polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
لەگەڵ مەزندەی گۆڵدباخ و ژمارە سەرەتاییە دوانەکان بەشێکن لە پرسیاری ھەشتەمی ھیلبێرت لە پێرستی ٢٣ کێشە شی نەکراوەکەی ھیلبێرتدا.
مەزندەی ڕیمان یەکێکە لە کێشەکانی ھەزارە و لەلایەن ڕێکخراوەی ماتماتیکی کلای خەڵاتێکی یەک ملیۆن دۆلاری دیاری کراوە بۆ ئەو کەسەی ئەم مەزندەیە بسەلمێنیت.
ھەموو ڕەگە نادیارەکان دەکەونە سەر ھێڵێکی شلۆق کە یەکسانە بە ژمارەی ئاوێتەی لێرەدا ژمارەیەکی ڕاستەقینە و بریتییە لە یەکەی خەیاڵی.
لیۆنارد ئۆیلەر لە ساڵی ١٧٣٠ ئەم زنجیرەیەی بۆ ژمارە ڕاستەقینەکان شی کردەوە و سەلماندی بەھای ئەم زنجیرەیە یەکسانە بە ئەنجامی لێکدانی ئۆیلەر:
لە لایەن ھونەرمەند "ھێمن قارەمانی"-یەوە مۆنیۆمێنتێکی دووبەر لە ڕووی نەخشی سەر خشتێکی دۆزراوەی قەڵایچیەوە دروست کرا و لە مەیدانی ئەسکەندەری شاری بۆکان چەقێنرا.
شایانی باسە کاتی خۆی لە گردی قەڵایچی ھەزاران خشتی نەخشێنراو و قاپ و قاچاغ و چشتی دەسکردی مێژوویی دۆزرانەوە و دەرھێنران و بەتاڵان چوون.
بڵاوکردنەوەی بانگەوازییەکی سەرتاسەری بۆ گەیاندنی یارمەتی بە مناڵانی زیان‌لێکەوتووی بوومەلەرزەی پاییزی ۲۰۱۷ ی پارێزگای کرماشان،
ڕێکخراوەی ئیزیرتوو لەم بوارەدا لەگەڵ زیاتر لە ٣٠ کتێبخانەی دێھاتەکانی ڕۆژاوای ئێران پەیوەندی ھەیە و لە بواری کەل و پەل و ڕاھێنانی شێوازی بەڕێوەبردنی کتێبخانەوە یارمەتییان دەدات.
بنیات نانی نەریتی ھەمایشی ساڵانەی کتێبخانەی دێھاتەکان و بەڕێوەبردنی ھەمایشی ساڵانەی کتێبخانەی دێھاتەکانی ڕۆژئاوای ئێران بە یارمەتیی ڕێکخراوە و لایەنە خەمخۆرەکانی فەرھەنگ و زانست،
ڕێکخراوەی ئیزیرتوو نەورۆزی ساڵی ٢٠٠٤ چالاکییەکانی خۆی بە ڕێکخستنی ڕیزە کاروانێک بۆ گوازتنەوەی گەشتیارانی گردی قەڵایچی لە ناوچەی بۆکان،
سانسۆری سەربازی بریتییە لە پرۆسەی پاراستنی زانیاریی سەربازی و تاکتیکی نھێنیی دوور لە دوژمن؛ ئەمە بەکاردێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی پرۆپاگەندە.
زۆرجار ئەمە بۆ سەپاندنی کۆنترۆل بەسەر تەواوی دانیشتووانەکەدا و ڕێگریکردن لە دەڕبڕینی ئازاد کە لەوانەیە ببێتە ھۆی سەرھەڵدانی یاخیبوون ڕوو دەدات.
پێک دێت لە پرۆسەی دەست تێوەردانی نووسەرەکانی میدیای کۆمپانیا بەمەبەستی تێک دان ئەو زانیاریانەی بڵاودەکرێتەوە کە دەکرێت وێنەی پیشەکەیان یان ھاوبەشی پیشەکانیان بە نەرێنی پیشان بدات،
ڕوانینەکان دەربارەی کرداریی و کاریگەریی سانسۆری ئینتەرنێت بەتەریبی پەرەیسەندووە لەگەڵ بەرەوپێشچوونی ئینتەرنێت و تەکنۆلۆژیای سانسۆرکردن:
ڤینت کێڤ «باوکی ئینەرنێت» لێدوانی دا کە ئەو پێی وایە کۆنتڕۆڵی حکوومەت بۆ ئینتەرنێت دادەڕمێت لەبەرئەوەی تۆری ئینتەرنێت بە تەواوی خاوندارێتی تایبەتییە.
ڕاپۆڕتێکی لێکۆڵینەوەیی ساڵی ٢٠٠٧ ئەنجام دراو و چاپکراوی ٢٠٠٩ لەلایەن ناوەندی بێکمان بۆ ئینتەرنێت و کۆمەڵگا لە زانکۆی ھارڤەرد،
و دەگاتە ئەنجامی ئەوەی کە «. کۆنترۆڵی زانیاری لە ئینتەرنێت دا بە دڵنیایییەوە دەکرێت و پێشکەوتنە تەکنۆلۆژییەکان مسۆگەری ئازادی ڕادەربڕینێکی زیاتر ناکات.»
و ھەڵدەستن بە پارراستنی دەربڕینی ئازاد بە بەکارھێنانی تەکنۆلۆژیا لەڕێی مسۆگەرکردنی نەتوانین بۆ لابردنی ھیچ بەرھەمێک و ڕێگریکردن لە ناساندنی نووسەرەکان.
ھاوڵاتیانی وڵاتێک دەتوانن زانیارییەکی دیارکراویان چنگ بکەوێت لە ماڵپەرێکی سەر بە وڵاتێکی دی کە ھەمان زانیاریی لە وڵاتەکەی خۆیان قەدەغەکراوە.
سانسۆرەکان دەبێت ھەوڵبدەن بە ڕێگریکردنی دەستکەوتنی زانیاری ھەتا کە کۆنترۆڵێکی تەنی یان یاساییان نییە بەسەر ماڵپەڕەکانەوە.
زۆرێک لە چاپکراوەکان ئامادە نیین بە پێدانی پەسەندکردنی لەبەرگرتنەوە بەڵام لە زیادبووندایە بەرەو بوون بە کردەیەکی باو بەھۆی پەشۆکاوی کەسە ناودارەکان.
سانسۆری ئایینی یەکێکە لە جۆرەکانی سانسۆرکردن کە ئازادی دەڕبڕین کۆنترۆل کراوە یان سنووردار کراوە بە بەکارھێنانی دەسەڵاتی ئایینی یان لەسەر بنچینەی وانەکانی ئایین.
وەک دۆزی یاسایی ئەو کاتەی گالیلۆ و سەرکۆنەکردنی سەلمان ڕوشدی لەسەر ڕۆمانی ئایەتە شەیتانییەکان لەلایەن سەرکردەی ئێرانی ئەیاتۆڵا ڕۆحەڵا خومەینی.
ئەمە دەکرێت لە ئەنجامی ترس یان پارێزگاریکردن لە بەرھەم و سەرچاوەی ھەستیار بەبێ ھیچ جۆرە فشارێک لەلایەنێکی دیاریکراو یان دامەزراوەیەکی دەسەڵاتەوە.
لە کاتێک دا ئامانجەکەی کەسانی گەنجن و دەستەواژەی «شتنەوە» یەکێکە لە باوترین دەستەواژەکان بەکاردێت بۆ ئاماژەپێکردنی ڕووداوە ڕەخنە یان کێشە لەسەرەکان.
خاوەندارێتی تەنھا یەک دەستنووسی سامیزدات وەک کتێبێکی ئاندرێی سینیاڤسکی بە تاوانێکی مەترسیدار دادەنرا و لەوانەیە ببوایەتە ھۆی سەردانێک لەلایەن .
لە کاتێک دا چەندەھای تر دان بەوەدا دەنێن کە ئاوازی دەنگیان کەم/نەرم کردووەتەوە لە ھەواڵەکانیان لەبەر پاراستنی بەرژەوەندی دەزگا ھەواڵییەکانیان. چوار لە دەدا دان بەوەدا دەنێن کە یەکێک لەو دوانەی سەرەوە یان ھەردووکیان کردووە.»
ھەندێک لە فیلمەکان سانسۆر دەکرێن بە ھۆکاری گۆڕینی ھەڵوێستی ڕەگەزی یان ڕاستڕەوی سیاسی لەبەر خۆلادان لە ستێرۆتایپی نەژادی یان ھێرشی ڕەگەزی سەرەڕای بەھا مێژووی یان ھونەرییەکەی.
ڕۆژنامەنووسی سەربەخۆ بوونی نەبووە لە یەکێتی سۆڤیەت دا ھەتا میکائیل گۆرباشۆڤ بووە سەرکردە؛ ھەموو جۆرە ڕاگەیاندنێک ئاراستە کرابوو لەلایەن حیزبی شیوعی یان ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکانەوە.
ئەمە دەبێتە ھۆی سەرھەڵدانی ترسی جەستەیی یان توندوتیژی ساکۆلۆژیی و خراپترینی ئەنجام دەبێتە ھۆی سانسۆری خۆی ڕۆژنامەنووسەکان.
ڕەخنەگران لە ھەڵمەتی چاکسازی دارایی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەلێن کە ئەم جۆرە ھەڵمەتانە دەبنە ھۆی ڕێگری لە وتاری سیاسی بە شێوەیەکی فراوان.
یاسایەکی ساڵی ١٩٨٠ ی ئیسڕایل فەرمانی دا بە قەدەغەکردنی بەرھەمێکی ھونەری کە پێکھاتبوو لە چوار ڕەنگی ئاڵای فەلەستین،
و بووە ھۆی دەستگیرکردنی فەڵەستینەکان بۆ پیشاندانی جۆڕە بەرھەمە ھونەرییەکی وەھا یان ھەتا بۆ ھەڵگرتنی لیمۆی قاشکراو لەسەر ھەمان کڵێشە .
بڵاوکەرەوانی فەرھەنگی سەرچاوەیی ئیسپانی "ئەکادیمیای ڕاستی ئیسپانی - " چەند داواکارییەکیان بۆ ھات بەمەبەستی سانسۆرکردنی وشەکانی "جولەکەبوون"، "قەرەجبوون"،
دادگای دادوەری لەندەن لە ٢٠١٥ دا فەرمانی دا بە لەناوبردنی وێنە و نیگارەکانی وێنەگر و ھونەرمەندی بەڕیتانی بەھۆی بێشەرمی کارەکانی و وێنە لەبەر گیراوەکانی لابران لەسەر تۆڕی ئینتەرنێتی .
عێراق لەژێر حوکمی سەدام حوسێنی بەعسی دا ھەمان شێوازی ھەبوو لە سانسۆرکردنی میدیادا ھەروەک ڕۆمانیا ھەیبوو لە سەردەمی نیکۆڵایی چاوشێسکی بەڵام ئەوەی عێراق ئەگەری توندوتیژی زۆر زیاتر بوو.
فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیسیش سەرکەوتنێکی باشی بەدەستھێنا کەتیایدا توانی ٣٢١٫٢ میلیۆن دۆلار کۆبکاتەوە لەجیھان کە خۆی فیلمەکە بە ٢٢ میلیۆن دۆلار بەرھەمھاتبوو.
کە بازرگانێکی ئەڵمانی بوو کە لەمیانی شەڕی جیھانیی دووەم توانی ژیانی ھەزاران خەڵک ڕزگاربکات کە زۆرینەیان جوولەکەی پۆڵەندی بوون.
ڕزگارکردنی ئەو جوولەکانە لەدەستی کۆمەڵکووژی ھۆلۆکۆستبوو بەوەی شیندلەر جوولەکەکانی دادەمەزراند لە کارگەکەی بۆ ئیشکردن.
بەرنامەیەکی وێب دیزاین و پەرەپێدانە کە ھەردووک ڕواڵەتی دیزاینی بینین کە ناسراوە بە « » و دەستکاریکەری کۆد بە تایبەتمەندییە پێوانەیییەکان ھەروەکوو بەرجەستەکردنی شێوازی نووسین،
و تەسککردنەوەی کۆد ھەروەھا زۆر تایبەتمەندیی پێشکەوتوو ھەروەکوو پشکنینی شێوازی نووسینی زیندوو و تێڕامانکردنی کۆد بۆ دروستکردنی ئاماژەکانی کۆد بۆئەوەی لە نووسینی کۆد یارمەتیی بەکاربەرەکە بدات.
لەلایەن لە ١٩٩٧ دروستکرا و ھەر لەلایەن ئەوانەوە گەشەی پێدرا ھەتا لەڕێگەی سیستمەکانی ئەدۆبییەوە و لە ٢٠٠٥ بوونە خاوەنی ماکرۆمیدیا.
پینەکەر بە سەرەکی پشت دەبەستێت بە کارەکەی دێریک بیکێرتۆن کە تێبینی کردوە منداڵان ئاخاوتنێکی ڕێزمانی رێک قسە دەکەن بە شێوازێکی خۆڕسک ھەتا ئەگەر لە تێکەڵەیەکی کلتووری دا گەورە بن کە زمانێکی ڕەسمی و ھاوشێوەیان نەبێت.
منداڵی کەڕ دەستیان بەکاردێنن بۆ تێگەیاندنی بەرامبەرەکانیان ھەروەکو منداڵی ئاسایی قسە بەکاردێنن و منداڵی کەڕ خۆڕسکانە زمانێکی نیشانە دادەھێنن کە ڕێزمانێکی ڕاست و دروستی ھەیە وەک لەوەی پەنجە بجوڵێنن و دەنگی ناڕوون دروست بکەن قورس بێت لە تێگەشتن.
ھەروەھا زمانی ئاخاوتن پەرەدەسێنێت لە نەبوونی ڕێنمایی فەرمی و ھەوڵی کارا بۆ ڕاستکردنەوەی ڕێزمانی منداڵەکە لەلایەن بەخێوکەرانییەوە.
وە جەختدەکاتەوە لەسەر ئەوەی کە ئەمە تەنھا زیرەکیەکی پێشکەوتوو نییە لە مرۆڤەکان دا بەڵکو بەرھەمی یەکەیەکی مێشکی تایبەتمەندە.
ئەو دەڵێت کە یاسای وەک "لە یاسای ڕێزمانی ئامرازی پەیوەندی دا ڕستە نابێت بەھیچ بڕگەیەکی ئامرازی پەیوەندی کۆتای بێت چونکە نەگونجاوە" وە دەبێت ئەمە بە ڕاشکاوانە فێری فێرخوازبکرێت کە ئەم یاسایە ھیچ بایەخێکی نییە بە پەیوەندی ڕاستەقینەوە و پێویستە پشتگوێ بخرێت.
زۆرینەی بەشی کتێبەکە ئاماژەیە بۆ ڕێزمانە گشتگیرەکەی چۆمسکی کە ڕێزمانێکە دەگونجێت لەگەڵ ھەموو زمانەکانی مرۆڤایەتی.
بە بۆچوونی پینکەر ڕێزمانی گشتگیر وێنەیەکە لە چەند بنیادێکی دیاریکراوی مێشکی مرۆڤ دا کە یاسا گشتییەکانی ئاخاوتنی مرۆڤ دەناسێتەوە،
وەکو ئەوەی کە ئایا ھاوەڵناو/ھاوەڵکار لە پێش یان دوای ناو دادەنرێت لە زمانی خۆجێی ناوچەیەکی دیاریکراو و دواتر دەستپێکردن بە پرۆسەیەکی فێربوونی خێرا و تایبەتی کە روونکردنەوەی ئەستەمە چونکە لە ئەنجامی پرنسیپی سەرەتایی و مەنتیقی پوختەوە سەرچاوە دەگرێت.
ئەم ئامێری فێربوونە تەنھا لە قۆناغێکی ھەستیاری دیارکراوی منداڵی دا بوونی ھەیە و دواتر لێک ھەڵدەوەشێنرێتەوە بۆ دەستەبەرکردنی خۆراکی زیاتر بۆ مێشکێکی تینوی وزە و گەورەبوونێکی سەلامەت.
چەند جۆرێکی تایبەتی لەناوچوونی مێشک دەبێتە ھۆی لاوازکردنی چەند بەشێکی دیاریکراو لە زمانی قسەکردن دا یان بەکارھێنانی جۆرەھا بڕگەی ڕێزمانی کە تێگەیشتنیان گرانە.
وەکو دیارە قۆناغێکی ھەستیار ھەیە لە تەمەنی منداڵی دا بۆ بەرەوپێشچوونی زمان (ھەروەکو ئەوەی کە قۆناغێکی ھەستیار ھەیە لەناو پشیلەدا لە بەرەوپێشچوونی ھەستی بینین دا.)
بە ھاوسۆزیەوە ھاوڕایە لەگەڵ نۆوام چۆمسکی کە پێی وایە ھەموو زمانەکانی مرۆڤ دایناوون پیشاندەری ئەو بەڵگەیەن کە خاوەنی ڕێزمانێکی گەردوونی گشتگیرن،
زمانەوانی ئینگلیزی جێفری سامپسۆن بەرەنگاری گریمانەکەی پینکەر دەکات لەسەر زکماکی زمان و دەڵێت کە "یا مەنتیق ھەڵخڵەتێنەرە یا داتا ڕاستەقینەکان ھەڵەن یان ھەندێک جار ھەردووکیان."
زۆر کاتیش دیوارێک یاخود بەربەستێک ھەیە لەنێوان دوو شلەکە بۆئەوەی تێکەڵ بە یەکتری نەبن (جگە لە چەند بوارێکی تایبەت کە دوو شلەکە ڕاستەوخۆ تێکەڵ بە یەکتری دەکرێن).
بەمەش بەناو ھیتەری گەرم کردندا دەروات بەڵام پێش چوونە ناو ھیتەرەکە ھێلی نەوتەکە بەناو گەرمی گۆڕەرێکدا دەروات بۆی تۆزێک پلەی گەرمی نەوتەکە بەرز بکرێتەوە بەمەش برێک لە ووزە پاشەکەوت دەکرێت،
وە لەھەمان کاتدا کاتێک بەرھەمە نەوتیەکان بەرھەم دەھێنرێن پلەی گەرمیان بەرزە و پێویستمان پێیە کە پلەی گەرمیان نزمبکەینەوە بۆیە بەناو گەرمی گۆڕەرێک دا دەرۆن کە پلەی گەرمیان نزم بێتەوە.
ئەوا پێویستمان بە دەزگایەکی وەک گەرمی گۆڕەڕ دەبێت بۆی دووشلەکە پلەی گەرمی نێوانیان بگۆڕنەوە بێ ئەوەی تێکەڵ بەیەکتری ببن.
وەك لە ناوەکەی دیارە ئەم جۆرەیان بەرگێکی گەورەیە و ناوەکەی چەند بۆریەکی تیایە ؛ کە بەرگەکە وەك حەوزێك وایە و شلەیەکی ساردی تێدایە وە بۆریەکانیش لەناو حەوزەکەن و شلەیەکی گەرم بەناویاندا دەروات .
ئەم جۆرەیان باوترین جۆری گەرمی گۆڕەڕە کە لە پاڵاوتگەی نەوت و پڕۆژە کیمیاویە گەورەکان بە کاردێت ؛ کە تایبەتە بەو کارانەی کە پلەی پەستانیان بەرزە .
شەکیلا ئەلبومی «پرژاندنی فرمێسکەکان»ی بڵاو کردەوە کە ئەمیش بۆ چەند ھەفتەیەک لە لوتکەی #١ لە ھێڵکارییەکانی بیلبۆرد مایەوە.
شەکیلا پیشە پیشەگەرییەکەی لە تەمەنی نۆ ساڵیدا دەست پێ کرد کاتێک بۆ نمایشکردن لەسەر تەلەڤیزیۆنێکی ئێرانی بانگھێشت کرابوو.
شەکیلا واژووی لەگەڵ کۆمپانیای تۆمارکردنی کاڵتێکس ڕیکۆردز لە لۆس ئانجلەس کرد و زیاتر لە ھەشت ئەلبومی لەگەڵیاندا بڵاو کردەوە.
بەر لەنمایشکردنی فیلمەکە ئەوە ڕاگەیەندرا فیلمەکە لە جۆری مۆسیقایی دەبێت و گۆرانییەکان لە تێکست و میلۆدی گۆرانیبێژی کورد زیاد ئەسعەد دەبن.
ناونیشانی کتێبەکە " وشەکان و یاساکان" ئاماژەیە بۆ نموونەکەی پینکەر کە باوەڕی وایە باشترین پیشاندەرە کە وشە چۆن لە مێشک دا بەرجەستە دەبێت.
ئەو دەڵێت کە وشە یا ئەوەتا ڕاستەوخۆ ھەڵدەگیرێت لەگەڵ واتا ھاوبەشەکانیان لە "فەرھەنگی ھۆشیی" یان ئەوەتا وشەکان لە مێشک بەرھەم دەھێنرێن بەھۆی یاسای مۆرفۆلۆجییەوە.
بۆ نموونە " " ھەڵدەگیرێن وەکو وشەی سەرەتایی/سەرواژە/وشەی بنچینەی/ لە فەرھەنگی ھۆشیی دا؛ بەڵام وشەکانی " " و " " پێویست ناکات وەکو دوو وشەی جیا ھەڵبگیرێن چونکە مێشکی مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی دوو وشەی سەرەتایی/سەرواژە/وشەی بنچینەی/ بھێنێتەوە بە زیادکردنی پاشگر لە کۆتای وشەکانی " " و بەدەستھێنانی دوو وشەی نوێ.
دوای تاوتوێکردنی ھەڵەکانی زمانی ئینگلیزی کە منداڵان دەیکەن لە گشتاندنی یاسای مۆرفۆلۆژیی (وەکو ئەوەی کە بۆ کۆی "" وشەی "" بەکاردێنن لە جیاتی ئەوەی "" بەکاربێنن) کتێبەکە دەگاتە ئەو دەرئەنجامەی کە کردارە ناڕێکەکان نایەنەوەیاد لەڕێی یاسای گۆڕینی کردارەکانەوە بەڵکو لەڕێی ڕاستەوخۆ لەبەرکردنی ھەر دەمێکی تایبەتی کردارێک بە جودا.
لە دەمی پینکەرەوە کتێبەکە «ھەوڵ دەدات سروشتی زمان و مێشک ڕۆشن بکاتەوە لە ڕێگەی ھەڵبژاردنی دیاردەیەکەوە و لێکۆڵینەوەی لە ھەموو گۆشەیەکەوە کە دەکرێت وێنە بکرێت.» شیکارییەکەی ڕەنگ دانەوەی بۆچوونەکانییەتی لەسەر زمان و چەندەھا ڕووی تری سروشتی مرۆڤ کە ھەردووکیان خۆگونجاندنی زکماکانەی ساکۆلۆژیای پەرەسەندنن.
زۆرینەی کتێبەکە تاوتوێکردنە لەسەر شێواز و دووبارەبوونەوەی ھەڵە ڕێزمانەیییەکانی زمانی ئینگلیزی ھەروەھا دووانی کەسە مێشک زیان پێگەیشتووەکان کە ڕێگرە بتوانن بە پاراوی بدوێن و بە دیاردەی «زمان بەستران»یان «ئافازی» ناسراوە.
نموونەی کتێبی «وشە و زمان» ناڕێکە لەگەڵ بیروڕاکانی پێشووتردا و گریمانەی ئەوە دادەنێت کە کردارە ڕابردووە شازەکان دەرئەنجامی جێبەجێکردنی یاساکانن کە بەندە لەسەر لێکچووە دەنگییەکان .
پایەبەرز ئیرینیۆس لە نووسینەکانیدا مزگێنی مارکۆس وەک بەڵگە دەھینێتەوە بەو دێڕانەشەوە کە بە تۆمەتی ڕەخنەگران زۆر لە مێژە دوای ئیرینیۆس نووسراون لە ساڵی ١٦٥دا پایەبەرز یوستینۆسی گەواڤ لە وەڵامنامەکەیدا ڕێک مارکۆس بەشی ١٦ دێڕی ٢٠ دەھێنیتەوە،
ئەمەش کە باس لە زیندووبوونەوەی عیسا دەکات دەقاودەق ووشەکانی مارکۆس دەڵێتەوە کە دەڵێت ' تو لۆگۆو - ' بە واتای 'لە ووشە' و لە چەندەھا شوێنی تری وەڵام نامەکەشیدا مزگێنی بەگوێرەی مارکۆس ھێناوەتەوە ھەروەھا گەورە مێژووناسی مەسیحی تێرتولیان و ئەفراتیسی سووری ھەموویان دێڕەکانی مارکۆس بە تێکڕایی دەھێننەوە و دەیسەلمێنن کە ھەرگیز گۆڕانکاری نەھاتووە بەسەر ئەو مزگێنیەدا.
ئەمەش لەخۆیدا ھەرچەندە دەستنووس نییە بەڵام بەڵگەیەکی باشە بۆ سەلماندنی ھەبوونی مزگێنی بەگوێرەی مارکۆس لە پێش سەدەی دووەمدا،
ئیفسیبیۆس گەورە مێژووناسی مەسیحی سەدەی سێیەم و چوارەم بۆمان دەگێڕێتەوە کە مارکۆس داوای لێکرا لەلایەن چەند مەسیحیەکەوە کە نووسراوێک بخاتەڕوو تا بمێنێتەوە لایان وەک بەڵگە،
لە فەرھەنگی ئەوانیشدا نەریتی زارەکی لاوازتر بووە لە نەریتی نووسراو بۆیە مەسیحییەت دەستیکرد بە نووسینەوەی بابەتەکانی نەک ھەر بانگەوازێکی زارەکی کە ڕێچکەی مەسیحیەکانی نەوەی ئیسرائیل بوو.
بەڵام ئەوەی کە ھەیە لە کۆنترین دەستنووسەکانی مەسیحی کە دەگەڕێنەوە سەدەی یەکەم و دووەم ئەو دەستنووسانەن کە پێی دەووترێت دەستنووسی بێزەنتینی،
دەستنووسی بێزەنتینی لە ھەمووی ڕاسترە و لە سەدەی یەکەمەوە تا ئێستاش لە کلێسا ئۆرتۆدۆکسییەکاندا لە تێکڕایی کلێساکاندا خوێنراونەتەوە و ئەوەشی ئاشکرایە کە ھیچ پەرستن و خوێندنی نیایشی ئۆرتۆدۆکسەکان گۆڕانکاری بەسەردا نەھاتووە،
بەڵام سەیرترین و کەمەر شکێنترین بەڵگە ئەو دۆزینەوەیەی ساڵی ٢٠١٦ بوو کە لە مۆمیایەکی میسریدا چەند لاپەڕەیەکی مزگێنی مارکۆسیان دۆزیەوە،
بەپێی مێژووی کڵێسا پایەبەرز مارکۆس ساڵی ٦٨ کوژرا ھەربۆیەش لە مزگێنییەکەیدا باس لە تێکدانی پەرستگای ئۆرشەلیم ناکات لە ساڵی ٧٠دا،
کەواتە ئەوەی بۆمان دەردەکەوێت ئەوەیە کە مارکۆس دیداری تەواوی ھەبووە لەگەڵ مەسیحدا و بە ھۆی خزمایەتیشی لەگەڵ پێترۆس زانیاری و فێرکاری تەواوی ھەبووە سەبارەت بە ئایینی مەسیحی (یەکەم پێترۆس ٥:
ھەردووکیان لە دوای ڕێپێدانی مەسیحیەت لە فەرمانڕاویی ڕۆمدا نووسراون و ئاماژە بە تەواوی و نەگۆڕی مزگێنی بەگوێرەی مارکۆس دەکەن.
ئەگەر ھزری خۆمان کەمێک بخەینە کار دەبێنین بەگوێرەی ئەوەی باسمان کردووە کە باوکانی کڵێسا لە سەدەی دووەمدا پەرتووکی مزگێنی بەگوێرەی مارکۆسیان وەک مزگێنییەکی باو و باوەڕپێکراو خوێندۆتەوە،
مارکۆس یەکەم چاودێری شاری ئەسکەندریە بووە و یەکەم کەس بووە کە ئاینی مەسیحی بردووە بۆ وڵاتی میسر و ھەر لەوێش لەسەر بیروباوەڕی مەسیحی کوژراوە.
بزوێنەرێکی گەڕانە لەسەر بنەمای لووسیین کە گەڕانی دەقی تەواوی فرەچادری دابەشکراو بەردەست دەخات لەگەڵ ناوبەستێکی وێب لەسەر بنەمای ئێچ تی تی پی و بەڵگەنامەی گەڵاڵەئازاد لەڕێگەی جەیسۆنەوە.
ئیلاستیک بی ڤی دامەزرا لە ٢٠١٢دا بۆ دەستەبەرکردنی خزمەتگووزاریی و بەرھەمی بازرگانی لەدەوری ئیلاستیک سێرچ و نەرمامێرە پەیوەندیدارەکانی.
بۆیە "چارەسەرێک لەبنەماوە ئامادە بۆ دابەشکردن"ی درووستکرد و ناوبەستێکی باوی بەکار برد کە بریتیی بوو لە جەیسۆن لەسەر ئێچ تی تی پی،
ئیلاستیک سێرچ لووسیین بەکاردەبات و ھەوڵ دەدات کۆی تایبەتمەندییەکانی لەڕێگەی جەیسۆن و ناوبەستی پرۆگرامسازیی بەرنامەی بەکاربەری جاڤاوە دەستەبەر بکات.
زمانی به‌هۆی گرنگی پێدانی زۆری لەلایەن ئه‌پڵه‌وه‌ وایكردووه‌ كه‌ باشترین ببێت به‌ یه‌كه‌م زمان كه‌ به‌ شێوازێكی باش ئەپی سیسته‌می ـی پێ درووست بكرێت.
به‌هۆی ئەوەی خاوه‌ن تایبه‌تمه‌ندییه‌كه‌ به‌ ناوی كه‌ بریتییه له‌ ژماردنی سه‌رچاوه‌كان به‌شێوه‌ی خودکارانە،
یه‌كێكه‌ له‌ زمانه‌ جیهانییه‌كان كه‌ زۆرترین داخوازی له‌سه‌ره‌ و به‌رهه‌مه‌كانی زۆرین به‌كارهێنانیان هه‌یه‌،
زمانی سویفت خاوه‌ن به‌رزترین مووچه‌ی مانگانه‌ بووه‌ له‌ساڵی 2016 ه‌دا له‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا،
فیزیکی ئەتۆمی لە پێکھاتەی ئەتۆم ئەکۆڵێتەوە و زۆرتر لە ھەوڵی ئەوەدایە کە پەی بە دەق و ڕیزبەندیی ئەلەکترۆنەکان ببات و رێوشوێنی بەکارھێنانی ئەلەکترۆن بۆ ھەر مەبەستێک بدۆزێتەوە؛ لەکاتێکدا کە فیزیکی ناوەکی خۆی بۆ لێکۆڵینەوە لە ناوکی ئەتۆم تەرخان دەکا و لە ھەوڵدایە کە لە ناوکی ئەتۆم کە لە نوکلیئۆن و کوارک پێکھاتووە،
زانستی ھێنایە سەر ئەو بڕوایەی کە ئەتۆم پێکھاتەیەکی ناوخۆیی بە ناوکێکی زۆر بچووکەوە ھەیە و ئەم ناوکەش ئەبێ باری ئەلەکتریکیی پوزیتیڤی ھەبێت.
ھەروەھا بەگشتی ٣٠٠ بواری زانستی - لێکۆڵینەوەیی و دەوروبەری ١٥٠ بواری بەرھەمھێنانی تیکنۆلۆژیی دەکارھاتوو لەخۆ گرتووە.
شێوان و تێکچوونی شێواز ھەڵسوکەوت و بیرکردنەوەیی و پەیوەندیکردنی منداڵ لەگەڵ کەسانی دەوروبەر و ڕێژەی تووش بوونەکەش لە منداڵێکەوە بۆ یەکێکی دیکە دەگۆڕێت،
ئەم جۆرەیان دەتوانن بە شێوەیەکی سەربەخۆ ژیان بەسەر ببەن و ھەندێکی دیکەشیان نیشانەکان یان ڕاستتر کاریگەری نەخۆشییەکە زیاترە،
ھەروەھا دەگوترێت ھۆکاری ژینگەیی وەک بەرکەوتن بە ڤایرۆس و ماددە ژەھراوییەکان لەماوەی دووگیانی ئەگەری تووشبوونی ئۆتیزم زیاددەکەن.
"جاڕنامەی جیھانی مافەکانی مرۆڤ - " کە لەلایەن "ئەنجومەنی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان" لە ساڵی ١٩٤٨ دا ھاتووەتە کایەوە بە یەکێک لە گرنگترین سەرچاوەی مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی،
دەستووری باشووری ئەفریقای ساڵی ١٩٩٦ ئەم مافەنە لەخۆدەگرێت و بەپێی سەپاندنی ئەو دەستوور و بنەمایە دادگای دەستووریی باشووری ئەفریقا ھەستاوە بە ڕاڤەکردن و بڕیاردان لەسەر چەندەھا دۆسیە و داخوازینامە.
کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان – " سەرچاوەیەکی سەرەکی یاسایی نێودەوڵەتییە بۆ جێبەجێ کردن و سەپاندنی ئەو مافانە و ڕێکەوتنامەکە ھەڵدەستێت بە ناساندن و پاراستنی ئەمانە:
لە ڕووی کارگێڕیەوە شارستانی ساینقەڵا لە ناوچەی ناوەند و ناوچەی کشاوەرز و گوندستانەکانی سەفاخانە و مەحمودچغ و ھولەسو و چەرداوڕۆ و کشاوەرز پێکھاتووە.
بە درێژای سەدەی نۆزدەهەم و بیستەم بەهۆی گۆڕانە نۆێکانی کۆمەڵگە و زیادبوونی پێشبینیەکان موسوڵمانە ئازادڕەوەکان بڕیاریان دا بە دووبارە شیکردنەوەی قورئان.
موسوڵمانە ئازادڕەوەکان زۆرجار پشت نابەستن بە شیکردنەوە باوەکانی قورئان کە زۆر بە خۆپارێزانەی دەزانن و ئەو شیکرنەوانەیان پێ پەسەندترە کە توانای زیاترە لەگەڵ کۆمەڵگەی نوێ دا بگونجێت.
زۆرێک لە موسوڵمانە ئازادڕەوەکان ڕەتی دەکەنەوە بۆ داڕشتنی یاسا ئیسلامیەکان لە خوێندنەوە وردەکانی تەنها یەك ئایەتی قورئان دا.
وای دەبینن کە ئەگەر بینینێکی گشتگیر بکرێت بۆ ڕۆشنبیری عەرەبی سەدەی حەوتەم ئەوا ئەو شێوازی ڕونکردنەوە وردانە ڕەت دەکرێنەوە.
موسوڵمانە ئازادڕەوەکان زۆرجار گومان دەکەن لەسەر ڕێژەی پشت پێ بەستن و جێبەجێ کردنی فەرموودەکانی پەیامبەر کە زۆربەی یاسا ئیسلامیە باوەکان لەسەر فەرموودەکان دانراون لەجیاتی ئەوەی لەسەر دەقی قورئان دابنرێت ئەوەش لەبەر ئەوەیە کە بۆشایی گەورە هەیە لە پشتڕاست کردنەوەی دروستی و سەرچاوەی فەرموودەکان.
زۆربەی موسوڵمانە ئازاڕەوەکان باوەڕیان وایە ئیسلام هانی یەکسانی تەواو و ڕەها دەدات لە نێوان تەواوی مرۆڤایەتی دا و ئەوەش یەکێکە لە چەمکە سەرەکیەکان،
زۆربەی وڵاتە ئیسلامییەکان پەیمانامەی جیهانی مافەکانی مرۆڤیان واژۆکردووە بەڵام کاریگەری ئەم پەیامنامە نێودەوڵەتیانە زۆر سنووردارە لە سیستەمی یاسایی ناوخۆی وڵاتەکان دا.
وای دەبینن کە کۆیلایەتی دژی بنەما ئیسلامیەکانە کە لەسەر یەکسانی و دادوەری دامەزراوە و ئایەتەکانی و کۆیلایەتی هیچیان ناتوانرێت جێبەجی بکرێت بەهۆی گۆرانی کات و سەردەمەوە.
پێگە باوەکانی هەردوو ڕەگەز لە ئیسلام و مافی ئافرەت لە ئیسلام کۆمەڵێک بابەتی سەرەکین کە موسوڵمانە ئازادڕەوەکان دەیانەوێت چارەسەر و پشتگیری بکەن.
موسوڵمانە ئازادڕەوەکان زۆرجار ڕەخنە لە لێکدانەوە باوەکانی یەکسانیی ئیسلام دەگرن کە ڕێگە دەدات بە پیاوان چەند ژنێک بخوازن بەڵام ڕێگە نادات بە ژنان چەند پیاوێک بخوازن.
زۆربەی موسوڵمانە لیبڕاڵەکان باوەڕیان بەوە هەیە کە ژن دەتوانێت وڵات بەڕێوەبەرێت و پێویست ناکات لە کۆمەڵگەدا ژن لە پیاو جیا بکرێتەوە.
وە هەندێک لە موسوڵمانە نەریتیەکانیش پەسەندی دەکەن کە ژن وەک فەرمانڕەوای دەوڵەت کاربکات بەڵام بە مەرجێ ئەرکەکەی ماڵەوەی لەبیر نەکات بەرامبەر بە خێزانەکەی.
هەندێک لە موسوڵمانە ئازادڕەوەکان پەسەندی دەکەن کە ئافرەت لە کۆمەڵەیەکی تێکەڵاودا نوێژ و نزا بکات لە جیاتی ئەوەی لە شوێنێکی تایبەت بە ئافرەتان دا نوێژ بکات (ئەو شوێنە تایبەتە چ مزگەوت بێت یان شوێنی تایبەتی بێت لە دوای پیاوانەوە یان شوێنێکی جیاواز لە پیاوان بێت) و ئەم بابەتە هێشتا یەکلای نەبۆتەوە و جێی مشتوومڕە.
هەندێک لە ئافرەتە موسوڵمانەکان ڕەتی دەکەنەوە جلی باوی ئافرەتان بپۆشن کە ناسراوە بە لەسەر ئەو بنچینەیەی کە هەر جلکێکی داپۆشراو پەسەندکراوە لەلایەن ئیسلامەوە بۆ ژن و پیاو.
وە هەندێکی تر هەن کە پەسەند دەکەن و بەکاردەهێنن بە باوەڕی ئەوەی کە بینینی هەوەسبازی کەم دەکاتەوە بۆیان و یارمەتیدەرە کۆمەڵگە وەك مرۆڤی ئاسایی تەماشایان بکات لە جیاتی ئەوەی وەك ئامرازێکی لەزەتی سێکسی تەماشایان بکەن.
زۆربەی موسوڵمانە ئازادڕەوەکان پشتگیری بیرۆکەی نوێی دیموکراسی سیکۆلار دەکەن کە ئایین و دەوڵەت لەیەك جیا دەکاتەوە و دژی بیرۆکەی ئیسلامی سیاسین.
گفتووگۆکانیان زۆرجار بەندە لەسەر گۆراوەکانی بیردۆزەکەی کە قورئان دروستکراوی خودایە بۆ بارودۆخێکی دیاریکراو لە سەردەمی سەرەتایی کۆمەڵگەی ئیسلامی و دەبێت مێشك،
بیرۆکەی دژە توندوتیژی بیرۆکەیەکی بەربڵاو و زاڵە لە ئیسلام و ئازادڕەوی دا کە لە سورەتی لە قورئان دا ئاماژەی پێکراوە " أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ".
هۆکاری ئەم بۆچونە لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە زۆربەی ئیسلامیە لیبڕاڵیەکان خۆیان سیکۆلارن و ئامادەگییەکی زیاتریان هەیە بۆ متمانەکردن بە ڕەوتی زانستی وە چاپکردن و بڵاوکردنەوەی ئەو گۆڤارانە تەنها بە هەنگاوێکی پروپاگەندە و نادروست دەزانن لەلایەن موسوڵمانە خۆپارێز و موسوڵمانە سیاسیەکانەوە.
موسوڵمانە ئازادڕەوەکان جەخت دەکەنەوە لەوەی کە بنەماکانی ئازادڕەوەکان ناکۆکۆییان نییە لەگەڵ بنەماکانی ئیسلام دا بەوەی کە ئازادڕەوەکان پەیڕەوەی ئەمانە دەکەن:
وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا
رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا
وَبِالْحَقِّ أَنْزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَقُرْآَنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنْزِيلًا قُلْ آَمِنُوا بِهِ أَوْ لَا تُؤْمِنُوا إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ إِذَا يُتْلَى عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًا
ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ
وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولَئِكَ مَا عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَظْلِمُونَ النَّاسَ وَيَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آَدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا
وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ عُدْوَانًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ
وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ
سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ سورة المائدة وأيضا:
إِذْ دَخَلُوا عَلَى دَأوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوا لَا تَخَفْ خَصْمَانِ بَغَى بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ سورة ص.
يَا دَأوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ
خۆیان دووردەخەنەوە لە هەندێك شیکردنەوەی نەریتی و کەم ئازادانەتری یاساکانی ئیسلام کە پێیان وایە بەپێی کلتوور دامەزراون و هیچ کردارییەکی جیهانی نییە،
ئەم جوڵانەوانەی ناو ئیسلام هەوڵ دەدەن چاکسازی لە تێگەیشتنی موسوڵمانان بکەن لەسەر ئیسلام نەك جیاکردنەوەی موسوڵمانان لە ئیسلام.
موسوڵمانە ئازادڕەوەکان باوەڕیان وایە کە ڕوانینەکانیان تەواو ڕێکە لەگەڵ وانەکانی ئیسلام دا و جیاوازی سەرەکیان لەگەڵ موسوڵمانێکی خۆپارێزدا لەسەر جێبەجێ کردنی بنەما سەرەکیەکانی ئیسلامە لە شێوە ژیانی نوێ دا.
ڕێساکانی ئیسلامی ئازادڕەو یان پێشکەوتووخواز بەندە لەسەر شیکردنەوە و دووبارە شیکردنەوەی دەقی ئیسلامی باو و نووسراوەکانی دی لە ڕێی پرۆسەیەکەوە بەناوی .
ئازادڕەوی و پێشکەوتووخوازی لە ئیسلام دا لەلایەن ئەو موسوڵمانانەوە دانراوە کە بەرهەمێکی بەرچاویان نووسیوە لەسەر بیری ئازادڕەوانە لەڕێی دووبارە شیکردنەوە و چاکسازی لە تێگەیشتن و مامەڵەی ئیسلامی.
بەرهەمەکانی ئەم کەسایەتیانە زۆرجار وەك ئیسلامی پێشکەوتووخواز ناودەبرێت و هەندێك ئیسلامی پێشکەوتوخواز و ئیسلامی ئازادڕەو بە دوو جوڵانەوەی جیاواز دادەنێن.
ئەم ڕوانگە چاکسازیە وای لە موسوڵمانە ئازادڕەوەکان کرد ڕەخنە لە زۆربەی کارەکانی موسوڵمانە توندڕەوەکان بگرن بەتایبەتی کردەوەی تیرۆرستی .
ئەو ڕەخنە و ناڕەزاییە نەرمانەی موسوڵمانە ئازاڕەوەکان زۆرجار دووچاری هێرش بۆتەوە لەلایەن ڕەخنەگرە ڕۆژئاوایەکان (زۆر بەدیاریکراوی ئەو ڕۆژئاواییانەی جەخت لە بوونی "ململانێی شارستانیەکان" دەکەنەوە.)
موسوڵمانە ئازادڕەوەکان جەخت لە لێکدانەوەی تاکەکەسی دەکەنەوە بۆ قورئان و ڕەوشت لە جێگەی جەخت کردنەوە لە لێکدانەوەی وردی قورئان.