polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Klotañ a ra gant ar respont klasel a veze roet e mareoù kentañ ar raktres d'ar weladennerien nevez souezhet-mik o tizoleiñ e oant gouest da gemmañ ar pajennoù hag a gase diouzhtu posteloù evit kemenn e oa bet kavet un draen a-dreuz ganto en holloueziadur.
Adkavet e vo mennozh un dreugenn emgefreekaet, a yafe pelloc'h eget moullañ dafar evit sevel un holloueziadur gwevnoc'h ha klokoc'h, e danevell H. G. Wells World Brain , hag e spisweladenn dazonel Vannevar Bush al liamm gourskrid anvet Memex gantañ en e bennad As We May Think .
E dibenn an e vez ijinet gant daou Velgad Henri La Fontaine ha Paul Otlet ar Rummatadur dekvedennel hollvedel; spurmantiñ a reont ur reizhiad a vo deskrivet evel-henn gant Otlet : "Tu zo da ijinañ an teleskop tredan a c'hallor lenn drezañ, er gêr, levrioù dispaket e sal Telesk al levraouegoù bras, war bajennoù bet goulennet en-araok. Sed a vo ar pelllevr".
Kerkent hag ar kantved, e teu war wel daou seurt aotrouniezh politikel en enezeg Indonezia : ar Stadoù mor diazezet war ar c'henwerzh ha staliet war aodoù Sumatra, norzh Java, Borneo ha Sulawesi, ha, diouzh an tu all, rouantelezhioù an argoad diazezet war labour ar riz, e reter hag e-kreiz Java.
Skridaozadenn barzhoneg meur sañskritek ar Râmâyana (diwar testennoù a sav d'ar , a greder bezañ bet savet gant Valmiki); kontañ a ra troioù-kaer Rama a glask e wreg Sita skrapet gant Ravana, roue Lanka, anezhañ un drouksprered dek penn dezhañ.
Komañs ra ar Beatles da labourat kerkent ha miz Genver met ne'z a ket gwall fonnus al labour hag, hervez George Martin, ne oa "ket ur prantad enrollañ plijus-plijus. Un amzer e oa ma oa darempredoù ar Beatles en o izelañ", ur sañtimant rannet gant izili ar strollad.
Start eo bet d'ar publik degemer ar cheñchamant-se, mont a reont betek huchal "Pete is Best" ha skeiñ gant Harrison er c'hCavern Club. Met delc'her a ra start ar strollad gant ar choaz-se dre m'anavezont Starr abaoe pell, dre ma vezont plijet gantañ ha dre m'eo ur "metronom" hervezo D'ar 4 a viz Gwengolo eo añrejistret "Love Me Do", gant Starr, met n'eo ket kendrec'het Martin, a c'hopr Andy White da seniñ an taboulinoù e-pad an trede prantad-enrollañ, ma oa añrejistret "Love Me Do" adarre, asambles gant "Please Please Me" ha "P.S. I Love You.
Roet ez eus bet kredit da bPreston war ar single Get Back, an arzour nemetañ kreditet evel-se war holl ganaouennoù ar Beatles E-kerzh ar pleustradennoù ez eus bet labouret war kanaouennoù miret evit an albom Let It Be, lod all a servijo evit an alboù Abbey Road tra m'ez eus bet pleustret kanaouennoù a servijo evit albomoù solo izili ar strollad : Harrison a gaoz diwar-benn e raktres albom solo "da lakaat ar c'hanaouennoù-se maez eus " e memes koulz ha kendelc'her da labourat gant ar strollad.
McCartney en deus kavet hir e amzer hag aet kuit ur miz war-lerc'h Savet ez eus bet goulennoù gant Lennon hag Harrison avat pa oa bet roet da gompren gant Magic Alex, un teknikour elektronik, e oant touellet gant Maharishi Pa oa bet silet gant Magic Alex en doa graet ar Maharishi kinnigoù seksel d'ar merc'hed deuet ganto eo aet Lennon e fulor, o kendrec'hiñ Harrison hag an holl re deuet ganto da vont kuit gantañ.
Lavaret en deus : "Evidon-me e oa bet mestal d'ul lintradenn. Ar wezh kentañ 'moa bet trenk en doa digoret un dra bennak en va fenn a oa ennon, hag em eus komprenet leun a draoù. N'em boa ket desket anezho peogwir e anavezent anezho dija, met an dra-se a chañsas bezañ un alc'hwez en doa digoret an nor d'ober anaoudegezh ganto. Adalek ar poent m'am boa bet an dra-se em beze c'hoant da gaout bepred – ar soñjoù-se diwar-benn ar yogied hag an Himalaya ha sonerezh Ravi."
Ne oa ket tomm McCartney evit klask an dramm-se, met a-benn ar fin en deus graet e 1966 An hini kentañ eo bet o kaozeal diwar-benn an dra-se, o lavaret : "digoret e oa va daoulagad" ha "graet en deus din bezañ un ezel gwelloc'h, onestoc'h, degemerusoc'h eus ar gevredigezh".
"Mikroioù hon doa dres e kleier ar binvioù kouevr ha tokarnoù-son troet war-zu mikroioù stag ouzh ar bioloñs. Implijet hon eus mell osilheroù simpl evit cheñch tizh ar binvioù hag ar mouezhioù ha bandennoù-enrollañ hon doa troc'het a-dammoù ha staget adarre en tu-gin hag eilpennet."
A-fet sonerezh eo kaset gant Lennon dreist-holl, en deus skrivet ha kanet ar brasañ eus ar c'hanaouennoù, en o zouez an daou single Help! ha Ticket to Ride Embannet ez eus un albom da heul ar film, melezour da A Hard Day's Night, gant tonioù tennet diwar ar film en tu-mat ha tonioù enrollet er memes koulz en tu-gin, an holl anezho kanaouennoù nevez war-bouez div, ar c'hanaouennoù adkemeret diwezhañ bet embannet ganto a-raok ar ganaouenn hengounel Maggie Mae e-barzh e Let It Be.
Ar wezh kentañ eo o deus kement a amzer da labourat, hep bezañ ret dezho mont a-gleiz hag a-zehoù da seniñ Hervez Martin, betek ar poent-se "e oamp bet oc'h ober albomoù evel un aridennad singloù. Bremañ e oamp o komañs da soñjal e-barzh an albomoù evel ur arz en e-unan da vat."
A-benn ar fin e kinnig McCartney ur renkamant a vezo hini an albom : kanaouennoù en o-unan eus un tu hag ur medley eus an tu all Hervez Emerick, cheñchamant taol-veskañ ar studio en deus degaset ur son dousoc'h, ar pezh en deus frustret ar strollad met roet ur skeudenn "flouroc'h" e-keñver an albomoù bet D'ar 4 a viz Eost ez eus embannet single solo kentañ un ezel eus ar strollad gant Give Peace a Chance gant Lennon ha Plastic Ono Band.
Chom a ra ar strollad gant ar c'hoant echuiñ ar raktres Get Back : enrollañ a reont kanaouenn Harrison I Me Mine adarre e miz Genver 1970, hep Lennon E miz Meurzh e nac'h Klein al labour graet gant Johns war an albom ha reiñ a ra an enrolladennoù d'ar produer amerikan Phil Spector evit echuiñ ar bladenn, adanvet Let It Be Spector en doa labouret gant Lennon war e single Instant Karma!
Adalek miz Mae betek miz Here 1968 en deus añrejistret ar strollad ar pezh zo deuet da vezañ The Beatles, un albom-doubl anavezet dindan al lesanv Albom gwenn abalamour d'e c'holo simpl-kenañ E-pad an amzer-se e teu bec'h etre izili ar strollad Starr a guita ar stroll e-pad div sizhun, o leuskel ar peurrest eus ar stroll da enrollañ Back in the U.S.S.R ha Dear Prudence gant McCartney d'an taboulinoù.
Donedigezh an arzourez araogourez Yoko Ono, mignonez nevez John Lennon, er studioù, padal e veze difennet da vignonezed peotramant prieded ar strollad bezañ re dost, he deus kaset un nebeud bec'h, goude m'en deus diskouezet an teul-film Get Back ne oa ket kement-se a vec'h diwar-benn Ono.
An teulfilm Let It Be, sevenet gant Lindsay-Hogg diwar an traoù filmet e miz Genver 1969, zo embannet miz war-lerc'h a-raok gounit un oscar evit e sonerezh Burutellet eo bet ar film a-hed an amzer dre ma tiskouez prantadoù fall dreist-holl, ar pezh ne oa ket santimant ar re o doa gwelet ar skeudennoù diembann diwezhatoc'h Teul-film Peter Jackson, The Beatles: Get Back, sevenet e 2021 gant ar memes skeudennoù en deus sikouret da cheñch ar skeudenn-se.
Goude m'o deus Dylan hag ar Beatles ha harperien disheñvel-kenañ, met talvoudus eo bet kavet an emgav en istor ar sonerezh, o liammañ daou ved disheñvel : publik Dylan, studierien sot gant an arzoù hag al lennegezh, ur stil bohemian ha soñjoù politikel o vont war-zu un idealism sokial ha publik ar Beatles, krennarded e liseoù peotramant en o studioù kentañ liammet kreñv ouzh ar sevenadur kaset gant ar skinwel, ar radio hag ar gizioù nevez.
Dic'houest da seniñ kreñvoc'h eget huchadennoù o fublik e komañs ar strollad da gavet hir o amzer en o sonadegoù Kompren a reont ne oa ket o sonadegoù diwar-benn ar sonerezh ken – "lidoù meuriadel" hervez Lennon – ha divizout a reont e vezo an troiad 1966 o hini diwezhañ Ne son ar strollad hini ebet eus o c'hanaouennoù nevez en troiad, krouadennoù ur studio e oant ha ne oa chañs ebet d'ur strollad pevar rentañ enor dezho, hervez Chris Ingham.
Uttenberg a lavar eo ur bladenn ziwezhañ a-zere, gant "lod eus hesonoù bravañ zo bet er sonerezh rock" N'emañ ket ali ar muzikologour Ian McDonald gant ar meuleudioù-se, hervezañ eo an albom digempouez ha goullo alies, daoust d'ar van a gempoell roet gant ar medley A-du a oa Lennon gant an alioù-se : lavaret en deus e oa "barrek" an albom "met divuhez e oa".
Meuleudet eo an albom evel an hini ma teu ar strollad d'en em zizober eus o levezonoù da gaout o son dezho, dre seniñ gwelloc'h asambles, met ivez gant gitar nevez Harrison, ur prototip 12 kordenn savet gant Rickenbacker ha roet dezhañ, brudet evit e son kloc'hus.
Lennon a ginnig Allen Klein, manager The Rolling Stones, un diskoulm degemeret mat gant Harrison ha Starr McCartney a blijfe dezhañ reiñ al labour da Lee ha John Eastman, tad ha breur Linda Eastman en doa dimezet d'an 12 a viz Meurzh N'eus bet emglev ebet da choaz etre an daou ziskoulm neuze e roont al labour da gKlein ha d'ar re Eastman war un dro, Klein o verañ an aferioù hag ar re Eastman o vezañ o alvokad.
Gant an albom-se ez eus bet graet gant meur a stil sonerezh met pep hini eus ar c'hanaouennoù-se a oa feal d'ur jañr nemetken E-pad o labour o doa cheñchet ar Beatles o zaol-enrollañ peder-fistenn d'unan eizh-pistenn, ar pezh en deus sikouret anezho da añrejistriñ muioc'h a draoù pep hini d'e du.
Brud en deus bet an albom da vezañ muioc'h un aridennad kanaouennoù solo, izili all ar strollad o vezañ sonerien-studio evit skriver son-mañ-son Lennon e-unan en deus lavaret : "Pep pistenn zo ur bistenn hiniennel; n'eus ket eus sonerezh ar Beatles ennañ. John hag ar strollad , Paul hag ar strollad, George hag ar strollad."
E fin eo bet mesket pep tra gant Martin Skrivet gant McCartney, e implij Eleanor Rigby un eizhad kerdin, taolennet gant Gould evel ur ganaouenn eus ur jañr nevez Harrison a gemer muioc'h a blas evel skriver-kanaouennoù, gant teir eus e oberennoù embannet en albom.
E miz Mae ez a Lennon ha McCartney da New-York da ginnig d'an dud avañtur nevez ar strollad, Apple Corps Krouet mizioù a-raok evel un doare da espern arc'hant gant an tailhoù eo bet astennet d'ober traoù all, gwerzhañ an albomoù, obererezhioù liesseurt ha deskiñ.
Ar skouer eus ar mod-se d'ober eo Apple Electronics, kaset gant Magic Alex da sevel ur studio modern-kenañ n'eo ket bet oberiant james Diwezhatoc'h en deus lavaret Harrison : "Dre vras e oa ur c'haos. Aet pell e oa bet Paul ha John gant ar soñj ha devet milionoù ganto, ha Ringo ha me hor boa da vont ganti".
D'ar 25 a viz Even e tiskouez ar strollad o c'hanaouenn nevez All You Need Is Love dirak 350 milion a sellerien en abadenn Our World, an abadenn gentañ skignet dre ar bed a-bezh Embannet ur sizhun war-lerc'h, e-kerzh Hañvezh ar Garantez, eo adoptet kerkent evel ur ganaouenn-stur evit ar flower power,.
E miz Eost 1966, ur sizhun a-raok un troiad nevez, eo embannet an albom Revolver, ur bazenn nevez e dareviñ ar strollad a-fet sonerezh Donoc'h ez a ar skrivañ-kanaouennoù, an enklaskoù er studio ha muioc'h a jañroù sonerezh, eus ar pevarad kerdin betek ar muzik psikedelek.
Soñjet digeriñ hentoù nevez d'ar skrivañ kanaouennoù, o paouez van an daouad Lennon-McCartney hag o kaout peder c'hanaouenn pep hini evit Lennon, McCartney hag Harrison ha div evit Starr hag embann ur single da Nedeleg D'an 20 a viz Gwengolo avat e embann Lennon e c'hoant da guitaat ar strollad, met asantiñ a ra chom mut war ar c'heloù-se evit ma ne vezo ket lakaet e dañjer gwerzhadennoù an albom war embann.
Skignet e miz Gouere 1968 e tiskouez ar strollad en ur film-bevaat hag unnek sonenn, peder anezho nevez-flamm Burutelladennoù mat en deus bet ar film, evit e dresadennoù, e sonerezh hag e fent An albom-hir gant sonerezh ar film zo bet embannet seizh miz da c'houde, gant ar peder sonenn nevez, Yellow Submarine, All You Need Is Love ha seizh sonenn divouezh kompozet gant Martin.
Pladennoù disheñvel-tre a oa bet embannet neuze hag embannadur Yesterday and Today e 1966 gant ur golo o tiskouez ar strollad treuzwisket evel kigerien o tidroc'hañ margodennoù plastik a oa bet gwelet, ha burutellet, evel un dagadenn ouzh doareoù Capitol Records.
Diaezamantoù a vev ar strollad e Filipinez pa nac'h Epstein ur bedadenn digant Imelda Marcos, gwreg ar Prezidant, da leinañ ganti e Palez ar Prezidant, evel m'eo kustum d'ober, hep kompren ne oa ket boaz anezhi da glevet "nann".
Hervez Sant Mazhev e c'houlennatajont an dud, ur wech erruet e Jeruzalem , dre m'edont o klask roue nevez-c'hanet ar Yuzevien, ar pezh a nec'has Herodez, gouarnour Judea, met ne fellas ket d'ar vajed dont d'e gelaouiñ war ar bugel en-dro.
Hervez aviel Mazhev : "O vezañ aet en ti e kavjont ar bugel gant Mari e vamm hag, oc'h en em stouiñ d'an douar, ez azeuljont anezhañ ha goude bezañ digoret o zeñzorioù e kinnigjont profoù dezhañ : aour, ezañs ha mir".
Savidigezh : pa dizh ur soudard kastell an enebour, eleze forzh pe gombod war ar renk m'edo ar roue enebour a-raok ar fiñv kentañ er c'hrogad, e rank treiñ d'un damez, pe d'ur faourell, pe d'un marc'heg pe d'un tour, a gemer kerkent e lec'h war ar c'hombod-se ; dre-se e c'hall ur rouantelezh kaout div rouanez pe tri zour, da skouer, diouzh an ezhomm en emgann.
Dre dri hent dre vras e veajas ar tchatouranga eus India dre ar bed : da Sina, hag alese da Gorea ha Japan dre hentoù hengounel ar c'henwerzh ; er e voe degaset da Iran, goude aloubadeg an Arabed ez eas da Vro-C'hall a-drugarez d'ur c'hoari a voe profet da Garl Veur gant ar c'halif Haroun al-Rachid ; dre islamekadur aodoù ar Mor Kreizdouar e tizhas Spagn hag alese holl vroioù kristen Europa ; war-dro an ez eas eus India da Rusia dre ar Vongoled, an Datared hag an Impalaeriezh roman ar Reter, hag eus Rusia e tizhas Skandinavia, Alamagn ha Bro-Skos.
C'hoari an echedoù zo ur c'hoari strategiezh a zrevez ur brezel etre div rouantelezh, unan sklaer hag unan deñval (gwenn ha du peurliesañ, hogen forzh pe livioù diskemmet a-walc'h evit diforc'hañ etre an daou gostez), gant pep a gastell, roue, rouanez, marc'heion, farouelled ha soudarded.
En holl, Action Directe a gasas da benn ur hanter-kant bennaket a daolioù feuls, en o zouez un arsailhadenn gant ur vindrailherez e sez Kreizenn vroadel ar batromed c'hall d'ar 1 a viz Mae 1979 ha taolioù all a-enep da savadurioù ar gouarnamant gall, d'an arme, da Stad Israel hag a-enep d'ar greanterezh a sav hag a werzh armoù.
Ma'z eus a-walc'h gant an 96 arouezenn moullapl eus an ASCII evit eskemm stlennoù e saozneg, ez eus ezhomm arouezennoù ouzhpenn evit ar yezhoù all a ra gant al lizherenneg latin, da skouer ar ß , an å , ù, ñ. evit ar brezhoneg.
Daoust ma'z eus peadra da soñjal e c’hallje bezañ bet skoazellet gant tud zo eus e familh ivez, krediñ a ra an darn vrasañ eo gantañ eo bet ijinet al lizherenneg, dreist-holl pa weler pegen taer e voe an enebiezh a-enep d'e lizherenneg e-touez gouizeien an amzer-hont.
D'an oad a 10 vloaz e teuas da vezañ Priñs Meur Chungnyeong hag e timezas gant ur verc’h da Sim On eus Cheongsong , anavezet dindan an anv Sim-ssi , a voe roet an titl a Priñsez kenseurt Soheon dezhi diwezhatoc’h.
Bet ganet e Sant-Maloù e 1768 ha marvet e 1848 e Pariz, e dad, e familh liammet da hini Kastell-Briant, unan eus ar re goshañ e Breizh a oa kont Komborn hag e kastell ar gêr-mañ ez eas an tiegezh da chom e 1777.
En ur bern broioù ne vez lakaet tamm kemm ebet etre an degouezhioù-se, evel e Frañs, pe ar Stadoù-Unanet, e reoù all avat ez eus pep a vanniel evit pep hini eus an degouezhioù-se (evel er Rouantelezh-Unanet, pe evit hini pe hini eus an degouezhioù-se .
Goude diskar Meroe, ez eus savet teir rouantelezh kristen e Nubia hag e Soudan an Nil, harpet gant Bizantiz : rouantelezh Nobatia en norzh , Makourra e Nubia hag Alodia (Aloa, kêr-benn Soba, e su ar 6 dourlamm e Soudan.
Torret e c’hall bezañ ar roue eus e garg gant Kuzul Meur ar Bobl ma vez bodet ur c’horom a 900 a dud ha ma vez rebechet dezhañ unan eus an torfedoù-mañ : denlazh, Treitouriezh ha felliezhioù all merket el lezennoù hengounel.
Pelloc’h, e 1564, e klevas ar c’honquistador spagnol Juan Vásquez de Coronado, anv eus ur vro anvet Texbi, a oa paot an aour enni met a oa difennet taer gant Indianed kadarn troet-groñs a-enep ar soñj bezañ kabestret gant ar Spagnoled.
E miz Mae 1997 e voe goulennet gant ar Vodadeg Veur digant prezidant Panamá, Ernesto Pérez Balladares krouiñ ar bastell-vroa Naso Tjer-di; en he lec’h e tivizas hemañ krouiñ kumun Teribe d'an 21 a viz Genver 1998.
Nijerezioù ar Royal Air Force aet d'ar strad : d'ar 27 a viz Meurzh 1941 e kouezhas un nijerez Blenheim IV marilhet T2332 ha kodet PZ-O eus ar 53th Squadron er mor nepell eus Eusa ; lazhet e voe he zri nijour, unan anezhe a voe douaret e bered kumun Gwidel hag unan all e Perroz-Gireg, ne voe ket kavet korf an trede hini ; d'ar 5 a viz Ebrel 1941 e kouezhas un nijerez Hampden marilhet AD738 ha kodet VN-?
eus ar 1st Photographic Reconnaissance Unit Squadron er mor en norzh da Eusa ; lazhet e voe he levier, ne voe ket kavet e gorf ; d'ar 4 a viz C'hwevrer 1942 e kouezhas un nijerez Whitley V marilhet P5050 ha kodet YG-M er mor nepell eus Keranchas ; he c'hwec'h nijour a voe tapet gant an Alamaned.
Lod a lavar ez a war diskar tamm-ha-tamm ar riez mod-Westfalia diouzh emdroadur ar sistem etrebroadel a sil kemmoù armerzhel, politikel ha sevenadurel ha diouzh ar c'hemmoù teknologek ken e weler anadennoù nevez ha kreñv evel ar bedeliadur ha diorroadur tolpadurioù-riezoù rannvedel ha dreistriezel evel Unaniezh Europa.
Peurvuiañ, evit bezañ gouest da sinañ emglevioù etrebroadel pe etreriezel ez eo ret d'ur riez bezañ bet anavezet evel ur vro dizalc'h goude m'he deus embannet e oa aet en he frankiz, o vezañ n'eus ket ret evit un nebeud emglevioù.
Pa gomzer eus Hent ar Seiz, e soñjer alies en hent pennañ, boasañ, a gase eus Xi'an , dre Lanzhou, Wuwei ha Zhangye betek Dunhuang ; eno e oa rannet etre hent an norzh ha hent ar su a yae o-daou hebiou dezerzh Taklamakan a-raok dont da unaniñ en-dro e Kashgar ha kas dre Samarkand, Buc’hara, Tehran betek Antioc’heia , war aod ar Mor Kreizdouar.
Abalamour da gemmoù an hin ha d’ar brezelioù, hag abalamour dreist-holl ma voe kavet gwelloc’h mont dre hentoù mor, goude ergerzhadegoù ar Spagnoled hag ar Bortugaliz, e voe kollet talvoudegezh ha pouezusted gant Hent ar Seiz goude ar .
1932 : an tren a zegase Édouard Herriot da Naoned evit lidañ stagidigezh Breizh ouzh Bro-C'hall e 1532 a rank ober un ehan e-kichen Ingrandes, war harzoù Breizh, dre ma oa bet lakaet leternioù war an hent-houarn eno gant tud ar strollad Gwenn-ha-Du.
E bered iliz-veur Salisbury, Bro-Saoz, e lenner war ur bez :« Ganet d'an 13 a viz Mae 1683, marvet d'an 19 a viz C'hwevrer 1683 » ; reizh eo, rak betek 1752 e veze graet e Bro-Saoz gant "doare an Degemenn" : ar 25 a viz Meurzh, deiz an Degemenn, e oa devezh kentañ ar bloavezh ha neuze e oa an 13 a viz Mae a-raok an 19 a viz C'hwevrer.
Evit skeudenniñ ur bloavezh trovanel e voe savet an deiziadur juluan, anezhañ ur bloavezh reizh 365 deiz ennañ, rannet etre 12 miz ; un devezh a vije ouzhpennet bep 4 bloaz evit adtapout an dale – bloavezhioù bizeost e reeranezho.
Daoust ma oa un tamm mat aesoc’h an traoù gant an deiziadur nevez-mañ ez eas ar veleien-veur e gaou ganti hag int e-karg da lakaat an deiziadur e pleustr er gevredigezh : ur gourdeiz bep 3 bloavezh ha n’eo ket bep 4 bloavezh a voe ouzhpennet ganto.
Meur a lezenn nevez a voe embannet gant an impalaerien Wen ha Yang : ar reizhiad dasparzh an douaroù bet lañset evit lakaat da zigreskiñ an diforc'hioù etre ar re binvidikañ hag ar re baour a zisoc'ho war ul lamm war-raok e-keñver produktivelezh war al labour-douar; kreizennet e voe ar galloud, skoueriekaet hag unanet e oa ar pezhioù moneiz; gwellaet e voe ar surentez hag astennet ar Voger Vras.
degemennour c'hoant strollel ar bed sevenadurel eo e-kichen ar bobl hag ar velestradurezh ha kinnig mennozioù evit politikerezh sevenadurel e Breizh, e komisionoù diabarzh, sevel a rae danvezioù evit an diorroadur sevenadurel, skoazellañ a rae intruduoù e-kichen azgoulennoù a-zivout.
Tezenn an impaelouriezh a zo ziazezet war ar fed m'emañ ar broioù kapitalour diorroet e-keñver an armerzh o diwall diouzh an dispac'h a savfe diwar ar broletaerion enne dre implijout ar broioù trevadennet gante evit en em dizober diouzh o froduioù a-re ha dreist-holl en ur implijout danvezioù trevadennoù hag en ur vac'homañ al labourerion a vev enne.
met ma vez kaset da benn un dispa'h en ur vro baour ha diziorroet ez eu amañ ur gudenn: ne c'hellfe ket hennezh, hervez tezennoù diazez ar varksouriezh, mont pelloc'h ha sevel ur sistem sokial enni rak ar sokialouriezh a zo anezhi ur bazenn ne c'heller tizhout nemet da heul pazenn ar gapitalouriezh.
E mellad 2 e garta diazez, deiziet eus an 18 Eost 1988 eo kinniget al luskad evel ur skourr eus luskad etrebroadel ar Vreudeur vuzulman, bet krouet en Egipt e 1928 gant Hasan al-Banna, un emsav hag a embann labourat evit lakaat e pleustr ar charia islamek war ar pemdez e Palestinia a-bezh.
Lakaet e voe Sant-Teve en Arondisamant Gwened e 1800 ha dilamet ar c'hanton e 1801, gant lezenn an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix: e Kanton Gwened-Reter e voe lakaet ar gumun e 1801.
Fiñval a ra aergelc'h diavaez Yaou hervez ur c'hweladur tregemmel, arsellet evit ar wezh kentañ gant Jean-Dominique Cassini e 1690 : hiroc'h eo troerezh an aergelc'h er pennaheloù, pa bad war-dro pemp munutenn pelloc'h eget er c'heheder.
Diwar etrewered ar reizhiadoù-se e teu barroù-arnev ha strafuilhoù lec'hiel, evel an Tarch Ruz Meur, hag a zo ur vigelc'h stabil 12 000 km e ledander ha 25 000 km e hirder : gwelet oa bet dija gant Jean-Dominique Cassini tri c’hantved zo.
Hervez lod skiantourien ne vije tamm kalet ebet e Yaou, douesoc'h -douesañ e vije a-feur ma 'z eer war-du ar c'hreiz, ha brasoc'h-brasañ e vije ar gwask ; hervez reoù all e vije e kreiz Yaou ur galonenn roc'hellek enni silikatoù ha houarn (a-vent gant an Douar hag etre 10 ha 15 gwezh pounneroc'h egetañ), gronnet gant hidrogen metalek liñvel, hemañ gronnet d'e dro gant hidrogen molekulel liñvel, hag un aergelc'h tanav.
E brezhoneg e kaver ouzhpenn Kristol Goulm : Kristoc'h Koulm, Kristof Koulm pe Kolomb, e katalaneg Cristòfol Colom, e kastilhaneg Cristóbal Colón, e portugaleg Cristóvão Colombo, en italianeg Cristoforo Colombo, e saozneg Christopher Columbus, deuet eus ar stumm latin Christophorus Columbus.
Roet e vez an anv-se d'an dud evel Mohandas Karamchand Gandhi (bet enoret evel-se gant Nautamlal Bhagavanji Mehta d'an 21 a viz Genver 1915 e skol Kamribai e Jetpur, India) hag implijet e vez evit diskibled, eneoù frank pe michereien.
Broudet gant an dedenn don eus Sinnett d'ar gelennadurezh teozofel d'an Itron Blavatsky ha labour ar gevredigezh teozofel e stag an Itron Blavatsky gant un darempred dre lizher etre Sinnett hag an daou ziskibl a arc'hantaoue ar gevredigezh, K.H. ha M.
Diwar hengoun hemañ a-hend-all, e oa deuet Maoris ar C'hollo da vezañ ur broadelour eveltañ, en un amzer ha ne oa ket aes diskouez hag embann mennozioù a seurt-se ; dindan ur golo en doa goulennet digant Youenn Olier kas ar gelaouenn "An Avel" e 1945.
Diaezet gant ar gizioù nevez a oa bet degaset el liderezh hag er baskouriezh da heul adreizhoù ar Goursened diwezhañ, Vatikan II, er C'hwec'hkogn da vihanañ, ha diaezet ivez gant an disfiz a vaged en e eskopti ouzh ar v-broadelouriezh vrezhon a oa bet difennet gantañ a-hed e vuhez hag a-vihanik, koulz lavaret, evel ma plije dezhañ kontañ, en em dennet en doa e ti-retred ar veleion e Keraodren, e Brest.
E-pad ur prantad e seblant an Impalaeriezh bezañ klasket broudañ implij ar skeudennoù relijiel a-enep ar bed muzulman diskeudenn : implij skeudenn ar C'hrist war e voneiz gant Justinian II a seblant bezañ mammenn diviz ar c'halif da broduiñ e voneiz dezhañ, ar moneiz islamek kentañ.
Kas a reas a-benn ur Sened-Meur, e stumm ur Sened-Iliz, evit kondaoniñ implij ar skeudennoù, met ne voe ket degemeret evel Sened-Iliz na gant ar C'hornôg na gant ar Reter diwezhatoc'h abalamour ma ne oa deuet patriarch ebet : Antioch, Aleksandria ha Jeruzalem a oa dindan beli an Arabed, Kêrgustentin a oa dibatriarch ha ne voe kaset den ebet gant Roma.
Tamallet eo bet Kustentin V da vezañ bet taget gantañ ar manatioù hag ar venec'h, a oa sañset bezañ kreñvlec'hioù an ikonoklasmiezh : sañset en dije bodet menec'h ha seurezed Kêrgustentin en Hippodrom evit rentañ anezho d'ar vuhez geodedel en ur zimeziñ anezho ha lakaet anezho da bourmen daou ha daou, dorn en dorn.