polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ڤێڵبیسن پێی وایە تەشەنەکردنی زمانی ئینگلیزی و بەجیھان بوونی وە پاشان دەرکەوتنی وەک ئیمپریالیزمی زمانی ئینگلیزی بۆ لایەنی مێژوو دەگەڕێتەوە ٫بەتایبەت لەوناوچانەی کە دەستی بەسەرداگرتوون بە ھێزی سەربازی وەک ھیندستان و پاکستان و ئۆگەندا و زیمبابۆی و .
وە ھەریەکە لە وڵاتانی سعودیا و ئێران ئیمپریالیزمی زمانی عەرەبی و فارسی لە ڕێگای ھێزی ڕامیاریەوە خۆیان بەسەر زمانەکانی ناوچەکانی دەوروبەریان دەسەپێنن.
ئیمپریالیزمی زمانی چەمکێکی زمانەوانیە کە تواناو دەسەڵاتی زمانێک دەسەپێنرێت بەسەر زمانەکانی تر ئەم دەسەڵاتەی زمان بە دەسەڵاتی سەربازی دەسەپێنرێت تا دەگاتە ئاستی خوگری.
لە کۆن دا لە ڕێگای توانای سەربازیەوە ئەنجام دەدرا بەڵام لە کاتی ئێستادا ڕێگای ئابوری و ڕامیاری بەکاردێت کە لەپاڵ زمانەوە کەلتور و ڕۆشەنبیری زمانەکەش دەسەپێنرێت.
فیلمی ئەنیمەیشنی شڕێک لە لایەن کۆمپانیای دریم وۆرکس ئەنیمەیشن بڵاوکراوەتەوە و کاری دەرھێنانی بۆ کراوە لە لایەن ئەندرۆ ئادەمسن و ڤیکی جێنسن لە ساڵی ٢٠٠١،
لەناکاو زۆنگاوەکەی پردەبێت بوونەوەری خەیاڵی بەھۆی دوورخستنەوەیان لەلایەن گەورە ەوە دەگاتە رێککەوتنێک لەگەڵ گەورە بۆ دوورخستنەوەی ئەوو بوونەوەرانە لە زۆنگاوەکەی بەرامبەر ڕزگارکردنی شازادە .
دەنگی و نمایشی بن کە ھەموویان کە ڕێگەیەکن بۆ ئەوەی بەرھەمھێنەری کارەکە ئەندێشەکانی خۆی دەرببڕێت و بیرۆکەکانی خۆی ڕوون بکاتەوە.
«بەھرەیەکی تایبەتی مێشکی مرۆڤ کە پێویستبوو پۆلێن بکرێت لەگەڵ ئایین و زانست.» ھەرچەندە ئەو پێناسەیەی کە باس لە ھونەر دەکات ناکۆکی لەسەرە و بە درێژایی کات گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە،
مامۆستا جەمیل ڕۆژبەیانی دەنووسێت کە ناوی سرۆچک لە ناوی ی ڕۆژاوای کوردستانەوە ھاتووە کە ئەو کاتە لەترسی زووڵمی عوسمانیەکان چەند ھۆزێکی ناوچەی سروچ کۆچیان کردووە بۆ سرۆچک و لەوێ ماوونەتەوەو پییان وتوون سرووچیەکان ئێدی وردە ووردە ناوەکە گٶڕاوەو بووە بەسرۆچکی ئەمڕۆ.
ھەر بە ئاوەدان کردنەوەی گوندەکان و دروستبوونی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ناوەندە کارگێڕییەکان گەڕانەوە جێی خۆیان و ناحیەی سرۆچکیش گەڕایەوە شارەدێی بەرزنجە و سەر بە قەزای شارباژێڕ بوو تاوەکو ٢ی١٢ی٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان خرایە سەر قەزای سەید سادق.
ناحیەی سرۆچک تاوەکو بەرواری ٢ی١٢ی٢٠٠٧ سەر بە قەزای شارباژێڕ بووە بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان قەزای سەید سادق دروستکرا و لە دوو ناحیە پێکھات؛ کە ناحیەی سەید سادق بوو کرایە ناوەندی قەزا و ناحیەی سرۆچک لە قەزای شارباژێڕ دابڕێنرا و خرایە سەر قەزای سەید سادق.
ناحیەی سرۆچک خرایە سەر قەزای شارباژێڕ تاوەکو ساڵی ١٩٣١ ناوەندەکەی گوندی گێڵدەرە بوو لەدوای ئەم بەروارەوە ناوەندەکەی گواسترایەوە بۆ گوندی بەرزنجە.
وەک لارسەنگیێک لەنێوان ئەوەی کە ئێمە دەمانەوێت بە نرخی بزانین و چۆن جیھان کاردەکات.» کاتێک ئێمە درک بەوە دەکەین کە جیھان ئەو بەھا و واتایەی نییە کە ئێمە دەمانەوێت ھەیبێت یان بۆ چەند کاتێکی زۆر پێمان وابووە ھەیبووە،
لێڤێلینگ لای ئەو پڕۆسەی دامرکانەوەی تاک بووە تاکو تایبەتمەندی ئەو کەسایەتییە نامێنێت و ھیچ سوودێک لە ھەبوونیدا ناتواندرێت ببیندرێت:
ھەرچەندە ئەو باوڕی وابوو کە «پەروەردەیی دەبێت ئەگەر لە تەمەنێکدا بژیت کە لێڤێلینگ تێیدا ڕوودەدات خەڵکی ناچار دەبن کە بە تەنیا ڕووبەڕووی حوکمی لێڤێلینگ ببنەوە» جۆرج کاتکین دەڵێت کە کیەرکێگۆر دژی لێڤێڵینگ بووە،
کیەرکێگۆر دەڵێت کە ئەو کەسانەی کە دەتوانن بەسەرکەوتوویی بەسەر پڕۆسەی لێڤێڵینگدا زاڵ بن بەھێزتر دەبن و ئەوەش پێیەکی تر دەنوێنێت بەرەو بوون بە خودی خۆی.
لە لە لاتینییەوە ھاتووە بە واتای ھیچ) بیر و باوەڕێکی فەلسەفییە کە پێشنیاری باوەڕنەکردن بە یەک یان زیاتر لە لایەنە واتادارەکانی ژیان دەدات.
حکوومەتی ڕووسیا لەو ماوەیەدا بە شێوەیەکی چالاک دەستیان کرد بە ڕاوکردنی ھیچخوازەکان دوای ئەوەی ھەوڵی کوژرانی زار شکستی ھێنا،
کە باس لەوە دەکات کە ھەموو ڕۆشنگەرییەک دەگەڕێتەوە بۆ ھیچخوازی—بۆیەش دەبێت خودی لێ لابدرێت و باوەڕ وەک جێگرەوەی دابندرێت.
ھیچخوازەکان لە سەرانسەری ئەورووپادا سەریان ھەڵدا بۆ ئەوەی ناڕەزاێتی خۆیان دەرببڕن لە بەکارھێنانی زۆرەملێ و توندوتیژی بۆ ئەنجامدانی گۆڕانکاری ڕامیاری.
ھیچخوازەکان تووڕەیی خۆیان دەردەبڕی بەرامبەر بە توندوتیژییەکەی کڵێسای ئارتاداکسی خۆرھەڵات لەگەڵ ئیمپڕاتۆرییەت و ئۆتۆکراسی زاریست ـی ڕووسی.
ھیچخوازە ھەبوونییەکان بەبێ بایەخدانانی سروشتی مرۆڤ و ھەموو واتا سەرەکییەکان ژیان ھەڵدەبژێرن و باوەڕیان بە ھیچ شتێک نییە لە ژیاندا.
بەڵام ھیچ مەرجێکیش نییە بۆ نەژیانی. ئەو کاسانەی کە بانگەشە دەکەن کە واتایەکیان دۆزیوەتەوە لە ژیانیاندا نە درۆ دەکەن و نە خۆیان ھەڵدەخڵەتێنن،
بۆ نموونە جان بۆدریارد لە پاڵ چەند کەسانێکی تر سەردەمی پۆست مۆدێرنێتی (پۆست مۆدێرنێتی باری ئابووی و کەلتووری کۆمەڵگەیەکە کە دوای نوێخوازی ھاتووەتە ئاراوە) بە ھیچخواز دەزانن،
ھەروەھا ھەندێک لە خواناسە دینییەکان و کەسایەتییە دینییە دیارەکان دووپاتیان کردووەتەوە کە پۆست مۆدێرنێتی یان زۆرینەی لایەنەکانی نوێخوازی ڕەتکردنەوەیەکی باوەڕدارییان لەگەڵدایە،
ھیچخوازی کاتێک بەناوبانگ بوو کە یەکێک لە ڕۆماننووسە ڕووسییەکان بەناوی ئیڤان ئێس تەرگینێڤ لە ڕۆمانەکەیدا بە ناوی باوکەکان و کوڕەکان دەستەواژەکەی بەکارھێنابوو.
و گەڕان و دان پێنان بە واتایەکدا لە ژیان کە لە ڕاستیدا نییە بێکەڵکە.» ھیچخوازە ھەبوونییەکان دەڵێن کە دەبێت ھەر تاکێک ڕووبەڕووی ئەو ڕاستییە ببێتەوە کە دەمرێت،
ئەم فەلسەفەیە زۆربەی جار لەگەڵ دەستەواژەی بەڕەڵایی کۆمەڵایەتیدا بەکاردێت بۆ دەربڕینی ئەو ھەستە بێ ھیواییەی کە کەسێک لەوانەیە درکی پێ بکات دوای زانینی ئەوەی کە ھەبوون بێ سوود و گرنگییە و ھیچ نەریت و یاسا و ڕێسایەک لە ڕاستیدا بوونیان نییە.
لەکاتێکدا کە ھیچخوازەکانی سەردەمی ھاوچەرخ پێیان وایە کە ھیچ کاتێک ھەر لە سەرەتاشەوە واتا و مەبەست و نرخی نەبووە ھەرچۆنێک بێت.
ئیدریسی تیایدا بە شێوەیەک و سیستمێک نووسیویەتی جیاواز لە جوگرافیناسە موسڵمانەکانی بێدگە لەخۆی چونکە ئەو وەسفی جیھانی کردووە پاشان بەشی کردووە بۆ حەوت ھەرێم و ھەر ھەرێمێک بۆ دە بەشی سەرەکی پاشان وەسفی ھەر بەشێکی کردووە و نەخشەیەکی بۆ کێشاوە.
محەممەد بن محەممەد بن عەبدوڵڵا بن ئیدریس بن یەحیا بن عەلی بن حەمود بن مەیمون بن ئەحمەد بن عەلی بن عوبەیدوڵڵا بن عومەر بن ئیدریس بن ئیدریس کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی ئەلحەسەن موسەننا کوڕی حەسەن کوڕی عەلی کوڕی ئەبی تاڵب کوڕی عەبدولموتەلیب بن ھاشم قوڕەشی.
ڕەگی دووجا یان ڕەگی دووەمی ژمارەیەکی ڕاستەقینەی نانەرێنی وەکوو ھێما دەکرێت بە و ئەنجامەکە بریتییە لە ژمارەیەک کە دووجاکەی یەکسانە بە .
ئەم تایبەتمەندییانەی خوارەوە لە گرینگترین تایبەتمەندییەکانی ڕەنگی دووجان وھەر ژمارەیەکی ڕاستەقینەی ئەرێنی وەکوو و پاسادانی ئەم ھاوکێشانە دەکەن:
بەم جۆرە ئەو بوو بوو بە باناوبانگترین کاپیتانی دونیای سەردەمی خۆی و پاشان فەرماندەیی گەورەترین کەشتی ئەودەمی دونیای بە ناوی ئولۆمپیک پێ ئەسپێردرا.
لە ١٢ی ژوئێنی ١٩١١دا بە سەرکەوتوویەوە لە لێڤرپۆڵی ئینگلیستانەوە کەشتیەکی گەورەی بەرەو نیۆیۆرک لە ئەمریکا فەرماندەیی کرد.
لە کتێبە بەناوبانگەکەیدا کە سەبارەت بەو روداو نوسیویەتی دەڵێ کاپیتان لە ژووری فەرماندەیی دا لە وەتاخی کاری خۆی دا مایەوە و ھەرگیز کەشتیەکەی وێل نەکرد.
دەبێ بگوترێ کە پێش ئەودەمیش تایتانیک لە کەشتیەکانی دەوروبەریەوە پەیامی بۆ ھاتبوو کە ئەو شوێنە مەترسی دارەو پڕە لە پارچەسەھۆڵی کێوئاسا.
خودی دەزگای ئیمینی تایتانیکیش چەندجار ئەلاڕمی دابوو و تاقمی ڕێبەریی کەشتیەکەی لە مەترسی کێوە سەھۆلینەکانی سەر رێگا و دەوروبەر ئاگادار کردبوەوە.
ھیچ دژکردەوەیەک ئەنجام نەدرا و کەشتیەکە ھەروا بە خێرایی ٤٠ کیلۆمیتر لە سەعاتێکدا بەرەو کێوێکی سەھۆلینی گەورەی چەند میلیۆن تۆنی دەڕۆیشتە پێش.
بەڵێ من وتم ئەگەر بەشەکانی یەکەم و دوەم و سێھەم پڕ بن لە ئاو غەرق نابێ و تەنانەت ئەگەر بەشی چوارەمیشی پڕ بێ لە ئاو غەرق نابێت.
کڵاسی دەرەجە دووش بۆ ئەوکەسانەی کە توانای ئەوەیان ھە بوو سەفەری ڕاحەت و لوکس بکەن و کڵاسی دەرەجە سێش بۆ ئەو ڕێبوارانە بوو کە خەڵکی ئاسایی بوون کە دەکەوتە لای ھەرە ژێرەوەی کەشتیەکە.
دەڵێت کە حوکومەتی لوبنانی ھەرگیز ڕێکەوتنی پەنابەرانی ١٩٥١ ی واژوو نەکردوە کە کە دەڵێت پەنابەر دەپارێزدرێت ئەوانەی کە بە بنچینەیی دەگەڕێنەوە "بۆ سنوری ناوچەکە کە ژیانی یان ئازادی حاشای لێدەکرێت لەبەر یەکێک لە ھۆکارەکان "ڕەگەزی" "دینی" "نەتەوەی" "ئەندامێکی گرووپێکی کۆمەڵایەتی" "ئەندامێکی بۆچونێکی/گرووپێکی سیاسی.
ئەو ئاوارانەی کەوا ئیش و کاریان پێ ئەنجام دەدرێت دەبێت لەگەڵ خەڵکە ھەژارەکەی لوبنان پێشبڕکێ بکەن بۆ دۆزینەوەی ھیچ تەنھا نزمترین کارە ھەژارەکان بۆ ئەوەی پارە بکەن و کار بکەن،
ئەوان مامەڵەم لەگەڵ دەکەن وەک ئەوەی ھەڕەشە بم بۆسەر باری ئەمنی.» لێشاوی سوورییەکان بۆ لوبنان بووەتە ئامانجی گرژی لە ئابووری، سیاسی، کۆمەڵایەتی، دینی،
ئەم لێشاوی ئاوارەیە کە چووەتە لوبنان بووەتە ھۆی زیادی دانیشتووانی کامپەکان و شارەکان و گرژی دروست کردووە لەنێوان خەڵکانی لوبنانی و پەنابەرە سوورییەکان.
ئەم ژمارەیە بەزۆری کەم حیسابیی بۆ کراوە کاتێک کە دەستی کرد بە وەستاندنی تۆمارکردنی ئاوارە سوورییە نوێیەکان لەوەتەی مانگی ئایاری ٢٠١٥ و ئەو تاکە کەسانە پیشان نادات کە ڕاوەستاون بۆ خۆتۆمارکردن.
سەرکردەکەیان کوژراوە و ڕۆڕۆ و ھۆرەھۆرەی زۆریان بۆ کردووە گوایە لەو ھۆرەھۆرەیەوە ھاتووە و بەپێی کات گۆڕدراوە و بووەتە ھێرۆ.
بیرۆکە کە لە لایەن ئەرخەمیدسەوە دروست بوو لە کاتی بەکرھێنانی بەرزکەرەوە دا ھەروەکو ھێزێکی راست کە ھێزێکی پاڵنەر یاخود ھێزێکی راکێشراوبێت کە دەکرێت زەبری لێ پەیدابێت وە دەتوانین زەبر وا پێناسە بکرێت کەوا پەیدادەبێت لە لێکدانی ھێز و دووری ستونی لە تەوەرەی خولانەوە وە ھێما دەکرێت بە کە بە وپیتی بچوکی یۆنانیەکان ناونراوە
لە سێ ئاراستەدا زەبر ە بۆ خاڵی کارکردن پێشکەش دەکرێت لە رێگای لێکدانی یەکتربرین بۆ ھێزی ئاراستەکراو وە نرخی زەبرەکەمان بەند دەبێت لەسەر سێ بنەماکە ئەوانیش یەکەمیان ئەو ھێزەی کە ھەمانە وە دووەمیان باسکی خولانەوە وە سێیەمیان گۆشەی نێوان ھێز و باسکی خولانەوە کەمان کە ھێما دەکرێن بەم شێوەیە
لەکاتێکدا زەبری ئاراستەکراوە ھەڵگرە نرخی زەبرە ئەو ڤیکتۆرەیە کەوا لە خاڵی بنەرەتەوە ئاراستەدەکرێت تاوەکو ئەو خاڵەی کەوا ھێزەکەی تێیدا کاردەکات *ھێمای لێکدانی یەکتربر دیاری دەکرێت کەوا ڤێکتەرەکە دروست دەکات کە ئەستونە لەسەر ووە بەگوێرەی یاسایی دەستە راست ٠ گۆشەی نێوان ھێز و باسکی خولانەوە یە
زەبرەکان ئاراستەیان ھەیە لە ھێز و کات و مەودادا ھێمادەکرێت بە ^2^2 بە ھێماکراوی بە پێی سیستەمی جیھانی پێشنیاریان کردووە کەوا بەکاربێت یاخود وە بە شێوەیەکی گشتی . دەنوسرێت نەوەک .
بەپێی سیستەمی یەکەی ھەریەکێک لە کار وە وزە جوول بەکاردێت بە کارھێنانی جوول لە یەکەی زەبر لە شێوەی بە رێکەوت نیە چونکە زەبری 1.بە کرداری خولانەوە یەکی تەواو پێویستەی بە وزەیەکی ٢پای ھەیە بە شێوەیەکی بیرکاریانە ھەروەکو لە ژێرەوە روون کراوەتەوە
ڕۆبێرت بیر دەکاتەوە کە چارەسەری ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی پێکھاتەی خوێنەوە دەربھێنێت لەوانەی کە دەگمەنن و ئەم دژە ڤایرۆسەیان ھەیە،
ھەڵدەستێ بە ڕاوکردن و گرتنی ژنێکی توشبوو ەل پێناو ئەنجامدانی تاقیکردنەوە لە سەری لەو تاقیگە تایبەتییەی کە ھەیەتی لە ماڵەکەی دا،
دوای ئەوەی لە ھۆش خۆی دەچێ و بەئاگادێتەوە کات نزیکەی خۆرئاوابوونە زۆر ھەوڵ دەدا خۆی ڕزگار بکات بەر لە خۆرئاوابوون تاوەکو دووچاری ھێرش کردنە سەر نەبێتەوە لە لایەن توشبووەکانەوە،
ڕۆبێرت نیڤیل شارەزایی ڤایرۆسەکان تاکە کەسە کە ڕزگاری بووە و توشی ڤایرۆسکە نەبووە لە نیویۆڕک یاخود ڕەنگە لە جیھان دا.
لە ساڵی ٢٠١٢ دا ڕۆبێرت نیڤیل لە ڕێگەی پڕۆگرامێکی ھەواڵی و دۆکیومێنتارییەوە ئەوە دەدۆزێتەوە کە ئەم ڤایرۆسە ترسناکە لە دەرئەنجامی دەستکاریکردنی تایبەتمەندی بۆماوەیی ڤایرۆسی سورێژەوە بەرھەم ھاتووە لە پێناوی بەکارھێنانی وەکو چارەسەری ژێرپەنجە بەڵام دواتر ئەم کارەساتەی لێ دروست ڤووە کە رێژەی ٩٠% ـی دانیشتوانی جیھان لەناودەچن لە دەرئەنجامی توشبوون بەم ڤیرۆسە،
وە ٩% ـی ئەوانەی کە ماونەتەوە و نەمردوون تووشبوون و ناتوانن خۆیان بدەنە بەر تیشکی خۆر و ڕووناکی ئەمەش وای کردوە لە شوێنە تاریکەکان دا خۆیان حەشار بدەن لە کاتی ڕۆژدا،
ئەمانیش زۆربەیان ڕاوکراون و لەناوبردراون لە لایەن توشبووەکانەوە وە ھەندێکیان کۆتاییان بە ژیانی خۆیان ھێناوە لە ئەنجامی ئەو کارەساتەی ڕووی لە مرۆڤایەتی کردوە،
من لە نیویۆرک دەژیمپەیام لە ھەموو شەپۆڵەکانی "ئەی ئێم"ـەوە دەنێرمھەموو ڕۆژێک لە نیوەی ڕۆژ دا لە شەقامی کەناری باشور دەبم کاتێک خۆر لە ناوەڕاستی ئاسمانەئەگەر تۆ لە دەرەوەییاخود ھەر کەسێک کە لە دەرەوەیەدەتوانم خۆراکی بۆ دابین بکەمدەتوانم شوێنی مانەوەی بۆ دابین بکەمدەتوانم ئاسایشی بۆ دابین بکەمھەر کەسێکتکادەکەمئێوە بەتەنھا نینئەوەی تەنیایی ڕۆبێرت دەشکێنێ سەگەکەیەتی "سام" وە قسەکردن لەگەل پەیکەری مرۆڤی دوکانەکان.
وە لە دیمەنی گێڕانەوەیی دا دەردەکەوێ کە خێزانەکەی و منداڵەکەی مردونە لە کاتی ڕوودانی تێکشکانی کۆپتەرەکە لە ئەنجامی پشێوی بارودۆخەکە،
ڕۆبێرت نیڤیل ڕۆژەکانی بە ھەوڵدان بۆ دۆزینەوەی چارەسەری بۆ ئەم ڤایرۆسە بەسەر دەبات و بەدوای خۆراکی پارێزراو دا دەگەڕێ بۆ خۆی،
وە دەچێتە شەقامی باشوری کەناراو و لەوێوە پەیام دەنێرێت و بانگەواز دەکات لە سەر شەپۆڵە جیاوازەکانی ڕادیۆ لە پێناوی گەڕان و دۆزینەوەی ڕزگاربووەکانی تر.
کەشتی ئاسمانی مارس٣ ھەستا بە ناردنی برێکی کەم لە نامە و زانیاری لۆ سەر زەوی لە نێوان مانگت کانوونی یەکەمی ١٩٧١ تا مانگی ئازاری ١٩٧٢.
وە لە ڕێکەوتی ٢٢ی ئابی ١٩٧٢ ڕادیۆی یەکێتی سۆڤیەت ڕایگەیاند کە مارس٣ کۆتای ھێنا بە گەرانەکەی وە ٣٦٢ خوولی بە دەوری مەریخ کردییە …
ئەوە بەشێک بوو لە ھەنگاوی بۆشایی کە بە ھۆکاری مانگە دەسکردەکە لە دووری ٢٥ کیلۆمەتر لە مەریخ لە کاتێکدا مووشەکەکە لە جوولەدا بوو مانگە دەسکردەکە خۆی گوونجاند لەگەل دەور و سوورانەوەی مەریخ لە ١٢ ڕۆژ و ١٩ کاژێر لە دەوری مەریخ بە بێ کێشە خۆی جێگیر کرد
وە ئامانج و پێکانی ئەو مانگە دەسکردە ئەوە بوو کە چەندین وێنەی دیمەنی مەریخی گرت و لێکۆلینەوەی لەسەر کردن وە پێوەری لەسەر ھەوا و کەشی مەریخ و چۆنییەتی گەیشتنی وزەی خۆر لۆ سەر مەریخ وە پێوانەی موگناتیسی مەریخی پێوا…
وە ناردنەوەی ٦٠ وێنە لە کەشتییە ئاسمانییەکە و مانگە دەسکردەکە لە بەرزی ٢٢ کیلۆمەتر کە ئاماژەی بە ئۆکسجین و ھایدرۆجین دەکرد لەو بەرزییە وە پێوەری گەرمی مەریخ لە نێوان -١١٠ پێوانەی ئاوی و +١٣ ئاوی
چیای باب و کوڕ کە دوو گۆڕی زۆر کۆنی لێیە گوایە ئەو دووانە باب و کوڕ لەھەمان شوێنی گۆڕەکەیان بەدووری ١٥٠ مەترێک بەدوای یەکدا کوژراون).
ھەروەھا لە ساڵی دا کاتێک لەشکری نادر شای ئەفشار ھاتووەتە ناوچەی شارباژێڕ و چووەتە گوندی مۆکەبە و لەوێ خێوەتگەی ھەڵداوەو ماوەتەوەو ئنجا نادر شا کەوتووەتە پرسیاری پیاوە ناودارو خاوەن کەسایەتییەکان بۆ ئەوەی یارمەتی بدەن و ھاوکاری بکەن لە ھێرشکردنە سەر بەغدا.
مۆکەبە ھەر لەکۆنەوە مەدرەسەی ئایینی لێبووەو دەورووبەری ساڵانی ١٦٤٤–١٨٧٤ کە ماوەت و قەڵاچوالان مەڵبەندی میرنشینی بابان بوون،
سەبارەت بە قوتابخانەش بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٢دا کراوەتەوەو یەکەم مامۆستاش بووەو لەدوای ڕاپەڕین و ئاوەدانکردنەوەشی لەکۆتایی ساڵی ١٩٩٢ دا ھەردوو مامۆستایان:
دانیشتووانی ئێستای مۆکەبە ھەندێکیان لەناوچەی سەردەشت و ناوچەکانی شینکایەتی و قەڵادزێ و بەرزنجەوە ھاتوون و بەشێکیان سەر بە بنەماڵەی میراڵەیین،
بەڵام زۆربەیان تێکەڵە بە ئەفسانەو سەرگروشتەی ناڕاست و پشت ئەستوور نییە بە ھیچ بەڵگەیەکی زانستی؛ بەڵام پێدەچێت ناوەکە ڕەگ و ڕیشەیەکی یۆنانی ھەبێ،
گاپیڵۆن و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەیوانی بچووک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دووچۆمان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کۆڵەرد.
ڕەنگێنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سپیار و لە باشوور لەگەڵ گوندی سلێمانەدۆڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بناویان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شێخەڵمارێن.
ھەندێک دەنگۆی سەر ئینتەرنێت ھەبوون کەوا ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو قەدەغەی کردووە کە بارۆن کۆون بچێتە ٨٤ەم خەڵاتەکانی ئۆسکارەوە بۆ ڕۆڵەکەی وەک ئەدمیراڵ جەنەراڵ عەلادین،
«پێمان وانییە کە شیاو بێت. بەڵام بلیتەکان ڕانەکێشراون. چاوەڕێی وەڵام دەکەین.» بارۆن کۆون لە فەرشی سووری خەڵاتەکاندا دەرکەوت لەگەڵ چەند پاسەوانێکی ئافرەتدا و گۆزەڵەیەکی بە دەستەوە بوو کە گوایە خۆڵەمێشی دیکتاتۆری کۆریای باکوور کیم جۆنگ-ئیلی تێدایە،
پاراماونت پیکچەرز فیلمەکەی بە «چیرۆکێکی پاڵەوانانەی دیکتاتۆرێکی باکووری ئەفریقا کە ژیانی خستە مەترسییەوە تا دیموکراسی ھەرگیز نەیەتە وڵاتەکەیەوە کە زۆری خۆشدەویست.» پاراماونت وتی کە فیلمەکە لە ڕۆمانی زەبیبە و پاشای دیکتاتۆری عێراقی سەددام حوسێنەوە سەرچاوەی گرتووە،
کریستن ویگ و گیلیان جەیکەبس دانرابوون بۆ ڕۆڵەکەی کە دواتر ئانا فاریس دانرا کە ڤارایتی وتی «بۆ بەھرەی گەشەپێدەری بەھێز ھاواردەکات».
دیکتاتۆرەکە فیلمێکی کۆمێدیی تەنزی سیاسیی ٢٠١٢یە لە نووسین و ڕۆڵگێڕانی سەرەکیی ساشا بارۆن کۆون وەک چوارەم فیلمی لە ڕۆڵی سەرەکیدا.
ھیلاری کلینتۆن و دەیڤد کامیڕۆن لە سەرەتای ترایلەرەکەدا ھی ساڵی ٢٠١١ن لە کاتی وتاردان بۆ سزادانی کۆلۆنێڵ قەزافی.
لە ڕووی کارگێڕیەوە شارستانی نەغەدە لە ناوچەی ناوەند و ناوچەی محەمەدیار و گوندستانەکانی بەگم قەڵا و سەندوس و مەھدی و حەسەنلو پێکھاتووە.
وە وریا دەستگیراندارە لەگەڵ دڵخواز بەڵام بەھۆی خراپی ڕەوشی ئابووری خۆیەوە نەیتوانیوە ماڵی جیا بۆ دەستگیرانەکەی پێکبھێنێت کەمەرجی سەرەکی ماڵی خەزوورییەتی.
وریا ماوەی ٤ ساڵ بەسەر دەستگیرانداری خۆی و دڵخواز تێپەڕدەبێت بەمەش ماڵی دڵخواز فشاری زۆر لەسەر وریا درووستدەکەن کە شتێک بکات بەڵام وریا دەستەوەستان دەوەستێت تاکوو ڕؤژێک دۆستەکەی کە ھاوڕێیە دەقێکی دەستووری وڵاتی بۆ دەخوێنێتەوە کەبەپێی دەستووربێت ھەموو ھاوڵاتییەک بەشی خۆی ھەیە لە داھاتی گشتی ئەم دەقەی دەستوور وادەکات کە وریا ھەوڵبدات ڕەزامەندی خەڵکی شارەکەی وەربگرێت تاکوو ئەو داھاتە لە حکوومەت وەربگرێت.
دواتر حکوومەت کە دەسەلاتێکی گەندەڵە بەمە دەزانێت دەچێت وریا و ھاوڕێ و برادەرانی دیکەشی دەگرێت و لێکۆڵینەوە لەسەر بابەتەکە دەکات کە بۆچی وریا دەیەوێت ئەوکارە بکات و چ دەستێکی دەرەکی لەپشت ئەوەوەیە.
کەبەمەش وریا دەیتوانی ئەو ژیانەی خەونی پێوەدەبینی درووستی بکات بەڵام وریا کە ھەڵگری فەلسەفەی سەبر و ئارامگرتبوون لەفیلمەکە ئەو بڕە پارەیەی ڕەتکردەوە و پاشان ئەڵقەی دەستگیرانداری گەڕاندەوە بۆ دڵخواز.
دواتر فیلمەکە بەوە کۆتایی دێت کە ئارامگرتنی وریا بەخەونەکەی گەیاند و حکوومەت پارەی ھاوڵاتییانی گەڕاندەوە و وریا و دڵخوازیش بەیەکگەیشتن.
لە ھەڵبژاردنی ٢٠١٣ی پەرلەمانی کوردستان سەرۆکی لیستی بزووتنەوەی ئیسلامی بووە و دواتر بووە بە سەرۆکی فراکسیۆنی بزووتنەوە لە پەرلەمانی کوردستان.
نەخۆشییەکە بەھۆی بۆماوەیی یانیش خواردنەوەی ماددە بێ ھۆشکەرەکان یاخود دڵە ڕاوکێی بەردەوام یان گۆڕینی ژینگە و ناجێگیری باری دەرونی تووشی مرۆڤ دەبێت،
ھەندێک لەنەخۆشەسەرەتاییەکان بەوەرگرتنی دەرمان چارەسەردەکرێن ئەوانەی لەقۆتاغێکی ناوەندی دان بەڕێگای تیشکی ڕووناکی چارەسەر وەردەگرن بەڵام ئەوانەی بە ئاستێکی بەرز توشی ئەم نەخۆشییە بوون ئەوە بەکۆمەڵ چارەسەری وەردەگرن.
گڵاوپێستی دەتوانێت کاریگەری بخاتە سەر ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤ و کاروبارەکانی ڕۆژانەی ئەمیش بەھۆی خوریشتی بەردەوام و ھەبونی ئازار و دڵە ڕاوکێی زۆڕ،
کەناتوانێت بەشداربێت لەھەندێ کار و پیشە وەک وەرزش و مەلەوانی یان تەشەنە بکات و کاریخاتە سەر دەرونی مرۆڤ و بەرەو نەخۆشی خەمۆکی ببات.
لە کارا یاریدەدەرەکانی دیاریکردنی نەخۆشی گڵاوپێستی نیشانەکانی ئوسپێتزە چەند پشکنینێکی پزیشکین بەھۆیەوە دەتوانرێت جۆڕی نەخۆشییەکە بناسرێتەوە و دەست نیشان بکرێت،
ھەروەھا لەسەر جومگەکانیش بەدیاردەکەوێت بەتایبەت جومگەکانی دەست ھەروەھا پێستی سەر و پشتی مرۆڤ و ژێرسک و نێوان پەنجەکانی پێ و ڕوخساری پێشەوەی سەر یان ھەر شوێنێکی تری پێست.
ئەوکەسانەی کە نینۆکەکانیان توشی گڵاوپێستی دەبێتەوە دەبینێت کە نینۆکەکەی بۆ ڕەنگی خاکی کاڵ گۆڕدراوە یان دروستبوونی ھێڵی ڕەشی ستونی بە درێژایی نینۆکەکەی.
چیرۆکی ئانمییەکە دەسوڕێتەوە بە دەووری لولوچ لامپروج کە ئەو شازادەیەکی بەڕیتانییە لەگەڵ خوشکەکەی نانالی (کە پەکەوتە کەوت و چاوی لەدەست دا دوای کوشتنی دایکی لە بەرەمبەری دا) کە دوور خراونەتەوە بۆ ژاپۆن لەکاتی کۆنتڕۆڵکردنی لەلایەن «دەوڵەتی بەڕیتانیای پیرۆز»،
و لەگەڵ زۆری پێکدادانەکانی نێوان یاخیبووە ژاپۆنییەکان و ھێزەکانی بەڕیتانیا لولوچ دەیویست خۆی بەڕیتانیا لەناو ببات و جیھانێکی نوێ بۆ خوشکەکەی دروست بکات تا تیای بژی؛ و لە یەکێک لە ڕۆژەکان لەگەڵ کچێکی گومانناوی یەکتریان ناسی .
ھەر دوو وەرزەکە بوونە خاوەنی خەڵات لە پێشانگای تۆکیۆی نێودەوڵەتی ئەنیمێ و «ئانیماگا» پێشبووڕکێی خەڵاتی ئەنیمێ مەزن و پێشبووڕکێی «ئەنیمەیشن کوب».
لولوچ دەست دەکات بە بەکار ھێنانی ھێزە نوێکەی کە دەناسرێت بە ھێزی فەرمانڕەوا بۆ لەناو بردنی بەڕیتانیا و دروستکردنی جیھانکی نوێ،
بۆیە سەرکردایەتی ھێزێکی نوێ دەکات بەناوی سوارچاکانی ڕەش و بەھۆی کەسایەتییە کاریزمایییەکەی و بلیمەتییەکەی لە پیلان دانان و بەڕێوبردن،
لولوچ خاوەنی شۆڕش بریتییە لە ناوی زنجیرە ئەنیمێیەک لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای سەنڕایسە و لە دەرھێنانی گورو تانجیوشی و نووسینی ئیچیرو ئۆکوچییە کە پێشتر کاریان کردووە بەیەکەوە لە زنجیرەی بلانتس.
ئەمەش بەھۆی ئەوەی لە سیستەمی گێڕگۆڕانی بەردەوام ھیچ گێرێکی تیدا نییە بەڵکو تەنھا یەک گێری سحراوی تێدایە کە بەبەردەوامی دەگۆڕدرێت،
بە سادەیی بیرۆکەی کارکردنی سیستەمی گێڕگۆڕانی بەردەوام ؛ ئەوەیە کە دوو پوولی شێوە قووچەک بە پێچەوانەی یەکتر لە تەنیشت یەک دانراون (کە یەکێکیان بە مەکینە بەستراوە و ئەیتریان جووڵەدەکات کە بە شەفتی دەرچوون ەوە بەستراوە ).
گێڕگۆڕانی بەردەوام کە بە ناسراوە زۆر جاریش بەوە دەناسرێتەوە کە پێی دەووترێت گێر گۆرانی یەک ھەنگاو یاخود گێڕگۆڕانی بێ ھەنگاو زۆر جارێش پێی دەوترێت گێر گۆڕانی بە پولی.
وەک بەشێک لە نەخشەڕێگایەکەی ئەلبێرت سپێرس بۆ سەرلەنوێ نۆژەنکردنەوەی تەواوی بەرلین لەسەردەمی ڕژێمی نازیەکان لەساڵی۱۹۳٤ بڕیاردرا وێستگە کۆنەکەی فڕۆکەخانە بکرێتە دەروازەی سەرەکی فڕۆکەخانەکە و درووستکردنی هۆڵ و ژووری پێشوازی و گومرگی زیاتر لەگەڵ خستنەناوی تەواوی ناوچەکەی دەورووپشتی وەک تەڵاری سەرەکی فڕۆکەخانەکە تاوەکو وەکو دەروازەی یەکەمی ئاسمانی هەموو ئەورووپا دەربکەوێت،
تەمپلهۆف وەک تەڵارێکی مەزن و بێ رکابەر دەرکەوت بەهۆی ئەوبەردە سەرسورهێنەرانەی لەدیواری باڵاخانەکەی بەکارهاتبوو لەگەڵ چەندین تایبەتمەندی تر.
لەدوای ساڵی ۱۹٤۱ فڕۆکەخانەی تەمپلهۆف بەهێڵی شەمەندەفەری بەرلین 6 بەستراوەتەوە و ئەو وێستگەیەی گەشتیاران دەگەیێنێتە فڕۆکەخانەکە پێی دەڵێن .
پاشان زەویەکە لە لایەن ڕووسەکانەوە وەک مەیدانی مەشق و ڕاهێنانی سەربازی بەکاریان دەهێنا لەدوای ساڵی ۱۷۲۰ تاوەکو سەرەتای جەنگی جیهانی یەکەم لەلایەن سووپای یەکگرتووی ئەڵمانیا مەشقی سەربازی لێ ئەنجام دەرا،
تەمپڵهۆف کە بە "فڕۆکەخانەی شاڕ"یش دەناسڕا لەماوەکانی ڕابردوو فڕۆکەکانی ناوەوەی ئەڵمانیا و دەوڕووپشتی لەخۆ دەگرت بەڵام بەم ساڵانەی دوایی بەتایبەت دوای پێشکەوتنی پیشەسازی فڕۆکە ،
فڕۆکەگەلی پان و پۆڕ هاتنە ئاڕاوە بەجۆڕێک تەمپلهۆف نەیدەتوانی ئەم فڕۆکە مەزن و گەورانە لەباوەش بگڕێت وەک فڕۆکەی بۆینگ ۷٤۷ ولۆکێد ل-۱۰۱۱ تریستار ولۆکێدس-٥ئاگاڵاکسی.
یەکەمین گیڕبوونی فڕۆکە لەفڕۆکەخانەکە لە ۱۸سێپتێمبەری۱۹۷٦ بوو کاتێک فڕۆکەی بۆینگ۷٤۷س پ ی هێڵی ئاسمانی ئەمەریکی نەیتوانی لە فڕۆکەخانەکە بنیشێتەوە.
تەمپلهۆف توانی خۆڕاگربێت تاوەکوو ساڵی ۲۰۰۸ بەڵام بەهۆی بەکارهێنانی فڕۆکەی گەوڕە بەگشتی لەلایان گشت وڵاتانەوە ناچار بوو چۆک دابنێت.
هەرچەندە وێستگەکە نەتوانڕا تەواو بکرێت تا ئەمڕۆشی لەگەڵ دابێت بەهۆی هاتنی جەنگی جیهانی دووەم و دواتر داتەپینی ئابوری ئەڵمانیا،
بەگوێرەی ئەم وێستگە نوێیە فڕۆکەخانەکە توانای لەخۆگرتنی فڕۆکەی گەڵێک مەزن و هاوشێوەی دەبێت لەگەڵ چەندین کۆگای پێداویستی فڕۆکەوانی و بواڕی فڕینی جۆڕبەجۆڕ.
فڕۆکەخانەی تەمپلهۆف یەکێک بوو لەسێ فڕۆکەخانە هەرە مەزنەکانی ئەورووپای بەر جەنگی جیهانی دووەم ئەمیش دوای فڕۆکەخانەی کرۆیدۆن لە لەندەن و فڕۆکەخانەی لێ بورگێت لەپاڕیس،
بەیەکێک لەمەزنترین پردە ئاسمانیەکانی جیهان دادەنرا کە خاوەنی بنمیچێکی پتەو بوو و بەرگەی هەر بۆردومانێکی مووشەکی قوڕس و جۆڕبەجۆڕی دەگرت جگە لەفڕاوانیەکەی کە فڕۆکەیەکی زۆڕی دادەپۆشت،
لە ۲۷ئەپریڵی ۲۰۰۸ دەنگی ناڕەزایی بەرامبەر داخستنی بەڕزبوویەوە بەڵام بەهۆی ئەوەی دەنگی ڕازیبوان بەڕزتربوو نەتوانڕا ڕێگری لە داخستنی بکرێت،
وە لە ساڵی ۲۰۱٥ دوای شەپۆڵە گەوڕەکەی پەنابەران بۆ ئەوڕووپا و ئەڵمانیا بەتایبەتی بوە خێوەتگای پەنابەڕان کە تاکو ئێستا چەندین پەنابەڕی داڵدەداوە.
تەمپلهۆف لەلایەن وەزاڕەتی گواستنەوە دامەزڕا لە ڕێکەوتی ۸ئۆکتۆبەری ۱۹۲۳.لەساڵی ۱۹۲۷ هەندێک بەشی تری بۆ زیادکرا،
بەڵام لەساڵەکانی ۱۹۳۰بەهۆی زۆڕی پاڵەپەستۆ و قەرەباڵغی فڕۆکەخانەکە لەلایەن ڕژێمی نازیەوە پەڕەی پێدرا وەک یەکێک لەهەرە باشترین فڕۆکەخانە بازڕگانیەکانی جیهان دەستنیشان کرا لەسەردەمی خۆیدا.
دواتر لەساڵی ۱۹۳۰بەهۆی هەندێ پەرەپێدانی فڕۆکەخانەکە وێستگەکە گوازڕایەوە بۆ شوێنێکی تر کە ناویان لێنا بەهۆی نزیکیەوە لە گەیشتن بە ڕێڕەوی ئاسمانی فڕۆکەخانە کە بە پڕدی ئاسمانی بەرلین ناوزەندیان دەکرد.
تەمپلهۆف خزمەتێکی زۆڕی خەڵک و شاڕەکەی کردوە بۆیە خۆشەویستیەکی تایبەتی هەیە لەلای خەڵکەکەیەوە وە بەردەوام پاڕێزگاری لە تەڵار وباڵاخانەکەی دەکەن .
ئەوبەشەی پێشوازی هاوڵاتیان و لەنگەرگرتنی فڕۆکەکان کە لەشێوەی باڵی هەڵۆ داڕێژرایە لەلایەن ئەندازیاری بەتوانا نۆرمان فۆستەر ،
پاشان خەڵکی دوای ئەبوو ئەسوەد لەسەر ئەم زانستەیان نووسی تا ئەلخەلیل ئیبن ئەحمەد فەڕاھیدی بەشەکانی تەواوکرد کە لە ١٧٣ی کۆچی مردووە و دانەری یەکەم موعجەمی عەرەبی بووە و ناوی لێناوە ،
جا سیبەوەیھی کە قوتابی خەلیل بوو ئەم زانستەی لێ وەرگرت و ئەمیش بوو بە زانای نەحو و زۆر بەڵگە و شاھیدی لە کەلامی عەرەبی دەھێنایەوە بۆ بنەماکانی ئەم زانستە.
پاش ئەمانەش کۆمەڵە نەحویێک ھەستان بە دامەزراندنی "مەدرەسەی بەغدادی" کە ئەم مەدرەسەیەش پێی وابوو کە نەحوییەکانی کووفە و بەسڕە دوورکەوتوونەتەوە لە گەوھەری نەحو و فڕێیانداوەتە ناو چەندەھا مەتەڵ.
ھۆکارە نەتەوەییەکانیش بۆ ئەمە دەگەڕێتەوە کە عەرەبەکان ئەو کاتەی تێکەڵ بە ناعەرەبەکان بوون ترسان لەوەی زمانەکەیان تێکبچێت یان تێکەڵی زمانەکانی تر بێت،
ھەروەھا ھۆکاری کۆمەڵایەتییەکانیش ئەمە بوو کە خەڵکە موستەعڕەبەکان ھەستیان کرد کە پێویستییەکی زۆریان بە بنەما و یاسا ھەیە لە ئیعڕاب و تەسڕیف بۆ فێربوون و دەربڕینێکی عەرەبیی پاراو.
زانستێکە بەو یاسا و بنەمایانەی کە حاڵی کۆتایی وشەکانی زمانی عەرەبی لە کاتی پێکەوەنانی پێ دەزانرێت؛ لە ئیعڕاب و بینا و ھتد . یان:
بە ھاوکاری دەزگای بۆشایی رووسی بە ئامانجی لێکۆلینەوە لەسەر بوونی ژیان لەسەر مەریخ لە ئێستا و لە رابردووشدا لە رێگەی ناردنەوەی زانیاری لە لایەن ئەو ئامێرەوە کە لەلایەن ٢ مووشەکی پرۆتۆنی رووسی رەوانەی سەر ھەسارەی مەریخدەکرێ،
ئەو ئامێرە کەشتیەکی مەریخیە سەر بە دەزگای ئەوروپایە دروستکرایە لۆ لێکۆلینەوە لەسەر رووی بارام و ناوەوەی بارام وە لێکۆلینەوە لەسەر چۆنیەتی ژیان لەسەر مەریخ
ئەو ئامێرە و ھەموو ئامێرە گەردوونیەکان چەندین کەرەستە و کەل و پەلی پێویستە و ئامانجی تایبەتی خۆیان و ھەیە و ھەر ئامێرێکیش ئامانجی جیاوازی ھەیە لە بەدەست ھێنانی زانیاری و لێکۆلینەوە زیاتر لۆ مرۆڤ و مرۆڤایەتی ئامێری یش چەندین ئامانجی ھەیە و دەیەوێ لێکۆلینەوەی زیاتر لەسەر ھەسدارەی مەریخ بکا ئەوانەش:
لە یەکی هەشتی ١٩٦٩ زۆدیاک سێ نامەی نارد بۆ کۆمەڵێک ڕۆژنامەی سان فرانسیسکۆ وا دەردەکەوت زۆدیاک نامەکانی ناردبێت تا دڵنیایی بکاتەوە کە بەرپرسە لە چەند هێرشێک ،
زۆدیاک داوای کرد کە دەبێت نامەکان لە یەکەم پەڕەی ڕۆژنامەدا بڵاوبێتەوە ئەگەرنا لە ماوەی هەفتەیەکدا هەر کەسێک بە تەنها بگەڕێت لە شەودا ئەوا دەیکوژێت ،
ڕۆژی دواتر ڕۆژنامەی کڕۆنیکڵی سانفرانسیسکۆ نامەیەکی زۆدیاکی بڵاوکردەوە و لە تەنیشتیدا نوسیان" دڵنیا نین ئەمە بە دەستی بکوژەکە نوسرا بێت بۆیە داوا لە بکوژەکە دەکەین نامەیەکی تر بنێرێت بۆ پشتڕاست کردنەوە" ،
لە ٧ی ٨ی ١٩٦٩ نامەیەکی دیکە بە ڕۆژنامەی لێکۆڵەرانی سان فرانسیسکۆ گەیشت کە تێیدا نوسرابوو " سڵاو ئازیزان زۆدیاک قسە دەکات" ئەوە جاری یەکەم بوو بکوژەکە ناوێک یان نیشانەیەکی خۆی بڵێت و نامەکە وەکو وەڵامێک بوو بۆ ئەو وتەیەی کە دەیوت دڵنیا نین ئەمە بکوژەکە بێت ،
لە ٨ی ٨ی ١٩٦٩ دوو هاوسەر بە ناوەکانی دۆناڵد و بێتی کە لە کالیفۆرنیا دەژیان توانیان کرایپتۆگرامە ٤٠٨ کۆدیەکە بشکێنن ،