polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Pleuwigner gant teir c'humun ennañ:Brec'h, Kamorzh ha Pleuwigner; e Bann an Alre e oa; miret ha brasaet e voe kanton Pleuwigner e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Pleuwigner en Arondisamant an Oriant bet krouet e 1800.
Berr-tre e voe red-micher Carlos Torre evel c'hoarier an echedoù, p'en em dennas ken abred diouzh an tournamantoù etrebroadel daoust d'an arbennigourien gwelout un danvez Kampion ar bed ennañ ; d'an darn vrasañ eus an dud e soñje e oa abalamour d'ur garantez kollet, met e-kerzh un atersadenn e tisklêrias C. Torre e oa abalamour da gudennoù arc'hant.
Mar klasker hiziv reiñ ur rank Elo dezhañ dre studiañ e grogadoù e c'heller tizhout 2560, da lavaret eo a-live gant Spielmann ha Tartakower ; un tammig kreñvoc'h eget Réti hag Grünfeld e vije bet, ha gwanoc'h eget tri C'hampion ar bed e vare : Emanuel Lasker , José Raúl Capablanca hag Aleksandr Alec'hin .
E 1926 e voe embannet e Leningrad ur studiadenn rusianek bet skrivet gantañ hag anvet Kak Formiruyetsya Shakhmatist, "Penaos e stummer ur c'hoarier echedoù", a voe embannet e New York e 1926 dindan an talbenn saoznek Development of Chess Ability hag e Buenos Aires e 1944 gant an titl spagnolek El desarrollo de la habilidad en ajedrez ma lenner ar frazennoù-mañ :
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Mêlrant gant teir c'humun: Bizhui-an-Dour, Gwern ha Mêlrant; e Bann Pondi e oa; dilamet e voe kanton Mêlrant e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Mêlrant en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800 hag e Kanton Baod bet miret ha brasaet e 1801.
Evel ma tisplegas ar c’helenner Alexander Mikaberidze, an displegadennoù-se a glever abaoe kantvedoù evit ar ger Jorjia/Jorjiz a zo distaolet bremañ gant ar gumuniezh skiantel a wel kentoc’h ar ger persek gurğ/gurğān da wrizienn ar ger.
Krouet e oa bet ar ger « genocide » e 1944 gant Raphael Lemkin, kelenner war ar gwir amerikan a orin yuzev ha polonat, diwar ar wrizienn henc’hresianek genos, « ganedigezh », « seurt », « spesad », hag al lostger « -cide », a zeu eus al latin caedere, « lazhañ », « lazhadegañ ».
Anavezet eo bet en deus lazhadeg ar bobl armenian e 1915 perzhioù a denn d’ar gouennlazh en un danevell eus an ABU diwar-benn kraf an diarbennadur hag ar moustradur eus an torfed gouennlazh savet gant kuzul enklask Gwirioù Mab-Den – iskuzul-enklask evit ar stourm a-enep an disparzherezh hag evit gwarz ar minorelezhioù – e-doug 38vet dalc’h kuzul ekonomikel ha sokial an ABU.
Diazezet eo o zorfed war naoutur un disheñveladur, eus ur seurt pe un all, eus ur boblañs a soñjont eo « mall he c’has » ha war an naoutur e aparchantont dre o ganedigezh da strollad an dud zo anv anezhañ, er c’hontrol eus ar pezh a weler er brezelioù ideogel ma vez an enebourien oc’h en em gemer an eil ouzh ar re all abalamour ma soñjont ez eo an dud a laka ar mennozhioù politikel da skignañ.
Implijet da gentañ diwar-benn an Nazied, hag o « diskoulm diwezhañ » eus ar "gudenn" yuzev, e vez implijet bremañ evit komz eus distruj reizhiadek ur strollad etnek, ha dre astenn, war-dro 1970, eus diouennadur ur strollad e nebeut amzer.
Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Le Mée e anv, daou gure, Urien ha Lebret, ha pevar beleg, Rouxel, Cillard, Elie ha Pirio.
E-pad miz an aberzh d'an heol, evel ur roadenn en azeuldi e savas un aedikulaK-‘štrt ’rš b-dy l-mlky šnt šlš, b-yrħ Krr, b-ym qbr ’lmRak Astarte he doa e savet da ren e-pad tri bloavezh er miz-c'hurvar, da zeiz interamant an doueezW-šnt lm’š ’lm b-bty šnt km ħkkbm ‘l.
Sklêrijennañ a ra ivez an darempredoù etre ar Fenikiz hag an Etrusked er 6ed kantved kent Jezuz-Krist ha reiñ a ra ur c'henarroud d'un frazenn Polybius diaes da gompren a-zivout ur feur-skrid etre Roma ha Kartada e 505 kent Jezuz-Krist.
103 gwaz hervez marilhoù ar gumun , 111 hervez monumant Santez-Anna-Wened, 119 hervez monumant ar re varv (d.le. 4,81 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. ) eus ar gumun, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton ar Faoued; e Bann ar Faoued e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv Kanton ar Faoued ivez gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Mêlann en Arondisamant Pondi e 1800.
E-pad ar mare-se, pebeilet gantañ prantadoù laz-seniñ nav mizvezh ha sonaozañ ar peurrest eus ar bloaz, peurliesañ e Maiernigg, e-lec'h m'en doa un ti bihan war vord ar Wörthersee, e savas e simfoniennoù, eus an eil betek an eizhvet.
"Planedennoù" a reer eus korfoù-egor dezho ur gwir dolz bihanoc'h eget an hini a zo ret evit ma c'hoarvezfe uniadur termonukleel an deuteriom, a gelc'htro tro-dro da stered, da gorrennoù gell pe zilerc'hioù steredel, hag a zo feur o zolz e-keñver ar c'horf kreiz bihanoc'h eget 1/25, penaos bennak e vefent bet stummet.
D’an 8 a viz Mezheven en deus ar Parlamant degemeret anvidigezh ministred an Difenn, an Diabarzh hag ar Surentez vroadel, ar pezh na oa ket bet graet abaoe an 20 a viz Ebrel, da lavaret eo abaoe m’eo bet kemeret ar galloud gant gouarnamant ar Ministr kentañ Nouri al-Maliki.
Traoniennoù an Tigris hag an Eufratez a voe dindan dalc’h meur a impalaeriezh war-lerc’h : an impalaeriezh sasanit, an impalaeriezh pers (o doa degaset ganto ar zoroastriegezh, ur relijion zo anezhi c’hoazh e proviñsoù zo), an impalaeriezh c’hresian , ar vuzulmaned o tiskenn eus an , ha war-lerc’h an impalaeriezh otoman , hag evit echuiñ an impalaeriezh trevadennel vreizhveuriat.
Steven-Jozef-Mari Cillart a Gernevez, bet ganet e Landreger an 12t Here [:Restr:C:/Mes sites Web/1021 webmaster/almanach18/1755.htm 1755] ; divroet ; en eus kemeret perzh e dilestradeg c'hwitet ar roueelerien e Kiberen e 1795, evel eil-letanant e du Dresnay.
Juluan Maner, ganet d'ar 1 a viz Here 1606 e Sant-Jord-Restembaod, er biz da eskopti Roazhon , war harzoù Normandi, hag aet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1683 e Plevin, e Kerne , a oa ur beleg ha geriadurour brezhoneg.
Ar reter hag an hanternoz, ma oa minorelezhioù slavat ha turkat a voe staget ouzh Ukraina; degaset e voe Rusianed hag Ukrainaned, er c'hêrioù dreist-holl er c'hêrioù tra ma veze kaset un niver bras a Roumanianed da Siberia ha Kazac'hstan.
Evel ar paracheirodoned arall e vev an neon e doureier du ha trenk zoken ma c'hell bevañ e doureier bazek (betek Ph 7,8; Plijout a ra dezhañ ur gwrezder etre 20C ha 23 C. Aliet e vez ober ur siladenn dre daouarc'h ma fell d'an nen e virout e-barzh un akwariom.
E-doug e ren e oa erru Bro-C’hall er renk kentañ en Europa, pe dost, ha n’eo ket war tachenn ar brezel pe an ekonomiezh hepken met ivez war hini ar sevenadur a-drugarez da dud gwarezet gant mesenerezh ar roue, evel ar skrivagnerien Molière, Racine, Boileau, ar soner Lully, al livourien Le Brun ha Le Nôtre.
Met, diouzh skouer Mazarin, an dastumer bras oberennoù arz, Loeiz XIV a blij dezhañ al liverezh, an tisaverezh, ar sonerezh ha dreis-holl an dañs a oa ul lodenn a-bouez bras e deskadurezh un denjentil yaouank d’ar c’houlz-se : Lavaret e vez e veze Loeiz o pleustriñ an dañs war-dro div eurvezh bemdez adalek 7 betek 27 vloaz!
Dont a reas Loeiz XIV da vezañ roue un nebeud mizioù goude e bempvet deiz-ha-bloaz, met goude ur vinorelezh ma oa bet skoet-naet e spered gant emsavadeg ar Fronde , ne renas drezañ e-unan ar gouarnamant nemet adalek marv e gentañ maodiern, ar C’hardinal Mazarin, e 1661.
Gwelout a reas e aotrouniezh o kreskiñ diharz pa dennas e vad eus diwezh emsavadegoù an noblañsoù, ar barlamantidi, ar Brotestanted hag ar beizanted hag a rae o reuz er rouantelezh abaoe muioc’h evit ur c’hantved d’an nebeutañ.
Mab e oa da Loeiz XIII ha d'e bried Anna Aostria, Loeiz zo frouezh euredoù politikel ha liessevenadurel peogwir e oa gall hag italian e dud-kozh a-berzh tad , ha spagnol hag aostrian e dud-kozh a-berzh e vamm , daoust dezhe bezañ Habsbourged, o-daou ha kar-tost an eil ouzh egile.
Pa erruas Caesar war e lerc'h un toullad deizioù goude e tougas kañv d'e enebour hag e kemeras e zial o tistroadañ ar roue yaouank Ptolomeos XIII en doa roet urzh da lazhañ Pompeius hag e lakaas ar gurunenn war benn Kleopatra ar Seizhvet, a oa c'hoar ha gwreg ar roue war un dro.
Pa voe pep galloud etre e zaouarn e klaskas bezañ dellezek eus an enor-se: pardoniñ a eure d'e enebourien, kaeraat kêr Roma, lakaat ober ur porzh en aber an Tibr, adsevel Korinthia ha Kartago, ober lezennoù nevez, sevel un deiziadur nevez ha krouiñ aozadurioù talvoudus a bep seurt.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Roc'h-Bernez da benn ur c'hanton, hini ar Roc'h-Bernez, gant peder gumun ennañ: Nivilieg, ar Roc'h-Bernez, Sant-Aelwez ha Tehelieg, ha da benn ur bann, Bann ar Roc'h-Bernez, pemp kanton ennañ: ar Roc'h-Bernez, Kamoel, Muzilheg, Pleaol, ha Reoz.
War Menez Ida en Azia Vihan eo e voe skrapet Ganymede gant Zeus, ma voe hoalet Anchises gant Afrodite, ma c'hanas Afrodite he mab Aeneas, ma vevas Paris evel mesaer, m'edo an nimfenned o chom, ma c'hoarvezas "Barnadenn Paris", ma veze an doueed oc'h arvestal ouzh Brezel Troiar, ma veze Hera o hoalañ Zeus evit reiñ tro d'an Akeaned, gant skoazell Poseidon, da virout ouzh arme Troia da vont war vor, ma tiskuizhas Aeneas hag e goskor ken na zistoas ar c'hresianed da Hellaz .
Hiziv, lec'hiadenn ar site gozh 'zo ur 15 kilometrad bennaket diouzh an aod, met beg kozh ar Scamander, 3,000 bloaz 'zo, a oa ur 5 kilometrad bennaket pelloc'h en diabarzh an douaroù, hag ar ster a rede e-barzh ur bae hag a zo bet leuniet bremañ gant al liñvaj.
Sez meur a aozadur etrebroadel he deus : Poellgor Etrebroadel ar Groaz Ruz, eil brasañ sez Aozadur ar Broadoù Unanet goude New York, Ofis ar Broadoù Unanet e Geneva, Bank ar Paeamantoù Etrebroadel hag ar Poellgor Olimpek Etrebroadel.
Hemañ zo efed rimierezh dibaouez ar skorn war gorre al loarenn, abaoe kantadoù milionoù a vloavezhioù (ar garreg a gaver war gorre al loarenn zo 4 miliard bloavezh moarvat, da lâret eo tost ken kozh ha Koskoriad an Heol), he deus plaenet ar menezioù hag ar c'hraterioù koshañ.
Kêrbenn Turkmenistan eo Aşgabat (turkmeneg: Aşgabat; perseg: , Ešq-âbâd; ruseg: ́, Ashkhabád; treuzksrivet ivez a-wechoù Ashgabat, Ashkabat, Achkabad, h.a.), ma vez enni 695.300 a dud .
Da bennreolenn, kement tra a c'hell produiñ son hag a c'hell bezañ renet en un mod bennak gant ur soner, a c'heller sellet outañ evel ur benveg-seniñ ; neoazh e vez miret ar ger-se peurvuiañ d'ober eus an traezennoù gouestlet a-benn-kaer d'an arc'hwel-se.
Nemedennoù a reer evit ar vouezh a seller outi evel ur benveg-seniñ, kement hag an daouarn ma stlaker anezho (las palmas - e spagnoleg - implijet an aliesañ gant seurtoù sonerezh evel ar flamenco, ar paso doble, hag ivez doareoù sonerezh kenel .).
Saparmourat Atayevich Niyazov (Hervez reolennoù-skrivañ nevez an turkmeneg: Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow, distaget: ), bet ganet d'an 19 a viz C'hwevrer 1940 en Aşgabat, marvet d'an 21 a viz Kerzu 2006 en Aşgabat, a zo bet unan eus tud pennañ Turkmenistan abaoe 1985.
Ouzhpenn-se e vez tamallet da gas war-raok ur politikerezh diazezet war e bersonelezh dre ma vez kavet dre ar vro a-bezh poltredoù ha delwennoù anezhañ, a-wechoù alaouret zoken, ha dre ma vez lakaet al levr Ruhnama , bet skrivet gantañ, da levr sakr.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Muzilheg; e Bann Roc'h-an-Argoed e oa; miret ha brasaet e voe kanton Muzilheg e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Beler en Arondisamant Gwened bet krouet e 1800 .
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Ploue; e Bann Henbont e oa ; chom a reas e kanton Ploue bet miret ha brasaet e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Kalann en arondisamant An Oriant bet krouet e 1800.
E miz Mae 1915 e voe disklêriet Pierre Le Cren da brefed ar Mor-Bihan gant Louise Beller-Le Béhérec, ur skolaerez : Le Cren, ur zouav yaouank eus ar gumun, en dije eztaolet komzoù faezhegel p'edo distroet d'ar gêr da gaout ehan diglañvañ.
Brouzet eo pennmaodiern ar Roc'h ouzh ar mellad "mezhus"-se, ha Michael Howard eus ar Strollad Mirour a zisklêrias e c'helleje ar Rouantelezh difenn ar Roc'h dre nerzh, ar pezh a gasas Alfonso Dastis, anezhañ maodiern spagnol an Aferioù estren, da vrouzañ d'e dro ouzh "ton ar c'homzoù o tont eus Breizh-Veur".
Pedro de Herrera, ur c'honverso en-doa kemeret perzh en aloudabeg ar Roc'h a stalias warnañ ur gumuniezh a 4 350 Yuzev, na badas ket rak adstrollañ a reas an dug Medina Sidonia gant Kurunenn Spagn ha diarbennet e voe ar Yuzevien.
Da-heul unanidigezh teir rouantelezh Korea dindan Silla e 668, Korea a oa renet gant an dierniezh Goryeo hag an dierniezh Joseon an eil goude eben en ur vroad hepken betek diwezh an impalaeriezh korean e 1910, pa oa staget Korea ouzh Bro-Japan dre nerzh.
Bourc'hwenniz , pe Bourc'hiz-WennMikael Madeg, Renabl anoiou parrezioù Bro-Leon hag o distagadur, Ar skol vrezoneg, 2000, p.220; Nouvel Atlas Linguistique de Basse Bretagne, J. Le Du, kartenn 005, a vez graet eus annezidi ar Vourc'h-Wenn e brezhoneg.
Bro-Dreger pe Treger ois pe Tréguier) a zo unan eus nav bro diazez Breizh, hag a glot dre-vras gant an nav eskopti a oa bet e Breizh betek an Dispac'h gall, war-bouez un dek parrez bennak eus Bro-Dreger hag a oa stag ouzh eskopti Dol.
Skarzhet e oa bet neuze RSSE Turkestan, Republik Poblel Buc'haran ha Republik Poblel C'horezmia hag isrannet e oa bet o zakadoù etre pemp Republik Soviedel Sokialour nevez, en o zouez Republik Sokialour Soviedel Ouzbekistan, ha bloaz war-lerc'h e teuas da vezañ unan eus Republikoù diazez an Unaniezh Soviedel.
Aditî ~ Adityas ~ Agastya ~ Agni ~ Ambika ~ Amitabha ~ Ammavaru ~ Amrita ~ Ananda ~ Anjana ~ Annapurna ~ Anumati ~ Anuradha ~ Apsara ~ Aranyani ~ Ardhanari ~ Ardra ~ Arjuna ~ Aruna ~ Arundhati ~ Ashvathaman ~ Ashvin ~ Aslesa ~ Astika-Jaratkaru ~ Asura ~ Atri ~ Avatar ~ Ayyappan
Kadru ~ Kalanemi ~ Kali ~ Kalki ~ Kâma ~ Kamadhenu ~ Kamsa ~ Kansa ~ Karttikeya ~ Kasyapa ~ Katavul ~ Kaduvul ~ Kaurava ~ Kausalya ~ Ketu ~ Kinnara ~ Kistnerappan ~ Korrawi ~ Krishna ~ Kubera ~ Kumbhakarna ~ Kundalini ~ Kunti ~ Kurma
Dakini ~ Daksha ~ Deva ~ Devadatta ~ Devaki ~ Devi ~ Dhama ~ Dhanistha ~ Dhanvantari ~ Dhara ~ Dharani ~ Dhatar ~ Dhatri ~ Dhati Mata ~ Dhruva ~ Dikpâla ~ Diti ~ Draupathi ~ Durga ~ Duryodhana ~ Dyau ~ Dyavaprivithi
Ul liamm etre Mor Andaman, ul lodenn eus Meurvor Indez, ha Mor Sina ar Su eo dre un tremen hir kenañ hag ar strizh-mor hirañ er bed eo: 930 km hirder zo dezhañ, hag etre 38 ha 393 km ledanded, met e anvet ar poentoù strishañ strizhoù-mor ivez ken ez eus ur strizh-mor Philips, ar poent strishañ a gaver e strizh-mor Singapour !
Pelloc'h ez eas Ac'henaton avat : gourc'hemenn a reas distrujañ skeudennoù kehelerezh an doueed kozh hag e reas eus kant an heol an doue hollek, an Hini Nemetañ « n'en deus ket e bar», krouer ar bed a gas e grouidigezh da benn en-dro da vare pep sav-heol.
Faezhet e voe Siria e kêriadenn Samakh ha kibbutzim Degania A ha B war-du su al lenn Tiberiad, met gouest e voe da zerc'hel ur vandenn douar strizh e-kichen an harzioù hag e biz Palestina, war-dro Dan, ha teir enezennad e su, kreiz ha norzh Palestina.
Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Tulle, person, ha Le Sénéchal, vikel parrez Sant Maloù ha gant Carron, person, ha Buret, vikel parrez ar Salver, mui un abad, du Chastel, ur c'helenner doueoniezh, De Rouillac, hag eizh beleg arall, Puelle, Urot, Plesse de Saint-Mirel, Burel, Bertier, Manet, Le Coq ha Girard.
Anvet goude-se impalaer Napoleon Iañ (ganet d'ar 15 a viz Eost 1769 en Aiacciu, Korsika ha aet d'an anaon d'ar 5 a viz Mae 1821 war enezenn Santez-Helena), a oa bet da gentañ soudard, araok bezañ jeneral, dispac'her hag impalaer ar c'hallaoued.
Ar gêr alaman Kreuzburg in Ostpreußen e Prusia ar Reter (a zo kêr Slavskoye e distrig Bagrationovskyi, Oblast Kaliningrad, Rusia abaoe Kuzuliadeg Postdam e 1945) eo kavell ar familh, ur gêr bet savet da vare an astenn germanek war-zu ar Reter er Grennamzer.
Koun a reas Tolkien eus Father Francis e 1965 en ul lizher d'e vab Michael : "Un Tory hanter Gembread, hanter Spagnol, eus ur renkad uhel e oa, ha da lod e seblante bezañ unan a farde kozh labennoù. Bez e oa – ha ne oa ket. Karitez ha pardon a zeskis gantañ da gentañ; ha dre e c'houloù e toullas an deñvalijenn 'frankizour' a zeuen eus outi zoken, me hag a anaveze gwelloc'h Bloody Mary eget Mamm Jezuz — ne veze james graet anv eus outi war-bouez evel objed un azeul a-dreuz gant ar Romanisted."
Pa oa yaouank-tre c'hoazh e voe dantet gant ur gevnidenn vabouin, ar pezh a oa bet liammet gant meur a hini ouzh euzhviled euzhusañ e istorioù, met Tolien e-unan n'en doa soñj ebet ken eus ar gwallzarvoud ha disklêriet en doa n'en deze ket kement-se a aon eus outo evel den gour.
Jessop a skrivas da ward Edith pa zeskas diviz ar vaouez yaouank : "N'em eus netra da lavaret a-enep Tolkien, un den desket eo, met paour-razh eo e choazoù evit an amzer da zont ha peur e vezo gouest da zimeziñ ne welan ket. Ma vije war ur vicher c'hoazh e vije disheñvel."
Kentañ labour a gavas goude bout bet disoudardet e voe en Oxford English Dictionary ma voe karget da blediñ gant istor ha gerdarzh ar gerioù a orin germanek o kregiñ gant al lizherenn W. Goude-se e voe anvet da veskelenner war ar saozneg e skol-veur Leeds, ma'z embannas A Middle English Vocabulary e 1922.
Plijadur en deze oc'h ergerzhet al lec'hioù tro-dro, Sarehole Mill, Moseley Bog ha rozioù Clent, Lickey ha Malvern, a voe mamenn senennoù e levrioù diwezhatoc'h asambles gant kêriadennoù all evel Bromsgrove, Alcester pe Alvechurch.
Nav bloaz goude e skrivas Tolkien : "Va mamm gaezh din-me a oa merzherez anezhi en gwirionez, ha n'eo ket da bep hini e ro Doue un hent d'e brofoù meurañ evel ma reas da Hilary ha din-me, o reiñ deomp ur vamm he doa lazhet anezhi hec'h-unan dre al labour hag ar boan da vezañ asur e chomo ar feiz ganeomp."
An anv Lúthien a voe engravet war bez Edith diwar goulenn Ronald ; pa varvas-eñ d'an 2 a viz Gwengolo 1973, oadet 81 bloaz, e voe beziet e-kichen e wreg hag engravet e voe Beren dindan e anv, kement-se diwar an oberenn Beren and Lúthien hag a gont istor karantez ha troioù-kaer an den marvel Man Berien hag an elfez divarvel Lúthien Tinúviel.
E miz Genver 1939 ez asantas ar c'helenner Tolkien, 47 vloaz, labourat evit servij ar rinegouriezh e maodierniezh an Aferioù Estren en ken degouezh ma vije riskloù e-kerzh an Eil brezel-bed ; stummet e voe, hag e miz Here e voe lavaret dezhañ ne oa ket ezhomm anezhañ.
Dalc'het en doa ur soñj kaer ha resis eus e veaj, e-giz ma embannas en ul lizher kaset e 1968, e-lec'h ma notenne levezon ar veaj war hini Bilbo e Menezioù Koumoulek, dresit-holl ur valeadeg a 12 etre Interlaken ha Lauterbrunnen a-raok kampiñ nepell eus Mürren.
Eus an anv-gwan alamanek tollkühn e teu an anv « Tolkien » hervez J. R. R. Tolkien e-unan, en doa lakaet en e romant diechu The Notion Papers dre anv an dudenn "Rashbold", hogen prouet eo bet ez eo Tolkin gerdarzh an anv, Tolk o vezañ lesanv ur c'hevraouer pe ur jubennour.
John Ronald Reuel Tolkien CBE FRSL, berraet peurliesañ e J. R. R. Tolkien (Bloemfontein, Stad dieub Oranje, 3 a viz Genver 1892 – Bournemouth, Bro-Saoz, 2 a viz Gwengolo 1973), « Ronald » evit e familh, a oa ur skrivagner hag ur barzh, ul lizheregour hag ur c'helenner saoz.
Colbert a vez laret evel awenet gant mennozhioù Barthélemy de Laffemas, ekonomikour ha kuzulier Herri IV ; Laffemas en devoa roet lañs d'ar c'henwerzh trevadennel ha da greanterezh gwiadennoù, an daou skourr kenwerzh a zedenno Colbert kalz, gant mererezh an arc'hant foran pezh a lakao anezhañ da vezañ diaz d'ar rouantelezh c'hall.
Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ul lodenn eus parrez Gwiskri, he zrev Lannejenn a yeas d'ober ur gumun ivez; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Gwiskri e kanton Lannejenn; e Bann ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Lannejenn gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
220 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 221 hervez monumant Santez-Anna-Wened, 278 hervez monumant ar re varv (d.le. 5,16 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. ) eus ar gumun, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.
Ar wrez ouzhpenn a c'hall bezañ bet dilerc'h ar wrez a oa da vare furmidigezh an Douar, gwrez a zeue eus furmidigezh ar galonenn houarn evit darn, ha degaset evit darn, hep mar, gant produerezh gwrez radiogenek ar radionuklidoù evel an uraniom 235
War-dro 5000 a henvroiz Lenape a oa o chom er c'hornad pa voe dizoloet e 1524 gant Giovanni da Verrazzano, ur moraer italian gopret gant ar roue gall Frañsez I, a anvas anezhañ "Nouvelle Angoulême" pa oa bet Frañsez I dug Angoulême.
Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 ; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Prizieg; e Bann ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Prizieg gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
Jean-Marie Cario, d'ar 7 a viz Mae 1887, soudard er 4e Batailhon Kerzhet Troadegiezh skañv Afrika; prizoniet e oa e kamp Soukh Akhras ha lazhet e voe gant al Lu gall d'an 21 a viz Kerzu 1917 e-pad ar Brezel-bed kentañ, "p'edo o klask achap".
Adolf Hitler (ganet d'an 20 a viz Ebrel 1889 e Braunau am Inn, Aostria ha marvet dre emlazh d'an 30 a viz Ebrel 1945 e Berlin) a oa ul livour kartennoù-post dianavezet deuet da vezañ ur politikour aostrian-alaman, penn an NSDAP (alamaneg: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, strollad nazi), kañseller ha prezidant Alamagn ha "Führer" an Trede Reich nazi.
Hervez ar pezh a lenner en e levr Mein Kampf (skrivet gantañ asambles gant Rudolf Hess en toull-bac'h e 1924) e oa anat dezhañ e oa tonket da vezañ sturier ar bobl alaman, ha se zo kaoz e stagas d'ober war-dro politikerezh goude fin ar brezel bed kentañ, e dibenn ar bloavezh 1918.
Diwar e urzh eo e voe kroget an Eil Brezel Bed dre dagañ Polonia d'ar 1añ a viz Gwengolo 1939 ha drouklazhet 11 milion bennak a dud e kampoù-diouennañ savet gant an SSed war dachenn Polonia dreist-holl ha gant an Einsatzgruppen gwallvrudet.
Dre ma ne zisoc'he ket an divizoù gant ar Stadoù-Unanet e aprouas Hirohito "brezel Azia vras ar Reter" a-benn ar fin, d'ar 1 a viz Kerzu, goude bezañ bet habaskaet gant Nagano ha ministr ar morlu, Shigetaro Shimada, a-zivout o chañsoù berzh en ur ziarbenn arguzenn ar priñs Nobuhito Takamatsu ne vefe ket ar morlu evit talañ a-enep ar Stadoù-Unanet en tu all da zaou vloaz.
An arsailh war Pearl Harbor, tachenn eus ar morlu amerikan a oa en Enez Oahu, en enezeg tiriad amerikan Hawaii, e-kreiz ar Meurvor Habask, a oa kaset da benn war urzh Hirohito, impalaer Bro-Japan, da-heul an embargo lakaet war an eoul-maen gant ar Stadoù-Unanet, ha sevenet dre sourpren d'ar Sul, 7 a viz Kerzu 1941 diouzh ar beure gant kirri-nij eus morlu impalaerel Bro-Japan a-enep morlu amerikan ar Meurvor Habask a oa er porzh hag a-enep nerzhioù all a oa tro-dro.
D'ar 16 a viz Here, ar c'hentañ maodiern Konoe, hag a gave dezhañ en doa kollet fiziañs an impalaer Showa hag hini an arme, a roas e zilez diouzh e garg en ur ginnig e kemerfe ar priñs Naruhiko Higashikuni, un eontr d'an impalaer, e bost war e lerc'h.
E-pad ar c'hentañ Brezel-bed e lakaas impalaeriezh Bro-Japan he c'hrabanoù war impalaeriezh trevadennel Bro-Alamagn en Azia ar Reter hag ar Meurvor-Habask hag e c'hounezas lodennoù marc'had diwar-goust an Europeiz hag an Amerikaned a oa er c'hornad.
Da skañvaat bec'h ar Rouantelezh-Unanet en emgann ar mor atlantel, eus miz Ebrel da viz Gouere 1941, tri lestr-hobrejonet, un douger kirri-nij, pevar morreder ha daou strolladig listri-distruj a oa kaset eus ar Meurvor Habask d'ar Meurvor atlantel , ar pezh a leze ar muiañ niver gant morlu Bro-Japan.