polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
An divizoù etre Bro-Japan hag ar Stadoù-Unanet a oa kroget en-dro e miz Du 1941 met skoilhet e oant an deiz a-raok an dagadenn : Goulenn a rae groñs ar Japaned e paouezfe ar Stadoù-Unanet da skoazellañ Sinaiz.
Goude ma nac'has Bro-Japan kuitat Indez-Sina ha Sina, nemet Manchoukouo, e tisklêrias ar Stadoù-Unanet, ar Rouantelezh-Unanet hag an Izelvroioù un embargo klok adalek ar 26 a viz Gouere 1941 war an eoul-maen hag an dir, hag ivez skornañ kaoudoù Bro-Japan er Stadoù-Unanet.
Abalamour d'ar Feuremglev Molotov-Ribbentrop sinet etre an Unaniezh Soviedel hag Alamagn e teuas da vezañ takadoù Roumania er reter d'ar stêr Prout dindan kontroll URSS, ha neuze en hañv 1940 e oa bet krouet a-nevez RSS Moldavia d'an 2 a viz Eost 1940.
E-keit ma oa armeoù Fulup Aogust ha Richarzh Kalon Leon o vont war vor hag o touarañ war aodoù ar Reter-Nesañ, e oa bet soudarded an impalaer Frederig Barbarossa, deuet war droad eus Europa, o treuziñ douaroù Impalaeriezh Bizantion, gant diaesterioù bras.
Richarzh Kalon Leon, war e hent dre vor d’an Douar Santel, a aloubas Kiprenez, kemeret digant Impalaeriezh Bizantion, e 1191 Dont a reas Kiprenez da vezañ un diazez start evit ar groazidi, ha chom a reas etre daouarn tud eus kornôg Europa e-pad meur a gantved, betek ma voe aloubet gant an Impalaeriezh otoman e 1571.
Peurliesañ, evit aesaat an traoù, e vez gwelet ur varc'hadourezh evel kevatal gant hini ur produer all hag er gevrat gwerzhañ e tamgomz an dra ken e c'hellfer prenañ ar memes marc'hadourezh digant ur marc'hadour all evit fardañ ar memes rekipe hep sellet spis outi.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Pont-Skorf , gant peder c'humun a oa ennañ: Kaodan, Kleger, Pont-Skorf ha Yestael; e Bann Henbont e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv Kanton Pont-Skorf ivez gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX , dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Pont-Skorf en Arondisamant an Oriant e 1800.
E miz Eost 1991 e oa bet kemennet e newsgroup USENET "comp.os.minix" gant Linus Torvald, a oa d'ar c'houlz-se studier e skol-veur Helsinski, e raktres da zanzen ur reizhiad korvoiñ e vije bet gouest d'implijañ ar gwellañ ma c'hellje arc'hwelioù liespoellad ar c'hewerier 386 ergrafet gant INTEL.
Norzhiwerzhon, pe Iwerzhon an Hanternoz pe Hanternoz Iwerzhon (Northern Ireland e saozneg, Tuaisceart Éireann en iwerzhoneg, Norlin Airlann e skoteg Ulaidh) a zo unan eus peder c'hevanenn Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon, a-gevret gant Bro-Saoz, Skos ha Kembre.
Al lodenn vrasañ eus e obererezh a zo pegañ skritelloù war vord an hentoù, gant luganoù evel « Moskeenn ebet e Breizh », « Breizhad mestr er gêr », « Tamm dramm ebet e Breizh », « Evit ur Republik breizhat unvan ha dizisrannus », « Breizh da gentañ», « Breizh d'ar Vretoned » hag all, pezh a dalveze reizhabegadur o renkadur en tu-dehoù-pellañ.
Kabiten • Kabitenn Mayne-Reid • Yann-Fañch Kaba • Bernez Kadored • Filomena Kadored • Mathilde Kaer • Jean-Yves Kallag • Yann-Bêr Kalloc'h • Paol Kalvez • Sandrine Kalvez • Tugdual Kalvez • Loig Kampion • Fañch Kaorel • Koulizh Kedez • Paol Keineg • Reun-Menez Keldreg • Narsis Kelien • Yann-Bêr Kemener • Mari Kemerc'h • Gwilhou Renan Kerambrun • Keranro • Ani Kerembelleg • Lukian Kergoat • T. Kerhoaz • Yann-Lug Kerian • Jacques Kéridry • Awen Kerin • Maguy Kerisit • Kl.
Lena an Abad • Job Abasq • Abennez • Bertrand d'Argentré - Guy Autret de Missirien • Herve Abalain • Yann-Erwan Abalan • Yann Aber • Aberhel • Neven Aberispou • Aberwan • Aberzel • Fañch Loeiz Abgrall • Giza Abgrall • Marianna Abgrall • Fañch-loeiz Abgrall • Yann-Fañch Abgrall • Abherri • Jorj Abherve-Gwegen • Mari-Frañs Abily • Yvon Abiven • Ablouarn • Loeiz Jozeb Mari Abyann • Gweltaz Adeux • Endre Ady • Alexandre Allain • Dominig Allain • Divi Alliot • Madalen an Amour • Loeiz Andouard • Ann • Yann an Aod • Loeiz Ardeven • Tudual Audic • Jean-Louis Autret • Soaz an Awen
Max Jacob • Angèle Jacq • Goulven Jacq • Marie-Claire Jacq • Yann-Fañch Jacq • Job Jaffre • Frañsez Jaffrennou • Gwilherm Jaskesper • Yann-Frañsez Jakob • Yann-Lug Jakob • Yann-Vari Jakob • Herve Jaouen • Yann-Eozen Jarl • Alfred Jarry • Remont Jestin • Teofil Jeuset • Kristof Jezegoù • Youenn Jezekel • Yves-Marie Le Joncour • Soaig Jonkour • Henri Josse • Yann-Vari ar Joubious • Philippe Jouet • Mélanie Jouitteau
Yannig Facon • Noël du Fail • François Falc'hun • Abbé F.M. Falquerho • Visant Fave • Frañsez Favereau • Jacqueline Favereau • Pascal Felin • Paul Féval • Gérald Fichaut • Laetitia Fitamant • Yann-Erwan Flageul • Jacques Fleurent • Léon Fleuriot • Yann ar Floc'h • Loeiz-Aogust ar Floc'h • Yann ar Foantan • Thierry Fohanno • Jilberzh Foix • Nicolas Fort • Giulia Fraboulet • Lukaz Frelaut • Cécile Frouret • Iwan ar Fur • Yann ar Fusteg
Jean-Mathurin Cadic • Philomène Cadoret • Olivier Caillebot • Amelia Calvez • Anna Canevet • Ronan Caouissin • Gwenole Capron • Gérard Caramaro• Gurvan Cariou • Erna Carpentier • Selina Carpentier • Stefan Carpentier • Adrien de Carné • Katell Chantreau • François-René de Chateaubriand • Marie-Louise Charran • Erwan Cloarec • Youenn Coic • Tristan Corbière • Iwan Couee • Annie Coz • Amédée Cozic
Eujen Chalm • Alan R. Chaovel • Youenn Chapalan • Jean-Yves Charreteur • Erwan Chartier • • Anton Châtelier • Fanny Chauffin • Rémi Cheno • Gab Cherel • Olier Chevillotte • Cédric Choplin • F. Choquer • Franck Choquet • Mari Chouffeur • Christophe Cochin • Florian Colin • Andrev Colleu • Yann Cormerais • Gérard Cornillet • Sylvie Cotelle
Bernard Elaudais • Fañch Elies • Jean-Claude Emeillat • Gwenael Emelyanoff • Jean-Louis Emily • Céline an Eost • Jean-Yves Erhel • Émile Ernault • Guy Étienne • Pêr Even • Erwan Evenou • Gaid Evenou • Jil Ewan • Mai Ewen • Yann Ezel • Yann-Gwilherm Ezel
Reun ar C'halan • Armañs ar C'halvez • Yann ar C'hamm • Jakez ar C'hann • Gwenn-Ael ar C'helleg • Loeiz ar C'hlerg • Meven ar C'hoadig • • • Zavier ar C'hoseg • Mari-Soaz ar C'hozh • Fañch ar C'huik
45 den a zo meneget ouzh monumant ar re varv eus an Eil Brezel-bed; nav anezhe a oa harzh-lammourion eus ar 4 SAS Regiment/2 RCP, unan a varvas en un emgannig e Pluveleg d'an 13 a viz Even 1944, ar re all etre an 18 hag an 23 a viz Even 1944; reoù all a oa er Rezistañs: daou waz e a voe lazhet e Josilin e penn-kentañ miz Eost 1944 hag ur vaouez a varvas e Serent; unan a varvas e kamp-bac'h ) e miz Meurzh 1945; daou a zo chomet dianav.
Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Serent da benn ur c'hanton, hini Serent ; peder c'humun a oa ennañ : Lizioù, Roz-Sant-Andrev, Sant-Gwioñvarc'h ha Serent ; e Bann Ploermael e oa.
E zaou skrid brudetañ, skrivet e 1937 o-daou, Diwar ar eneberezh ha Diwar ar Pleustr, a bled gant strategiezhoù pleustrek ul luskad dispac'hour hag a laka ar pouez war talvoudegezh vras an anaoudegezh diazez ha pleustrek, gounezet dre skiant-prenañ.
An daou skrid a ziskouez gwrizioù guerrilla ar Vaoouriezh en ezhomm da gaout harp war ar maezioù a-enep an arme japanat a zalc'he ar vro ha lakaat a reont ar pouez war an ezhomm da c'hounit 'kalonoù ha speredoù' dre an 'deskadurezh'.
Al levrioù-se, a yeas d'ober ul lodenn eus al Levrig ruz diwezhatoc'h, a c'halv da ziwall diouzh emzalc'h an den zo mouchet e zaoulagad hag a glask pakañ fuluped, hag ouzh jini "kannad an impalaer" a ziskenn diwar e garr da 'ziskleriañ e soñj'.
Peurliesañ e vez douget kalz bri dezhañ e Sina an douar-bras e-lec'h ma vez deskrivet alies evel un dispac'hour hag ur strategour meur a zeuas a-benn ar fin da vezañ trec'h war Chiang Kai-shek e diwezh brezel diabarzh Sina, hag a reas eus ar vro unan eus ar broioù galloudusañ eus ar bed dre e bolitikerezh.
Koulskoude, kalz tud e diavaez hag e diabarzh Sina a gav abeg e programmoù sokial-ha-politikel Mao evel al Lamm Bras War-raok hag an Dispac'h sevenadurel abalamour m'o deus degaset gwalloù bras d'ar sevenadur sinaat, da gevredigezh ar vro, d'an armerzh ha d'an darempredoù etre Republik Pobl Sina hag ar broioù all, hag ivez ur c'houst eus war-dro 10 milion a dud marvet abalamour dezhe
Ar xiang a oa e yezh orin ha neket ar mandarineg, ur rannyezh a oa gouest Sinaiz all da gompren evit al lodenn vrasañ met a chomo ur perzh heverk eus e brezegennoù, hag eus e varregezh dister war ar yezhoù ivez : morse ne vestronias ar putonghua, yezh standard Sina lakaet e plas gant e renad dezhañ e-unan.
Mao Zedong a zo bet ganet d'an 26 a viz Kerzu 1893 hag aet da anaon d'an 9 a viz Gwengolo 1976 a oa ur rener eus an arme ruz hag eus Strollad Komunour Sina a gasas ar strollad-se d'an trec'h war ar C'huomintang e diwezh ar brezel diabarzh.
D'ar 6 a viz Eost 1945, da 2e 45 , ar bombezer B-29 bleinet gant Paul Tibbets, badezet Enola Gay diwar anv e vamm, a zibradas diouzh tachenn Tinian, gant ur vombezenn atomek dre uraniom 235 dezhi 15 kilotonn nerzh, lesanvet Little Boy.
Da 8e 16 munut 2 eilenn , goude 43 eilenn, e tarzhas ar vombezenn da 600 metr a-us d'al leur, dreist a-zioc'h ospital Shima , e-kreiz ar gêr, e gevred ar Pont Aioi a oa al lec'h bizet gant ar c'harr-nij abalamour ma oa aes da anavout gant e stumm e « T ».
Kelenn a ra ar sonerezh, ar c'hatekiz hag al latin en div skol a iliz eus ar gêr: S.Tomaz evit ar re "baour" ha S. Nikolaz evit ar re "binvidik", met dav eo dezhañ ivez pourchas kevrollennoù niverus-tre evit an ilizoù, ur kanadenn evit pep Sul ha devezh gouel.
E Leipzig e skriv ivez ar pennoberennoù a zo eus ar c'h-Klavier-Übung, eil levr ar Stokelleg Keidesaouek Reizh, ar C'hinnigadur Sonerezhel, Arz ar Fugenn , ur mell oberenn evit ograou, met ivez peder Fasion (unan anezho gant daou laz-kanañ, ar Matthäus-Passion hollvrudet), ur Magnificat, 3 oratorio, hag e destamant sonerezhel, skrivet etre 1723 ha 1749: an Oferenn Veur e si leiañ.
Dre-se e ra e soñj kuitaat al lec'h-se leuniet a gounioù ha tri abeg a vo kaoz eus e zisparti : n'helle ket kenaozañ a sonerezh sakr en ul lez kalvinour, ar pezh a vanke kalz dezhañ, hañval a ra eil gwreg an Dug bezañ un "amusa" ha Leipzig, lec'h m'eo vak ar garg a gantor, a rofe dezhañ ur vrud vrasoc'h en Impalaerded Santel kenkoulz hag e Polonia hag e Bro-c'hall (an Duc a Saks a zo Roue Polonia ha darempredet en deus lez Versailhez m'en deus dalc'het ganti liammoù mat).
O vezañ ma oa berr an danvez gant e vreur, e tro da 1700 e teu Johann-Sebastian a-benn da vezañ degemeret en ul laz-kakañ masikoded e Lüneburg, ur gêr lec'hiet 200 km en hanternoz aleshont ma'z eas daveti war droad e-ser ur c'hamalad.
Damzaremprediñ a reas ivez e Lüneburg sonerien c'hall zivroet, pergen Thomas de la Selle, skoliad Lully : digarez en doa da zenesaat boazioù sonerezhel all ; eilañ a reas e he fezh oberenn ograoù Nicolas de Grigny, ha marteze e krogas da genskrivañ gant François Couperin.
Eno e skrivas e ganadenn gentañ, derou ur mell oberenn a liderezh a yelo d'he greskiñ e oberenn evit ograoù, testoù a ziskuilh ar gwellañ ar mailhoni, an donder hag ar vraventez pur m'eo deuet Bach da vezañ ar brasañ jubennour an holl amzerioù.
Da c'houde ec'h addimez gant ur ganerez a lez, merc'h eil henañ un trompellour, Anna Magdalena Wilcken en doe trizeg a vugale diganti : Christina Sophia Henrietta , Gottfried Heinrich , Christian Gottlieb ; Elisabetha Juliana Friederica ; Ernestus Andreas , Regina Johanna , Christina Benedicta Louisa ; Christina Dorothea ; Johann Christoph Friedrich , Johann August Abraham , Johann Christian , Johanna Carolina ; Regina Susanna .
Ne oa ket disheñvel ar gont gant Wolfgang Amadeus Mozart e-unan, betek an devezh ma reas dezhañ ar baron Van Swieten, un den entanet gant ar sonerezh barok hag a oa en e gerz ul levraoueg sonerezhel pinvidik-kenañ, anavezout gant birvilh ul lodenn eus oberenn Bach hag Oratoriooù Händel.
Mozart a dapas tennañ e vad eus an hêrezh divent -se, e zoare da genaozañ a voe kemmet un tu bennak, evel pinvidikaet, hep n'en dije ranket evit kelo-se dianzav e stil dezhañ e-unan : soñjal a reer pergen en e Requiem, er sinfonienn « Jupiter », a zo ar pevare luskad anezhi ur fugenn dre bemp mouezh skrivet e kendon eilpennek, e arroudennoù 'zo Die Zauberflöte, ha c'hoazh.
E-kerz ar c'houlzad-se e voe krouet ar bras eus e oberennoù evit ograoù (en o zouez an hini anavezetañ, an Toccata ha Fugenn e re leiañ BWV 565 ker-vrudet), eus e kanadennoù, eus e bezhioù evit klavisim awenet gant ar vistri meur italian ha gall.
Ar vibien bet stummet gantañ Wilhelm Friedemann, Carl Philipp Emanuel, Johann Christoph Friedrich, Johann Christian a heulio hentoù disheñvel a oa bet divinet endeo gant Bach pa lavare « Carl Philipp Emmanuel a zo evel glaz Prusia, anavezet e vo met buan e tiaezhenno. Wilhelm Friedeman hepken a dapo ober e doull da badout ha pa ranko gortoz a-raok ober berzh ».
Digant e bried kentañ, e geniterv, Maria Barbara Bach , en doe seizh bugel : Catharina Dorothea ; Wilhelm Friedemann ; Maria Sophia ha Johann Cristoph bet ganet d'ar 15 a viz Meurzy 1713, mervel a ra Johann devezh e ganedigezh ha Maria Sophia d'ar 17; Carl Philipp Emanuel, gwelloc'h anavezet dindan e lizherennoù-tal CPE ; Johann Gottfried Bernhard ; Leopold August .
Espar eo e oberenn e pep keñver : gant ar rik hag ar pinvidik ma 'z eo gantañ kensoniezh, kerzenn ha kendonouriezh, ar peurechu m'eo ar stummoù, ar mestr m'eo a-fed teknik pe bedagogiezh, an uhel m'eo e awen ha niver e genaozadurioù.
D'an 19 a viz Genver 1700 e kuita Georg Erdmann Ohrdruf evit Lüneburg; Johann-Sebastian Bach a heuilh anezhañ kenkent hag ar 15 a viz Meurzh: etre ar c'hoant da adkavout e vignon hag an hini da skañvaat karg e vagadur digant e vreur henañ, a zo dimezet ha tad a familh, en deus graet e soñj war ar c'hemm pouezus-se moarvat.
Studiet eo bet gant an National Aeronautics and Space Administration ar pezh a c’hoarvezje mar kouezhje un douargroazier brasoc’h eget 1 km a dreuzkiz : ker bras e vije an distruj ha miliadoù a wechoù distruj holl armoù nukleel ar bed ; kas a raje milionoù a donennadoù douar en aergelc'h ; stanket e vije skinoù an Heol e-pad bloavezhioù, ha loc'het ur « goañvezh nukleel ».
An hini souezhusañ a voe e 2002 a-us ar Mor Kreizdouar, etre Libia ha Kreta : mar bije kouezhet teir eurvezh hanter kentoc'h e vije erruet er Stad Jammu ha Kachmir en India an Norzh, tost da Bakistan ; marteze e vije bet loc'het ur brezel nukleel etre India ha Pakistan en abeg d'an darzhadenn-se, a vije bet komprenet evel un dagadenn.
Krouet e oa bet an nevezc'her homosexuell en alamaneg diwar ar gwrizioù gregach - : "heñvel" ha latin: sex -: "reizh" gant ar skrivagner aostriat Karl-Maria Kertbeny hag implijet eo bet evit ar wech kentañ en un destenn embannet gantañ, hogen dizanv, e 1869.
Hiziv en darn vrasañ eus broioù ar c'hornôg e teu an heñvelrevezh da vezañ degemeret gwelloc'h-gwellañ gant ar gevredigezh dre vras ha muioc'h-mui e vez kavet broioù gante lezennoù resis bet diorroet evit diogelaat gwirioù an dud heñvelrevel hag evit o gwareziñ diouzh ar feulster hag an gwallziforc'h.
Gwechall e veze renket an termen heñvelreizhour e-touez ar c'hleñvedoù-spered hag a ranked bezañ pareet, met tennet e oa bet kuit gant Aozadur Bedel ar Yec'hed diouzh Kod Etrebroadel ar C'hleñvedoù d'an 17 a viz Mae 1990.
Evit meur a relijion eo bet lakaet da bec'hed an heñvelrevelezh ha tud all a gred ez eo ar stad-den revel ur seurt tuadur reizhel "dibabet" gant hini pe hini ha neuze e c'hellfent chom hep kaout seurt darempredoù "enep-natur" mar fellfe dezhe.
A-bouez-bras eo ar c'hoadegoù evit an dourredennoù pa 'z int al lechioù ma vez miret un darn eus an glaveier diwar an diaezhennad ha diwar an dinaouiñ re vuan : dindan gwez ar c'hoadegoù e c'hell an douar chom gleb diehan ha daleet eo kas an dour d'an traoñ.
N'eo ket dereat an tremen brezhonek-mañ rak ne denn ket d'ar stad-ober revel, met kentoc'h d'ar reizh, da lâret eo ar reizh biologel pe an darempredoù reizhel , en ur c'hoût e c'hell un heñvelreviad chom hep kaout darempredoù revel ebet ken hag un arallreviad ;
N'eo ket degemerus ober gant seurt termenoù war digarez int hengounel pe brezhoneg ar bobl kentoc'h eget gant an nevezc'herioù kinniget a-is rak dismegansus-tre int ha ne dalvezont nemet evit lakaat meur a dud er-maez eus mont-en-dro boas ar gevredigezh.
Ar gêr paotretaer e-unan a zo da ziwall eus e dalvoudegezh resis, ha ne c'hell ket bezañ arveret da venegiñ forzh pe heñvelreviad, dreist evel n'haller ket implij merc'hetaer evit komz eus forzh peseurt paotr arallreviat, lakaomp.
Meur a c'her dismegansus ez eus ivez e brezhoneg, evel er yezhoù all, evit kaozeal eus an dud gant ur revelezh disheñvel diouzh an hini nemeti lakaet da "dereat" e sevenadur kornôg Europa dre vras, da lâret eo an arallrevelezh, peurliesañ evit kaozeal eus paotred.
Daoust ha ma oa deuet an termenoù heñvelreizhouriezh pe heñvelreizhelezh da vezañ boutin e brezhoneg, emañ an implij o kemm er yezh lennegel, pa n'int ket savet mat evit daveiñ d'ar stad-den revel hervez sell damkanel nevesañ ar gevredigezh.
Ma'z eo bet anvet evel mañ eo rak d'e zoareoù kleuzañ toulloù d'ober e ezhommoù, kerkent atav dirak e doulloù pennañ, ha dre ma'z eo an doare efedusañ gwelout ur broc'h gortoz dirak e doull, ur chañs bras e vefe bet santet gant an dud ar flaer oa gant "privezhioù ar broc'hed".
Ouzhpenn ar pazennoù-se e vez kavet alies an oberiadurioù sevenet e kornôg d'an emgann veur betek ma vefe adc'hounezet: oberiadur brezel Wintergewitter sevenet gant an Alamanted a-benn saveteiñ al lu enkelc'hiet, hag emled an argadenn soviedelwar tiriad an Don- Donetz (oberiadur brezel Sadorn, an argadenn Ostrogojsk-Rossoch hag emgann Voronej).
Ar steuñv diazez a oa anvet dindan an anv « Urzh 41 » gant an deiziad d'ar 5 a viz Ebrel 1942 a choaz un dagadenn veur rannet e 4 pazenn o tegas an talbenn eus an Donetz etrezek an Don hag o vont gant un hent rannet eus an norzh etrezek ar su.
Al loarenn ziwezhañ dre un selladenn eeun kentoc'h eget dre ul luc'hskeudennerezej e voe Amalthea hag an hini gentañ zilozoet adalek m'en-deus dizoloet Galileo Galilei al loarennoù galilean Hec'h anv a zeu eus an nimfenn he-deus maget Zeus gant laezh gavr.
E-keñver ar steredoniezh e krog an nevezamzer e broioù ar C'hornôg da gedez an nevezamzer (war-dro an 20vet a viz Meurzh e Hanterzouar an Norzh hag an 23vet a viz Gwengolo e Hanterzouar ar Su) hag e vez echuet da vare ar goursav-heol (war-dro an 21vet a viz Mezheven e Hanterzouar an Norzh hag an 21vet a viz Kerzu e Hanterzouar ar Su).
Ne vez ket kavet ar boazioù-se e pep lec'h, rak gant ar Gelted kozh ha c'hoazh hiziv an deiz en Iwerzhon e vez kontet C'hwevrer, Meurzh hag Ebrel en Nevezamzer, pa vez gwelet deiz ar gedez evel kreiz an Nevezamzer gant ar steredoniourien mod-kozh e Sina.
"Un emdroadur sokial a zo d'ar Skiant. Fiñval a ra an traoù war ur pred-amzer hiroc'h eget hini buhez un den. Ma teuan da vervel, e vezo unan all da gemer ma lec'h. Ma varvit-c'hwi, e vezo unan all da gemer ho lec'h. Ar pezh a gont eo e vefe graet ar pezh a zo d'ober.", emezañ un tammig a-raok e varv d'an oad a hanter-kant vloaz.
Penaos e c’hellfe bezañ bet dispartiet un dorosennad vras-divent e meur a damm dre o fiñv ha krouet ar c'hevandiroù a-vremañ ha penaos e kendalc'hfent, hiziv an deiz c'hoazh, d'en em zilerc'hiañ e-giz radelloù war-c'horre an dour.
Daoust ma voe gloazet e-kerzh ar C'hentañ Brezel Bed e skrivas Wegener e levr "Die Entstehung der Kontinente und Ozeane" met en ur zegas arguzennoù nevez : 300 milion a vloavezhioù 'zo e oa skornet kevandir Amerika ar Su, Indez, Aostralia par da gevandir Antarktika a-vremañ.
D'ar 6 a viz Genver 1912 e klaskas dibunañ e soñjoù dirak Emvod-meur Unvaniezh C'heologel Alamagn pa zirollas ar skiantourien-se da zroukc'hoarzhin war e benn : "Penaos 'ta ! Un den yaouank ha n'eus ket ur geologour anezhañ ouzhpenn, a c'hellfe krediñ dont da gontañ deomp e fîñvfe ar c'hevandiroù, ken pounner ma 'z int ha pa vefe zoken war hir amzer."
30 vloaz war-lerc'h e voe ur mell-dispac'h e Skiantoù an Douar da heul e gelennadurioù, kement ha ken bihan ma'z eo deuet an holl levrioù geologiezh a glaskfe displegañ mont en-dro ar Voull-Zouar hepto da vezañ didalvoud ha digoulzet.
Alfred Lothar Wegener, a zo bet ganet d'ar 1añ a viz Du 1880 e Berlin ha marvet d'an 2 a viz Du 1930 e Greunland, a oa anezhañ ur meteorologour hag ur skiantour liesdanvez alaman deuet da vezañ brudet abalamour d'e dezenn war dilec'hiadur ar c'hevandiroù.
Tri devezh a-raok en doa disklêriet : « Ret eo din kenderc’hel politikerezh Yasir Arafat. Liammet on ouzh prezegenn diwezhañ Arafat dirak ar c’huzul aozañ d’an 18 a viz Eost 2004. Ma’z eo ur brezegenn eus an tu pellañ, evel ma lavar lod, ez on eus an tu pellañ ivez, met e gwirionez n’on ket. Adlennet em eus anezhi ha gallout a ran lavaret deoc’h eo kempoell ha pragmatek komzoù Arafat hag e savan a-du ganto penn-da-benn ».
Disklêriañ a ra Ariel Sharon emañ an amplegad da gendalc’h an argerzh politikel en « arsav krenn ar sponterezh », da lavaret eo kement stumm zo d’an harzerezh ouzh an alouberezh, en ur gontañ ar stourm enep an arme aloubiñ hag enep an drevadennerien.
Lavaret a ra emañ a-du gant paouez ar stourm armet ha disoudardañ an intifada a zegas efedoù kontrol d’ar re a oad o c’hortoz, rak hervezañ n’eus bet gounezet netra e-pad ar pevar bloavezh hanter a walldaolioù ha tagadennoù, nemet kresk pouez an dalc’herezh ha poan ar bobl balestinat.
Respont a ray diwezhatoc’h, ha daskemm e vennozh en ur zegas da soñj an endro : « A-benn neuze e oamp oc’h ober brezel ouzh Israel. Loskaberzh ar Yuzevien zo bet un torfed euzhus na c’haller ket ankouaat, un torfed enep an denelezh na c’hall ket bezañ degemeret gant mab-den. »
Daou zevezh diwezhatoc’h, d’ar 6 a viz Gwengolo, e c’halv ar c’huzul lezennel palestinat hag e tispleg dezhañ an abegoù a laka anezhañ da reiñ e zilez : an dic’halloud m’en em gav en e garg abalamour da enebiezh Yasir Arafat hag izili all an Aotrouniezh palestinat ha d’an diouer a skoazell a-berzh ar Stadoù-Unanet hag Israel.
Pa c’houlenn ar c’hazetenner outañ « Pet klemm zo bet broudet gant ar prezidant Yasir Arafat ? », e respont, « ne lavarin anv ebet a c’hallfe bezañ stag ouzh ar c’hlemmoù-se. Met komprenit ne’m eus bet darempred ebet gant ar prezidant e-keñver ma dilez en deiz a hiziv. »
E geveler pennañ, Marwan Barghouti, anezhañ un den laik eus tu ar c’hreiz skoazellet dre zindan gant un darn eus an anterinourien, hag a errue da eil er sontadegoù, pell dirak ar pemp emstriver all, zo harzet gant Israel ha taolet en toull-bac’h.
E-pad ar bloavezhioù 1990, gant skoazell Yasir Arafat, e ra Mahmoud Abbas an difraeoù evit reiñ lañs d’an emzivizoù kuzh etre ADP hag Israel hag a zisoc’ho war emglevioù Oslo : D’an 13 a viz Gwengolo 1993 e sin an emglevioù peoc’h.
Er bloavezhioù 1930 e oa bet treuzfurmet an Takad Broadel Yuzev en Oblast Emren ha pouezet e veze war ar Yuzevion a lec'h all dezhe da vont di d'en em staliañ ha seul vuioc'h a Yuzevion hag a Yuzevezed en em stalias en OE Yuzev, seul greñvoc'h e teuas ar sevenadur yuzevek da vezañ, gant ur gelaouenn e yidicheg Der Birobidzhaner Shtern" , hag ur strollad c'hoariva hag anvet e veze ar straedoù gant anvioù skrivagnerion e yidicheg brudet evel Sholom Aleichem ha Y. L. Peretz.
Met kregiñ a rae ar red pobladur-se da vont da hesk e-kreiz ar bloavezhioù 1940 ha da-heul an Eil Brezel Bed e chomjod a-sav gant ar politikerezh kas muioc'h-mui a Yuzevion da vont di da vevañ, daoust ha ma'ch eas war uhelaat, betek un drederenn eus ar boblañs, an niver a Yuzevion bet o klask repu en Oblast-se nebeudik goude diwezh ar Brezel.
Met n'eo ket Kaledvoulc'h an anv anavezetañ, rak en holl yezhoù all e vez graet gant an anv gallek, deuet diwar al latin, Excalibur, ken ne oar ket an darn vrasañ eus ar Vretoned eo un anv brezhonek e oa da gentañ, hag a zo bet troet goude, e latin da gentañ, ha diwar-se e galleg.
Pa voe marvet e vamm e 1786 gant an dorzhellegezh, e yeas lerc’h-ouzh-lerc’h da chom da di un eontr a oa person en Eliant, ha da di un eontr all, Guillaume François Laenneg a oa medisin, kelenner ha rener er skol vedisinerezh ha rektor Skol-veur Naoned.
René-Théophile-Hyacinthe Laenneg, a voe ganet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1781 e Kemper hag a varvas d'an 13 a viz Eost 1826 e Ploare, a zo ur medisin breizhat brudet-bras abalamour m'en deus ijinet ar selaouenner pe stetoskop.
Stag e oa ar chaoser ouzh ur pont, ha lemmet kuit voe an tailhoù a oa warnañ gant ar c'hont Florent V. lakaet e voe da gêr e 1300 pe e 1306 ha neuze e voe diorennet a-fet armerzh, a-drugarez d'ar c'henwerzh gant kêrioù an Hans.