polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
གཞན་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་བཏོན་པའི་སྨན་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་《བཻཌཱུརྱ་དཀར་སྔོན་》དང༌། ཟུར་མཁར་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོའི་《རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་བ་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང་》། སྨན་རམས་པ་བསྟན་དར་གྱི་《རྒྱུད་བཞིའི་བརྡ་སྤྲོད་ཨ་རུ་རའི་ཕྲེང་བའི་མཛེས་རྒྱན》། ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་གྱི་སྒྲ་སྨན་རྩིས་གསུམ་གྱི་གཞུང་སོགས་གནའ་དེང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོའི་གསུང་རྩོམ་བསྐྱར་པར་གནང་བ་དུ་མ་མཐོང་ཐོང་བྱུང་བ་ལས། གསར་རྩོམ་གང་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་ནི་མཐོང་ཐོས་མ་བྱུང༌།
དེས་ན་བྱེས་འབྱོར་ཁྲོད་ནས་མ་འོངས་པའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཚོར་བཤད་ན་བཤད་རིན་ཡོད་པ་དང༌། བསྟན་ན་བསྟན་རིན་ཡོད་པའི་བཟོ་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་ཆོས་ཡང་ངེས་ཅན་ཞིག་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་ཅེས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ནས་བཤད་ཆོག་སྙམ།
མཛའ་ཤིང་བརྩེ་བའི་འཕྲིན་འདིའི་ཀློག་པ་པོ་དང་སློབ་ཆེན་པ་ཁ་པར་རྩོམ་འབྲིའི་མཉེན་ཆས་ཀྱི་དྲྭ་དམངས་རྣམ་པར་ཞུ་རྒྱུར།
གུས་པོས་སློབ་ཆེན་པ་ཁ་པར་རྩོམ་འབྲིའི་མཉེན་ཆས་བཟོས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་བོ་མ་འགོར་བའི་དེ་རིང་། ཡང་བསྐྱར་ཀུ་ཤུའི་མཉེན་ཆས་ཁྲོམ་ར་ནས་བཤུག་དགོས་པའི་ཡིག་ཟམ་བརྡ་ངན་ཞིག་འབྱོར་སོང་། དེ་ཡང་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་ཞུས་ན་འདི་ལྟར་སྟེ།
འོན་ཀྱང་དེ་རིང་ཉེ་སྔོན་གྱི་ལག་རྩལ་པས་ཡིག་ཟམ་ཞིག་བསྐུར་བར་ཀུ་ཤུས་རིན་མེད་ཞུབས་ཞུ་བྱེད་མཚམས་བཞག་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་ཨ་སྒོར་༩༩གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཀུ་ཤུའི་མཉེན་ཆས་ཁྲོམ་རའི་ཐོག་ཐོ་འགོད་དང་ནང་འཇུག་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་ས་མིག་ཟུངས་ཞེས་པ་རེད།
ཞལ་འདེབས་ཀྱི་སྒོར་དེ་དག་སློབ་ཆེན་པའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཆེད་དུ་བཀོལ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ནང་དུ་ལེའུ་ཚན་གསར་སྣོན་དང་ནུས་པ་གསར་བསྒྱུར་བྱས་ན་རིམ་འཕར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རིམ་འཕར་བྱེད་པར་ཀྲུང་སྒོར་༣༠༠རེ་སྤྲོད་དགོས་པ་སོགས་སུ་བཀོལ་རྒྱུ་ཡིན། སློབ་ཆེན་པ་ནི་ཁེ་གཉེར་མ་ཡིན་པའི་རྩོམ་རིག་སྟེགས་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོས་རྩོམ་རིག་གི་གཤིན་ས་བཟང་བོ་ཞིག་ཆགས་པར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་སློབ་ཞུགས་བྱེད་ཀྱིན་པའི་མར་དོན་ཁོས་བཟོས་པ་ལགས།
ཞལ་འདེབས་གནང་མཁན་གྱི་སྤྱིན་བདག་གི་མིང་དང་སྒོར་གྲངས་སོགས་སློབ་ཆེན་པའི་ནང་དུ་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དང་། བཀའ་དྲིན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་དགོན་གཤམ་དུ་པ་རི་ཁུག་ཅེས་པར་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ཀ་བཞིའི་ནང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མ་ཟིན་ཙམ་དང་། སྲིད་སྐྱོང་རིན་པོ་ཆེའི་འདྲ་སྐུ། ཚེ་དཔག་མེད་དང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སོགས་དང་། མགོན་ཁང་ཀ་གཅིག་ནང་ མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་བཅས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
གསུམ་པ་གཞན་མི་ལྡན་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི། གཞན་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དེ། དཔེར་ན། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་ཁོ་ན་སྐྱེན། བློ་བཟང་རྒྱ་སྐད་ཁོ་ན་ལ་མཁས།
བཞི་པ་གཞན་ལ་མི་ལྡན་པ་མ་ངེས་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ། དཔེར་ན། སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་རྩིས་ལ་མཁས། འཛིན་གྲྭའི་ནང་བློ་བཟང་ཁོ་ན་རྒྱ་སྐད་ལ་མཁས།
ལྔ་པ་ལྡན་པ་ཙམ་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི། ལྡན་པ་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ། དཔེར་ན། སྲིད་སྒྲུབ་རྩིས་མཁས་པ་ཁོ་ནའོ། ། བློ་བཟང་རྒྱ་སྐད་མཁས་པ་ཁོ་ནའོ། །
སྤྱི་ལོ་༡༧༤༢ལོར། ཝོའུ་སོ་པེལ་རེས་སི་རུ་གནས་སྤོས་བྱས་པ་དང་། རང་དབང་གང་ཤར་དང་རང་སྣང་ཅི་འདོད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་རུ། ཝོའུ་སོས་རྡེས་ཏི་ཝོ་དང་འདྲ་བའི་མཁས་པ་མང་པོ་ངོ་ཤེས་པ་དང་། ཝོའུ་སོ་ལགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ལ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་རེད།
ཝོའུ་སོའི་སློབ་གསོའི་ལྟ་སྒྲུབ་ལ། ཕི་ལཱ་ཐྲོ་ལ་སོགས་པས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བས་ཁོང་གིས། རང་བྱུང་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ཅིག་གསར་དུ་གཏོད་ནས། ཕྱི་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་བའི་སྡེ་ཚོགས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཐེབས་ཡོད་རེད།
ཁོང་གི་ཆབ་སྲིད་ཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྗེས་སོར་གྱི་མ་ཁེ་སིའི་རིང་ཤུགས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་རེད།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་གསེར་ཁོག་དགོན་དགའ་ལྡན་དམ་ཆོས་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་སའི་ཆ། ཙོང་ཆུ་སྔོན་མོའི་བྱང་རྒྱུད། ད་ལྟ་ཏ་ཐུང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གསེར་ལུང་ཞེས་པར་བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ལ་བཏབ་ཅིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་སུམ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན།
དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་མ་དགོན་བྱ་ཁྱུང་ཐེག་ཆེན་ཡོན་ཏན་དར་རྒྱས་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་ས་འཛིན་ཙོང་ལ་རིང་མོར་ཉིན་སྲིབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ལྷོ་བྱང་གི་ཆ་གཉིས་ལས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་རྨ་ཀླུང་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཉེ་འགྲམ། ད་ལྟ་ཧྭ་ལུང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་བྲག་ཁྱུང་ཞེས་པའི་སར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཤར་ཕྱོགས་རིགས་པའི་དཔའ་བོ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་ བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་བགྲང་བྱ་ཉེར་གསུམ་པ་སྤྱི་ལོ་ ས་གླང་ལོར་བཏབ་ཅིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན།
ཁྱུང་ཐར་རྒྱལ། ང་རང་གསར་རྩོམ་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་འགོར་སོང་།དེའི་རིང་ལ་ངས་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་ཞེས་པར་སློབ་སྦྱོང་ཞིག་དང་འགན་ཁུར་ཞིག་གི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་ཡོད། སྙན་ངག་འབྲི་བའི་ལས་དེ་སྐྱུར་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་མིག་སྔའི་བར་དུ་སྐྱེས་མ་མྱོང་། ཕྱིན་ཆད་ཅི་འདྲ་ཞིག་དུ་འགྱུར་མིན་དེ་ང་ཚོས་ཕྱིན་ཆད་མཐོང་གི་རེད།སྙན་ངག་སྐྱུར་བ་དེ་རང་ཉིད་སྐྱུར་བ་མ་རེད་དམ།ཡིན་ནའང་། ངས་རང་ཉིད་སྙན་ངག་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་ཚད་ཐིག་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དེ་དངོས་གནས་ཤེས་ཀྱི་མེད།
ཁྱུང་ཐར་རྒྱལ། སྙན་ངག《རྐྱང་ཐང》ལ་ཀློག་པ་པོ་དང་དཔྱད་བརྗོད་པའི་སྡེ་ན་ཅུང་དགའ་བསུ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་འདུག དེ་ལ་དགའ་བསུ་དེ་འདྲ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཙོ་བོ་སྙན་ངག་དེ་ངས་ཇ་ཁ་ཆང་ཁ་ཡི་རྩེད་མཚར་ཙམ་དུ་ངོས་མ་བཟུང་བས་ཡིན།ངས་སྙན་ངག་《རྐྱང་ཐང》ཞེས་པ་འདི་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་བྲིས་པ་ཡིན། གནད་དོན་དེ་ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་མཚོ་སྔོན་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་གྱི“ཁ་བའི་ཞབས་རྗེས”ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་དེ་འདྲ་རང་ཡིན།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། ཁྱེད་ཀྱིས་བྲིས་པའི《འདི་ལྟར་བཤད་ན་ཨེ་རུང》ཞེས་པའི་རྩོམ་དེར“སྐོར་ཞིག་གིས་སྙན་ངག་འབྲི་བ་དེ་ཇ་ཁ་ཆང་ཁ་ན་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཏུ་བསམ་ཡོད།ངས་བལྟས་ན་སྙན་ངག་འབྲི་བ་དེ་ལས་སླ་མོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན”ཞེས་འཁོད་འདུག ཁོ་བོས་བསམ་ནའང་སྙན་ངག་འབྲི་བ་དེ་ལས་སླ་མོ་ཞིག་གཏན་ནས་ཡིན་མི་སྲིད།དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་སྦྱར་ནས་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བོ་ཞིག་བཤད་ན་ཆོག་གམ།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། ཁྱེད་ཀྱི་སྙན་དེབ་ཐོག་མ《ཁ་བ་དཀར་པོ》ཞེས་པར་སྐུ་ཞབས་དགེ་གཉེན་ལགས་དང་རེབ་གོང་རྡོ་རྗེ་མཁར་སོགས་ཀྱིས་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་གནང་འདུག ད་ལྟ་སྙན་དེབ་དེར་ཕྱིར་ལྟ་བྱེད་དུས་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའམ་མི་འདང་ས་ཨེ་ཡོད།སྙན་དེབ་དེས་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་གསར་རྩོམ་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཐེབས་ཡོད་དམ།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། སྐུ་ཞབས་ཁྱུང་ཐར་རྒྱལ་ལགས། སྐུ་ཁམས་བཟང་། ཁྱེད་རང་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་སུ་ཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་ག་ཙམ་འགོར་སོང་།དེའི་རིང་ལ་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་ཞེས་པར་རྣམ་འགྱུར་ག་འདྲ་ཞིག་བཟུང་བ་ཡིན། ཡང་ན་ལས་དེ་བསྐྱུར་འདོད་ཀྱི་བློ་འདྲ་སྐྱེས་ཨེ་མྱོང་།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གིས་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ལས་རང་ཉིད་བློ་ཡིད་ཚིམས་པའི་སྙན་ངག་ཅིག་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ།དེ་གནས་བབ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བྲིས་ཤིང་། དེས་རང་ཉིད་ལ་བྱིན་པའི་ཚོར་བ་ངོ་མ་བོ་ཀློག་པ་པོ་དང་མཉམ་དུ་མྱོང་རོལ་ཞིག་བྱས་ན་ཅི་འདྲ།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་ནང་དང་བསྡུར་ན་དུས་དེབ་སོགས་སུ་ཉིད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་།དེ་ནི་དུས་ཚོད་མེད་པས་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ན་ཚོད་ཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནམ། རྐྱེན་ཅི་ཡིས་བཟོས་པ་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱས་ཆོག་གམ།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། ཁྱེད་ཀྱི་སྙན་ངག《རྐྱང་ཐང》དེར་ཀློག་པ་པོ་དང་དཔྱད་བརྗོད་པའི་སྡེ་ན་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བསྒྲེངས་ཤིང་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ཁྱེད་ཀྱིས་བལྟས་ན་དེར་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག་འདུག་སྙམ།
ཁྱུང་ཐར་རྒྱལ། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་སྙན་ངག་དེ་ངེས་པར་ཏུ་འགན་ཁུར་ཅིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ན་འགྲིག་གི་རེད། མིག་སྔའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་གི་ཉམས་ཉེས་ལ་བལྟས་ན་ལྷག་པར་དེ་འདྲ་མ་རེད་དམ།
ཁྲི་སེམས་དཔའ། ཁྱེད་ཀྱིས་བལྟས་ན། སྙན་ངག་པ་ཞིག་དང་ལྷག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན།སྙན་ངག་དེ་འགན་ཁུར་ཞིག་རེད་དམ་ཡང་ན་རོལ་རྩེད་ཅིག་རེད་འདོད། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར།
གཤེན་རབ་ཀྱིས་བྱ་བ་དེ་ཐབས་རྡུག་གི་ལས་སུ་གསུངས་པས་བདུད་ཀྱི་མཚང་ལ་ཕོག་ནས་ཤིའོ། །ཐབས་ཇུས་དེས་ཀྱང་གཤེན་རབ་མ་ཐུལ་བས་བདུད་ཁྱབ་པས་དྲག་པོས་དམག་འདྲེན་དགོས་པར་བཀའ་བསྒོས་ཀྱང་། ཕས་དྲག་པོའི་དམག་གིས་གཤེན་རབ་མི་ཐུབ་པས་ད་དུང་ཞི་བས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་བསླུ་ཐབས་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ཏེ་སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཁྲམ་ལ་འདེབས་པ་ཞིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས་འོལ་མོའི་གླིང་དུ་མི་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡང་།
འབྲི་ཆུ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆུ་ཆེན་འབྲི་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་གཙང་པོ་ཨ་མ་ཞིག་ཡིན། གཙང་པོ་དེ་ནི་གདང་ལའི་རི་རྒྱུད་རྒྱ་ལ་རྩི་ཟླུམ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བབས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་རྒུ་མདོ་བརྒྱུད་བོད་དང་ཟི་ཁྲོན་འབྲེལ་མཚམས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བརྒྱུགས་ཏེ་མཐར་བོད་ལྗོངས་སྨར་ཁམས་རྫོང་བརྒྱུད་ཡུན་ནན་ཁུལ་དུ་བཞུར། ཆུ་བོ་འདི་བོད་ཁོངས་སུ་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ལྔ་བརྒྱ་བཅུ་མེད་དགུ་ཙམ་དང་ཆུ་བོ་འབབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཉིས་ཁྲི་སུམ་སྟོང་བརྒྱ་མེད་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཟིན།
ཟླ་ཆུར་རྫ་ཆུ་དང་ངོམ་ཆུ་ཞེས་པའི་གཙང་ལག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་རྫ་ཆུ་ནི་མཚོ་སྔོན་རྫ་སྟོད་རྫོང་ཁོངས་རི་བོ་ཤྭ་ར་སྐྱའི་ནས་འབབ། ངོམ་ཆུ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཧོར་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཝ་མོ་ལའི་རྒྱུད་ནས་བབས་ཏེ་ཆབ་མདོ་གྲོང་བརྡལ་དུ་གོང་གསལ་རྫ་ཆུ་དང་ཟླ་འགྲིལ་ནས་སྨར་ཁམས་རྫོང་བརྒྱུད་ཡུན་ནན་དུ་བཞུར་རྗེས་མེ་ཀོང་གཙང་པོར་འགྲིལ། དེ་ནས་འབར་མ་དང་། ལ་འོ། ཐེ་གོ། ཅན་པོ་ཀྲེ། གཡོས་ནན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱུད་མཐར་ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་མཚོ་ལྷོ་མར་འབབ། བོད་ཁོངས་སུ་ཟླ་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་སུམ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཟིན།
ཆུ་བོ་འདི་ནི་གདང་ལའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་རྫོང་ཁོངས་ནས་བབས་ཏེ་ནག་ཆུ་དང་། འབྲི་རི། སྦྲ་ཆེན། སོག དཔལ་འབར། སྟེང་ཆེན། ལྷོ་རོང་། དཔའ་ཤོད། མཛོ་སྒང་སོགས་རྫོང་ཁག་བརྒྱུད་ནས་ཡུན་ནན་དུ་བཞུར་རྗེས་འབར་མའི་སར་ཝུན་གཙང་པོ་བརྒྱུད་མཐར་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་འབབ། བོད་ཁོངས་སུ་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་བཞུར་ཡུལ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཆིག་འབུམ་ཁྲི་མེད་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པས་ཆུ་བོ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཆུ་ཆེན་གཉིས་པར་གྲགས།
དེ་ནི་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་གངྒཱ་ཞེས་བརྗོད། ཆུ་བོ་འདི་ནི་གངས་མཚོའི་ནུབ་ཕྱོགས་གུ་གེའི་ཡུལ་གྱི་སྟོད་རྡུལ་ཆུ་ཞེས་པའི་རི་གླང་ཆེན་གྱི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་ཐོན་ཏེ་པྲེ་ཏ་པུ་རི། ཁྱུང་ལུང་། མདའ་བའི་མཐུད་ཟམ། སྡོང་པོ་དང་མ་ནང་། མཐོ་ལྡིང་ལྕགས་ཟམ། རྩ་ཧྲེང་གི་ཡར་འདྲེས་ཀུ་ལི། རོང་ལྗོངས་རྒྱ་ཟམ། སྤྲིན་ཟམ་འོབ། སིབ་སྐྱིད་ལ་གཞོལ་ནས་ཁུ་ནུ་རམ་པུར་དང་། སིམ་ལ་ཧི་མ་ཅལ། བྷཀ་ར་ནང་གལ། པན་འཇབ་ཅན་གྲི་གྷཀྲ། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཤར་ངོས་ནས་ཨ་རབ་འབི་ཨན་མཚོ་ཁུག་ཏུ་འབབ་བོ།།
མདོར་ན་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མངའ་རིས་ཁུལ་ནས་བརྒྱུགས་པའི་ཕྱི་འབབ་ཆུ་བོ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ནི་རྒྱ་གར་གཙང་པོའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་འཁེལ་ཡོད།
སེང་གེ་ཁ་འབབ་ནི་ཁ་འབབ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ཞེས་བརྗོད། ཆུ་བོ་འདི་ནི་གངས་མཚོའི་བྱང་དུ་འབྲོང་པ་སེང་སྟོད་ཡུལ་གྱི་བྲག་རུ་སེང་གེའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་ཐོན་ཏེ་འབྲོང་བ་སེང་སྨད། འབྲི་བྱི། གཞུང་པ་མ་མཚན་གྱི་ནུབ་བརྒྱུད། རྩོས་ཚོ། རྒྱ་སྨུག གླང་ཆུ། སྒར་བཀྲ་ཤིས་སྒང་། བདེ་མཆོག ལ་དྭགས། བལ་ཏི། ཧོར་སོགས་བརྒྱུད་དེ་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཨི་སེ་ལ་མ་བྷཏ་ནས་བཞུར་ཏེ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་དང་འདྲེས་ནས་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཨ་རབ་བྷི་ཨན་མཚོ་ཁུག་ཏུ་བབས་མཐར་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས།
མདོར་ན། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མངའ་རིས་ཁུལ་ནས་བརྒྱུགས་པའི་ཕྱི་འབབ་ཆུ་བོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ནི་རྒྱ་གར་གཙང་བོའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་འཁེལ་ཡོད།
དེ་ནི་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་སིན་དྷུ་ཞེས་བརྗོད། ཆུ་བོ་འདི་ནི་གངས་མཚོའི་ལྷོ་ཡི་ལང་ཀ་པུ་རང་གི་ཕུ་རི་བྲག་རྨ་བྱའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་ཐོན་ཏེ་སྤུ་ཧྲེང་ཚོ་དྲུག་དང་འཁོར་ཆགས་ཞེར། སླེ་མི། འོམ་ལྷོ་བཅས་བརྒྱུད་དེ་བལ་ཡུལ་ཛུམ་ལང་། ཀར་ན་ལི་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཨུ་ཏར་པར་སྡེ་ཤ་དང་། བྷི་ཧར་གྱི་གཞུང་གཤགས་ནས་བྷེ་གོལ་བརྒྱུད་དེ་འབང་ལ་སྡེ་ཤའི་ཌ་ཀ་ནས་བྷེ་གོལ་མཚོ་ཁུག་ཏུ་འབབ་ཅིང་མཐར་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་བཞི་ལྷན་དུ་འདས་པའོ།
མདོར་ན་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཁུག་རེ་ལ་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་གཉིས་རེ་འབབ་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། དོན་དུ་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བཞི་ལྷན་དུ་འདུས་ཏེ་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཙོ་གནད་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཡི་གཏེར་མཛོད་ཡིན་ཞེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་གིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱང་མཛད་ཡོད་དོ།
དེ་ལྟར་སྟོད་མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་གངས་མཚོའི་གནས་དེ་ནས་ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཕྱོགས་བཞི་ལ་འབབ་ནས་མཐར་རྒྱ་གར་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་།
གྲགས་པ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཁྱབ།ཅེས་གསུངས་ལ་མངའ་རིས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་བཤད་སྲོལ་ལའང་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་གུ་གེ་གཞུང་ལ་འབབ། གུ་གེ་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་བ་དེ་ནས་བྱུང་། སེང་གེ་ཁ་འབབ་ལ་དྭགས་ཡུལ་ལ་འབབ། ལ་དྭགས་དཔའ་རྩལ་ཆེ་བ་དེ་ནས་བྱུང་། རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་གྲོ་ཤོད་གཞུང་ལ་འབབ། པུར་མོ་ཁ་དོག་མཛེས་ལྡན་དེ་ནས་བྱུང་། ཞེས་ཆུ་རེས་ཁྱད་ཆོས་རེ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།
ནང་འབབ་ཆུ་བོ་ནི་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དབྱེ་མཚམས་ཀྱི་ནུབ་ངོས་དང་། གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷོའི་བྱང་རྒྱུད། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་དབྱེ་མཚམས། གཞན་ཡང་རི་མོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བྱང་རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ནས་རྒྱུག་གི་ཡོད།
ད་ལྟ་རྒྱུད་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། ཛམ་ལྷའི་མཆོད་ཀོང་། མགོན་པོ་གསུང་བྱོན་མའི་སྐུ་རྒྱུ་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ་སྔོན་གྱི་གསང་སྔགས་མཁར་དགོན་པའང་གསར་བཞེངས་གནང་བསྒྲུབས་པ་ཡིན།
ཡང་དེ་ནས་ལྷ་སའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་དུས་བྲག་དཀར་ཞོལ་ཞེས་པར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་དགོན་པའི་རྗེས་ཤུལ་དང་། ཡང་དེ་དང་ཉེ་བར་སྨན་ཆུ་ཁ་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་སྨན་ཆུ་དགོན་པ་ཞེས་པ། ཡང་བསམ་འགྲུབ་གླིང་ཞེས་པའི་ཕུར་ཟབ་ཕུ་ལུང་ངམ་ཆོས་ལུང་ཞེས་པར་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་སྒྲུབ་གནས་སུ་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་། མགོན་པོའི་བླ་མཚོ་ཡོད། གནས་དེར་ཞབས་དཀར་བ་དང་ཇོ་ནང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཡང་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཞེས་གསུངས།
དེ་ཡང་ཡེ་ཤུ་ནི་ལས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ལ། མ་ཤུ་ཀ་གང་ལས་བསྒྱུར་བ་ཤེས་མ་སོང་།
༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༣༠ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སུའུ་ལི་ཧྲེར་༢༠༡༤ལོའི་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་དེ་ཧྥ་རན་སིར་ཚོགས་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དངོས་སུ་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཧྥ་རན་སིའི་1950ལོའི་རྗེས་སུ་ཡང་སྐྱར་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཐེངས་དེ་ཡིན་རེད། མ་ཟད་དེ་ནི་གླིང་ཆེན་བཞིའི་འཁོར་གཉེར་བྱེད་ཐེངས་མཇུག་མ་དེ་ཡང་རེད།
༢༠༡༠ལོའི་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་ནང་ཐོན་པའི་འཇར་མན་གྱིས་དབྱིན་ཀ་ལན་ལ་བརྒྱབ་སྟངས་ནོར་ཏེ་བཟོས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡིན།ཡི་ཚོགས་གཙོ་པུའུ་ལཱ་ཐེ་ཡིས་གསལ་སྟོན་གནང་གསལ་ད་ཐེངས་ཀྱི་མགྲན་སྡུར་ནང་འཕྲུལ་མིག་གིས་རོགས་སྐྱོར་ལྡན་པ་གཙོ་བོའི་ཐག་གཅོད་གཏོང་ཐབས་སྤྱད་ཡོད་པས་དེས་ཐག་གཅོད་ནོར་ཐལ་གྱི་གནད་དོན་ཉུང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུང་ཡོད།
དར་མདོ་གྲོང་ཁུལ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་རྒྱང་བའི་སར་ལྕགས་ཀྱི་དཔྱང་ཟམ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་མི་ཉག་གླིང་ཆུ་ཁྲ་མོ་ཞེས་པའི་ཆུ་བོའི་ཐོག་ལ་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད། མི་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱང་ཟམ་དེར་མི་ཉག་ལྕགས་ཟམ་ཞེས་པ་དང་ས་གནས་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་པའི་གྲོང་སྡེ་ལ་ལྕགས་ཟམ་ཁ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་དར་དེ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གོང་མའི་ནང་མཛོད་ནས་དར་བའི་ཁ་བཏགས་འདོམ་གསུམ་མ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ན་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་དེ་ལྷག་ཏུ་ལག་ལེན་བྱ་བའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་དང་ཁྱད་མཚར་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་རིག་གནས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད།
ཁ་བཏགས་འབུལ་ཡུལ་ནི་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་གསུམ་མཆོད་མཇལ། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་། བླ་དཔོན་མཇལ་འཕྲད་དང་། འཚམས་འདྲི། དགའ་རྟགས། གཟེངས་བསྟོད། མགྲོན་པོ་སྐྱེལ་བསུ། གཉེན་སློང་། ཞུ་བཤག དུས་སྟོན། གླུ་གཞས། དེ་བཞིན་ལེགས་སྐྱེས་གནང་སྦྱིན་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་དང་ལྷན་དུའང་ཁ་བཏགས་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་གང་མང་ལ་འབུལ་ཆོག་པ་ཡིན།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱུད་བཞིའི་འབྲུ་འགྲེལ་བཻཌཱུར་སྔོན་པོ་བརྩམས་ཤིང་།དེའི་མེ་བཙའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་གནའ་བོའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གི་ལེགས་ཆ་བསྡུས་ཏེ་མེ་བཙའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་གཞག་ཞིབ་རྒྱས་སུ་གསུངས་ཤིང་།མེ་དམིགས་གོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་འཁོད་ཡོད་པར་མ་ཟད།གང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་མན་ངག་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ནད་ཁག་སོ་སོའི་གསོ་བཅོས་སྐབས་སུའང་མེ་བཙའི་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བཀོད་ཡོད།
སྤྲ་བ་དྲིལ་མ་གསང་མིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་མེ་སྦར་ནས་བཙོ་བསྲེག་བསྲོ་བདུག་བཞིས་ནད་བཅོས་ཐབས་ཤིག་གོ །
བཀའ་བརྒྱུད་ས་སྐྱ་དགེ་ལྡན་ལུགས་སྲོལ་ཡང་། ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་འཕྲིན་ལས་འདི་ལ་བརྟེན། །
སྟོད་ནས་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་བོ་ཡིས། ། རྒྱལ་བསྟན་རྩ་བ་འདུལ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ། །
དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ཡི་ལུགས་སྲོལ་མཆོག ། སྟོན་པས་སྲོལ་ཕྱེ་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱིས་སྤེལ། །
མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཁྱུང་བོ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། གཡས་རུ་ཤངས་སུ་དགོན་པ་བརྒྱ་རྩ་བཏབ། །
དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་གར་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་བལ་ཡུལ་དང་ འབྲུག འབྲས་ལྗོངས་སོགས་ཉེ་འཁོར་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ཟ་སེམས་ཀྱིས་ཞི་དྲག་གི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་ཤིང། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་ 1868 ལོའི་དབྱིན་འབྲུག་དབར་ཆིངས་ཡིག་གི་ནང་དོན་དང།.
སྤྱི་ལོ་ 1885 ལོར་དབྱིན་ཇི་དང་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་དབར་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་ནང་དབྱིན་ཇི་བ་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་དུ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་སྐབས་བོད་ནས་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་ཆོད་དོན་བཞག་པ་བཅས་ལ་བོད་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་མ་བྱས་ཤིང་ ས་གནས་རྫོང་གཞིས་ཁག་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་གཅིག་ཀྱང་བོད་ནང་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་ཁྱབ་གནང།
ཕྱི་ལོ་ 1890 ལོར་གཞུང་ཞབས་བསྐོ་བཞག་སྐབས་མིའི་འཇོན་ནུས་དང་སྤྱི་མོས་དྲང་ཚུགས་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོར་བཟུང་དགོས་པ་ལས་ སྔར་ལམ་ཕ་གཞིས་རྒྱུན་འཛིན་ཁོ་ནའི་ལམ་དུ་འགྲོ་མི་རུང་བའི་རྒྱས་དཔྱད་དང། གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་འདོམས་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པའི་ལས་སྣེ་ཚོར་བཀའ་བསྒྱུར་དང་ཆོས་སྡེ་སོ་སོར་དཔྱད་ཁྲ་སྩལ། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཤོག་དངུལ་ཊམ་ལྔ་བཅུ་དང་ ཊམ་ཉེར་ལྔ་སོགས་དང་ ཟངས་ཊམ་བཅུ་སྒོར་དཔར་འགྲེམས་གནང་བ་མ་ཟད་ གསེར་ཊམ་ཡང་པར་འདེབས་མཛད་
སྤྱི་ལོ་1904ལོར་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་དབྱིན་དམག་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཆུ་ཤུར་ལྕགས་ཟམ་ཁར་འབྱོར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་ཉེན་ཁ་གཡོལ་ཆེད་སོག་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང༌། དེའི་ཕྱི་ལོ་ཤིང་སྦྲུལ་ སྤྱི་ལོ་1905ལོར་སོག་ཡུལ་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་པས་མཚན་སྙན་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ། ཟང་ཟིང་གི་འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱུང༌། སྤྱི་ལོ་1906ལོར་སི་ཁྲོན་ཙུང་ཏུ ་ཀྲོ་ཨེར་ཧྥེང་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁམས་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས།
རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཡབ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་དང༌། ཡུམ་བློ་བཟང་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་བྱི་ སྤྱི་ལོ་1876ལོར་དྭགས་པོ་གླང་མདུན་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། དེའི་ཕྱི་ལོར་རྒྱལ་ཚབ་རྟ་ཚག་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་དང་བཀའ་ཤག་གི་ལས་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྐྱོང་གི་ལུང་དང་རྨི་ལྟས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གླང་མདུན་ཚང་གི་སྲས་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་རྒྱ་མཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཤིང་ལྷ་སར་གདན་འདྲེན་ཞུས།
དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ས་སྟག་ སྤྱི་ལོ་1878ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཤིང་མཚན་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་བྲལ་དབང་ཕྱུག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་གསོལ། དགུང་ལོ་བཞི་པའི་ས་ཡོས་ སྤྱི་ལོ་1879ལོར་པོ་ཏ་ལའི་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ཆུ་རྟ་ སྤྱི་ལོ་1882ལོར་པཎ་ཆེན་དང་རྟ་ཚག་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་མདུན་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས།
དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་པའི་ས་བྱ་ སྤྱི་ལོ་1909ལོར་སྐུ་འབུམ་བརྒྱུད་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས། ལྷ་སར་འབྱོར་ཁར་བོད་བཞུགས་ཨམ་བན་ལྱེན་ཡུས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་བསུ་བར་ཕེབས་ཀྱང་གོང་ས་མཆོག་གིས་དགྱེས་ཚུལ་མ་བསྟན་པས་དེ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་ཏེ་ཨུ་རུ་སུའི་མཚོན་ཆ་ཁྱེར་ཡོད་པ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་སྔོག་བཤེར་བྱས་པས་སྐུ་ཆས་མང་པོ་བོར་བརླག་སུ་སོང༌། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་བོད་བཞུགས་ཨམ་བན་ལ་འབྲུ་རིགས་དང་གཟན་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་བསྒྲགས།
ཟི་ཁྲོན ་ནས་ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་བཙན་འཛུལ་གྱིས་ལྕགས་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་ 1910 ལོར་ལྷ་སར་འབྱོར་ནས་ མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང་་.
དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ཕག་ སྤྱི་ལོ་1911ལོར་འབྲུག་པ་རྒྱལ་པོས་ཀམལོན་སྦུག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཁམས་ཡངས་ཤིང་བཀོད་པ་ལེགས་པའི་སྤྲོ་མང་ཞིག་ཕུལ་བས་དེར་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་མཛད་བར་བཞུགས། རྒྱ་ནག་ཏུ་སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱིས་གསར་བརྗེ་བྱས་ནས་མན་ཇུ་སྲིད་གཞུང་མེད་པར་བྱས།
དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་བོད་འབངས་དཔོན་རིགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་རེ་སྐུལ་ལྟར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཡོངས་རྫོགས་བཞེས་ཏེ་གྱེས་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་སྤེལ།
རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ 1876 – 1933) དགུང་ལོ་གསུམ་ཐོག་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཤིང་མཚན་ལ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་བྲལ་དབང་ཕྱུག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་གསོལ། དགུང་ལོ་བཞི་བའི་ས་ཡོས་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༩ལོར་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ།
ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་འགོ་ནི3གློག་བརྙན་གྱི་གཟི་འོད་འབར་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་འདུག་ ལ། ༡༩༥༢ལོར ཡིས་འཁྲབ་ཁྲིད་དང་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་མཁན་ཀྱི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱིས ཞེས་པའི་བརྙན་ཐུང་མ་ཡིན་པའི་ཚོན་མདོག་ཅན་གྱི3གློག་བརྙན་ཐོག་མར་ཕབ་སྐྲུན་ བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༡༩༥༣ལོར ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་གྱིས་མཚོན་པའི3 འཇིགས་སྐུལ་གློག་བརྙན་ཐོན་འགོ་ཚུགས་འདུག་ལ། དེའི་ནང་དུ་༡༩༥༤ལོའི་ཟླ༣་པར-ཡིས་ཕབ་པའི ནི་དུས་ད་རག་བར་དུ་མུ་མཐུད་དུ་ཐོན་བཞིན་པའི3 འཇིགས་སྐུལ་གློག་བརྙན་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན།
དང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བཞེངས་པའི་ཕན་ཡོན་དམ་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། ལ་ལས་འདི་ན་རིང་ཆེན་སྣ་བདུན་དང་།ལ་ལས་དེ་བཞིན་ཟངས་དང་འཁར་བ་ལས། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར།རོ་ཉེ་དང་ནི་ལྩགས་སམ་ས་ཡར་རུང་། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་ཏེ། བལྟ་ན་སྔུག་པ་འཇིམ་པ་ལས་བྱེད་བཅུག
ཕྱི་ལོ་༡༦༨༤ལོར་བོད་དང་ལ་དྭགས་དབར་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཞག་པའི་ཆ་ཤས་སུ་བོད་གཞུང་གིས་ལོ་ངོ་གསུམ་རེའི་ནང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཚོང་པ་ལྷ་སར་ཡོང་ཆོག་པའི་སྣང་བ་བསྩལ། ལམ་སྲོལ་དེ་ནི་བོད་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཆད་་༼ཁ་ཆེའི་ཚོང་མ ༽642པའི་སྐབས་སུའང་མུ་མཐུད་དེ་གནས། ཀ་ཤི་མིར་དང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཚོང་པ་མང་པོ་ཚོང་འབྲེལ་དེ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ནང་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ། སྔོན་ཚུད་ནས་དེ་གར་བཅའ་སྡོད་བྱས་པའི་ཁ་ཆེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོངས་ཞུགས།
ཀ་ཤི་མིར་གྱི་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་ཁག་ད་དུང་བལ་ཡུལ་ནང་གཞིས་ ཆགས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་བལ་ཡུལ་དང་བོད་རིགས་ཀ་ཤི་མིར་ཁ་ཆེའི་དབར་ཚོང་འབྲེལ་བཙུགས། ཕྱི་ལོ་༡༧༦༩ལོར་པར་ཐི་ཝི་ན་ར་ཡཎ་ ཤའ་ གྱིས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀཐ་མན་གྲུ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོ་བལ་ཡུལ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་རྗེས། མང་པོ་ཞིག་བོད་ཡུལ་དུ་གྱར། ཕྱི་ལོ་༡༨༥༦ལོར་བོད་དང་བལ་ཡུལ་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པའི་རྗེས། ཁོང་ཚོས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་མཉམ་དུ་ཚོང་འབྲེལ་མུ་མཐུད་མཇུག་བསྐྱངས།
ཕྱི་ལོ་༡༨༤༡ལོར་ཀ་ཤི་མིར་ཌོག་རའི་དམག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས། ཁོང་ཚོར་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བའི་རྗེས། ཀ་ཤི་མིར་དང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཁ་ཆེའི་དམག་མི་མང་པོ་བཙོན་ཁང་དུ་ལུས། ཧིན་དུའི་ཌོག་རའི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱང་བོད་དུ་གཞིས་ཆགས་ནས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་བྱེད་པར་འདམ་ཀ་བྱས། ཁོང་ཚོས་མངའ་རིས་ཁམ་བུ་དང་ཀུ་ཤུ་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཤིང་ལུང་པའི་ནང་ལག་ལེན་བསྟར།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་། ཧུའེ་རྒྱ་རིགས་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་རྣམས་ཉིང་ཤ་ ནས་བོད་བྱང་ཤར་གྱི་མཚམས་ སུ་མདོ་སྨད་ཟི་ལིང་དུ་གཞིས་ཆགས། ཁོང་ཚོས་བོད་རིགས་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་རྒྱ་བོད་དབར་ཚོང་འབྲེལ་གོ་སྒྲིག་བྱས། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ལྷ་སར་གཞིས་ཆགས། དེ་གར་ཁོང་ཚོས་ཁ་ཆེ་ལྷ་ཁང་དང་དུར་ཁྲོད་བཞེངས་ནས་ཁ་ཆེའི་སྤྱི་ཚོགས་ལོགས་སུ་ བཙུགས།
སཱ་མཱར་ཁཱན་སྒྲི་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་ཨ་རབ་དང་། ཏིར་ཀི། ཀུ་རེ་སི། ཏ་ཟིག པུར་ཤུ་ཡཱ། སོག་པོ། བོད་སོགས་ཀྱིས་བཟུང་མྱོང་བའི་དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་མིའི་འགྲོ་བ་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་དང་ས་དབུས་རྒྱ་མཚོའི ་བར་གྱི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་དུ་ཆགས་པའི་དཔལ་ཡོན་ལྡན་ཞིང་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་ལྟའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཡོས་གཟི་བྷ་ཀི་སི་ཐན་ གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པའོ། །
ཁ་ཆེའི་བྷལ་ཏིའི་ཡུལ་དང་ ཀར་གིལ་གྱི་ཨེ་སི་ལམ་ཆོས་བྱེད་མཁན་དག་ནི་བོད་རིགས་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྔོན་ཆད་ནང་བའང་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་། རྗེས་སོར་ཤེ་ཡཱ་ཨེ་སི་ལམ ་ གྱིས་ཟ་ནཱེ་ཨེ་སི་ལམ་ འགའ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཁོའི་ཚོའི་གྲུབ་མཐར་བསྒྱུར་ཅིང་། དེའི་ཞོར་དུ་བོད་རིགས་དེ་དག་གི་དད་མོས་ཀྱང་ཁ་ཆེར་བསྒྱུར་ཏོ། །ཡང་ཅིག་བཤད་ན། བྷལ་ཏིའི་སྐད་ནི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྐད་ལ་ཐག་ཉེ་བ་ལས། ཡུལ་སྐད་གཞན་དང་ ཁྱད་པར་ཆེའོ། །
ཟ་ནེ་ཨེ་སི་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཆེའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་ལྟ་བ་ནི། སྟོན་པ་མོ་ཧཱ་མཱ་དྷིས་ཁོང་ཉིད་མ་གཤེགས་གོང་ལ་རྒྱལ་ཚབ་བམ་ཡང་ན་སྐུ་ཚབ་ཅིག་བསྐོས་པའི་གཏམ་གསལ་བོ་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་མོ་ཧཱ་མཱ་དྷིའི་སོ་ནཱ འམ་བཀར་གསན་ནས་ཁོང་གི་རིག་མའི་ཡབ་ཨ་བྷོ་བྷ་ཁིར་བྱ་བ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་སྟེ་ཀ་ལིབ་ཐོག་མར་བསྐོས་པར་འདོད་དོ། །
ཁ་ཆེ་བ་ཐོག་མར་བོད་དུ་བསླེབས་པའི་དུས་ཚིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྨུག་ལོང་ནང་ནས་བརླགས་པར་གྱུར་ཀྱང་། ཨ་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁྲོད་དུ་བོད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་ཀ་ལིབ་ ཨོ་མཱ་ཝེ་ཡཱའི ་སྐུ་དུས་སུ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་པས་ཁོང་ལ་ལུང་བ་དེ་གཉིས་སུ་ཨེ་སི་ལམ་ཆོས་སྤེལ་མཁན་གཏོང་བར་བསྐུལ་ཅིང་། དུས་ཕྱིས་སཱ་ལཱ་བྷེན་ཨབ་དྷོ་ལཱ་ཧཱ་ནཱ་ཧྥེ་ བྱ་བ་དངོས་སུ་བོད་དུ་བརྫངས་སོ། །
དུས་རབས ༨ དང་ ༩ ནང་དུ་ཀ་ལིབ་ཨ་བྷི་སེ་དྷིའི ་གཞུང་གིས་བོད་ལ་མུ་ནས་འབྲེལ་ལམ་འཛུགས་ཀྱིན་མོད། འོན་ཀྱང་། དེའི་དུས་ཁོ་ཚོའི་ཆོས་སྤེལ་གྱི་བྱ་བས་བོད་ཡུལ་ལ་ད་དུང་ཤུགས་རྐྱེན་གང་ཡང་ཐེབས་མེད། ཡིན་ཡང་། ཆོས་སྤེལ་བ་མང་ཆེ་བས་ས་གནས་བོད་མོར་གཉེན་བསྡེབས་ཏེ་བོད་ཡུལ་ནས་གཞིས་ཆགས་པར་བློ་ཐག་བཅད།
ཡིན་ནའང་། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་ཨ་རབ་ཀྱི་དཔུང་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པས། ཁ་བྷུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བས་ཨ་རབ་གཞུང་ལ་དབུ་བསྒུར་དགོས་བྱུང་། མ་ཟད་སྤྱི་ལོ ༨༡༢ སམ་༨༡༥ ཡས་མས་སུ་ཁོ་ཚོས་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱང་ཨེ་སི་ལམ་མམ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལ་བསྒྱུར་དགོས་བྱུང་ངོ་། །
ཤེ་ཡཱ་ཨེ་སི་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ལ་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ཡིན། དེའི་ལྟ་བ་ནི་ ཁ་ཆེའི་སྟོན་པ་མོ་ཧཱ་མཱ་དྷིས་ཨ་ལེ་ཨེ་བྷིན་ཐཱ་ལེ་བྷི་ བྱ་བ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་བསྐོས་པའི་གཏམ་དེ་འཐད་ལྡན་དུ་འཛིན་པའོ། །
སྤྱི་ལོ ༧༡༠ ནས ༧༢༠ བར་ཏེ་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱིས་བོད་ཡུལ་ལ་མངའ་མཛད་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཨ་རབ་པ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཁོ་ཚོ་བོད་དུ་གཤར་མགོ་བརྩམས། མ་ཟད་ཁོ་ཚོས་བོད་དང་ཤར་ཏིར་ཀི་གཉིས་ལ་ཕྱག་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལའང་ཁ་གཏད་བཅག་གོ། །
གཞན་ཡང་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་ བོད་དང་ནུབ་ཨ་རབ་གཉིས་བར་ལ་དམག་འཁྲུག་ཆེན་པོ་ལངས་ཤིང་། བོད་ཀྱིས་ཨ་རབ་ཀྱི་དམག་མི་ཇི་སྙེད་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོ ༨༡༠ ལོར་ཤར་གྱི་སོ་མཚམས་སུ་བཏང་ཞིང་བོད་ལ་སྲིད་ཞུ་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག
སྔོན་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་བྱས་པའི་ལ་མོ་ཧྲན་ཁུན་ གྱི་ཁ་སྒང་ གི་བོད་པ་དག་ལ་ཟ་ལར་རིགས་ ཀྱིས་ཨེ་སི་ལམ་གྱི་ཆོས་སྤེལ། གཞན་མཚོ་སྔོན་དུ་ཡང་ཁ་ཆེར་གྱུར་ཟིན་པའི་བོད་རིགས་འགའ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་ད་ལྟའི་ཧུའེ་རིགས་ལ་ངོས་འཛིན་ནོ། །
ཀ་ལིབ་ ཅེས་པ་ནི་ཨེ་སི་ལམ་གྱི་སྟོན་པ་ མོ་ཧཱ་མཱ་དྷི་ཨེ་བྷིན་ཨབ་དྷོ་ལཱ(.
ལ་མོ་ཧྲན་ཁུན། ཞེས་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་མིང་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་། བོད་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་བྲི་བར་ཆ་མ་འཚལ། དེ་བས། རེ་ཞིག་དོགས་གནད་དུ་བསྐྱུར་ཡོད།
རྒྱ་མོ་ཀ་ཤུ་སྨི་རེ་ནི་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་སུ་མཆིས། ལ་དྭགས་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་དང་འདབ་འབྲེལ་ཡོད།
སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཤུགས་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཁ་བྷུལ ་དང་སཱ་མཱར་ཁཱན་སྒྲི་ སོགས་ལ་བསླེབས་ཡོད།
ཞེས་པ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ལ། དེའི་སྒྲ་དོན་ནི་ཞི་བདེ་ཞེས་པར་གོའོ། །
སྤྱན་སྔ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་གྱི་སློབ་མ་བྱ་ཡུལ་པ་སོགས་ལས་སྤྱན་སྔར་བཀའ་བརྒྱུད་གསོ་བོར་བསྐྱངས། ཕྱིས་སྣར་ཐང་པ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་བར་ཆིག་རྒྱུད་དུ་མཛད་ཅིང་། དབུས་གཙང་གི་སའི་ཁྱོན་ཐམས་ཅད་དུ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་བྱོན་ཞིང་ཆོས་བརྒྱུད་རྒྱས་པ་བྱུང་ངོ་། །
སྐབས་དེར་བཀའ་གདམས་ཀྱི་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ་དུ་མས་དབུས་གཙང་གཙང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཀྱང་རྗེས་སུ་དགེ་ལུགས་སོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་བསྒྱུར་ཞིང་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ལས། དེང་གི་བར་མ་ཉམས་པར་ལེགས་གནས་ཡོད་པ་ནི་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་འཕྲུལ་ལས་བཏབ་པའི་རྭ་སྒྲེང་དགོན་དང་། གཏུམ་སྟོན་གྱིས་བཏབ་པའི་སྣར་ཐང་དགོན་ཁག་གདེ་དག་མཁན་བརྒྱུད་གསེར་རིའི་ཕྲེང་བ་བཞིན་མ་ཆད་པར་རྫོགས་མེད་བྱོན་ནས་མེས་པོ་དག་གིས་ཆོས་བརྒྱུད་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་མཛད་དོ། །
རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས།རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་ནཱ་ལེན་དྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤུལ་དུ་པ་ལིའི་ཡི་གེ་དང་ནང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བརྟག་དཔྱད་གླིང་ཞེས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཤིང་།སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཡི་གེ།ཉི་ཧོང་གི་ཡི་གེ རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེ པ་ལིའི་ཡི་གེ གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་བཙུགས་ཏེ།རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་ནས་འོངས་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་བསྡུས་ནས་ནང་བའི་ཆོས་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་སྐད།
བརྟག་དཔྱད་གླིང་འདིས་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ལ་པ་ལིའི་ཡི་གེ་ལས་བྲིས་པའི་ནང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལེགས་པར་བསྒྲིགས་ཤིང་ཞུས་དག་བྱས་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་ཡོད་དོ།།
དེ་ལྟར་གནའ་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ལས་བོད་ཀྱི་མིའུ་རིགས་བཞི་ཞེས་སེ་དང་། རྨུ་དང་། ལྡོང་དང་། སྟོང་སྟེ་རུས་ཚན་ཆེན་པོ་བཞི་ཆགས་པ་དང་། ཡང་དེའི་སྟེང་དབྲ་དང་འགྲུ་གཉིས་བསྣན་པས་མིའུ་རིགས་དྲུག་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་གྲགས།