polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ar Yuzevegezh virour zo engouestlet d'ar c'hustumoù ha d'al lezennoù hengounel, da skouer doujañs d'ar Chabat ha d'ar c'hachrout, gant un doare n'eo ket ger-ha-ger da gas pennaennoù ar feiz yuzev ha da lenn an destenn hag un doare pozitiveloc'h da zegemer al lennegezh rabbinek hengounel ha modern.
Diwar-neuze, ha goude ma'z eus ul luskad ezoterek e oa bet taolennet ar Yuzevegezh evel "kevrinouriezh normal" gant an enklaskour Max Kadushin abalamour ma'z eus ennañ taolioù-arnod pemdeziek eus bezañ Doue dre emzalc'hioù boutin d'an holl yuzevien.
En diaspora e oant bet e darempred gant sevenadurioù Ejipt, Babilon, Persia, Henc'hres hag Henroma ha da c'houde sevenadurioù ha relijionoù all , luskadoù prederouriezh ha sevel ar broadelouriezhoù en Europa, ar pezh a frouezhas gant ganedigezh ur Stad yuzev en o mamm-douar bet.
Koulskoude, luskadoù frankizour zo o doa embannet n'halled ket gwelet tud a oa troet ouzh ur relijion all evel Yuzev ha Stad Israel en deus embannet kement-all goude un diviz gant an Dreist Lez-Varn Reizhet eo bet ar soñj-se gant al luskad adreizhet avat o lavaret ne oa ket dispartiet da vat hag e ranked gwelet pep degouezh ha pep den evitañ e-unan.
Yuzevien troet ouzh ur relijion all a oa anavezet evit bezañ dalc'het liammoù kreñv ouzh o sevenadur orin, da skouer Jean-Marie Lustiger ur Yuzev troet ouzh ar relijion gatolik betek mont da Archeskob Pariz hep dilezel e identelezh orin, pa varvas e voe douaret gant un tamm douar eus Israel ha kanet ar C'haddich gant tus eus e familh e kreiz Iliz-veur Notre-Dame.
Ar Yuzevegezh (a-wezhioù Yuzeviezh, diwar an hebraeg , Yehouda, diwar al latin hag an henc'hresianeg) zo ur relijion etnek az a enni doareoù ha kustumoù relijiel, sevenadurel ha lezennel ar Yuzevien Hervez ar Yuzevien kar o feiz eo eztaoladur an Emglev savet etre Doue ha bugale Israel.
Enni e kaver meur a zoare d'ober, da soñjal, da lenn an testennoù, d'en aozañ, met an holl zo e-liamm ouzh an Torah, an darn kreiz en Tanac'h anavezet ivez dindan an anv Bibl hebraek, klokaet gant un hengoun dre gomz bet lakaet diwezhatoc'h dre skrid e-barzh ar Midrash hag an Talmud.
Klokaet eo gant Levr Ezra 10:2-3 ma tiviz an Israelited distro eus Babilon dilezel o fried jentil hag o bugale Er Garaegezh e kemerer e kont ar vugale diwar an tadoù nemetken, met kumuniezhioù zo a c'houlenn d'an tad ha d'ar vamm bezañ yuzev.
Mordecai Kaplan, diazezour an Adgroueouriezh yuzev, en doa dilezet soñj ar relijion evit liammañ ar Yuzevegezh ouzh ar sevenadur, da lavaret eo dre likelaadur ar priñsipoù pennañ e klaske degemer ar muiañ a zoareoù da vezañ yuzev posupl.
Hervezañ, kement yuzev ne zegemerje ket unan eus ar pennaennoù-se zoken a vije lakaet da nac'her-feiz hag heretik Tud gouiziek all o doa bet ur sav-poent disheñvel diouzh hini Maimonidez war unan pe meur a hini eus an 13 pennaenn-se.
Priziet eo an treiñ gant un aotrouniezh bennak dre goulennoù, atersadennoù evit priziañ pegen gwirion eo ha pegen barrek eo da heuliañ al Lezenn Choaz a reont un anv hebraek relijiel hag evit anv-familh e vez graet Ben Avraham pe Bat Avraham anezho .
Un diaezamant a sav gant an doare da anavezet an troadurioù diouzh al luskad : techet eo ar rabined reizhkredour da chom hep anavezet an dud troet ha kadarnaat gant luskadoù all, dreist-holl ma teuont eus luskadoù adreizhet met ivez eus luskadour mirour.
E-touez ar Yuzevegezh reizhkredour e c'heller lenn prederourien evel Eliyahu Eliezer Dessler pe Joseph Ber Soloveitchik, padal Martin Buber, Mordecai Menahem Kaplan ha Abraham Joshua Heschel zo prederourien er-maez eus ar metoù reizhkredour.
Variezon zo etre ar c'humuniezhioù sefarad ha mizrac'h evel just, met dre vras e c'heller lavaret n'en em wel ket an div familh sevenadurel-se e stern al luskadoù bet diwanet er bed achkenaz N'eus ket kement-se a luskadoù er metoù-se a gav gwelloc'h kemer an traoù eus tu "an deltenn vras" evit bodañ an holl,.
Evelato en Israel ha dreist-holl er-maez eus Israel e c'hell hiniennoù a-orin sefarad pe mizrac'h mont d'ur sinagogenn a glot gant unan eus al luskadoù bet taolennet uheloc'h, pe dre e gredennoù personel, pe abalamour m'eo ar sinagogenn dostañ.
An holl luskadoù yuzev avat zo diazezet war ar pezh zo skrivet en Torah, e skridoù-evezhiañ evel an Talmud hag ar Midrach hag anavezet eo ivez an emglev etre Doue hag Abraham ouzhpenn d'an emglev bet diskuliet da Voizez, gwelet evel profed meur ar Yuzevegezh.
Dont a ra ar ger "yuzev" eus an hebraeg, Yehouda, diwar rouantelezh Yehouda D'ar ger "yuzeg" e oa bet staget an dibennoù-ger "-ek" ha "-ezh" evit sevel "Yuzevegezh", anv ar relijion, a glot ouzh an hebraeg ֲַּ, Yahadut hag ar gresianeg a zo mammenn ar galleg judaïsme hag ar saozneg Judaism.
Ar ger gresianek a oa bet implijet evit ar wezh kentañ en Eil Levr ar Vakabeed, skrivet e gresianeg hellenistek en II kantved a-raok hon mare, enebet ouzh ar gerhellenismos implijet evit unan bennak a blege ouzh sevenadur Henc'hres, ar pezh a zo kalon an darvoudoù kontet el Levr-se.
13 pennaenn R.Ishmael zo moarvat ar re anavezetañ evelato : unan eus roadennoù abretañ ar Yuzevegezh d'ar poell, d'an hermeneutik ha d'ar barnadurezh eo Hiziv e lakaer 13 pennaenn R.Ishmael e-barzh al levr-pediñ yuzev da vezañ lennet bemdez.
Ar preder yuzev diwar-benn Doue en deus kaset tud betek lavaret ne oa ket ret krediñ e Doue er Yuzevegezh Hervez lod e c'heller lavaret eo pouezusoc'h heuliañ an halac'ha eget krediñ e Doue hag un nebeud luskadoù yuzev frankizour a nac'h bezañ un doueelezh bennak personifiet hag oberiant en istor.
An istorour Flavius Josephus a lakae pouez war an oberoù kentoc'h eget war ar c'hredennoù, hervezañ mont da nac'her-feiz a oa chom hep heuliañ al Lezenn yuzev ha ret e oa goulenn d'an hini a felle treiñ ouzh ar Yuzevegegezh e vije amdroc'het ouzhpenn heuliañ ar c'hustumoù.
Tra ma tabut ar brederourien yuzev diwar-benn hag-eñ emañ Doue perzh eus ar bed pe dreist ar bed, ha daoust ha rakjedet eo buhez an dud pe int dieub da heuliañ o hent, eo an halac'ha ur sistem ma klask pep yuzev degas Doue er bed dre e oberoù.
Moger Vras Sina (e sinaeg , pinyin : Chángchéng, da lavaret eo : « hir » + « kêr mogeriet » ; e tibeteg : rgya-nag lcags-ri ྒྱ་་ྕ་ི da lavaret eo « menez houarn Sina ») eo ar savadur hirañ savet gant mab-den war an douar.
En e teu Bengaluru da vezañ ur gêr c'hevell : bez' emañ ar pete en un tu, da lavaret eo takad an annezidi, ma kaver Kannadiz en o zouesk da gentañ-penn ; d'egile emañ karter ar soudarded, ar Bangalore Cantonment, ma kaver divroidi deuet eus an Tamil Nadu ennañ.
Ur c’hresk eus ar re uhelañ a zo bet war briz al lojeiz er bloavezhioù 1980 ha 1990, abalamour d’an arc’hant bet postet eus lec’hioù all en India, a-benn kaout ranndioù e-barzh savadurioù uhel, meur a estaj enno, e plas parkeier bras ha penntier an drevadennerien.
Donegigezh pennembregerezhioù estren er bloavezhioù 1990, e-giz ar bankoù ANZ Bank pe Citi bank, pe c’hoazh ar stalioù liesvroadel o kinnig boued d’an daoulamm, evel Pizza Hut pe Kentucky Fried Chicken , en deus kendalc’het da zegas arc’hant da v-Bengaluru ivez.
Karget eo Bengaluru Mahanagara Palike , da lâret eo Kuzul-mammgêr Bengaluru (kannadeg : ೆಂೂು ಾ ಾಿೆ ; saozneg : Bangalore Metropolitan Councila) da blediñ gant an aferioù foran hag an aozadurioù-kêr.
Dre ma n'eo ket bet raktreset mat kresk an niver a annezidi e kêr, en deus ar c'huzul klasket distankañ an hentoù o sevel karrpontoù hag hentoù war bontoù e-kichen an hentoù a zo anezho dija, hag o rediañ ar c'hirri da vont gant hentadoù a gas d'ur penn hepken.
Labour ar polis-kêr a zo rannet etre meur a zachenn (Polis an hentoù, an Adpolis, Skour kreiz an torfedoù, Burev-kêr marilhañ an torfedoù) ha kaset da benn gant 86 komiserdi, daou anezho o vont en-dro gant merc'hed hepken.
Cheñch a reas penn d'ar vazh koulsjkoude, rak kollet e voe d'ar c'houlz-se ivez ar muiañ-niver gant ar strollad dehour Strollad Poblek ha neuze e vo gouarnet ar vro gant Strollad Sokialour Spagn asamblez gant Bloc'had Broadelour Galiza.
N'eo ket ar Bloc'had nag ur strollad nag ur c'henstrollad politikel, met kentoc'h un talbenn, da lâret eo daosut ma'z eus en diabarzh un nebeud strolladoù, an darn vrasañ eus izili ar Bloc'had n'int ket ezel eus strollad pe strollad all ha pep ezel eus ar Bloc'had en deus an hevelep gwirioù hiniennel pa vez ezel eus ur strollad diabarzh all pe get.
E Breizh-Veur, er furmoù, ez eo Monark Breizh-Veur war un dro e penn an Iliz hag ar Stad ha Gouarnour meur Iliz Bro-Saoz; er fedoù n'eo ken ar rouanez nemet penn an Iliz war baper; emañ ar statud-se da vezañ adwelet ivez p'en deus embannet ar priñs Charlez e venne bezañ 'difennour an feizioù' kentoc'h eget 'difennour ar feiz'.
Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar un drev eus parrez Gourin; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Gourin; e Bann ar Faoued e oa; miret ha brasaet e voe kanton Gourin gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe ar Sent en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800.
Savet eo bet e brezhoneg penn-da-benn, bevet en deus en un endro brezhonek hepken ha labouret en deus, ar pep brasañ eus e amzer, e yezh ar vro (er mare-se e ranke an holl notered staliet war ar maez e Breizh-Izel bezañ akuit war ar brezhoneg).
War ar c'hevandir skorn a ro e anv da titl al levr e c'hoarvez an istor-mañ, en ur mare kalz tostoc'h diouzh hon amzer-ni, met kavet 'vez ivez el levr-mañ skiantourien en un endro digenvez, hag ur studi eus an efedoù en deus kement-mañ war o fersonelezh hag o darempredoù.
An hini gentañ a ziskouez un denelezh nammet gant un diouer a deknologiezh, an eil un denelezh beuzet ha tost kollet gantañ e zenelezh gant ur re a deknologiezh, an trede ur Bed a ya en dro, e lec'h ma c'heller bevañ, etre an daou Bed all.
Pa'z eus bet meur a Impalaer o rannañ ar galloud etrezo eo merket Reter pe Kornôg hepken, hep mui a vunudoù; ouzhpenn n'eo ket padet an holl rannoù galloud atav hag Impalaerien zo, bet lakaet e penn ur ranndir bennak e penn-kentañ, zo en em gavet e penn an Impalaeriezh a-bezh da c'houde (da skouer : Kustentin I, bet an Impalaer nemetañ etre 324 ha 335 ).
Soñjal a rae an dud e oa kar an holl impalaerien da Gaezar mod pe vod, ha ma ne oa ket dre ar gwad e oa e-giz pa vijent bet advabet gantañ, hag ul liamm familh speredel a oa etrezo ha Kaezar ; gwir eo e oa an impalaerien gentañ eus familh Kaezar.
E skipailh "Ar Bibl Santel" edo, Prientet en deus testennoù e-leizh renet gant Maodez Glanndour, na rae nemet o c'hempenn, o c'hinklañ evel ar barzh ma oa, ar pezh a ro da soñjal e ouie Klerg gwelloc'h gresianeg eget Maodez Glanndour.
E korf 36 e teuas an Ainoued muioc'h-mui ur gumuniezh a eil renk war o douaroù dezhe o-unan, Tremen a reas an Ainoued eus stad ur strollad digenvez d'ur strollad d'ur strollad a oa lamet digantañ e vro, e yezh, e relijion hag e c'hizioù gant Japaniz.
An douaroù ma oa an Ainoued o vevañ a oa lodennet d'ar Wajined o doa divizet dont da vevañ da Hokkaido, war atiz gouarnamant an oadvezh Meiji, da gorvoiñ danvezioù naturel fonnus an enezenn, ha da sevel atantoù war patrom labour-douar industriel ar C'hornôg.
Hervez ar sifroù n'int ket ofisiel avat e vefe war-dro 200 000 ezel eus ar bobl-se c'hoazh met n'eo ket aes gouzout rak n'eus bet savet niveradeg ebet ha kalz anezhe a guzh o orin, pe alies, ne ouzont ket zoken int a orin ainou, dre ma oa bet kuzhet oute gant o zud o-unan abalamour da wareziñ anezhe diouzh ar ouennelouriezh.
Difraosterien ar rap endalc'het, ar strollad en deus kinniget abaoe ar penn-kentan gant ur son feuls a-walc'h, produet gant ar Bomb Squad, stummet gant Hank Shocklee, Keith Shocklee, Eric "Vietnam" Sadler, ha Carl Ryder , ha gant pozioù endalc'het-kennan war stad ar c'hummuniezh du er Stadoù-Unanet.
Diwar ar strollad a rapourien hag a DJien Spectrum City, krouet gant Hank Shocklee, en em lak a ra ar strollad d'en em ober anavezout o tremen e titl kentan Public Enemy #1 en abadenn-skingomz Super Spectrum Mix Hour, hag a vez kaset en-dro gant Chuck D war gwagennoù ar skingomz soul WBAU.
Luzietoc'h c'hoazh eo al lebianofobiezh evit an homofoobiezh a-enep d'ar baotred ivez rak gounzañvet e vez ar gwalldifor'ch hag ar feulster al lesbianed abalamour do revelezh diouzh un tu hag ivez abalamour d'o rev diouzh an tu all, da lâret o peogwir int heñvelrevel hag ouzhpenn peogwir int maouezed.
Ijinet e oa bet an termen lesbofobiezh peogwir pa reer gant an termen homofobiezh e soñjer peurliesañ er baotred heñvelrevel nemetken ha c'hoant e oa bet lakaat war wel en un doare sklaer ar fed ma c'houzañv ivez al lesbaned ar feulster ha ar gwalldiforc'h diazet war an arallrevreoladouriezh.
Eliades Ochoa, ganet d'an 22 a viz Mezheven 1946 e Loma de la Avispa, e kumun Songo La Maya, nepell diouzh kêr Santiago de Cuba, e reter Kuba, zo ur gitarour hag ur c'haner kuban, unan eus ar vistri da seniñ gant an tres, gitar teir c'hordenn Kuba; gant ur gitar 8 kordenn dezhañ e-lec'h 6 e son ivez.
Ur romantour stadunanat e oa William Cuthbert Faulkner (Falkner e wir anv. E 1919 e voe kemmet anv ar skrivagner, "Falkner" a droas da "Faulkner" dre ur vi-koukoug e talbenn e levr kentañ ; pa voe goulennet outañ ha ret e oa reizhañ e respontas « An daou zo mat din. » ), ganet d'an 25 a viz Gwengolo 1897 e New Albany ha marvet d'ar 6 a viz Gouere 1962 e Byhalia .
N'eus ket nemeur a ditour war bugaleaj William Faulkner nemet e oa ganet en ur familh tudjentil, an den illurañ ar c'horonal Falkner, brudet evit e roll e Lu ar C'hengevredad, lu Stadoù Su SUA o stourm evit ma chomfe dezho ar gwir da virout ar sklavelezh evit gounit o douaroù.
E-pad kelc'hiad dreistuc'hek an heol e-tro 1775-1785 e c'hoarvezas un niver uhel ha divoas a gorventennoù - 3 war an dek vrasañ, 6 war ar 25 varvusañ renablet er pevar c'hantved a-raok Goude-se ne voe ket adkavet un niver ken bras a darchoù produet gant an heol a-raok begoù kelc'hiadoù 1958, ha 200-2002, al live hollek uhelañ gant an obererezh heolel en ur ober kantadoù a vloavezhioù.
Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Quiniquidec, person, ha Dagorn, manac'h; nac'het e voe gober al le gant David, person, Gurudec, kure, ha Berthou, beleg evit sikour kofez.
Dre levezon ar spagnoleg e vez implijet ivez evit skrivañ an hevelep son e meur a yezh komzet e Spagn, pe yezhoù all komzet e broioù bet levezonet gant Spagn, da skouer : ar galizeg, an euskareg, an aragoneg, an asturianeg hag ivez an aymareg , ar gwaranieg , ar c'hetchwaeg , ar mapoudoungouneg , an tagalogeg ;
Etre 1967 betek 1971 en em lakaet eo da skriv kalz a sevel-skrid evit ar skol, an istoerioù a vez berped kontet dre selloù ul loen, met graet en deus ivez un istoer polis (esaset en deus skriv ar muntr dibar, ha n’eus ket tu kaout al lazhour).
Evel m'eo kresket ar produiñ c'hoarioù video a-hed ar bloavezhioù dre an neuz ha donder an istorioù, industriezh ar c'hoari video en deus produet c'hoarioù kempleshoc'h pe tostoc'h d'ar vuhez wirion, o vont dreist bevennoù ar rummadoù klasel.
Ne dalvez ket kement-se ez eo aet da get ar c'hoarioù video graet gant un den nemetken; kavet e vez c'hoazh e c'hoarioù bihan evel ar c'hoarioù flash pe pellgomz hezoug, pe a-wechoù en un doare kenwerzhel, met neuze n'eo ket diazezet dedenn ar c'hoari war ar galloud teknikel met kentoc'h war ar soñj.
Div Yuzevez, ur plac'hig, Liliane Segal hag he mamm, Sala Segal, a voe serret gant an Alamaned d'ar 4 a viz Genver 1944; kuitaet o doa Pariz evit mont d'an Oriant, met dav oa bet dezhe dilojañ eus an Oriant abalamour d'ar bombezadegoù e miz C'hwevrer 1943 evit klask repu e Ploue da gentañ hag er Gemene da c'houde.
D’an 30 a viz Du 1943 e voe taget an archerdi gant tud eus ar Rezistañs ha kemeret ar pistolennoù ganteJoseph Oliviéro, Christian Perron ha Yannick Perron, Résistances et maquis en centre Bretagne, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 1997, pajenn 106 .
Melestradurezh: krouet e voe kumun ar Gemene e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Gemene ur c'hanton, hini ar Gemene, gant teir c'humun: Ar Gemene, Lokmac'hloù ha Persken; e Bann Pondi e oa.
Koulskoude en deus leurennet Goulc'han Kervella pezhioù-c'hoari pe danevelloù an oberourien vrezhonek pennañ ivez : Tangi Malmanche, Jakez Riou, Yann-Vari Perrot, Jarl Priel, Roparz Hemon, Per-Jakez Helias, Pêr-Mari Mevel, Naig Rozmor.
Savet en deus pezhioù-c'hoari istorel pe gempred levezonet pe get gant testennoù anavezet (Barzaz Breiz, Pasion Jezuz-Krist, Mojenn Kêr-Is, Buhez Mikael an Nobletz) hag ivez pezhioù-c'hoari farsus, enno ur sell hag ur preder war emdroad kevredigezh Bro-Leon pe vBreizh a-bezh.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Pleñver; e Bann an Alre e oa; gant lezenn an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe dilamet kanton Pleñver ha lakaet an Ardeven e Kanton Belz, bet krouet e 1801; lakaet e voe an Ardeven en Arondisamant an Oriant e 1800.
E Sankenn an Oriant edo ar gumun e penn-kentañ miz Eost 1944, met ne badas ket: dieubet e voe an Ardeven d'an 12 a viz Eost 1944 gant ar Rezistañs FFI skoazellet gant pemp tank SUAat ha pemp jeep harzlammourion; diwar ar 80 milour alaman e voe lazhet 14 milour ha prizoniet 55 arall.
Peurvuiañ e teu ar gizidigezh ouzh an androgenoù, hag ar blev da-heul, en divgazel, war ar vuzell-grec'h, dirak an divskouarn, en-dro d'ar begoù-bronn, e-kreiz ar bruched, dindan ar goñj war ar gouzoug, war ar bruched penn-da-benn, e traoñ an dremm , war an izili hag an divskoaz, war ar c'hein, war ar c'hlunioù.
Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Gourin; e Bann ar Faoued e oa; miret ha brasaet e voe kanton Gourin gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Roudoualleg en arondisamant Pondi bet krouet e 1800.
Strouezheg: fuzuilhet e voe gwazed ag ar Rezistañs d'ar 24 a viz Even 1944 e Rozkev e Lannejenn; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al Lu alaman Ar Faoued; 17 e oant, en o mesk c'hwec'h gwaz yaouank eus Blankenberge , Georges Sandelé, René Mestdagh, Camille De Corte,Raymond Marmenout, Louis Dehenauw ha Jean de Coninck, bet tapet gant an Alamaned p'o doa taget paotred ar strouezheg FTP e Plourae; unan anezhe, Jean de Coninck, gloazet hepken, a c'hell tec'hout.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Langoned; e Bann ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Langoned e 1801 ha lakaet ar gumun e kanton Gourin bet brasaet ha miret gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Plourae en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800.
13 ha 14 Meurzh 1793: sevel a reas tud Pluniav ouzh galvadeg an tri c’hant mil soudard , lazhet e voe un ugent republikan bennak gante, ar c’homiser broadel Félix Ruinet du Tailly eus Pondivi, Christophe Picard, letanant a ganolierezh eus An Oriant hag an archer Beuve Méry en o mesk.
Pa voe adenframmet Preden en impalaeriezh roman e voe rannet an enez adarre gant Diokletian, e peder froviñs disheñvel ar wech-mañ Maxima Caesariensis er gevred gant Londrez da gêr-benn, Flavia Caesariensis er reter gant Lincoln da gêr-benn], Britannia Secunda en norzh gant York da gêr-benn, ha Britannia Prima er c'hornôg gant Cirencester da gêr-benn.
Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Follic, kure Ploneour, ha Le Bloaz, person Lanwern; graet e voe al le gant Morvan, person Ploneour, met n'en doa, touet, koulskoude, bezañ fidel da lezennoù ar c'houarnamant nemet e kement ma na vijent ket enep lezennoù an Iliz.
Eil Brezel-bed: d'ar 1 a viz C'hwevrer 1941 e kouezhas un nijerez Beaufort I marilhet L9866 ha kodet MW-J eus 217 Squadron ar Royal Air Force e Ploueskad; lazhet e voe he fevar nijour, ne voe ket kavet o c'horfoù; d'an 10 a viz Ebrel 1941 e kouezhas un nijerez Spitfire I marilhet P9307 ha kodet LY-?
Galianed (Galates "Kelted" e galianeg ; Gallii e latin, ar pezh a zo ur berradur dismegañsus) a veze graet gant ar Romaned eus tud Galia, anezho pobloù kentistorel hag a gomze ur yezh keltiek en Europa ar C'hornôg, e broioù a zo deuet da vout Belgia, Bro-C'hall , lez kleiz ar Roen en Alamagn, Suis, hag Italia an hanternoz adalek Oadvezh an arem, en II milved kent JK.
Goude bezañ savet ur pennad enep ar strukturouriezh er gelaouenn Imbourc'h, pa oa an ideologiezh-se o ren er bloavezhioù 70, Youenn Olier a zalc'has warnañ, kement ha ken bihan, ma skrivas reoliek ur pennad war an temmad-mañ-temmad adalek 1985.
Abaoe e seblant bezañ birvidikoc'h-birvidikañ ar menez-tan : pignet eo ar mein-teuz ennañ, distummet eo e c'henou, moged ha ludu a zeu er-maez eus ar siminal, ha meur a goabrenn-loskus ivez… Evezherezh dre vinviji a vez graet ouzh tor ar menez abaoe 1924, d'an nebeutañ evit ar pezh a sell ouzh ar krenoù-douar, darn eus al lochoù evezherezh a zo eno c'hoazh abaoe ar penn-kentañ.
Er Grennamzer, hervez ar gelennadurezh-se, ha daoust d'an disfiz a vage an Iliz ouzh plijadurezhioù ar c'horf, e veze aliet ar merc'hed gant ar vedisined da ober hervez doareoù da vezañ frouezhus : lakaat eoul frondus war ur biz ha frotañ an ellig en ur ober ur seurt klec'h gant ar biz.
Pa zeuas Brezhoned Enez-Vreizh da Arvorig da annezañ hag int o tec'hel kuit dirak an Angled hag ar Saozon etre ar pevare kantved hag ar seizhvet kantved e rajont en o bro nevez gant anvioù rouantelezhioù pe anvioù lec'hioù eus o enezenn c'henidik.
Meur a stêr zo oc'h ober harz d'ar gumun: Stêr-Aven (er c'hornôg diouzh tu Kore hag er reter diouzh tu Skaer ha Rosporden), ar wazh-dour Pont Ar C'hleudig , Stêr-Jet ha neuze ar wazh-dour Pont Ar Bastad .
E Kaodan, da 4 eur goude merenn d'an 10 a viz Mae 1945, en em zaskor ar jeneral Fahrmbacher, penn ar vilourion alaman o terc'hel Sankenn an Oriant, d'ar jeneral Kramer, penn an 66 Rann-Arme Troadeion SUA, ha d'ar jeneral Borgnis-Desbordes, penn an 19 Rann-Arme Troadeion Bro-C'hall.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Kaodan e kanton Pont-Skorf; e Bann Henbont e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv Kanton Pont-Skorf ivez gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Pont-Skorf en Arondisamant an Oriant e 1800.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Josilin da benn ur c'hanton, hini Josilin, ha da benn ur bann, hini Josilin, eizh kanton ennañ: an Drinded-Porc'hoed, Begnen, Brehant-Loudieg, Josilin, Gwegon, Lannoez, Pluveleg ha Regini.
1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolioù kentañ derez, asambles gant kumunioù all eus bro-Lambal evel Maroue , Henon ha Pledeliav.
En geot e dreustell wriet en glazur, e groaz valirant savet gant pevar zour en sabel mogeriet en argant, an hini ouzh kab goloet ; e skoed lankellet en aour karget gant santez Julita en argant, balirant ouzh kondon er c'hreiz-holl ha heuliet ouzh kab a-zehoù gant un tan en gwirion, ouzh kab a-gleiz gant un taf gwer en argant, ouzh beg a-zehoù gant ur gordenn dalwedek en aour, hag ouzh beg a-gleiz gant daou dour-iliz en argant, toet en sabel, renket e giz ur sourin, an hini ouzh beg balirant war egile.
"Palefarzhet. Ouzh 1, en arc'hant e deir vrizhenn erminig en sabel; ouzh 2, en gul e femp mailhenn en aour laket en kroaz; ouzh 3, en sabel e zorn Sant-Gwilherm o venigañ en aour; ouzh 4, en geot e chapel Sant Fiakr en argant mogeriet ha toet en sabel, skoret gant ur c'houdreustell kommek en glazur; e-greizh holl, un tres eus ar gumun stilekaet en aour"
Ur c'hamp-bac'h, un astenn eus hini an Henbont e oa, a voe digoret er gumun e 1914 evit derc'hel ennañ enbroidi eus ar stadoù o stourm ouzh Bro-C'hall; beleion eus Elzas-Loren e oa un darn vat anezhe; en abati e voent serret.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Langoned gant div gumun ennañ: Langoned ha Plourae; e Bann ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Langoned e 1801 ha lakaet ar gumun e kanton Gourin bet brasaet ha miret gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Langoned en arondisamant Pondi bet krouet e 1800.