polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Drezho hag a-hed ar brezel-se e voe daou gamp ar Brezel Kant Vloaz o vrezeliañ : ar C'hallaoued gant Charlez Bleaz en o fenn, un niz da roue Bro-C'hall anezhañ hag a oa dimezet gant Janed Pentevr, hag ar Saozon sturiet gant Yann Moñforzh.
Goude bezañ aet Anna Breizh d'an anaon ez adtapas Kurunenn Bro-C'hall ar c'hastell a voe fiziet da ez-vestrez Frañsez Iañ Bro-C'hall e 1523 ha war-lerc'h da hini Herri II e 1543, anavezet dindan an anv a Ziane de Poitiers.
Ar servijer koulz hag ar resever a c'hall gounit ar c'hoari eta, daoust ma vez ar servijer peurliesañ a c'hounez « e c'hoari » gant ar start ma c'hall bezañ d'an eneber adkas ar bolotenn pa glask hennezh loc'hañ an eskemm diwar ur servij skoet kalet.
Paouez a ra an eskemm ha gounit a reer ar poent pa n'eo ket gouest an eil da adkas ar bolotenn e-barzh tachenn egile, o vezañ ma ne zeu ket a-benn da gaout stok ouzh ar bolotenn gant e baliked – poent-gounit a reer eus se – pe abalamour m'en em gav ar bolotenn e diavaez an dachenn – fazi - pe peogwir ne dremen ket dreist d'ar roued.
Emdroet eo ar palikedoù gant an amzer, koad e oa o framm da gentañ met an dafarioù implijet zo bet cheñchet kalz adalek ar bloavezhioù 80 ha meur a vent hag a bouez a c'hall bezañ d'ar paliked, meur a ledander d'ar stern ivez, diouzh doare c'hoari an den, troet kentoc'h da c'hoari ouzh ar roued pe e foñs an dachenn, da skeiñ kreñv pe da vezañ resis,.
Ar polotennoù tennis zo 6,5 sm treuzkas o ment, etre 56 ha 59,4 gramm o fouez ha melen o liv peurliesañ, abaoe 1972 da heul enklaskoù o deus diskouezet e vije al liv gwellañ d'an dud da heuliañ ur c'hrogad er skinwel.
Bez ' ez eo ar Fed Cup an tournamant heñvel graet evit skipailhoù merc'hed. Krouet eo bet hemañ e 1963, er bloaz m'eo bet savet ar C'hevre Etrebroadel , hini ar merc'hed, da lidañ 50vet deiz-ha-bloaz Kevre Etrebroadel an Tennis .
Unan eus ar figurennoù ar simplañ a zo lakaat ar c'hreion da dreiñ tro-dro d'ar viz-meud (ThumbAround, galvet ThumbSpin 1,5/2/3/h.a pa vez graet muioc'h eget un dro)pe lakaat anezhañ da riklañ etre ar bizied en ur fiñv kelc'hiek .
E 2007 e oa blezad ar c'hentañ "World Tournament" , gounezet ar genstrivadeg gant : 1: KTH / 2: Eriror / 3: Fratleym / 4: Banz / 5: PS-728 (Lesanvioù ar genstriverien eo, dre m'eo bet aozet war internet).
Pa oa an dug Konan III war e dalaroù ne fellas ket dezhañ anavezout e vab Hoel evel dug, dre ma vije bet mab bastard, hag e anavezas e vab-bihan Konan IV , mab d'e verc'h Berta Breizh ha d'he fried Alan Pentevr, kont Richmond.
Caldogno • Caltrano • Calvene • Camisano Vicentino • Campiglia dei Berici • Campolongo sul Brenta • Carrè • Cartigliano • Cassola • Castegnero • Castelgomberto • Chiampo • Chiuppano • Cismon del Grappa • Cogollo del Cengio • Conco • Cornedo Vicentino • Costabissara • Creazzo • Crespadoro
E-keit ma oa e penn an traoù e strivas evit ma vefe doujet da zoareoù tuta strizh Waffen-SS, ha danvez soudarded a oa bet degemeret a voe nac’het gantañ, nac’h a reas ivez e vefe tennet ofiserien eus rann Totenkopf a-benn kreñvaat unvezioù all.
Pa voe kroget Oberiadur brezel Barbarossa e c’houlennas Eicke e vefe roet sammgirri d’e rann a-benn treuzkas e soudarded, e-lec’h ar c’hirri liesseurt en doa bet « Ouzhpenn ar fed e tennomp da dermajied ha kement-se ne glot ket an SS, ne c’haller kas brezel ebet da benn er reter gant seurt kirri».
Degouezh 2: Lodennoù eus ar gontelezh istorel zo deuet da vezañ dizalc’h diouzh ar gontelezh velestradurel en ur zont da vezañ Aotrouniezhioù unvan; miret eo ar gontelezh velestradurel hag an Aotrouniezhioù unvan dispartiet diouti en ur gontelezh lidel kumun a zegas koun eus ar gontelezh istorel:
Kêr-kontelezh (County borough, etre 1889 ha 1974 ; Unitary Authority abaoe dibenn ar bloavezhioù 1990): kêr disrannet diouzh ar gontelezh vrelestradurel m’edo stag betek-neuze, ha dezhi un aotrouniezh unvan gant galloudoù war un dro ur gontelezh hag un distrig; chom a ra a-gevret gant e gontelezh velestradurel kent en hevelep kontelezh lidel avat;
Kontelezh velestradurel (Administrative county, etre 1889 ha 1974; Metropolitan pe Non-metropolitan county, abaoe 1974): kontelezh dezhi un aotrouniezh fetis hag oberiant; e gwirionez eo bet dilamet e 1986 digant ar Metropolitan counties o aotrouniezhioù dibar, deuet ma’z int da vezañ, er pleustr, kontelezhioù lidel hepken pa zeuas ar Metropolitan districts – a oa abaoe 1974 dindano – da vezañ-int gwir Aotrouniezhioù unvan;
Div barrez Sant-Maloù all a zo e Bro-Sant-Maloù : Sant-Maloù-Benion, kumun e kanton Gwern-Porc'hoed, ha Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun, e kanton an Drinded-Porc'hoed, bremañ e departamant ar Mor-Bihan.
Kas a ra ar Stad hag an ospital Raymond Poincaré dirak ar justis c’hall abalamour d'ar vezeien a oa en em atahinet warnañ, hag evel gouzañvad tapet gantañ ur c’hontammadur kurdiat, dirak al lez-varn europat goude evit ma vije anavezet e gleñved ha kaout digolloù hag ivez evit ma vefe kavet diskoulmoù.
D’ar 17 a viz Gwengolo 2003 e voe kondaonet Guillaume Depardieu gant lez-kastiz Lisieux er C'halvados da nav miz toull-bac'h gant goursez, 18 miz amprouiñ, da baeañ un dell-kastiz 5000 € hag ivez un digoll 3000 € d’an den en doa savet klemm dre m’en doa tennet Guillaume Depardieu warnañ gant ur arm tra pa oa bet jeu etre an aktour hag eñ en ur straed eus Trouville-sur-Mer.
Pa oa bugel e veze kaset gwech ha gwech all gant e dad war al leurennoù filmañ ha lakaet e oa bet de vezañ ledaktor en un nebeud filmoù : « Pa si méchant que ça », bet sevenet gant Claude Goretta e 1974, « Jean de Florette », bet sevenet gant Claude Berri e 1986 ha « Cyrano de Bergerac », bet sevenet gant Jean-Paul Rappeneau e 1990.
Ganet e oa bet Guillaume Depardieu d’ar 17 a viz Ebrel 1971 er 14vet arondisamant eus Pariz ha marvet e oa d’an 13 a viz Here 2008 goude bezañ tapet un danijenn-skevent e Roumania, pa oa o c'hoari er film L'enfance d'Icare
E 2003, goude bezañ gouzañvet poanioù kriz na c’halle ket ken ar bevastalerioù hag ar morfin diboaniañ e tivizas lakaat da droc’hañ e c’har dehou evit tremen hep gouzañv ha lakaat ar vezeien da lakaat dezhañ ur brotezenn evit bale en-dro.
Er gelaouenn e kemeras perzh Guy Debord, Mohamed Dahou, Giuseppe Pinot-Gallizio, Maurice Wyckaert, Constant, Asger Jorn, Helmut Sturm, Attila Kotanyi, Jørgen Nash, Uwe Lausen, Raoul Vaneigem, Michèle Bernstein, Jeppesen Victor Martin, Jan Stijbosch, Alexander Trocchi, Théo Frey, Mustapha Khayati, Donald Nicholson-Smith, René Riesel, René Viénet.
Ur gaoter , pe chidhouarn, pe chaodourenn zo ul lestr, pe endalc'her, a vent vras, didroad pe troadek, a dalvez da aozañ boued war an tan, en un oaled peurvuiañ, gwechoù zo ouzh un drezenn-bod pe gwechoù all war un trebez, met e-maez an tier kenkoulz all.
pa vez sec'h an aer e sav poultr ouzhpenn moged, e vez analet ar poultr gant ar re ne wiskont maskl-analat ebet, hag er poultr e vez kaoc'h sec'h ar chas a vez kaset da bourmen war an delioù, ar mekanik, graet evit aesaat labour ar vicherourien a-hervez, a c'hall ober poan vras er vrec'h hag er c'hein peogwir eo ponneroc'h eget ur rastell ha dre ma kren ma fraoñv keit ha ma ya en-dro gant an trouz e teu poan-benn d'ar vicherourien ha d'an amezeien, ha poan-skouarn ivez zoken ar memes labour, pe labour gwelloc'h alies, a c'hallfe bezañ graet gant ur rastell
Mont a ra ar mekanik en-dro gant ur c'heflusker daou grogad, ha daou efed dezhañ: bouzariñ a ra an implijer, a wisk stouvoù-divskouarn, hag e amezeien, ha n'o devez netra da ziwall o divskouarn diouzh an drouz; saotrañ a ra an aer.
Ar pal a oa lakaat an dud da sammañ ar sevenadur bet legadet gant ar Gelted dre ar sonerezh, hag adkavout a reer, evel-just, ar broioù a lavar ez eus broioù keltiek anezho : Breizh, Iwerzhon, Skos, Kernev-veur, Manav, kerkoulz hag Asturiez ha Galiza.
Ouzhepenn 600 arzour a oa bet bodet, en o zouez Dan ar Bras gant an darn vrasañ eus skipailh Hêrezh ar Gelted evel Carlos Núñez, Denez Prigent, Didier Squiban, Gilles Le Bigot, Ronan Le Bars, Bagad Kemper… Ar bagadoù hag ar strolladoù strolladoù biniawoù a oa niverus.
Krouet e oa bet meizad Hêrezh ar Gelted ha pa oa bet roet lañs d’an abadenn da vat e oa bet plijet kalz an dud gant ar sonerezh keltiek, un tammig war-lerc'h berzh ar strollad Ar Re Yaouank er festoù-noz ha berzh Alan Stivell gant e bladenn « Hêrezh ar Gelted ».
Alto Adige, anv douaroniezhel, deuet diwar ar c'hiz gallek dispac'hel hag an anv Haut-Adige, lakaet d'ar vro en amzer an impalaer gall Napoleone Buonaparte abalamour da eien ar stêr Adige, adlakaet en italianeg gant pennadurezhioù italian en amzer gouarnamant faskour Mussolini.
Pearl Sydenstricher Buck, ananavezet el lennegezh evel Pearl Buck, ganet d'ar 26 a viz Mezheven 1899 en Hillsboro hag aet d'an anaon d'ar 6 a viz Meurzh 1973 e Danby e Vermont , a oa ur romantourez hag un danevellourez amerikan, loreet gant Priz Nobel al lennegezh e 1938.
Naoned : Kerdiz, Kembre ; Saarbrücken, Alamagn ; Tbilisi, Jorjia ; Seattle, Stadoù-Unanet ; Jacksonvile, Stadoù-Unanet ) ; Qingdao, Sina ; Cochabamba ; Niigata ; Recife ; Durban ; Agadir ; Rufisque ; Dschang ; Liammoù keneilded gant : Kolozs ; St-Martinville ; Ginea ; Jeriko ; Desdunes ha Pétionville
En o sellout ouzh an istor, emañ pa zo bet krouet an dauio Cybotron a Juan Atkins kenaoz an holl levezon digemeret eus « The Electrifying Mojo » hag en deus krouet ur sonerezh dostoc'h c'hoazh ouzh hini Kraftwerk en o gemer koulskoude e zistañs gant an dilez da viken eus framm ar ganaouenn .
E kevezerezh gant Kraftwerk, Giorgio Moroder, Tangerine Dream, The B-52's, Yello ha kalz arzourien europat all met ie da arzourien amerikan evel Prince pe George Clinton e-giz holl arzourien ar Motown , «The Bellive Three » a ginnig o zri an abadenn « Midnight Funk Association » evel an diflip en deus laket anezhañ da broduañ ar sonerezh nevez mañ hepdale anavezet bremañ evel tekno.
Abancourt, Aubencheul-au-Bac, Bantigny, Blécourt, Cambrai , Cuvillers, Fontaine-Notre-Dame, Fressies, Haynecourt, Hem-Lenglet, Neuville-Saint-Rémy, Paillencourt, Proville, Raillencourt-Sainte-Olle, Sailly-lez-Cambrai, Sancourt ha Tilloy-lez-Cambrai
Avesnes-les-Aubert, Beauvois-en-Cambrésis, Béthencourt, Bévillers, Boussières-en-Cambrésis, Carnières, Cattenières, Estourmel, Fontaine-au-Pire, Quiévy, Rieux-en-Cambrésis, Saint-Aubert, Saint-Hilaire-lez-Cambrai, Villers-en-Cauchies ha Wambaix
Bazuel, Beaumont-en-Cambrésis, Catillon-sur-Sambre, Honnechy, Inchy, La Groise, Le Cateau-Cambrésis, Maurois, Mazinghien, Montay, Neuvilly, Ors, Pommereuil, Rejet-de-Beaulieu, Reumont, Saint-Benin, Saint-Souplet ha Troisvilles
E frammadur ur votadeg unanv gant un dro hepken e voter ur wech hepken e pep pastell-vro votiñ hag an danvez-kannad en deus gounezet muioc'h a vouezhioù eget ar re arall a vez dilennet, ha pa n'en defe ket gounezet ouzhpenn an hanter eus ar mouezhioù.
E miz Du 2004, un dezrevell gant sekretourien-meur Aozadur ar Broadoù Unanet a ziskrivas ar sponterezh evel forzh peseurt oberiadenn gant ar pal " da lazhañ pe gloazañ don trevourien pe tud nann stourmerien en ur glask reiñ aon d'ur boblañs pe rediañ dre an nerzh ur gouarnamant pe un aozadur etrebroadel d'ober pe da chom hep ober un obererezh".
O klask diskoulmañ ar gudenn termeniñ en ur gemer e kont kemmoù ar brezel a-vremañ hag ar gadoniezhioù, Paul James ha Jonathan Friedman a ro un diforc'h etre sponterezh stadoù a-enep tud nann stourmerien anezho hag, sponterezh ar stadoù a-enep stourmerien o kemer e kont ar gadoniezh 'Shock and Awe':
Aix-en-Issart, Beaurainville, Boisjean, Boubers-lès-Hesmond, Brimeux, Buire-le-Sec, Campagne-lès-Hesdin, Douriez, Gouy-Saint-André, Hesmond, Lespinoy, Loison-sur-Créquoise, Maintenay, Marant, Marenla, Maresquel-Ecquemicourt, Marles-sur-Canche, Offin, Roussent, Saint-Denœux, Saint-Rémy-au-Bois, Saulchoy ha Sempy
Aubin-Saint-Vaast, Bouin-Plumoison, Brévillers, Capelle-lès-Hesdin, Caumont, Cavron-Saint-Martin, Chériennes, Contes, Guigny, Guisy, Hesdin, Huby-Saint-Leu, La Loge, Labroye, Marconne, Marconnelle, Mouriez, Raye-sur-Authie, Regnauville, Sainte-Austreberthe, Tortefontaine ha Wambercourt
Ambricourt, Avondance, Canlers, Coupelle-Neuve, Coupelle-Vieille, Crépy, Créquy, Embry, Fressin, Fruges, Hézecques, Lebiez, Lugy, Matringhem, Mencas, Planques, Radinghem, Rimboval, Royon, Ruisseauville, Sains-lès-Fressin, Senlis, Torcy, Verchin ha Vincly
Fernando II Aragon, pe Fernando V Kastilha (Ferrando II en aragoneg, Fernando II e kastilhaneg; Ferran II e katalaneg), lesanvet Fernando ar C'hatolig, ganet d'an 10 a viz Meurzh 1452 e Sos del Rey Católico ha marvet d'an 23 a viz Genver 1516 e Madrigalejo, a oa :
Neuze e kemeras perzh e renerezh ar brezel hag en trec'h, dreist-holl e-kerzh emgann Toro e 1476, a voe troet en un trec'h bras gounezet gant ur spered dreist a zen, hini Fernando, a ouvezas lakaat da blegañ ar c'hêrioù emsavet.
Pa varvas e hantervreur Carlos, priñs Viana , e voe anvet Fernando da Briñs Gerona, titl roet da bennhêred kurunenn Aragon, ha kurunennet evel Roue pennhêr Aragon en Calatayud ; bloaz goude e voe anvet da letanant jeneral Katalonia ha da roue Skilia e 1468.
Koulskoude, pa varvas Enrique IV e 1474, e krogas Brezel Hêrezh Kastilha, ur brezel diabarzh etre harperien Isabel ha re merc'h Enrique, Juana Trastamara, lesanvet la Beltraneja, harpet gant Roue Portugal, Afonso V, a felle dezhañ dimeziñ dezhi, hag unvaniñ kurunennoù Kastilha ha Portugal.
Er e voe rannet Aquitania e teir froviñs :Aquitania prima, tro-dro da Avaricum ; Aquitania seconda hag Aquitania Novempopulana pe Novempopulania , Lugdunum Convenarum he c'hêr-benn, a zo Saunt-Bertrand-de-Comminges hiziv ; Ausci e voe kêr-benn Novempopulania diwezhatoc'h.
Vittoria Colonna a oa merc'h da Fabrizio Colonna, konestabl Rouantelezh Naplez, ha da Agnese di Montefeltro, merc'h da Federico da Montefeltro, dug Urbino, ha ganet e oa e Marino , kreñvlec'h an tiegezh Colonna, nepell diouzh Roma, nemet n'eo ket asur bloavezh he ganedigezh : 1490 pe 1492.
Galia en he fezh a anavezer dindan an anv Comata, zo rannet entre teir fobl, a zisheñveler dre ar stêrioù-mañ: Belgica adal an Escaut betek ar Seine, Celtica pe Lugdunensis adal ar Seine betek ar Garona, hag Aquitania, a oa anvet Aremorica diagent, adal ar Garona betek ar menezioù Pireneoù.
Diwar un egiptologour e-giz ar re a oa da goulz Napoleon Gozh, o preizhañ madoù arkeologel Egiptiz da gas da Vro-C'hall, e teuas da vezañ doujusoc'h ouzh Egipt hag ouzh he zud o tisplegañ dezho perak e oa ret mirout an hendraoù-se a-benn adkavout istor o bro hag o fobl.
Gouzout a ra petra a blij dezho, da skouer : « Ne gavan ket diaesoc'h skrivañ evit ar re yaouank, gant ma chomer war tachennoù ar vuhez bemdez. Traoù zo a c'heller loc'hañ diwarno : ar garantez a blij kalz d'ar re yaouank, an urzhiataer, ar pellgomzer hezoug, an dramm, an teknologiezhioù nevez, ar sportoù, an dazont micherel. Un oad etre eo. N'int ket tud deuet c'hoazh, met ne blij ket dezho bezañ kemeret evel babigoù. Plijout a ra dezho ur vuhez etre ar gêr hag ar skol ».
Setu soñjoù Maguy, eus ar grennarded: "Ar c'hoarioù video ne badint ket, marteze. Gwir eo e vez gwelet kalz télé "réalité" , met ne gav ket da Vaguy e vez dedennet an dud yaouank, o welet ar pezh a vevont war-eeun. Mont da welet filmoù evit gwelout traoù disheñvel."
D'al Lun 10 a viz Meurzh, 300 pe 400 manac'h eus manati bras Drepung zo tremenet e straedoù Lhasa, da c'houlenn ma vefe dieubet ar venec'h toullbac'het e 2007, abalamour m'o doa adlivet mogerioù o manati e gwenn da lidañ prof medalenn aour ar C'hendalc'h d'an dalai-lama]],.
Radio Free Asia a lavar o dije tennet ar bolised hag izili an nerzhioù surentez « ouzh ar vanifesterien enepsina pa oa ar re-se o vountañ an tan e gweturioù hag oc'h aloubiñ ar straedoù», bilañs an devezh a vefe ur c'hantad a dud varv tra ma lavar an ajañs kazetennerezh Xinhua ne oa ket armet an nerzhioù surentez hervez gouarnamant ar rannvro emren da vare taolioù-dispac'h ar 14 e Lhasa, e vije bet devet an dud en bev pe kountelataet, hag e vije bilañs an 22 a viz Meurzh : marv 18 sivil hag un ofisour polis e-pad taolioù-dispac'h ar 14 e Lhasa.
Dek chapel : Saint-Roch , Notre-Dame de Grâce (unan eus 1804, adsavet e 1888, an eil hini bet savet e 1914, kempennet e 1989), Saint-Antoine , Notre-Dame des Sept Douleurs , Notre-Dame de la Consolation , Notre-Dame de Lourdes , Notre-Dame de Bon-Secours , Notre-Dame du Rosaire
dieubet e voe ar gumun gant ar Rezistañs ha lu ar Rouantelezh-Unanet goude emgannoù start ouzh al lu alaman e penn-kentañ miz Gwengolo 1944 ; kregiñ a reas an emgannoù d'ar 1añ hag echuiñ d'ar 4 ; an Alamaned a zifennas ar pont-hent war ar stêr Leie hag ar pont-hent-houarn ; ugent FFI ag ar Rezistañs, ul letanant eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet ha triwec'h gouestlad sivil a voe lazhet gant al lu alaman.
bombezet e voe ar gêr meur a wezh gant ar Re Gevredet abalamour d'he forzh-houarn e-pad an Eil Brezel-bed, ur yoc'h tud, ha kalz implijidi an hent-houarn en o mesk, a voe lazhet gant ur vombezadeg d'ar 4 a viz Gwengolo 1943;
Kement-se a voe kemeret da arguzenn gant Herri da reiñ korf d'e arguzennerezh evit dizimeziñ diwezhatoc'h digant e wreg: gant an eured etre e vreur hag e c'hoar-gaer (o lakaat e vije bet embaridigezh etre an daou bried yaouankik) e oa bet krouet ul liamm hervez lezenn an Iliz hag a vire outo a zimeziñ an eil d'egile.
Met pa zeuas Mary Boleyn da vout serc'h da Herri e oa bet krouet ul liamm heñvel etrezañ hag he c'hoar Anne Boleyn, hervez lezenn an Iliz ivez, met kement-se ne voe ket lavaret gant Herri neuze; koulskoude ez ae kontrol da lezenn an Iliz en hevelep doare rik hag hini Herri ha Katelin Aragon.
Hervez reolennoù pizh an hêrezh en noblañs, mard eo Anne an hini a vije bet an henañ, e vije aet an titl gant he merc'h, ar rouanez Elesbed Iañ ; rak tremen a rae an titl dre ar vaouez koshañ pa ne oa ket a lignez dre ur gwaz.
Pa grogas ar roue da sellout outi e nac'has dont da vout serc'h dezhañ, rak fin a-walc'h e oa evit kompren ne vije ket pell o treiñ kein outi ma teue a-benn da gousket ganti A-benn kreiz 1527 e oa mennet Herri da zimeziñ dezhi.
Livourien zo, evel Pierre Mignard er e Bro-C'hall a reas poltredoù niverus eus merc'hed a renk uhel dispak o c'hrubuilh, pezh a veze kavet dereatoc'h eget livañ merc'hed a renk izeloc'h en o noazh, evel a rae François Boucher er c'hantved war-lerc'h.
"Merket on bet gant ar brezelioù, Brezel an Aljeri, e-lec'h ma 'm eus bet kemeret perzh, brezel ar Salvador, e-lec'h ma 'z eo bet drouklazhet va merc'h Madeleine hag a oa klañvdiourez eno, d'ar mare ma oa brezel-diabarzh er vro. Ken merket all on bet gant ar ouennelouriezh pa oan poliser."
"Va skridoù a zo poblek, tost d'ar brezhoneg komzet, an hini am eus desket a-vihanik, n'on ket aet da glask pemp troad d'ar maout. . arabat ober fae kennebeut war brezhoneg ar bobl, yezh an dud vunut o deus degaset ar brezhoneg betek ennomp, hepto ne vefe ket bet a vrezhoneg."
War-dro 470 e oa aet douaroù ar Votadini d'ober rouantelezh Gododdin, hag ar c'hreisteiz, etre ar stêrioù Tweed ha Tees a deuas da vout Bryneich, pe Bernikia, a voe aloubet diwezhatoc'h hag a yeas da ober un darn eus Rouantelezh Northumberland .
E 2003 ec'h asantas bezañ skeudennet evit ar gelaouenn Playboy, met e 2006, pa voe savet ur pennad diwar he fenn e Los Angeles Times, e nac'has bezañ skeudennet, ha lavarout a reas e oa gwelloc'h dezhi e talc'hfe soñj an dud outi pa oa yaouank ha koant.
Kregiñ a reas gant e oberenn, dre zegouezh, er bloaz 2003, en e gêriadenn c’hinidik, a-raok mont war-zu Madrid, e-lec’h ma talc’has gant ar c’hrouiñ arzel da vout derc’h-derv e vuhez, ha ma teuas da gompren e c’hell al liverezh bout un doare da lakaat àr-wel nec’hamantoù an den, e santimantoù, e aon, ha ma c’helle kement tra a oa war e askre en em gavout livet.
Dre vras, hag en tu all da talvoudekaat perzhioù an den, e kaver en e oberenn ur preder arzel filozofik hag a zo sklaer, diazezet war chom hep gwerzhañ e oberennoù, a wel-eñ evel perzhioù dezhañ e-unan, ha war glask brudañ an arz dre ziskouezadegoù e salioù boutin, e-mesk strolladoù sosial na vezont ket boas da zaremprediñ ar seurt lec’hioù.
Christina Aguilera he deus glac'haret he heulierien, ha kenvreudeur toullet, p'he deus lakaet tennañ hec'h holl bravigoù diwar he zoulloù, betek an hini war beg he bronn dehoù, ha n'he deus miret nemet an hini war he bronn gleiz, pa oa bet tapet brud ganti gant he c'hroc'hen toullet-didoullet.
Evel ma reer gant an doullgorferezh dre vras, peurliesañ ec'h implijer metaloù evel an dir surijianek pe an titan a vir ouzh an allergiezhioù kentoc'h evit an arc'hant pe c'hozh an aour, a c'hell bezañ implijet ivez seul wezh ma vez glan-kenañ.
N'ouzer ket pere eo orinoù resis an doare toullgorfadurezh-mañ daoust ha ma kreder stank e oa bet gwisket gant Priñs Albert, gwaz a rouanez Victoria eus ar Rouantelezh-Unanet, a hañvel bezañ ur vojenn nevez-krouet d'ar mare ma oa deuet da vezañ brudet an amzer a-vremañ a-drugarz d'an toullgorfadour Jim Ward e deroù ar bloavezhioù 1970.
Wolfgang Lotz, ur spier all, a zeuas a-benn da skoulmañ darempredoù mat gant pennoù-bras arme ha polis Egipt, hag evel-se e teuas a-benn da zastum titouroù prizius war un diazlec'h fuc'helloù hag ivez diwar-benn ur raktres fuc'helloù diorrenet gant skiantourien alaman.
Spisoù : kurkuma pe safron India, safron, kardamom produet e Kerala, jinjebr poultr pe fresk, koriandrez , kraoñ ha kign muskadez, greun roz-moc’h, fenugrek, pimant, koumin , kanell , tachoù-jenofl, pebr , greun sezv, aniz glas, aniz steredennek, greun ognon, greun fanouilh, poultr mangez,delioù kuri , lore-kegin, assa-foetida, tamarindez hag ur meskaj spisoù anvet garam masala.
E rannvroioù zo eo bet levezonet ar fardañ boued gant an drevadennerien : e kêrioù-kontlec’h dalc’het gant ar C’hallaoued pe gant ar Bortugaled eo bet degaset ar fardañ kig-bevin ha kig-moc’h, padal e c’hall seurt aozennoù bezañ difennet e rannvroioù all.
Evezhiek ouzh istor, sonerezh, ha liessteriegezh ar gerioù, e plij dezhañ kizellat ur yezh puilh, resis ha barok, gwriziennet don e lavar ar vrezhonegerien koulz hag en hengoun lennek, o tremen alies eus ar genyezh d'e gerneveg genidik, o tennañ splet eus ar yezh ouiziek koulz hag eus hini ar werin, hag o klask arlivioù, ha soutilded koulz en dreadegezh hag er gevadegezh (da lavaret eo, a-hed istor ar yezh hag a-led an douaroniezh er rannyezhoù) : yezh ur bluennerezh dibar hag ur preder diroll, maget gant brasañ ha dispac'helañ skridoù ar bed.
Goude bloavezhioù e Pariz lec'h e kemer perzh e kelaouennoù anveliour da gentañ, ha breizhek da-heul , ha lec'h ec'h embann e levrioù kentañ, e tistro da Gerne ma stag en-dro gant al labour-douar ha m'en em ouestl d'ul labour don war ar yezh hag al lennegezh.
Koulizh Kedez (Kouli gKedez war pennadoù kozh 'zo, diouzh un distagadur boutin) eo anv-pluenn Yann-Yeun Kefeleg, pe Jean-Yves Queffellec, ganet e 1947, skrivagner, barzh , ha troour brezhonek, lakaet gant Zavier Grall da wellañ skrivagner Breizh, labourer-douar ha saver-deñved a vicher, aet war e leve.
E derou holl an annezadur e Palestina, pa felle d'an darn vuiañ degemer ar yiddischeg da yezh voutin an « oaled » nevez ha mirout an hebreeg da yezh sakr, en deus gouezet lakaat an hebreeg da drec'hiñ hag en hebreeg en deus skrivet ar gelaouenn gentañ savet biskoazh er vro gant ar yuzevien.
Erfin eo deut Ben Gourion a-benn da strollañ hag urzhiañ madig a-walc'h ar vro, hag hec'h armeoù, dindan galloud ar gouarnamant, daoust m' en dije gallet kemer, e-keñver bagadoù a zo, doareoù damantusoc'h d'o youl-vat ha d'o vrogarantez.
Maodiern gall an aferiou estren George Bidault en devoa sinet un emglev kuzh gant Shmuel Ariel rener strollad Irgun evit kas ur vag anavezet Altalena karget a 4,500 tonennad: ennañ 800-900 gwaz, ganto 5000 fuzuil-karabineg ha 250 vindrailerez, 5 milion a gartouchen, 50 bazookas, hag all.
Ben Gourion en deus gouezet ren ar vro en un doare dispar : setu aze ur bobl a zo bet ouzhpenn daougementet he foblañs en ur ober dek vloaz, ur vro e-lec'h ma tigore bep miz labouradegoù nevez, e-lec'h ma tifraoster bemdez tachennoù douar nevez : n' eus bro all ebet hag a c'hell fougasiñ da vezañ graet araokadennou ken trumm.
Unan eus traoñiennoù uhelañ ar Pireneoù eo , ha bez’ eo an tamm nemetañ eus Katalonia ar C'hreisteiz zo war kostez hanternoz ar menezioù-se, da lavaret eo al lodenn nemetañ eus Katalonia a red he dourioù war-zu an hanternoz ha war-zu ar Mor Atlantel.