polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Abalamour d’an abegoù lies-se e voe dizemglev ha tabut a-wechoù etre kristenien ar C’hornôg ha da vare ar Pevare Kroaziadeg e voe lakaet an arigrap war Gergustentin gant soudarded kristen ha rannet douaroù Impalaeriezh Bizantion a-benn ar fin etre Republik Venezia hag ar groazidi.
Kroaziadegoù « bihan » all a voe ivez, n’eo ket hepken e reter ar Mor Kreizdouar, el Ledenez iberek ivez, a-enep muzulmaned, pe e lec’h all hag en Europa a-enep kristenien a veze sellet outo evel « disivouderien » gant ar bibien pe gant pennoù stadoù galloudus.
Skeiñ a ra an herpes a varradoù, a bad pell pe belloc'h hervez an dud, hervez pegen yac'h pe skuizh e vezont a-hend-all, etre 2 hag 21 deiz: pa vez skoet daou zen en un tiegezh e c'hall an eil bout pareet dindan tri devezh, hag egile chom tapet e-pad teir sizhun.
E-leizh a zelwennoù a dalvoudegezh a zo er chapel-se : Sant Erwan etre ar paour hag ar pinvidig en ur c'hustod koad eus ar kantved, un delwenn eus ar Werc'hez vamm , eus Santez Ana , eus Sant Adrian , eus Sant Marzhin, Sant Alar, Sant Fransez Asiz, ha re all .
Soñjal a reer e voe divizet stagañ gant emgann Berlin gant Stalin a-benn tapout ar greizenn-se Lavaret e vez ivez ez eo abalamour da se e voe bombezennet gant aerlu SUA d'ar 15 a viz Meurzh 1945, evit ma ne vefe ket tapet gant ar Rused just a-walc'h.
Ret eo lavarout e c'haller fiziout muioc'h er pezh a gont Ploutarc'hos ha Ptolemaios, a oa eus broioù tostoc'h, hag ouzhpenn e oa bet Ptolemaios o vrezeliñ gant Alesant hag e oa mignon dezhañ, e-skoaz Quintus Curcius a zifenn Orxines, evit tamall Bagoas, ne ouie ket diouzh gizioù Pers, ken e lavare ne veze ket kinklet bezioù rouaned Pers, evit didamall Orxines en dije laeret bez ar roue Cyrus.
Hervez Quintus Curtius, en e skrid diwar-benn istor Alexander, e oa Bagoas un itriker o klask e zial war un noblañs pers anvet Orsines a nac'has reiñ profoù dezhaén hag a gontas gaou diwar e benn da Alexander, ken na deuas a-benn da vont betek ar prosez, ma voe barnet ha lakaet d'ar marv.
A-hed ar weladenn er savadur dro dro d'ar porzh a enor e c'heller gwelet ar salioù degemer, ar c'heginoù hanter-zouaret,ar chapel kañv gant delwennoù an aotrouien a wechall hag en estaj kentañ lojeiz ha kambr ar varkizez ha sal an dielloù kozh.
Ne ouezer ket piv eo an arkitektour a savas ar c'hastell, met sklaer eo e klaske heuilhañ doareoù tisavourien veur evel Jacques Androuet du Cerceau, a savas ar Pont Nevez e Pariz, Philibert Delorme, a savas Palez an Teolerezh pe Sebastiano Serlio, aozer ul levr-studi brudet diwar-benn ti-savouriezh e amzer, an holl anezho o deus levezonet stumm arkitektouriezh Keryann.
Gant an argant gounezet, tu a oa da Jobs ha Wozniak krouiñ un urzhiataer nevez, soñjet o deus sevel un urzhiataer hag a c'hell bout implijet gant an holl : an Apple II, gant ur memor Video a-benn kavout ar skramm gant livioù ha lakaat rac'h an elfennoù en ur voest plastek bravoc'h.
Alies e vez keñveriet Mercury Rev gant The Flaming Lips, ha reizh eo pegwir ez eus liammoù etrezo : ur pennadig amzer goude sevel ar strollad ez eas Donahue da seniñ gant Flaming Lips evel eil gitarour war div bladenn enrollet ganto hag abaoe ar bladenn In a Priest Driven Ambulance en deus Dave Fridmann kebroduet holl bladennoù Flaming Lips war-bouez Transmissions from the Satellite Heart .
Kanmeulet e veze Pompeius peogwir en doa distlabezet ar Mor Kreizdouar eus morlaeron Kilikia hag a-drugarez d'e ergerzh-brezel a-enep da Vitridates etre 67 ha 63 kent JK, tra ma voe dilennet Caesar e -63 da veleg-meur a-drugarez d'un droiad evit an dilennadegoù paeet gant Crassus.
Sevel a ra betek 35m a us d'ar stêr, nepell diouzh an Treizh, al lec'h ma veze treuzet ar stêr gant ar vag a rae an treizh etre Plougastell hag Ar Releg-Kerhuon a-raok ma vije savet ar Pont Albert Louppe etre 1926 ha 1930.
An deiz war-lerc’h int bet bodet e ti Mael ‘vit reiñ ur son d’ar skrid. Ha Mael da gregiñ gant e c’hitar ha setu Kaw da ganañ. Kanaouenn gentañ ar strollad a voe savet er mod-se. Diwezhatoc’h hepken, e krog da vat an traoù e Lise Diwan Karaez.
Da c’houde e teuio Glen Merien ha Chann Bresmal, ha setu ar skipailh da c’hoari en Erer kozh, e gouel ar sonerezh e Plabenneg, e tavarnioù e Karaez, er festoù-noz e Lise Diwan Karaez, Evit Diwan 30 hag e Gouel Broadel ar Brezhoneg ‘n eus ket pell ‘zo.
Lakaet e voe kêr en arigrap ha distrujet moskeennoù, met n'emañ ket a-du an holl istorourien da c'houzout daoust ha lazhadeget e voe an annezidi, Muzulmiz, Yuzevien pe Gristenien eus ilizoù ar Reter Hogen ur brezel yud e oa ha garv e oa ar Groazidi.
Diwezhatoc’h er bloavezh-se, e Sened-iliz Clarmont, e oa bet ar pab Urban II o c’hervel an holl gristenien da stagañ gant ar stourm a-enep an Durked hag o prometiñ dezho e vefe pardonet o fec’hedoù d’ar re a yafe da "zieubiñ Jeruzalem".
Un dra iskis c'hoazh a vez gwelet e daou benn douar Breizh Izel : diouzh tu reter pellañ Treger, e Bro Welo hag er Vro Wennrann ez eus bet miret eur stumm kozh evel ar dalc'h /f/ krennvrezhonnek ; da skouer ar ger "Klañv" zo "klãf" e Bro Welo ha "kleñf" e Bourc'h Baz.
Talvout a ra kement ha mab da Rodrigo, pe da Rodericus, un anv germanek latinekaet, deuet da vout Roderici; an dibenn-ger ez a gaver e kement a anvioù spagnolek a c'hallfe bezañ un amprest digant an euskareg e Rouantelezh Navarra, petra bennak ma'z eo liammet ivez ouzh lec'hanvioù kozh el ledenez iberek.
Marie-Catherine Le Jumel de Barneville, Baronne d'Aulnoy, ganet e Barneville-la-Bertran d'ar 4 a viz Genver 1651, ha marvet en Pariz d'an 13 a viz Genver 1705) a oa ur skrivagnerez c'hall brudet he marvailhoù, a veze anvet ganti contes de fée , un anv a vez graet gantañ c'hoazh.
Goude berzh an dastumad Les Contes de ma Mère l'Oye gant Charles Perrault en 1697, ec'h embannas Marie-Catherine d’Aulnoy 4 levrenn a gontadennoù a-raok an dastumad all Contes nouveaux ou Les Fées à la mode, en 1697 ha 1698, a sachas brud warni.
D'an 8 a viz Meurzh 1666, da 16 vloaz, e voe dimezet, hervez giz an amzer, da ur baron eus lez dug Vendôme, anvet François de La Motte, baron d’Aulnoy en Brie, 30 vloaz koshoc'h egeti, brud dezhañ da vout lonker, c'hoarier, dispeigner, ha merc'hetaer daonet.
Abalamour d'al lezennoù a voe votet war-lerc'h an disparti etre an Iliz hag ar Stad e voe serret skol Sarzhav ma veze stummet an danvez-beleion yaouank ha neuze ez eas Jakez Kerrien da gloerdi tadoù a'r C'Halonoù Sakr Picpus, en Hondarribia, en Euskadi, e 1911, d'an oad a unnek vloaz, a-barzh mont da leandi Miranda de Ebro e Kastilha Gozh e 1916, ma reas anaoudegezh gant Jakez Riou ha Youenn Drezen.
Dimeziñ a reas da Stateira (a vez lavaret Barsine anezhi, met n'eo ket ar Barsine a oa gwreg da Memnon), merc'h henañ ar roue Darius, hag ivez, gouez da Aristobulus Kassandreia, d'ur vaouez all ouzhpenn, Parysatis, merc'h yaouankañ ar roue kent, Artaxerxes III Pers.
Alies koulskoude e vez diaes amzeriadiñ an oberenn-mañ-oberenn, dre ma vez kavet adstummadurioù ha lies kentel eus an hevelep mojenn gozh : war divoud an daou veurgan Mahābhārata ha Rāmāyaṇa da skouer e ouzomp ez int kalz koshoc'h eget ar 4re kantved GJK, met da vare remziad ar Gupta int bet skrivet da vat e sanskriteg.
Er rouantelezh Gupta ez eo ar c'hoariva a gement a voe displeget dre un oberenn damkaniezhel dibar anvet Nātyashāshtra ; enni emañ displeget kement tra a denn d'ar c'hoariva indian : an testennoù, ar chinklañ, al leurenniñ, ar sonerezh, ar c'horolloù, perzh kement micher a ya d'e sevel, betek ar santadoù a ranked kavout en oberenn hag adkavout dre ar c'hoarierien.
Un oberenn bennañ all el lennegezh indian eus ar marevezh Gupta eo Kāma Sūtra, Pennlavaroù war divoud ar c'hoant, gant Vātsyāyana ; sellet e vez outañ evel ouzh ar studiadenn gentañ a-zivout emzalc'h mab-den e-keñver an darempredoù reizhel.
Danevellskridoù gant Sinaiz o veajiñ a ro deskrivadurioù eus ar vro hag un nebeud darvoudennoù istorel, a denn da Vouddha peurliesañ, dre ma oa menec'h eus ar veajerien-hont : etre 405 ha 417, dindan ren Chandragupta II, e veajas Fa-Hien , e deroù ar 5vet kantved e voe Son Yun ha Huei Cheng, ha dreist-holl Zuanzang er bloavezh 672 – diwezhatoc'h eta, met dastumet en deus darvoudennoù eus amzer ar remziad Gupta.
Enklaskoù el lec'hiennoù hendrael o deus diskuliet oberennoù arzel eus ar re gaerañ er c'hreizennoù relijiel bras evel Sārnāth ha Mathurā en Uttar Pradesh ; eno ez eus bet dastumet ivez daveoù pouezus diwar-benn amzer ar remziad Gupta dre un nebeud kensavadurioù a gaver ivez e Deogarh hag e santualioù-roc'h evel Ajantha .
War divoud arz ha sevenadur ar mare-se eo an darn vrasañ eus an titouroù hon eus, anezho skridoù lennegel, relijiel ha skiantel pouezus a zo bet miret betek bremañ, oberennoù meur eus ar sevenadur indian en o zouez (Puranas, skridoù gant Kālidāsa ha re gant Aryabhatal da skouer.
War e lerc'h e renas Purugupta etre 467 ha 473, Kumaragupta II , Budhagupta , Narasimhagupta-Baladitya, Chandragupta III, Samudragupta II, Kumaragupta III, Vishnugupta ha Bhanagupta, a echuas e ren war-dro ar bloavezh 550.
War-dro ar bloavezh 480 e teuas ar roue Oprah a-benn da vont tre er rouantelezh Gupta dre harzoù ar Gwalarn, hag un ugent vloaz bennak war-lerc'h e voe skrapet un tamm bras eus an dachenn gant Toramana : Rājāstan ha glan gornaouegel ar stêr Ganga.
Evel holl studiadennoù indian ar mare e teu e bennoberenn Âryabhattîya dindan stumm pennlavaraoù gwerzaouet a zeskriv kealioù evel ar sinusoù, jed goreadoù al lunioù mentoniel, ar rannoù, talvoudegezh gant peder dekvedenn, kement-se e-sell da jediñ fiñvoù an astroù.
A-fed steredoniezh e kinnig Aryabattha un Douar n'eo ket kompez, a zo ur voull o treiñ warni hec'h-unan en ur dreiñ tro-dro d'an Heol a chom e kreiz e goskor ; displegañ a ra penaos e sked al Loar hag ar planedennoù dre asked gouloù an Heol ; hag en doare reizh e tispleg ar fallaennoù evel skeudoù bannet gant an Douar hag o kouezhañ warnañ.
Troidigezhioù eus studiadennoù ar ouizieien indian a voe en arabeg adalek an 8vet kantved, ha goude labourioù ar Persian Al-Khwārizmī e voe degemeret ar "jediñ indian" er bed arabek, alese ar sifroù arabek a implijomp er C'hornôg pa ra an Arabed gant sifroù hindiek c'hoazh e gwirionez.
Ur wezh unanet gant ur gerentiezh c'halloudus e kendalc'has Chandragupta da astenn e c'halloud, betek bezañ er bloavezh 321 mestr war an darn vrasañ eus glann reteriek ar stêr Ganga, betek Prayaga , ha gourc'hemenn bezañ anvet mahārājā-adhirājā, "Roue meur ar rouaned".
A-hed marevezh ar remziad Gupta e roas ar rouaned douaroù da dud pe ensavadurioù, en abeg ma oa ar roue dreistperc'henn war douaroù e zomani ha ma c'halle o skrapañ hag o dasparzhañ pa felle dezhañ, ar pezh a zegasas hep mar kemmoù bras pe vrasoc'h er armerzh ha kevredigezh ar vro.
Ne c'heller ket avat komz eus gladdalc'helezh amañ, zoken pa veze an dud dindan beli ur perc'henn mac'homer : ne veze paeet dezhañ nemet an tailhoù a veze paeet d'ar Stad kentoc'h, ar perc'henn e-unan o vezañ rediet da baeañ tailhoù d'ar Stad evit holl e zouaroù.
Eus marevezh ar rouaned Gupta hag o armeadoù gwaregerien e teufe ar c'hoari Gwezboell : ur rakstumm anezhañ a veze anavezet dindan an anv chaturanga, a dalvez kement ha "peder rann an arme" – da lavaret eo troadegegezh, marc'hegiezh, olifantegiezh ha kirri – a zo aroueziet gant hor pezh-gwerin, marc'h, alf ha tour.
E traoñ ar skeul e oa ar c'hêrioù hag ar c'hêriadennoù, ur c'huzul-merañ e pep hini anezho ma kaved ivez korfuniadoù ar c'hornad, kreñv o galloud dre ma c'hellent prestiñ arc'hant ha ma kellident oberennoù relijiel.
Diwar an hengoun hag enskrivadur Samadragupta en Allahabad – anvet Prayāga gwezhall – e c'heller kendastum e renas kentañ ri ar remziad, Srî Gupta, eus ~240 da ~280 GJK, hag e warlerc'hiad Ghatotkachagupta eus ~280 betek ~319 ; an daou a veze lesanvet mahārājā .
Strizh e oa o zachenn hep mar, anezhi kreizenn gozh an douaroù Maurya, a oa evel meur a Stad all un tamm eus traoñienn ar stêr Ganga hag ur vruzhunenn bet dastumet goude an diskar eus an div impalaeriezh a rene en eil kantved, Kouchan e gwalarn India ha Satavana er c'hreiz-reter.
Kudennoù a savas evelkent : rivinet pe dost e oa ar Stad en abeg d'ar stourm ouzh an Huned Wenn, kevez a oa el lez, ha gwizien deuet da vezañ galloudus a glaske mont en o frankiz dre dennañ splet eus an aloubadennoù a oa bet harzet gant ar roue.
Er c'hontrol diouzh nerzhioù ar Gevredidi, Re an Ahel ne savjont ket taolioù bras gant an teir bro vras a oa diazez ar c'hevredad a-gevret : An trede Reich hag Italia a oa dister o emell war talbennoù Okeania hag Azia ar Gevred e-pad ar Brezel-bed – daoust ma oa sevenet kefredioù gant an arme alaman en Okeania a-raok da Japan disklêriañ ar brezel d'ar Stadoù-Unanet hag arme Japan ne gemeras ket perzh gant soudarded er brezel en Europa hag er Reter-Kreiz.
An Ahel Roma-Berlin-Tokyo pe nerzhioù an Ahel (Alamaneg: Achsenmächte, Italianeg: Potenze dell'Asse, Japaneg: Suujikukoku, Hungareg: Tengelyhatalmak, Roumaneg: Puterile Axei, Bulgareg: ) a vode ar broadoù a vrezelas a-enep ar Re Unanet e-pad an Eil Brezel-Bed.
Daniel Defoe , met Daniel Foe e anv gwir, a oa ur reder-bro, kenwerzher, oberer politikel ha skrivagner saoznek, hag ur spier, ganet e Stoke Newington e 1659, 1660 pe 1661, ha marvet d'ar 24 a viz Ebrel 1731 e Ropemaker’s Alley, Moorfields.
Brigitta Christina Scherzenfeldt, pe Bernow, Lindström, Ziems, ha Renat, , a oa ur skrivagnerez-eñvorennoù ha gwiaderez a voe prizoniet gant ar Rused e-pad Brezel Bras an Hanternoz, sklavezet neuze, ha kaset da rouantelezh Kalmouked Kreizazia.
Ar c'hoarier toserezh Mingo Lewis Junior hag a erruas er strollad e 2004 a zo hiziv un den hag n'haller ket ober heptañ evit ar strollad, evel ma z'eus bet tu merzhout e 2007 p'en doa graet Mingo un ehan ha pa voe erlec'hiet gant Ben Krames.
Unkorneg a reer e brezhoneg eus ul loen mojennel skeudennet evel ur marc'h pe ur c'havr, gwenn peurliesañ, dezhañ bouchig ur bouc'h, karnioù faout, lost ul leon hag ur c'horn hir, sonn, troellennek ha begek, e kreiz e dal, hag a zo e arouezenn bennañ, met a-hed an Istor en deus cheñchet ar stumm anezhañ hervez ar broioù hag ar sevenadurioù, ar pep heverkañ eo e seblant bezañ graet a-dammoù eus loened all.
Pelloc’h avat en hevelp skrid e komz Sima Qian eus ul Lao Lài Zi a skrivas ul levr 15 rann enni hag a oa kempred gant Konfusius ; pelloc’h c’hoazh e kaver ul Lao Dan anavezet, anezhañ un istorour hag un urisinour a vevas dindan ren an dug Xian er Stad Qin.
P’em gavas war vevenn ar rouantelezh Zhou, en ode Han Ku, e voe anavezet gant ur gward anvet Yin Xi a c’houlennas digantañ skrivañ e soñjoù kent em dennañ diouzh ar vuhez foran ; neuze e skrivas Lao Zi al levr berr 5 000 kealarouez ennañ a anavezer dindan an anvioù Dao De Jing “Klaselour an Hent hag ar Perzh”, pe Laozi.
Kel luziet all e chomer pa furcher en hengoun sinaat : hervez ur vojenn e voe Lao Zi engehentet pa oa e vamm o sellet ouzh ur steredenn-nij ; e-pad 62 vloavezh e chomas en he c’hof kent bezañ ganet pa oa-hi o tiskuizhañ ouzh troad ur wezenn-brun, alese e anv ; ur gwaz kozh e oa pa zeuas er bed, ur barv gwenn ha flipoù hir d’e zivskouarn .
War-dro kreiz an 20vet kantved e voe ur c’henemglev etre an darn vrasañ eus ar sinaourien evit embann ne voe ket eus Lao Zi un den istorel – pe da nebeutañ ne c’halled ket prouiñ e oa un den istorel anezhañ – hag ez eus eus an Dao De Jing ur c’hendastumad soñjoù liesorin eus ar 4re kantved KJK.
Pelloc’h e selled ouzh Lao Zi evel ouzh un doue, ha pelloc'h c'hoazh e voe ar Mestr kozh lakaet da vezañ an Dao e-unan : bez’ e vije bet eus Lao Zi kent en hollved, ha kemmañ a raje a-benn degas kemmoù en hollved dre lakaat ar yin hag ar yang da c'hoari.
E deroù ren ar remziad Han en em vodas an Daoidi gentañ tro-dro d’an Dao De Jing da ziazezañ skol an Huanglao Dao, “Dao an Impalaer Melen” a bouezas evit ma vije damkan an ober hep ober lakaet e pleustr er politikerezh en enep da reolennoù strizh heulierien Konfusius.
En despet dezhi bezañ gwelet dizehan e-giz an hini "re yaouank" ha gwarezet betek re gant he mamm, he deus nac'het Ginny bezañ laosket a-gostez pe vefe p'en deus Harry divizet nijal betek Departamant ar C'hevrinoù pe p'en deus voldemort diskleriet e oa o vont da argadiñ Hogwarts .
Er bloavezhioù ‘75 en deus dizoloet ar muzik Keltiek e-barzh strolladoù brudet evel Planxty, Bothy Band, Clannad hag Alan Stivell. Dizoloet en deus ar festoù-noz da gentañ evel dañser hag goude evel soner en ur seniñ da heul ar “Pillotouses” e 1976 hag goude e-kreiz ar strollad Galorn e 1978. Bremañ ez a kant gwech bep bloaz war ar leurenn en ur ober ur bloavezh. Setu bremañ ar 7 strollad e-lec’h ma son Gilles Le Bigot : Fiddle Rendez-vous, « Empreintes », Skolvan, Gilles Le Bigot – Gerry O’Connor, Gilles Le Bigot –Soaig Siberil hag an Dizano Trio.
Skrivet en deus, en latin, un Historiarum Philippicarum, un deverrañ, emezañ en e rakskrid, eus un oberenn vras anvet Historiae phillippicae et totius mundi origines et terrae situs savet gant Cneius Pompeius Trogus en amzer Augustus, ma kinnig tammoù pouezusañ ha dedennusañ an oberenn-se.
Daoust dezho implijout sonioù kozh e vez modern a-walc'h temoù o c'hanaouennoù : enno e klever pozioù diwar-benn saveteiñ koad Breselien, Nicolas Sarkozy hag ar gevredigezh c'hall a-vremañ, ar stourmoù sokial, ar stourmoù evit adunaniñ Naoned ouzh peurrest Breizh ha kas ar brezhoneg war-raok, gwirioù Indianed an Amerik, ar gwir da vutuniñ drammoù zo.
497 • "Darvoudenn an dañserezed" : dre ma'z eo rener Qin chalet gant levezon Konfusius e kas dañserezed da briñs Lu ; en abeg dezho e lez hemañ aferioù ar Stad hag ar bobl a-gostez, ar pezh a laka Konfusius da zilezel e garg ha da redek bro e-pad 14 bloavezh a-benn kavout uhelidi a vije a-du gant e sell war an doare da ren.
Dre ma teu digant galloud ar Stad ne zanevell nemet an darvoudoù o deus ul levezon war politikerezh ar vro : an darempredoù etre Stadoù ; ganedigezh, eured ha marv renerien ar Stadoù gwizien ; buhez ha labour ar vaodierned pennañ ; ar c'hefredioù soudardel ; an emsavioù hag an aloubadurioù ; an darvoudennoù naturel, a vez lakaet da ziouganoù.
Plijet e vije an Neñv gant renerien reizh ha bennigañ a raje o beli, met displijet e vije gant mac’homerien ha tennet e vije ar gefridi diouto, ar pezh a gasje d’o diskar – reizh e oa lazhañ ar vac'homerien rak laeron e oant e gwirionez.
Neuze e voe tud dizesk o wallgas tud a ouiziegezh, o teviñ levrioù, o tiskar savadurioù kozh hengounel hag o tismantrañ al lec'hiennoù nevet evel moskeennoù, delwennoù Bouddha hag azeuldioù a bep doare, re Gonfusius en o zouez.
Mil pemp kant vloaz goude marv Konfusius e krouas Zhu Xi un doare nevez da gompren kentelioù ar Mestr, dre zegas kealioù eus ar vouddhaegezh hag eus an daoegezh, a voe anvet Nevez-Konfusianegezh a-benn e ziforc'hañ diouzh kelennadurezh ar C'hendivizoù.
Peogwir e oa Konfusius mennet da zasorc'h urzh ar gevredigezh kozh a-benn reizhañ sioù e hini e voe lakaet da virour meur, met pa seller a-dost ouzh e ginnigoù e verzer e rae gant ensavadurioù ha lidoù kozh e-sell da reiñ lañs d'ur politikerezh nevez a oa e hini-eñ : adsevel ur Stad unvan, renet gant uhelidi a vije e karg dre o zalvoudegezh kentoc'h eget dre o lignez, hag a labourje evit ar bobl.
Ar gentel eo : dre na c'houlenn a-zivout ar c'hezeg e tiskouezas Konfusius penaos ez eo priziusoc'h an dud eget o madoù ; al lennerien zo pedet da soñjal en o emzalc'h dezho, ha d'e wellaat mar ne vije ket par da hini ar Mestr.
Lod arbennigourien, anezho Sinaiz pe Gornogiz, e soñj dezho emañ levezon kentelioù ar Mestr o ren hiziv an deiz c'hoazh : Korea ar Su ha Singapore, da skouer, a embanne er bloavezh 2007 e oa o folitikerezh diazezet war gelennadurezh Konfusius.
Hervez wei wu wei ez eo arabat d'an dud klask stummañ an hollved hervez o c'hoant, neuze ez eo pouezusoc'h c'hoazh emzalc'h ar renerien er c'heñver-se : mard aje ar briñsed enep al lezennoù a ren war an hollved e tegasjent trubuilh d'ar bobl dre virout outi a zistreiñ d'an Dao.
Kement-se ne dalvez ket e ranker delc'her ar bobl en ur stad izel a-benn he mac'homañ, evel ma oa e soñj al Lezennourien ; er c'hontrol e soñj d'an Daoidi e ranker lezel ar bobl da heuliañ hent ar wei wu wei a-benn tizhout peurvadelezh an Dao.
Perzh ar renerien eo lakaat al levezon reizherez-se e pleustr, hervez an Daoidi, dre ober gant ar wei wu wei a-benn chom hep lakaat re a fiñv e buhez ar bobl, hep terriñ tra pe dra, hep lakaat re a nerzh enni – heñvel a-walc'h ouzh ur c'heginer a chom pell hag a-us an tan hag a laka e arz e pleustr gant skoempted : "renet e vez ur vro vras evel ma poazher pesked bihan" .
Pep elfenn zo brudet da nerzhaat pa vez yang he qì ha da wanaat pa vez yin he qì ; da skouer : pa vez yin qì ar c’hoad e vez yang qì an tan, nebeutoc'h a goad a vez kenderc'het, muioc'h a dan, ha dre ma klot ar c’hoad gant an nevezamzer hag an tan gant an hañv e laka ar c'henc'hoari-se an hañv da zont war-lerc'h an nevezamzer.
Dre ma ne ziforc’h ket an Daoidi etre danvez hag ene e lavaront ez eus eus un den ur c'hemmesk eus meur a elfenn danvezel ha speredel a vez kendalc’het gant pennaenn ar vuhez ha stlabezet pa varv ar c'horf ; neuze e klask an Daoidi boueta pennaenn ar vuhez enno a-benn mirout skiant-prenet hag eñvor o c’horf hag evel-se tizhout ar glokted kentidik a zo un tamm eus peurglokted an Dao.
Perzh dibar ar skrid-se eo ar pennadoù "diabarzh" : kreñv eo an Daoegezh enno, met en un doare disheñvel diouzh kement skrid daoad all – a-boan ma vez meneget an Dao enno, ar pezh a laka da soñjal, hervez lavarenn ar sinaour kembreat Angus Charles Graham e oa Zhuangzi "un Daoad hep gouzout dezhañ".
N'eo ket relijion ar bobl e Sina unan frammet gant ur penngelennadur hag ur c'hloer ; reizh eo avat tostaat he ferzh e Sina da hini ar Shintoegezh e Japan, pa'z eo gerdarzh ar ger japanek shinto kar d'ar ger sinaek shén petra bennak ma ne zeu ket an div relijion eus an hevelep orin.
Aesoc’h eo meizañ wu wei pa lavarer wei wu wei, “ober hep ober”, da lavaret eo ober hep bezañ mennet da ober, evel ma ra ur wezenn pa gresk : dre he natur e kresk, eztaoladur he c'halloud diwelus eo ar fed ma kresk, n'eo ket mennet da greskiñ, ne ziviz ket kreskiñ.
Gouzañvus hag oberiant war an dro eo an De : gouzañvus peogwir ez eus anezhañ hep na vije eus an hollved, peogwir n'eus pal ebet d'an De – un hadenn enni galloud ur blantenn eo an dra tostañ d'an De en hollved ; oberiant eo an De ivez, pa'z eo perzh dibar enboudel kement tra bev en hollved ha dre se ar galloud en deus pep boud da ziarbenniñ en hollved ha da dreuzkas e berzhioù a rummad da rummad.
Ur c’heal kornogel eo an diforc'hañ etre prederouriezh ha relijion evit tud Azia hag ar bed muzulmat : kent ma voe kroget da dreiñ levrioù kornogel e sinaeg 150 vloaz zo hepken ne oa ger sinaek ebet evit "prederouriezh" ha "relijion".
Daoust d'an Daoegezh bezañ unan eus froudoù pennañ Sina a-hed kantvedoù ne c'haller ket neuze he lakaat en eil rumm pe egile, pa n'eo nag ur brederouriezh nag ur relijion – hag an div war an dro, ar pezh a zo feal da geal an Dao.
Pleustradennoù daoat hiniennel a voe troet tamm-ha-tamm e lidoù kevredel dre levezon relijionoù ar werin : lidet e vez an Daoidi nevez hag o c’hammedoù war an Hent, lennet an Dao De Jing dirak ar “feizid”i, aozet kofesadurioù foran.
Kennebeut, pa'z embann bezañ ur follentez a c'houlenn na emellout gwezh ebet, e doare ebet, e red naturel an Hollved eztaolet dre an Dao – ar c'hontrol rik eus ur furnez, a striv bepred dre he youl hag he foell a-benn jubenniñ, hentañ ha difaziañ ar red-se end-eeun.
Peogwir e savas an Daoegezh kentidik tamm-ha-tamm enep ar c'hladdalc'helezh, ar Gonfusianegezh, beli ar velestradurezh war buhez an dud, hag a-du gant an natur, an hiniennegezh, an disparti diouzh talvoudegezhioù ha reolennoù ar Stad sinaat e c'haller lavaret ez eo an Daoegezh prederouriezhel un damkan eus ar frankiz a zo par d'an anveliouriezh.
Skridoù daoad all zo, evel al Lièzi , “Mestr Lie” , a zo ur c’hendastumad damheñvel ouzh ar Zhuangzi met pa’z eo an Dao De Jing ur skrid prederouriezhel hag ar Zhuangzi unan barzhoniel ez eo al Lièzi troet war tu pleustrek an Daoegezh.
Kement-se a zisoc'has war Unaniezh Arras, etre proviñsoù ar c'hreisteiz, hag Unaniezh Utrecht etre proviñsoù an hanternoz, war Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz ha war dizalc'hidigezh Republik ar Seizh Izelvro Unanet, anvet ivez Proviñsoù-Unanet, embannet e 1581.