polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
بەڵام لە ڕاستیدا ئەم وێنە فۆتۆگرافییەی کە لەسەردەمی ئەمڕۆدا ھەیە بنەچەکەی تەنیا ناگەڕێتەوە بۆ ئەم دۆزینەوە فیزیاوییانە کە خۆیان لە دیراسەکردنی ڕووناکیدا دەبیننەوە بەڵکوو دۆزینەوەکە پەیوەندیەکی توندوتۆڵی بە زانستی کیمیاشەوە ھەیە کاتێک کە زانای فەرەنسی لە ساڵی ١٨٢٦ توانی بۆ یەکەم جار وێنەی شەقامی بەر ماڵەکەی خۆی بکێشێت بە کامێرایەک کە لە شوێنی یان لە دیواری بەرامبەر کونی کامێراکەدا بۆردێکی ڕووپۆشکراوی دانا بە ماددەی بەمەش توانی یەکەم وێنە لە مێژوودا لەسەر ئەم بۆردە ھەستوەرە لە ماوەی ھەشت کاتژمێردا تۆمار بکات.
دیارە ئەم کامێرایە یان ئەم سندوقە تاریکە لە ماوەی ئەم سێ چوار سەد ساڵەی دوای دۆزینەوەکەی داڤینچی چەندین گۆرانکاری لە شێوە و قەوارەدا بەسەردا ھاتبوو.
ھەروەھا دانانی بەربەستکەری ڕووناکی لە شوێنی کونەکەدا لە لایەن دانیال باریارو و ھاوێنەی چاویلکە لەلایەن جیرم جاردان لە ساڵی ١٥٣٠ز پاشان ئەسانیۆس کارشێ ھەڵسا بە دانانی ھاوێنەیەکی پێشکەوتووتر لەھی چاویلکەی ساڵی ١٦٤٠ز لە پاشان دانانی ئاوێنەیەک بە گۆشەی ٤٥ لەناو سەندوقەکە بۆ پێچەوانەکردنەوەی دیمەنەکە بۆ سەرووی سەندووقەکە،
لەم کورتە مێژووەی سەرەوەدا مەبەستمان گەشەکردن و پێشکەوتنی جۆر و شێوازی کارکردنی کامێرایە لەماوەی نێوان ١٤٩٠ تا ١٨٢٦ واتا لە داڤینچیەوە تا دەگاتە نیبس.
بۆیە دوای ئەو زانایەک بەناوی لەساڵی ١٨٣٧ توانی زەمەنی وێنەکێشانەکە لە چەند کاتژمێرێکەوە بکات بە ٣٠ خولەک لەدوای ساڵێک دوای ئەوە زاناکان توانیان خوێی ھالیداتی زیو بەکاربێنن بۆ وەستاندنی وێنەکە لە ساڵی ١٨٤١ فوکس تالبۆت جۆرە پەڕێکی تازەی دروستکرد ناوی نا کالۆ تایپ واتە وێنەگرتنی سەرسوڕهێنەر وە ئەم شێوازە بەردەوامبوو تا ساڵی ١٨٥١ بەڵام ئەم شێوازە کە بە کۆلۆدیۆنی تەڕ ناودەبرا و بریتی بوو لە تێهەڵسواندنی بۆردێکی شووشەیی لە نێو خوێی ئایۆدیدی پۆتاسیۆم و کۆلۆدیۆن،
ئەم لێکۆڵینەوەو توێژینەوە زانستیانە بەردەوام دەبێت ڕۆژ لەدوای ڕۆژ گۆڕانکاری سەیرو سەمەرەتر بەدوای خۆیدا دێنێت تاوەکو ساڵی ١٨٨٨ کاتێک جۆرج ئیستمان کۆداک لە داھێنانێکدا توانی فیلمی لولکراوی ١٣٥ ملم دورست بکات و کۆمپانیای دابمەزرێنێت.
بەم کارش توانی کامێرا ڕەوانەی ھەموو ماڵێک بکات و مێژووی دوای داھێنی کامێرای ١٣٥ یش فریای ئەوە کەوت کە ڕووداوەکانی ھەردوو جەنگی جیهانی بە ئەمانەتەوە تۆمار بکات و ئەو پێشکەوتنانەی کە لە سەدەی بیستیشدا لەم بوارەدا ھاتەکایەوە لە شێوەی دروستکردنی کامێرای کۆداکی فەوری و تەکنەلۆژیای ژمارەیی دیجیتاڵ کە خۆمان لەگەڵیدا ژیاوین و ئەو مێژووە هاوچەرخە دەبینین کە ڕۆژ لەدوای ڕۆژ زانست بەرەو پێشەوەتر دەچێت.
ھەموو رەگەزە پێکھێنەرەکان تێیدا لە شێوازێکی رێکخراودا کارلێکی خۆیان دەکەن و ھەماھەنگ دەبن چونکە ئامانجی پێکھاتە گەیشتنە بە شێوازێکی تۆکمە و رێکوپێک،
ھەربۆیە پێکھاتەیەکی باش ئەوەیە بینین پەرش نەکاتەوە بەسەر ھەندێک لە رەگەز و یەکەکانەوە یان لەمیانی ناھاوسەنگیی ئەگەر لەخۆی بگرێت،
وێنە لەھەمانکاتدا ناوەرۆکیش دەگەیەنێت ئەوەش بەپێی ھەموو ئەو ھێما و ئاماژە و سیمبۆلانەی کە ھەڵگریەتی یاخود واتا و ناوەرۆکەکانی،
لە وێنەدا ناوەرۆکی بەرچاو و دیار ھەیە یاخود ھەر ناوەرۆکێکی دیکە کە دەبێتەوە فرەمانایی و لەگەڵ بەشدارییەکانی بینەردا پەلیان لێدەبێتەوە و لەگەڵ ناوەرۆک و گوتاری سەرەکیدا یەکتری تەواو دەکەن.
یاخود جیھانەکان و رەھەندەکان بەرجەستە دەکاتەوە ئەگەر لە وێنەی پۆرترێتێکیشدا خۆی نمایش بکات کە وێنەگر ھەوڵی بەئەنجام گەیاندنی بۆدەدات.
لەبەرئەوە پێوەری حوکمدان و بڕیاردان لە چۆنێتی زمان و گوتارەکانی لە گەیاندنی بیرۆکە و ئاماژەکاندا خۆی دەنوێنێ کە وێنە بە ناوەرۆکێکی بەرچاو دەیخاتە روو یان مانای شاراوە کە شیاوی شرۆڤەکردنن،
کاری ھونەریی وەختێ بینەر رامانی تێدا دەکات لەسەر بنەمایەکی لۆژیکی رادەوەستێتەوە کە ئەویش پرۆسەی سەرنجڕاکێشان و رامان و وردبوونەوەیە،
پاشان چێژوەرگرتن و خۆشنودی کە ئەوەیان پەیوەست دەبێتەوە بە پاشخان و ئاستی رۆشنبیریی وەرگرەوە کە لەگەڵ ناوەرۆکی وێنەکە و واتاکەیدا کارلێک دەکات.
ئەو بنەمایانەی لە پێکھاتەی ستاتیکادا پێویستە وێنەگری فۆتۆگرافی رەچاوی بکات ئەوەیە پێکھاتە و خەمڵاندن سەبارەت بە وێنە بەمانای دانانی ھەموو وردەکارییەکان دێت یاخود رەگەزەکانی لە پەیوەندییەکی ھەماھەنگ و تەبادا پێکەوە ببەسترێنەوە،
وەلێ ئێمە لێرەدا مەبەستمان ئەوەیە کە پێکھاتەی ستاتیکای وێنە بۆ خۆی ئامانج و مەبەستێک نییە ئەوەندەی ناوەرۆکەکەی شتێکی بنەڕەتییە،
بەوەش دەرکپێکردنی مانا و واتای وێنە بەرھەم و ئاکامی چەندین فاکتەری خودییە کە لە رۆشنبیریی و چێژبینینی ھونەریی و ھەستی جوانیی و رەچاوکردنی رووناکیی و گۆشەنیگا و کاتی دیاریکراوی وێنەگرتنەوە دێتە ئاراوە.
لەبەرئەوەی فۆتۆگرافەر تەنھا پیشەوەرێک نییە ئەوەندەی لە گەوھەردا ھونەرمەندێکە و لەنێو رووداوەکاندا کاردانەوەی ھەیە و کاریگەریی ھەستەکانیەتی دەبنە پاڵنەری کارکردنی،
فۆتۆگرافەر چاومان بە رووی جیھانی تیشک و رەنگەکاندا دەکاتەوە و بە شێوازێکی زیندوو دەیانپشکنێ وەک ئەوەی بۆ یەکەمجار بێت دەرکیان پێ بکەین.
ئایا دیارترین ئەکتەری سینەمایی و یاریزانانی وەرزشیمان ھەر ئەوەندەی ئیستا خۆشمان دەویستن کە ئیستا خۆشمان دەوێن و ئایا بروامان وایە ئەوانیش بەبێ دەرکەوتن لە وێنەکان ئەوەندەی ئێستا لایەنگریان دەبوو؟
ئایا تا ئیستا بیرمان لەوە کردووەتەوە کە کاریگەری وێنەیک دەسەڵات لە سیاسییەک دەستێنێت و بە پێچەوانەش ئەوی تر دەباتە سەر کورسی دەسەڵات؟
ئایا دەتوانین ڕێز و خۆشەویستیمان بەرامبەر بە ھەیبەت و ماندووبوونی سەرکردەکانمان لە کۆنەوە تا ئێستا پێشان بەدەین و بەبێ بایەخ لێیان تێپەڕ بین؟
ئایا خوێندنەوەی سەدان لاپەڕە لە ژیان و داب و نەریتی ژیانی کۆمەڵگایەکانی تری جیھان بەبێ دیتنی وێنەیەک لەسەر چۆنیەتی ژیانیان، جلوبەرگ،
ئەمانەی سەرەوە و سەدان نموونەی تر بەڵگەیە بۆ داپۆشینی ژیانی تاکەکەسی و کۆمەڵایەتی ئێمە بە وێنەیە و لێرەدایە کە نەقشی ھاتنە کایەی ئەم زانستە پڕ ڕەنگتر دەبێت.
ئەم پرۆسەیە بەھۆی بەکارھێنانی ئیکسپۆزەری کامێراوە ئەنجام دەدرێت و تاکوو کونی ئیکسپۆزەر تەسک بێت ئەوا قووڵی مەیدان زیاتر دەبێت بە پێچەوانەشەوە تاکوو کونی ئیکسپۆزەر کراوە بێت ئەوا قوڵی مەیدان کەم دەبێتەوە،
ئەم پرۆسە ھونەریە یەکێکە لە گرنگترین زانیاریەکانی سەر کامێرا کە پێویستە وێنەگر بەتەواوی شارەزایی لێی ھەبێت چونکە ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە بەکارھێنانی ھاوێنەی کامێرا بە شێوەیەکی تەندروست.
ئایا ناوێکمان بەخێرایی دێتە سەر زمان کە خزمەتی ئەم بوارەی کردبێت و نەوەک کارێکی بۆ قازانجی ئابووری تاکەکەسی بەڵکوو وەک ویست و ئارەزوو،
ئەم گۆشەیەی کە ئەم جۆرە ھاوێنەیە تۆماری دەکات فراوانەو زیاتر لەم شوێنانەدا بەکاردێت کە مەودای ھاتووچۆکردنی وێنەگر تیایدا کەمە.
لایەنە خراپیەکانی ئەم جۆرە ھاوێنەیە ئەوەیە کە گۆڕانکاری لە دوریەکانی روودەدات و قەبارەی تەنەکان دەگۆڕێت لە شێوەی ئاسایی خۆیان بەتایبەتی ئەگەر بێت و لە نزیکەوە وێنەی تەنەکانی پێ بکێشیت،
کە تاکوو ژمارەی ئەو خانانە زیاتر بێت وێنەکە بە وردبینییەکی بەرزتر دەردەکەوێت و بە پێوەری پیکسل و مێگا پیکسل دەسنیشانی جۆری ھەستەوەری ناو کامێرا دەکرێت،
کامێرای تاک ھاوێنەی ڕیفلێکس دیمەنی بەرامبەر کامێرا ڕاستەوخۆ وەکوو خۆی دەگوازێتەوە بەبێ ھیچ گۆڕانکاریەک واتە ئەو دیمەنەی کەلەمیانی دیاریکەری دیمەنەوە وێنەگر دەیبینێت ڕێک ئەو وێنەیەیە کە ھاوێنەکەی ئاڕاستەکراوە بەبێ ھیچ گۆڕانکاریەک لە گۆشەکەیدا.
بەھەمان شێوەی ئەو بایەخی‌ بەم ھونەرە شارستانییە داوە و تەنانەت بە کامیرای خۆی چەندین دیمەنی زیندووی ژیانی کوردستان و کەسایەتیی گەلەکەی خۆی لە فەوتان ڕزگار دەکات و لە چوارچێوەی زیندووی فۆتۆگرافیان دەگرێت.
دەتوانین بڵێین وێنە ئەو شتە ڕاستەقینەیە کە لە سەر پەڕ یا فلمێکی هەستیار بە رووناکی ساز دەبیت و ئێمە بە چاو دەێبینین و ئەمەش بە ھۆی کەرەستەکانی تایبەت بە وێنەگرییەوە دێنە ئاراوە.
بەڵام بە شێوەیەکی گشتی بۆ وێنەگرتنی پۆڕترێت زۆر گونجاوە کە لەبەر بەھۆی درێژی دوورە تیشکۆکەیەوە دەتوانێت دیمەنی بابەتەکە یان پۆڕترێتەکە لە باکگراوندەکەی جیا بکاتەوە واتە ئامانجەکە ساف و روون دەردەکەوێت و باکگراوندەکەش لێڵ دەبێت.
ھەروەھا جۆری تاک ھاوێنەی ڕیفلێکس و جووت ھاوێنەی ڕیفلێکسیشی ھەیە کە ھاوێنەیەکیان بۆ دیاریکردنی دیمەنە و ئەوەی تریش بەرامبەر کونی ئیکسپۆزەرە.
حوسێن حوزنی موکریانیش پێشڕەوی ھەرە چالاکی مەیدانی ھونەری‌ فۆتۆگرافەکانە کە ساڵی کاتێک کە لە ئەڵمانیاوە دەگەڕێتەوە بۆ حەلەب،
کامێرایەکی وێنەگرتن لەگەڵ خۆی دەھێنێت و لەناو چاپخانەکەی خۆیدا لە ڕواندز دایدەمەزرێنێت و بۆ کاری وێنەگرتنی ڕۆژنامەگەری و بڵاوکردنەوەی وێنە لەناو کتێب سوودی لێوەردەگرێت.
یەکەمین وێنەگری کورد کە لە کوردستاندا ستۆدیۆی وێنەگرتنی دامەزراندبێت و ھونەری فۆتۆ و وێنەگرتنی لەناو کورداندا بڵاوکردبێتەوە و وێنەگرتنی کردبێتە پیشەیەک بۆ خۆی،
لە ماوەی دوو دەیەی ڕابردوودا ژمارەیەکی زۆر لە کوردانی پەیڕەوانی ئاینی ئیسلام وازیان لێھێناوەو گەڕاونەتەوە سەر ئاینە کۆنەکانی کورد بە نموونە مەسیحی و زەردەشتی.
ڕێژەیەکی زۆر لەو کوردانە بوون بە مەسیحی پڕۆتیستانتیان ھەڵبژاردووە وە کڵێسای کوردی بە لقەکانیشیەوە ١٠ دانە ھەن لە شارەکانی کوردستان ئەوانیش«ھەولێر-سلێمانی-دھۆک-ڕانیە-چەمچەماڵ-سۆران-کەرکووک» بەڵام زۆرجار ماڵێک یاخود بینایەک یان ھۆڵێک دەکرێت بە کڵێسا.
ھۆکاری ھەڵبژاردنی ئەم دوانەش بۆ دوو سەبەبی زانراو دەگەڕێتەوە سەرەتای ھاتنی مەسیحیەت دوای ڕوخانی حیزبی بەعس و صدام حسین بانگێشەرە مەسیحیەکانی وڵاتانی پرۆتێستانت ھاتن و خەڵکیان بانگێشە دەکرد وە ئێستا چەندین کڵێسای گەورە و بەناوبانگیان هەیە لەوانە «کڵێسای ڕافا» ئەم کڵێسایە کڵێسایەکی ئینجیلی و بەهێزە و لەشاری سلێمانیه هەروەها دەیان کەس بوون بەمەسیحی لەم کڵێسایه ،
وە پڕۆتێستانت واتە«چاکسازی» پڕۆتستانتەکان شوێنکەوتەی مەسیحن و لەدوای چاکسازیەکانی مارتن لۆتەرەوە تەشەنەیان کرد لە هەموو جیهان،
کاتۆلیکیش بەھۆی بوونی ئاشوری و کلدانیەکانەوە بانگێشەیان نەکرد بەناو کوردەکاندا و دژی ئەوەش بوون کە بکرێت بەڵام ئۆرتۆدۆکس لەساڵی«٢٠١٥»ەوە بۆ سەر توانیوویەتی قاچی خۆی بچێنێت لەناوی دڵی کوردانی باشوری کوردستان«عێراق»دا بێ ھیچ مادیەکی دارایی تەنھا بانگێشکردنێکی ئەلیکترۆنی«فەیسبووک-یوتووب-ئینستاگرام» سۆسیال میدیاکان بەگشتی ،
ئۆرتۆدۆکس خۆیان تەنھا بە یەشوع مەسیح«عیسا» دەبەستنەوە ئەو بە گەورە مەزن سەیردەکەن کە کۆنترین ڕێچکەی مەسیحیەتە وشەیەکە بە یۆنانی واتای ڕاست«فێرکەر-پەرستی» وە ئێستاکە شوێنکەوتەیەکی زۆری ھەیە و چاوەڕێ دەکرێ بەم ساڵانەی دوایی کڵێسا ئۆرتۆدۆکسی بکرێتەوە،
بەھۆی ڕووبەڕوو بوونەوەی تووندو تیژی لەلایەن موسوڵمانانەوە ڕێژەیەکی زۆر لە کوردە مەسیحیەکان ناچارکران کە ڕوو لە دەرەوەی وڵات بکەن لەپێناوی پاراستنی ژیانیاندا لە ساڵانی ١٩٨٠ بە دواوە،
لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا ھەزاران بنەماڵەی مەسیحی بە ھۆی ڕووبەرووبوونەوە لەگەڵ تۆندوتیژی لە بەشەکانی دێکەی عێراق ڕوویان لە ناوچە کوردنشینەکان کردووە بۆ مافی پەنابەرێتی.
بە گوتەی فروزانفەر "لە مەسنەویی مەولانادا زۆرێک لەو گوفتارانە دووبارە بوونەتەوە کە لە مەقالاتدا هەن." شەمس خۆی دەربارەی نووسین گوتویەتی،
لەبەرئەوەی گوفتارەکانم نانووسمەوە لە مندا دەمێننەوە و هەر ساتێک ڕوویەکی نوێم دەدەنێ." مەقالات پڕە لە بۆچوونەکانی شەمس دەربارەی بابەتە جیاوازەکان و سۆفییەکانی تر.
لەسەر شوێنی وەفاتی و چۆنیەتی وەفاتی ڕای زۆر و باسی زۆر ھەیە لە ڕایە سەرەکیەکان بەشێکیان دەڵێن لە قۆنیە کوژراوە و بەشێکیان دەڵێن لە شاری خۆی لە ئێران مردووە لە ساڵی ٦٤٥ کـ،
ئەو خەونێکی سەیری بینیوە لە تەمەنی دە ساڵیدا ئەویش دەچێت بۆ باوکی دەگێرێتەوە بەڵام ئەو بڕوا بە کوڕەکەی ناکات بۆیە ئەویش ماڵ جێدێڵێ و گەڕیدەیی ھەڵدەبژێرێت دەگوترێت کە شەمسی تەبرێزی ھیچ کات زیاتر لە شەوێک لە ھیچ جێگایەک نەماوەتەوە لە کاتی دەروێشایەتی خۆیدا.
ئەم بەیەکگەیشتنە ڕێڕەوی ژیانی ھەردووکیانی گۆڕی لەوەی کە مەولانای لە زانایەکی ئایینی ئاسایی کرد بە شاعیر و کەسێکی نقومبووی نێو تەسەوف و عاتیفە و بابگبێژێک بۆ عەشق و خۆشەویستی خودا.
بۆیە ڕۆیشتنی شەمس و جیابوونەوەی لە مەولانا دوای ٣ ساڵ کاریگەرێکی گەورەی کردە سەری و ئەو جیابوونەوەی بەکارەساتێکی دڵتەزێن وەسف دەکرد.
ھەندێک کەس شەمس بە مامۆستای ڕۆحی مەولانای ڕۆمی دادەنێن بەڵام خۆی ئەوە ڕەتدەکاتەوە و دەڵێت ھەم ئەو مامۆستای من بوو ھەمیش من مامۆستای ئەو.
وەکوو پێشتر باسکرا ھەندێک دەڵێن کە لەسەر دەستی قوتابیانی مەولانادا کوژراوە ئەویش بەھۆکاری ئیرەیی پێبردن بە پەیوەندی شەمس و مامۆستاکەیان و ھەر لە قۆنیە نێژراوە ھەندێکیش دەڵێن کە شەمسی تەبرێزی قۆنیەیی بەجێھێشت و لە شاری خۆی وەفاتی کردووە و ھەر لەوێ نێژراوە و گلکۆشی لەوێیە.
بەڵام لەلایەن پیاوێکی خاوەن دووکانی یارییەوە لە وێستگەکە دەگیرێت و پیاوەکە دەفتەرەکەی لێ وەردەگرێت کە زانیاری تێدایە لەبارەی ئامێرە خۆبزوێنەکەیەوە.
بچووکترین مەبەستیان بەسەرنجترەوە ھەڵگیراوەتەوە.» فیلمەکە لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بڵاوبووەوە.
بەو ماتریکسەی لە تەنیا یەک ڕیز پێک ھاتووە ئاڕاستەبڕی ڕیزی یان ماتریکسی ڕیزی و بەو ماتریکسەی لە یەک ستوون یان کۆڵەکە پێک ھاتبێت،
جۆر یان پلەی ماتریکس ژمارەی ڕیز و ستوونەکانی دەنوێنێت و بە شێوەی ژمارەی ستوون ژمارەی ڕیز دەنووسرێت بۆیە ئەگەر ماتریکسەک ٢ ڕیز و ٣ ستوونی ھەبێت جۆرەکەی ٣٢ دەبێت .
تەرکیزی کردە سوکایەتی کردن بە پێغەمبەری خودا محمد و ئەوەی کە یارمەتیدەری بووە لەو کارەدا و دروستبوونی ئاژاوە ئەوە بوو لە ڕیوایەتێکدا بوو کە بریتییە لە باسکردنی ڕیوایەتێک لە پەرتووکی بوخاری کە بە فەرموودەی الغرانیق (سەبارەت بە غرانیق:
کۆکەرەوەی غرنوق کە باڵندەیەکی سپی مل درێژە موشریکەکان بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە بتەکان لە خودا نزیکیان دەکاتەوە و شەفاعەتیان بۆ دەکەن بۆیە بە باڵندەیان دەشوبھێنن کە بەرز دەبێتەوە لە ئاسمان) و ئەگەر لە گێڕانەوەی ڕاست لە پەرتووکی بوخاری ١٠٢١دا و لە موسلیم باسی غەرانیق نەکراوە،
ھاوسەرگیرییەکە لە ٢ی تەمموزی ٢٠٠٧ کۆتایی ھات و لاکشمی ڕایگەیاند کە کۆتایی ھاتنی ھاوسەرگیرییەکە لە ئەنجامی خواستی خۆی بووە.
ڕۆمانی ئایەتە شەیتانییەکان لە مانگی ڕەزبەر ساڵی ١٩٨٨دا بڵاوکردەوە بووە ھۆی ئەوەی لە وڵاتانی جیھانی ئیسلامیدا ھەرا بنێتەوە چونکە کتێبەکە کەسایەتی پێغەمبەر محمدی بە سووکایەتییەوە بە پشتبەستن بە ھەندێک لە گێڕانەوەکانی سەحیحی بوخاری ئاشکرا کرد،
بەپێی ئەو داب و نەریتی پێغەمبەر محمد ئایەتەکانی لە قورئاندا زیاد کردووە بۆ ئەوەی پاساو بۆ بوونی سێ خوداوەند بھێنێتەوە کە لەو کاتەدا لە مەککە پیرۆز کراون،
بەپێی ڕیوایەتەکە پێغەمبەر محمد ئەم ئایەتانەی سڕیوەتەوە و گۆڕیوە بەو پاساوەی کە شەیتان لە ڕێگەی زمانی خۆیەوە ئەم ئایەتانەی گوتوە،
لەساڵی ١٩٨١ بە کتێبی خەڵاتی بووکەری ی بردەوە لەم کتێبەیدا باسی تێپەڕبوونی ھیندستانی کرد لە کۆلۆنیالیزمی بەریتانی بۆ سەربەخۆیی وە لەگەڵ دابەشبوونی ھیند.
بەڵام خۆی ئێستا یەکێکە لە ڕەخنەگرانی ئیسلام و بەشێ لە کۆمەڵگای موسڵمانان لە نووسینەکانی ئەو تووڕەن و فەتوای کوشتنیشی لەسەر دراوە.
لە ٣ی خەرمانان ١٩٨٩ ھەوڵێکی شکستخواردوو درا بۆ تیرۆرکردنی بە پەرتووکێکی بۆمبرێژکراو ھەوڵی گواستنەوەی پەرتووکەکە درا لەلایەن ئەندامێک لە بەناوی بەڵام پەرتووکەکە پێشوەخت تەقیوەتەوە و بەھۆیەوە کۆتا ھەوڵی کوشتن درا و دوو نھۆمی ھۆتێلی پادینگتۆن وێران دەکات.
لە ١٤ی ڕەشەمە ی ١٩٨٩ فەتوایەک سەبارەت بە بەفیڕۆدانی خوێنی نووسەر سەلمان ڕوشدی بە دەسەڵاتی ئایەتوڵڵا خومەینی ڕێبەری ئینقلابی ئێران لە ڕێگەی ڕادیۆی تارانەوە دەرکرا کە تیایدا ڕایگەیاند کە پێویستە سەلمان ڕوشدی لە سێدارە بدرێت و پەرتووکەکە پەرتووکێکی بێدینە بۆ ئیسلام.
لە ساڵی ١٩٩٩ سەلمان «ڕاستکردنەوەی ڕیشاڵەکان»ی بۆ کراوە کە بە وتەی خۆی تادێت کێشەی کردنەوەی چاوەکانی زیاتر دەبێت.
کەگردێکەو کەبەسەر دەکەوی لەسەرەوە پانتاییەکی تەختە بەبیرەوەری خەڵکەکەی کراوەتە خەرمان بەردەم ئەم قەڵایە ئاسەواری مەرکەزێکی لێیە بۆ پاراستنی قەڵاکە ئەمە مانای وایە لەو شوێنەدا میرنشینێک ھەبووەو میرێک یان پیاوێکی گەورەو دەسەڵاتداری لێ بووە شوێنی مەرکەزەکەش پێی دەوترێ شانی گۆلێ کەھەزار مەترێک دوورە لەقەڵاکەو شوراکان تائێستاش دیارن،
لەساڵی 1979یان1980بوو کاتێک لافاوێک ھەستا لەمایاوا لەناوچەی پیر ساڵح لەشوێنێکی تەختاییدا گۆزەیەک دەرکەوت کەزۆر نایاب بووە 14تەنەکە ئاوی دەگرت،
مایاوا وەک ھەموو گوندەکانی کوردستان کەوتۆتە بەر ھێرشی رژێمە یەک لەدوایەکانی عێراق ئەم گوندە لەساڵەکانی کاندا چەند جارێک بە فڕۆکە بۆردومان کراوەو چەندین کەس برینداربوونوو دوو کەس شەھید کراوە،
خەڵکەکە گوندەکەیان جێھێشتووە چوونەتە گوندی شوکێ و گێڵدەرە و لەساڵی ١٩٨٦-١٩٨٧ بەردەوام لە عەربەتەوە ئەم گوندە تۆپباران دەکرا تابەتەواوەتی گوندەکە داگیرکرا،
لەناوچەکەدا رژێم دەیزانی کەخەڵکەکەش بەردەوام ھاوکارو رێبەری پێشمەرگە بوون بۆ زۆربەی ناوچەکان و ھەمیشە ماڵەکان کراوە بوون لەڕووی پێشمەرگەدا.
كاره‌با له‌ساڵی 1984-1987 یه‌كه‌مجار گه‌یشته‌ ئه‌م گونده‌ تارووخانی گونده‌كه‌ له‌مانگی 5ی 1987 گونده‌كه‌ رووخێنراو خه‌ڵكه‌كه‌ی ناچاركرا رووبكه‌نه‌ ئۆردوگای باریكه‌‌و شارۆچكه‌ی عه‌ربه‌ت‌و مه‌ڕو ماڵاتیش تاڵان فرۆشكرا بۆ دووه‌م جاریش له‌ساڵی 2005 كاره‌با گه‌یشته‌وه‌ ناو گوند.
له‌ساڵی 1950كانه‌وه‌ سه‌یاره‌ هاتۆته‌ ناو گوند كه‌سه‌یاره‌ی شێخ حه‌سه‌ن بووه‌ خه‌ڵكی به‌رزنجه‌ بووه‌ به‌ربوومی پێ گواستۆته‌وه‌.
دروستكردنی مزگه‌وت له‌م گونده‌دا هاوكاته‌ یان دوورنییه‌ له‌گه‌ڵ دروستبوونی گونده‌كه‌ ئه‌وه‌ی به‌بیری خه‌ڵك بێت له‌كۆنه‌وه‌ مه‌لا ره‌حیم‌و مه‌لا ئه‌مین‌و مه‌لا مه‌حمود‌و مه‌لا محه‌مه‌د جه‌وهه‌ر له‌گوندبوون،
دامه‌زراندنی خوێندنگه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵه‌كانی په‌نجاكان‌و یه‌كه‌م مامۆستای خوێندنگاكه‌ مه‌لا مه‌حمود بوو كه‌خه‌ڵكی مۆریاس بوو،
له‌كۆندا تاپێش راگواستن كشتوكاڵ تاڕاده‌یه‌كی باش ده‌كرا وه‌ك گه‌نم ‌و جۆ و نۆك ‌و نیسك‌ و گلێنه‌‌ و زه‌ڕات ‌و ره‌ز‌و باخی هه‌ڵوژه‌و چواله‌ ئه‌مه‌ جگه‌ له‌بوونی چه‌ندین رووه‌كی خۆرسك وه‌ك قه‌زوان داره‌به‌ن‌و گۆیژ‌و به‌ڕوو‌و به‌ڵاڵوك‌و سه‌وزه‌ی به‌هاره‌.
هه‌رچه‌نده‌ مایاوا سه‌رچاوه‌ی ئاوی كه‌م بووه‌ له‌ئێستاشدا كه‌متره‌ به‌ڵام زۆربه‌ی زۆری ئه‌وكشوكاڵانه‌ ده‌كرێن به‌ڵام به‌ڕێژه‌یه‌كی كه‌متر.
هاوكات به‌شێكی تری بژێوی خه‌ڵكی گوند له‌سه‌ر به‌خێوكردنی ئاژه‌ڵ بووه‌ وه‌ ژماره‌یه‌كی زۆریش له‌گوند به‌خێو ده‌كرا كه‌زیاتر له‌ سه‌ر ره‌شه‌ ووڵاخ‌ و هه‌زار سه‌ر ماڵات تیادابووه‌ ئه‌مه‌ جگه‌ له‌بوونی چه‌ند هێستر‌و ماینێك كه‌بۆ جووت كردن‌و سواری‌و بار به‌كارده‌هاتن وه‌ له‌ئێستادا زیاتر له‌ سه‌ر ره‌شه‌ ووڵاخ ‌و سه‌ر ماڵاتی تێدایه‌ ئه‌وه‌ی شایانی باسه‌ له‌وه‌ڕگای باشیان هه‌یه‌ بۆ به‌خێوكردنی ماڵات.
تاساڵی ته‌نها بیری ده‌ستیان هه‌بووه‌ كه‌به‌ده‌ست ئاویان ده‌رهێناوه‌ به‌ڵام له‌و ساڵه‌دا حكومه‌ت بیرێكی ئیرتوازی بۆ لێداون كه‌به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك وه‌ك خواردنه‌وه‌و به‌خێوكردنی ئاژه‌ڵ به‌سوود بوو.
وه‌ له‌ئێستادا پڕۆژه‌ی ئاوی بۆ دروست كراوه‌و له‌سه‌ر بیرێكی ئیرتوازی‌و هیچ كێشه‌یه‌كی ئاوی خواردنه‌وه‌یات نی یه‌‌و ئه‌م ئاوه‌ به‌ بۆری دابه‌ش كراوه‌ به‌سه‌ر ماڵاندا.
مێژووی دروستبوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە لەناوچەکەدا ھاوکاتە لەگەڵ دروستبوونی گوندەکانی کاژاو بیوەک بەو پێیەی کەچەند گۆڕستانێکی گەورەی تێدایە کەئەمانە نیشانەیە بۆ کۆنی ئەم گوندە کەئەوانیش ،
گۆڕستانی ئاشە کۆنو گۆڕستانی مەلا ھەمزە (کە گۆڕی مەلا ھەمزەی لێ یە کەنازانرێ ئەو مەلایە چی بووە ئەو گۆڕستانەی بەناوەوە ناونراوە،
گۆڕی چەندین پیرو ئەسحابەی لێیە کەئەمە نیشانەی ئەوەیە کەشەڕ ھەبووە لەناوچەکە لەوانەش گۆڕی قەرە سحابە رەش کەخەڵکی بۆ کۆکە رەشە روویان تێ کردووە وەک لەکۆندا باوبووە،
گۆڕی چواریار کەدەکەوێتە بەردەمی قەڵا کۆنە گۆڕستانەکەش ھەربەناوی ئەوەوە ناونراوەو شایانی باسە گوندەکە کەوتۆتە ناوەڕاستی ئەو گۆڕانەوە.
دانیشتوانی ئەم گوندە لەھەرسێ بنەماڵەی بۆرەکەیی و رۆژبەیانی و مەنمی پێکھاتوون کەبێ کێشە پێکەوە ژیان دەگوزەرێنن تێکەڵیو ژن وژنخواز ھەیە لەنێوانیاندا.
سه‌رچاوه‌ی ئاوی مایاوا بریتین له‌كانی كه‌ تا دره‌نگانێك ده‌مێنێ‌‌و ووشكی نه‌ده‌كرد به‌ ئێستاشه‌وه‌ بۆ خواردنه‌وه‌‌و بۆ ئاژه‌ڵداری به‌كارده‌هات،
كانی مزگه‌وت كه‌له‌ ناو ئاوایی بوو بۆ مزگه‌وته‌كه‌ به‌كارده‌هات‌و بۆ خواردنه‌وه‌‌و ئاژه‌ڵ به‌كار ده‌هات،
كارێزی كه‌بۆ كشتوكاڵكردن‌و خواردنه‌وه‌‌و ئاژه‌ڵ به‌كارده‌هات كه‌ئاوێكی دور له‌گوند بوو له‌كاتی كشتوكاڵ‌و دروێنه‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی بۆ خواردنه‌وه‌ سوودیان لێ وه‌رده‌گرت ده‌چوون له‌وێ‌ ده‌حه‌وانه‌وه‌،
هه‌روه‌ها دوو بیری ده‌ستی هه‌بوون له‌ناو گوند یه‌كێكیان بیری مامه‌ كه‌ریم هه‌لاج بوو كه‌هه‌ڵیكه‌ندبوو بۆ خێر،
له‌پێش راگواستندا زیاتر له‌80 ماڵی تێدا بووه‌ پاش راپه‌ڕین‌و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی گونده‌كه‌ 65 خێزان گه‌ڕانه‌وه‌ گونده‌كه‌و درێژه‌یان به‌ژیاندا،
به‌ڵام به‌هۆی نه‌بووی خوێندنگه‌ی ناوه‌ندی‌و دواناوه‌ندی ورده‌ورده‌ ماڵه‌كان روویان له‌شاره‌كان كرده‌وه‌ بۆیه‌ له‌ئێستادا 25 ماڵی تێدایه‌ وابڕوات ئه‌و ژماره‌یه‌ش روو له‌كه‌متر ده‌كات.
مایاوا خوێندنگایه‌كی شیاوی 6 پۆلی بۆ دروست كراوه‌ كه‌تا شه‌شی سه‌ره‌تایی ده‌خوێنرێت بۆ ناوه‌ندی‌و به‌ره‌و سه‌ره‌وه‌ ده‌بێت روو له‌ناحیه‌ی به‌رزنجه‌ بكه‌ن كه‌ئه‌مه‌ش كارێكی هه‌روا ئاسان نی یه‌ 8-10 كم دووره‌.
ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحییەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.
ناوی گوندی مایاوا وه‌ك ده‌گێڕنه‌وه‌ له‌زۆركۆندا مه‌هدی ناوێك هاتۆته‌ جێگه‌ی ئه‌م گونده‌‌و نیشته‌جێبووه‌‌و ئاوه‌دانیكردۆته‌وه‌،
رایه‌كی دیش هه‌یه‌ كه‌ده‌ڵێت ماده‌كان ئه‌م گونده‌یان دروستكردووه‌و ئاوه‌دانیانكردۆته‌وه‌ بۆیه‌ ناونراوه‌ مادی ئاوا پاشان ده‌ماوده‌م بووه‌ به‌مایاوا.
لە ساڵی ٢٠٠٦ شاھید کاپور لە فیلمی 36 ڕۆڵێکی زۆر جوانی پیشاندا ھەر لەو ساڵدا و دوای ئەو فیلمە فیلمی کۆمیدی ی پێشکەش کرد بە ھەوادارنی کە تا ڕادەیەک سەرکەوتو بوو دواین فیلمی ساڵی ٢٠٠٦ فیلمی بوو کە لەگەڵ ئەمریتا ڕاو بوو و بووە یەکێک لە سەرکەوتوو ترین فیلمەکانی ئەوساڵە و باشترین سەرکەووتنی بازرگانی بۆ شاھید کاپوور تا ئیستا پالیورارا بوو بەدەستھێنانی خەڵاتی باشترین ئەکتەر لە ئەستێرەی شاشە بۆ دووەم جار لەسەر یەک،
لە ھاوینی ساڵی ٢٠٠٦ بۆ یەکەمجار گەشتێکی جیھانی کرد بۆ بینی ئاھەنگی ڕۆکستاری میوزیکی لەگەڵ ھەریەک لە سەلمان خان و کارینا کاپور و جۆن ئەبرەھەم و ئیشا دیول و مالیکا شیرویت و زاید خان.
لە ساڵی ٢٠٠٧ شاھید کاپور لە دوو فیلم دەرکەوت یەکەمیان & کە فیلمەکە شکستی ھێنا لە بۆکس ئۆفیس و فیلمی دووەمی ئەو ساڵە بوو کە یەکێک بوو لە باشترین فیلمەکانی ئەو ساڵە و لەچەند ئاھەنگێکا پالیورارا بۆ باشترین ئەکتەری ساڵ لەوانە فیلم ڤییر
دوای ئەوە شاھید کاپوور لە فیلمی دەرکەوت لەگەڵ ڤیدیا بالان و سەرکەوتنی بەدەست ھێنا و لە ساڵی ٢٠٠٩ شاھیدکاپوور بۆ یەکەم جار لە فیلمی دەرکەوت لەگەڵ پریانکا چوپرا کڵ شاھید دوو ڕۆلی ئەبینی و فیلمەکە سەرکەوتنێکی زۆر مەزنی دەستەبەر کرد
لەساڵی ٢٠١٤ لە فیلمی "حەیدەر" سەرکەوتنێکی مەزنی بەدەستھێنا و نزیکەی ١٠ میلیۆن دۆلاری قازانجبوو فیلمەکە بەر لەوکارەشی شاھید لەفیلمەکانی ڕانجکومار لە ٢٠١٣ و لە ٢٠٠٧ سەرکەوتنی دیکەی بەدەستھێنابوو.
و فەردین خان ئەو فیلمە شکستی ھێنا لە بۆکس ئۆفیس بەڵام ڕۆلی شاھید بە ناوازە لەو فیلمە وەسف کرا دواتر لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی لەگەڵ سوھا عەلی خان و عایشا تاکیا فیلمەکە سەرکەوتوو بوو لە ساڵی ٢٠٠٥ لە سێ فیلم بەژداری کرد بەلام سەرکەوتن یاوەری نەبوو لەگەڵ ئەوەش ڕۆلی جادیف لە فیلمی پولێنکرا بۆ بەدەستھێنانی ئەستێرەی سەر شاشە.
دایک و باوکی لەساڵی ١٩٨٤ لێک جیابونەوە و ئەو بچووک بوو لەگەڵ دایکی و خوشکەکەی سانا و براکەی ئیشان خەتەر لە نیودەلھی دەژیان لەگەڵ ئەوەش پەیوەندی شاھید لەگەڵ باوکی و باوەژنی سوبریە پاتاک باشە.
دیرێن ناسان لەو باوڕەدان کە پەلەوەران تەنیا کلادی دایناسۆرەکانن کە لە قەڵاجۆی خولی سێھەمی کرتاسە لە ٦٥٬٥ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر،
ئەسمەھان خولیاکانی لەگۆرانی ووتندا ھەر زوو دەرکەوتووە و لەماڵەوە و لەقوتابخانە گۆرانی ووتووە و گۆرانیەکانی ئوم کەلسوم و محەممەد عەبدولوەھاب و فەرید ئەترەشـی برای ووتۆتەوە،
ڕۆژێک ئاوازدانەر داوود حوسنی کەیەکێک بووە لەھەرە مۆسیقارە بەتواناکانی میسر سەردانی ماڵیان دەکات و گوێی لێی ئەبێت کە لەژوورەکەی خۆیدا گۆرانی دەڵێت ئەویش دەڵێت با ئەو کچە بێت لەبەردەممدا گۆرانی دەڵێت کاتێک لەبەردەمیدا گۆرانی دەڵێت یەکسەر ئەڵێت (مەشقم بەکچێک ئەکرد وەکو تۆ دەنگی خۆش و جوان بوو بەڵام پێش ئەوەی ناوبانگی بڵاوببێتەوە کۆچی دوایی کرد بۆیە من بەناوی ئەوەوە بانگتەکەم. أسمھان.)).
لە ساڵی ١٩٣١ لەگەڵ برای لە ھۆڵی بەشداری گۆرانی ووتنی کردووە و بۆتە ئەستێرەیەکی درەوشاوە لە ئاسمانی گۆرانی عەرەبیدا،
ساڵی ١٩٣٤ ھاوسەرگیری لەگەڵ پاشا ـی کردووە و لە شاخی درووز لە سوریا جێگیربوون و لەماوەی ٦ ساڵدا کچێکیان بووە بەناوی کامیلیا بەڵام دوای ناکۆکیەک لەھاوسەرەکەی جیابۆتەوە و ھاتۆتەوە بۆ میسر.
چونکە لەکۆتایی ئەم فیلمەدا کۆتای بەژیانیشی ھاتووە و لە ١٤ی تەمموزی ساڵی ١٩٤٤ کاتێک کە ئۆتۆمبێلەکەی وەرگەڕاوە لەگەڵ بەڕێوەبەری کارەکانی گیانیان لەدەستداوە.
لە سەردەمی پێش ھاتنی ئیسلام دەف لە مۆسیقای کوردی و ئێرانی ھەروەکوو سازەکانی تر بوونی ھەبووە؛ بەڵام بەھاتنی ئیسلام کە مۆسیقا حەرام کراوە بۆ پاراستنی لە تیاچوون لە خانەقاکان و تەکیەکانی کوردستان ماوەتەوە.
زکر و سەمای دەروێشانی تەریقەتی قادری و کەسنەزانی و … لە کوردستان بە ئامێری دەف دەکرێ و ھەر بەم بۆنەیەوە ٧ بۆ ١٠ مەقامیان بۆ داناوە کە لە باری مۆسیقاییەوە ھەرکامیان لەسەر ڕیتمێکن.
بەھەرحاڵ بەوتەی بیژەن کامکار ئەم گۆشەنشێنیەی دەف لە خانەقاکان ھەتا ساڵی ١٣٥٣ی ھەتاوی بەردەوام بووە ھەتا بە پێشنیاری مامۆستا موحەمەدڕەزا لوتفی و زەحمەتەکانی مامۆستا بیژەن کامکارەوە دیسان دێتەوە ناو مۆسیقای ئێرانی و کوردی و دەبێتەوە بەشێکی دانەبڕ لەم جۆرە مۆسیقانە.
ئێستاکە جگە لە کوردستان و ئێران ئەم سازە لە وڵاتانی عەرەبی و ئاسیای ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ناوین و قەفقازیە و زۆربەی وڵاتانی بیانی بگرە لە ئورووپاشدا فێر دەکرێ و جەماوەری ھەیە و لە مۆسیقاکانی ئەم وڵاتەنەدا جێگر بووە.
لەبەر ئەمانە دەف جێگەیەکی تایبەتی لە کوردەواریدا ھەیە و لەگەڵ سازی تەمبووردا بە سازێکی کوردی دادەنرێ و زۆرێک لە خەڵکی کوردستان ئاشناییان لەگەڵ ئەم سازەدا ھەیە.
بۆیە لە ئێراندا دەف بە ناوی کوردستانەوە ناسراوە و دەوترێ کە پارێزگاکانی کوردستان و کرماشان ناوەندی ئەسڵیی دەفن و کورد و دەف پێکەوە دەناسرێن.
مامۆستایانی کۆچ کردوو کە بۆ ناساندنی ئەم ئامێرە بەشێوەی ڕەسەن زۆر زەحمەتیان کێشاوە و مامۆستایانی ئەم سەردەمە خوێندکاری مەکتەبی ئەوان بوون و شاگردی ئەوانیان کردووە بریتین لە:
١- حی اللە ٢- حی ھو حی اللە یان زکری دووھەم ٣- حی حی حی اللە ٤- دایم ٥- حەدادی ٦- حی اللە اللە ٧- غەوسی ٨- حی یاھو ٩- حی یا قیوم ئەمانەمەقامەکانی دەف ن کە لە خانەقا و تەکیەکانی کوردستان بەم نۆرەیە کە وترا زکریان پێ دەکرێ.
جگە لەمانە چەن ڕیتمێکی تر ھەن کە لە تایبەت بە خانەقا نین و بە جێی سەما و زکر ھەڵپەڕکێی تایبەت بە خۆیانیان؛ کەواتە بەکارھێنانی وشەی مەقام بۆ ئەم ڕیتمانە ھەڵەیە،
بە تایبەتی لەو سەردەمەدا کە ئەم سنوورە دەستکردانەی نێوان پارچەکانی کوردستانی گەورە ھێشتا زۆر تۆخ نەکرابوونەوەو بە تەواوی لەیەک دانەبڕا بوون،
لە قۆناغی فەقێیەتی ئەوسەردەمەدا و تووش بوونی بە چەندین حاڵەتی ناخۆش و کۆسپ و گرفتی جۆراو جۆرو چەندەھا جار نەخۆش کەوتن و تەنانەت رووبەروو بوونەوەی چەندین حاڵەتی مەترسیدارو نزیکبوونەوە لە مەرگ ،
تا سەرەنجام توانیویەتی خەرمانێکی زانستی زۆر گەورەو گرانبەھا بۆ خۆی کۆ بکاتەوەو گشت قۆناغەکانی خوێندنی شەرعی بەسەرکەوتویی ببڕێت،
و لە بەرامبەر مزگەوتی ئوسامە لە شارى هةڵەبجە "ئه‌و مزگه‌وته‌ی كه‌ مامۆستا شێخ نه‌جمه‌ددین پێشنوێژ و وتارخوێنی بووه‌ " رێکخراوه‌یەکی حزبی بەعس ھەبوو ،
ھەروەھا لە نوێژەکانی ھەینی و تەراویحی شەوانی ڕەمەزانیشدا پر دەبوو لە دایکان و خوشکانی ئیماندار. ھتد ھەموو ئەمانە و چالاکیە کۆمەڵایەتیەکانی مامۆستا ڕژێمی بەعسی نیگەران کردبوو ،
مامۆستا شێخ نجم الدین ھەر لە قۆناغی فەقێیەتی یەوە بە ھۆی ئیسلامخوازی و دینداری خۆیەوە بەردەوام بە دوای کۆمەڵ و کەسانی خواناس و چاکەکاردا گەڕاوە ،
ئەمە جگە لە نووسینی چەندین دەقی ی شەرعی و نووسینی لەسەر کتێبە گەورەکان و نووسینەوەی دەقی وتارەکانی ڕۆژی ھەینی بە کورتکراوەیی و بە شێوەی سەرەقەڵەم ،
ھەروەھا لەگەڵ تيَكرِاى خەڵک و شێخانی و کەسایەتیە بەڕێزەکانی گوندەکانی بەڵخەو خەرپانی و زمناکۆ و گریانەو گوندەکانی شەمێرانات و عەنەب و بامۆک و تریفەو دەرەشیش وجەلیلە و کاکەییەکانی گوندی ھاوارو . گشت گوندو دەڤەرەکانی تری شارەزوورو ھەورامانات) پەیوەندیەکی گەرم و پتەوی ھەبووەو،