polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ساڵی ١٩١٥ داھێنەری ھەنگاری ئەلبێرتۆ فۆنۆ بۆ زیاد کردنی مەودای تۆپھاوێژ کە لولەیەکی لێ دەردەچی و لەگەڵ ڕامجێت یەک دەگرن دەبێتە ھۆی وەدەست ھێنانی مەودایەکی زیاتر،
لە جەنگی جیھانی دووەم ھەمان پێشنیاری کردەوە لە ساڵی ١٩٢٨ ٫ ھاتەسەربزوێنەری فرۆکە پێیوابوو زۆر گونجاوە بۆ ئەو فڕۆکانەی لە سەروو خێرای دەنگەوە بە بەرزی زۆر دەفڕن،
وایدەر سپریدیان ھەیە لە دوای ١٩٦٠ ەوە وەک -10 و , چەکەکە دیزاین کراوە بە تەکنەلۆجیای ڕامجێت لە لوتکەی موشەکەکان بەستراوە بۆ بەدەست ھێنانی مەودای زیاتر ١٢٠ ملیم بۆمب باران دەکات،
ڕامجێت ئاماژە کراوە وەک موشەکی فڕین یاخود تاوگەر جۆرێکە لە ماتۆڕە ھەوایەکان بە کاردێ لە بزوینەرەکان بۆ پاڵەبتستۆ خستنە سەر ھەوا بەبێ بونی پاڵەپەستۆی تەوەرەی و پاڵە پەستۆی نێوەند پاڕێز
مێژووی گاڵتەجاری ئەمریکا و ئیمپڕاتۆرییەتی مانگ ساڵی ١٦٥٧ یەکەم سێ ڕۆمان بوون کە لەلایەن نوسرا کە بە یەکەم چیرۆکی زانستی دادەنرێ کە لەم کتێبە ڕامجێتی داھێنا بووە نمونەی ڕۆکێتی چوونە بۆشای ئاسمان
ڕامجێت بیرۆکەکەی دانرا لە ساڵی ١٩١٣ لە لایەن داھێنەری فەرەنسی ڕێنی لۆرین کە مافی داھێنانی ئەو ئامێرەی پێ بڕا بەڵام نەیتوانی درووستی بکات بەھۆی نەبوونی پێداویستی پێویست
کوشتنی ژن و ئەو تێڕوانینانەی پشتگیری سنووردارکردنی کۆمەڵایەتی پشتبەستراو بە ڕەگەز دەکەن بۆتە ھۆی سنووردارکردنی ژیانی ژنانی تورک،
ھەندێک جار چەمکێکی جیاکاریخوازی ڕەگەزیی کە پێی دەوترێت "شکۆ – ئابڕوو - نامووس" بۆتە ھۆکارێکی مەترسیدار لە خراپبوون و تێکدانی ڕەوشی تەندروستی ژنان لە تورکیادا.
لە رۆژگاری ئەمرۆدا ھاوڕەگەزخوازی مێینە چیتر بە تاوانێکی گەورە دانانرێت بەڵام ھێشتا لەلایەن چەندەھا حوکمەتەوە سزادراوە و ھەروەھا لەلایەن زۆرینەی ئایینەکانەوە سەرزەنشت و شەرمەزار دەکرێت.
لە کلتوورە ھۆزگەرایی و پیاوسالارییەکان دا دەسەڵاتداریی و ھێز بە نموونەیی تەماشادەکرێت لە سزادانی ھاوڕەگەزخوازە مێییەکان دا و دکتۆر ھاوسۆرن زیاتر لەسەر بابەتەکە دەدوێت کە زۆرجار ھاوڕەگەزخوازە مێینەکان دەکوژرێن،
ئەشکەنجە دەدرێن یان مافەکانیان زەوت دەکرێت بەھۆی ئامادەنەبوونیان لە ھێز و کایە سیاسییەکان دا و نەبوونی نوێنەری کۆمەڵایەتی بۆیان.
کوشتنی ژن دەستەواژەیەکی تاوانی کینەیی سێکسییە کە بەشێوەیەکی گشتی پێناسەدەکردێت بە کوشتنی ئارەزوومەندانەی ژنان بەھۆی ژن بوونیان و پێناسەکان دەگۆردرێت لەچوارچێوەی کۆمەڵگە جیاوازەکان دا.
رەسڵ یەکەم کەس بوو ھەستا بە پێناسەکردن و بڵاوکردنەوەی دەستەواژەکە لە ساڵی ١٩٧٦ دا و پێناسەکەی بریتیی بوو لە «کوشتنی ژن لەلایەن پیاوەوە بەھۆی ژن بوونیان.»
لە کۆی ھەموو ٤ ژنێک یەک ژن ڕەزامەند بووە لەسەر ئەوەی لێێ بدرێت یان تووشی توندوتیژی ببێتەوە بەھۆکاری گفتووگۆکردنی لەگەڵ مێردەکەی یان ڕەت کردنەوەی جووتبوون لەگەڵ مێردەکەی دا.
بەشێوەیەکی گشتی لەسەر ئاستی جیھان دا زانیاری کۆکراوە زۆر کەم و لاوازە و زۆرجار وڵاتان ئاماژە ناکەن بە ڕەگەزە جیاوازەکان لە ئامارەکانی کوشتن دا.
ڕێژەی کوشتنی ژنان دەگۆڕێت بە پێی وڵاتەکان بەڵام لە ڕیزبەندی ٢٥ لەو وڵاتانەی خاوەنی بەرزترین ڕێژەی کوشتنی ژنانن بەرێژەی لە ٥٠٪ دەکەوێتە ئەمریکای لاتینی و یەکەم وڵات لە ڕیزبەندییەکە وڵاتی ئەل سلڤادۆرە و لە ڕیزبەندی ٢٥ وڵاتەکەدا،
یاسای بەناوبانگی ساڵی ١٢٦٠ی ئۆرلینز لە فەڕەنسا ھەستا بوو بە سەپاندنی سزای سوتاندن ئەگەر کردەی ھاوڕەگەزخوازی مێینەییەکە دووبارە ببێتەوە بۆ جاری سێیەم لەلایەن ھەمان ژنەوە.
ئەگەر ژنێکی ھاوسەردار دووچاری تۆمەت ببێتەوە لە بەژداربوونی لە ھەر کردە و چالاکییەکی سێکسی دا لەگەڵ ژنێکی تر ئەوا دەکرێت بکوژرێت لەلایەن مێردەکەیەوە وەک سزایەک بۆ تاوانەکەی ئەنجامی داوە.
کردەی کوشتنی ژن بەھۆی ترسی ھاوڕەگەزخوازییەوە مێژوویەکی دوورودرێژی ھەیە لە کوشتنی بە یاسایی ژنە ھاوڕەگەزخوازەکان لە کلتوورە جیاوازەکان دا و بۆ نموونە:
لە شوێنێکی وەک تاقیگەدا دەرزییەکی ڤایرۆسی لێ دەدرێت و کە بەتەواوی ھۆشی لە دەست دەدات و دەگۆڕێت بۆ ئەھریمەنێکی مرۆڤدۆستی نزیک لە ئێسکەپەیکەر کە بەھێزە وەک خودی ھاڵک.
ھەرچەندە سەرەکیش نەبووە؛ بەڵام دەرکەوتنی داونی لە فیلمەکەدا گواستنەوەیەکی پێشوازی لێکراوە بۆ ستۆدیۆکانی مارڤڵ و زەمینەیەکە بۆ بەشداریکردنی لە فیلمەکانی داھاتووی مارڤڵ.
ستان لی ھاوکارە دروستکەری ھاڵک ڕۆڵ دەبینێت وەک پیاوێک کە لە کاتی خواردنەوەی ئەو سۆدەیەی کە بەھۆی خوێنی بانەرەوە ژەھراوی بووە،
پیتەر مێنسا ڕۆڵێکی بچووک دەگێڕێت وەک ژەنەڕاڵ جۆ گرێلەر کە یەکێکە لە ھاوڕێ/ھاوکارە سەربازییەکانی ژەنەڕاڵ ڕۆس.
دواتر یەکێک بەناوی بیکسبی ئاماژە بەوە دەکات کە نۆرتن ھەمان تایبەتمەندی جەستەیی لو فێرینۆی ھەیە کە ڕۆڵی ھاڵکی لە زنجیرەکەی پێشوودا بینیوە.
ھەر لە یەکەم ڕۆژەوە حەزی لە نواندن بوو لە فیلمەکەدا؛ بەڵام بانەر سەرەتا ڕەتیکردەوە ئەو ڕۆڵە قبوڵبکات و گوتی وەشانێکی خراپی فیمەکە دەبێت.
لە کاتی فیلمی کۆمیک کۆنی نیویۆرک لە ساڵی ٢٠٠٨ لێتێریێر بە ئاشکرا چانسی ئەوەی پێشکەش بە فێرینۆ کرد کە دەنگی ھاڵک بۆ فیلمەکە دەرببڕێت.
کاریگەرییە بینراوەکانی فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو نەک ھەر لە دروستکردنی کارەکتەری ھاڵکدا گرنگ بوون بەڵکو ڕۆڵێکی گەورەیان ھەبوو لە دروستکردنی ھەستی قەبارە و چڕی فیلمەکەدا.
بۆ دروستکردنی کاریگەرییە بینراوەکان تێکەڵەیەک لە گرتە ڤیدیۆیییەکانی ئەکشنی ڕاستەوخۆ کە لە شوێنەکەدا گیراوە و وێنەی دروستکراوی کۆمپیوتەریان بەکارھێناوە.
تیمەکە کاریگەرییە پراکتیکییەکانی وەکو «مینیاتور و ئاگرکوژێنەوەیان بەکارھێناوە بۆ تەقینەوە و لەناوبردنی بینا بچووکەکان لە ھەمان کاتدا توخمە گەورەکانی وەک ئۆتۆمبێلە جووڵاوەکان و پێکھاتە بەرزەکان بە بەکارھێنانی ڕێکیان خستووە».
گرنگ بوو دڵنیا بن لەوەی کە دەرکەوتنی ھاڵک بە یەکسانی دەمێنێتەوە و بە شێوەیەکی بێ کێشە لەگەڵ ژینگەکانی جیھانی ڕاستەقینەدا تێکەڵ بووە.
ھەموو ئەم پرۆسانە پێویستیان بە ھاوکارییەکی بەرفراوان ھەبوو لە نێوان تیمی کاریگەرییە بینراوەکان و دەرھێنەر و تیمی مۆنتاژ بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەرھەمی کۆتایی دیمەن و ھەستی خوازراو بۆ فیلمەکە بەدەستھێناوە.
کاریگەرییە بینراوەکانی فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو پرۆسەیەکی ئاڵۆز و فرەلایەنە بوون کە پێویستی بە باشی تەکنیکی و داھێنەرانە ھەبوو بۆ دروستکردنی فیلمێکی قەناعەتپێکەر و سەرنجڕاکێش لە ڕووی بینراوەوە.
ھەوڵەکانی تیمەکە یارمەتیدەر بوون بۆ ئەوەی فیلمی ھاڵک بە ژیانەوە ببینن و یارمەتیدەر بوون بۆ ئەوەی فیلمەکە سەرکەوتوو بێت لە بۆکس ئۆفیس.
ھەڵمەتی بازرگانی فیلمەکە لەسەر جەختکردنەوە لەسەر سروشتی پڕ لە ئەکشنی فیلمەکە و پیشاندانی ھێز و باوەڕپێنەکراوی ھاڵک بوو.
کۆمپانیای یونیڤەرساڵ پیکچەرز و ستۆدیۆی مارڤڵ دەستیان بە دەستپێشخەرییەکی بەرفراوان کرد لە بازاڕکردن بۆ ناساندنی فیلمەکە بۆ بینەرێکی فراوان.
ھەڵمەتێکی مارکێتینگی ڤایرۆسی قووڵ کە پلاتفۆرمی تۆڕی کۆمەڵایەتی و پۆستی بلۆگ و یارییەکانی واقیعی جێگرەوەی بەکارھێنا بۆ بەشداریکردنی ھەوادارانی لە بانگەشەکردنی فیلمەکەدا.
ھەڵمەتی بازرگانی بۆ فیلمی "ھاڵکی باوەڕپێنەکراو " ھەوڵێکی سەرکەوتوو بوو کە یارمەتیدەر بوو بۆ دروستکردنی ئاستێکی بەرزی پێشبینیکردن لەنێو ھەوادارانی سووپەرھیرۆ و بینەرانی فیلمی گشتی بە ھەمان شێوە.
شاین لە نزیکەوە لەگەڵ لێتێریێر و تیمی کاریگەرییە بینراوەکان کاریان کرد بۆ دڵنیابوون لەوەی کە دیمەنە ئەکشنییەکان بە باشی و یەکگرتوو دروست کراون.
تیمی مۆنتاژ لە نزیکەوە لەگەڵ ئارمسترۆنگ کاریان کرد بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی کە مۆسیقاکە بە تەواوی لەگەڵ ھەر دیمەنێکدا ڕێککراوە.
لە کۆتاییدا پرۆسەی مۆنتاژکردنی فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو بووە ھۆی فیلمێکی خێرا و سەرسووڕھێنەری بینراو کە بە شێوەیەکی کاریگەر پەرەپێدانی ئەکشن و کارەکتەری تێکەڵ کرد.
لێتەری دروستکردنی کاریگەرییەکانی ی بە ستۆدیۆکانی «ڕایتم ئاند ھۆوس» سپارد نەک بە «ئیندستریال ڵایت ئاند مەجیک» کە کاریان لەسەر کاریگەرییەکانی فیلمی «خەڵکەکە»ی «ئانگ لی» دەکرد.
کۆمپانیای «ڤیشواڵ ئیفێکت ئیماجین ئینجین» نزیکەی ساڵێکی بەسەربرد لە وێنەگرتنی ئەو دیمەنەی کە خوێنی تیشکی گامای بانەر لە سێ لاوە دەکەوێتە ناو شووشەکەوە.
بەڵام ئەو کاریگەرییانەی کە لەلایەن ڕیتم و ھیوسەوە پەرەیان پێدرابوو «بەرزتریان کردەوە و گەیاندیانە کوالیتییەکی سووپەرھیرۆیی تەواوەتی».
ھەروەھا سینەماکاران لەگەڵ ستۆدیۆکانی ڤیژوئال ئیفێکت کاریان کردووە بۆ دروستکردنی زنجیرە ئەکشن و کاریگەرییە تایبەتەکان بۆ فیلمەکە.
توانیان سیناریۆیەک دابڕێژن و وەشانێکی واقیعی و باوەڕپێکراو لە فیلمی ھاڵک دروست بکەن و کۆمەڵێک ئەکتەری بەتوانایان وەک کاست ھێنا بۆ ئەوەی چیرۆکەکە لەژیاندا بھێڵنەوە.
تیمەکە کاتێکی زۆریان بەسەر برد بۆ لێکۆڵینەوە لە سەرچاوەی کتێبی کۆمیک و کۆکردنەوەی ئیلھام بۆ چیرۆک و کارەکتەرەکان و زنجیرە ئەکشنەکان.
سینەماکاران دەبوو وەشانێکی واقیعی و باوەڕپێکراو لە ھاڵک دروست بکەن کە بتوانێت کارلێک لەگەڵ کارەکتەرە ڕاستەقینەکان و ژینگەدا بکات.
سینەماکاران زۆر کاریان کرد بۆ ئەوەی ھەستێکی واقیعبینی و ڕەسەنایەتی لە ھەر شوێنێکدا دروست بکەن؛ بۆیە وێنەگرتنی فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو کارێکی گەورە بوو کە پێویستی بە کاری قورس و خۆبەخشی زۆر بوو لەلایەن ھەموو ئەوانەی بەشداربوون.
بانەر و بێتی بە ھەلیکۆپتەر دەبرێن لەکاتێکدا بلۆنسکی لە تاقیگەدا دەمێنێتەوە و ستیرنز ناچار دەکات نموونەیەکی خوێنی بانەری بداتێ.
ستیرنز ھۆشداری دەدات لەوەی کە تێکەڵکردنی سیرۆمی سوپەرھیرۆ لەگەڵ خوێنی بانەر دەتوانێت بیکاتە شتێکی «قێزەون» بەناوی «ئابۆمینەیشن» .
تیمەکانی کاریگەری دەنگ و بینراو لە نزیکەوە کاریان کرد بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی کە دوو لایەنی فیلمەکە بە شێوەیەکی بێ کێشە یەکگرتوون.
پێویستی بە گرنگیدانێکی ورد بە وردەکارییەکان و ھاوکاری نێوان دەرھێنەر و تیمی کاریگەرییە بینراوەکان و دیزاینەرانی دەنگ و ئاوازدانەری مۆسیقا ھەبوو بۆ دروستکردنی فیلمێکی سەرسووڕھێنەری بینراو و دەنگدانەوەی سۆزداری.
ئەمەش بە ئاشکرا بڵاوکرایەوە و دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە نۆرتۆن «بەڕوونی ئەوەی خستەڕوو کە ھاوکاری پلانەکانی بانگەشەکردن ناکات ئەگەر دڵخۆش نەبێت بە بەرھەمی کۆتایی».
فیلمەکە لە شوێنی خۆی لە تۆرۆنتۆی کەنەدا و ڕیۆ دی جانیرۆی بەرازیل وێنەگیراوە و تیمی مۆنتاژ ئەرکی شانەی گرتە ڤیدیۆیییەکانیان پێدراوە بۆ ئەوەی چیرۆکێکی یەکگرتوو دروست بکەن.
یەکێک لە تەحەددای سەرەکی مۆنتاژ تێکەڵکردنی کاریگەرییە ڕێکخراوەکان بوو لەگەڵ ئەو کاریگەرییە بینراوانەی کە لە ناردنی-بەرھەمدا زیادکرابوون.
پێویستی بە گرنگیدانێکی ورد ھەبوو بۆ ئەوەی دڵنیابێت لەوەی کە واقیعی دەردەکەوێت و کارلێکی بێ کێشە لەگەڵ ئەکتەرە ئەکشنە ڕاستەوخۆیەکاندا دەکات.
تیمی بەرھەمھێنان کاری زۆریان کرد بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی کە فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو سەرنجی ھەردوو ھەوادارانی سەرچاوەی ماددەی کتێبی کۆمیک و بینەرانی گشتی ڕابکێشێت.
ئەوان دەیانویست فیلمەکە ڕاستگۆیانە بێت لەگەڵ سەرچاوەی کارەکتەرەکە و لێکۆڵینەوە لەو زیانە دەروونییە بکات کە گۆڕانکارییەکانی بروس بانەر بەسەریدا دەھێنرێت.
تیمەکە تەکنەلۆژیای گرتنی جووڵەیان بەکارھێنا بۆ گرتنی جووڵە و دەربڕینەکانی ئەکتەر تیم ڕۆت و گواستنەوەیان بۆ سەر جەستەی ھاڵک لە فیلمەکە.
ھەروەھا لێکۆڵینەوەیان لە گۆرێلا و ئاژەڵە گەورەکانی تر کردووە بۆ ئەوەی جۆرێکی جەستە و جووڵەیەکی واقیعی بۆ کارەکتەرەکە دروست بکەن.
تیمی کاریگەرییە بینراوەکان تەکنەلۆژیای گرتنی جووڵەیان بەکارھێنا بۆ گرتنی جووڵەکانی ئەکتەرێک بە عەزی گرتنی جووڵە و وەرگێڕانی بۆ ئەنیمەیشنی ھاڵک.
کاریگەرییە بینراوەکانی فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو کارێکی بوو کە پێویستی بە ئاستێکی بەرزی لێھاتوویی تەکنیکی و دیدگای داھێنەرانە ھەبوو بۆ ئەوەی چیرۆکەکە بە شێوەی ڕاستەقینەی ھەبێت.
ھەروەھا نۆرتن بیرۆکەی ھەبوو سەبارەت بە چۆنییەتی نزیکبوونەوە لە کارەکتەری بروس بانەر کە وەک کەسایەتییەکی ئاڵۆز و تراژیدی دەیبینی.
تیمەکە مۆدێلێکی دیجیتاڵی ھاڵکیان دروست کرد کە دەربڕینی دەموچاوی نۆرتن و داتاکانی گرتنی جووڵەی لە کۆمەڵێک ئەنجامدەری ستۆنت تێکەڵ کرد.
ئەوان ڕاوێژیان لەگەڵ زانایانی ژیانی ڕاستەقینە کرد بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی کە بیرۆکەی تیشکی گاما کە دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری لە بنەماکانی جیھانی ڕاستەقینەدا کە دامەزراوە.
بانەر لە کارگەیەکی خواردنەوە لە شاری ڕیۆ دێ ژانێرۆی بەڕازیل کاردەکات و ھەوڵدەدات دژە ژەھرێک بۆ گۆڕانکارییەکانی بۆ ھاڵک دابھێنێت بە یارمەتی کەسێکی نامۆ کە لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە پەیوەندی پێوە دەکات.
ڕۆس تیمێکی سوات بە سەرۆکایەتی «ئیمیل بلۆنسکی» دەنێرێت بۆ ڕیۆ بۆ گرتنی بانەر؛ بەڵام دەگۆڕێت بۆ ھاڵک و تیپەکەی بلۆنسکی دەشکێنێت.
ئەوان سیناریۆنووس زاک پێنیان ھێنا بۆ داڕشتنی سیناریۆکە و دەرھێنەر لویس لێتێریێر بەکرێ گیرا بۆ ئەوەی سەرپەرشتی پڕۆژەکە بکات.
پێن چەندین ڕەشنووسی سیناریۆی فیلمەکەی نووسی و لێتێریێریش لەگەڵیدا کاریان کرد بۆ پاڵاوتنی چیرۆکەکە و دروستکردنی پێکھاتەی فیلمەکە.
تەکنیکە پێشکەوتووەکانی جۆراوجۆریان بەکارھێنا بۆ ئەوەی فیلمی ھاڵک و توخمەکانی دیکەی فیلمەکە بەشێوەیەکی ڕاستەقینە ڕێک بکەن.
یەکێک لە تەحەددای سەرەکی کاریگەرییە بینراوەکان دروستکردنی ھاڵک بوو بە شێوەیەک کە ھەم باوەڕپێکراو بێت و ھەم ڕاست بێت لەگەڵ سەرچاوەی کتێبی کۆمیکی کارەکتەرەکە.
پێن دەستی بە کارکردن کرد لەسەر سیناریۆیەک کە زۆر نزیکتر بێت لە کۆمیکەکان و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی ساڵی ١٩٧٨ بە ھەمان ناو.
زیاتر لە ٧٠٠ وێنەی کاریگەرییە بینراوەکان لە پۆست-پرۆدەکشندا دروستکراون بە بەکارھێنانی تێکەڵەیەک لە گرتنی جووڵە و وێنەی دروستکراوی کۆمپیوتەر بۆ تەواوکردنی فیلمەکە.
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو فیلمێکی سووپەرھیرۆی خەیاڵی زانستیی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٨ کە لەسەر بنەمای کەسایەتیی کۆمیکەکانی ماڕڤڵ «ھاڵک» دروست کراوە.
فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو بۆ یەکەمجار لە شانۆی گیبسۆن لە یونێڤێرساڵ سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ نمایشکرا و لە ١٣ی حوزەیران لە ئەمریکا نمایشکرا،
بۆیە ڕۆڵی بانەر لەلایەن مارک ڕوفالۆ جێگەی گرترایە و بۆ ناوەڕۆکی داھاتووی کە لە ساڵی ٢٠١٢ لە فیلمی تۆڵەستێنەکان دەستی پێکرد.
فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو لەلایەن کۆمپانیای یوونیڤەرساڵ پیکچەرز ھۆم ئینتەرتەیمێنت بە شێوەی بلو ڕای و دی ڤی دی لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە؛ کە تایبەتمەندییەکانی پشت پەردە،
سەبارەت بە دووبارە دروستکردنەوەی تاقیکردنەوەیەکی «سەربازی سەروو»ی جەنگی جیھانی دووەم؛ بەڵام ھەوڵێک بۆ دووبارەکردنەوەی تاقیکردنەوەکە شکست دەھێنێت و بانەر لە ئەنجامی تیشکی گاما دەگۆڕێت بۆ ھاڵک.
فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ بۆ یەکەمجار لە شانۆی گیبسن لە یوونیڤەرساڵ سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا نمایشکرا و لە ١٣ی حوزەیران لە ئەمریکا لە سینەماکان نمایشکرا،
تراکی دەنگی لە ماوەی چوار ڕۆژدا لە "زانکۆی باسیتر" لە شاری "کێنمۆر" لە مانگی نیسانی ٢٠٠٨ لەلایەن تیمی "باکووری ڕۆژاوای سینفۆنیا» کە ٧٣ کەس بوون لەژێر دەرھێنانی مات دانکلی تۆمارکراوە.
ئەلبوومێکی دوو دیسکییە لە مۆسیقای ئارمسترۆنگ بە ناوی لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ لەلایەن مارڤێڵ میوزیکەوە بڵاوکرایەوە.
زۆربەی بزوێنەرەکان بەلایەنی کەمەوە دوو بێرینگی سەرەکییان ھەیە ھەر دانەیەک لەسەرێکی کرانک شەفتەکەیە بەڵام زۆربەی بزوێنەرە مۆدێرنەکان بەتایبەت ئەو بزوێنەرانەی کە بە گاز کار دەکەن بە ھەر چەرخێکی کڕانک بێرینگیکیان ھەیە یانیش لەو بزوێنەرە بەنزینیانەی کە دیزاین کراون بۆ ی بەرز
ژمارەی بێرینگە سەرەکییەکان لە بزوێنەرێکەوە بۆ بزوێنەرێکی دیکە دەگۆڕێت دەوەستێتە سەر بڕی ئەو ھێزەی کە بزوێنەرەکە نەرھەمی دەھێنێت.
لە بزوێنەرە پستۆنییەکان بێرینگە سەرەکییەکان ئەو بێرینگانەن کە ھەڵدەستن بە ھەڵگرتنی کرانک شەفت لە شوێنێک و ڕێگە دەدەن بە خولانەوەی کرانک شەفت لەناو لاشەی بزوێنەر.
ئەم جەنگە بۆ ماوەی سێ ساڵ بەردەوام بوو ئەمریکا و ژاپۆن و کۆریای باشور لەبەرەیەکدابوون و چین و یەکێتی سوفییەتی و کۆریایی باشور لەبەرەیەکی تردابوون،
لە ساڵی ١٩٥٣ دا ھەرد دوو لا ئاگربەستیان مۆر کرد و بەفەرمی نیوە دورگەی کۆریا بۆ دوو بەشی باکوور و باشوور دابەش کرا و ناوچەیەکی تامپۆن قەدەخەکراو ی بێچەک،
تائێستاش بۆ کۆریای باشوور و کۆریای باکوور کاریگەری ئەم دابەشبوونە تاکوو ئێستاش بەردەوامە بەوەی باشوور بە دیموکراسییەتی سەرمایەداری ماوەتەوە و بەشی باشووریشی تەنانەت دوای ڕووخانی یەکێتیی سۆڤیەت بە فەرماڕەوایی کۆمۆنیستی ماوەتەوە لە ماوەی شەڕەکەشدا دوو میلیۆن و نیو لەھەردوو لا کوژران ئەمەو زۆرتر لە سێسەد ھەزار کەسیش شوێنبزربوون.
ساڵی ١٩٥٣ جەنگی نێوان ھەردوو کۆریا تەواو بوو بە ڕێکەوتنێک لە نێوان ھەر دوولایەن ئەمەش دوای ئەوەی زیاتر لە دوو ملوێن کەس کوژران و ھەزارانی دیکەش بێ ماڵ و حاڵ مانەوە.
ئەمشە بە مەبەستی فروانکردنی دەسەڵاتەکانیان ئەم داگیر کارییە مایەوە تا ڕۆژگاری جەنگی جیھانیی دووەم دوای ئەوەی ژاپۆن پشتیوانی خۆی بۆ نازییەکان دەڕبری بووە یەکێک لە دووژمنە سەرەکییەکانی ئەمریکا ھەرچەند دەسەڵاتی نازییەکانی کۆتایی ھات بەڵام ژاپۆن بەردەوام بوو لە شەڕکردن و ھێرشکردنە سەر ئەمریکا ئەم دۆخە بۆ ئەمریکا جێگای قبوڵ نەبوو بۆیە ھێرشی ئەتۆمی کرایە سەر ئەمەش وای کرد کە ژاپۆن خۆی بدات بە دەستەوە و تەسلیم بێت لە سەرجەم ئەو ناوچانەی لەژێر دەسەڵاتی بوو بەتایبەت لە ناوچەکانی کۆریا لە ساڵی ١٩٤٥دا،
بەمجۆرە ئەم دابەشکارییە وایکرد ھەریەکێک لەم دوو پارچەیە لە دەوری ئایدۆلۆژیا و سیستەمێکی سیاسی وئابوری جیاوازی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت بسوڕێنەوە.
مێژووی کۆریای باکوور دەگەرێتەوە بۆ سەرەتای دابەش بوونی کۆریا بۆ دووبەشی سەرەکی لە ساڵی ١٩٤٥ بە دەستی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت یاخود ڕووسیای ئێستا سنووری جیاکەرەوەیان ھێلی ٣٨ بوو دواتر ئەم دەوڵەتە لە ساڵەکانی دواتردا زیاتر بە ڕووی جیھان داخرا و بەرەو حکومەتێکی دیکتاتۆری ھەنگاوی نا و دەسەڵاتدارانی گرینگی زۆریان بە دروستکردنی چەک و تەقەمەنی دا تا ئەوەی بوونە خاوەن چەکی ئەتۆمی ئەمەش وایکردن وڵاتانی جیھان بەرەو ڕووی بوێستنەوە بە مەترسی بۆ سەرخۆیانی دابنێن
عێراق دژی پلانی دابەشکردنی فەڵەستین بوو لە وڵاتە یەکگرتووەکان و بەشداری بەھێزی چەکداری شەڕی عەرەب و ئیسرائیل کرد لە ساڵی ١٩٤٨.
بەڵام عوسمانییەکان وڵاتەکەیان بەشێوەیەکی کەم و کوڕی و بێسەروبەر بەڕێوە دەبرد بۆیە سەفەویەکان لە ساڵی ١٦٢٣ توانیان عێراق بگرنەوە.
لەکاتی خەلافەتی ئەمەویدا گەلێک کودە تا لە عێراق کران یەکێک لە نەوەکانی مامی پێغەمبەر عەباس کەپشت گیرییەکی زۆری ھەبوو لەلایەن ئەو ھێزانەی کە دژی خەلافەتی ئەمەوی بوون بەتایبەتی لە لایەن شیعەکانەوە.
لە ساڵی ٧٤٧ ھێزی ئەبوو موسلیم لە یەکیاندا لەگەڵ ئەمەویەکان ئەوە بوو سەرکەوتن و عێراقیان گرت و بوو بە یەکەم خەلافەی عەباسییەکان لە بەغدا.
لەژێر دەسەڵاتی سەلجوقی بە سەرکردایەتی مالیک شا فەرمان ڕەوایەتی خۆی گەورە کرد بۆ ڕۆژھەڵاتی دەریایی ناوەڕاست و ئاسیای بچووک و گەلێک بەش لە کەنداوی عەرەب.
لە جیاتی ئەوە بریتانیا داوای لە عێراق کرد لە قەرارێک کە لە ساڵی ١٩٢٣ دا ئیمزاکرا بوو کە بۆ ماوەی چوار ساڵ بریتانیا لەوێ بمێنێتەوە بەڵام دەیان ویست زیاد بکرێت بۆ ٢٥ ساڵ و پارێزگاری لە کوردەکان بکەن لە عێراق.
عەرەبی شیعەی زۆرینە دەسەڵاتی لێ کەم کرایەوە لەڕووی کۆمەڵایەتی و ئابووریدا بەڵام کوردە سونییەکەمایەتییەکان دەسەڵاتی سیاسی خۆیان پتەوتر کرد.
ھەریەکە لە ساسانییەکان سەفەوییەکان عوسمانییەکان مەغۆلەکان مەمالیکەکان ئینگلیزەکان بۆ ماوەیەکی زۆر فەرمانڕەواییان لە عێراق کردووە دواین ھێرش بۆ سەر عێراق لە لایەن ڕێکخراوی داعشەوە بوو کە توانی بۆ ماوەی سێ ساڵ چەندین ناوچەی گرینگی عێراق داگیر بکات.
لە ساڵی ٦٨٠ یەزید ھاتە سەر حوکم دوای مردنی موئاویە ئەوەش بوو بەھۆی ناڕەزایی چەند گروپێک و کەسێک لەوانە کوڕی دووەمی ئیمامی ئلی، حوسێن،
موسڵیش لە ژێر دەسەڵاتی ساسانییەکان دەرھێندرا و لە نەھاوەندیش دۆڕان بەم شێوەیھعەرەبەکان دەسەڵاتیان لە ڕۆژ ئاوا و ناوە ڕاستی ئێران ھەبوو بێجگە لە تەواوی عێراق.
لە سەرو شەوە ئاشورییەکان دەمێکی باش دەسەڵاتیان ھەبوو تا ئەوکاتەی موسڵ لەلایەن بابلییەکان و مێدەکان لە ساڵی ٦١٢پێش زایین دەستی بەسەر دا گیرا.
لە دژی سیستەمی پاشایەتی و لە دژی مەلیک فەیسەڵی دووەمی عێراق بەئەنجام گەیەنرا کە بەپێی سەرچاوە نافەرمییەکان لەم شۆڕشە بەکۆی گشتی ١٠٠ کەس کوژران،
بابل لە ژێر دەسەڵاتی شایەتی ئێران دا بوون تا ئەو کاتەی ئەسکەندەری گەورە گرتی و پایتەختەکەی لە ڕۆژھەڵاتی خواروی بەغدای ئێستا دا بوو.
کوڕە منداڵەکە دەکەوێتە ژێر مەترسی ڕەشەبایەکی بەھێز و ئارلۆی لەبەر ئەوەی باوکی بەھۆی ڕەشەباکەوە مرد ترسێکی زۆری ھەبوو بۆ ئەوەی منداڵەکە ڕزگار بکات ھەرچۆنێک بوو متمانەی بەخۆی ھێناو زاڵ بوو بەسەر ترسەکەی و منداڵەکەی ھاورێی ڕزگار کرد.
ئەویش خێزانەکەی بزرکردبوو دواتر دەیدۆزنەوە و باوەڕ دەکات کەئەوە خێزانەکەی خۆیەتی چونکە وای دەزانی ئەوان مردوون نەیدەویست بڕوات لەگەڵ خێزانەکەی بەڵام ئارلۆ یارمەتی دا و ڕازی کرد کە بچێتەوە ماڵی خۆی لەبەر ئەوە سپۆت دەیەویست لەگەڵ ئارلۆ بژێت چونکە یارمەتی داو ڕزگاری کرد لە مەترسییەکی گەورە،
چیرۆکی یارییەکان فیلمێکی ئەنیمەیشنە لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای پیکسەر لە ساڵی ١٩٩٥ چیرۆکی یارییەکان لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای پیکسەر لە بڵاو کردنەوەی کۆمپانیای دیزنی لە ساڵی ١٩٩٥ وە یەکەم ئەنیمەیشنە بە تەواوی بە کۆمپیوتەر دروستکراوە وە کارئەکتەری سەرەکی فیلمەکە ودییە کە تۆم ھەنکس دۆبلێری دەکات،
چیرۆکی کایەکلێ یان تۆی ستۆری زنجیرە فیلمێکی ئەنیمەیشنی بڵاوکراوەی کۆمپانیای واڵت دیزنی پیکچەرز و بەرھەمھێندراوی کۆمپانیای پیکسارە.
چەند ڕێکخراوێکی ناحکومی کۆمەڵێک ڕێسای دی بەکاردێنن بۆ ھەڵسەنگاندنی ئاستی ئازادیی ڕۆژنامەوانیی لە چواردەوری جیھان دا.
چالاکیی دۆزینەوەی ڕاستیەکان و تۆرێک لە پەیامنێرانی بیانی کە لەگەڵ ڕۆژنامەوانە ناوخۆیەکان کاردەکان لە وڵاتەکانی چواردەوری دنیادا.
لەسەر سەرپێچیکردنەکان زانیاری ھاوبەشی پێ دەکات لەگەڵ رێکخراوە ئازادییە ڕاگەیاندنەکانی تری جیھان دا لەڕێی گۆڕینەوەی ئازادیی ڕادەربڕینی نێودەڵەتی،
دەستەی پێوەرێکی توند بەکاردەھێنێت بۆ ھەر دۆخێک؛ توێژەران بەسەربەخۆی و بێ ھیچ دەست تێوەردانێک لێکۆڵینەوەی خۆیان دەکەن و ھەر دۆخێکی مردن یان بەندکردن پشتڕاست دەکەنەوە.
دامەزراوەی خانەی ئازادی ھەڵدەستێت بە ھەڵسەنگاندنی لایەنی سیاسی و ژینگەی ئابووری بەشێوەیەکی گشتگیر بۆ ھەر وڵاتێک بەمەبەستی دیاریکردنی کە ئایا ئەو پەیوەندییانەی پابەندی ئازادیی ڕاگەیاندن سنووردار دەکەن بوونیان ھەیە لە ڕاستی دا وەک ئەوەی کە لە بیرۆدزدا بوونیان ھەیە.
دەستەیەکی شارەزا خاڵەکانی ئازادیی ڕاگەیاندن دەنرخێنێت و ڕەشنووسی کورتەی ھەر وڵاتێک دەکات بەپێی سیستەمێکی خاڵبەندی لێکۆڵینەوە دەکات لەسەر باری سیاسی، ئابووری،
ئەم خەڵکانە لەو وڵاتانەدا ژیان بەرێ دەکەن کە ھیچ سیستەمێکی دیموکراسی بوونی نییە یان لەو شوێنانەی کە کەموکوڕیەکی زۆر ھەیە لە پرۆسەی دیموکراسی دا.
زۆربەی کۆمەڵگا نا دیموکراسیەکان ھەڵدەستن بە دانانی دامەزراوەی ھەواڵی سەر بە دەوڵەت بۆ پیاھەڵدانی پرۆپاگەندە کە گرنگە بۆ ھێشتنەوەی چەقی ھێزە سیاسی و سەرکوتکردنی (زۆربەی جار بە شێوازێکی دڕندانە،
ھێزی سەربازی یان دەزگا زانیاریەکان) ھەر جۆرە ھەوڵێکی بەبایەخ بۆ بەرەنگاری "ھێڵی سووری حکومەت" لەسەر بابەتە ململانێ لەسەرەکان لەلایەن ڕاگەیاندنەکانەوە یان تاکە ڕۆژنامەنووسێک.
ئەو ڕۆژنامەنووسانەی لەسەر لێواری بابەتە پەسەندکراوەکان دا کار دەکەن زۆربەی جار دووچاری ھەڕەشیەکی دژوار دەبنەوە لەلایەن بەکرێگیراوەکانی دەوڵەتەوە.
ئێریتریا و چین دا دەکرێت رۆژنامەنووسەکان چەندەھا ساڵ لە بەندینخانە بەسەر بەرن تەنھا بە ھۆی بەکارھێنانی وشە یان وێنەیەکی "ھەڵە".
بۆ ئەوەی بتوانرێت ئەم ژیرەییە بە ڕاستی سودی لێ وەربگیرێت ئەوا تاک دەبێت بێ بەربەست بگاتە بیروڕای مرۆڤە ھاوەڵەکانی.
ڕاستییەکان وەک بەرگری بەکارنەدەھاتنن دژی خۆپیشاندانە توندەکان چونکە مەبەستەکە ڕێگری کردن و سزادانی ھەموو جۆرە ناڕازی و تاوانبارکردنێکی حکومەت بوو.
لە ساڵی ١٩٩٣ دا ئازادیی ڕاگەیاندن لە ئەڵمانیای نازی دا سەرکوت کرا بە فەرمانی ئاگریینی ڕایخساتگ لەلایەن سەرۆک پاوڵ ڤۆن ھایدنبێرگ.
ئازادیی ڕۆژنامەوانیی کۆنترۆڵی تەواو دەداتە دەست چاپەمەنی یان دەزگای بڵاوکەرەوە لەوەی خۆیان چی ھەڵدەبژێرن بۆ بڵاوبکەنەوە،
بەڵام کتێبی بێ زیان نابێت ھەنگاوێک بنێت بەبێ بەندینخانەچیەکی دیار لە ناونیشانەکەی دا." ھەرچەندە لەو سەردەمەدا کاریگەریەکەی کەمی ھەبوو لەسەر مامەڵەی مۆڵەت وەرگرتن،
بەڕیتانیا ھیچ مسۆگەرێکی دەستووری نییە بۆ ڕاگەیاندنی ئازاد." ئازادیی ڕاگەیاندن لە بەڕیتانیای مەزن لە ساڵی ١٦٩٥ دا دامەزرا،
سەرنووسەری پێشووی دەلێت "کاتێک خەڵکی قسە دەکەن لەسەر مۆڵەت پێدانی رۆژنامەنووسان یان ڕۆژنامەکان دەبێت ئاماژەی مێژوویان بۆ بکرێت. دەبێت بخوێنەوە چۆن مۆڵەت وەرگتنی ڕاگەیاندن لە بەڕیتانیا لە ١٦٩٥ ھەڵوەشایەوە. بەیادیان بێتەوە ئازادیە براوەکانی ئێرە چۆن بوونە نموونەیەک بۆ زۆربەی بەشەکانی دیکەی دنیا،
سیستەمی گشتی و پاراستنی ڕەوشتباشی." یاسای وەک یاسایی نھێنی فەرمی و یاسایی ڕێگری چالاکیە تیرۆریستیەکان بەکارھێنراوە بۆ سنووردارکردنی ئازادیی ڕاگەیاندن.
لەژێر یاسای دەکرێت یەکێک دەستبەسەر بکرێت زیاد لە شەش مانگ بۆ ھەبوونی پەیوەندی لەگەڵ تیرۆرستێک یان کۆمەڵەیەکی تیرۆرستی.
ڕۆژنامەنووسانی کەنەدی بۆ دەربڕینی ئازاد ڕاپۆرتێکی بڵاوکردۆتەوە لەسەر ھیندستان ئاماژە بەوە دەکات کە ڕۆژنامەنووسانی ھیندی فشاریان لێ دەکرێت یان وایان لێ دەکرێت کە ھەست بکەن ناچارن لەبەر سەلامەتی پیشەکانیان کە ھەواڵەکانیان رەنگدەرەوەی بۆچونە سیاسییەکان و بەرژەوەندی خاوەن پشکی کۆمپانیاکان بێت.
ھەرچەندە دوای ماوەیەکی کەم برێکی زۆر لە نامیلکەی نەناسراو بڵاوکرایەوە کە ھەم ڕەخنە و ھەم قسەی نەشیاوی زۆر تێدا بوو بەرامبەر بە ڕژێمەکەی سترونسی،
" بڵاوکراوە و نمایشە دەست درێژیکەرەکانی سەر ڕەوشتی گشتی پێویستە قەدەغەبکرێت. ئامرازی پاراستن و نەھێشتن دژی ئەو پێشێلکاریانە دەبێت بەپێی یاسا رێکبخرێت."
ناسراوە بەوەی کە بابەتیانە ئاستی ئازادی و سەربەخۆی پاکنووس کردن دەپێوێت کە لە کایەدایە بۆ ڕاگەیاندنەکان لە ھەموو وڵات و ناوچە جێ ناکۆکە گرنگەکان لە چواردەوری جیھان دا.
سوید یەکەم وڵات بوو کە ھەستا بە دانانی ئازادیی ڕۆژنامەوانی لە دەستوورەکەی دا کە بە یاسای ئازادیی ڕۆژنامەوانی ساڵی ١٧٦٦ ناسراوە.
دووبارە گوستاڤی چوارەمی سوید ھەستا بە جێبەجێ کردنەوەی و دواتر بە تەواوی یاسای ئازادیی ڕاگەیاندن ناسێنرا بە ھەڵوەشاندنەوەی مافی تایبەتمەندی پادشا بە ڕەت کردنەوەی مۆڵەت لە ١٨٤٠ دا.
"ڕاگەیاندن پێویستی بە ھیچ جۆرە مۆڵەت یان سانسۆرێک نییە. دەستبەسەر کردن دەبێت تەنھا لە ڕێی دادگاوە بێت بە ئاماژەپێکردنی ھۆکارەکەی و تەنھاش بۆ ئەو دەست درێژی/لادانانەی کە ئاماژەی پێ کراوە لە یاسای ڕاگەیاندن دا یان لە باری سەرپێچی بۆ ناساندنی ئەو کەسانەی بەرپرسیارن لەو دەست درێژیانە."
"ئەنجومەنی پیران نابێت ھیچ یاسایەک دەربکات دەربارەی دامەزراندنی ئایینێک یان ڕێگری کردن لە چالاکی ئازاد؛ یان سنووردارکردنی ئازادیی ڕاگەیاندن و گووفتار؛ یان مافی خەڵک بۆ کۆبوونەوەی ئاشتیانە و پێدانی سکاڵانامە بە حکومەت بۆ قەرەبووکردنەوەی زیانەکان/ستەمەکان."
جۆرە ئازادییەکی وەھا مانای ئەوەیە کە دەست تێوەردان ناکرێت لەلایەن وڵاتێکی سنووربەزێن؛ دەکرێت بپارێزرێت بەپێی دەستوور یان یاساکانی تر.
ھەموو کەسێک مافی ئازادیی بیروڕا و ڕادەربڕینی ھەیە؛ ئەم مافە بریتییە لە مافی ھەبوونی بیروڕا بەبێ دەست تێوەردان ھەروەھا مافی بەدواداچوون،
بڕگەی ٢ لە دەستووری کەنەدی بۆ ئازادی و مافەکان ئاماژە بەوە دەکات ھەموو کەسێک خاوەنی "ئازادیی بیروڕا، باوەڕ، بۆچوون، دەربڕین،
بنەمای دادگای کراوە دڵنیا دەبێتەوە لە ئازادیی ڕاگەیاندن بەوەی کە دانیشتنەکانی دادگا کراوە بێت و مافی چوونە ژوورەوە بۆ گشتی و ھەموو ڕاگەیاندنەکان دەستەبەر بکرێت.
ئەم کوڕانەی وو زێتیان مەترسی نەبوون بۆ خاتوو وانگ و خاتوو شاو چونکە ئیمپراتۆر گاوزۆ لەمێژ بوو جێنشینی دیاری کردبوو؛ گاوزۆ ڕاوێژکارێکی ھەبوو کە خاڵی خاتوو وانگ بوو،
خاتوو وانگ و ھەموو ھاوکارەکانی تاوانبار کران بە فەرمی و گاوزۆ جیا بووەوە لە ژنەکەی کە شاژنیشی بوو وە دایکی خاتوو وانگیشی قەدەغە کرد لە ھاتنە ناو کۆشکی شاھانەیی.
وو زێتیان کوڕەکانی وەک بوکەڵە دەخستە سەر دەسەڵات بەڵام لە ساڵی ٦٩٠ی زایینی بە فەرمی دەسەڵاتی کۆنترۆڵ کرد و خۆی بە ئیمپراتۆری شانشینی تانگ دانا و سەردەمی خۆی بە شانشینی ژۆو ناودەھێنا.
وو زێتیان لەلایەن یەکێک لە کوڕەکانی لە دەسەڵات دوورخرایەوە و شانشینی تانگ گەڕێندرایەوە و لە کۆتایی ھەمان ساڵ وو زێتیان گیانی لە دەست دا و لە تەنیشت ئیمپراتۆر گاوزۆی ھاوسەری نێژرا.
کاری کەنیزەکێک لەو سەردەنەی چین بەزۆری سێکسکردن بوو لەگەڵ ئیمپراتۆر بەڵام کاری دیکەشیان ھەبوو وەک شۆردنی جلوبەرگ وە ھەندێک کاری دیکەش وەک لێدانی موزیک و خوێندنەوەی ھۆنراوە.
وە دۆستی یەکەمی پێشووتری بەناوی شاو شوفەی حەسوود بوون بەرامبەر یەکدی بەڵام زیاتر لەوە ڕقیان لەو گرنگییەی گاوزۆ بە وو زێتیانی دەدا.