polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
هەندێك جاریش كۆمەڵێك لە پیاوانی گڵێجاڵ بۆ بەهاناوەچوونی تاوگۆزییەكانی گوندەكانی سەلاسی باوەجانی چەند كەسیان سنوریان بڕیوە و چەند ڕۆژ لەوێ ماوەنەتەوە .
هەر بەهۆی ئەم ڕاگواستنەشەوە هەندێ لە منداڵەكانی ئەو گوندانە لەدایكبووی گڵێجاڵن و گەورەكانیشیان یادگارییان لەگەڵ خەڵكی ئاواییەكە هەیە .
هەر لەم قۆناغەشدا گڵێجاڵ بووە هەڵگری ناوی شاخی بەمۆ لەكاتێكدا گڵێجاڵ خۆی لە دامێنی چیای خۆشكى ی دەستەخوشكی بەمۆدایە.
لەبەھارێکی درەنگەوە ماڵەکانی گڵێجاڵ لەگەڵ ئاژەڵ و ماڵاتەکانیان کۆچیان بۆ کردووە و لە ناو کەپردا ھاوینیان تێدا بەسەربردووە تا سەپەڵەی پایز،
وە کورسیەکی ھەیە کە دەتوانێ بەناو گەردووندا بیگوازێتەوە و دەتوانێ تەلەپۆڕت و گەشتی بەنێو کاتی پێ بکا وە پێی بجووڵێ بە ھەموو گەردوونەکاندا،
دەرکەوتنی یەکەمی کەسایەتییەکە لە پیاوی ئاسنین #٥٥ بوو وە لە لایەن نووسەر و ھونەرمەند جێم ستارلین لە سەردەمی زیوی چیرۆکە نەخشێندراوەکان دروستکراوە و ھەروەھا ستارلین دانی بەوەدانا کە کەسایەتییەکە لە کەسایەتی دارک سایدی خراپی دی سی کۆمیکس وەرگیراوە.
وە لەو کاتەوە کەسایەتی سانۆس لە دەرکەوتن بۆ چوار دەیە لە بەرھەمە جیاوازەکانی مارڤڵی وەک چیرۆکە نەخشێندراوەکان و فیلمەکان و یارییە ڤیدیۆییەکان و وێنە جوڵاوەکان بەردەوام بووە.
لە کاتی ھەرزەکاری ثانۆس دەکەوێتە داوی خۆشەویستی دێث, وە سانۆس ھێز و تواناکانی زیاتر دەکات و ھەوڵی دروستکردنی ژیانێکی نوێ دەدات بە پێکھێنانی خێزان،
تیشک دەخاتە سەر تیمی حەوت لەکاتی بەرەنگاربوونەوەیان لەگەڵ زابووزا و ھاکوودا (دوو نینجان کە لەسەرەتای بەشی یەکەمی چیرۆکەکە ڕووبەڕووی تیمی حەوت دەبنەوە)
جارێکی دیکە پەشیمان دەبێتەوە و بڕیار دەدات کە گوندەکە بپارێزێت و بگەڕێتەوە بۆ لای ناروتۆ و ساکورا بۆ ڕێگەگرتن لە پیلانەکانی ئۆبیتۆ و مادارا،
بەڵام مادارا پێش ئەوەی بگات بە ئەنجام لاشەی دەستی بەسەردادەگیرێت لەلایەن کاگویا ئۆتسوتسوکییەوە (شازادەیەکی دێر زەمانە دەیەوێت ھەموو مرۆڤایەتی بخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە).
ئۆبیتۆ بەھۆی کاکاشییەوە ڕق و کینە لە دڵی نامێنێت و خۆی دەکات بە قوربانی بۆ یارمەتیدانی تیمی حەوت لە وەستاندنی کاگویا و بەندی دەکەن،
ساڵانێک دوای ئەوە کاکاشی واز لەو نازناوە دەھێنێت و ناروتۆ دەبێت بە ھۆکاگێی حەوتەم؛ ھاوسەرگیری لەگەڵ ھیناتا ھیوگا (نینجایەکی سەر بە خێزانی ھیوگایە و ھەر لەسەرەتای چیرۆکەکەوە شەیدای ناروتۆیە) دەکات و کوڕ و کچێکیان دەبێت کە ناویان دەنێن بۆروتۆ و ھیماواری.
«ئەکاتسوکی» سەرکەوتوو دەبن لە گرتن و دەرھێنانی دڕندە کلکدارەکان و کوشتنی ھەڵگرەکانیان جگە لە گارا (لە بەشی یەکەم گارا ڕکابەری ناروتۆ دەکات بەڵام دواتر دەبێت بە دۆست،
تۆبی بۆ ساسکێ ڕوون دەکاتەوە کە ئیتاچی فەرمانێکی لە سەرکردەکانی کۆنۆھاوە وەرگرتبوو بۆ لەناوبردنی خێزانی/تیرەی ئۆچیھا بۆ ڕێگەگرتن لە کودەتای سەربازی و پلانگێڕی لە دژی کۆنۆھا.
ساسکێ خەم و پەشیمانییەکی گەورە دای دەگرێت و بڕیار دەدات ببێت بە بەشێک لە ئەکاتسوکی تا وەک تۆڵەیەک گوندی کۆنۆھا لەناوبەرێت.
ناروتۆ لەگەڵ ساکورا و شیکاماروو دەچن بۆ جێبەجێکردنی ئەرکێکی نینجایی کە لە ئاکامدا تێوەدەگلێن لە شەڕێکی نێوان گوندی «سوناگا» و ھێزێکی زرێپۆشی گەورەی سەربازی.
کایە ڤیدیۆیییەکانی ناروتۆ لەسەر چەند ئامێرێکی ڤیدیۆیی بڵاوکراونەتەوە وەک ئامێرە ڤیدیۆیییەکانی سەر بە نینتێندۆ، سۆنی،
کە تێیدا کایەکەرەکە ڕاستەوخۆ کۆنتڕۆڵی یەکێک لە کەسایەتییەکانی ناو چیرۆکی ناروتۆ دەکات و بەرامبەر کەسایەتییەکی دیکە ڕکابەری دەکات کە لەلایەن ژیریی دەستکردی تایبەت بە کایەکە یان کایەکەرێکی ترەوە کۆنتڕۆڵ دەکرێت.
ئامانج ئەوەیە کە لاکێشەی ژیانی ی ڕکابەرەکەت لەڕێگەی ھێرشی جەستەیی و تەکنیکی نینجای تایبەت بە کەسایەتییەکان کەم بکاتەوە بۆ سفر کە لەسەر بنەمای مانگا و ئەنیمێی ناروتۆ وەرگیراون.
کۆمپانیای گەشەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی باندای نامکۆ ڕایگەیاند کە ١٠ میلیۆن یەکەیان لە زنجیرەی کایە ڤیدیۆیییەکانی ناروتۆ فرۆشتووە.
کیشیمۆتۆ یەکێک لە ھۆکارەکانی ئەم بازدانەی لە کاتدا گەڕاندەوە بۆ ئەوەی کە بەھۆی کەمی تەمەنی پاڵەوانەکانی زنجیرەکە،
کە کیشیمۆتۆ زۆربەی پەڕەکانی ئەم بەندانەی تەرخانکردبوو بۆ پیشاندانی دیمەنەکانی گوندی کۆنۆھا کە بە شێوەیەکی ورد نەخشێندرابوون،
بەڵام لەکاتی بڵاوکردنەوەیاندا دیمەنەکانی نێو گوندی کۆنۆھا بەو جۆرە ورد نەبوون و زیاتر تیشکخرابووە سەر گەشەپێدانی کەسایەتییەکان.
ھەرچەندە کیشیمۆتۆ بڕوای وابوو کە بوونی بابەتی چاکرا (ئەو وزەیەی کە نینجاکانی نێو چیرۆکی ناروتۆ بەکاریدێنن لە شەڕ و بەرەنگارییەکاندا) وای لە چیرۆکەکە کردووە کە زیاد لە پێویست سیمای کلتووری ژاپۆنی پێوە دیاربێت و ترسی ئەوەی ھەبوو لەبەر ئەم ھۆکارە خوێنەرانی دەرەوەی ژاپۆن ڕانەکێشێت بۆ خۆی،
ڕوون دەبێتەوە کە "ئۆرۆچیماروو" دەیەوێت ساسکێ بکات بە قوتابی خۆی و ڕاھێنانی پێ بکات لەبەر ئەو جۆرە چاوە بەھێزەی کە ھەیەتی و پشتاوپشت لە خێزانەکەیەوە بۆی ماوەتەوە،
ھەوڵی تۆڵەسەندنەوە لە 'ئیتاچی' دەدات (لەبەرئەوەی ئیتاچی ئەو کەسە بوو کە خێزانی ئۆچیھای؛ واتە خێزانەکەی خۆی کۆمەڵکوژ کرد لەبەر ھۆکارێکی نادیار،
ساسکێ شکست دێنێت لە کوشتنی ئیتاچی و بڕیار دەدات کۆنۆھا بەجێبھێڵێت و بڕواتە ژێردەستی ئۆرۆچیماروو تا بەھێزتر ببێت و ئیتاچی لەناوبەرێت.
ناروتۆ و کۆمەڵێک نینجای تر دەنێرێت بۆ گەڕاندنەوەی ساسکێ بەڵام ناروتۆ ناتوانێت ساسکێ ڕازی یان ناچار بکات کە بگەڕێتەوە.
ھایاتۆ دەیت کاری دەرھێنانی بۆ بەشی یەکەمی ئەنیمێ ناروتۆ کردووە کە لە تۆڕی میدیاییی تیڤی تۆکیۆ لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢ دەستی بە پەخشکردووە و لە ٨ی شوباتی ٢٠١٧ دوای ٢٢٠ ئەڵقە کۆتاییپێھات.
لە ساڵی ٢٠٠٢ ستۆدیۆی پیرۆت بە ھەماھەنگی لەگەڵ ئانیپلێکس ھەستان بە بەرھەمھێنانی بەشی یەکەمی ئەنیمێی ناروتۆ کە ساڵی ٢٠٠٧ لە دوای ٢٢٠ ئەڵقە کۆتایی پێھات؛ لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٩ دۆبلاژی زمانی ئینگلیزی لەلایەن کارتوون نێتۆرکەوە بۆ کراوە.
جاڕی ئەوە دەدات کە گوایە دەیەوێت ئاشتی بەرقەرار بکات بە دەستبەسەرداگرتنی تەواوی دڕندە کلکدارەکان و ئەنجامدانی جادوویەک کە سەرتاپای مرۆڤایەتی کۆنتڕۆڵ دەکات.
ئەم بڕیارە دەبێتە ھۆی بەرپاکردنی جەنگی شینۆبی جیھانی چوارەم لە نێوان ھێزی سەربازیی یەکگرتووی چوار وڵاتە گەورەکە و ھێزەکانی ئەکاتسوکی زۆمبی-ئاسا .
بۆیە دەینێرن بۆ دورگەی نھێنی کیسەڵ لە نزیک کۆمۆگاکوری بەڵام ناروتۆ بە ڕاستییەکە دەزانێت و لەگەڵ کیڵەر بی ھەڵدێت،
کیشیمۆتۆ کاری دیزاینی کەسایەتییەکان و داڕشتنی چیرۆکەکەی لە ئەسۆی خۆی دانا و لە ھەمان کاتیشدا بەڕێوبەری بەرھەمھێنانی فیلمکەشە.
دوو ساوندتراکی دیکە بە ناوی "کۆکراوەی باشترین ئاوازەکانی ناروتۆ"ی ١ و ٢ لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ و ٢ی ئابی ٢٠٠٦ بڵاوکرانەوە و ھەموو گۆرانییەکانی دەستپێک و کۆتاییی ئەڵقەکانی لەخۆگرتبوو.
ھەشت تراک لە ئەنیمێیەکە ھەڵبژێردران و لەسەر سی-دییەک لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ بڵاوکرانەوە و ناوی لێنرا «ناروتۆ و ڕۆک - باشترین ئاوازە ئینسترومێنتاڵییەکان».
کیشیمۆتۆ دەڵێت بیرۆکەی کۆنۆھا ئەو شوێنەی چیرۆکەکەی تێدا ڕوودەدات «بێ ھیچ دوودڵییەک و زۆر بەخێرایی بۆی ھاتووە»،
بەڵام دان بەوەدا دەنێت کە دیمەنە سروشتییەکانی کۆنۆھا لەژێر کاریگەری شارۆچکەی ناگا لە پارێزگای ئۆکایاما داڕشتووە کە قۆناغی منداڵی تێدا بەسەربردووە.
یەکێک لەوانە مانگایەکی کۆمێدییە بە ناوی ڕۆک لی و ھاوڕێ نینجاکانی کە لەلایەن مانگاکا کێنجی تایراوە کاری نووسین و وێنەکێشانی بۆ کراوە.
ھەروەھا زنجیرە ئەنیمێیەکی لەلایەن ستۆدیۆ پیرۆت بۆ سازکرا کە لە ٣ی نیسانی ٢٠١٢ لەسەر کەناڵی تیڤی تۆکیۆ دەستی بە پەخشکرد.
تایرا مانگایەکی تری بە ناوی ئەفسانەی شارینگانی ساسکێ ئۆچیھا نووسی کە سەر بە ھەمان گۆڤارە و لە ٣ی تشرینی یەکەم بڵاوکرایەوە و باس لە ژیانی ساسکێ دەکات لە ڕوویەکی دیکەوە.
ناروتۆ سێیەم پڕفرۆشترین مانگایە لە مێژوودا لە دوای وەن پیس و دراگۆن بۆڵ بە فرۆشتنی ٢٣٥ میلیۆن تیراژ لە سەرانسەری جیھاندا،
یەکێکە لە سەرکەوتووترین مانگاکانی ڤیز میدیا؛ کە پەرتووکە وەرگێڕدراوەکانیان بۆ سەر زمانی ئینگلیزی چەند جارێک لە لیستی پڕفرۆشترینەکانی دە نیویۆرک تایمز و یو ئێس ئەی تودەیدا دەرکەوتوون و پەرتووکی حەوتەمی لە ساڵی ٢٠٠٦ خەڵاتی کویڵی بردەوە.
کیشیمۆتۆ چیرۆکەکەی لەسەر بنەمای مانگایەکی تری پێشووی خۆی داڕشتووە کە لە ساڵی ١٩٩٥دا بڵاوی کردووەتەوە و بەھۆیەوە ساڵی دواتر وەک ڕێزلێنانێک ناوی لە خەڵاتی ھۆپستیپی مانگانەی شوەیشادا ھاتووە.
"میکیۆ ئیکیمۆتۆ" کاری وێنەکێشانی بۆ ئەنجام دەدات و "ئوکیۆ ئۆداچی" نووسینەوەی چیرۆکەکەی لە ئەستۆی خۆی گرتووە،
بۆ بەشی دووەم کیشیمۆتۆ ھەوڵیدا کە شێوازی نووسین و داڕشتنی چیرۆکەکە سادەتر بنووسێت و لە ئاڵۆزی ناپێویست بیپارێزێت و خۆی دووربگرێت لە لاسایکردنەوەی شێوازی باو و دووبارەکراوەی نووسینی مانگا،
مانگای ناروتۆ لەلایەن ھەوادارانی سەر ئینتەرنێت وەردەگێڕدرا بۆ زمانی ئینگلیزی و پێش بڵاوکردنەوەی تیراژی مۆڵەتپێدراو لە ئەمریکای باکوور بەردەست بوو؛ ڤیز میدیا کە خاوەنی لایسنسی ناروتۆیە،
ڤیز میدیا پرۆسەی وەرگێڕانی خێراکرد بە مەبەستی گەیشتنەوە بە وەشانی ژاپۆنی؛ جارێکی تر لە سەرەتاکانی ٢٠٠٩دا ھەمان پرۆسە بەکارھات و لە ئەنجامدا تەنھا لە ماوەی سێ مانگدا،
یازدە پەرتووک بڵاوکرانەوە؛ ھەر ٢٧ پەرتووکی بەشی یەکەم لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بە کۆکراوەیی لە پاکەتێکدا بڵاوکرانەوە و بەردەستبوون بۆ کڕین.
ھەر بۆیە مانگایەکی کورتی لەسەر بنەمای ئەو بیرۆکەیە نووسی و لە بەرگی ھاوینەی ساڵی ١٩٩٧ی ئاکاماروو جەمپ بڵاوی کردەوە.
لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستیش لەلایەن ناوەندی زوھرەوە ١٣٠ زنجیرەی سەرەتای بەشی یەکەم دۆبلاژکران بۆ زمانی عەرەبی و لە ھەردوو کەناڵی ئاسمانیی سپەیستوون و سپەیسپاوەر پەخشکرا تا ساڵی ٢٠١٢ کە شەڕی ناوخۆیی سووریا و قەیرانی دارایی بوو بە ھۆکاری ڕاگرتنی.
کاکاشی ڕێگە بە تیمی حەوت دەدات کە بەشداری لە تاقیکردنەوی نینجا بکەن کە پێی دەوترێت "تاقیکردنەوی چوونین" بۆ ئەوەی پلەیان بەرزبێتەوە و بتوانن ئەرک و داوای سەختتر ئەنجام بدەن.
لەکاتی تاقیکردنەوەکاندا تاوانبارێکی گەورە بە ناوی ئۆرۆچیماروو ھێرش دەکاتە سەر کۆنۆھا بۆ تۆڵەسەندنەوە و ھۆکاگێی سێیەم دەکوژێت.
بۆ پڕکردنەوەی ئەو شوێنە جیرایا ھەڵدەبژێردرێت وەک ھۆکاگێی پێنجەم بەڵام ئەو ڕەتی دەکاتەوە و "تسونادێ"ی ھاوڕێی پێشنیاز دەکات.
شیپوودین - ساوندتراکی ڕەسەن ١ و ٢ و ٣. سی-دی «ناروتۆ ئۆڵستارس» لە ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە و ١٠ گۆرانی ڕەسەنی سەر بە زنجیرەکە لەخۆ دەگرێت کە لەلایەن کەسایەتییە دەنگییەکانەوە دووبارە وتراونەتەوە. ١٠ ئاوازی ھەڵبژێردراویش لە ھەردوو ئەنیمێیەکە لە یەک دی-ڤی-دیدا لەژێر ناوی "بەھێزترین ئاوازەکانی ناروتۆ ٢٠٠٦–٢٠٠٨" لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکراونەتەوە.
ئەمەش ھۆکاگێی سێیەم و پێشوو "ھایروزێن ساروتۆبی" ناچار دەکات کۆتایی بە خانەنشینییەکەی بھێنێت و دووبارە ببێتەوە بە سەرکردەی کۆنۆھا.
لە ٣١ی ئازاری ٢٠٠٨دا ڕاگەیەندرا کە ناروتۆ لە ٩٠ وڵات مۆڵەتی چاپکردنی پێدراوە لەلایەن بڵاوکراوەی جۆراوجۆر،
ناروتۆ دەبێت بە نینجا و لەگەڵ ساسکێ ئۆچیھا و "ساکورا ھارونۆ"دا تیمی حەوت پێکدەھێنن بە چاودێری مامۆستایەکی بەئەزموون کاکاشی ھاتاکێ.
«ھیدێن» پێکدێت لە شەش سووکە ڕۆمان کە لە ٢٠١٥ بڵاوکراونەتەوە و باسی لە ژیانی کەسایەتییەکان دەکات دوای کۆتاییھاتنی مانگای ناروتۆ.
نەبوونی چالاکیەکی سیستەماتیک لە کاتی داڕشتن و بەرەو پێش بردنی بیردۆزەکان وە پشت پێ بەستن و سووربوونێکی بەردەوام لەسەر بیرۆدزەکان تەنانەت دوای ڕەت کردنەوەیان بە شێوازی تاقیکردنەوە.
وەک ئەو بانگەشە و لێکۆڵینەوە زانستیە نادروستانەی چالاکەوانانی دژە کوتان بەکاری دەھێنن بۆ خرۆشاندنی پرسیارگەلێک دەربارەی سەلامەتی کوتانەکان.
ئەو دەرمانانەی لەسەر ھاوڕەگەزبازەکان بەکاردەھێنرێت کە ھیچ پێکھاتەیەکی پزیشکیی چالاکی تێدا نییە بە بانگەشەی ئەوەی چارەسەرە بۆ نەخۆشی ترسناک و کوشندە.
باوەڕ یان ئەو چالاکییانەی وا بانگەشەیان بۆ دەکرێت کە زانستی و ڕاستیین بەبێ ئەوەی ھاوتا و پەسەندکراو بێت لەگەڵ پەیڕەوی زانستی.
"نوێخوازی" یان "نوێگەری" بنچینەی بیرۆکەی پێشکەوتن بوو کە بانگەوازی بۆ دەکرا لە لایەن لیبڕاڵە کلاسیکەکانی سەدەی نۆزدەیەم و بیستەم بۆ خێرا نوێبوونەوە ئابووری و کۆمەڵایەتی بەمەبەستی لابردنی ئاستەنگە باوەکانی بەردەم بازاڕی ئازاد و جوڵەی ئازادی خەڵکی.
جۆرج ویلھێلم فریدریک ھیگڵ یەکێک بوو لە فەیلەسوفە ئەڵمانیەکان کە کاریگەری ھەبوو لە بانگەوازی بیرۆکەی پێشکەوتنی فەلسەفەی ئەوروپی بەوەی باوەڕی ھەبوو بە مێژووی بیرۆکەی پێشکەوتن بە شێوازێکی ھێڵی نەک بە شێوازێکی بازنەیی.
کاڕل مارکس پەیڕەوی مێژووی بیرۆکەی پێشکەوتن بە شێوازێکی ھێڵی ھیگڵی دەکرد لە نووسینەکانی دا ھەروەھا ھاندانی نۆێکردنەوەی ئابووری لەڕێی پیشەسازی و ڕەخنەگرتن لە شێوازی چینایەتی کۆمەڵایەتی لە کۆمەڵگە سەرمایەدارە پیشەسازیەکان دا.
پێشکەوتووخوازی وەک جوڵانەوەیەکی کۆمەڵایەتی سەریھەڵدا لە ١٨٩٠ کان دا و گەشەی سەند بۆ جوڵانەوەیەکی سیاسی کە ناونرابوو بە .
لە کاتێک دا دەستەواژەی "پێشکەوتووخوازانی ئەمریکی" ژمارەیەکی زۆر لە دەستەی فشارھێنەری سیاسی دەگرێتەوە بەڵام ھەندێک لە پێشکەوتووخوازانی ئەمریکا داروینیزمی کۆمەڵایەتیان ڕەت دەکردەوە بە باوەڕی ئەوەی کە ئەو کێشانەی (ھەژاری، توندوتیژی، چاوبرسێتی،
سەرۆکی ئەمریکی سیودۆر ڕۆزڤێلت ئەندام لە پارتی کۆماری و دواتر لە پارتی پێشکەوتووخوازان درکاندنی کە ئەو "ھەمیشە باوەڕی وابووە کە پێشکەوتووخوازی ژیرانە و خۆپارێزی ژیرانە ھاوتەریب بە یەکدی دەرۆن".
سەرۆکی پێشکەوتووخواز وودرۆ ویلسن لە ڕاگەیەندراوی " " ھەستا بە دانانی چەمکی چارەی خۆنووسینی نەتەوەیی و ڕەخنەگرتن لە پێشبرکێی ئمپڕالیستی و نادادپەروەری داگیرکەران؛ ئەم ڕوانینانەی سەرۆک لەلایەن دژە ئمپڕالیستەکانەوە پشتگیری دەکرا لەو ناوچانەی کە دژی فەرمانڕەوایی ئیمپڕالیستی بوون.
جوڵانەوە چەپە پێشکەوتووخوازەکان ھەڵوێستیان وەرگرت بە دانانی "ڕێگەی سێیەم" کە جەختی دەکردەوە لەسەر بوونی شوێنگەیەکی بەھێز بۆ بازاڕی ئابووری.
چەمکی ھاوچەرخی سیاسی باو دەربارەی پێشکەوتووخوازی لە کلتوری ڕۆژئاواوە سەرچاوەی گرتووە لە گۆرانکاریەکی کۆمەڵایەتی فراون کە ھاتبووە کایەوە بەھۆی بەپیشەسازی بوونی جیھانی ڕۆژاوا لە کۆتایەکانی سەدەی نۆزدەھەم دا.
پێشکەوتووخوازی لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەم دا ڕوانینێکی ھەبوو کە پێشکەوتن خنکێنراوە بەو نایەکسانییە فراوانەی ئابووری لە نێوان دەوڵەمەند و ھەژارەکان دا بە ھۆکاری؛ بوونی کەمترین ڕێکخستنی سەرمایەداری؛ کۆمانیا زەبەلاحە قۆرخکەرەکان؛ ململانێی توند و زۆرجار توندوتیژ لە نێوان کرێکاران و سەرمایەداران دا،
پێشکەوتووخوازی سەرەتاکانی سەدەی بیستەم ھەروەھا پەیوەست بوو بە یوجینیا (زانستی باشترکردنی مرۆڤ لەڕێی دەستبەسەراگرتنی ڕێژەی لەدایکبوونی مرۆڤ) و جوڵانەوەی نەخواردنەوەی مەی.
ڕوانینێکی سیاسی سەریھەڵدا و ناسرا لە ڕۆژئاوادا کە پێشکەوتن خنکێنراوە بەو نایەکسانییە فراوانەی ئابووری لە نێوان دەوڵەمەند و ھەژارەکان دا بە ھۆکاری؛ بوونی کەمترین ڕێکخستنی سەرمایەداری؛ کۆمانیا زەبەلاحە قۆرخکەرەکان؛ ململانێی توند و زۆرجار توندوتیژ لە نێوان کرێکاران و سەرمایەداران دا،
بیرۆکەی فەیلەسوفی لیبڕاڵی بە ھەژمارکردنی خەڵکی وەک "بوونەوەری پێشکەوتووخواز" کاریگەریەکی بەرچاوی ھەبوو لەسەر لیبڕاڵی نوێ.
بە باوەڕی ئەوەی کە کۆمەڵگەکانی ئەورووپا پیشاندەری ئەوە بوون کە دەکرێت لە ناشارستانییەوە پێشبکەون بۆ بارێکی شارستانیی لەڕێی بەھێزکردنی زانیارییە تاقیکارییەکان وەک بناغەی کۆمەڵگە.
کەسایەتییە ڕوناکبیرەکان باوەڕیان وابوو پێشکەوتن کارپێکردنێکی گەردوونی گشتی ھەیە بۆ ھەموو کۆمەڵگەکان و دەکرێت ئەم بیرۆکانە لە ئەوروپاوە بە دونیادا بڵاوببێتەوە.
لە کۆتایەکانی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتاکانی سەدەی بیستەم ئیمپڕالیزم کێشیەک بوو جێی دەمەقاڵێ بوو بەتایبەتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا کاتێڵ ھەندێک لە پێشکەوتووخوازان پشتگیری ئیمپڕالیزمی ئەمریکییان دەکرد و ھەندێکی تریان دژی دەوەستانەوە.
ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان بەرگەی کۆمەڵگایەکی مەدەنی سنووردار و ئۆپۆزیسیۆنێکی نەرم لەسەر شەقام و لە ناو بڵاوکراوەکاندا دەگرن‌و ڕەتی ناکەنەوە .
لەبەر ئەوەی پلۆڕاڵیزمی بێ سنوور تایبەتە بە دێمۆکراسی لیبڕاڵ‌و نەبوونی پلۆڕاڵیزمیش تایبەتە بە ڕێژیمە تۆتالیتەرەکان.
رەقیە سادات کچی ئەنوەر سادات داوایەکی بۆ دادگای دادوەری بەڕێوبەری بەرزکردەوە تێیدا داوا بە دەرکردنی بڕیارێک دەکات کە ڕێگە لە بڵاوکردنەوەی فیلمەکە لە میسر و ھەموو جۆرە بوورایییەکانی تری ڕاگەیاندن بگرێت،
ھەروەھا داوای ناوزڕانی بەرامبەر دادگای جەنح عابدین دژی دەرھێنەری فیلمەکە و سەرۆکی ئێرانی مەحموود ئەحمەدینەژاد بەرزکردەوە و ئاگەداری بۆ مەحموود ئەحمەدینەژاد نارد کە داوای لێ دەکات بڵاوکردنەوەی فیلمەکە ڕابگرێت.
ھەروەھا لەگەڵیادا واژووکردنی ڕێکەوتنامەی کامپ دەیڤد لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نێوان سەرۆکی میسر ئەنوەر سادات و سەرۆکی ئیسرائیل مێناچیم بێجن بە ئامادەبوونی سەرۆکی ئەمریکی جیمی کارتەر تێدایە؛ و ھەروەھا کەمێک لە وتارەکانیشی تێدایە.
فیلمەکە چەند چاوپێکەوتنی تەلەڤیزیۆنی لەخۆ گرتبوو کە بە تایبەتی بۆ فیلمەکە بەرھەمھێندرابوو و لە نێوانیاندا چەوپێکەوتنی ئەرشیفی لەگەڵ شارەزایانی سیاسیی و ئاسایشیی تێدابوو.
یەکەمیان بریتیبوو لەوەی فیلمەکە سەرۆکە میسرییەکە بە ناپاکی تۆمەتبار دەکات ئەمەش بەھۆی واژووکردنی ڕێکەوتنامەی کامپ دەیڤد،
کە لە فیلمەکەدا ھاتبوو کە ھۆکاری تیرۆرکردنی سادات بریتییە لە "واژووکردنی سەرۆکە ناپاکەکە لەسەر ڕێکەوتنامەی کامپ دەیڤدی ھیچ"،
ھەروەھا ڕۆژی دوو شەممە ١٤ی تەممووزی ٢٠٠٨ لێدوانێک دەربارەی بڵاوکرایەوە تێیدا باسی ئەوانە دەکات کە فیلمەکەیان بەرھەمھێناوە:
«جۆرێکی سەرشێوای خەڵافێنەرنی ئێران فیلمێکی ناشرینیان بەرھەمھێناوە تێیدا سووکایەتییەکی گەورە بە سەرۆکی شەھید محەممەد ئەنوەر سادات کراوە،
و تێیدا گەورەکردن بۆ ئەوانەی ناپاکانە تیرۆر و زینا و گومڕابوونیان کرد تێدایە» دواتر شێخی ئەلئەزھەر محەممەد سەید تانتاوی داوایەکی دبلۆماسییە ئێرانییەکان بۆ گەشتکردن بۆ ئێران لە پێناو کەمکردنەوەی دوودڵییەکانی نێوان دوو وڵاتەکەی ڕەتکردەوە،
ھەروەھا شێخی ئەلئەزھەر داوای لە دەسەڵاتە ئێرانییەکان کرد ڕێوشوێنی کرداری بۆ سەلماندنی ھەڵسوکەوتە فەرمییەکەیان ھەبێت،
بەڵام تاران بە بەرھەمھێنانی فیلمی "لەسێدارەدانی فیرعەون" ئامانجی تێکدانی ئەم نزیککەوتنە و دروستکردنی کینەی زیاتر و گرتنە لە ڕێگەی بەرھەمھێنانی ئەم فیلمە کە "جۆرێکی سەرشێواوی ئێرانی" بەرھەمیھێناوە".
و بەرپرسی ڕاگەیاندنی نووسینگەی ئاگەداری بەرژەوەندییەکانی ئێران لە قاھیرە وتی کە خودی فیلمەکە لە سەرەتاوە لە فیلمێکی بەڵگەنامەیی کەناڵی ئاسمانی جەزیرە وەرگیراوە.
مەبەست لە بەرنامەکە بەرنامەی "تاوانی سیاسییە" و ماوەکەی دوو کاتژمێرە و بیروڕای شیکەرەوە و گەواھیدەرەکانی سەدەی ڕووداوی تیرۆرکردنەکە لەخۆدەگرێت.
دەرھێنەری بەرنامەی «تاوانی سیاسی» تامیر موحسین وتی ئەو کاتەی سەیری «لەسێدارەدانی فیرعەون»م کرد ڕوونبووەوە کە زۆربەی گرتەکانی لە بەرنامەکەی ئەوەوە براوە،
لە ڕۆژی سێ شەممە ھاوڕێکەوتی ٥ی ئاب ٢٠٠٨ ئامرازەکانی ڕاگەیاند لێدوانەکانی کەریم عەزیزی ڕاوێژکاری ڕاگەیاندنی نووسینگەی بەرژەوەندییەکانی ئێران لە قاھیرە گواستەوە.
تێیدا ھاتبوو کە وەزارەتی ڕۆشنبیری ئێرانی لێکۆڵینەوەیان دەربارەی لەسێدارەدانی فیرعەون کردووە و گەشتوونەتە ئەو ئەنجامەی کە فیلمەکە خۆی لە فیلمێکی تر بەڵگەنامەیی وەرگیراوە کە لەلایەن کەناڵی جەزیرە بەرھەمھێنراوە.
عەزیزی ھەروەھا وتی لیژنەی ڕێزلێنانی شەھیدەکانی ئیسلامی ئێرانی سوودیان لە ئەم فیلمە بەڵگەنامەیییەیان بینیوە و بۆ فارسی وەریانگێڕاوە و لەسەر سیدی بڵاویان کردووەتەوە و لۆگۆی کەناڵەکەیان لابردووە و لۆگۆی لیژنەکەیان لە شوێنی داناوە.
ھەروەھا بەرپرسی ئێرانی ڕوونیکردەوە کە ئەو لێکۆڵینەوانەی وەزارەتی ئێرانی ئەنجامی داوە گەیشتووەتە بە ڕاستی فیلمەکە دوای دانپێنانی ئەندامەکانی کۆمەڵەی "ڕێزلێنانی شەھیدەکانی ئیسلام".
ھەروەھا کەریم عەزیزی ئاماژەی بەوە دا کە فیلمەکە نافەرمییە و ئەو ڕێگەپێدانی بڵاوکردنەوە یان لەبەرگرتەوەی لە وەزارەتی ڕۆشنبیری ئێرانی وەرنەگرتووە ھەر بۆیە بەێی قسەی ئەو نافەرمی و نایاسایییە.
کەناڵی جەزیرە لە ٦ی ئابی ٢٠٠٨ ئاگەدارییەکی بڵاوکردەوە و تێیدا ھاتبوو کە فیلمی «لەسێدارەدانی فیرعەون» ھیچ پەیوەندییەکی بە کەناڵەکەوە نییە.
ھەروەھا جەزیرە وتی «لەسێدارەدانی فیرعەون» بریتییە لە لادان و تێکدانی بەرنامەی تیرۆرکردنی سادات کە کەناڵەکە بە درێژایی سێ ساڵی ڕابردوو پەخش کردووە،
دەسەڵاتی ئاسایشە میسرییەکان لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨ بەسەر کەناڵی جیھانی ئێرانیان دا کە بە زمانی عەرەبی لە قاھیرە کار دەکات،
ئەحمەد سیوفی بەڕێوبەری کەناڵەکە لە قاھیرە بوونی ھەر پەیوەندییەک لە نێوان فیلمی لەسێدارەدانی فیرعەون و کەناڵەکەی ڕەتکردەوە.
داوایەکی یاسایی دژی وەزیری فەرمانبەرە گشتییە مسرییەکان عائیشە عەبدولھادی بەرزکرایەوە ئەمەش لەبەر ئەوەی ڕێگەی بە بەژداریکردنی چوار پسپۆڕی جوانکاری لە زنجیرەی سەرۆک کۆماری پێشووی میسر جەمال عەبدولناسر دابوو.
لەبەر ئەوەی ھەر وەک خۆی دەڵێت «ئەم ڕێوشوێنە دەکرێت مەترسی لەسەر ئاسایشی نەتەوایەتی ھەبێت» ئەمەش «لەبەر توانای ئەوان کە دەتوانن سیمایی ھەر کەسێک بگۆڕن».
بەرپرسی بەشی ڕاگەیاندن لە نووسینگەی چاودێری سوودمەندی ئێرانی لە قاھیرە لەسەر فیلمەکە وتی «دەربارەی ھەڵوێستی فەرمی کۆماری ئێرانی ئیسلامی دەرنابڕێت،
لە لێدوانێکی وەزارەتی دەرەوەی میسردا ئەوە ھات کە یارمەتیدەری وەزیری دەرەوەیی بوارەکانی ئاسا دیبلۆماس «تامر خەلیل» چاوی بە سەرۆکی نووسینگەی ئاگەداری بەرژەوەندییەکانی ئێران لە قاھیرە کەوت،
ئەنجومەنەکە بانگێشەی بۆ ڕاگرتنی پەخشی فیلمەکە لە ھەموو بوارەکانی ڕاگەیاندنە فەرمی و نافەرمییەکاندا کرد بەو پێیەی ژیاننامەی ئەنوەر سادات دەشێوێنێت،
کە فیلمەکە ھەڵوێستی فەرمی نانوێنێت ناکرێت بە ئاسانی قوبووڵ بکرێت لەبەر ئەوەی ھەموو کات تێکەڵ کردنێک لە نێوان ھەڵوێستە فەرمی و نافەرمییەکاندا لە تاران ھەیە و ئێران شتێکی نییە کە بتوانێت لە بوواری ئازادی ڕا دەربڕیندا شانازی پێوە بکات».
ھەروەھا دەرھێنەر تامیر موحسین لەسەر ئەو فیلمە بەڵگەنامەیییەی دەریھێناوە و بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٦ لەسەر جەزیرە لە ڕۆژی یادکردنەوەی تیرۆرکردنی ساداتدا پەخشکرا قسەی کرد؛ و دەڵێت ھیچ دیمەن یان گرتەیەک لە فیلمەکە نەسڕدراوەتەوە،
و ئەو نەیدەزانی کە فیلمەکەی لە "لەسێداەدانی فیرعەون"دا بەکارھاتووە تەنھا ئەو کاتە نەبێت کە "ھاوڕێکانم لەسەر ماڵپەڕی یووتیووب سەیریان کرد و پێیان وتم ئەم فیلمە لە فیلمێکی منەوە وەرگیراە،
ھەروەھا کەریم عەزیزی بە ڕۆژنامەی ئەلمیسری ئەلیەومی ڕاگەیاند کە پێوایە ئەو کێشەی فیلمەکە دروستیکردبوو تەواوبووە ئەمەش دوای ئەوەی ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی ئێرانی نییە،
ھەروەھاش وتی کە «بوارەکانی ڕاگەیاندنی میسری لە وروژاندنی بابەتەکە وەستاوە دوای ئەوەی زۆرێک لە پێنووسەکان بەر ڕەخنە و جمێن کەوتن لەگەڵ ئەوەی سەیری فیلمەکەیان نەکردووە.»
سەرۆکەکانی خراپ ڕەفتارکردنە و بە ھەڵسوکەوتێکی نا بەرپرسانەیە و دژایەتی سادەترین تێگەیشتنی دیبلۆماسی و دراوسێیی و عورفی نێودەوڵەتی دەکات".
ھەروەھا سەرنووسەری ڕۆژنامەی ڕۆژی ئەمڕۆ محەممەد حەسەن ئەلئالفی لە پارتی نیشتیمانی میسری فەرمانڕەوا لە میسر دەربارەی ویستی بۆ بەرھەمھێنانی فیلمێک چیرۆکی سەرکەوتنی سیاسی ڕووحوڵڵا خومەینی بە ناونیشانی «خومەینی ئیمامی خوێن» تۆمار بکات ڕاگەیاند.
و ماڵپەڕی مەسڕاوی دەربارەی تەرخانکردنی ٢٠ ملیۆن جونەی بۆ بەرھەمھێنانی فیلمەکە باسکرد و بۆ دەرھێنانی فیلمەکە محەممەد فازڵ دانرا.
و بەژداربووان فیلمەکەیان بە «فیلمێکی میسری وەرگێڕاو بۆ فارسی» پێناسە کرد و لە کۆکردنەوەی چەند پارچەیەک زیاتر نییە کە لە چەند ئەڵقەیەک دەربارەی تیرۆرکردنی سادات لەسەر کەناڵە ئاسمانییە عەرەبییەکان لە ساڵەکانی پێشوودا پەخشکراوە.
سەرۆکی سینەمایییە میسیرییەکان محەممەد لسینی ڕایگەیاند کە ئەو خەریکی بەرھەمھێنانی فیلمێکی گێڕانەوەیی درێژ لەسەر ژیانی ئایەتولڵایە،
کاتێک باڵیۆز نائیلەت جەبر یارمەتیدەری وەزیرەی دەرەوە بۆ پەیوەندییە سیاسییە نێودەوڵەتییەکان ڕۆڵی میسری لە کۆبوونەوەکەدا گێڕا.
یەکێتی تۆپی پێی میسر بڕیاری ھەڵوەشانەوەی یارییە دۆستییەی کە بڕیار بوو لە نێوان ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر و ئێراندا ڕووبدات لە ٢٠ی ئابی ٢٠٠٨ دا.
ھەروەھا سەرۆکی یەکێتییەکە سەمیر زاھر وتی کە ئەو لەگەڵ وەزارەتی دەرەوەی میسر بە درێژایی ١٠ ڕۆژ بۆ گەڕان لە بابەتەکەدا لە پەیوەندیدا بووە،
دەنگدان بریتییە لە شێوازێک کە کۆمەڵەیەک پێی ھەڵدەستێت بە مەبەستی ھەڵبژاردنی بریارێک یان دەربڕینی بۆچوونێک لە دوای چەندەھا گفتوگۆ،
دانیشتووانی ناوچەیەک کە نوێنەرایەتی دەکرێن لەلایەن کەسێکی ھەلبژێردراوی فەرمییەوە بە «دەنگدەر» ناودەبرێن و کەسە پالێوراوەکەش بە «پاڵێوراو - نوێنەر».
باوترین ڕێگە بۆ دەنگدان شێوازی پێشنیاری کاغەزییە کە دەنگدەران ھەڵدەستن بە ھەڵبژاردنی ئەو کەسەی پێیان باشە و لەگەڵیاندا دەگونجێت.
لە ھەندێک لە وڵاتاندا ھاووڵاتییان ڕێگەپێدراون لەسەر ھێڵی ئینتەرنێت دەنگ بدەن؛ وڵاتی ئیستۆنیا یەکێک بوو لە یەکەمین وڵاتەکان کە دەنگدانی سەرھێڵی بەکارھێنا و لە دەنگدانی ناوخۆییی ساڵی ٢٠٠٥ بەکار ھاتبوو.
یەکان ڕێگەدراو بوون کە دادگاکانی خۆیان بەڕێوە بەرن بەپێی سیستەمە یاسایەکانی خۆیان لەو دۆسیەیانەی تێکەڵ نەبوو بە دەستە ئایینەکانی تر،
وەک خواردنی گۆشتی بەراز و عارەق و ھەروەھا ئەو مامەڵانەی لەلایەن موسوڵمانەکانەوە بە قێزەون تەماشە دەکرا (وەک لە ئایینی زەردەشتی دا ھەیە،
ناموسوڵمانەکان مافی بەژداری کردنی ئەو جۆرە چالاکیانەیان ھەبوو تەنانەت ئەگەر موسوڵمانەکانیش زویر بکات بە مەرجی ئەوەی ئەم چالاکیانە ھەرگیز نەخرێنە بەردەم دادگاکانی ئیسلام وە ئەو کەمینە ئایینەیانە باوەڕیان وابێت کە چالاکیە گۆماناویەکان ڕێگەپێدراوە بەپێی ئایینەکەی خۆیان.
دەستەواژەی ئازادیی ئایین وەک لێبووردەیی و دڵ فراونی بەرانبەر بە باوەڕە جیاوازەکانی تر پێناسە کراوە لە کاتێک دا ئازادی پەرەستن وەک ئازادی کردارێکی تاکەکەسی پێناسەکراوە.
ھەرچەندە ھەندێک لە وڵاتان جۆرێک لە ئازادیی ئایینیان پەسەند کردوە بەڵام زۆربەی جار چالاکی و مامەڵاکانیان سنووردار کراوە لە رێی سزای باجی،
بە واتای «تاکی پارێزراو» بۆ ئەو کەسەی کە دواکەتووی ئایینێکی پەسەندکراوی دیکەیە جگە لە ئیسلام و رێزیان لێگیراوە و بێ کێشە ژیانیان بەرێ کردوە.
چەندەھا توێژەر و ڕوناکبیر باوەڕیان وایە کە سەرەکیترین و کۆنترین ئایین لە ھیندستان ە و ھەر لەکۆنیشەوە تا ئێستا لێبوردەترین و ئاشتخوازترین ئایین بوو.
سیخ و ئایینە ناوخۆیەکان کە ئایینی نەتەوەیی ئەم ناوچەیەن بەڵکو مەسیحی و ئیسلامیش لێرە بوژاونەتەوە و گەشەیانسەندووە. لێبوردەیی ئایینی شتێکی خۆڕسکە لە دابونەریتی ھیندی دا.»
نابێت یەکێک باوەڕەکەی خۆی بەرز بکاتەوە بە ناشرینکردنی باوەڕی ئەوانی دی و ھیچ مرۆڤێک نابێت قسە لەسەر باوەڕەکانی تر بکات بە بێ بوونی ھۆکاری دروست.
ئازادیی ئایین لە لایەن زۆرینەی خەڵک و گەلانی جیھانەوە وەک یەکێک لە مافە بنچینەیەکانی مرۆڤ تەماشادەکرێت و ئاماژەی پێکراوە لەژێر بڕگەی ٨ جاڕنامەی جیھانی مافەکانی مرۆڤ.
ئازادیی ئایین واتە ئەوەی کە حکومەت مۆڵەت دەدات بە ڕێبازەکانی دیکە یان ئایینەکانی دیکە مامەڵەی ئایینی بکەن لەپاڵ ئایینی دەوڵەت دا و شوێن کەوتووانی ئاییەنەکانی دی ناچەوسێندرێنەوە.
کۆمەڵێک یان ئایینێک ئارەزوو دەکەن باوەڕیان بە چی ھەبێت بەڵام مانای ئەوە نییە کە مافی مامەڵەی باوەڕ یان ئایینەکەیان ھەبێت بە کراوەیی و لە بەردەم خەڵکی دا بە شێوازێکی ئاشکرا.
ئەم ھێنان و بردنە بەردەوام بوو لە نێوان کاسۆلیک و پرۆستانتەکان دا لە ئینگلتەرا دوای ئەوەی ماری یەکەمی ئینگلتەرا گەڕایەوە و وڵاتەکەی بۆ ماوەیەکی کەم خستە سەر ڕێبازی کاسۆلیکی لە ١٥٥٣ و پرۆستانتەکانی سزا دەدا.
ئینجیلی پادشا جەیمس کە لەلایەن پادشا جەیمسی یەکەمی ئینگلتەراوە دەرکرا و چاپکراو لە ١٦١١ دا و بە نیشانەیەکی دیاری ڕێبازی پرۆستانت دادەنرێت،
لە سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام دا دادوەرە موسوڵمانەکان بۆیان نەبوو دەستێوەردان بکەن لە کێشەی ناموسوڵمانەکان دا مەگەر لەسەر داواکاری ھەردوولا بڕیار بدرێت لەسەر یاسای ئیسلامی دادگایەکە بەڕێوەبچێت،
دواتر فەرمانڕەوای ئیسلام ئازادیی ئایینی پەسەند کرد بە مەرزی ئەوەی کە کۆمەڵگا نا موسوڵمانەکان پلەی پەسەندبکەن و پیاوە پێگەیشتووەکانیان سەرانە بدەن لە جێی ئەو ی کە دانیشتووە موسوڵمانەکانی دەیدەن.
سەرئەنجام لوسەر ھەوڵی دا بە دانانی سنوورێک بۆ ڕێژەی تێوەگلان و چاکسازی بکات لە ناوخۆی کلێسەدا بەڵام ئەمە نەیتوانی سەرکوتوو بێت چونکە بە واتای کۆتای پیاوانی ئایینی و پاپا دەھات.
بەریەک کەوتنەکانی نێوان یەھودی و یۆنانیەکان لە سایرینی لە ساڵی ٧٣ تا ١١٧ دوای زایین و لە ئەسکەندەریە لە ١١٥ دوای زایین دەستخەری وێنەی کاولکاری شارە ناسراوەکانن.
ڕۆمانیەکان زۆربەی ئایینەکانیان پەسەند دەکرد بە یەھۆدیشەوە و ھانی خەڵکانی ناوخۆی ناوچەکانیان دەدا بەردەوام بن لەسەر پەرەستنی خواکانی خۆیان دا.