polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
دیتنی بۆ ڕووداوی کۆمەڵکوژی ئەرمەنەکان وکاکردنی لەسەر تۆمارکردنی وناردنی راپۆرت بۆ لەندەن کە تیایدا باس لە شێوەی ئەو کوشتاریە ولە شێوەی بەرێوەبردنی کۆمەڵکوژیەکەئەنجام دراوە کەلە هیچ کۆمەڵکوژیەکی تر بەدی نەهاتووە هەروەها ئاماژە بەوە دەکات کە "کوشتنەکانی پێشوتر بەراورد ناکرێت لەگەڵ ئەو کۆمەڵکوژیانەی کە لە ساڵی 1915 و ساڵانی دواتردا ئەنجام دراون" بێڵ ئەوەشی ڕاگەیاند کە لە دیمەشق عوسمانیەکان لە بازاڕی گشتیدا بە ئاشکرا ژنانی ئەرمەنیان فرۆشتووە لە راپۆرتێکی هەواڵگریدا،
لە ڕۆژی 3ی شوباتدا هێزی لەشکرێک شاری حەلەبی جێ دەهێڵێ و دوای دوازدە کاژمێردا دەگاتە کە تیایدا نزیکەی ١٢ هەزار ئەرمەنیان لەژێر چاودێریدا هەڵگرتبوو،
بۆ ئەوەی ڕێنمایی سەرکردەی ئەفسەری ڕامیاری بکات سەبارەت بە ڕێ وشوێنی ناوچەکە کەئەو زانیاریانەی ئەو دەزانێ وەکو هیچ کەسێکی تر نیە.
هەروەها ئەو تاکە ئافرەت بوو ئەفسەری ڕامیاری بێ لە هێزەکانی بەریتانیا بە پلەی "ئەفسەری هەواڵدەر سەر بە نووسینگەی قاهیرە" نمونە .
بێڵ لە ١٤ی تەمووزی ساڵی ١٨٦٨ لە هۆڵی نوێی واشنتۆن لە دایک بووە - کە ئێستا بە هۆڵی دەمی مارگرێت ناسراوە - لە واشنتۆن-ی ناوچەی دۆرهام لە ئینگلتەرا،
گێرترۆد لە تەمەنی گەنجیدا توانی خۆی لەبارەی کاروباری رامیاری نێودەوڵەتی هەڵبقورتێنی بە هانی دانی باپیری بۆ کارکردن لەسەر کێشە نێودەوڵەتیەکان و دواتر تێوەگلانی لە ڕێڕەوی ڕامیاری نێودەوڵەتی.
لەوانە لامیجێ و مۆنتبلان وە توانی ١٠ ڕێڕەوی نوێی شاخەوانی بدۆزێتەوە لە چیای بێرنێس ئەلپ ی سویسرا کە بۆ یەکەمین جار لەلایەن ئەوەوە تۆمار کرا.
بێڵ سەرکەوتنی بەدەست نەهێنا کاتێک هەوڵی دا بەسەر لوتکەی فینستراهۆرن بکەوێ بەهۆی نالەباری کەش و هەواو سەختی رێگاکە بەهۆی بەفر وتەرزە وبروسکەوە کە ناچار بوو "چل وهەشت کاژمێر بەهەڵواسراوی پەتەکەی" لەگەڵ ڕێبەرەکەی بمێنێتەوەو تووشی بارودۆخێکی ترسناک ببێ و خەریک بێ ژیانی لەدەست بدات .
لە نامەیەکی دا بۆ زڕدایکی تیادا باسی لەوە کردووە کە چۆن ژووری توێژینەوەی تایبەت بە خۆی هەیە وچۆن گفتوگۆی لەگەڵ هەندێک خەڵکی سوریای دانیشتووی دیمەشقی کردووە کە بەشێک بوون لە لقی ئێتنۆگرافیکی پێشانگاکە .
لە سەرەتادا پێگەیەکی فەرمی نەدرایێ بەڵکو بەیارمەتی هۆگارت لە بارەی ڕێکخستن وجێ بەجێ کردنی پلانێک کە تایبەت بێ بەخۆی بوو،
هەردووکیان دەتوانن بە شێوەیەکی شارەزایانە بە زمانی عەرەبی ئاخافتن بکەن وە هەردووکیان پێش جەنگی جیهانی یەکەم لە بیابانی عەرەبی دا گەشتیان کردووە و پەیوەندیەکی بەهێزیان درووست کردووە لەگەڵ هۆزە ناوچەییەکان.
لە ساڵی ١٩٢٣دا دوایین وسەختترین گەشتی بەناو نیمچەدوورگەی عەرەبی کرد کە بە نزیکەی ١٨٠٠ میل دووری لە دیمەشقەوە بۆ شاری حایل و بەغدا پێواوە وە لەوێوە دیسان گەراوەتەوە بۆ دیمەشق.
بێڵ بە دووەم ئافرەت دادەنرێت دوای خاتوو ئان بلەنت کە توانیبێتی سەردانی شاری حایلیان کردبێ وە تیایدا مابێتنەوە بۆ پتر لە یازدە ڕۆژ لە کەش وبارێکی ناسەقامگیری شارەکەدا.
لە ساڵی 1915 شوێنەواناس و مێژووناسی بەناو دەیڤد هۆگارت ئەمەی پێزانی کە نرخ وشارەزاییی لۆرانس و بێڵ چەندە بۆیە پێشنیاری ئەوی کردن بۆ لۆرانس بەپلەی یەکەم وە دوای بێڵ،
لە ساڵی ١٩٢٤دا بێڵ هەڵسا بە بانگهێشت کردنی شوێنەوارناسی تایبەت بە شوێنەواری ئاشوریەکان بۆ ئەنجامدانی هەڵکۆڵینی شوێنەواری کۆنی نزیک کەرکووک لە ئێراقی هاوچەرخدا وە سەدان خشتەی قوڕی دۆزیەوە لە هەڵکۆڵراوەکە کە ئێستا بە تابلێتەکانی نوزی ناسراون.
زانای ڤایرۆسەکان بووە و لە ساڵی ١٩٥١ دوای ئەوەی کوتانی دژی تای زەرد دۆزیوەتەوە خەڵاتی نۆبێلی لەبواری پزیشکدا وەرگرتووە،
لە ناوەندی بریتۆریا و زانکۆی ڕودس خوێندۆێتی و دواتر چۆتە قوتابخانەی پزیشکی لە زانکۆی کیب تاون و لە ساڵی ١٩١٨ تەخەڕوجی کردووە.
تیلەر بەمەبەستی وەرگرتنی زانیاری زیاتر دەربارەی تەندروستی و ناوچە گەرمەکان باشووری ئەفریقای بەجێھێشتووە و ڕۆشتووە بۆ قوتابخانەی پزیشکی نەخۆشخانەی سانت تۆماسی سەر بەزانکۆی شا لە لەندەن،
ساڵی ١٩٢٢ لە بواری پزیشکی ناوچە گەرمەکان بڕوانامەی وەرگرتووە و بۆتە ئەندام لە زانکۆی پزیشکانی شانشینی لەندەن و زانکۆی جەڕاحەکانی شانشینی ئینگلتەرا،
ساڵی ١٩٢٢ لە قوتابخانەی زانکۆی هاڤارد لەبەشی پزیشکی ناوچە گەرمەکان دامەزراوە و چەنەھا ساڵ تۆێژینەوەی لەسەر کردووە و ھەوڵی داوە کوتانێک دژ بە تای قەپلێگرتنی جرج بدۆزێتەوە.
لەساڵی ١٩٢٨ سەلماندۆێتی کە ئەم نەخۆشیە لەھەردوو وڵاتی ئەفریقیا و ئەمریکای باشوور ھاوشێوەی یەکن و خۆشی لەکاتی توێژینەوەکانی دووچاری ئەم نەخۆشیە بۆتەوە،
دوای ئەوەی ماکس تیلەر تاقیکردنەوەی لە سەر مشک کردووە کوتانی دژی تای زەردی دۆزیوەتەوە و لە نێوان ساڵی ١٩٤٠ بۆ ١٩٤٧ دامەزراوەی ڕۆکفەلر نزیکەی ٢٨ میلیۆن کوتانی بەرھەمھێناوە و ھەر بەم بۆنەیەشتوە بۆتە خاوەنی خەڵاتی نۆبێل لەبواری پزیشکیدا لەساڵی ١٩٥١،
بێجگە لەجەندین خەڵاتی دیکە و لە ١١ ئۆغستسی ساڵی ١٩٧٢ لەتەمەنی ٧١ ساڵیدا لە ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا کۆچی دوایی کردووە.
حوسییەکان کە ئێستا بوونەتە گرووپێکی بەھێزی یەمەن و جگە لەوەی رووبەڕووی سوپای یەمەن دەبنەوە لەچەند لایەکی دیکەشەوە جەنگیان لەگەڵ باڵە جیاوازەکانی ئەلقاعیدە و ھەروەھا چەند ھۆزێکی دیکەی یەمەنی دەستپێکردووە کە دژ بە حوسییەکان چالاکییان ھەیە.
حوسییەکان لە ھەمانکاتیشدا لە ناوچەکانی سەنعا و دەوروبەریشی رووبەڕووی گرووپی چەکدارانی دیکە و یەکە سەربازییەکانی پارتی ئیسلاحی یەمەنی بوونەتەوە،
لە سەنعای پایتەخت و پارێزگای سەعدە توانیان دەست بەسەر شەپۆلی نارەزایەتیەکاندا بگرن حسێن حوسی کھ پێگھی جھماوھری خۆی لھنێو خھڵکانی بێئومێدو ھھژارانی پارێزگای سھعدھ بنیاد نابو تا دھھات پێگھکھی بھھێزتر دھبو،
سھرباری کارکردنی لھسھر خاڵھ لاوازھکانی حکومھتی سھنعا وھک نھبونی خوێندنگھو نھخۆشخانھی‌و خزمھتگوزارییھ سھرھتاییھکان لھ ناوچھکھدا،
حوسیەکان لە ژێر کاریگەری نوسیەنەکانی بەدرەدین ئەلحوسی دان کە یەکێکە لە زاناکانی مەزهەبی زەیدی و دژی مەزهەبی سونی ئەحمەد کوڕی حەنبەل لە یەکێک لە نوسراوەکانیدا ئەڵێت:
ئەو خۆی ڕقی لە ئەو دەستکارییانە بوو؛ ئەمە ڕەنگە یەکێک لە ئەو ھۆکارانە بووبێت کە ھیچ کات ھۆنراوەکانی بە جۆرێکی بەرفراوان بڵاو نەکردەوە.
بۆیە ھەڵبەستەکانی لەسەر لاپەڕەی بچووک نووسیبوو و دووریبوونییەوە بە یەکەوە و کتێبێک لە ھەڵبەستی لە دۆڵابەکەیدا شاردبووەوە.
وەک تێد ھیووز ھەڵبەستوانی بەناوبانگی ئینگلیز جەختی لەسەر دەکاتەوە لە سەرەتای ئەم ساڵانەدا ڕووداوێکی گرنگ ژیانی ئێمیلی دەگۆڕێت،
لە ساڵی ١٩٥٥دا بۆ یەکەم جار کۆبەرھەمی نەگۆڕدراوی ھەڵبەستەکانی ئێمیلی دیکینسۆن لەلایەن توماس جانسۆنەوە بڵاو کرایەوە.
ئێمیلی لە بڕێک لە نووسراوەکانیدا ئاماژەی بە ئەو کردووە و بە نازناوگەلێک وەکوو «فیلادێلفیای من» یان «ئازیزترین ھاوڕێ خاکییەکەم» ناوی بردووە.
ھەروەھا کاوە نەمر دەفتەرێک لە ھۆنراوەکانی ئێمیلی دیکینسۆنی وەرگێڕاوە بە کوردیی کرمانجی و لەژێر ناوی ئەڤ نامەیا منە ژ جیھانێ رە چاپی کردووە.
ھۆنراوەکانی ئێمیلی ناویان نییە و بە ژمارە دیاری دەکرێن و چون دەقەکەی جانسۆن یەکەمین دەقێکە کە بێ گۆڕانکاری ھۆنراوەکانی ئەوی تێدا لە چاپ دراوە،
پێش ئەوەی یەکەمین رۆڵی سەرەکی وەرگرێت لە ساڵی ١٩٩٩ لە زنجیرە درامای خێزانی جارێکیتر وجاریکێتر لە کەناڵی ئەی بی سی لە رۆڵی ئیل ساملەر, کە بۆ ماوەی سێ وەرز بەردەوام بوو.
لەساڵی ٢٠٠٦, بەرۆڵی کەسایەتی تۆم سۆیەری مارک تواین لە فیلمی کۆمەڵەی جوامێرە سەیرمانەکان بەرامبەر شین کۆرنی بەشدار بوو.
دواتر لەساڵی ٢٠٠٢ بەرامبەر گۆرانیبێژ وئەکتەر ماندی مۆر بەشداری فیلمی وەرگیراو لە رۆمانی رێکردن بۆ وەبیرهاتنەوە کرد،
لەساڵی ٢٠٠٤, شەین دەستی بە رۆڵ بینین لە درامای ترس ودڵەڕاوکێ بە ناوی سەیلم کرد بە رۆڵی جۆن ئاڵدن کە رێژەیەکی بەرزی تەماشاکردنی لە ئەمەریکا تۆمار کردووە.
کەمتر لە دوو دەیە و لە ٢٠١٣دا نەخۆشی شێرپەنجەی گەدەی لێ دەستنیشانکرا و تووشی ئەو نەخۆشییە بوو و لە ڕۆژی ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ بۆ وەرگرتنی دەرمان گەیەندرایە نەخۆشخانەی بەھمەن لە تاران و لەوێ خەوێندرا و ھەر لەوێ چارەسەرکردن بە ماددەی کیمیاوی دژ بە شێرپەنجە پەلاماردەرەکەی بۆ ئەنجام درا،
تەندروستیی پاشایی لەبار دەکەوێت و لە بەیانی ھەینیی ڕۆژی ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤دا لە نەخۆشخانەی بەھمەن لە تەمەنی ٣٠ ساڵیدا مرد.
چیسھۆڵم لەساڵی ١٩٦٩ بۆ ساڵی ١٩٨٣ وەکو نوێنەری ویلایەتی نیویۆرک لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا کاری کردووە و بەیەکەم ئافرەتی ڕەشت پێست دەژمێردرێت کە چووبێتە نێو ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکاوە،
لەساڵی ١٩٧٢ وەکو یەکەم ئافرەتی ڕەشت پێست چیسھۆڵم ڕایگەیاندووە کە خۆی پاڵاوتووە تاکو لەڕێگای حیزبی دیموکراتی ئەمریکاوە ھەڵبژێردرێت بۆ پۆستی سەرۆکایەتی ئەمریکا و لەبەرامبەر کامێرای ڕاگەیاندنەکاندا وتوویەتی:
من ئەمڕۆ لەبەرامبەرتاندا ڕاوەستاوم وەکو پاڵێوراوێک تاکو لەلایەن حیزبی دیموکراتیەوە بۆ پۆستی سەرۆکایەتی ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا ھەڵببژێدرێم و ھەرچەندە شانازی بەڕەش پێستی خۆمەوە ئەکەم بەڵام من پاڵێوراوی ئەمریکای ڕش نیم و ھەرچەندەش من ئافرەتم بەڵام من پاڵێوراوی بزوتنەوەی ئافرەتانی ئەمریکا نیم،
چیسھۆڵم ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٢٤ نیویۆرک لە ساڵی ١٩٤٦ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی بڕۆکلین بەدەستھێناوە و لەساڵی ١٩٥٢ بڕوانامەی ماجستێری لە پەروەردەی سەرەتایی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا بەدەستھێناوە و لەساڵی ١٩٥٦ بۆ ساڵی ١٩٥٩ بەڕێوەبەری ناوەندی ھامیلتۆن مادیسۆنی چاودێری مناڵان بووە و لەساڵی ١٩٥٩ بۆ ساڵی ١٩٦٤ وەکو ڕاوێژکاری پەروەردەیی بەشی چاودێری منداڵان لەشاری نیویۆرک کاری کردووە.
شێرلی چیسھۆڵم سیاسەتمەدارێکی ئەمریکی سەر بە حیزبی دیموکراتی بووە و یەکەم ئافرەتی ڕەش پێست بووە وەکو ئەندامی کۆنگرسی ئەمریکا ھەڵبژێردرێت،
لە ٣٠ نۆڤەمبەری ساڵی ١٩٢٤ لە گەڕەکی بڕۆکلین لە کەرتی کینغزی شاری نیویۆرک لەدایک بووە و دایک و باوکی لە بریتانیا و بربادۆسەوە کۆچیان کردووە بۆ ئەمریکا.
لە ساڵی ١٨٨٠ «مێلبۆرنی سەرسووڕھێنەر» گەورەترین و پڕدانیشتوو ترین شاری ئوسترالیا و دەوڵەمەندترین شاری جیھان بوو و دوای لەندەن گەورەترین شاری ئیمپراتۆری بەریتانیا بوو.
ئەم شارە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی ئوسترالیا و لە درێژایی ڕوباری یاررا و لەسەر ھێڵەکانی کەنداوی پۆرت فیلیپ ھەڵکەوتووە.
بینای پێشانگای گەورەی شاھانە (یەکەم بینای ئوسترالیای تۆمار کراو لە میراتی جیھانی یوونێسکۆ و تەنیا بینای پێشانگای نێودەوڵەتی بەجێ ماو لە سەدەی ١٩ و گەورەترین بینای سەدەی ١٩ی ئوسترالیا)
لە بەرهەمی ( (1916 - دا فایۆل جەخت دەکات لەسەر ئەوەی هەر کارمەندێک دەبێ تەنها یەک «سەرکار» ی هەبێ و هەموو سەرۆکێک بەرپرسی یەک بەشی دیاریکراو بێت و دەبێ لە بواری خۆیدا ئەوەندەی دەسەڵات هەبێ فەرمانڕەوایی بکات.
2- سالاری و بەرپرسایەتی - فەرمانڕەوایی - کە دەکاتەوە فەرمانداریی کەسێک و فەرمانبەریی ئەوانەی دیکە - لە نێو سازماندا دەبێت بە ڕوونی دیاری بکرێت.
5- کۆنترۆڵ - بۆ دڵنیابوونە لەوەی کاروباری سازمان لە چێوەی پلان و ڕێساگەلی سازماندان و گەر جیاوازیی و سنووربەزێنی هەبێ چارەسەری بۆ بدۆزرێتەوە.
٢٧ ی شووباتی ١٩٣٢ لە لەندەن لە ئینگلستان تاکوو ٢٣ی ئازاری ٢٠١١ لۆس ئانجلەس لە ویلایەتی نیویۆرک لە ئەمریکا) ھونەرمەندێکی بواری ئەکتەری سینەما بووە و بە پشیلە بەنازەکەی ھۆلیۆد ناسراوە،
لەتەمەنی ١٥ ساڵیدا بەشداری لەفیلمی سینیتا کردووە و بەپێشکەشکردنێکی جوان و بەنەرم و نیانی وەکو مێینەیەک سەرنجی بینەرانی بۆلای خۆی ڕاکێشاوە،
ھەرچەندە ئیلیزابێس تایلۆر ناوبانگی ھونەری بڵابۆتەوە و ناو و وێنەی لە بەرگی گۆڤار و ڕۆژنامە جیھانێکاندا ھەبووە بەڵام ژیانی جێگیر نەبووە و لەژیانیدا ٧ جار ھاوسەرگیرێتی کردووە،
پاشان شوی بە دەرھێنەری ئەمریکی مایک توود کردووە و لەڕوداوێکی کەوتنەخوارەوەی فڕۆکە پیاوەکەی گیانی لەدەستداوە و ھاوسەرگیری لەگەڵ ئیدی فیشەری گۆرانیبێژی جولەکەی بەناوبانگ کردووە،
دوای ئەویش ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەستێرەی ھۆلیۆد ریتشارد بیرتۆن کردووە و دووجار لەیەک جیابونەتەوە و گەڕاونەتەوە بۆ ھێلانەی ھاوسەرگیرێتی.
ئیلیزابێس تایلۆر بۆ دووجار خڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەر وەرگرتووە و لە ٢٣ مارسی ساڵی ٢٠١١ و لەتەمەنی ٧٩ ساڵیدا لە ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا کۆچی دوایی کردووە.
لە ساڵی ٣٣٩ی پێش زاییندا لە ڕۆم لەسەر فەرمانی پیاوانی ئایینی سەردەم ڕێوڕەسمی تایبەت بۆ چارەسەر کردنی نەخۆشیەکان و یارمەتی دانی نەخۆشەکان بەڕێوەئەبردرا.
واتە لەسەر ئەو بڕوایە بوو ھەموو مرۆڤەکان دەبێ لە یاسای خۆشەویستی و میھرەبانی کەڵک وەربگرن بە بێ ھیچ جیاوازی ئایینی و نەتەوەیی.
ئاریکارانی کۆمەڵایەتی یارمەتی مرۆڤەکان دەدەن تا بە باشترین شێوە لەگەڵ چواردەور و شوێنی ژینیاندا خۆیان بگونجێنن و لەگەڵ دیتراندا پێوەندی باش بگرن و کێشە تاکەکەسی و بنەماڵەییەکانیان چارەسەر بکەن.
ئاریکارانی کۆمەڵایەتی زۆرتر لەگەڵ یاریخوازانێک کار دەکەن کە لەگەڵ کێشەیەکی کۆمەڵایەتی یان نەخۆشیەک کە ژیانیان دەخاتە مەترسیەوە ڕووبەڕوون.
پێناسەگەلێکی زۆر و ئەستەم بۆ پیشەی ئاریکاریی کۆمەڵایەتی نوسراوە بەڵام ئەوەی گرینگە ناساندنی ئەم پیشەیە بۆ کەسانی ئاسایی کۆمەڵگایە،
بە کردەوەگەلێک ئەوترێت کە ھەوڵ ئەدات لەسەر بنەما زانستیەکان کە پێک ھاتوون لە تاکی کۆمەڵگا یان گرووپ و دەستەکانی کۆمەڵگا کە تووشی کێشە بوون ڕێنمایی بکات و باشترین ڕێگاکان بدۆزێتەوە بۆ چارەسەر کردنی کێشەکانیان.
کەسانێکی زۆر وەک ئاریکاری کۆمەڵایەتی لە دنیادا کاریان کردووە کە ھەندێکیان ڕاستەوخۆ وەک ئاریکاری کۆمەڵایەتی خۆیان ناساندووە و ھەندێکیشیان وەک رێفۆڕمیست و کۆمەڵناس و چالاکی مافی مرۆڤ،
ئاریکاریی کۆمەڵایەتی بە کردەوەگەلێکی پێرفێشناڵ ئەوترێت کە لەسەر بنەمای زانیاری و لێھاتوویەکی تایبەت بۆ یارمەتیدان بە تاک و گرووپ و کۆمەڵ لە ناو کۆمەڵگادا دامەزراوە،
بۆ ئەوەی بتوانێت سەربەخۆیی تاکەکەسی و کۆمەڵگایی و ھەروەھا متمانە بەخۆبوون و ڕازی بوونی تاکەکەسی و کۆمەڵگایی بەدی بھێنێت.
ئیبن سینا لە باسی حیکمەتی ئەخلاق دا سێ تەوەری سەرەکی باس دەکا کە وەک سێ بەشە سەرەکیەکەی ئاریکاریی کۆمەڵایەتی دێتە بەرچاو،
خۆسیە ڕیزاڵ بەپاڵەوانی فلیپین دەژمێردرێت و ھەموو ساڵێک وەکو چەژنێکی نیشتیمانی کە بە ڕۆژی ڕیزاڵ ناسراوە یادی مردنی دەکرێتەوە،
بەتوانابووە لە زمانە جیاجیاکان و بەڵای کەمەوە ١٠ زمانی زانی وە نووسەر و شاعیر ڕۆژنامە نووس بووە و ژمارەیەکی زۆر چیرۆکی بڵاوکردۆتەوە.
لەم دوو ڕۆمانەدا باسی لەئەنجامە خراپەکانی داگیرکاری ئیسبانیا و ئەو پێشێلکاریانە کردووە کە ھێزی داگیرکاری ئیسبانیا دژ بە فلیپینیەکان ئەنجامی داوە.
چیرۆکەکانی بۆتە ھۆی نانەوەی واژەواژێکی گەورە کە مەبەست لێی بەئاگەدارھێنانەوە فلیپینیەکان بووە تاکو ڕاپەڕن دژ بە ئیسپانیا،
ھەر بەھۆی چیرۆک و ڕۆمانەکانیەوە دەستگیرکراوە و زیندانیان کردووە و لە گۆڕەپانێکی گشتیدا لە ٣٠ دیسەمبەری ساڵی ١٨٩٦ لەسێدارە دراوە،
ڕوداوی لەسێدارەدانەکەشی بۆتە مایەی ئەوەی لە ٣٠ دیسەمبەری ساڵی ١٨٩٦ فلیپینیەکان دژ بە داگیرکاری ئیسپانیا ڕاپەڕنن و شۆڕش بەرپابکەن و ئیسپانیەکان وەدەربنێن و لە ساڵی ١٨٩٨ سەربەخۆیی ڕابگەیەنن.
خۆسیە ڕیزاڵ ئەمڕۆ وەکو باڵاترین پاڵەوانێکی نیشتیمانی فلیپین وێنە و پەیکەرەکانی شەقام و شۆستە و گۆڕەپانە گشتیەکانی فلیپینی گرتۆتەوە.
لەساڵی ٢٠٠٧ بەشێوەی فەرمی بۆیانەی بایەرن میونخ کرد بەڵام لەبەر ئەوەی لە سەرەتاکان وەک لاوێک سەرکەوتوو نەبوو یانەی بایەرن میوخ بۆ وەرزی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٠ بەشێوەی خواستن فرۆشتییە یانەی بایەرن ٠٤ لیڤەرکۆزن کرووس لەو یانە شارەزاییەکی باشی وەرگرت ئەمەش وایکرد یانەی بایەرن میوخ کرووس وەربگرێتەوە و گەڕاندییەوە بۆ یانەکەی،
کڕووس لەگەڵ بایەرن میونخ لەکۆی ١٣٠ یاریدا ١٣ گۆڵی تۆمارکردووە ھاوکات چەندەھا نازناوی گرنگی وەدەست خست لەوانە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٢–١٣ و جامی سووپەری ئەورووپا بۆ ٢٠١٣،
سەرەتای پەیوەندیکردن بەتۆپی پێ دەگەڕێتەوە بۆ تەمەنی حەوت ساڵی واتا لەساڵی ١٩٩٧ ڕووی کردە یانەی [گرایفسوالد ئێس ڤی کە یانەی ئەو شوێنەیە کە لێوەی لەدایکبووە،
لەگەڵ ڕیاڵمەدرید بەردەوام بوو لەسەر ئاستە بەرزەکەی و لەگەڵ یانە نوێیەکەی لەیەکەم وەرزیدا توانی جامی سووپەری ئەورووپای ٢٠١٤ و جامی جیھانیی یانەکانی ٢٠١٤ وەربگرێت.
ئەویش لەو شوێنانەی کە ئیسلام تێیدا بڵاو بویەوە وەک نیمچەدوورگەی عەرەبی، عێراق، میسر، شام، مەغریب، تورکیا، کازاخستان، ئۆزبەکستان، ئێران،
وە دەگۆریت لەناوچەکاندا بە ھۆی کەش وھەوا وە پاش ماوەی بیناسازی وە شارستانی پێشوی ناوچەکە وەک تورکیا بەھۆی کەش و ھەوا وە لەیەمەن بەھۆی پاش ماوەی بیناسازی ،
بەداخەوە ئەم فەرھەنگە پاش کۆچی گیوی موکریانی لە چاپ درا و بڵاو کرایەوە و خۆی کە زۆربەی تەمەنی لاوی و پیریی تەرخانی فەرھەنگنووسی کردبوو و پێنج فەرھەنگی پێشکەش بە کورد کرد نەیتوانی ئەو فەرھەنگە بە چاپکراوی ببینێ.
فەرھەنگی نەوبەھار فەرھەنگێکی عەرەبی-کوردییە و بۆ یەکەمجار لە لایەن «یوسف ضیاءالدین پاشا الخالدی المقدسی» لە پاشکۆی «الھدیة الحمیدیة فی الغة الکردیة»دا لە ١٨٩٢ لە ئەستەمبۆڵ چاپ کراوە.
لە پاڵ هەندێ لاوى ئەردەنى و فەلەستينى بە تايبەتى ئەوانەى سەر بە بزووتنەوەى ئيسلامى ئوردەنى دەستى كرد بە چالاكى سەربازى دژ بە ئيسرائيل،
ئەو یەکێک بوو لەو کەسانەی کە بەدەم بانگەوازی ئەو شێخ و مەلایانەی جیهانی ئیسلامی چوو کە داوایان لە موسڵمانانی هەموو جیهان دەکرد کەوا بۆ جیهاد لە دژی یەکێتیی سۆڤیەت ڕووبکەنە ئەفغانستان،
چونكە یەكەم كەس بوو كە توانى بەهۆى وتارو كتێبەكانییەوە لەو ماوەى كە لە خاكى ئەفغانستان بوو زیاتر لە هەزار گەنج لاوى جیهانی ئیسلامى لە تەواوى ناوچە جیاجیاكانى رابكێشێتە ناو جیهادى ئەفغانى.
بۆیە ئەو لە بیشاوەر توانی ڤیزەو تەئشیراتى پاكستانى بدات بەو موجاهیدانەى كە دەیانەوێت لە وڵاتانى ترەوە بێن بۆ خاكى پاكستان و پاشان لەوێوە بیان نێرن بۆ ڕیزەكانى پێشەوەى بەرەى شەڕی ئەفغانستان.
لە ساڵى ١٩٨٢ لە سەرانێكيدا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە لايەن رابيتەى لاوانى موسڵمانى ئەمريكى كۆڕێكى بۆ رێكخرا.
لە رۆژى ھەینی ٢٤ی تشرینی دووەم ١٩٨٩ عەزام و دوو كورى لە كاتێكدا بەرەو مزگەوتى سبع اللیل دەڕۆیشت بۆ ئەوەى وتارى هەینى بدات بەهۆی ٢٠ كيلۆگرام تى ئێن تى كە لە ئۆتۆمبێلەكەى چێنرابوو تێرۆر كران.
سەرچاوەكانى دەزگاى سيخوڕى ئەمريكى لەو باوەڕدان كە جياوازى بيروڕاى نێوان عەزام و بن لادەن واى لە ئوسامە کردووە پيلانى تيرۆكردنى لەدژى دابڕێژێت،
لە كۆتايي ساڵى ١٩٨٨ و سەرەتايي ١٩٨٩دا گەلێگ كێشە لە نێوانيادا دروست ببوو لەوانەش ئوسامە دەيويست سەربازگەى هاوكارى ببێتە پاشكۆي رێكخراوى ئەلقاعیدە،
بەڵام سەرچاوە ئيسلاميەكان ئەم لێدوانانەى دەزگا سيخوڕييەكانى ئەمريكا رەت دەكەنەوە ئەوان پێيان وايە لەبەر ئەوەى عەزام رێبەرێكى گەورەيي جيهادى ئيسلام بوو دژ بە ئەمريكا و زايۆنيزم بە تايبەتى دوايي كۆتايي هاتنى شەڕ لەگەل سۆڤيەت،
بۆيە ئەمە بە هۆكارێك دەزانن بەوەى ئەمريكا فشارى خستبێتە سەر هەر یەک لە پاكستان و ئوردن پرۆسەى تيرۆركردنى عەزام بە ئەنجام بگەینن،
لە ساڵى ١٩٨١ لەسەر داواكارى خۆى میوانداریكرا بۆ زانكۆى ئیسلامى نێودەوڵەتى لە ئیسلام ئابادى پایتەختى پاكستان لە وێدا بوو بە مامۆستا زانکۆ.
ئوسامە بن لادەن یەکێک بوو لەو کەسانەی کە زۆر سەرسام بوو بە عەبدوڵڵا عەزام بە تایبەتی لەو ماوەیی کە عەزام لە عەرەبستانی سعوودی مامۆستابووە .
سەنت پیتەرزبورگی بەجێھێشتبوو دەسەڵاتی‌ ڕاسپۆتین گەیشتە لوتکە ئەوکات ڕاسپۆتین بە ئارەزووی‌ خۆی وەزیری‌ لادەبرد و وەزیری‌ دادەنا لە جەنگی جیھانیی یەکەم گەورەترین تۆڕی سیخوڕی بۆ ئەڵمانیا گێڕاوە لە دژی ڕژێمی ڕووسیا و ئیتاڵیا بە بەرژەوەندی ملیۆنەھا خەڵکی کەساس و برسی و ڕەش و ڕووتی میللەتانی ژێر چەپۆکی قەیسەری کردووە،
چونکە ئەوکات ڕاسپۆتین لەوپەڕی‌ کاریگەریدا بوو و خەریک بوو باوەڕ بە قەیسەر بھێنێت کە یەکلایەنە لەگەڵ ئەڵمانیا ڕێکبکەوێت و ئاشتی‌ بکات،
و بنەماڵەی شاھانەی ڕووسیا لە ڕابردوودا نەریتێکیان ھەبووە کە پیاوە پیرۆزەکان وەردەگرن بۆ ئەوەی بە چەندین شێوە بانگەوازی دەستێوەردانەکانیان بکەن،
ڕەنگە تێکەڵبوونی نائاسایی لەنێوان خوداپەرستی و کردەوەی سێکسی نایاسایی و بەتایبەتی ئەوانەی کە ڕوونن ئەو بنەمایەیان پێکھێنابێت کە دواتر کردارە ئایینییەکانی ڕاسپۆتین لەسەری دروستکرابن،
ڕاسپۆتین ھەرگیز ئەو بیرۆکەیەی پشتگوێ نەخستووە کە تاک دەتوانێت لە خودا نزیکتر بێتەوە ئەگەر بە مەبەست تاوانێکی ئارەزووبازی ئەنجام بدات و دواتر بە دڵسۆزی پاشگەز بێتەوە و پەشیمان بێت.
ڕاسپۆتین لەژێر کاریگەری ئەزموونە ڕۆحییەکانیدا گوندەکەی بەجێھێشت بۆ ئەوەی ببێتە گەشتکەرێک لە سەرانسەری ڕووسیا و دەرەوەی،
و لەم گەشتەدا بۆ ماوەی چەند مانگێک جلەکانی نەدەشۆرد و نە جلەکانی دەگۆڕی و کۆت و بەندە ئاسنییەکانی لەبەر دەکرد کە ئازارەکانی زیاتر دەکرد،
ئەم گەشتە ئایینییە سەختانە گەشتێکی بۆ چیای ئەتۆس لە یۆنان لەخۆگرتبوو و یارمەتی دا بۆ بەدەستھێنانی لایەنگرانی کاریگەر وەک «ھێرمۆجینس،
قسە گەیشتبووە سەنت پیتەرزبورگ سەبارەت بەو ھێزە عیرفانییانەی کە لە سیبیریاوە بە چاوێکی دڕندەی درەوشاوە و نیگایەکی شێتانە دێن و وا دیار بوو کە ڕاسپۆتین لە کاتێکی گونجاودا وادەیەکی بۆ چوونە ناو کۆمەڵگەی باڵا داناوە و ئەویش بەشداری لەوەدا کرد چونکە چینی ئەرستۆکراسی حەزی لە پرسەکانی جادوو و ئەستێرەناسی بوو و ئامادەکردنی ڕۆحەکان کە باو بوون.
کۆمپیتەرەکان یان سیستەمەکانی کۆنترۆل نمونەی سیستەمی ئەلەکترۆنی سیستەمێکی ئەلکترۆنی لەوانەیە بەشێک بێت لە سیستەمێکی ئەندازیاری تر یان ئامێرێکی وەستاو.
زانستی ئەلکترۆنی مامەڵە لەگەڵ خولگە کارەباییەکان دەکات کە پێک دێت لە پێکهاتە کارەباییە چالاکەکان وەک چرای بۆشایی، ترانزیستۆر، دیۆد،
بەڵام زۆربەی زانستی ئەلکترۆنی پاش بەرهەمهێنانی ڕادیۆ دروست بووە لە سەیرکردنێکی سادەدا دەتوانرێت سیستەمێکی ئەلکترۆنی دابەش بکرێت بۆ سێ بەش:
ئەندازیاری و فەنیاری یان تەکنۆلۆژیا لە خۆ دەگرێتە بەر و لەگەڵ حەرەکەتی ئەلیکترۆنەکانی نێو مەواد و هەڵوڵە پێوەندی هەیە.
ئەلکترۆنیک لە پێشکەوتنی مڕۆڤ لە ژیاندا شوێنی جیاواز خۆی هەیە و ئەسەری قوڵی لە پێشکەوتنی مڕوڤەکان لە سەرانسەری جیھاندا داناوە.
ناسین و پەیا بوونی ئەلیکتڕۆن لە ساڵی ۱۸۹۷ زایینی و داهێنانی گڵۆپی هەڵۆڵە کە سیگناڵەکانی ئەلیکترۆنی بە هێز و یەک تەرەفە دەکرد ،
خولەکان بە زۆری لە دۆخی هاردوێر و بەکارهێنانی مایکرۆکۆنترۆلەرەکان یان پارچەی ئێف پەیج و پێشکەوتنی زیادکراویان کاری سۆفتوێرەکان جێبەجێ دەکرێت.
مۆسفێت یەکەم ترانزیستۆری تەواو کۆمپڕات بوو کە دەکرا بچووک بکرێتەوە و بە کۆمەڵ بەرهەم بهێنرێت بۆ مەودایەکی فراوان لە کاربەرنامەکان،
کە شۆڕشی پیشەسازی ئەلکترۆنی کرد و ڕۆڵی سەرەکی لە شۆڕشی مایکرۆ ئەلکترۆنیک و شۆڕشی دیجیتاڵدا گێڕا مۆسفێت لەو کاتەوە بووە بە پێکهاتەی سەرەکی زۆربەی ئامێرە ئەلکترۆنییە مۆدێرنەکان و بە بەربڵاوترین ئامێری ئەلکترۆنی لە جیهاندا بەکاردێت.
تا ساڵی 1950 بوارەکە بە "تەکنەلۆجیای ڕادیۆ" ناودەبرا چونکە کاربەرنامەی سەرەکی دیزاین و تیۆریی گوێزەرە ڕادیۆکان و وەرگرەکان و چرای بۆشایی بوو.
ئەوانە بەشێوەیەکی ئاسایی ناجێگیرن و مەیلیان ھەیە بۆ ئەوەیە کە یارییەکە تەقلە پێ بدەن بۆ پێکھاتەیەکی جێگیر لەڕێی پاڵنان بە سەربازەوە یان ئاڵوگۆڕەوە.
ڕۆمانەکە لە ١٣ی ئەیلوولی ١٨٧٤ ڕوودەدات و باس لە کوشتنێکی خەیاڵی دەکات لە فیلمی ستاریا ڕوسا کە لەلایەن ئەفسەرێکەوە بە ناوی دیمیتری ئیلینسکۆڤ ئەنجامدراوە،
دۆستۆیەڤسکی لە وتارێکیدا لە یاداشتنامەی خۆی لە تشرینی یەکەمی ١٨٧٧دا باسی لە «ئەو بەرھەمە وێژەیییە کردووە کە لە ماوەی دوو ساڵی چاپکردنی پەرتووکی تێبینی دا وردە وردە و بێ ویست لە مندا شێوەی گرتووە».
خەم و پەژارەی گێڕەرەوە بە درێژایی پەرتووکەکەدا دیارە و دۆستۆیەڤسکی ناوی پاڵەوانەکە ناونا ئەلیۆشا کە ئەو تایبەتمەندییانەی پێبەخشی کە بەدوایدا دەگەڕا و سەرسامی خۆی بۆ دەربڕی.
بەڵام گێڕەرەوە نووسەرێکی خۆبەناونیشانە و زۆرجار ئەوەندە لە ڕۆمانەکەدا باس لە ڕەفتار و تێڕوانینە کەسیییەکانی خۆی دەکات کە دەبێتە یەکێک لە کارەکتەرەکانی ناو ڕۆمانەکە.
لە چیرۆکەکەدا دەنگی دەسەڵات نەبووە (بۆ زانیاری زیاتر لەسەر پەیوەندی نێوان دۆستۆیڤسکی و کارەکتەرەکەی بڕوانە پەرتووکی کێشەکانی میخائیل بەختین لە ھۆنراوەی دۆستۆیڤسکیدا).
درامایەکی ڕەوشتییە سەبارەت بە گێرە و کێشاکێشە ڕەوشتییەکانی پەیوەندیدار بە باوەڕ و گومانەوە لە ڕووسیای خەریکی مۆدێرنبوونەوەدا.
شۆڕشێکی زۆری لەمەکسیک بەرپاکردووە ھەر بۆیە جووتیاران و ھەژارەکان نازناوی ڕۆبن ھوودی مەکسیکیان لێناوە بەڵام لەڕوانگەی سیاسەتمەداران دووژمن و تێکدەربووە.
بانشۆ فییا بەھەژاری لەیەکێک لە گوندەکانی لاس میراس پەروەردەکراوە و لەبەر ھەژاری نەیتوانیوە لەقوتابخانە بخوێنێ و دەستی کردووە بە قەسابی،
بانشۆ فییا دوای ئەوەی ئەو خاوەن گێڵگەیەی کوشتووە و ھەڵھاتووە بووە بە پیاوێکی ئەفسانە و نەجگەرەی کێشاوە و نە مەی خواردۆتەوە بەڵام ھەرگیز دوودڵی نەکردووە لە کوشتن و سووپایەکی بجوکی پێکەوەناوە و ژمارەیەک ھێرشی کردۆتە سەر چینە دەوڵەمەندەکان و لەھەموو ھێرشێکیشدا دەسکەوتەکانی دابەشکردووە بەسەر پیاوەکانی و ھەژارانی ناوچەکە.
بانشۆ فییا ساڵی ١٩١٠ بە سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ فرانسیسکۆ مادیرۆ بۆتە سەرکردەیەکی سەربازی لە شۆڕشەی کە بۆتە ھۆی لابردنی سەرۆکی مەکسیک،
بانشۆ فییا جارێکی دیکە گەڕاوەتەوە بۆ مەکسیک و سوپایەکی ٣٥ ھەزار سەربازی پێکھێناوە و شۆڕشی بەرپاکردووە و شۆڕشەکەی سەرکەوتوو بووە بەڵام ناکۆکی لە نێوانی و لەنیوان ئیمیلیۆ کارانزادا دروستبووە و شاری مەکسیکۆ سیتی پایتەختی داگیرکردووە و لەو ناوچانەی کە لەژێر دەسەڵاتیدابووە دەستیکردووە بە دابەشکردنی زەوی بەسەر جوتیاران و ھەژاراندا.
بانشۆ فییا و پیاوەکانی ساڵی ١٩١٦ شارۆچکەیەکی سنووری ئەمریکای داگیرکردووە و سەرۆکی ئەمریکای ئەو کاتە فەرمانی کردووە ھێزێکی سەربازی ڕەوانەی ئەو ناوچەیە بکرێت و بەزینوێتی بێت یان بەمردوێتی بانشۆ فییا دەستگیربکەن بەڵام ھەڵمەتە سەربازیەکەی ئەمریکا شکستی ھێنا و نەیانتوانی بانشۆ فییا دەستگیربکەن.
ھەرچەندە لەلایەن ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکاوە داواکرابوو بەڵام دادگایی نەکرا چونکە نازناوی قارەمانی نیشتیمانی پێدرابوو ھەر بۆیە حکومەتی مەکسیک لێبوردنی بۆدەرکردووە و موچەشی بۆ بڕیوەتەوە و ئەویش لەکەشێکی ھێمن و ئاشتیدا لە گێڵگەکەی خۆیی کاری کردووە تاکو لە ٢٠ی تەمموزی ساڵی ١٩٢٣ لە تەمەنی ٥٥ ساڵیدا کاتێک لە ئۆتۆمبێلەکەیدا بووە دراوەتە بەر دەستڕێژی گوللە و دەست بەجێ گیانی لەدەستداوە.
دوای تەواو کردنی قۆناغی سەرەتایی بۆ درێژەی خوێندن چوو شاری مەھاباد و لە قوتابخانەیەکی ئاسایی نێونووسی کرد بەڵام مامۆستایەکی تایبەتیشی ھەبوو تاوەکوو بتوانێت وانەکانی بیرکاری،
لە سەرەتای قۆتاغی دواناوەندی بەشداری کێبەرکێی شیعر وتنی کرد کە لە نێوان قۆتابخانەکانی ئێراندا بەڕێوە دەچوو و پلەی یەکەمی وەدەست هێنا.
ناسر ئاغابرا لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا بەهۆی وەستانی دڵ لە مەهاباد کۆچی دوایی کرد و لە شوێنی ناشتنی شاعیران و ئەدەبیانی ئەم شارە بە خاک ئەسپێردرا.
لە سەرەتادا شیعرەکانی باسی سروشت و جوانییان دەکرد بۆیە بە شاعرێکی ڕۆمانتیسم دەناسرا بەڵام دواتر ناوەرۆکی شیعرەکانی بۆ لای ئەدەبی بەرگری گۆڕدران و بە شاعرێکی بەرگریخواز ناوبانگی دەرکرد.
ناسر ئاغابرا ناسراو بە ژاکاو (لەدایکبووی ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٨ لە مەهاباد – مردووی ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ لە مەهاباد) شاعیر و نووسەرێکی کوردی سەدەی بیست و بیست و یەک بوو.
یەکێ لە بۆ چوونە هەڵەکان لە بارەی حەوای میتۆکۆندێریایی ئەوەیە کە لەبەرەوەی ڕەچەڵەکی هەموو ژنە زیندوەکانی جیهان لە لای دایکەوە دەگاتەوە ئەو ،
لێکۆڵینەوەکانی دی ئێن ئێی ناوکی دەریدەخا کە کە ڕێژەی خەڵک لە کۆن دا هەرگیز لە چەند دە هەزار کەمتر نەبوه, ژنانی تری هاوسەردەمی حەوای میتۆکۆندێریاییش وەچەو و نەوەیان لە نێوان مرۆڤەکانی ئەوڕۆ هەیە بەڵام لە زنجیرەی مناڵەکانی هەر یەکە لەوان لایەنی کەم پیاوێ هەبوە کە ئەو شته دەبێته هۆی پچڕانیدی ئێن ئێی میتۆکۆندێریایی که تەنیا لە ڕێگای دایکەوە بە مناڵ دەگاتبەڵام بە پێچەوانەی ئەم ژنانه دەکرێ حەوای میتۆکۆندێریایی لە لای دایکەوە ڕاستەوخۆ پەیوەند بدرێ بە تەواوی مرۆڤەکانی ئەوڕۆیی.
دیار کردنی کاتی ژیانی 'حەوا' وەشاندنێکی گەورە بوو بۆ ئەو بۆچوونەی کە دەی وت پێشێنیەکانی مرۆڤی ئەورۆیی کە جۆرێکی کۆن تر لە مرۆڤی مۆدێرن بوون،
ئەو بەراورده کاتێ لە گەڵ بۆ چوونی پێچەوانه یەک دەگرێ کە دەڵێ مرۆڤی مۆدێرن تا ڕادەیەک زووتر لە ئەفریقیا سەرچاوەی گرتوه ولەوێ بڵاو بۆتەوەو جێگرەوەی کەمەڵانیمرۆڤی "کۆن" وەکوو نیاندەرتاڵەکان .
حەوای میتۆکۆندێریایی هاوتای مێی ئادەمی ڕەنگین گیانی کە نوێترین پێشینەی هاوبەش لە لای باوکەوەیه , بەڵام کاتی ژیانی ئەو دووانه هەزاران ساڵ جیاوازی نێوانی هەیە.
لە بۆ چوونە هەڵەکانی تر لە بارەی حەوای میتۆکۆندێریایی ئەوەیە کە ئەو هاوکات لەگەڵ ئادەمی کرۆمۆزۆمی ژیاوه و لەوانەشه بە یەکەوە بوون یان پەیوەندی سێکسی هەبووبێ.
ئادەمی کرۆمۆزۆمی وەکوو حەوای میتۆکۆندێریایی لە ئەفریقیا ژیاوه بەڵام کاتی ژیانی ئەوە بەینی ۵۰۰۰۰ تا ۸۰۰۰۰ ساڵ دوای حەوای میتۆکۆندێریایی بووه.