polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Daoust ma vez meulet Gwilherm II gant ar skeudennoù, en deus pallenn-moger Bayeux un dalvoudegezh vras evit an istorourien da anavezout gwelloc’h ar vuhez e Normandi hag e Bro-Saoz en : an dilhad, an armoù, ar c’hestell, al listri… Warnañ e weler ivez steredenn-lostek Halley a oa bet gwelet en oabl en amzer-se, argad an Normaned a-enep Kastell Lehon e-kichen Dinan.
Soudarded ha ne ran ken kengeodedourien anezho ken, na kengeodedoureien d'ar sent roman, met kengeodedourien d'an diaouled, da heul o gwalloberoù ; a vev er marv, diwar skouer gwall lidoù ar varbared ; a-unan gant ar Skoted ha Pikted renaviet ; c'hoant dezho distanañ diwar gwad kristenien dinoaz, bernioù anezho am eus ganet e Doue ha kouzoumennet e Krist.
Se zo kaoz e voe kemeret da batrom meur a wech gant brasañ livourien an azginivelezh italian, evel Piero di Cosimo, ma voe livet en Kleopatra, pe e div daolenn illur Sandro Botticelli, Ganedigezh Gwener ha La Primavera dreist-holl, hag en oberennoù all c'hoazh, hag e voe awenerez meur a varzh, Agnolo Poliziano, Luigi Pulci.
Kavout a rejont labour e ti an is-prefed da gempenn ti ha liorzh, ha pa voe digoret labouradegoù nevez en-dro d'ar c'hCNET e kavas Madalen labour en LTT, ur stal a zeuas diwezhatoc'h da vezañ CIT, CIT-Alcatel hag ALCATEL-Lucent en deiz a hiziv.
Feurmiñ ar Mimosa hag he c'hempenn da gas beajerien a oa koustet £2500, ha priz ar veaj eus Liverpool betek Patagonia a oa £12 evit an dud gour ha £6 evit ar vugale, daoust ma voe kemeret forzh piv a felle dezhañ kemer perzh en avantur hep derc'hel kont eus ar fed ma oa gouest da baeañ pe get.
Soñjal a reas en Aostralia, Zeland Nevez ha memes e Palestina da gas anezhe, met a-benn ar fin e oa choazet Patagonia abalamour d'he digenvezted ha dre ma kinnigas Arc'hantina, en un doare a seblante brokus, 260 km² douar hed-ha-hed ar stêr Chubut gant ma rafent o annez eno ha ma talc'hfent evit Arc'hantina ar vro-se o oa da gemer digant an henvroidi c'hoazh.
Dioksigenet eo ar gwad a erru dre ar gwazhiennoù kav e kentez dehou ar galon ; dre an trapig tribroudek ez a tre er c'hofig dehou , er c'has gant nerzh dre drapig ar skevent ha talmerenn ar skevent betek ar skevent, ma vez tennet an dioksidenn garbon ha lakaet oksigen.
Pep talmadenn zo e-gwirionez un heuliad oberiadennoù anvet kelc'hiad ar galon, a c'hoarvez e tri mare : sistol ar c'hentezioù, pa strizhont da gas ar gwad d'ar c'hofigoù, heuliet gant hini ar c'hofigoù evit kas ar gwad oksigenet dre an talmerennoù, ha diastol pa zistrizh ar galon da zegemer red ar gwad paour.
levodopa, stumm levojirel an 3,4-dihidroksifenilalanin : eñ hepken a c'hell bezañ metabolizet gant an organeg a drugarez d'an L-dopadekarboksilaz a dreuzfurm anezhañ e dopamin ; implijet e vez al levodopa evit louzaouiñ kleñved Parkinson dre ma ro tu da vihanaat efedoù fall ar meskad rasemek.
En afer Skism meur ar C’hornaoueg ez eus bet ur Sened-Meur o tispabañ an tri fab o keveziñ hag o tibab ur pab all, ha n’eo nemet goude e voe divizet ne vije gwelet evel pibien reizh nemet re Roma, da direizh re Avinhon ha Pisa, goude ma’z eo gant pab Pisa e oa bet galvet an eskibien d’ar Sened-Meur.
Bleyl a venegas ur plac'h 15 vloaz anvet Isabella, hag a oa amezegez dezho evel "un den buhezek, laouen ha krofet-brav, hep an distummadurioù degaset gant giz ar gwiskañ rokedennoù. Klotañ a rae mat-tre gant hon ezhommoù arzel."
E miz Gouere 1461 e fellas d'ar roue gall nevez Loeiz XI, pried da Charlotte de Savoie, skoulmañ un emglev gant Francesco Iañ Sforza, dug Milano, ha tiegezh Savoia, war zigarez dilezel gwirioù Bro-C'hall war ar c'hêrioù italian Genova ha Savona.
Bona di Savoia , ganet d'an 10 a viz Eost 1449 e Chambéry pe en Avigliana, ha marvet d'ar 17 a viz Du 1503 e Fossano, a oa ur briñsez italian hag a voe dugez Milano pa zimezas da 18 vloaz d'an dug Galeazzo Maria Sforza.
E 2003 e voe divizet gant dileurid ar Bundestag ma vefe distrujet ar palez, ha ma chomfe un takad glas betek ma vefe digoret «Forom Humboldt», ma voe savet mirdi sevenadurioù diavaez Europa, ha ma vo ivez levraoueg-kêr ha hini Land Berlin hag ivez dastumad istor ha skiantoù skol-veur Humboldt.
E 1647, pa labour Grégoire de Saint-Vincent war karrezadur an hiperbolenn, lakaat a ra anat ur fonksion nevez hag a zo primitivenn ar fonksion o vezañ nul e 1 met Huygens eo, a zizolo e 1661 ez eo ar fonksion-se ur fonksion logaritm ispisial : al logaritm natural.
Goude-se e voe roet d'e vab Gottfried van Swieten, ha goude-se da hêred Gottfried E 1813 e voe prenet da 50 florin gant ar c'hont aostrian ha bohemian Czernin Betek 1860 e soñjas d'an dud e oa bet livet gant Pieter de Hooch; peogwir ne voe ket brudet-treVermeer a-raok dibenn an 19 kantved.
Da 33 bloaz en deus savet muioc'h eget 100 bann dreset diwar-benn meur a sujed disheñvel : ar gourelezh, ar relijion , an arz, ar politikerezh, an istor, ar brederouriezh, ar sinema, ar sonerezh, sevenadur ar broioù en deus gweladennet.
Kregiñ a ra ar golf da vezañ brudet en eil lodenn an , gant diorroadur ar c'hleuboù prevez hag ar golf a vicher e Bro-Skos hag e Bro-Saoz, e lec'h ma z'eo bet lakaet e plas e 1980 an Open breizhveuriat kentañ c'hoariet etre tud a vicher.
Gruffudd ap Llywelyn Fawr pe Gruffudd ap Llywelyn ab Iorwerth, ganet war-dro 1198-1200, ha marvet d'ar 1añ a viz Meurzh 1244) a oa mab henañ bastard da Llywelyn Fawr ha d'e serc'h Tangwystl, marvet er gwentloù, ha tad da Llywelyn Ein Llyw Olaf ha Dafydd ap Gruffudd
Kinnig a reont teuliadoù, doserioù hag enklaskoù disheñvel diouzh re ar c'helaouennoù ekonomikel boas ("Climat : 10 raisons d'espérer, ""La nature a-t-elle un prix ?", "Quel avenir pour l'automobile ?", "Le palmarès des plus petites fortunes de France", "Bourse, quand les entreprises coupent le cordon", "Vendeurs de délocalisations".)
Mari Madalen, pe Mari Magdala , zo ur vaouez hag a oa aet da-heul Jezuz, betek en deizioù diwezhañ, diouzh a lenner en Aviel : hervezo eo hi a voe an test kentañ eus dasorc'hidigezh Jezuz, hag ac'h eas da gemenn ar c'heloù d'an ebestel.
An distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Purmerend : Centrum , Zuiderpolder, Overwhere-Noord, Overwhere-Zuid, De Gors, De Gors-Zuid, De Gors-Noord, West, Purmer-Zuid, Purmer-Noord, Wheermolen, Weidevenne, Baanstee-West, Baanstee-Oost, Baanstee-Noord, De Koog, Molenkoog
Daou vugel he doe gant he fried Gian Piero: ur mab, Piero Landriani, a voe aotrou kreñvlec'h Forlimpopoli; hag ur verc'h, Bianca Landriani, a zimezas da d-Tommaso Feo, aotrou kastell Ravaldino ha breur-kaer da gCaterina Sforza.
Sinet e oa an emglev gant an dud-mañ : Frañsez Vallée, Emil Ernod, Louis Le Clerc , Yann-Vari Perrot, Koroller, Erwan ar Moal, Aogust Bocher, Caurel, Klaoda ar Prad, Jos ar Braz , anvioù meneget e Grammaire bretonne du dialecte de Tréguier, gant Louis Le Clerc, diwar pennadoù eus ar sizhunieg Kroaz ar Vretoned .
Skignet e voe an doare-skrivañ KLT gant Frañsez Vallée hag e gelaouenn Kroaz ar Vretoned, met implijet e voe ivez gant an darn vrasañ eus ar c'helaouennoù all embannet e broioù Leon, Kerne ha Treger etre an daou vrezel-bed, evel Gwalarn pe Feiz ha Breiz.
A-wechoù e vez graet anv eus "taol-mouezh KLT", da lavaret eo, al lodenn eus ar brezhonegva ma vez pouezmouezhiet ar gerioù war ar silabenn eildiwezhañ, ar pezh a c'hoarvez e Leon a-bezh, e Treger a-bezh , hag ul lodenn vras eus Kernev.
Ret eo kaout c'hwec'h arouez disklêriet en teir zachenn-mañ, gant div arouez d'an nebeutañ e tachenn an distresadenn e-keñver al liammoù kevredigezhel hag unan o respont da bep muzul eus an distresadenn e-keñver al lavariantiz evit disklêriañ aotism ar bugel.
Da gentañ e klaskas ober brav d'an Tiegezh Borgia, rak skoazell digant ar pab Alesant VI a felle dezhañ kaout evit terriñ e eured da Janed Bro-C'hall ha gallout addimeziñ da Anna Breizh, intañvez e genderv Charlez VIII, evit gallout mirout dugelezh Breizh.
Evel prof e roas roue Bro-C'hall d'ar c'hannader un dugelezh, hini Valentinois, hag ouzhpenn da se dorn Charlotte d'Albret, c'hoar da roue Navarra, evit brasañ plijadur ar pab ha ne glaske nemet an tu da reiñ madoù a-leizh d'e holl vugale e korn pe gorn eus Europa.
Ennañ e oa bodet Stadoù ar Pab, rak ar pab a felle dezhañ adkemer kreñvlec'hioù eus Romagna a oa bet kemeret gant Venezia en 1504, Bro-C'hall a glaske tapout kêrioù dalc'het gant Venezia en Lombardia, hag an Impalaeriezh santel roman german a oa o klask teuler he c'hrabanoù war un toullad kêrioù mogeriet e Frioul.
D'ar 24 a viz C'hwevrer 1510 e tilamas e ezkumunugadenn diwar choug kêr Venezia, ha skoaz-ouzh-skoaz ez eas soudarded ar pab hag arme Venezia da vrezeliñ da reiñ lamm d'ar Gall ha d'e gas kuit eus ledenez Italia penn-da-benn, ha tamm-ha-tamm e voe adkemeret gant Republik Venezia an douaroù he devoa bet kollet war an douar-bras.
E dibenn ar brezelioù e voe kreñvaet galloud Spagn dreist da stadoù all Europa, pa oa an darn vrasañ eus Italia en he dalc'h , war eeun pe get; ar stadoù italian chomet emren e oa Republik Venezia, Dugelezh Savoia , ha Stadoù ar Pab, goude ma ne oant ket ken dizalc'h ken abalamour ma n'halle ket ar pab tremen hep Spagn evit e skoazellañ da lakaat ar C'hempenn enepprotestant da ren en Europa.
Gwanaet e oa arme an impalaer gant ar c'hleñvedoù hag an diouer a arc'hant evit paeañ goproù ar soudarded, ha se zo kaoz e chomas dug Urbino, Francesco Maria della Rovere, e penn armeoù ar C'hevre, hep lammat war Milano, ha ma c'hortozas nerzhioù nevez.
D'an 13 a viz Eost 1516 e teuas Carlos Iañ da vout roue Spagn, goude marv e dad-kozh Fernando II Aragon :anavezout a reas ar gwir da vro-C'hall da zerc'hel dugelezh milano gant ma laoskje rouantelezh naplez e peoc'h: sed a oa danvez Feur-emglev Noyon.
D'ar 14 a viz Genver 1526 e oa bet sinet feur-emglev Madrid gant ar roue gall Frañsez Iañ, ha hervez ar baperenn sinet e ranke paouez da deurel e c'hoant war Italia, leuskel Bourgogn gant Spagn, leuskel Flandrez hag Artez, ha dimeziñ da Eleonora Aostria, c'hoar Karl V.
Da gentañ ne oa nemet un tabut tiegezhel evit difenn gwirioù ar rouaned c'hall evel hêred war rouantelezh Naplez ha dugelezh Milano, met buan e voe brezelioù evit gounit douaroù ha galloud en Italia, hag en Europa zoken, hag ivez emglevioù savet ha dispennet, taolioù trubarderezh alies.
A-benn nevezamzer 1527 ne c'halle ket Charlez Bourbon paeañ goproù soudarded arme an impalaer ken, enni un 12 pe 15 000 goafer renet gant Georg von Frundsberg : da virout ouzh e arme da vont a bep tu e prometas dezhi e c'hallje preizhata e kêrioù Toskana ha Stadoù ar Pab.
Pa voe dieubet ar roue gall avat, d'ar 17 a viz Meurzh 1526, goude leuskel e zaou vab etre daouarn e enebour, ha pa zistroas da Vro-C'hall, ne reas forzh ebet gant an emglev hag ar promesaoù ken : abeg a voe kavet neuze e Spagn da ober vil da vibien ar roue falstouer.
Deuet e oa amañ nemet evit gounit un tamm arc'hant met kemer a ra perzh ha kelenn a ra d'ar vugale tresañ, ober a ra troioù-hud, ober a ra war-dro al laz-kanañ, aozañ a ra beilhadegoù a-gevret gant e c'hitar ha sonioù en deus kompozet.
Bevañ a ra un istor garantez berr gant Brigitte Bardot, e fin 1967, ha skrivañ a ra ar ganaouenn Initials B.B. goude bezañ skrivet dezhi meur a ditl : Harley Davidson, Bonnie and Clyde, Je t'aime . moi non plus, hemañ ziwezhañ a zo bet enrollet e koublad, e 1967, en un doare siñfonienn hag a zo bet brudet ar bloavezh da c'houde gant Jane Birkin (ar stumm orin a yelo er-maez nemet e 1986, a zo brudet-kenañ ivez).
Dre zaremprediñ ha daremprediñ, Gainsbourg a hoalo merc'hed brav-tre, eus Brigitte Bardot da « Bambou », Caroline Paulus eus e wir anv, hag a roio dezhañ e vugel diwezhañ, Lucien, « Lulu », en ur dremen dre Jane Birkin, gant piv en do e verc'h Charlotte Gainsbourg.
Goude Emsavadeg ar Sipaied e 1857, e voe kemeret an emell eus ar vro, da vat, gant ar Rouantelezh Unanet e-lec’h Kompagnunezh Indez ar Reter : dont a reas ar gouarnour meur da vezañ besroue Indez, dre al lezenn Government of India Act e 1858 ; divodet e voe Kompagnunezh Indez ar Reter e 1858 ; ha lakaet e voe ar rouanez Victoria da vezañ Impalaerez Indez e 1876.
Tamm-ha-tamm ivez en em astenne an trevadennoù saoz war-zu ar c’hornôg, pa glaskent douaroù nevez da c’hounit e diabarzh ar c’hevandir, diwar-goust ar pobloù indian, a varvas e-leizh anezho gant ar brezelioù pe gant kleñvedoù degaset eus Europa.
O strivoù da glask aloubiñ trevadennoù Spagn e Suamerika a voe aner avat ha trec’het e voe morlu Breizh-Veur, e 1741, dirak Cartagena, ur gêr zo e Kolombia bremañ, a oa bet lakaet seziz warni gant an amiral Edward Vernon e penn 186 lestr ha 23 600 den.
Un nebeud strivoù a reas an Impalaeriezh da gentañ evit klask mirout ouzh an dra-se da c’hoarvezout, met ret e voe dezhi plegañ hag asantiñ e teufent da vezañ stadoù distag ha tamm-ha-tamm e teuas an Impalaeriezh kozh da vezañ un unaniezh stadoù dizalc’h, a reer anezhi ar c’h-Commonwealth.
Er strollad krennarded a-orin emañ Tony, ur paotr melezerion; Michelle, e amourous un tamm simpl; Sid, mignon gwellañ Tony, ur paotr droukchañsus eo, karout a ra Michelle; Cassie, ur plac'h yaouank sinac'h; Anwar, ur c'hrennard muzulmat a glask liammañ relijion, drammoù ha reizhelezh.
En eil rummad e vez adkavet Effy hag e vignonez Pandora, a zo bet gwelet dija en eil sezon, ober a reont anaoudegezh gant o mignoned nevez e Lise Roundview : Freddie,Cook,JJ "an tri Mouskederien", tri mignon n'haller ket dispartiañ ; Emily ha Katie, div gevelledez gant letrennioù disheñvel-mik; Naomi, katie a rebech dezhi bezañ heñvelreizh abalmour he defe klasket pokaat ouzh Emily er skolaj ha Thomas, un disvroad congolad.
Trevelin (Trevelín a vez skrivet a-wechoù gant spagnolegerien, Trefelin e vije e kembraeg) zo ur gêr e gwalarn Proviñs Chubut, en Arc'hantina er Wladfa, tost d'an harzoù gant Chile, e departamant Futaleufú, war lez ar stêr río Percey.
Edward Duyker an hini eo a savas buhezskrid Marc-Joseph Marion du Fresne, ar Breizhad en doa dizoloet evit ar wech kentañ aodoù Aostralia , hag a savas ivez un niver bras a bennadoù buhez-skrid diwar-benn ar Vretoned aet da zizoloiñ bro, evit ar Dictionnaire de Biographie Mauricienne hag an Australian Dictionary of Biography.
Kalonekaat a reas gant e holl bouez ar Vretoned da gemer perzh er Menai Celtic Festival, un darvoud sevenadurel e Sydney e 2003 hag e resitas ar bedenn Hon Tad e brezhoneg, a oa bet pourchaset dezhañ an destenn anezhi gant Bernez an Nail, en oferenn geltiek unkumuniek an 29 a viz C’hwevrer 2004.
Aspediñ a ra an itron da Walt, lakaat Thao da labourat evitañ digoust ‘pad miz a-benn digoll an aotroù. A hed an istor e vez krouet ur vignoniezh kreñv etre Walt hag ar familh Hmong. Un devezh eo taget ar grennardez Sue, c’hoar Thao, gant tud eus gang ar c’harter . Distreiñ a ra d’ar gêr gant an dremm leun a wad. Dont a ra Kowalski e fulor bras, prientiñ a ra d’ar gang ur souezhadenn ha ne vint ket gouest da zisoñjal.
Implijet eo ar c’heflusker-mañ hiziv gant ar griogeniezh, evit produiñ azot dourennek da skouer, pe gant ar genganerezh, evit dastum energiezh termek e moged ar c’haoterioù-aezhenn, pe treuzfeurmiñ energiezh an Heol e tredan en ur implijout uheldeknologiezhioù : danvezhioù a gouzañv diforc’hioù bras a demperadur, evel ar gwer Pyrex, pe reoù all, ur perzh gante da eskemm mat-tre o energiezh termek gant ar gazoù, evit an adc’haner.
Diskouezet o deus studiadennoù an arbennigourien eo deuet ar vojenn kontet er Bibl, an istor anavezetañ eus ul liñvadenn veur, eus un istor koshoc’h : digant tud Mezopotamia e vije bet amprestet gant Hebreiz, rak kontet ez eus un istor heñvel e Meurgan Gilgamesh.
War tablezennoù kavet e Mezopotamia ha troet gant ar Saoz George Smith e 1872, hag a vije bet skrivet er XVIIIvet pe XVIIvet kantved a-raok J.K., e konter kurioù ar roue Gilgamesh, ur roue mojennel a vije bet o vevañ kêr Uruk, e Mezopotamia, er XXVIIvet kantved a-raok J-K.
Pa’z eus kement a vojennoù ma konter istor ul liñvadenn veur, e ranker soñjal int diazezet war dourioù-beuz zo c’hoarvezet e gwirionez : abalamour d’un tsunami c’hoarvezet goude ur c’hren-douar pe tarzhadenn ur menez-tan, dic'hlann ur stêr pe veur a hini goude glaveier bras, live ar mor o sevel kalz diwar abeg pe abeg, e dibenn Oadvezh ar Skorn da skouer.
Debret he deus e-pad he yaouankiz ur frouezhenn eus an droukspered hag e c'hell bremañ lakaat lodennoù eus he c'horf, evel daouarn, divesker ha kement zo, da zifukañ war bep danvez e-giz ar c'hoad, ar maen, ar metal. ha memes war an dud-all.
Krouet en deus Lee, e kenlabourerezh gant senariourien all, da skouer Jack Kirby pe Steve Ditko evit ar re anavezetañ, meur a c'hourharoz hag a zo evit ar brasañ anezho re vrudetañ Marvel Comics ( Spider-Man, Fantastic Four, X-Men, Iron Man, Hulk, Thor, Daredevil pe c'hoazh The Avengers).
Gwerzhet e voe an daolenn gant M. Knoedler & Co., New York and London, e miz Du 1925, ha neuze e voe perc'hennet gant Andrew W. Mellon hag a roas an oberenn d'an A.W. Mellon Educational and Charitable Trust e Pittsburgh, ha goude-se e voe roet da skipailh an National Gallery of Art e 1937.
En desped d'ar gemennadenn Kentañ maodiern ar Rouantelezh Unanet, Winston Churchill, a gendrec'has prezidant ar Stadoù-Unanet, Franklin D. Roosevelt, da zaleañ an aloubadeg prometet, rak memes gant harp an Amerikaned, ar Gevredidi ne oant ket prest evit un hevelep oberiadur.
Goude ur c'housk hir e voe adsavet ar fest gant tud Emgann ha Stourm ar Brezhoneg, gant an anv Gouel broadel ar brezhoneg, hag aozet etre 1986 ha 1999, da gentañ e Karaez ha goude e Spezed, war-bouez ur wech bennak e Louergad hag e Langoned.
A-wechoù e son ar violoñs pe ar fleüt evit kregiñ pe echuiñ un ton evel en heuliad "Loudeac", hag a-wechou all e vez leusket ar gitar, ar gitar-boud hag an taboulinoù o unan evit kenderc'hel an ton evel en heuliad "An Dro" pe er c'helc'h sirkasian.
D'an 23 a viz Genver 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-25-BO eus aerlu ar Stadoù-Unanet en Edern hag e Brieg; diwar an dek milour eus e baread e varvas daou, unan anezhe a zo douaret er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin , c'hwec'h a voe tapet gant an Alamaned, an daou all a zeuas a-benn da achap.
Savet eo al levr en-dro da vuhez Gaid Bozeg, labourerez-douar e tiegezh ar Waremm Vras, e parrez Plogoneg : penaos e oa bet heskinet e skol ar seurezed en abeg d'ar brezhoneg, penaos he doa bevet ul lazhadeg ha palforsadeg spontus kaset da benn er Waremm Vras gant ur skouadron soudarded alaman e 1943, chomet-hi mut war-lerc'h ar gwall daol-se, ha penaos a-benn ar fin e teu skleurenn an esper en-dro pa c'hoarvez dezhi klevout bugaligoù eus skol Diwan o vont e brezhoneg gant ar varc'hadourez madigoù.
Padal ur romant politikel eo Dremmoù Arrasate kentoc'h eget ur romant karantez, un digarez da lakaat ar gaoz war c'houlennoù o sevel e-touez stourmerien Bro-Euskadi : dizalc'hidigezh pe emrenerezh, stourm armet kuzh pe stourm politikel digor ?
C'hoari personel, pe hiniennel mar karer, ha c'hoari a-skipailh war un dro, eo ar c'hoari tarot: en un tu, setu un den, an disklerier, a c'hoari a-enep an 3 all, an difennourien; d'e enebourien d'en em glevout kenetrezo evit lakaat anezhañ da goll ha da c'hoari evel ur skipailh.
E miz Gouere 2008, e kasas Müller ul lizher digor klemm da Horia-Roman Patapievici, hag eñ prezidant ensavadur sevenadurel Roumania, peogwir e oe bet skoazellet gantañ ur c'hamp hañv roumanian hag alaman ma oa daou zen bet izili eus Securitate.
Skoazellet gant pennoù meuriad Krimea (enebet ouzh levezon ponneroc'h-ponnerañ Istanbul war ar c'hanat) e teuas a-benn Saadet da aloubiñ ar gêrbenn Bahçesaray hag al ledenez a-bezh ha lakaat ar seziz war Kefe ma oa repuet İslam II.
C'hoazh bremañ ne ouzer ket mat pegoulz e vefe kroget, ar pentito Tommaso Buscetta marv bremañ a grede e oa ganet ar mafia er grenn-amzer met an dud a-vremañ hag a ra war dro an dra-se a gred e vefe kroget pelloc'h er XVvet kantved da skouer, 'blamm ma vez kredet e oa o fall kentañ gwareziñ ar bobl, hag en amzer-se e oa ar spagnoleg o tont war enezenn Sisilia, met n'ez eus ket tu gouzout gant resister pegoulz ez eo kroget, blamm ma ne vez ket a-walc'h a brouennoù.
Ar pentito : un den keuziek, da lâret eo un den a zo aet kuit eus ar mafia hag a zo a-du da terriñ an emglev o deus graet pa int deuet er mafia hag a ro keloù d'an archerien eus piv zo er mafia petra reont hag en eskemm an archerien a zo sañset gwarezi anezho.
A-enep d'an dra-se ez eo bet krouet ar mafia evit stourm a-enep an estrenien a gemere ar galloud hag a lakae anezho en ur stad fall en ur gemer ar pezh a c'helle bezañ gwerzhet, hag ar mafia a deue da sikour an dud paour en ur laerezh madoù an estrañjourien, met da c'houde ez eo en em treuzfurmet an aozadur bihan-se en un aozadur a lâre e garez tud zo en eskemm d'un tamm arc'hant, ha disoñjet eo bet ar pal kentañ a oa sikour ar re baour.
E-pad al lid-se e vez troc'het biz an den a zo o vont da vezañ "soudard" ar gwad a gouezh war ur skeudenn santel, lakaet e vez an tan er skeudenn-se e-barzh dorn an den e-pad m'emañ ar skeudenn o teviñ, an den a zo o touiñ ne ziskuilho ket e gamaladed, hag aze ez eo echu al lid, an den a zo un den eus ar familh bras eus ar mafia.
Met ar re-se ne vezont ket anvet mafia abalamour ma n'o deus ket an holl berzhioù a ra ur mafia : an dud e-penn o vevañ pelloc'h eget ar re a ya da adwerzhañ an dramm, ar re n'o deus nemet un dra da labourat e-giz an dramm pe ar c'hoarioù arc'hant ne veront ket kalz a draoù.
Meur a golladenn he doa bet he mamm Caterina Visconti a-raok ganedigezh e vreur henañ Gian Maria Visconti : krediñ a reer eo ret lakaat kement-se war gont ar genwadelezh, rak kendirvi kompez e oa an dug Gian Galeazzo Visconti hag e bried.
Pa varvas Giorgio Ordelaffi, aotrou Forlì, e klaskas ober e vad eus ar gefridi roet dezhañ da ziwall mab an aotrou, Tebaldo Ordelaffi, ha klask a reas aloubiñ Romagna e 1423, pezh a lakaas Firenze da enebiñ ha d'ober brezel.
Se zo kaoz, e miz Kerzu 1949 e krouas Edouard Leclerc ar « c’helc’hiad berr » da lâret eo mont eus ar produour d’ar prener war-eeun en ur sevel e Landerne, ur stal vihan tout gant gwastilli graet gant ur produour eus Pondi hag e oant etre 25 ha 30 % marc’hadmatoc’h eget er stalioù all.
Evit ma ne varvfe ket e tibabas Kuzul skoazell hag AEP skol Diwan Kemperle sevel un abadenn evit diskouez nerzh Diwan ha tud Breizh evit difenn o skol e brezhoneg, neuze e-lec'h ober ur vanifestadeg, o deus graet ur gala « Un ti evit diwan » gant Denez Prigent, Dan Ar Braz, EV.
Daoust d’an aberzhioù o deus graet ar Pawnees hag o mignoniezh gant ar re wenn, ar Stadoù-Unanet o deus o rediet e 1876 da vont kuit eus tachennoù an Nebraska ha da vont d’en em staliañ en tachennoù Indian, war zigarez o skoazellañ e-keñver tagadennoù al Lakotas.
Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober ar gumun : Beersterhoogen, Beerta, Booneschans, Drieborg, Ekamp, Finsterwolde, Finsterwolderhamrik, Ganzedijk, Goldhoorn, Hamdijk, Hongerige Wolf, Kostverloren, Kromme-Elleboog, Nieuw-Beerta, Nieuwe Statenzijl, Bad Nieuweschans, Oude Statenzijl, Oudedijk, Oudezijl hag Ulsda.
Pa vez lazhet unan bennak gant un Doue ar marv, laeret vez gantañ ar pezh a chom eus buhez an den lazhet (ma vez lazhet un den hag en befe normalamant bevet betek 60 bloaz da 30 bloaz, laeret vez gant an Doue 30 bloaz ) Ne za ket en dro ar reolenn se gant an dud.
Dont a reas ar breur Eugène Eyraud war an enez e miz Mae 1863 : nav mizvezh e chomas, hag e miz Meurzh 1866 e tistroas hag en em stalias da vat eno gant tri misioner evit avielañ an annezidi, ha diskar a reas c'hoazh muioc'h ar sevenadur rapanui dre dagañ o relijion.
Evel-se emañ an enez, dre fazi ar Saozon, peogwir e veze desavet kalz a zeñved gante eno e penn-kentañ an ha ne c'helle ar plant kreskiñ da nebeutoc'h eget 50 cm donder en douar, neuze ez eo diaes-tre d'ur wezenn bevañ eno.
Enez Pask (Rapa Nui "Enez Vras" e rapanuieg hag Isla de Pascua e spagnoleg) zo un enez e-kreiz su ar Meurvor Habask, anezhi an dachenn douar pellañ eus pep douar all er bed, 3 700 km a-vaez da Chile ha 4 000 km a-vaez da Enez Tahiti.
Pell eo bet er PCF, evel e gamaraded yaouankoc'h Jean Le Dû, Yves Le Berre ha Fañch Broudic, evelte en deus dibabet ar falc'huneg hag enebet ruz ouzh ar peurunvan en deskadurezh-Stad hag ouzh Kuzul ar Brezhoneg en diavaez.
Ar c’houskous (ur ger deuet e brezhoneg eus ar galleg, hag ar ger gallek Couscous zo e-unan un amprest digant arabeg ar Maghrib, al-kuskus) zo ur meuz eus hanternoz Afrika, fardet gant semoul , kig e tammoù bihan, legumaj a bep seurt, ha chaous temzet, anvet harissa.