polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Lod eus ar gerioù-mañ n'int anavezet nemet e kornioù zo eus Leon:alato « evelato, koulskoude »dabord « bremaik »disheñvel « dispar »dister eo « ret eo »foennog « prad »heurtañ « bountañ »kolo « plouz »pelloc'h « bremañ »tardañ « ehanañ »warc'hoazh, azo arc'hoazh e Treger ha Gwened.
E keit-se, war-dro fin ar XVIId ha penn-kentañ an en em zamgemmas ar binioù evit dont da vezañ ar pib-ilin, ur benveg dre c'hwezhiñ kaset en-dro gant an ilin ; union pipes e oa e anv kentañ, sur a-walc'h abalamour ma son ar reizher tenor, an hini kentañ bet ouzhpennet d'ar benveg , a-unson gant al levriad ha n'eo ket abalamour da unvaniezh Iwerzhon gant Bro-Saoz e 1800, un displegadenn dre zichañs kontet betek re.
Evit gellet en ober ec'h implij ar soner alc'hwezioù staliet war ar c'horn-boud o labour stankañ an aer kaset d'ar c'horn-boud, hag a-hend-all e laka anezhañ war e c'hlin gant al levriad en ur stankañ an holl doulloù aer a baouez ar son er mod-se.
E gwirionez ar renerien ne sellent ket oute evel tlahtohqueh, e-pad ar prantad kent dilennadenn Ācamāpīchtli , met evel cuāuhtlahtohqueh ) hag evel teōmāmāhqueh ; evel m'er skrivas an istorour Chimalpain, a savas roll klok ar renerien etre 1116 ha 1363 .
Da-heul stagidigezh meur a tlahtohcāyōtl pe "rouantelezh" an eil ouzh eben da goulz brezelioù ha kevredadennoù e oa savet un huey tlahtohcāyōtl pe 'tlahtocayōtl bras' a oa en he fenn un huēy tlahtoāni, troet alies "impalaer", er ster "roue ar rouaned".
Gant an iliz vrezhon kentoc'h eget gant misio Gregorius III e oa bet gounzet ar Hwicce d'ar feiz gristian moarvat rak netra a lar Bede diwar an dra-se Daoust ma'z eo niverus ar bezioù sakson er vro neus nemet nebeut bezioù pagan ha treuzvevet he-deus an iliz vrezhon ouzh an aloudabeg moarvat.
Gant Osthryth, merc'h Oswiu eus Northumbria e oa dimezet Eanhere war a seblant ha mibien he-deus Osric, Oswald ha Oshere Arnodin a reas Osric da gaout un eskop S51 met dindan ren Oshere hepken e voe krouet Eskopti Worcester e 679–80 Hervez ur c'hronik ar e voe choazet Worcester peogwir e oa kêrbenn ar Hwicce.
Tiriad an Impalaeriezh Otoman e oa a-raok na kouezhfe etre daouarn an Italianed e 1911, goude ur brezel etre rouantelezh Vittorio-Emanuele III a-enep Turkia hag a echu gant sinadur Feur-Emglev Lausanne d'an 18 a viz Here 1912.
Adalek 1926 ez eus lakaet er-maez rummadoù a-ratozh evit broioù dindan dalc’h Italia Mussolini, unan oc’h enoriñ da skouer an “Institute Coloniale Italiano” : skeudennaouiñ a ra ur vaouez roman war-sav, o tec’hel ur c’hleze en he dorn dehou hag ur pal en dorn fall.
D'ar 16 a viz Gwengolo 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F eus aerlu SUA en "Tertre" e Santez-Anna-ar-Gwilen; c'hwec'h nijour eus e laz a varvas, douaret e voent er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall, pevar milour a voe tapet d' an Alamaned.
Hervez Ferdinand Lot e c'hallfe dont eus an anv latin Alanus, a veze graet eus un den eus pobl an Alaned, pa oa bet degaset soudarded eus ar bobl-se, a oa o chom e kostez Iran war-dro deroù ar , da ziwall ar stêr Liger e-kichen Brezhoned deuet eus Enez Vreizh.
En gul e sourin en aour karget gant ul leon en sabel krabanet ha teodet en gul; e gab en argant karget gant teir tañvouezenn ed liammet gant ur barr gwini frouezhiek ouzh dehoù ha deliennek ouzh kleiz, hebiaet ouzh dehoù gant teir brizhenn erminig, 2, 1, hag ouzh kleiz gant ur galon dileuniet , an holl en sabel
Diazezet eo ar reolenn war ar vartezeadenn-mañ : ma vez hir ha padus ar gaoz e tomm an empennoù e klopennoù tud zo, ha lod anezho a gav gwelloc’h ober gant kunujennoù eget gant arguzennoù, a zo berroc'h ganto, darn a wel kunujennoù e-lec’h n’eus ket, darn a gred implij evel arguzennoù keñveriadennoù diboell.
Ur ster all a zo d’an droienn poent Godwin avat: roet e vez ur poent Godwin d’an hini a ro tro d’ar re all da welout ur wech c’hoazh pegen gwir eo lezenn Godwin seul wech ma vez degaset en ur gaoz an dave da Hitler, d’an naziegezh, pa ne oa ket eus se e oa kaoz.
Goude sinadeg ar feur-emglev etre Republik Iwerzhon hag ar Rouantelezh-Unanet e 1921, an izili eus an IRA hag a oa a-du gant ar feur-skrid en em ouestlas e-barzh an arme broadel, an National Army, nevez krouet gant Michael Collins, penn an IRA.
ur santez ha merzherez kristen eus an IIvet kantved, merzheriet war-do 137 e Roma, anvet Aghia Pistis e gregach, Vera e slaveg, c'hoar da Elpis hag Agape , ha holl merc'hed da santez Sofia; lidet d'ar 1añ a viz Eost, ha d'ar 17 a viz Gwengolo;
E 1947 e voe embannet, er gelaouenn Ar Falz, kelaouenn skolaerien ar skolioù-stad, un dastumad pezhioù, farsadennoù kentoc’h, gant Jakez Kroc’hen ha Gwilhou Vihan, lesanvioù daou Vigouter, Pêr Eliaz ha Pêr Trepoz.
Met tamm-ha-tamm e krogas ar pennmaodiern Konoe da ziaesaat al labour dezhañ, en desped d'ar fed ma z'eo bet unan eus an dud o deus labouret ar muiañ evit an impalaeriezh japanat : arabat eo ankounac'haat eo bet aloubet Sina gant Japan pa oa Konoe pennmaodiern.
Tōjō a ginnigas da Gonoe reiñ e zilez gant hini ar gouarnamant evit ma vefe posupl leuskel ar Priñs Priñs Higashikuni mont e penn ur gouarnamant nevez : Higashikuni a vefe an den nemetañ gouest da adunaniñ strolladoù an arme hag ar morlu.
Ar morlu na rae nemet gouzañv e emzalc'h hag emzalc'h ar ministr en devoa staliet, Shigetaro Shimada ; arabat eo ankounac'haat e oa bet Tōjō ofiser en arme e penn kentañ e resped, hag an eneberezh etre ar morlu hag an arme ne oa ket paouezet.
E staliadur er renk-mañ a ziskouez mat e oa Japan o kemmañ he strategiezh : ur c'hoant da greñvaat an impalaeriezh diwar ar savboent milourel hag un astennadur war-du ar c'hevandir aziat, ar gevred dreist-holl, a-benn bezañ perc'henn war lod danvezioù naturel ha gwanaat Sina.
kargoù: an Abad, an Aotrou, ar Barzh , Beleg , ar Beskont, Boutouilher , Kloareg, ar C'hont, an Dug, an Eskob, ar Floc'h, an Impalaer, ar Marc'heg, ar Manac'h, ar Pab , ar Person , Priol, ar Provost, ar Roue, ar Sant, ar Senechal, an Tailhanter
Even, Gloagen, Gwegan, Gwegen, Gwiomarc'h , Gwivarc'h, Herve, Kadiou, Kadoret, Kadou, Kadoudal, Konan, Menoret, Morvan, Renan , Riwallan, Tangi, Tual , a zo anvioù-badez brezhonek kozh, pe henvrezhonek
gant anvioù-gwan Begeg, Bleveg, Boc'heg, Bougenneg, Bozeg, Bronneg, Frieg, Gareg, Gouzougeg , Ivineg, Kaloneg, Keineg, Kelleg, Kofeg, Korfeg, Korneg, Lagadeg , Losteg, Morzhedeg , Palmeg, Paveg , Penneg, Peñseg, Skouarneg, Skouezeg, Taleg, Troadeg,
Abaoe ar Coupe des villes de foire e 1968-1969, en deus c'hoariet an FC Metz 10 koulzad european : 1 e kevre ar gampioned , 2 e kib an trec'herien kiboù , 3 e Kib UEFA , 2 a kib intertoto ha 2 e coupe des villes de foire .
D'ar 7 a viz Even 1944 e voe taolet ur c'harr-nij Typhoon Ib marilhet MN515 eus ar 263rd Squadron eus ar Royal Canadian Air Force d'an diaz gant ar Flak nepell diouzh enez Sezambr; implijet e voe e harz-lamm gant ar sturier ha gwelet e voe o neuial tro 500 m diouzh kêr-gozh Sant-Maloù a-raok ma'z eas diwar wel; ne voe ket adkavet e gorf.
Kenwerzhourien ha moraerien eus an Izelvroioù ivez a gemeras perzh er beajoù da zizoleiñ ar voul-douar a voe, gant Europiz, er hag er ; ar broioù ergerzhet gant tud evel Willem Barents, Henry Hudson,Willem Janszoon pe Abel Tasman avat, ne zeujont ket da vezañ trevadennoù eus an Izelvroioù.
Miret e voe gant ar Saozon an drevadenn nevez-aloubet ganto, Nieuw Amsterdam gant traoñienn ar stêr Hudson, tra ma chomas gant an Izelvroioù an trevadennoù o doa e Gwiana nederlandat e Suamerika kerkoulz hag inizi bihan en Indez ar Reter ma veze kavet un temz prizius, ar muskadez.
Ur wech savet Kompagnunezh nederlandat Indez ar Reter (pe VOC, diwar an anv nederlandek Verenigde Oost-Indische Compagnie) e 1602, an Izelvroioù a glaskas tapout krog e trevadennoù Portugal, ar pezh a voe abeg d’ar Brezel etre Portugal hag an Izelvroioù.
Daoust ma oa unanet Portugal ha Spagn dindan ur gurunenn hepken, en amzer-hont, e chome disparti o div impalaeriezh, ha trevadennoù Portugal, strewet dre ar bed a-bezh, a oa preizhoù aes evit an Izelvroiz, c’hoant bras ganto ren war kenwerzh an temzoù.
Muioc'h eget an hanter a bled gant kondu ar venec'h evit mont da skol Doue hag petra ober e-keñver ar venec'h direizh, ur c'hard a zo evit reolennoù an azeuliñ, un degved evit aozadur an abati hag penaos dibab ar pennoù hag un degved all evit termeniñ kondu reizh an abad.
Dre ma lakae ur pouez bras a-walc'h war al labour, sant Benead a ginnige un hent evit ur mont en dro ingal ken e c'helle an abati tennañ frouezh eus e c'hlad, douaroù peurvuiañ hep ankounac'hat ar produioù a c'hellfe bezañ fardet diwar ijinerezh ar venec'h evito hag evit bezañ gwerzhet.
Unan eus perzhioù pennañ ar sistem romanekadur-mañ e-keñver meur a sistem all eo ar fed ma c'hell treuzlizherenniñ gantañ pep lizhrennn eus al lizherenneg kirillek oc'h implijout ur arouezenn enni ul lizherenn latin kevatal outañ a-drugarez da implij meur a sin diakritek ha neuze e c'heller goût dres pe hini e oa ar stumm orin dre dielfennañ un treuzlizherennadur savet dre implijout ISO 9.
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig a-gostez dre dostaat drekstaonekaet mouezhiet treuzskrivet hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 209 hag anvet alies "l teñvel".
En desped d'ar c'henwerzh gant ar c'hêriadennoù war an aod, abalamour d'an diaesterioù geografikel a lakaas diaes an darempredoù gant an diavaez all e vanas didroc'het an darn vrasañ eus an dsakonegerion diouzh ar peurrest eus ar c'hresianegerion betek an 19vet kantved.
Tra ma krogas ar skolioù da vezañ staliet eno avat hag ivez a-drugarez d'ar fed ma teuas aesoc'h-aeasañ da vont ha dont goude brezel Dieubidigezh Gres e tarempredent annezidi Tsakonia muioc'h-mui a c'hresianegerion deuet eus an diavaez ha kregiñ a reas an niver a dud a rae c'hoazh gant an tsakoneg da vont war digresk diouzh 200.000 den bennak barrek war ar yezh betek un nebeud kantvedoù hiziv.
N'he deus ar yezh statud ofisiel ebet ha keit ha ma ranker implijout ar gresianeg unvan evit mont e darempred gant ar gouarnamant, evit mont da skol pe evit kas da-benn kefridioù boutin all n'ec'h aio ket ar maout gant an tsakonieg ha ma kendal'h ar yezh da vont da get evel m'mañ bremañ ne vo ket ken diouti e-korf an 21vet kantved.
War vuanaat ec'h eas ar yezh da goll goude ma oa bet staliet an tredan e holl gêriadennoù Tsakonia er bloavezhioù 1970 rak bremañ e vez klevet ar skingomz ha gwelet ar skinwel e gresiang unvan gant an holl, ha levezonet kalz gant ar mediaoù-se eo bet ar re yaouankañ hag o doare-komz dreist-holl.
75 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.l.e. 4,73% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; tri anezhe a varvas e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914: unan en Emgann Rossignol, soudard er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel e oa, unan en Emgann Charleroi, serjant e oa er 25vet Rujumant Troadegiezh,unan e Bellefontaine.
Ar c'houlzad nemetañ ma voe ar c'hlub e 3 rummad gall a oa e 2010-2011: ne chomas er rummad-se nemet ur bloavezh dre ma c'hounezas ar c'hampionad anezhañ er bloavezh-se ar pezh a roas tro dezhañ da adpignat en eil rummad, ha goude e c'hounezas diouzhtu ar c'hampionad-se ha pintañ e Lig1 e 2012.
Zavier Grall evel a zaveer outañ e brezhoneg, Xavier Grall diouzh e sinadur gallek, bet ganet e Landivizio d'an 22 a viz Mezheven 1930 hag aet da Anaon d'an 11 a viz Kerzu 1981 e Kemperle , a oa ur c'hazetenner, barzh ha skrivagner breizhat.
Ul liamm diglosia zo etre ar rannyezh c'hresianek komzet e Kiprenez en un tu, implijet dre gomz gant an darn vrasañ eus an dud, hag an dimotiki pe "gresianeg unvan", implijet dre skrid hag evit kas da benn aferioù ofisiel hag a renk uhel, en tu all.
Komzet e vez evel yezh kentañ gant an darn vrasañ eus ar Gipreneziz c'hresianek, an darn vrasañ anezhe o chom e lodenn su ar vro e Republik Kiprenez hag ivez gant un nebeud tud kozh pe goshoc'h e kêriadennoù resis tro-dro da Louroudjina ha Tylliria/Dillirga e Republik Turk Kiprenez an Norzh ha komzet e vez evel eil yezh ivez gant an darn vrasañ eus ar Gipreneziz turkek gozh.
Ar markiz, dirak ar marv ken tost, a gouezhas war e zaoulin ha gantañ e holl verdeidi: « O, Mari, emezañ, Mamm Doue, Rouanez Breizh hag ar mor, ho pezit truez ouzhimp; saveteet ac'hanomp, hag evel testeni a anaoudegezh vat, me a savo deoc’h ur chapel! »
Koulskoude, nen eo bet echuet an tour ken nemet e fin ar c'hantved war-lerc'h, goude 1594, graet gant mein tennet eus kastell kozh Ploumanac'h, dismantret er memes bloavezh gant soudarded ar Roue, e-pad ar brezelioù relijion e mare Brezel "ar Re Unanet” .
4,00 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914: unan eus an 71vet Rujumant Troadegiezh en Auvelais, egile, eus ar 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel, en Emgann Rossignol.
Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Philbert e anv, ur c'hure, De Blon, hag ur beleg eus ar barrez, Bastien, hag ar superior, Grardel, ar renour, Matthey, ha daou gelennour doueoniezh, Casier ha Guenier, eus ar c'hloerdi.
En diwezh e voe aotreet an donezoniñ-se e 1040 gant ar briñsed Eudes hag Alain ha gant eskob Roazhon : « Doctiam plenariam justitium de tota illa verra» d.l.e. "Reiñ a ran justis leun war an holl douaroù-se", da lavaras an dug Alan III.
Ret e voe da venec'h Gwaharzh tremen gant div drederenn hepken eus deogoù parrez Hewnig "an div drederenn eus deogoù edoù a gement seurt a gresk eno" evel m'eo diferet gant un anzav dom Richarzh a Sant-Krespin, priol Gwaharzh e 1319.
Ar soudarded (7 000 Breton, 800 Alaman, 900 Saoz, 1 600 Spagnol ha 2 500 Gwaskon), hag a oa war-nes stourm ouzh arme Frañs, o doa savet o c'hamp etre an hanva roman kozh, difennoù Bourgel, an torgennoù amezeg hag ar gompezenn en em zispleg war glannoù an Alleron.
Ar reolenn gentañ a zo reolenn ar muiañniver a vez implijet koulz evit dilenn an dud karget gant leviañ an aferioù el liveoù uhelañ hag evit an divizout war reolennoù pennañ, al lezennoù, mont-en-dro ar strollerezh er bodadegoù-lezenniñ.
An demokratelezh (ger benel ; liester : demokratelezhioù ; a-wechoù demokratiezh) a zo un doare da aozañ aferioù publik ur strollad politikel resis, ur riez pe ur stad kevredet da gentañ-holl, met e tle an demokratelezh bezañ en implij el liveoù izelañ a zo dezho ivez.
Gaussen , Allocution prononcée le 12 juillet 1936 à l’occasion de l’inauguration de la stèle C. Flahault à l’arboretum de l’Hort-de-Dieu, plaketenn embannet gant Comité du souvenir Charles Flahault, Causse, Graille, Castelnau, Montpellier, 1936.
Marres , Allocution prononcée le 12 juillet 1936 à l’occasion de l’inauguration de la stèle C. Flahault à l’arboretum de l’Hort-de-Dieu, plaquette publiée par le Comité du souvenir Charles Flahault, Causse, Graille, Castelnau, Montpellier, 1936.
War-lerc’h diskar ar renad nazi e miz Mae 1945 e voe ac’hubet Alamagn gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet, an Unaniezh Soviedel, Stadoù-Unanet Amerika ha Frañs, pep hini anezho oc’h ober war-dro un tiriad bevennet gant ur c’henemglev.
Tri anezhe a varvas e Belgia e penn-kentañ ar brezel, daou e miz Eost 1914 , unan d’an 21 en Ham-sur-Sambre, soudard e oa er 41vet Rujumant Troadegiezh hag unan d’an 22 en Emgann Rossignol, soudard e oa er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel ; unan all a varvas en Opont d’ar 4 a viz Gwengolo, soudard e oa er 62vet Rujumant Troadegiezh.
Hervez ar C'hronik angl-ha-saoz e vefe dilestret Ælle hag e dri mab e-kichen ur beg-douar (anvet Selsey Bill hiziv - dindan ar mor emañ al lec'h resis moarvat, ur reuzeulenn-draezh zo Owers hec'h anv - ha stourmet en defe ouzh ar Vrezhoned.
Goude an darvoud-se e teu ar mammennoù da vezañ ral-tre met hervez ar manac'h brezhon Gweltaz o defe goulennet ar Vrezhoned ur skoazell digant ar c'honsul roman Aetius, e fin ar bloavezhioù 440 moarvat, ha nac'h reiñ skoazell a reas.
An darn vrasañ eus ar 150 bennak a levrioù embannet a zo levrioù lennegezh: romantoù, danevelloù, barzhonegoù (e-barzh ar gelaouenn Skrid deuet da vezañ un dastumadeg diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag bremañ a-gevret gant Barn), un nebeud buhezskridoù, 1 levr da zeskiñ brezhoneg ha geriadurioù yezh.
Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Bertier e anv, pevar c'hure, Esnaud, Martin, Chevrel ha Poirier, ha daou veleg, Roul ha Chevrel.
Ar pellgehentiñ : E 2004 e oa e Mec’hiko 38 milion a implijerien a bellgomzerioù hezoug e-keñver 104 milion a annezidi, da lavaret eo e oa ur pellgomzer hezoug gant war-dro 36% eus an dud e-skoaz ouzhpenn 68% en Unaniezh Europa.
Treset e vez ar pezh, da gentañ penn : ur pod, ur plad, un delwenn hag all, diouzh awen an arzourien evel-just, hogen en ur deurel stad eus ar redioù teknikel rak ne vo ket degaset kemmoù bras er greanti evit bastañ da froudenn un arzour , ha pa vije unan eus ar re vrudetañ er bed.
ar stamperezh, pa stummer ar pezh gant an dorn war speurennoù ur moull – er bloavezhioù 1960 e voe erlerc'hiet ar gwaskerezh ouzh ar stamperezh evit ar pezhioù aes da zivoullañ a-drugarez d'o stumm eeun : gwasket e vez an toaz etre daou hanter-voull ;
Pa vez ezhomm eus meur a damm evit sevel ar pezh e ranker o fegañ kenetrezo dre implijout un toaz astennet gant dour, liñvek ha gwevn, a anver papouilh ; pa vez redet an toaz ez a dour ar papouilh e speurennoù ar moull, ha goude un nebeud eurvezhioù e sav ur groc'henenn galet war ar pezh.
Diwezhatoc'h e voe implijet ur meskad all anvet frit fardet diwar traezh ha boraks Na2B4O7•10H2O pe blom, a veze lakaet en dour evit ma tierc'hje ha ma roje greunaj ; ar greunaj-se a vesked gant kaolin kent o zrailhañ en dour ha soubañ ar pezhioù el liñvenn-se.
Soubet e vez ar pezh er meskad war-bouez meudoù ; pemp eilenn zo trawalc'h evit ar wispidenn da lonkañ al liñvenn, ha warnañ e chom ur groc'henenn boultrennek ; goude-se e vez gwiriekaet pep pezh, an amailherez a denn ar beradurioù hag an amailh a chom war an troad kent ouzhpennañ amailh el lec'h ma poueze ar meudoù.
Ret eo d'ar penturezed gouzout reiñ un taol barr-livañ hepken bewech, neuze ez eo pouezus-tre e labourfe gant binvioù a-zoare : gwevn a-walc'h o blev evit na krignañ an amailh, reut a-walc'h evit sonnañ goude pep stokadenn.
E deroù ar e voe galvet Italianiz da Vro-C'hall a-benn staliañ ar feilhañserezhioù kentañ e Pariz, Lyon, Rouen, e Saintes ma oa staliet ar feilhañsour Bernard Palissy hag e Saint-Porchaire, a zo ur c'harter eus Bressuire hiziv.
Skrivañ a ra e pep niverenn Al Lanv ha pa sant ur fromadenn, en em laka da skrivañ barzhonegoù, pa zarev un dra bennak ennañ da-heul un darvoud bennak er gevredigezh pe diwar gendegouezhioù hag a rank dont er-maez… Alies e sav ar pennadoù diwar an imor ken ez int dija hanter-skrivet en a-raok dre m’emaint en e benn.
N’eo ket Tasmania avat a lenner war ar daou rummad kentañ met “VAN DIEMENS LAND”, da lavaret eo anv kentañ ar vro bet roet dezhi gant an dizoloer Abel Tasman en enor da Anthony van Diemen, gouarnour-meur Kompagnunezh nederlandat Indez ar Reter e-pad ar XVIIvet kantved.
En glazur e gebrenn en aour karget gant teir ruilhenn en gul; heuliet ouzh kab dehoù gant ur penn leon diframmet en aour teodet en gul, ouzh kab kleiz gant ur penn bleiz diframmet en aour, hag ouzh beg gant ur c'hastell en aour, mogeriet en sabel, goulouet ha digor en glazur
Er gelaouenn Wanig ha Wenig e voe embannet ar skridoù kentañ bet sinet gantañ ; diwezhatoc'h, p'edo o studiañ e Skol-veur Roazhon 2, e skrivas evit ar gelaouennig vrezhonek Yod-Kerc'h, ma kenlaboure e vreur Erwan ivez.
Kenlabourat a reas evelato gant an ti-embann An Here : evit Cholori, ur gelaouenn evit ar vugale, e tresas hag e savas istorioù ; evit Talabao, kazetenn vrezhonek ar grennarded, e savas pennadoù skiantel — gant Alan Dipode e veze maketennet an div gelaouenn gant an dorn betek ma voe graet al labour gant Divi Kervella hag e veziant pajennaozañ.
Tresadennoù didro ar skeudennaouer saoz Randolph Caldecott, implijet da skeudennaouiñ ul levr-heñchañ diwar-benn Breizh, en doa sachet ijin arzourien ar Gward a-raok e Pont-Aven, mall gante en em zizober eus emzalc'h mirour o akademiezhioù.
Ar pep muiañ eus al livadurioù-se a oa oberennoù savet e Rouen pe Kopenhagen ha ne oa netra nevez da vat en dornadig livadurioù nevez, daoust ma kaver e Kouronkerezed e Dieppe ur sujed a zeuio en-dro alies e livadurioù Gauguin : ar maouezed er gwagennoù.
D'ar 4 a viz Gwenholon 1940 e voe gwallaozet un nijerez Junkers Ju 88 A-1 kodet L1+AK eus an aerlu alaman en East Grinstead gant nijerezioù-chase eus ar Royal Canadian Air Force; dont a reas a-benn da zouarañ e Pleurestud; pevar nijour a oa en he bourzh;
En noz etre ar 26 a viz Ebrel hag ar 27 a viz Ebrel 1942 e rankas ur c'harr-nij Junkers Ju 88D-1 eus al Luftwaffe douarañ gant mall en nijva goude bout bet taget ha gwallaozet gant un nijerez Beaufighter eus ar Royal Air Force; lazhet e voe e vindrailhour, douaret eo e Marigny.
Aon a zo gant arbennigourien an ekonomiezh ne vo ket a-walc'h doublañ an tailhoù war an embregerezhioù bras hag ar re binvidikañ er vro evit talañ ouzh an dispignoù uhel a lakao an dleoù da dizhout 111.8% e 2022 ha 117 % eus ar PIB e 2031.
Dont a reas ar vro da vezañ dizalc’h e 1960, dindan an anv Republik Kongo betek ar 1añ a viz Eost 1964, pa voe advadezet Republik Demokratel Kongo (evit lakaat kemm gant ar vro amezek anvet Republik Kongo ivez (a-raok ar cheñchamant-se e veze graet gant Kongo-Kinshasa ha Kongo-Brazzaville evit lakaat kemm etrezo).
84 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.l.e. 4,97% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; unan anezhe a varvas en Emgann Rossignol e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel e oa.
Ouzhpenn e labourioù lennegel niverus ez eus embannet un toullad eus e oberennoù studi hag enklask diwar-benn al lesanvioù ha lec'hanvadurezh Bro-Leon, pe ivez war temoù all: ar bezhin, ar c'hleuzioù, hag an divyezegezh abred, na pa ve ken.
Gant skoazell Per-Mari Mevel he deus bet skrivet pezhioù-c’hoari : pemzek anezhe a zo bet embannet ha c’hoariet gant strolladoù ar vro, dreist-holl Strollad ar Vro Bagan, hag o deus bet c’hoariet anezhe en tu all da hanter-kant gwech.
Dindan meur a anv-pluenn anavez en deus skrivet : Alban, Alban er Meliner, Er Flaouitour, Iann Skod Derù, Huitellour, J.H. Kosman, Mab Azen, Mab er Halvé, Mab er Hemener, Mab er Jiboésour, Maeleg er Blañoeh, Er Meitour, Penetiou, Talhoarn, Tujen er Halvé.
Rouantelezh Kent ( e saozneg: The kingdom of the Kentish ha goude Kingdom of Kent; e hensaozneg: Cantaware Rīce; e latin: Regnum Cantuariorum), a oa ur rouantelezh angl-ha-saoz er Grennamzer, hag a glote he zachenn dre vras gant kontelezh Kent , e gevred Bro-Saoz, hiriv.
Da arzourien norzheuropat all e veze dezverket e oberennoù, ha da livourien spagnat evel José de Ribera , Francisco de Zurbarán pe Diego Velázquez , betek ma voe "dizoloet" e 1915 gant an Alaman Hermann Voss, a oa un istorour war an arzoù – war kein an daolenn Saint Jérôme lisant une lettre, da skouer, ez eus un enskrivadur hen, Zurbarán , a voe an abeg m'en em gavas an oberenn e Mirdi ar Prado e Madrid.
A-c'houde labourioù H. Voss ez eus bet graet un toullad studiadennoù, a roas tro da desteniekaat ur c'hant taolenn bennak ; war-dro 40 anezho zo deuet betek ennomp, ha diwar ken nebeut ag oberennoù ez eo bet lakaet Georges de La Tour e-touez gwellañ livourien c'hall e amzer – hag eñ lorenat, koulskoude.
Anat eo levezon Caravaggio war taolennoù koshañ Georges de La Tour ; kent 1640 int bet livet - hep mar, petra bennak ma ne vez ket deiziadet an taolennoù, alese dispisder kronologiezh e resped – pa gaver enno dodennoù a zo bet poblekaet gant arzourien flandrezat ar mare : tud eus ar werin ha torfedoù pemdeziek .
E 2005 avat, e oa bet dizoloet gant Mark Janse ha gant Dimitris Papazac'hariou Kappadokiz a-orin e Kreiz ha Norzh Gres barrek war o yezh vamm c'hoazh, en o zouez tud a oad etre hag ivez komzerion staliet eno abaoe tri rummad ma vez sellet gwelloc'h gante ouzh o yezh-i evit gant o zud hag o zud-kozh ac'h a kentoc'h e gresianeg unvan dre ma sellont ouzh ar c'happadikeg evel ur yezh isprizeit.