polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Adal 1967-68, p'emañ an ekonomiezh o vont war wasaat ha goude trubuilhioù a berzh ar Khmered-Ruz -rebelled communour gant soñjoù Maoist-, eo rediet Norodom Sihanouk da reiñ d'ar 14 a viz Eost 1969 renerezh ar gouarnamant d'ar jeneral Lon Nol a oa e penn an arme, anavezhet evit e enep- kommunouriezh, en eskemm d'ur sikour a-berzh ar Stadoù-Unanet.
Ar c'hlask ingal war lec'h an dud desket kozh, "anavezhet" gant o anaoudegezh deus ur yezh estren pe dra m'o deus lunedoù , ouzhpenn d'ar minoù staliet eus an daou du, deus an dizvouediñ ha deus ar c'hleñvedoù a gas da lazhadegoù a-vern ha d'ur gwalleur dengarour a orin politikel.
Un nebeud a intellektualed o dije c'hoant e vije anavezhet an emlazhadeg Khmer-se gant ar Broadoù-Unanet evel ur gouennlazh, met ne glot ket gant termenadenn ur gouennlazh, peogwir n'eo ket an aberzherien ezel eus ur strollad broadel, ethnek, Gouennour pe relijiel .
E ekonomiezh hag a zo c'hoazh stag-tre ouzh ar sikour etrevroadel (e 2001 e teu un drederenn eus budjed ar Stad eus donezonerien etrevroadel) a gouzañv ul lovriñ bras-tre (bro lec'hiet 162vet war 179 e-keñver "Iñdis merzhout al lovriñ" Transparency International e 2007.
Deuet eo da skouer ar "Gendarmeries nationales" da vezañ "Police Stations", plakenn identelezh an archerien a vez skrivet e Saozneg, pa vez gwerzhet ar re gozh war ar marc'had-du, pe c'hoazh an timbroù deuet da vezañ "Kingdom of Cambodua" e plas "Royaume du cambodge".
James Augustine Aloysius Joyce (iwerzhoneg Séamus Seoighe; ganet d'an 2 a viz C'hwevrer 1882 ha marvet d'an 13 a viz Genver 1941) a oa ur romantour hag ur barzh iwerzhonat divroet a seller outañ evel unan eus ar skrivagnerien eus an o deus bet al levezon ar brasañ.
A-wezhioù ez int bet miret ken mat ma chom dilerc'hioù eus ar varc'hadourezh a oa e-barzh, ar pezh a zegas titouroù pouezus diwar-benn boued an dud a veve war aodoù ar Mor Kreizdouar d'ar mare-se hag a-zivout an heñtoù kenwerzh.
Tommet e vez an danvez zo sunet gant un toull du pergen betek gwrezverkoù bras-kenañ kent bezañ lonket hag abalamour da se e skign kalz skinoù X. Memes ma ne vez ket skignet skinoù gant an toulloù du dreze o-unan, e c'haller dizoloiñ anezhe eta dre berzh o levezon war o endro.
Gallout a reer kouskoude divinout ez eus unan a-drugarez d'e efed gravitadurel war e endro, e kalon ar korrkwazaroù hag an nukleüsoù galaksienn oberiant peurgetket, e lec'h ma vo tommaet-kenañ an danvez a gouezh en toull du ha ma skigno kalz skinoù X. Gallout a reer kavout evel se traezoù zo bras o zolz ha bihan o ment.
En Amerika an hanternoz e vez komzet yezhoù degaset gant an drevadennerien european dreist-holl : ar saozneg dre holl, ar galleg, e Kanada dreist-holl, ha muioc’h-mui ar Spagnoleg abalamour da zivroidi Amerika ar C’hreiz hag ar Su a zeu da glask fred er Stadoù-Unanet.
Miz goude bout degouezhet e skrive d'he zad « Karantez am eus kemeret kement ouzh ar gêr-mañ ma n'hallan ket chom hep kemer preder ouzh enor hag interest ar geodedourien(Io ho già preso tanto amore a questa città, che non posso fare che non piglia cura de li honori et utilitate de li citadini) ».
Arsenocrandallit, Arsenoflorencit- , Arsenoflorencit- , Arsenoflorencit- , Arsenogorceixit, Arsenogoyazit, Arsenowaylandit, Benauit, Crandallit, Dussertit, Eylettersit, Florencit- , Florencit- , Florencit- , Gorceixit, Goyazit, Graulichit- , Kintoreit, Philipsbornit, Plumbogummit, Segnitit, Springcreekit, Waylandit, Zairit
Belovit- , Belovit- , Carbonat-Fluorapatit, Carbonat-Hydroxylapatit, Chlorapatit, Fermorit, Fluorapatit, Fluorcaphit, Hedyphan, Hydroxylapatit, Johnbaumit, Klinomimetesit, Kuannersuit- , Mimetesit, Morelandit, Pyromorphit, Strontiumapatit, Svabit, Turneaureit, Vanadinit
Cabalzarit, Cobaltlotharmeyerit, Cobalttsumcorit, Ferrilotharmeyerit, Gartrellit, Helmutwinklerit, Krettnichit, Lotharmeyerit, Lukrahnit, Manganlotharmeyerit, Mawbyit, Mounanait, Nickellotharmeyerit, Nickelschneebergit, Phosphogartrellit, Rappoldit, Schneebergit, Thometzekit, Tsumcorit, Zinkgartrellit
E-kerzh hañvez ar bloavezh 1825 e loc'has da Gopenhagen hag e erruas e Altona, ' lec'h ma kejas ouzh Gauss hag ouzh ar steredoniour Heinrich Christian Schumacher. Er goañvezh da heul ez eas da Verlin, eno e reas anaoudegezh gant Crelle, a c'houlennas gantañ skoazell da sevel ur gazetenn nevez diwar benn ar matematik: Kazetenn Crelle. E doug pevar mizvezh e skrivas Abel c'hwec'h pennad :
Anavezet eo evit e labourioù diwar benn hanter gengejusted niverel an heuliennoù niverel, an heuliennoù ha heuliadoù fonksionoù, arouezioù-varn kengejus an integralennoù hollekaet, ar menoz a integralenn ellipsek; e algebr war an dirouestlañ kevatalennoù.
Kemeret en deus perzh e meur a strollad evel an FLN-Front de Libération National, ar GPRA-Gouarnamant da C'hortoz Republik Aljeria, an FFS-Front des Forces Socialistes, da 16 bloaz, pa oa lisead c'hoazh e kemeras perzh e barzh ur strollad, ar PPA-Parti du Peuple Algérien, an hini yaouankañ eus ar strollad e oa, e 1948.
Gwechall-gozh hag e rannvedoù zo hiziv e vez dastumet mel ar gwenan gouez e-lec'h m'o deus graet o annez, e-kreiz kefoù gwez goullo da skouer, met ar wenanerien a oar bodañ taolioù-gwenan en arc'higoù a reer ruskennoù anezho.
D’ar 25 a viz Mae 1944 e voe taget e voe an ti-post, gant seizh pe eizh ezel eus ar Rezistañs moarvat, met an archerion c'hall a erruas kerkent, tennoù a voe hag un archer a varvas an deiz war-lerc'h en ospital Sant-Brieg, hervez danevelloù sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
Gant ar steroniezh e vez implijet an hevelep termen prezegad gant ur ster un tammig disheñvel evit ober dave d'ar pezh a zo kadarnaet a-zivout ar rener ; da skouer : ar prezegadoù "zo ur veleganez" pe "a gav mat ar c'haol" a c'heller kadarnaat a-zivout ar rener "Anna".
Ar gampioned veur e Laser eo Robert Scheidt eus Brazil — 8 gwezh eo bet kampion ar bed, div vedalenn aour hag unan arc'hant en deus gounezet er C'hoarioù Olimpek, Glenn Bourke — teir gwech kampion ar bed, ha Ben Ainslie kampion Olimpek e Finn, bag kar d'al Laser.
Sikouret eo bet skignadur al Laser gant he flaended (skuizh e oa ul lodenn eus kenstriverien ar redadegoù-bigi gant ar redadeg danvezel e klasadoù driver all), he friz izel , he skañvded, he gwern e div lodenn a lakae al Laser da vezañ ur vag aes da zezougen war doenn ur c'harr.
Graet he deus berzh abalamour d'he eeunded, d'he soluted hag dre ma'z eo bet kemeret gant kenstriverien ar redadegoù a blije dezho hec'h unrizhded : heñvel-rik eo an holl vagoù, hag implij a ra ar genstriverien ar memes kouc'h ha pezhioù gwern pourvezet gant an hevelep saver, un nebeud kemmoù displeget splann er jaoj a c'heller kaout.
Hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetik etrbroadel e c'heller implijout ur sin diakritek ispisial evit diskwel emañ distaget etre an dent ur gensonenn bennak, da skouer , daoust ha ma vez implijet aliesoc'h ar sin a dalvez da verkañ kensonennoù kevig dirak, da skouer .
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn etredent war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an teod hag an dent da lec'h distagañ pennañ, da lâret e vez silet lavnenn an teod etre an dent ha stekiñ a ra ouzh an dent.
Froger ha Pressensé ː "Tredeet ha kembaret war e eneb ː ouzh 1 en erminoù; ouzh 2, en geot e c'harv o tremen en aour; ouzh beg en gul e alc'hwez sourinet en aour, karget gant ur c'hleze gwifrellet en argant, krogennek en aour"
Krediñ a reas zoken goulenn muioc'h evit an dell-gastiz dister-se: gant ar pezh en doa graet evit ar geoded, emezañ, e telleze bezañ herberc'hiet ha maget er Pritaneia betek fin e vuhez , ar pezh a oa ur merk a enor bras roet d'ar geodediz o doa rentet servijoù bras d'ar geoded.
Karl V, pe Charlez Pemp , anavezet ivez evel Karl Aostria pe Karl Habsburg, hag evel Carlos Primero e spagnoleg, a oa ganet d'ar 25 a viz C'hwevrer 1500 e Gent, en Izelvroioù, ha marvet d'an 21 a viz Gwengolo 1558 e manati Yuste e Spagn, a voe roue Spagn hag Amerika spagnol, roue Sikilia , hag ar c'hentañ roue a unvanas rouantelezhioù Kastilha, Aragon ha Navarra, hag ivez dug Brabant evel Charlez II Brabant , Impalaer santel evel Karl V. Breur e oa da Ferdinant Iañ an Impalaeriezh Santel a renas evel impalaer war e lerc'h.
En 1516, pa varvas e dad-kozh a-berzh e vamm Fernando II Aragon, e teuas da vout roue Kastilha, war un dro gant e vamm Juana de Castilla , hag e teuas dezhañ ivez rouantelezh Aragon, Navarra Uhel, Proviñs Granada, Naplez, Sikilia, Sardinia, Inizi Balearez, Malta, hag an holl zouaroù a oa da Spagn en Amerika.
alc'hwez, ankou, asied , bank, banne, bloaz , boued, brezel, dant, deiz , dorn, douar, dour, erminig, genoù, glav, glesker, golo, goulenn, goulou, gouriz, gwaz, istor, kaoc'h, karr, kig, kleñved, klopenn, kraou, kroc’hen, lez , liv, lizher, lost, maen, marchosi, medisinerezh, menez, moged, mor, nerzh, orin, penn , peoc'h, plankenn, politikerezh, preder, prenestr, respont, ribl, seurt, skeud, stumm, tas, teod, ti, to, tour, ufern, yec’hed.
aber, aod, arc’h, bag, bazh, bran, brec’h, bro, c’hwezh , furm, fuzuilh, gad, gaol, geriaoueg, gwaz , gwazh, gwerenn, gwern, gwezenn, kalon, karreg, kazeg, klaoustre, kont , kontell, koukoug, maneg, mantell, ment, micher, milin, moger, moualc'h, naoz, paner, plijadur, roc’h, siell, skouer, stad, toenn, tro.
Er yezhoniezh e vez implijet an termen amrenererezh evit komz eus un doare amraganvelezh ma c'heller sevel frazennoù reizh e yezhoù zo dre argas ar raganvioù oc'h ober daver da rener ar frazenn e degouezhioù resis zo, peurliesañ pa c'heller kompren da beseurt anv e ra dave ar a-drugarez da verkoù morfologel all, dreist-holl da skouer displegadur ar verb.
Er yezhoniezh e vez implijet an termenoù fortis ha lenis war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz ez-ledan eus an diforc'h etre kensonennoù evel p, t, k hag all ouzh kensonennoù evel b, d, g : /k/ zo fortis e "kar" pa'z eo /g/ lenis e "gar".
Implijet e vez an termenoù fortis ha lenis evit komz eus an enebiezh etre rummoù a-seurt-se dre vras hag en un doare ledan hep derc'hel kont eus ar fed ma c'hallont bezañ mouezhiet pe get, ha neuze e c'heller implijout an hevelep termenoù evit komz eus ar galleg, ar saozneg pe c'hoazh ar sinaeg.
E yezhoù all n'eo ket a-drugarez d'an diforc'h mouezhiadur e vez enebet ar c'hensonennoù met dre berzhioù all, da skouer e daneg hag e sinaeg mandarinek e vez enebet ar c'hensonennoù divouezh c'hwezhet diouzh un tu ouzh ar c'hensonennoù divouezh plaen diouzh an tu all.
Peurliesañ e talvez ar mouezhiadur da lakaat an diforc'h etre ar c'hensonennoù p, t, k hag all diouzh un tu hag ar c'hensonennoù b, d, g hag all diouzh an tu all, evel ma c'hoarvez da skouer e brezhoneg ma vez enebet ouzh hepmuiken.
Bevañ a ra ar merien-gwenn diwar tammoù plant-marv dreist-holl, peurliesañ dindan stumm koad, delioù marv, douar, pe beuzelloù, ha war-dro 10 dre gant eus ar 4000 spesad zo noazus war an dachenn ekonomikel hag a c'hell labezañ kalz framm ar savadurioù, an trevadoù pe ar c'hoadoù.
Sellet e vez Aostralia evel ur c'hevandir en hec'h-unan zoken, ar pezh n'eo ket gwir evit enezennoù bras all a zo ul lodenn eus ur blakenn litosferek roget gant driv ar c'hevandirioù : Madagaskar hag Afrika, Ginea Nevez hag Okeania, Borneo hag Azia, Korsika ha Sardigna hag Europa, etc.
Diskouezet e vez ar gwikefreoù aotrouniek, an diwallerezh dre gamera, embregadenn ar mediaoù, beli ar Stad, sentidigezh ar geodediz, ar fed ma vez gwerzhet tud zo, distruj an dud hag ar ouiziegezh, embregadenn ar gouarnamantoù a-drugarez d'an aon.
Renet ' voe e labourioù e Manchester gant Ernest Rutherford. O heuliañ teoriennoù Rutherford e embannas e 1913 ur patrom eus an atom. An deorienn-se a zoaree an atom 'vel un nukleus lec'h ma troe gwiskadoù elektronoù tro-dro, ar gwiskadoù pellañ o vezañ paotoc'h e elektronoù hag o reiñ e berzhioù kimiek d'an atom. Gouest eo an elektronoù da dremen eus ur gwiskad d'egile en ur skignañ ur foton.
Talvoudegezh : hevelep anv gant Ysgeifiog, parrez kontelezh Fflintshire e Bro-Gembre, Squiffiec, kêriadenn Plougastell-Daoulaz, Squiviec, kêriadenn Mûr, Le Squiffiec, ul lodenn douar Trémeven-Goueloù : diwar brezhoneg skav .
Darn a zo mammoù, intañvezed, darn all krennardezed gwerc'h taolet d'un euzhvil bennak, evel Andromeda a oa bet he mamm o kontañ droug diwar-benn an doue Poseidon, ma oa dirollet ar mor, ken e voe ret stagañ ar plac'h yaouank ouzh ur roc'h war an aod, da aberzh.
Er yezhoniezh e vez implijet an termen blotadur war tachennoù ar fonologiezh hag ar vorfologiezh evit komz eus un doare kemmadur kensonennel kavet e meur a yezh dre ar bed, en o zouez ar yezhoù keltiek, ma vez "blotaet" pe "gwanaet" ur gensonenn, da lâret eo e teu ur gensonenn fortis da vezañ ur gensonenn lenis, da skouer
Ar blotadur a c'hell talvezout da berzh yezhadurel ur yezh bennak, evel da skouer ar c'hemmadurioù er yezhoù keltiek, pe talvezout a c'hell da displegañ ur c'hemm a-hed ar wezh, da skouer ar fed ma teuas da vezañ mouezhiet ar c'hensonennoù dre serriñ divouezh latin e spagnoleg, d.s. vita vida .
John Winston Ono Lennon, anavezet evel John Lennon, bet ganet d’an 9 a viz Here 1940 e Liverpool ha drouklazhet d’an 8 a viz Kerzu 1980 e New York, a oa saver kanaouennoù, sonaozour, gitarour ha kaner er strollad The Beatles, strollad hollvrudet er bloavezhioù 1960 hag er sevenadur pop-rock.
Met ne oa ket tu da Yamamoto da gourdrouziñ Nagumo dre ma oa un nebeut kudenioù ( nebeut a armoù evit tagañ lec'hioù stretegel zo, diouer a gwiziegezh war lec'hiadur ar bigi ne oant ket er porzh, dachenn well re berr evit kass un trde argad,.)
Savet eo bet da heul bombezenerien efedus tre met ar gudenn ha oa gant ar c'hirri-nij e garg eus o difenn dre ma oant deeuet da vezañ re bonnner gant ar c'hementad a eoul maen e oa ret dezho kemeret evit ar bombezenerien en deus savet ar gudenn se kudennoù setu perak ez eo bet lezanvet ar G4m "dirrenn ha nij" al lezanv se a zo ur mouzfent dre ma'z eo marvet Yamamoto en ur c'harr-nij evel se.
Rakwelet en doa fin mestroni hag aotrouniezh Bro-Japan er Meurvor Habask (hervezañ ne badfe nemet c'hwec'h miz pe ur bloavezh, ar pezh a oa gwir peogwir c'hwec'h miz goude tagadenn Pearl Harbor, ar Japaniz a oa trec'het en emgann Midway).
Enebet e vez an dassonennoù ouzh ar c'hensonennoù dre serriñ dreist-holl, hag ivez ouzh ar c'hensonennoù dre fic'hal hag ar ruzennoù rak daoust ha ma c'heller distagañ ur ruzenn en un doare didroc'h e vez direnket red an aer betek e lakaat da daskrenañ.
Ma n'ouzer ket penaos e teskas ar vicher eo splann e oa brudet a-walc'h en-krennardez da gaout meneg eus hec'h anv en ul levr nederlandek skrivet gant Samuel Ampzing hag anvet Beschrijvinge ende lof der stadt Haerlem, skrivet e 1621, adwelet e 1626-27, hag embannet e 1628.
Gallout a rafed implijout pevar ferzh pe ment disheñvel evit lakaat kemm etre vogalennoù, da lâret eo ar rontder, an araokder, an adreñvder hag an uhelder, met ez-resis e ra dave ar reizhiadoù vogalennek a-serzh d'ar fed ma talvez an diforc'h uhelder evit lakaat kemm etre vogalennoù fonemek, da lâret eo liveoù serrder ha digorder ar vogalennoù.
Ral a wezh eo seurt reizhiadoù bezañ a-serzh dre ret war al live fonetikel avat, da skouer gant ar witchiteg e vez implijet ur reizhiad vogalennek a-serzh ennañ div vogalenn a-raok hag ur vogalenn a-dreñv ha kavet e vez ivez un dre enteuzadur ur vogalenn verr mui an hantervogalenn /w/ mui ur vogalenn verr all.
Hervez dielfennadurioù 'zo e c'hellfe bout reizhiadoù vogalennoù a vent mann, da lâret eo enne ur vogalenn fonemek nemeti, evit rannyezhoù abc'hazek 'zo hag evit ar c'habardeg met ar goulakadur-se n'eo ket bet degemeret gant an darn vrasañ eus ar glaskourion.
Un nebeudig abadennoù zo e skingomzoù gallek, evel re Radio-France: un tamm bemdez evel e France Bleu Breizh-Izel e Kemper, met n'eo ket divyezhek evit se un tamm bep sizhun evel e France Bleu Arvorig e Roazhon, a skign un eurvezh ar sizhun, pa rae div eur un nebeud bloavezhioù zo.
Keit ha ma'z eus ul lec'h-teod nemetañ gant ur vonoftongenn , enne ur vogalenn hepken, da lavaret eo e tosta an teod d'ul lec'h resis e diabarzh ar genoù nemetken, gant pep diftongenn e vez daou lec'h-teod : al lec'h ma tosta an teod dezhañ pa grog an diftongenn, hag al lec'h ma tosta dezhañ pan echu an diftongenn goude en em silet eus an eil lec'h d'egile e diabarzh ar genoù.
Er yezhoniezh e vez implijet an termen diftongenn (diwar an henc'hresianeg difthongos "gant div sonenn", "gant div donenn" ; saozneg : diphthong) evit komz eus div vogalenn distaget renk-ouzh-renk o tremen an eil d'eben dre en em silañ betek krouiñ ur silabenn hepken.
Yezhoù zo, an hungareg en o zouez, n'o deus diftongenn ebet ha bewech ma weler div vogalenn skrivet renk-ouzh-renk e vezont distaget e div silabenn disheñvel gant ur stoksonenn , da skouer : kalauz distaget /'kɑlɑ:us/ kentoc'h evit /'kɑlɑws/.
Kassiopeia, mamm Andromeda ha rouanez Aitiopia, he devoa poufet e oa ken koant hag an Nereidezed, ma savas droug e Poseidon, doue ar mor, a c'holoas ar vro gant an dour-beuz, hag a gasas un euzhvil a rene war ar mor, ma ne c'halle den mont war vag ken.
Meur a doare hesonerezh kensonennel ez eus, en o zouez e ar bep aliesañ e kaver hesonerezh dre c'hwibanusaat ma vez isrannet an holl c'hwibanennoù e daou rummad: kensonennoù a-raok hag a-dreñv hag implijet e vez pep rummad gant gerioù enne kensonennoù resis.
Kavet e vez alies-tre e yezhoù ar bed lieskensonennadoù enne div elfenn kensonennel, da skouer e brezhoneg "staon", met daoust ha ma reont gant seurt lieskensonennadoù divelfennek a-wezhoù ez eus harzoù ivez o virout d'o implijout e lec'hioù resis 'zo, da skouer en arabeg unvan n'hallont ket bezañ implijet e penn ur silabenn.
Gant ar yezhoù slavek e vez implijet lieskensonennadoù lieselfennek, da skouer e slovakeg štvrť, žblnknutie, met ret eo anzav e c'hell talvezout ar c'hensonennoù linkus /r/ ha /l/ da gensonennoù silabennek hag heñvel eo o emzalc'h e-keñver struktur ha mont-en-dro ar silabenn ouzh hini ur vogalenn.
Gant ar brezhoneg e kaver ivez un nebeud lieskensonennadoù teirelfennek diazezet war ar re divelfennek ha kalz raloc'h evite dre ma toujont da skeul an hesonerezh ha gante ur gensonenn linkus da drede elfenn kensonennel atav, da skouer, "stlakañ", "strollad".
Enklaskoù a-vremañ war ur guchenn eus blev Beethoven troc'het diwar e benn devezh goude e varv hag un tamm eus e glopenn paket diwar e vez e 1863, an daou anezho bremañ e Kreizenn Beethoven e San Jose, Kalifornia , o deus diskouezet e c'hallfe a-walc'h ar pistriañ gant plom bezañ bet lodek en e yec'hed fall hag en diwezh en e varv.
N'eo ket gwirheñvel e vije bet ar pistriañ gant plom abeg e vouzarded, ma kav da lies imbourc'her e oa hemañ gweredet gant kleñved Paget, otoskleroz ar gokleenn, pe un direizhamant emwaredek evel al lupus, daoust m'o deus diskouezet studiadennoù graet nevez 'zo war c'houzañvidi ar pistriañ gant plom eo bet skoet lod gant koll ar c'hleved kenkoulz all.
E zarempred karantez zirendael nemetañ gant ur vaouez anavezet a grogas e 1805 gant Josephine von Brunswick ; soñjal a ra d'ar bras eus ar c'houizieien ez echuas a-benn 1807 dre ma n'helle ket homañ dimeziñ gant ur bilen kuit a goll he bugale.
Met e 1804 e barrennas anv Napoleon diwar ar bajenn-ditl e-lec'h m'en doa skrivet un dedi dezhañ, dre ma 'n em zispake sklaer mennadoù impalaerel Bonaparte, hag adenvel a reas ar simfonienn da "Sinfonia Eroica, composta per festeggiare il sovenire di un grand Uomo", pe e brezhoneg, "aozet evit lidañ koun un den meur".
En em staliañ a reas e patrom ar red-micher a oa o vont da heuliañ evit ar peurrest eus e vuhez : kentoc'h eget labourat evit an iliz pe ul lez brientinien , en em vevañ a rae en ur c'henstrollañ goproù-bloaz pe roadennoù digenvez a-berzh brientinien, korvoder diwar abadennoù dre rakprenañ, sonadegoù, kentelioù, ha gwerzh e oberennoù.
Hogen Beethoven a dermenas ivez ar simfonienn en-dro penn da benn, en ur dreuzfurmañ anezhi diouzh ar stumm frammet reut pevar luskad rummet eus oadvezh Haydn war-zu ur stumm digor frank a c'hallfe delc'her kement a luskadoù ha ma 'z eus ezhomm, ha ne vern pe stumm ret evit reiñ he c'hempoell d'an oberenn.
E-touez un nebeud pezhioù a-bouez eus ar marevezh abred e kaver ar c'hentañ hag an eil simfonienn, ar c'hwec'h pevarad-kerdin kentañ, an daou kengerzad piano kentañ, hag an ugent sonadenn evit piano kentañ, en o zouez ar re Pathétique ha Loargann kaer-vrudet.
Ma teuje Bro-Japan a-benn da aloubiñ trevadennoù ar Saozon hag an Izelvroiz en Azia, hep tagañ an Amerikaned war-eeun, e soñje dezhañ e virfe ar c'hostezennoù digenvezour ouzh gouarnamant ar Stadoù-Unanet a zisklêriañ ar brezel d'an impalaeriezh.
Disheñvel eo natur ar raganv distrollañ diouzh hini ar raganvioù kentrollañ diouzh un tu hag ivez diouzh hini ar raganvioù kreñvaat (hag a c'hell bezañ implijet ken evit kentrollañ hag evit distrollañ) diouzh an tu evel ma tiskwel an iwerzhoneg:
E Korinthos, Miletos, Sikyon, Samos, Mytilene, e trevadennoù gresian Azia-Vihanañ e oa diskaret an oligarkiezhioù gant tiranted ha dinastiezhioù tirantet illur a binvidika hag a greñva o c'heodedoù, a ziorro ar c'henwerzh hag ar pezh a zu da heul : an aloubadegoù.
Kavout a reer e-touez an izili o deus harpet ar strollad ar gannaded Alberzh Mun, Régis-Marie-Joseph de l'Estourbeillon de la Garnache, ar barzh Yann ar Fusteg, ar yezhoniour ha yezhadurour Frañsez Vallée, ar sonaozour Loeiz-Alberzh Bourgault-Ducoudray, ar c'haner Théodore Botrel, al lenneg Reun Kerviler, Guy Ropartz, Émile Hamonic .
Yann-Vari Degignet a skriv e Mémoires d'un paysan bas-breton : « Bezañ zo koulskoude ar gevredigezh brudet-se anvet rannvroelour breizhat, a ya d'he ober tudjentil a saroioù du, na fell ket dezho kaout korkerien en o zouez, ar re-se a c'hwezh re fall. Lezel a reont ar reuzeudien e dorn ar bersoned hag eus ar sunerien all Met ar rannvroelourien-hont, zo ar Braz, ar jezuit hag al laer zo anezhañ, prezidant warne … »
Skoet eo kamp an Akeaned gant ur vosenn ha Kalc'has, atizet gant Ac'hilleüs, a zisklêr ez eo kastizet an Akeaned gant Apollon abalamour m'en doa nac'het Agamemnon ouzh e veleg, krises, rentañ dezhañ e verc'h C'hryseis.
Hemañ, amhareg anavezet gantañ, a yeas a-dreuz ar rannvro e 1770 ha lârout a reas : "komz a ra ar Wayto ur yezh disheñvel tout diouzh ar re arall eus Abisinia. Ne oa ket barrek da zeskiñ "fedoù sur", ha pa gendrec'has ar roue da gas dezhañ daou waytoat.
Er geriadur dastumet gant Griaule n'eus, hervez Cohen, nemet c'hwec'h ger a vefe o etimologiezh disklaer : šəlkərít "skantenn", qəntat "askell", čəgəmbit "pikerez", annessa "skoaz", ənkies "morzhed a zourvarc'h", wazəməs "livenn-gein a zourvarc'h."
Dielfennadur ar c'hantadoù a ostraka adkavet o furchal an agora en deus diskouezet e veze skrivet an anvioù war an darbodoù gant un dek dorn disheñvel hepken evit ur memes mouezhiadeg : ar brouenn eo e vezent prientet en a-raok hag ingalet goude gant pennoù ar c'hostezennoù d'an dud a oa dindane, hag e veze renet ar vouezhiadeg e-giz-se.
Er yezhoniezh e vez implijet an termen stignadur war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur perzh implijet evit enebiañ sonennoù vogalennnek dreist-holl hag ivez a-wezhoù kensonennel e meur a yezh, en o zouez ar vietnameg, da skouer :
E meur a yezh c'hermanek, en o zouez saozneg unvan Bro-Saoz, an alamaneg unvan hag an izelvroeg, e vez distaget hiroc'h ar vogalennoù stign evit ar vogalennoù laosk ha kavet e vez vogalennoù laosk e silabennoù serr peurliesañ, da skouer e saozneg :
Er bloavezhioù war-dro 1980 e veze taolet kalz a evezh ouzh ar filogeniezh hag ouzh un termenerezh nevez eus ar riezadoù, dezhe da vezañ strolladoù unfiletek, da lâret eo strolladoù graet eus bevedegoù kar en un doare tost a-walc'h.
Pa oa bet dizoloet ar bevien a yae ur c'hellig d'o ober hepken e voent rannet etre an div riezad : ar re a oa gouest da fiñval er skourrad eus riezad al loened anvet Protozoa, hag ar bezhinoù livet hag ar bakteri e rannad ar plant anvet Thallophyta pe Protophyta.
Ar reizhiad-se, dezhi pemp riezad, kinniget e 1968, zo deuet da vezañ ar muiañ implijet hag ez eo implijet atav e kalz studiadennoù gant un nebeud gwellaennoù, peotramant evel diazez reizhiadoù nevesoc'h gant meur a riezad.