polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
لە بزوێنەری بە ئاو سارد کراو سەری سلندەر جۆگە و رایرەوی تەواوکەری تێدایە بۆ ساردکردنەوەی بزوێنەرەکە — بەزۆری تێکەڵەی ئاوو و ئەنتی فریزە — تا گواستنەوەی گەرمی ئاسان بکات بۆ دوور لە سەری سلندەرەکە و بزوێنەرەکە بە گشتی .
لەدوایدا دەگوازرێتەوە بۆ پوشرۆد ی دەمەوانەکان و لەو کاتەدا بازووی جوڵەکەر دەبەسترێتەوە بە — بازووی جەڵەکەر و شەفتەکەش دەکەونە سەری سلندەرەوە.
لە بزوێنەری لادەمەوانە بەشە میکانیکیەکان لە دەمەوانەی شەمەندەفەردا ھەیە کە ھەموو ئەوانە بلۆک دەیان گرێتە خۆ وە بەشێوەیەکی سەرەکی دەتوانێت بەکاربھێنرێ لە پلێتە کانزاییە سادەکان .
جوڵەی ھەموو ئەو پارچانە دەپارێزرێت لەناو بلۆک کە بزوێنەری گەورەی فیزیایی پێشکەووتوی ھەیە کە ئیشپێکردنی گێر لەکامشەفتدا بچوکە وە زنجیرە درێژی زیادەی دەوێت بۆ دیزاین کردنی کام .
خوشکی چینا باسی ئەوەی کرد کە ئەحمەد «زۆر باش بوو بۆ چینا» وە ھەروەھا وتی «ئەوان بەردەوام نەدەبوون لەوەی کە ستیفانی ھاتە ناو ژیانیان یان نا».
کاتێک لیڤاسک دەستی کرد بە ژوانی ستیفانی ماکماھۆن لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣ لە گوندی سلایپی ھۆڵۆ لە نیویۆرک ھاوسەرگیریان کرد.
وە پاڵەوانی تیپی تاگی جیھانی سێ جار (دوو پاڵەوانێتی تیمی تاگی جیھانی فەرمانڕەوایی دەکات و یەک پاڵەوانێتی تیمی تاگ پاشایەتی دەکات)،
ساڵی ١٩٩٤ پەیوەندی کرد بە زۆرانبازی پاڵەوانێتی جیھانی کە ھەر زوو وەک کەسێکی فەرەنسی- کەنەدی بەناوی ژان پاول لیڤێسک پێچرایەوە،
لە ساڵانی ١٩٩٠ بووە توخمێکی سەرەکی «سەردەمی ھەڵوێست» دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٩٩ یەکەم پاڵەوانێتی جیهانیی پشتێنی بردەوە،
حوسێنی کورد باجی ھەوت ساڵەی ئێران لە پاشای ھند دەگرێت و بۆ شاعەباس دەھینێت و بەم ھۆکارە شاعەباس خەڵاتێکی یەکجار زۆری پێشکەشی دەکات و دەبێت بە یەکێک لە نزیکانی شا عەباسی سەفەوی.
لە بارەگای شاعەباس پاڵەوانەکانێکی زۆر لەژێر سەرپەرشتیی سەید میرباقر ئاجورکەر لە خزمەتی شا عەباسدان و لە شەڕەکانی ئێرانی سەفەوی لەگەڵ عوسمانییەکان و ئوزبەکەکان بۆ بەرژەوەندیی سەفەوییەکان شەڕ دەکەن.
بەڵام مێھران ئەفشاری پێی وایە بەھۆی ئەوە کە دەستەواژەکانی تایبەتی کۆمەڵایەتی و بەریوەبەرایەتیی سەردەمی سەفەوییەکان لەم چیرۆکە بە کار ھینراوە،
لەم فیلمە حوسێن کوردی شەبستەری بۆ مەسیح خان شوانی دەکات و کچی خان بە ناوی فەریناز لە دەستی دزدەکان ڕزگار دەکات و بەدوای ڕووداوەکانی پاڵەوانی لەلایەن شا عەباس دەبێت بە دارۆغەی ئەسفەھانی پێتەخت و لە ئاکامیش لەگەڵ فەریناز ھاوسەرگیری دەکات.
حوسێن کوردی شەبستەری چیرۆکێکی درێژە و لە زمانی فارسی بە کینایە بە کەسانێک کە زۆر قسە دەکەن دەڵێن چیرۆکی حوسێنی کوردی شەبستەری دەخوێنێتەوە،
لە %٥ بۆ %١٥ زیاد دەکرێت وە هەروەها حکوومەت هەڵدەستێت بە کەمکردنەوەی خەرجییەکانی بە بڕی ١٠٠ ملیار ریاڵی سعوودیی (٢٦،
هۆکاری ئەم ڕێكاری کەمکردنەوانە دەگەرێتەوە بۆ کورتھێنان لە بودجەی چارەکەی یەکەمی ٢٠٢٠دا بە بڕی ٩ ملیار دۆلاری ئەمریکی بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت و کاریگەرییە ئابوورییەکانی پەتا جیھانییەکە.
لە ٢١ی ئازاردا حکوومەت هەستا بە هەڵپەساردنی تەواوی گەشتە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان و دواتر لە ٢١ی مایس دا گەشتە ناوخۆییەکان دەستیان پێکردەوە.
دوای جێبەجێ کردنی قەدەغەی هاتووچۆ و داخستنی شوێنەکان لەسەر چەند ئاستێكی کارگێریی ژمارەی تووشبووانی رۆژانە هەتا ٢١ی حوزەیران بەشێوەیەکی بەرچاو کەمی کردبوو وە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیران دا رۆژانە ژمارەی چاکبوونەوە زیاتر بوو بەرامبەر بە ژمارەی تووشبووان.
حکوومەتی سعودییە ڕایگەیاند کە بەشێوەیەکی کاتیی هەموو هاتووچۆیەک بۆ ناوەوە و دەرەوەی پارێزگای قەتیف ڕادەگیرێت تەنها ڕێگە بە دانیشتووانی شارەکە دەدرێت بچنە ناوەوە و وەزارەتی ناوخۆ ڕایگەیاند کە لەو زۆرینەی هاووڵاتییە تووشبووە پشتڕاستکراوەکان خەڵکی ئەو پارێزگایەن.
لە ٢٤ی ئازاردا قەدەغەی هاتووچۆی سەرتاسەری وڵات ڕاگەیەندرا و بەشێوەیەکی سنووردار هاتووچۆ ڕێگەپێدراو بوو تەنھا لە نێوان کاتژمێر ٧ی ئێوارە بۆ ٦ی بەیانی.
پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی سعودییە بەشێکە لە پەتای جیھانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ .
لە ڕێکەوتی ٢ی ئازاری ٢٠٢٠دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکە لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە پشتڕاستکرایەوە و لە مانگەکانی دوای دا لە کۆی وڵاتانی عەرەبی کەنداوی فارس دا سعودییە خاوەنی زۆرترین ژمارەی تووشبووان بوو.
حکوومەت ڕایگەیاندراوێكی بڵاوکردەوە کە ڕێکەوتی ٣١ی مایسەوە تەواوی مزگەوتەکان دەکرێنەوە جگە لە مزگەوتی گەورەی مەککە و لە ١٩ حوزەیرانیش دا تەلەڤیزیۆنی فەرمی حکوومەت لێدوانی دا کە لە ڕێکەوتی ٢١ی حوزەیرانەوە ڕێگەدەدرێت مزگەوتەکانی شاری مەککە بکرێنەوە ئەگەر ڕێکارە تەندروستییە خۆپارێزییەکانی دژی ڤایرۆسی کۆرۆنا جێبەجێ بکرێن.
لە ٦ی حوزەیران دا سعودییە هەستا بە دووبارە جێبەجێ کردنەوەی قەدەغەی هاتووچۆ و سنووردارکردنەکان لە پارێزگای جدە لە ڕێکەوتی ٦ بۆ ٢٠ حوزەیران و ڕێکاری سنووردارکردنەکان هەڵپەساردنی نوێژەکانیشی لە تەواوی مزگەوتەکانی شارەکە دەگرتەوە.
پێشمەرگە لە ڕووی ژمارەی ھێز و چەکەوە کەمتر بوو لە حکومەتی عێراق دوای ئەوەی یەک لەسەر سێی ھێزەکانی عێراق لەسەر سنووری سلێمانی بوون،
دوای ئەوەی ماوەی ١٠ ڕۆژ پێشمەرگە بەرەنگاری ھێزەکانی عێراقی کرد کە زیاتر لە ٩٠ ھەزار سەرباز بوون بە پاڵپشتی تانک و فڕۆکە،
لە ھێرشەکەدا چارەکێکی تانکەکانی سوپای عێراقی تێکشکێندران بەڵام ل ٢ ی نیسان پێشمەرگە داوای لە خەڵکی سڤیل کرد شارۆچکەکە چۆڵ بکەن و بەرەو باکوور ھەڵبێن پێش ئەوەی ھێزەکانی عێراق بێنە شارەکەوە.
کە تێیدا چەندین یەکەی ھێزەکانی پیادەی عێراقیان کۆتایی پێبھێنا و تا کۆتیایی ٢ی نیسانبە سەرکەوتوویی ڕێگای سنەیان کۆنترۆڵدکرپ.
لە ٣ی نیسان سوپای عێراق کۆنترۆڵی شارەکەی کرد کە وەک شارێکی تارمایی وابوو بەھۆی ئەوەی ھەموو خەڵکی مەدەنی لە ترسی تۆڵەکردنەوەی کوومەت ەڵھاتبوون.
جاشە کوردەکان دەستیان گرت بەسەر شاری ڕانیەدا بە پاڵپشتی دانیشتووانی ناوچەکە و ژمارەیەکی زۆر ھێزی میلیشیا یەکیان گرت لەگەڵ ھێزەکانی پێشمەرگە و ھەستی شۆڕشگێڕی بڵاوبوویەوە بۆ ھەموو کوردستان و خەڵکی ڕژانە سەر شەقامەکان،
ھێزەکانی پێشمەرگە چوونە ناو شارەکان و دەستیان گرت بەسەر ڕانیە و چوارقوڕنە و کۆیە و سلێمانی و ھەڵەبجە و عەربەت و ھەولێر دھۆک و زاخۆ و کەرکووک.
یەکەم شاری عێراق بوو کە لەلایەن ڕاپەڕیوەکانڕا کۆنترۆڵ بکرێت و کۆتا شاریش بوو کە لەلایەن حکوومەتی عێراقییەوە کۆنترۆڵ بکرێتەوە.
شارەکە لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە دووبارە کۆنترۆڵ کرایەوە دوای ئەوەی ھێزەکانی پێشمەرگە لە ٢٠ی مانگی حەوت ھێرشی نوێیان دەست پێ کرد.
خەڵکی دواتر ڕژانە سەر شەقامەکان و ھاوکاری پێشمەرگەیان کرد و بۆ ئەنجامدانی ھێرشی سەرتاسەری بۆسەر ھەموو بینا حکومی و زیندانییەکان و بە سەدان زیندانی سیاسییان ئازاد کرد.
لە ساڵى ٢٠١٧ كۆمەڵگاى پزیشكى كوردستان لە پرۆژەیەكدا فراوانتر كراو بۆ نەخۆشخانەى بەخشین و لە تەلارێكى حەوت نهۆمیدا لەسەر شەقامى بازنەى مەلیك مەحمود بە دەستى وەزیرى تەندروستى رێكەوت حمە رەشید لە مەراسیمێكدا كرایەوە.
نەخۆشخانەى بەخشین یەكێكە لە پرۆژەكانى دەزگاى خێرخوازى بەخشین كە لە ساڵى ٢٠١٣ و لە چواچێوەى كۆمەڵگایەكى پزیشكى بە ناوى گۆمەڵگاى پزیشكى كوردستان بونیادنرا.
بەخشین گەورترین پرۆژەى تەندروستى قازانج نەویستە لە هەرێمى كوردستان كە دەكەوێتە لەسەر شەقامى بازنەى مەلیك مەحمود لە ناوەندى پارێزگاى سلێمانى.
میسر پشکنینە پەسەندکراوە جیھانییەکانی ڕەتکردەوە و ھەستا بە ئەنجامدانی پشکنینی دژە تەنەکان بۆ دەستنیشان کردنی ڤایرۆسەکە سەڕەرای ڕاگەیاندنی کە پشکنینی دژەتەنەکان توانای دەستنیشانکردنی ڤایرۆسەکەیان نییە بەڵکو ئەو جۆرە پشکنینانە ھەڵدەستن بە دیاریکردنی وەڵامی کۆئەندامی بەرگریی کەسەکە دژ بە ڤایرۆسەکە.
پشکنینی خێرا و ھەڕەمەکی دژە تەنەکان لە مانگی نیسان دا لە وڵاتەکەدا دەستی پێکرد کە ھەتا کۆتایی مانگی نیسان نزیکەی ٢٠٠ ھەزار پشکنین ئەنجامدرابوو.
وەزارەتی تەندروستی کارمەندانی تەندروستی ڕیزی پێشەوەی پابەندکردبوو بە ئەنجامدانی پشکنین بۆیان لە کۆتایی ھەموو نۆبەکارییەکەدا و تەنھا دوای دەرچوونی ئەنجامی ئەرێنی پشکنینی دژە تەن،
سەتاپای کەسانی تووشبوو کە ئەنجامی پشکنینەکانیان ئەرێنی دەرچووبوو خاوەنی ھیچ نیشانەیەکی نەخۆشییەکە نەبوون و بەپێی زانیاری پشکنینەکان ڤایرۆسەکە لە گەشتیارێکی مێینەی بەڕەچەڵەک تایوانی-ئەمریکییەوە لەناو کەشتییەکەدا بڵاوبووەتەوە.
لە ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠دا لەڕێی ڕاپۆرتێکەوە کە زانیارییەکانی بەند بوو لەسەر نامە و چاوپێکەوتنی نھێنی لەگەڵ زیندانیان دا،
چەندین زیندانی گیانیان لەدەستداوە بەھۆکاری ئەنجام نەدانی پشکنین بۆیان و وەرنەگرتنی چارەسەری پزیشکی پێویست بۆیان دوای دەرکەوتنی نیشانەکانی نەخۆشییەکە.
ھەروەھا کۆمەڵەکانی مافی مرۆڤ ڕایانگەیاند کە بە دەیەھا ھەزار کەس لە وڵاتەکەدا خراونەتە بەندینخانەی زۆر قەرەباڵغ و نا پاکژ.
لە ١٤ی شوبات دا وەزارەتی تەندروستی میسر یەکەمین باری تووشبوونی لە فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی قاھیرە ڕاگەیاند کە کەسێکی بەڕەچەڵەک چینی بوو.
یەکسەر دوابەدوای ئەم تووشبوونە ڕێکارەکانی ڕێگەگرتنی بڵابوونەوە جێبەجێ کران لە چاودێری کردنی ئەو کەسانەی بەرکەوتە و پەیوەندییان ھەبووە لەگەڵ کەسی تووشبوو.
ناوەندە تەندروستییەکان حکوومەت ڕایانگەیاند کە ٤٥ کەسی ناو کەشتییەکە پشکنینەکانیان ئەرێنی دەرچووە و کەشتییە گەشتییارییەکە خراوەتە ژێر کەرەنتینەوە لە شوێنی لەنگەرگرتنی کەشتییەکان لە شاری ئەقسەر.
لە ٩ی ئازاردا یەکەمین باری تووشبوونی نێودەوڵەتی پەیوەست بە کەشتییەکەوە پشتڕاست کرایەوە دوای ئەوەی کەسێکی بەڕەچەڵەک ئەمریکی گەڕابۆوە وڵاتەکەی و ئەنجامی پشکنینەکەی بۆ ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەرێنی دەرچووبوو.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە میسر بەشێکە لە پەتای جیھانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ کە ھۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی ھەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ .
لە ڕێکەوتی ١٩ی ئازاردا وەزیری فرۆکەوانی ھەستا بە دەرکردنی بڕیاری داخستنی فرۆکەخانەکان و ھەڵپەساردنی تەواوی گەشتە ئاسمانییەکان.
لە ١ی نیسان دا تەنھا لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا ژمارەی تووشبووانی پشتڕاستکراو ١٣١ کەس و ژمارەی گیانلەدەستدان ١٤ کەس بوو کە کۆی ژمارەی پشتڕاستکراوانی گەیاندە ٨٤٧ کەس و کۆی ژمارەی گیانلەدەستدانیش ٥٨ کەس.
لە ١٤ی ئازاردا وەزارەتی تەندروستی جەزائیر ١٠ باری تووشبووی نوێ و یەک باری گیانلەدەستدانی بە ڤایرۆسی کۆڤید-١٩ پشتڕاستکردەوە.
لەگەل ئەم ژمارە نوێیانە کۆی ژمارەی تووشبووانی تۆمارکراو لە وڵاتەکەدا گەیشتە ٣٧ کەس و ٣ باری گیانلەدەستدان و لەگەڵ چاکبوونەوەی ١٢ کەسی تووشبوو و بەجێھێشتنی شوێنی کەرەنتین.
لە ئێوارەی ٣ی ئازاردا وەزارەتی تەندروستی سێ تووشبووی نوێی ڕاگەیاند کە ھەموویان ئەندامانی ھەمان خێزان بوون و کۆی ژمارەی تووشبووانی گەیاندە ٨ کەس.
دوای ڕۆژێک و لە ٤ی ئازاردا وەزارەتی تەندروستی ٤ تووشبووی نوێی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا پشتڕاستکردەوە کە کۆی ژمارەی تووشبووانی لە وڵاتەکەدا دەگەیاندە ١٢ کەس.
لە ڕێکەوتی ٢٥ی شوبات دا تاقیگەکانی وڵاتەکە یەکەمین باری تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنایان پشتڕاست کردەوە کە پیاوێکی بەڕەچەڵەک ئیتاڵی بوو لە ١٧ شوبات دا گەیشتبووە جەزائیر و لە ڕێکەوتی ٢٨ی شوبات دا وڵاتەکە ھەستا بە گەڕاندنەوەی بۆ ئیتاڵیا لەڕێی گەشتێکی تایبەتییەوە.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی جەزائیر بەشێکە لە پەتای جیھانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ کە ھۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی ھەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ .
لە ڕێکەوتی ٢ی ئازاردا وڵاتەکە لەڕێی بڵاوکراوەیەکی وەزارەتی تەندروستی دوو باری تووشبوونی نوێی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا ڕاگەیاند کە ئافرەتێک و کچەکەی بوون.
لاگونا دێل کاربۆنە ١٠٥ م ژێڕئاستی دەریا (لەنێوان پیورتۆ سان جولیان و ناوچەی سەرکردە لویس پێدرا بۆینا ھەڵکەوتوە لەھەڕێمی سانتاکروز) بەڕزترین خاڵی:
ئەرژەنتین بەھۆی کێشە ڕامیارییەکانەوە نەیتوانیوە ڕێگا بگڕێت لە پیس بوونی ژینگەی وڵاتەکەی بەم ساڵانەی دوایی میری چەندین ڕێککاری گرتە بەر یۆ بۆ پاککردنەوە و پاڕاستنی ژینگەکەی بەڵام سەرکەوتوو نەبوو،
یان پارتی دیموکراتی ئازەربایجان لە ٣ی ئەیلوولی ١٩٤٥ دا بە فەرمی ڕاگەیەندرا لە تەورێز لەلایەن کۆمەڵێک کۆنە کۆمۆنیست بە سەرۆکایەتی جەعفەر پیشڤاری،
پاش ئەو ڕاگەیاندنەش حیزبی تودەی شیوعی کە لەلایەن سۆڤیەتەوە پشتیوانی دەکرا خۆی ھەڵوەشاندەوە و داوای لە ئەندامەکانی کرد پەیوەندی بە ئەدەپە بکەن.
ئەدەپە لە ھەموو ئازەربایجانی ئێران بڵاوبوویەوە و دەستی بە کودەتایەک کرد لە ھەرێمی ئازەربایجانی ئێران بە ھاوکاری سوپای سۆڤیەت کە ڕێگری لە دەستێوەردانی سوپای ئێران کرد.
لە ماوەی ھەفتەی یەکەمی مانگی ئەیلوولی ١٩٤٥ دا پارتی دیموکراتی ئازەربایجان بە سەرۆکایەتی جەعفەر پیشێڤاری کۆنترۆڵی خۆی بەسەر ئازەربایجانی ئێراندا ڕاگەیاند و بەڵێنی چاکسازی دیموکراتییانەی دا.
ئەم میلیشیایە لە ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٤٥ کودەتایەکی بێ خوێنیڕێژانی دەستپێکرد و تا ٢١ ی تشرینی دووەم ھەموو بنکە حکوومییەکانیان کۆنترۆڵ کرد و ئازەربایجانی ئێرانی بوو بە کۆمارێکی خۆبەڕێوەبەری لەژێر بەڕێوبەری دەستەیەکی ٣٩ ئەندامی.
لەم ماوەیە بووژانەوەیەکی لە ئەدەبی زمانی ئازەربایجانی ڕوویدا بە ھاوکاری نووسەران و ڕۆژنامەنووسان و مامۆستایانی ئازەربایجانی سۆڤیەت،
پێشتر ڕەزا شا لە قەدەغەی لەسەر بەکارھێنانی زمانی ئازەری لە قوتابخانەکان و نمایشە شانۆیییەکان و ڕێوڕەسمە ئایینییەکان سەپاند بوو دواجاریش قەدەغەی دانا لەسەر بڵاوکراوەی کتێبەکان بە ئازەری.
تا ناوەڕاستی کانوونی یەکەمی ١٩٤٦ سوپای ئێران بە پاڵپشتی ئەمریکا و بەریتانیا دووبارە چوونە ناو تەورێزەوە و بەم شێوەیە کۆتاییان ھێنا بە کۆماری میللی ئازەربایجان دوای ساڵێکی تەواو لە دروستبوونی.
بۆ دابینکردنی کەرەستەی شەڕی بۆ یەکێتیی سۆڤیەت بەناو ئێراندا و سوپای بەریتانیا و سۆڤیەت لە مانگی ئابی ١٩٤١ دا بە ھاوبەشی ئێرانیان داگیرکرد.
ھێزەکانی سۆڤیەت کە لە ئەرمینیا و ئازەربایجانی سۆڤیەتەوە دەچوونە ناو خاکی ئێران و بەریتانیا و ھیندستانیش کە لە عێراقەوە دەچوونە ناو خاکی ئێران ھەر زوو دەستیان بەسەر وڵاتەکەدا گرت.
لە ١٦ ی ئەیلوولدا بەریتانییەکان ڕەزا شایان ناچار کرد کە لە بەرژەوەندی محەممەد ڕەزا شا پەھلەوی کوڕی کە تا ساڵی ١٩٧٩ فەرمانڕەوایی دەکرد،
بەڵگەی نوێی نھێنی ئاشکرا کراو کە لە سەردەمی جەنگی سارد تەواو نھێنی بوون دەریدەخات یەکێتی سۆڤیەت لە پشتەوەی ئەم کۆمارەوە بوو بە فەرمانی ڕاستەوخۆی ستالین.
ھێزەکانی ئێران لە کانوونی یەکەمی ١٩٤٦ ھاتنە ناوچەکە و پیشڤاری و ئەندامانی حکوومەتەکەی ھەڵھاتن بۆ یەکێتی سۆڤیەت.
پیشەوەری ڕازی بوو کە واز لە خۆبەریی کۆمارەکە بھێنێت و دەست لە وەزارەتەکان و پۆستی سەرۆک وەزیران ھەڵبگرێت و ھەرێمەکەجارێکی دیکە ببێتە بەشێک لە ئێران.
یەکێتی سۆڤیەت پشتگیری خۆی بۆ دەوڵەتی تازە دروستبووی ئازەربایجان کۆتایی پێبھێنا و سوپای ئێران لە دەسەڵاتی خۆی سەپاندەوە بەسەر ھەرێمەکە لە تشرینی دووەمی ١٩٤٦.
هەتا ئێستا ڕوون نیە کە چ دەبێتە هۆکاری تێکچوونی بەرگری لەش بەڵام زانایان پێیان وایە کە فاکتەری بۆ ماوەیی و ژینگەیی ڕۆڵیان هەیە.
یەکێک لە ئەندامانی خێزانەکەت ئەم نەخۆشیەی هەبێت ئەوا ئەگەری تووشبوونت هەیە بەڵام ئەگەر دوو ئەندام هەمان نەخۆشیان هەبێت ئەوا ئەگەری تووشبوونت زۆر زیاتر دەبێت.
زۆر لەتوشبوانی نەخۆشی سەدەف بێ نیشانەن بۆ ماوەی چەند ساڵ پاشان ئەم نەخۆشیە کارا دەبێت بە هۆی چەند فاکتەرێکی ژینگەیی.
کاتێک لە ٥ی ئابی ٢٠١٤ لەکۆبوونەوەیەکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق داوای بەھاناوەچوونی ئێزدییەکانی کرد بەتایبەت ئەوانەی لەسەر چیای شەنگال گیریاخواردبوو لەبەردەم ھێرشی چەکدارانی داعش.
لە ٩ی ئابی ٢٠١٤ ڤیان ئەوەی گوت کە ئەگەر فریاگوزارییەکان بەخێرایی نەگەن بەشوێنی مەبەست ئەوا ئێزدییەکی زیاتر دەمرن -نووسراوەکە بەفەڕەنسی بەمشێوەیە بوو « ' .
ڤیان برینداردەبێت کاتێک ھەلیکۆپتەری فریاگوزاری عێراقی تێکدەشکێت لەکاتی گەیاندنی ھاوکاری بۆ ئێزدییەکانی ژێردەستی داعش لە شەنگال.
بەڵام من کە نێردراومەوە تاکە شت کردم ئەوەیە لەماڵ بمێنمەوە.» ئێلبا ئەوەشی ئاشکرا کردبوو کە لەماوەی ژیانیدا ناڵاندوویەتی بە ئاسم،
بەھۆی کووشتنی پۆمپای لەلایەن تۆڵمیەوە جولیوس سێزار یارمەتی کلیۆپاترای دا و یارمەتی دا بگات بە دەسەڵات و ڕکابەرانی تێکبشکێنێت.
بەڵام ھەڵەیەکی گەورەیان کرد چونکە جولیوس زۆر لەو سیناتۆرانەی بەخشیبوو کە لێی یاخی بوو بوون بۆ ئەوەی زەمینە بۆ ئاشتی خۆش بکات بەڵام کووشتنی پۆمپای پلانەکانی جولیوسی تێکدا،
پۆمپای لەبەردەم پێنج ژن و منداڵەکانی سەری لە لاشەی جیاکرایەوە کە ئەمەش وای کرد کە خێزان و لایەنگرە بەھێزەکانی پۆمپای ھەرگیز ئەمەیان لە بیر نەچێتەوە و ھەمیشە دووژمنی جولیوس بن.
جولیوس بڕیاریدا جارێکی تر کلێۆپاترا بە شاژن دابناتەوە بەڵام تۆڵمی ئەمەی پێخۆش نەبوو بۆیە شەڕ لەنێوان تۆڵمی و جولیوس سێزار بەردەوام بوو کە بە سەرکەوتنی جولیوس کۆتایی ھات،
برایەکی تری بچووکی کلیۆپاترا بوو بە فیرعەون دوای ھاوسەرگیری لەگەڵ کلیۆپاترای خوشکی بەڵام دووبارە کلیۆپاترا دەسەڵاتداری ڕاستەقینەی میسر بوو.
ئەگەرچی ھاوسەرگیریان نەکرد بەڵام کلیۆپاترا و جولیوس سێزار کوڕێکیان بوو کە دواتر بوو بە فیرعەون ھاوشان لەگەڵ دایکی تاوەکو لە کۆتاییدا لەلایەن ئەگوستوسی کوڕی جولیوس سێزارەوە کوژرا.
بروتوس و کاسیوس لەگەڵ سوپاکەیان بەرەو ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ھەڵھاتن بەڵام لە کۆتاییدا لە جەنگی فیلیپی لە نزیک لە مەکدۆنیا تێکشکێندران لە لایەن مارک ئەنتۆنی و ئەگوستوسەوە.
لەو سەردەمەدا دوو ژەنەڕاڵی ڕۆمانی بەناوەکانی جولیوس سێزار و پۆمپای لە جەنگدا بوون بۆ ئەوەی ببنە سەرکردەی کۆماری ڕۆم.
ئەو دەرکەوت لە موزیک ڤیدیۆکەی ٢٠٠٧ بۆ گۆرانیی « » لەلایەن لە ڕۆڵی کاریکاتێرێکی خۆی و دانیەڵی مناڵی کاراتییەکەدا.
زنجیرەکە باسی ٣٤ ساڵ دوای پێشبڕکێی کاراتێی ئۆڵ گالیی ١٩٨٤ە و چیرۆکەکە لە دەوری جۆنی لۆرێنس دەسوڕێتەوە کە – بۆ ڕێکخستنەوەی ژیانی،
لەدایکبووی ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٦١) ئەکتەرێکی ئەمریکییە کە بەھۆی ڕۆڵی دانیەڵ لاروسۆ لە سێ فیلمی منداڵە کاراتییەکەدا و کۆبرا کای،
ماچیۆ وتی کە ئۆتۆمبێلە فۆردە ١٩٤٧ەکەی کە لە فیلمەکەدا لە میاگیی وەردەگرێت لە فیلمی یەکەمدا ھێشتا لە گەراجەکەیدایە.
ئەو یەکەم جار لە بڕۆدوەی نواندنی کردووە لە ١٩٩٨ بەڕۆڵی سکوج مان جێگرەوەی ڕۆجەر لە لە ڕۆڵەکەدا بەڕەسەن ئەگەڕێتەوە بۆ ئادەم پاسکاڵ؛ ئەو ڕۆڵی سەرەکیشی گێڕاوە بەڕۆڵی کۆتا ڕۆجەر لە شانۆی بڕۆدوەی ،
ئاماژەکانی دیکەی بڕۆدوەی پێکدێن لە (لەگەڵ ئەستێرەی ڕەسەن لیا سالۆنگا کە ۆڵی کیمی گێاوە بۆ داخستنی بەرھەمھێنانەکەی بڕۆدوەی)؛ ،
پاڵێوراو بۆ خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین ئەکتەر کە لە موزیکاڵێکدا بێت بۆ ڕۆڵی جۆن جاسپەر / بەڕێز کڵایڤ پاجێت لە دروستکراوەی بڕۆدوەی .
دەستن و ھاوڕێکانی لێکۆڵینەوە دەکەن و بۆیان دەردەکەوێت کە کوشتنەکان لەلایەن بوونەوەرێکی بەھێزەوە کراوە کە لە سەرەوژێر دەژیێت،
وەرزی چوارەمی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی خەیاڵی زانستیی ترسناکی درامیی ئەمریکیی شتە نامۆکان بە دوو بەش لەسەر تۆڕی نێتفلیکس بڵاو کرایەوە.
ئیلێڤن لەگەڵ دکتۆر ماڕتن برێنەر و سام ئۆوێنز دەڕوات بۆ دەزگایەکی نھێنی بۆ ھێنانەوەی بەھۆی ڕووداوەکان لە ھۆکینس و مەترسییەکەی بەڕێوەیە بۆ ھاوڕێکانی.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی دھۆک نەخۆشخانەیەکی فریاکەوتنە کە لە مانگی ١١ی ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کراوەتەوە.
نزیکەی ١٢٢ جێگەی ھەیە و بەپێی پێویستی و پێویستی بەسەر بوارە جیاجیاکاندا دابەشدەکرێت بەشی ئۆرتۆپوپوو تراوما کە لەلایەن پسپۆڕەوە سەرپەرشتی دەکرێت بەشی پزیشکی پزیشکی منداڵان دەگرێتەوە قاوشی نەشتەرگەری لەلایەن ٣ پسپۆڕەوە سەرپەرشتی دەکرێت شان بەشانی ھەندێک لەنەشتەرگەرەکانی تر لەوانە نەشتەرگەریی سینە و نەشتەرگەرەکانی دڵ و میزۆلۆجیست و پزیشکی چاو.
لە نەشتەرگەری دەماردا لەلایەن ٢ پزیشکی نەشتەرگەری دەماری تایبەتمەندەوە بەڕێوە دەبرێت یەکەی چاودێری چڕ لەژێر چاودێری ٣ بێھودەیی دایە کە بە ئەندەرنیستیش ناسراوە.
ھەروەھا تاقیگەیەک ھەیە کە تاقیگەی بەیانیان و تاقیگەی ئێوارانی ھەیە لەگەڵ تانکی خوێنێکی بچووک بۆ دابینکردنی خوێن لەحاڵەتی کتوپڕدا ئەم تاقیگەیە لەلایەن پسپۆڕێکی پسپۆڕی خوێنەوە بەڕێوەدەبرێن کە پزیشکی خوێنە بەشی تیشکناسی کاریگەریان ھەیە کە لە ئامێرەکانی تیشکی ئێکس و ئۆترالتاسۆس و سی تی سکان و ئێم ئای لەژێر چاودێری ورددا دوو پسپۆری و یەک پزیشکی ان.
بەشی چارەسەری یوورلەی یی تەنیا یەک دکتۆر بەڕێوەی دەبەن ھەروەھا بەشی دەرمانسازییان ھەیە کە چەندین دەرمانی جۆراوجۆریان لە شوێنە جۆراوجۆرەکان ھێناوە کە خزمەتگوزاری بە نەخۆش و نەخۆشە نەخۆشەکان و نەخۆشەکان دەدات و ئەو بەشە بە سەرپەرشتی ٤ دەرمانساز ناودەبات کلینیکی ڕاوێژکاری ڕاوێژکاری یورتۆپیودیک و نەشتەرگەری و نەشتەرگەری دەماری و ڕاوێژکاریی چارەسەری یوورژانەوەی ھەیە.
شانۆیەکی نەشتەرگەری ھەیە کە شانۆی ئۆپەراسێکی لەناکاوی ھەیە کە ٣ مێزو خشتەی نەشتەرگەری و شانۆی ئۆپێرایلی دەستەبژێری ھەیە کە ٤ خشتەی نەشتەرگەریتێدایە.
بەشی چاککردنەوە ھەیە کە دوکانی کاری ھەیە ساردکردنەوە و گەرمکردنەوەی ناوەندی ھەیە وۆرکشۆپی تە کنیکی لە و شوێنانە ی دە ستکە وتی پزیشکی ھە یە شوێنی نیشتەجێبوون ھەیە بۆ پزیشک و پەرستارەکان لە حاڵەتی دۆزینەوەی ھیچ شوێنێک لە نزیک نەخۆشخانەی فریاکەوتن بەشی جل شۆرین گرنگی بە شوشتنی ھەموو چاکەت و سکەیڵەکانی کارمەندانی پزیشکی ی کۆمپانیایەکی تایبەت ھەیە وەک دابینکەری ئەو ژەمە خواردنانەی کە دەدرێت بە کارمەند و نەخۆشەکانی نەخۆشخانەکە کە دەبێت بۆ ماوەی یەک شەو یان زیاتر بمێننەوە.
٣ ساڵ لەمەوبەر دی گۆ ئێچ گرێبەستێکی لەگەڵ کۆمپانیای پاککردنەوە واژوو کرد بۆ ئەوەی نەخۆشخانەکەیان بە پاک و خاوێنی بھێڵدرێتەوە لەکاتێکدا کە ھەروەھا پاککەرەوەشیان بۆ دابین دەکات.
ئەم نەخۆشخانەیە بەوە ناسراوە کە یەکێکە لەناوەندی خوێندکارانی قۆناغی دوای دەرچوون کە دەیانەوێت پسپۆڕبن لەنەشتەرگەریی ئۆرتۆپو و دەماردا نەخۆشخانەی فریاکەوتن چەند جارێک نۆژەنکراوەتەوەو سەرلەنوێ ڕازاندوویایەوە کە تازەترین یان لە ساڵی ٢٠٠٧ دا لەگەڵ ئەم تازەکردنەوەیە لەگەڵ خستنەسەر چەندین بینای نوێ ھاتووە لەوانە دامەزراندنی بەشی تیشک و فیزیۆتێرو شانۆی ئۆپەراسیۆنی دەستەبژێر.
ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی درێژخایەن ئەمە ھەوکردنی درێژخایەنە لە گوێی ناوەڕاستدا و وشکبوونەوەی پەردە بەوە جیادەکرێتەوە بە دەرکردنی شلە لە گوێی ناوەڕاستەوە لەڕێی پەردەی گوێی کونبوو بۆماوەی ٦ ھەفتە.
دورکەوتنەوە لە جگەرە کێشان ئازارشکێنەکان گرنگن بۆ بەکارھێنایان لە حاڵەتی دا وەکو پاراسیتامۆڵ ئسیتامینۆفین یان ئیبۆپۆرفین یان قەترەی گوێ وەک بێنزۆکایین یان ئەو قەترانەی کە ئۆپێۆدیسیان تیادایە لە دا وەرگرتنی دەرمانەکانی دژە ھەوکردن دەبێتە ھۆی چاکبونەوەی خێراتر بەڵام کاریگەریی لاوەکیان دەبێت.
بۆ ئەوانەی کە بە ئاسانی ئەم نەخۆشییە دەگرن پێشنیاری دژە بەکتریا دەکرێت تەنھا لەو کاتەی کە چاکنابنەوە لە دوای دوو یان سێ ڕۆژ دژە بەکتریای یەکەم ئەمۆکسیسلین.
لەوانەی کە زۆر جار توشی ئەم نەخۆشییە دەبن دەبێتە ھۆکاری … لە زۆر بەکارھێنانیان لە مندالاندا کە توشی ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست دەبن لەگەڵ جەراعەت دژە بەکتریاکان دەبێتە ھۆکاری زیادکردنی نیشانەکان ھەندێک جار زەحیری و ڕشانەوە و سوورھەڵگەرانی پێست ڕوودەدات.
وادیارە کوتانی دژی ڤایرۆسی ئەنفلوەنزا لەلایەن منداڵانی ساواوە دەبێتە کەمکردنەوەی توشبوانی بە ڕێژەی ٤٪ و بەکارھێنانی دژە ھەوکردنەکان بەڕێژەی ١١٪ بۆ ماوەی ٦ مانگ.
بەکارھێنانی کوتانەکانی دژی ئەنفلوەنزا بەتەنیا نابێتە ھۆکاری کەمکردنەوەی حاڵەتی و بێزارییەکانی ئەنفلوەنزا و ھۆکارە لاوەکییەکانیان.
وا دەرناکەوێت کە مەترسییەکانی توشبوانی ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست بکات بە پێدانیان بە منداڵانی ساوا کە مەترسی توشبونیان زۆرە یان ئەو منداڵانەی کە گەورەن و پێشتر توشبووی ھەوکردنی گوێێ ناوەڕاستیان ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترینیان ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی قورس ئەم نەخۆشییە خێرا نیشانەکانی دەردەکەوێت ئەویش بە گشتی بە ئازاری بەردەوامی گوێەکانە.
ئەم جۆرە بەڵام ھەندێک جار بە کەمی ھەست بە بوونی ھەڵامەتێک دەکرێت؛ بەوە ناسراوە کە جۆرێک لە شلەی نەگوازراوە لە ناو گوێەکان بۆ زیاتر لە سێ مانگ.
ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی درێژخایەن بریتییە لە ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست کە لە ئەنجامدا گوێەکان ڕژێنێک دەردەدەن بۆ ماوەی زیاتر لە سێ مانگ.
بەشێوەیەکی دووبارە لەدوای دێت و لەوانەشە پەیوەندی ھەبێت بە ھەوکردنی سییەکان بەشی سەرەوە یان ھۆکارەکانی تری وەک جگەرە کێشان یان حەساسییەت.
ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی بە جەراعەت یان ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی المصلی یان ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی دەردراو ھەروەھا ناوە باوەکەی گوێی لەزگەیی،
بۆی ھەیە لەگەڵیدا نەخۆشییەکی ڤایرۆسی ھەبێت لە کۆئەندامی ھەناسەدانی سەرەوە یان نەخۆشی بەکتریا وەکو ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست.
لەوانەیە ببێتە ھۆی جەراعەت و لەدەستدانی بیستنی ئەگەر دژی گواستنەوەی لەرەلەری ئیسقانی گوێی ناوەڕاست بۆ عەصبی بیستۆک کە لە ئەنجامی شەپۆلی دەنگییەوە دێن.
جۆری لە جیھاندا توشی بە نزیکی ١١٪ خەڵک دەبێت نیوەی حاڵەتەکان لە منداڵانن کە تەمەنیان لە پێنج ساڵ کەمترە و زیاترینیان لە کوڕدایە.
بۆیە نیشانەکانی بەتەنیا نابێتە دەستنیشانکردنی نەخۆشی ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی سەخت؛ بۆیە دەبێت شیکاری بۆ بکرێت لە ڕێگای وێنەگرترنی پەردەی گوێ.
یان مۆمی گوێی زۆر کە ھۆکار بێت بۆ نەبینینی پەردەی گوێ بە ڕوونی بۆیە دەبێت ئەو مۆمییە لاببرێت بە بەکارھێنانی ئامێری تایبەتی لابردنی مۆمی گوێ یان .
ھەروەھا گریانی بەردەوامی منداڵان ھۆکارێکە بۆ ھەوکردنی گوێ بە ھۆێ ھەڵئاوسانی دەمارە بچووکەکانی سەری کە دەبێتە سووربونەوەی کە ئەویش پەیوەندیدارە بە ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست.
بۆ دڵینابونەوەی دەستنیشانییەکە پێویستە جەراعەتی گوێی ناوەڕاست دیاری بکرێت لەگەڵ ھەوکردنی پەردەی گوێ؛ لە نیشانەکانی ئەو دوانە ھەڵئاوسان و سووربوونەوەی پەردەی گوێ.
زۆر گرنگە جیاکردنەوەی ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی سەخت و ھەوکردنی گوێی ناوەراست بە جەراعەتەوە کە تێیدا باشتر وایە دژە بەکتریاکان وەرنەگیرێت بۆ .
ھەرچەندە نەخۆشی ھەوکردنی گوێی ناوەڕاست ناگوازرێتەوە بۆ بەشی سەرەوەی سینگ بۆیە زۆر کەم نیشانەی ھەیە وەک کۆکە دەردانی شلە لە لووت ھەروەھا ھەندێک کەس ھەست بە پڕبونی گوێیەکانیان دەکەن.
لە حالەتە سەختەکانی وەکو لەدەستدانی بیستن یان بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش بۆ ئەمە دەتوانرێت پێوانەی بیستن بکرێت بۆ دەستنیشانکردن و وێنەگرتنی پەردەی گوێ و وێنەگرتنی پارچەیەک لە ئێسکی شەویلگە و دەستنیشانکردنی بە وێنەگرتنی بە ئامێری بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشی دەرھاتوو وەکو .
تێکڕای توشبوانی دەگۆڕێت لە ناوچەیەک بۆ ناوچەیەکی تر لە جیھاندا بەشێوەیەکی بەرچاو تێکرای بڵاوبوونەوەی ئەم نەخۆشییە لەو وڵاتانەی کە داھاتیان بەرزە کەمە بە ڕێژەیی بەڵام لەو وڵاتانەی کە داھاتیان کەمە دەگاتە سێ ئەوەندە.
ھەوکردنی گوێی ناوەڕاستی سەخت لە مندالاندا دەستنیشاندەکرێت بەھۆی ھەڵئاوسانی کەم یان زۆر لە پەردەی گوێ کە ناگەڕێتەوە بۆ ھەوکردنی گوێی دەرەوە،
بۆ ئەم مەبەستە دەستنیشانکردنی بۆ مندالان کە دەناڵێنن بە ھەڵئاوسانی کەمی پەردەی گوێ یان ئازاری گوێی نوێ یان سووربوونەوەی پەردەی گوێ.
گەورەکان ئەوانەی چەندجارێک توشی حاڵەتی ئەگەریان زیاترە بۆ پەرەپێدانیان بۆ لەدەستدانی ھەستی بیستنی گەیەندراو بۆ مێشک بە شێوەیەکی دایمی.
ھەوکردنی گۆیی ناوەڕاستی لەزگەیی ڕوودەدات کاتێک پەردەی گوێی تەنک گیر دەبێت لە گوێی ناوەڕاستدا و پێکەوە دەلکێن بە ئیسقانی گوێی ناوەڕاست.
ھەستا بە ڕاگەیاندنی ھەڵمەتی زانیاری تەندروستی گشتی بۆ بەرچاوخستنی و پیشاندانی خێرای و چۆنییەتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە و ھەروەھا لە سەرەتای مانگی شوبات دا ھەستا بە بڵاوکردنەوەی زانیاری ڕۆژانە.
لە مانگی شوبات دا وەزیری تەندروستی یاسای پارێزگاری تەندروستی ٢٠٢٠ بۆ ئینگلتەرا ڕاگەیاند و نەخۆشخانەکان ھەستان بە دانانی شێوازی پشکنینی جوڵاو.
بەرپرسی باڵای پزیشکی ئینگلتەرا بە ناوی کریس ویتی چوار نەخشەڕێگەی دەستنیشان کرد بۆ ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەکە ئەویش ئەمانە بوون:
خاوکردنەوەی تەشەنەکردنی ڤایرۆسەکە لە شانشینی یەکگرتووی بەڕیتانیا و ئەگەر ڤایرۆسەکە لە وڵاتەکەدا جێگیر بوو ئەوا کەم کردنەوەی کاریگەرییە سەختەکان و دوورخستنەوەی لە وەرزی زستان.
ھەروەھا قەدەغەکردنی ھەموو گەشتێکی نا سەرەکی و بەرکەوتنێک لەگەڵ کەسانی دەرەوەی ماڵەکان دا و داخستنی تەواوی قوتابخانەکان، کارەکان، ناوندەکان،
ھێزی پۆلیس توانادار کرابوون بۆ سەپاندنی ڕێکارەکان و چەند دەسەڵات و ھێزێکی باری لەناکاویی بەخشییە حکوومەت کە لە جەنگی جیھانی دووەمەوە بەکارنەھاتووە.
لە چەندین ناوەند و دەزگاوە بڵاودەکرایەوە کە درێژکردنەوەی ڕێکارەکان بە سەختی زیان بە ئابووری شانشینی یەکگرتوو دەگەیەنێت و دەبێتە ھۆی خراپترکردنی تەندروستی دەروونیی و ژمارەکانی خۆکوشتن.
بەکاردەهێندرێت بۆ دیاری کردنی ئاستی کارکردنی دەمارە هەستەوەرییەکانی دەماری پێنجەمی سەر کە لقەکانیان دابەشکراون بۆ سەر چاو و دەموچاودا،