەستان و لە ئێستاوە پشت بە چڕی گازەکان دەبەستێت لە ئاڕاستەی ڕۆیشتنی پێچەوانەی ڕێڕەوی ئاو.
ئەدەبیاتە تەکنیکیکان لەوانەیە زۆر سەرت لێبشێوێنن لەبەرئەوەی زۆربەی لێکۆڵەران شکست دەهێنن لە ڕونکردنەوەی جگە لەوانەی کە یاسای جێگیری جیهانی بەکاردەهێنن کە جێبەجێ دەبێ لەسەر هەموو گازە نموونەییەکان یاخود یاسای جێگیری گازبەکاربهێنن کە تەنها لەسەر گازە تاکە دیاریکراوەکان جێبەجێ دەبێت.
چەمکی فشار بەزۆری ڕودەدات کاتێک پەستانی نەگۆڕی ئاستی نزمی دڵۆپەکان کەم دەکات وە لە0.487 بۆ0.587 جار لە پەستانی تەواو لە سەرچاوەی دەفرێکی جێگیر.
ھەڵاتن بەرەو ئەفریقا ئەنیمەیشنێکی کۆمیدی-سەرکێشییە کە بەرھەمھێنراوە لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشن کە لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە.
بۆ ئەوەی ببێتە پێشبڕکێکەر لە زنجیرە تەلەفزیۆنییە ڕاستەقینەکەی دەبلیو دەبلیو ئی «١٠٠٠٠٠٠ دۆلار بۆ بەشی قورس»،
بە گشتی لە ململانێدا بۆ پاڵەوانێتی بووە پاڵەوانی یەک جار لە نێوان کیشوەرەکان پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦ لە کۆمپانیاکە دوور بکەوێتەوە.
ڤیدیۆکانی کۆشی دەربڕینی دەم و چاوی بەرز و خێرایی ڕیتم و پابەندبوونی بەو جۆرە بێبایەخانە نیشان دەدات کە نوکتەکە پێویستی پێ بێت.
بۆ ئەوەی بگاتە ١٠ ملیۆن بەشداربوو" تا ساڵی ٢٠٢٠ کەناڵی سەرەکی یوتیوب زیاتر لە ١٧ میلیۆن بەشداربووی ھەیە و زیاتر لە ٢ میلیارد بینین ھەبوو.
بەھۆی سانسۆری میری لە سەردەمی دەسەڵاتی پاشایەتی و دەسەڵاتی کۆماری عەبدولکەریم قاسم ھەندێ بۆچوونی سەلام لە شیعریدا بە ھیچ جۆرێک شایانی بڵاوکردنەوە نەبوون،
ھەر چۆنێک بێت چاپی یەکەم لە دیوانی سەلام سەرچاوەی بنچینەییە بۆ لێکۆڵینەوە لە سەلام و شیعری لەم بەشەی ئەم کتێبە کە لە بابەت سەلامەوەیە،
ھەموو ئەو بەڵگانەی وەرگیراون و بۆشاییان تێدایە لە ھەردوو چاپی دیوانەکە پڕ کراونەتەوە و بۆ یەکەمین جار خوێنەری کورد ئاشنایان دەبێت.
زۆربەی جار تەنھا کۆردج خۆی ڕەوانی دەبینی و زۆر دەترسا ھەمیشە خۆی لێیان دەشاردەوە ھەروەھا نەیدەتوانی بە خاوەنەکانی بڵێت چونکە قسەناکات،
کۆستنەر و ویلسن بەرھەمھێنەری دامەزراوی جەیک ئیبێرتسیان بۆ بەڕێوەبردنی مافە بیانییەکان لەزۆربەی وڵاتاندا بۆ ئەوەی کۆستنەر بتوانێت مافی کۆتایی بەشەکان بھێڵێتەوە.
لە مانگی حەوتەوە تا تشرینی دووەمی ١٩٨٩ لە داکۆتا و وایۆمینگ لەلایەن ئەلبێرت وایتھات سەرۆکی بەشی خوێندنی لاکۆتا لە زانکۆی سنتی گلیسکا کاری وەرگێڕانی بۆ کراوە.
حیزبوڵڵا بە کافر دادەنێن؛ بەڵام بەرپرسانی ھەواڵگری ئەمریکا پێیان وایە پەیوەندییەک ھەبووە لە نێوان حیزبوڵڵا و کەسایەتییە ئاست نزمەکانی ئەلقاعیدە کە لە ئەفغانستان ھەڵھاتوون بۆ لوبنان؛ بەڵام میشێل سەماھا،
وەزیری پێشووی ڕاگەیاندنی لوبنان ڕای گەیاندووە کە حیزبوڵڵا ھاوپەیمانێکی گرنگی حکوومەت بووە لە شەڕی دژ بە گرووپە تیرۆریستییەکان،
ئەو مۆدێلەیان وەرگرت کە ڕووحوڵڵا خومەینی دوای شۆڕشی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩ دای نابوو و دامەزرێنەرانی ئەو حیزبە «حیزبوڵڵا»یان وەک ناوێک وەرگرت کە خومەینی ھەڵیبژاردبوو.
ئەم ڕێکخراوە بە پشتیوانی ١٥٠٠ ڕاھێنەری سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامیو کۆکردنەوەی گرووپە شیعەکانی جۆراوجۆرەکانی لوبنان بۆ ڕێکخراوێکی یەکگرتوو بۆ بەرەنگاربوونەوەی داگیرکاری ئیسرائیل لە باشووری لوبنان پێک ھات.
زنجیرەکە جەخت لەسەر بەکارھێنانی بەرگ دەکاتەوە بۆ ئەوەی بەشێوەیەکی تاکتیکی دوژمن لە شەڕدا بەشدار بێت بۆ ئەوەی زیان نەھێڵێت.
یاریزانەکان دەتوانن چەک و تەقەمەنی بەدەست بھێنن یان چەکەکانی ئێستایان بگۆڕن بۆ ھەر چەکێک کە دوژمنێکی کەوتوو دایڕشتبێت یان لەو نەخشەیە کە بەدەوری نەخشەی جیاوازدا بڵاوبووەتەوە،
چەکەکەی بەشێوەیەکی کاتی یڵگیر دەبێت و کاتی دووبارە بارکردنەوە کەی خاو دەکات لەکاتێکدا زۆربەی چەکەکان پشت بە مۆدێلی پێوانەیی تەقە دەبەستن.
بۆ ئەوەی بە کردەوە شکان و بەرگری چارەسەر بکەن یارییەکە بەردەوام دەبێت تا ئەوکاتەی یاریزانی تیپەکە بەسەرکەوتوویی ئەرکەکە تەواو دەکات.
یارییەکە دوای ئەوە دەکەوێت کە مارکۆس فۆنیکس پاڵەوانی ناو ھاوپەیمانی حکوومەتە ڕێکخراوەکان ئەرکی سەرکردایەتی کردنی ھەوڵێکی کۆتایی دڕندانەی لەناوبردنی کەلەپچەکردن و ڕزگارکردنی مرۆڤایەتی دەدات.
کەرستەکانی جەنگ بووە یەکێک لە باشترین فرۆشترین مافی دەستووری بۆ ئێکس بۆکس ٣٦٠ زنجیرەکە ناسراوە بە سەرنجدان لەسەر ڕووپۆشکردنی شەڕ،
ھاوکات دەستی کرد بە بەکارھێنانی کەناڵی یوتوبەکەی بۆ پێدانی فێرکاری بۆ کاریگەرییە بینراوەکان بە بەکارھێنانی سۆفتوێر دوای ئەوەی بینەری بۆ ماڵپەڕەکەی پەیدا کرد دەستی کرد بە فرۆشتنی سیمیناری ڕاھێنان و پارەی بۆ کۆلێژەکەی بەکار دەھێنا.
لە ساڵی ٢٠١٥ کینگ و ھاوسەرەکەی ڕاشیل ھۆڵم لە «وەرزی ٢٨ی ئەمریکی» لە یاری ڕاستی «پێشبڕکێی سەرسوڕھێنەر» نیشاندران.
لە نێو سیستەمێکی میکانیکیدا وەک پندۆڵێکی جوڵاوە کە پەیوستە بە هێزی کێشکردنی پارێزراو کاتێک هێزە لێکخشاوەکان وەک ڕاکێشان و لێکخشاندنی هەوا لە سەنتەری شەفتێک فەرامۆشکراون،
سیستەمەکە وزەی میکانیکی لەهەر جوڵەیەکیدا لەدەست دەدات بەهۆی ئیشە بەڕێکراوەکەی سەر پەندۆڵەکە لەلایەن ئەو هێزە نەپارێزراوانەوە.