polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Pa oa dizoloet e oa disheñvel framm kellig ar bakteri diouzh hini ar bevedegoù all (ar c'helligoù bakteri o deus pep a kroc'henenn pe ziv war o gorread, pe e-kichen, pa vez kempleshoc'h framm ar bevedegoù all, dezhe un nukleüs ha benvegelloù all rannet gant kroc'henennoù e diabarzh ar c'helligoù) e kinnigas Chatton rannañ ar bevien e div impalaeriezh : bevedegoù gant un nukleüs en Eukarioted ha bevedegoù hep nukleüs er Prokarioted.
Ur marc'heg en Henroma, anvet eques e latin , a oa un den eus urzh ar varc'heien roman a oa an hini izelañ eus div sklisennad an noblañs roman, just a-is ar Batrikianed , ur c'hasta dre hêrezh a zalc'he ar galloud politikel evitañ e-pad oadvezh ar rouanez ]] ha deroù Republik Roma .
Ur wezh echu he 6 miz e "Colombia" he voe Marilyn e dilabour, neuze ec'h asantas poziñ evit kazetennoù pe reportajoù poltriji èl an hini get Tom Kelley hag a reas ur reportaj hag a stroñsas an holl, un deiziataer e-lerc’h ma boze Marilyn en noazh.
Kregiñ a raent yaouank-tre da zeskiñ o arzoù, evel seniñ , kanañ ha dañsal, ober ar chanoyu , an ikebana , anavezout barzhoniezh ha lennegezh hengounel ar vro. Deskiñ a raent ivez ar c'h-“kitsuke” , arz ar gaozeadenn, c’hoarioù ha kement ‘zo evit plijadur o fratikoù.
E deroù ar e tremenas Armenia Veur dindan renerezh ar Safavided eus Persia ; diwezhatoc'h e choms Armenia ar reter etre daouarn aar Safavided trama kouezhe Armenia ar gornaoueg e dalc'h an Impalaeriezh Otoman En e voe taget Armenia gant Rusia ha rannet e voe neuze etre an Impalaeriezhoù rusian hag otoman.
E gerioù kevrennek enne un anv-kadarn mui un anv-gwan pe ur verb mui un adverb e reer ivez "penn" ouzh an anv pe ar verb ha "spisaer" ouzh an anv-gwan pe an adverb , en ur c'hoût e c'hall talvezout un anv-kadarn ivez evit spisaat un anav-kadarn all, da skouer:
E brezhoneg e reer un diforc'h etre ar spisaerion implijet gant anvioù ma reer "anvioù-gwan" pe "adanvioù" ha raganvioù oute diouzh un tu hag ar spiserion implijet gant gerioù a rummennoù yezhadurel all, dreist-holl verboù anvet "adverboù" pe "rakverboù".
Hag a greiz holl, ur vegenn milourel nevez a grog d'en em zioroiñ, ur vegenn gant ur spered troet war an difuiñ broadel, enep-oksidantel, arnevesoc'h Er strollad tud-mañ, an ofisier ar muiañ selaouet ha plijet a zo Kanji Ishiwara.
Ar 26 a viz C'hwevrer 1936, kantvedoù a ireinnour o deus klasket tapout ar galloud en ur drouklazhañ kalz a dudennoù pennañ eus ar gouarnamant:Privy Seal Saito, ministr an arc'hantañ Takahashi Korekiyo, ar jeneral Watanabe, holl lazhet.
Hervezañ, erruout a rafe ur prantad a stourmoù meur etre ar brederoù hag ar ouennoù, e lec'h ma Bro-Japan, unanet gant ar "wirionez" relijiel, a lakfe ar mare-mañ da baouez en ur digeriñ prantad al "lezenn diwezhañ-holl. Bro-Japan a rennfe war ar bed o lakat relijion Nichiren da vezañ skignet er bed a bezh. Adkemeret e vo ar mennozioù-mañ gant Tanaka Chigaku, ha treuzfurmet en ur wir ideologiezh, an nicherism, e lec'h meizad ar Gokutaï a gav e ster. Diskiblien an dogm se a welent e Bro-Japan ar "wirionez", diazez silvidigezh mab-den.
Ishiwara a soñje dezhañ e oa ret da Vro-Japan en em unaniñ gant Mandchuria ha Sina a-benn krouiñ un emglev hag un unvaniezh eus broioù reter Azia (war an tachenn-mañ, Ishiwara oe aouennet gant mennozioù gouenelour ha pan-aziad).
Ishiwara a soñje dezhañ e veve er prantad-mañ : edo an emgann meur o tont, ha ret e vefe da Japan kavout fiziañs en e gokutai, tennañ danvezioù ha nerzhioù eus aloubidigezh Sina hag en em lakaat e penn ar "gouennoù" melen a-benn kaout an trec'h war ar re wenn.
Pa gollas Japan ar brezel, eo bet losket trenkil gant an Amerikaned peogwir en oa enebet ouzh Tojo, en oa burutellet a-enep mennoz tagadenn Pearl-Harbor (diskrivet en oa an dra-se evel fazi spontus ha mantrus evit dazont Japan), lâret en oa e vefe ret da Japan mont kuit eus Sina ha goude ar brezel e stourmas evit ur bolitikerezh eus an adsevel e mennoz ar peoc'h.
Anvet Maodiern an Deskadurezh Vroadel e miz Meurzh 2004 e voulc'has un adreizhadenn a lakaas da sevel luskadoù enebiezh bras-kenañ e-touez al liseidi en nevezamzer 2005 : kalz liseoù zo gronnet pe dalc'het gant al liseidi.
E meur a yezh, en o zouez ar japaneg, ar soazneg unvan , ar spagnoleg, ar c'horeaneg hag an turkeg, e kaver ur vogalenn etre a-raok"' disheñvel-mik koulz diouzh ar vogalenn damserr a-raok plaen hag diouzh ar vogalenn damzigor a-raok plaen .
Neaozh, dre ma n'anavezer yezh ebet ma vez enebiet ganti an teir vogalenn-se war un dro n'eus arouezenn ispisial ebet evit treuzskrivañ ar vogalenn etre-se ha peurliesañ e reer gant an arouezenn hepmuiken pe c'hoazh mar bez ezhomm gant ar sin diakritek ispisial a dalvez da verkañ ar fed m'emañ produet ur vogalenn izeloc'h evit boaz, da skouer .
Sellet e vez ouzh Thoukydides evel ar c'hentan istorour gwirion abalamour ma striv da daolenniñ ar bed hervez lezenn an abegoù hag an disoc'hoù, da zastum testenioù hag o gwiriañ, hag abalamour ma lez an doueed a-gostez pa zispleg darvoudoù an amzer dremenet, ar pezh a oa nevez en e amzer.
Kalz nebeutoc'h e weler se betek-hen e sevenadur Breizh avat, troet da c'hoapaat aes koulskoude: ret e vez plijout d'an danvez mamm-gaer da gaout ar verc'h, evel ma weler er c'hrennlavar: Dreist moue ar gazeg kozh e vez tapet an ebeulez.
En un doare all, goude Brezel Aljeria ha donedigezh Yuzevien Maghreb da Bariz a-leizh, ez eus bet brudet, dre skinwel ha filmoù gall, ur patrom nevez: hini ar vamm yuzev, a dro aes da vamm-gaer, ha na gav plac'h ebet da zereout ouzh he mab.
Gwezhall e veze implijet ur sin diaktritek anvet "ogonek" skrivet dindan un atrouezenn all, da skouer , hag implijet e vez hiziv c'hoazh pa vez implijet sinoù all skrivet a-us d'an arouezenn bennañ, da skouer evit merkañ tonennoù, d.s. e lec'h dre m'eo aesoc'h da lenn.
Er yezhoniezh e vez implijet an termen friadur war tachenn ar fonologiezh hag ar fonetik evit komz eus ar fed ma vez leusket lod eus an aer o tont eus ar skevent da vont kuit dre ar fri dre izelaat an drekstaon , da lâret eo dre e evel ma vije kendistaget ur sonenn vogalennek pe kensonennel en ur distagañ ar sonenn war un dro.
A-wezhoù e reer an diforc'h etre vogalennoù fri ma talvez ar friadur da elfenn fonemek enebiet ouzh vogalennoù genoù diouzh un tu ha vogalennoù friet dindan levezon sonennoù fri all tro-dro pe tost oute hag a dalvezont da alofonennoù vogalennoù genoù, da skouer e brezhoneg unvan:
Er Commentarii de Bello Gallico e ro Kaezar un hir a destenn - an destenn gozh hirañ war an drouized a zo chomet - diwar-benn stuzegezh ar C'halianed e oa bet trec'h warno hag e teskriv aozadur ar gevredigezh keltiek gant he "magistraded", he zudjentiled hag he drouized.
Dre ma ne chom eus testennoù an Henamzer keltiek nemet traou gwelet gant tud estren d'ar c'hevredigezhioù keltiek hag un nebeud testennoù iwerzhonek savet goude m'eo bet aet an drouized kozh da get, ne c'heller ket bezañ asur eus ar pouez m'o doa war o c'hempredidi.
Gwanoc'h eo an doareoù/lec'hioù distagañ dre dostaat evit an doareoù/lec'hioù distagañ pennañ livet gant an eil doare distagañ-se kentoc'h evit bezañ levezonet na pouezet warnañ hag abalamour da se e vez komzet eus doareoù/lec'hioù distagañ "a eil renk", da skouer ar gensonenn dre serriñ drekstaon divouezh gweuzet a zo e lec'h distagañ pennañ hini ur gensonenn dre serriñ, livet an doare distagañ pennañ-se gant al lec'h distagañ a eil renk, da lâret eo ar gweuzadur rak klevet e vez evel un doare "k" gant un distagadur ispisial.
Er yezhoniezh e vez implijet an termenoù doare distagañ a eil renk ha lec'h distagañ a eil renk war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus kensonennoù kendistaget gante un eil doare distagañ pe un eil lec'h distagañ ouzhpenn an doare distagañ pennañ.
En tu all avat pa gomzer eus kensonennoù kendistaget par-ha-par e kaver daou doare/lec'h distagañ pennañ war un dro, ken pouezus an eil hag egile, da skouer ar gensonenn gweuz-drekstaon , ganti da lec'hioù distagañ pennañ an drekstaon hag an diweuz.
E 1980 e c'hounezjont o Maout kentañ, ha nebeut goude e kroujont un heuliadenn anvet « La Bataille d’Auray » hag he deus kaset ar bagad ar pellañ ma c'helle, get ar mennozh nevesaat sonerezh Breizh en ur warn memestra ar sonerezh hengounel, hag adalek an amzer-se eo bet nevesaet kalz ar sonerezh get ar bagadoù arall.
Teir c'hentel eus an daolenn a reas etre 1930 ha 1932 : en e ranndi e chomas an hini gentañ, e Mirdi an Arzoù Arnevez e Paris emañ an eil hag e Philadelphia emañ ar gentel ziwezhañ, Dañs Merion, a zo a-vent gant Dañs Paris .
Kavet e vez stank-tre ar fonenn e yezhoù ar bed ha gant an darn vrasañ anezhe e vez implijet un doare d'an nebeutañ evel fonem ha lies gwezh e kaver yezhoù, da skouer an holl yezhoù indez-aryek komzet en India en o zouez an hindeg, ma vez implijet gante meur a doare disheñvel enebiet an eil re ouzh ar re all war al live fonologel, da skouer un plaen enebiet ouzh un c'hwezhet.
Ar yezh muiañ komzet eo e proviñsoù ar c’hornôg , an eil vuiañ e-kreiz ar vro (16,7 % e Gauteng, 14,5 % e Free State, 9,6 % en Eastern Cape, ha 7,5 % e proviñs an North West) ; kalz nebeutoc’h e vez komzet e proviñsoù ar reter .
Daoust m’eo pellaet an afrikaneg diouzh an nederlandeg e-pad an tri c’hantved tremenet, ez eus c’hoazh kalz traoù boutin etre an div yezh : 85% eus geriaoueg an afrikaneg a c’hell bezañ komprenet gant tud an Izelvroioù hag aes e vez d’an afrikanegerien deskiñ nederlandeg.
Glaoda I, pe Claudius I, pe Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus hervez e anv leun e latin, pe Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus kent dont da impalaer, a oa un impalaer roman, bet ganet d'ar 1 a viz Eost 10 kent JK e Lugdunum, ha marvet d'an 13 a viz Here 54.
Ar pep diaesañ dre vras eo treiñ barzhonegoù, e komz-plaen pe dre werzennoù : ret eo deouzañ ar pezh a zo barzhonius er skrid (ar skeudennoù divoutin a zeu da spered al lennerien dre ar gerioù), mirout lusk ar skrid, ha kavout klotennoù er Yezh B pa vez er Yezh A. Ken diaes e vez ar gefridi ziwezhañ-mañ ma ne vez sevenet nemet gant an droerien hag an droerezed ampartañ.
Lod yezhoù o deus gerioù dibar na c'heller ket treiñ ger-evit-ger en ur yezh all : Schadenfreude zo ur skouer brudet ; en degouezh-se ranker treiñ dre veur a c'her pe dre ur frazenn-dro : kement ha "levenez fall" e talvez Schadenfreude, da lavaret eo al levenez a santer pa vez enket ur mignon ha pa ne vezer ket en hevelep plegenn fall.
Skridoù skiantel zo bet troet a-gozh, evel labourioù an Arabed war ar gimiezh hag ar vezhegiezh ; skridoù relijiel zo bet treuzyezhet ivez, evel an Testamant Kozh e henc'hresianeg, ar Bibl e latin , ar Bibl c'hoazh en alamaneg gant Martin Luther pe e kembraeg gant William Morgan, hag e brezhoneg gant meur a zen.
Lynch a labouras gant Michael Collins evit aozañ un argad hag ur brezel a c'herrilla war-zu Cúige Uladh , rak ar stolladoù dizalc'hour ha tud evel Collins a asante e vefe adframmet ar vro e-giz-se, met dre guzh e brientent un aloubadeg eus ar vro a-bezh.
Adalek miz Ebrel 1921 betek an dreverz a lakaas un termen d'ar brezel e miz Gouere 1921 e oa bet lakaet ur wask brasoc'h-brasañ war penn Lynch: diaesoc'h-diaesañ e oa evit an IRA stourm a-enep ar Saozon abalamour ma oa bet degaset muioc'h a soudarded saoz ha dre ma oant krog d'ober gant bagadoù soudarded bihan stummet evit stourm a-enep strolladoù an IRA a implije an teknikoù chouanerezh.
Liam Lynch , ganet d'an 9 a viz Du 1893 ha marvet d'an 10 a viz Ebrel 1923, a oa un ofiser en Irish Republican Army e-pad brezel dizalc'hidigezh Iwerzhon ha "commanding general"/"pennrener" ar bagadoù enep-feur-skrid an Irish Republican Army e-pad Brezel diabarzh Iwerzhon.
Mont a rejont war-zu ar reter, dre greiz Breizh, en ur chom a-sav meur a wech, e lec’hioù ma vez enoret sant Gwenole dindan meur a anv hiziv an deiz : e Pierig, e Bro Naoned, e Château-du-Loir e-kreiz Bro-C’hall hag a-benn ar fin e Montreuil-sur-Mer e departamant ar Pas-de-Calais.
Enoret e vez sant Gwenole e lec’hioù ma oa prioldioù stag ouzh abati Landevenneg : e Konk-Kerne, Enez Sun, Landrevarzeg, Baz-Gwenrann, Préfailles, Lokunole, Lokenole, Sant-Wennole , hag e meur a lec’h all anvet diwar ar sant ha ma’z eus chapelioù gouestlet dezhañ.
Degaset eo bet meiziad an ekologiezh da Vro-C'hall gant douaroniourien skol ar Bloazdanevelloù douaroniezh , gant Paul Vidal de la Blache peurgetket, a studie pizh - goude 1871 dreist-holl- an enklaskoù alaman, re Friedrich Ratzel dreist-holl.
Luskad ar brotestanted a glaskas adaozañ ar relijion kristen e Europa e kreiz ar XVIvet kantved hag e kavas gwelloc'h ar gristenien mod-nevez ober hep ar vanac'hiez pa soñjent e oa da bep feizour kavout ur gemmenadenn gant Doue hep hanteradur ar velein hag al leaned.
El leandioù e kaver un aozadur diwar patrom Lez an Neñvoù gant un den, un abad pe ur priol en e benn hag tud war derezioù resis ha n'eo ket aotreet da nep estreget ar venec'h pe al leanezed mont e-barzh klozadur ar venec'h a ya a-dreuz an iliz pa vez ar venec'h er chantele dispartiet gant ur gloued diwar an dud voutin bodet en nev.
Ma ne lenner nemet anv Troude war golo an tri geriadur (daou c'heriadur galleg-brezhoneg hag unan brezhoneg-galleg, a voe embannet etre 1842 ha 1879 e c'haller krediñ en doa degaset Gab Milin e anaoudegezhioù hag e gavadennoù ivez.
Merc'hed zo a c'hall embarañ hep drailhañ o himen; darn n'o devez ket; darn a rank mont da welout ur medisin ma vez peurstanket o gouhin gant al lienenn-gourzh, pe ma vez re galet ar groc'henenn hag e ra re a boan an embarañ peogwir ne zrailh ket.
Cathal Ó Searcaigh, Distreiñ d'ar gêr, An Bealach 'na Bhaile, un dibab barzhonegoù, troet gant Herve ar Bihan, Alan Botrel, Gwendal Denez hag Art J. Hughes, Dastumad Skrid, Mouladurioù Hor Yezh, Sant-Tonan, 1997, 99 p.
Goude ar mare buhez-se e bed ar velestradurezh hag ar politikerezh e tistroas war-dro al lennegezh: « Echuet en deus e vuhez, eme Chateaubriand en e Mémoires d'Outre-tombe , evel lennegour ha buruteller enoret, hag a zo gwelloc'h c'hoazh, skrivagner dizalc'h e-barzh an "Décade". Gant an natur e oa bet lakaet el lec'h ma oa bet tennet anezhañ dre zievezh. »
E miz Eost 1929, pa 'z eas ar re Éluard da Gadaqués da weladenniñ Salvador Dalí, e c'hoarvezas taol-kurun ar garantez etre al livour katalan yaouank ha gwreg ar barzh gall, ar Rusianez Ielena Dmitrievna Delouvina Diakonova , anavezet dindan an anv Gala.
Disheñvel eo ar rakverboù diouzh rakgerioù verbel all dre ma vez implijet an termen "rakverb" evit komz eus elfennoù staget ouzh deroù ur verb e yezhoù resis evel ar re meneget a-us dre ma tenn ar c'hengerioù-se da elfennoù a zo peurliesañ er-maez eus morfologiezh ar verb, evel da skouer lec'hiadur an anvioù-kadarn pe an anvioù war-eeun.
Darn a wel aze un arouez, goude ma ne voe ket bras levezon oberour an De natura rerum war oberenn Vergilius e-skoaz hini Catullus, skrivagner Verona, un amezeg a anavezas moarvat, pe barzhed all a zo saludet gantañ en e v-Bucolica, evel Aemilius Macer , C. Helvius Cinna, keneil da Gatullus, L. Varius Rufus, a voe embanner an Eneas, ha Q. Horatius Flaccus , a zo Horatius e vignon bras a raio animae dimidium meae, « an hanter eus ma ene » anezhañ.
Kaeraat a ra e zanevell ouzhpenn gant an darvoudoù dreistnaturel da-heul, kemeret gantañ evel fedoù a-bouez eus an emgann : Anadiñ a ra an doue Pan da Feidippides e-doug e dennad da Sparta evit goulenn sikour Huñvreal a ra Hippias hag a ziougan drouziwezh ar Bersed ha dallet eo an atenad Epizelus gant un doue e-doug ar gombat.
Diwar an trec'h-se e voe c'hwitet kentañ taol-arnod ar roue Darius Veur da aloubiñ ar peurrest eus Henc'hres, ma rankas dilezel ar soñj da stagañ Hellaz ouzh e impalaeriezh, rak se a felle dezhañ ober evit lakaat he harzoù er c’hornôg da vezañ suroc’h.
Arabat eo ankouaat en desped d'e dro-spered abil hag un tamm droch, hogos bugel, e vez sellet outañ evel brasañ sorserien zo bet a-viskoazh, abalamour d'e furnez vras peurgetket, met ivez abalamour ma oa ar sorser nemetañ a oa bet gouest da ober aon da Lord Voldemort.
James’s Theatre ; Wilde a gav kartenn Markizez Queensberry en Albermarle Club, a c'hounez ma vefe arrestet ar varkizez diwar damall a wallvruderezh ; didamallet eo ar varkizez el lezvarn ; Wilde zo arrestet, tamallet a zarwantad revel, kondaonet da zaou vloavezh labourioù ret ha bac'het e Pentonville, treuzkaset da Wandsworth hag en diwezh da Reading Gaol.
Adlakaet e voe e-plas ar parlamantoù, kempennet gwir an dud (fin ar jahinerezh aotreet e 1781 ha 1788, lammet statud ar served en domani roueel e 1779, roet lamm d'ar gwirioù-treizh korfel evit yuzevien Elzas e 1784, skrid-emglev lez-ober evit ar brotestanted e 1787).
Kamp-bac'h e-pad an eil brezel-bed; Republikaned spagnol a voe bac'het er gumun; adalek miz Du 1940 e voe bac'het ennañ ar gantreidi bet harzet er Mor-Bihan e miz Here 1940, dont a rejont eus kamp Toulboubou e Pondi: 18 tiegezh hag eizh den o-unan, da lavaret eo 32 waz, 28 maouez ha 56 bugel.
Diouzh an tu all, avat, ez eus meur a yezh all, ar saozneg, an italianeg hag ar spagnoleg en o zouez, ma'z eo amreizh lec'h an taol-mouezh ha daoust ha ma c'hell bezañ taolmouezhiet ur silabenn resis dre vras evel da skouer e spagnoleg e kaver meur a c'her all taolmouezhiet war ur silabenn all hep reolenn sklaer ebet.
Er yezhoù mentadet hervez an taol-maouez e vez merket lusk ar frazenn hervez an doare ma vez ingalet an amzer o tremen a daol-mouezh da daol-mouezh dre lakaat da dremen an hevelep amzer dre vras etre pep taol-mouezh ha didroc'het, diverret ha zoken da skarzhet penn-da-benn e vez ar vogalennoù gwan, da lavarout eo vogalennoù hep taol-mouezh pennañ warne, evit gallout derc'hel gant al lusk-se pa vez komzet buan pe vuanoc'h.
E yezhoù all, avat, mentadet hervez ar silabennoù pe hervez ar moraoù e vez merket lusk ar frazenn dre ingalañ an amzer o tremen a silabenn da silabenn hep derc'hel kont eus lec'h an taol-mouezh ha distaget e vezont en hevelep doare neuze ar vogalennoù er silabennoù kreñv evit er silabennoù gwan.
Daou graf a oa boutin da Salomé ha Nietzsche, prederiet he doa war dodennoù evel "marv Doue", war ar marv dre vras, troet-kenañ e oa gant an hindouegezh, hag o-daou a oa fall o yec'hed, ur c'hleñved ha ne c'helle bezañ pareet pe gouzañvet aesoc'h nemet dre veajiñ e broioù klouaroc'h o hin evel Italia.
Lou Andreas-Salomé , ganet d'an 12 a viz C'hwevrer 1861 e Sant-Petersbourg ha marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1937 e Göttingen, oa ur skrivagnerez a orin eus Rusia troet war al lennegezh, ar bredelfennerezh hag ar brederouriezh.
N'eus arouezenn resis ebet evit merkañ an daoreoù fonadur a-seurt-mañ hervez reolennoù reizhskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel hag implijet e vez peurliesañ un dildenn skrivet dindan an arouezenn bennañ evit merkañ ar vouezh wigourus, div dildenn eveit merkañ ur vogalenn skiltr hag ul linenning vigan dindan an arouezenn bennañ evit merkañ ar vouezh c'harv.
Iliz ar Bez Santel, anvet ivez Iliz Bez ar Salver pe Iliz an dasorc'hidigezh (e gresianeg : , Naos tis Anastaseos; e jorjieg : Agdgomis Tadzari; en armenieg : Surp Harutyun) gant Kristenien ar Reter, zo un iliz kristen e diavaez mogerioù-kreñv kêr gozh Jeruzalem.
Eusebius Caesarea a ziskriv en e « Buhez Kustentin » penaos lec'h ar Bez Santel, deuet da vezañ ul lec'h azeulerezh evit kumuniezh Kristenien Jeruzalem, a oa bet goloet gant douar ma oa bet savet goude un templ pagan dediet da Wener.
Daoust ma ne lavar ket hiroc'h ez eo posupl e oa ul lodenn eus ar Jeruzalem adsavet gant an impalaer Hadrianus e 135 ha badezet en-dro Ælia Capitolina, goude mougidigezh emsavadeg yuzev 70 hag emsavadeg Bar Kokhba e 132-135.
Danevell a reas pirc'hirined Bourdel e 333 : « Eno, bremañ, war urzh an impalaer Kustentin, ez eus bet savet ur penniliz, da lavaret eo un iliz kaer meurbet, gant oglennoù en he c'hichen evit tennañ dour hag ur gibell a-dreñv, ma vadezer ar vugale vihan ».
Kustentin a c'houlennas digant Elena lakaat sevel ilizoù el lec'hioù ma veze kounaet buhez Jezuz Krist : kounañ a ra Iliz ar Bez Santel diwezh buhez Jezuz, penniliz an Eleona war Menez an olivez zo al lec'h ma vefe pignet Jezuz betek an neñv, Iliz ar C'hinivelezh e Betleem a goun deroù e vuhez.
An Inizi Angl-ha-Norman pe Inizi Mor Breizh (Channel Islands e saozneg, da lâret eo "Inizi Mor Breizh", hag Îles d'la Manche e normaneg, hag Îles de la Manche e galleg an inizi-se) a zo inizi etre Breizh ha Bro-Saoz, perc'hennet gant kurunenn Bro-Saoz met n'emaint ket lodek er Rouantelezh-Unanet nag en Unaniezh Europa.
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn dre fic'hal war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ma krog evel ur gensonenn dre serriñ met pa vez distignet e vez lakaet an aer da fichal evel ma reer gant ur gensonenn dre daravat ) pe raloc'h achuet gant ur gensonenn dre froumal.
An araogennoù kevrennek a c'hell bezañ stag, distag pe c'hoazh liammet an eil morfem ouzh egile gant ur varrennig-stagañ hervez reolennoù reizhskrivañ pep yezh, en ur c'hoût e c'hell bezañ amsklaer-tre dielfennadur morfologel an araogennoù kevrennek peurstag hag a c'hellfent bezañ renket e-touez an araogennoù eeun ivez, da skouer:
Carlos Gardel e-unan n'en deus biskoazh lavaret sklaer pelec'h e oa bet ganet : a-wechoù e lavare e oa bet ganet e Buenos Aires d'an oad a zaou vloaz hanter, gwechoù all e responte da gazetennerien eus Uruguay e oa bet ganet e Tacuarembó, ha pa oa bet o kanañ e Bro-C'hall en doa gwelet tud eus familh Berthe Gardes ha diskleriet en doa e oa e familh dezhañ.
Carlos Gardel zo unan eus kanerien veur an tango, ganet e Toloza, e Bro-C'hall d'an 11 a viz Kerzu 1890 (daoust ma en deus bet disklêriet e-unan e oa e Tacuarembó, en Uruguay, d'an 11 a viz Kerzu 1887), ha marvet d'ar 24 a viz Mezheven 1935 e-kichen Medellín en Kolombia en ur gwallzarvoud karr-nij.
E 2004 avat e oa bet votet ar C'hevread Keodedel civil partnership) er Rouantelezh Unanet o reiñ da goubladoù heñvelrevidi/ezed an hevelep deverioù ha gwirioù dimeziñ evit an aralrevidi/ezed met dindan un anv disheñvel diouzh "priedelezh".
Alies e c'hoarie perzh tud paour oc'h en em zifenn diouzh ar re binvidik ha galloudus, ar pezh a degasas kudennoù dezhañ er Stadoù-Unanet, ha ret e voe dezhañ o c'huitaat e 1952 en abeg da bolitikerezh ar senadour republikan Joseph Raymond MacCarthy.
Diwar troioù-kamm ar filmoù kentañ en Hollywood e troas Chaplin war-du ur fent soutil, fromus ha barzhoniel em droas tamm-ha-tamm da vurutelladennoù nerzhus direizhderioù ar gevredigezh, pa ziskouezent pilpouzerezh ha feulster ur bed tapet en enkadenn armerzhel ha gourdrouzet gant ar faskouriezh.
Dont a reas Charlie, an dudenn bet krouet gantañ, anezhañ un dister a zen paour, emsavet, dic'halloud ha leun a youl-vat, da vezañ un arouez eus tud e amzer o stourm evit o frankiz hag o dellezegezh enep an deknokrated e servij an armerzh hag ar gensentourien o zouell, o c'horvo hag o argas bemdez.
Fent an troioù-kamm dreist-holl a oa er filmoù kentañ ma c'hoarias Charlie Chaplin ; diouzhtu avat e voe gwelet enno an dudenn a raje e vrud er bed a-bezh da c'houde : tog pompad, melloù botoù, bragoù mil pleg, mourrenn peg ouzh un dremm vorlivet, bazh-kamm ha kerzhed un houad.
Adalek 1664 betek 1671 e labouras gant Molière, o skrivañ sonerezh evit e gorolladegoù: Le Mariage Forcé, La princesse d'Elide, L'amour médecin, Georges Dandin, Monsieur de Pourceaugnac, Les Amants magnifiques, Le Bourgeois Gentilhomme.
D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F eus aerlu SUA e "Les Douves" e Sant-Meleg; daou nijour eus e laz a varvas (unan anezhe goude bout bet kaset da ospital Sant-Maloù, douaret e voe e Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall), an eizh milour all a voe tapet d' an Alamaned.
4,02 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas e Belgia e miz Eost 1914: unan eus an 26vet Rujumant Troadegiezh e Sart-Eustache d'ar 21, egile, eus an 2vet Rujumant Troadegiezh, en Arsimon.
E miz Genver 1973 e krog gant un harz-debriñ evit goulenn-groñs ma vefe « lamet digant bodad kontrollañ ar sinema ar galloud da damall ur film hep reiñ abeg ebet ; ha ma vefe berzet ouzh ar bodad-se da lakaat lemel pe nac’h vizaoù evit digarezioù politikel ».