polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ཕྱི་ལུགས་པས་ནད་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྲིན་རིགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ཞེས་པ་རང་ལུགས་ལྟར་ན་གཙོ་ཆེར་ཕོ་བའི་བད་མཁྲིས་རླུང་གསུམ་གྱི་མེ་དྲོད་མཐུ་ཞན་པས་ཁ་ཟས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་མ་ནུས་ཤིང༌། སྙིགས་མ་དྭངས་མའི་རྩ་སྦུབས་སུ་ཤོར་བ་ཟུངས་སུ་མ་སྨིན་པར་ངན་ཁྲག་རྒྱས་ཏེ་མཆིན་རྩར་གནས་པ་ལྷན་སྐྱེས་སྲིན་དང་བསྡོངས་ནས་ནད་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ངེས།
མཆིན་ནད་ལྡེམ་བུ་ནི་༼ ༽དེང་དུས་ནུབ་ལུགས་པས་གྲགས་ཆེ་བའི་ནད་གཞི་ཧེ་པ་ཀྲ་ཡེ་ཀྲི་སི་སྦི་ཞེས་པ་བོད་ལུགས་ནས་དྭངས་མ་མ་ཞུ་མཁྲིས་ནད་དུག་ཐབས་ཡིན་པར་འདོད། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་སྨྲས་ན་ནད་གཞི་འདི་གསར་པ་ཞིག་མིན་པར་གནའ་དུས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
ང་འགྲོ་ལྷོ་ནུབ་སྲིན་པོའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ༔ གདོང་དམར་སྲིན་པོ་འདུལ་དུ་འགྲོ་ཙ་ན༔ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་ལ་བཀོད་དུ་འགྲོ༔ ང་འགྲོ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཕོ་བྲང་འགྲོ༔ ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཕོ་བྲང་འགྲོ་ཙ་ན༔ སྲིན་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་འཛུད་དུ་འགྲོ༔ རྗེ་འབངས་ཡུན་དུ་སྐུ་ཁམས་བདེ་བར་བཞུགས༔ ཞེས་པ་ནས།
གླིང་ཕྲན་དེའི་འདབས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་བྱེ་མ་གསེར་ལྟར་འཚེར་བའི་ནང་དུ་སྐབས་རེར་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པའི་རྟ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་སྐབས་རེར་འགྲེ་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ད་དུང་རྒྱ་གར་བའི་ངག་རྒྱུན་གཏམ་རྒྱུད་དང་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ཀའི་ཁྲོད་དུ་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་སྲིན་པོའི་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་ས་རྔ་ཡབ་ལིངྐའི་ཡུལ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཚོང་པ་མང་པོ་རྟག་པར་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་ནས་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐོན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་མང་པོ་ལེན་དུ་འགྲོ་ས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པས་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་མངའ་རིས་སུ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་བཙུན་མོ་བཀའ་ཐང་གི་ལུང་ཚིག བོད་དང་ཞང་ཞུང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་བྱོན། །མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ནག་མོའི་འགྲམ་དུ་བཞུགས། །པད་མ་རྒྱས་པའི་ལྷ་ཁང་མཆོད་པ་ཕུལ། ། ཞེས་པའི་ལུང་དེ་རང་གིས་སྐབས་དེར་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཞེས་མི་འབོད་པར་པད་མ་རྒྱས་པའི་ལྷ་ཁང་ཞེས་འབོད་པ་བསྟན་ཡོད་པས། ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་གཡག་སྣ་འཕུག་འདོད་པ་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་སུ་མཆིས།
ཅེས་པ་འདིའི་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་དེད་ནས་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་གར་ཡོད་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་བྱ་སྟེ།
རྔ་ཡབ་གླིང་ཕྲན་ཟ་བྱེད་སྲིན་པོའི་ཡུལ༔ ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཆགས་སའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་དཀྱིལ་གྱི་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་པར་ཧ་ཅང་གསལ་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང་། ཟ་བྱེད་སྲིན་པོའི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེས་སྔོན་བྱུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སྲིན་རྒྱལ་ལིངྐ་མགྲིན་བཅུའི་ཡུལ་དེ་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་པོ་དགའ་བྱེད་དང་མཛེས་མ་སི་ཏ་གཉིས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ཤྲྰི་ལངྐའི་ཡུལ་འདིས་གནའ་དུས་སྲིན་པོས་གང་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པ་མི་ཤེས་རྒྱུ་ཅི་ཡོད།
ཤྲི་པ་དྷའམ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་རང་ཉིད་ལས་ངོ་མཚར་བའི་རྦབ་ཆུ་སྣ་ཚོགས་ཆལ་ཆིལ་དུ་འབབ་པ་དག་རི་རྩར་མཚེའུར་འཁྱིལ་བ་དང་། གྲུ་གཟིངས་ཀྱིས་བགྲོད་དགོས་པའི་གཙང་ཆེན་ཞིག་གནས་རིའི་ཉེ་འདབས་སུ་གྱ་གྱུར་བཞུར་བཞིན་ཡོད་པས། ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་རྩ་བའམ་རི་འདབས་དེར་ཀླུ་རྒྱལ་འཇོག་པོའི་གནས་མེད་པར་སུ་ཡིས་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་བམ།
ཨེ་མ་ཧོ༔ འདི་ནས་ཉི་མ་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ཤེད་ན༔ འདི་ནས་ཞེས་པའི་འདི་སྒྲས་སྙེག་ས་ནི་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པ་རང་ཉིད་བཞུགས་ཡུལ་དབེན་གནས་ཚེ་རིང་ལྗོངས་ཡིན་ལ། དེ་ནས་གཞལ་ན་ཉི་མ་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁེལ་པའི་ས་ཆ་ནི་རྒྱང་རིང་གི་ཤྲྰི་ལངྐའི་ཡུལ་རེད་གཏོགས་བོད་རང་གི་བྱེ་བྲག་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་མཚོ་མ་ཕམ་པའི་འགྲམ་དེ་གཏན་ནས་མ་ཡིན།
བཀོད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཙིཏྟའི་ས་འཛིན་སྤོ༔ ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་རི་འདིའི་དབྱིབས་བཀོད་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། ཤྲྰི་པ་ད་འདིའི་དབྱིབས་ནི་མིའི་སྙིང་གི་དབྱིབས་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ཁ་དོག་ཀྱང་སྙིང་ཤའི་མདོག་རང་དུ་མངོན་ཡོང་།
མཚན་མཐུན་དང་མཚན་ལྡོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་རུང་།ཕན་ཚུན་འདོད་པ་སློང་བ་དང་། ལུས་འབྲེལ་བྱེད་པ།འདོད་ཁུ་དང་སྲུང་ཤུབས་འདོར་ལེན་བྱེད་པ། གཞན་དེང་སང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་རང་གི་འདོད་སྐོང་ཡོ་ཆས་ སོགས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་བྱས་པ་གང་ཡིན་རུང་།ཕྱོགས་གཅིག་པོ་ཨེ་ཛིའི་ནད་དུག་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ལུས་པོའི་གཡོ་འགུལ་དང་གཙུབ་བརྡར་ཁྲོད་ཁམས་དང་གྲང་བ་སོགས་གཤེར་ཁུའི་རིགས་གསང་ལམ་དང་རྨ་ཁ།གས་སྐྱོན། སེན་ཁ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་ལུས་སུ་ཨེ་དུག་འགོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེར་ཕོ་མོའི་ལུས་འབྲེལ་འགོ་མཆེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད།
འོ་ན། སྲུང་ཤུབས་གྱོན་སྐབས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཡིས་བདེ་འཇགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ན།ཕོ་མོ་གཉིས་ལས་སུ་ཞིག་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཞེ་ན། སྲུང་ཤུབས་གྱོན་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཕོ་མོ་གཉིས་ལས་ཕོ་ལ་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཡོད་ཅེས་ཆེད་ལས་མཁས་པས་གསུངས་བཞིན་འདུག་གོ།
སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན།
ཞེས་པ་ལྟར། ས་མཐའ་རྟེན་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་སུ་དང་། ག་བ་ད་དྲག་མཐའ་རྟེན་ཅན་ལ་ཏུ། ང་ད་ན་མ་ར་ལ་མཐའ་རྟེན་ཅན་ལ་དུ། འ་མཐའ་རྟེན་ཅན་དང་རྗེས་མེད་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་རུ་དང་། རུ་བསྡུས་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ་ར་རྗེས་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་འཇོག་པ་དང་། ན་ལ་གཉིས་མཐའ་རྟེན་ངེས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་སོགས་དཔཔེ་བརྗོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ།
དཔེར་ན་རྗེས་འཇུག་སའི་རྗེས་སུ་སུ་ཡིག་ཡོང་བའི་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ནི། དབུས་སུ་འགྲོ། རྩྭ་ལྷས་སུ་རྩྭ་བཏུ། རང་གི་སྡོད་གནས་སུ་གད་བདར་བྱེད། བོད་ལྗོངས་སུ་སྲིད་དབང་འཛུགས། རང་ཁོངས་སུ་སྲིད་དོན་བྱེད། མདོ་ཁམས་སུ་ཇ་ཤིང་འཛུགས་ལྟ་བུ། འ་དང་མཐའ་མེད་མཐའ་རུ་ཡོང་བའི་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ། ནམ་མཁའ་རུ་གནམ་གྲུ་འཕུར། རྒྱ་མཚོ་རུ་ཉ་མོ་རྩེ། ས་གཞི་རུ་འབྲས་འདེབས། ཁང་བ་རུ་ཚོན་རྒྱག། སློབ་གྲྭ་རུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད།
རུ་བསྡུས་པའི་དཔེ། ནམ་མཁར་གནམ་གྲུ་འཕུར། རྒྱ་མཚོར་ཉ་མོ་རྩེ། ས་གཞིར་འབྲས་འདེབས། ཁང་བར་ཚོན་རྒྱག། སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད། ལྟ་བུའོ།
ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཕྲུ་གུར་སློབ་སྔུན་གྱི་སློབ་གསོ་དེ་ཙམ་འཐུས་ཚང་མིན་ལ།ལྷག་པར་ཏུ་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་སློབ་གསོ་དེ་ལས་ཀྱང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། འོ་ན། ཕྲུ་གུའི་བདེ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་ཨེ་ཛི་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་གསོ་གཏོང་དགོས་ཚེ།ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་ཞེ་ན།སློབ་གསོའི་ཐབས་ལམ་གསུམ་པོ་སྟེ་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་དང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་བཅས་སོ་སོའི་གོ་རིམ་གང་ནས་ཀྱང་འཐུས་ཤོར་ཏུ་འགྲོ་རུ་འཇུག་མི་རུང་སྟེ།
༢ ནེའུ་སློབ།ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་མལ་དུ་ཡོད་སྐབས་ནི་རྣ་བས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚད་མིག་གིས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པས་ཁོང་ཚོས་ཁ་གྲགས་མི་ཤེས་རུང་།ཕ་མ་གཉིས་པོའི་གཏམ་སྤྱོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཡོད་ཚད་ལད་མོ་ཡིས་སློབ་བཞིན་ཡོད་ཕྱིན། ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་གི་སྔུན་ནས་གཏམ་སྤྱོད་ལ་དོགས་ཟོན་བྱ་དགོས་པར་མ་ཚད།ཕྲུ་གུར་མིག་དཔེ་ལེགས་པོ་སྟོན་པའི་སྤྱོད་པར་ཞུགས་ཅི་ཐུབ་བྱ་དགོས།
༣བྱིས་སློབ།ངག་ཐོག་ནས་བྱིས་པའི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཨེ་ཛིའམ་ཨེ་ཛི་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱ་གླུ་དང་སྒྲུང་།གབ་ཚིགགཏམ་དཔེ་སོགས་བརྒྱུད་དེ་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་པ་དང་།རྒད་པོ་རྒས་ན་རྒོད་རབས་དང་རྒན་མོ་རྒས་ན་ཡག་རབས་སོགས་བཤད་དུས་སྔར་ཆུང་ངུའི་དུས་ཁོང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཨེ་འགོག་ལས་རིགས་ལ་བརྩོན་པ་བྱས་མྱོང་བའི་སྐོར་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་གཞོན་རབས་པར་བག་ཆགས་ལེགས་པོ་འཇོག་དགོས།
སྤྱོད་པའི་སྟེང་ནས་ཕྲུ་གུའི་སྔུན་ནས་འཛིང་རྩོད་མི་བྱེད་པ་དང་།དུད་ཆང་མི་སྤྱོད་པ།ལུས་འབྲེལ་མི་བྱེད་པ་གལ་ཆེ།གལ་ཏེ་ལུས་འབྲེལ་སོགས་བྱས་པ་ཕྲུ་གུས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བ་ཡིན་ན།ཕྲུ་གུའི་ན་ཚོད་དང་བསྟུན་ཏེ་ཕྲུ་གུར་དེ་ནི་མ་རབས་དང་ཐ་ཤལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་རབས་སོགས་བཤད་ནས་མགོ་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།དེ་ལེགས་པོ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐད་ཆའང་མི་བཤད་པར་སློབ་གསོ་ཚད་ལ་རན་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།
སྐྱེ་ཁམས་སློབ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དགེ་རྒན་ཚོས་འཛེམ་དོགས་དང་སྦ་གསང་མེད་པར་སློབ་མ་ཚོར་མིའི་ལུས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་དང་ཚུལ་མཐུན་གྱི་ཕོ་མོའི་ལུས་འབྲེལ་བྱེད་ཐབས།མཚན་མའི་གཙང་སྦྲ་བྱེད་ཐབས།ནམ་རྒྱུན་ལུས་ཁམས་དང་སེམས་ཁམས་ལ་བདག་གཅེས་བྱ་ཐབས།བུད་མེད་ཡིན་ན་ཟླ་མཚན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སེམས་ཆུང་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།གཞན་ཨེ་ཛི་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་བཤད་འགྲན་བསྡུར་སྤེལ་བ་དང་ཨེ་ཛི་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་རིག་འགྲན་བསྡུར་སོགས་སྤེལ་བའང་ཐབས་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
ཨེ་འགོག་ཡིག་ཆ་འགྲེམ་སྤེལ་དང་། གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་རྩྭ་འཛུགས་པ། ཨེ་ཛི་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་རྩལ་དགོང་ཚོགས་སྤེལ་བ།ཆེད་ལས་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བཅས་བརྒྱུད་དེ་གཞོན་རབས་པའི་སྙན་ལམ་དུ་ཆུང་དུས་ནས་རང་ལུས་བདག་སྐྱོང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་དགོས་ལ།འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་གི་ཤེས་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་དུ་འཇུག་དགོས་པར་མ་ཚད།ན་གཞོན་དག་མཉམ་ཞུགས་བྱ་རུ་བཅུག་ནས་ཆུང་དུས་ནས་སྤྱི་ཕན་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ་དང་དེའི་གོ་སྐབས་བྱིན་པའང་སློབ་གསོ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
སྤྱིར་བོན་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྟེང་དུ་མཚོན་བྱེད་ངག་གི་བརྡས་བཏགས་པའི་མིང་ལ། ཞང་ཞུང་སྨར་གྱི་སྐད་དུ་གྱེར་དང༌། སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བོན་ཞེས་གདོད་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དུས་ནས་ད་བར་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་དེ་སྔར་བྱུང་ད་གནས་སུ་ཡོད་པ་འདི་རེད།
དེ་ནས་གཤེན་ལོ་གསུམ་ལོན་པའི་ཚེ། འཕྲུལ་གཤེན་གྱི་བོན་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། ལྷ་དང་བྱད་ཀྱི་གཞུང་སྟེ། ལྷ་རྒོད་ཀྱི་སྨོད་བྱད། མ་མོའི་ཟོར་བྱད་ལ་སོགས་ཏེ། དབལ་བོན་སྟག་ལ་མེ་འབར་ལ་གཏད། གཤེན་རབ་ཉིད་ཡབ་དང་མཐུན་པར་གྲོང་ཁྱེར་ལང་ལིང་དུ་ཞང་མྱེས་ལ་ཞེ་ས་འབུལ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོ་ལ་ཁྲུས་ལ་གཤེགས། ཞང་མྱེས་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རྣམས་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་འཕྲོ་དང༌། སྟོན་པའི་ཞལ་མཐོང་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་སོ།
སྔར་བཞིན་ཉེ་མདའ་ཉེ་མཚུངས་བེད་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཡང་། ལག་རྩལ་འདི་ཡིས་སྐོར་འཕྲོ་ཁག་གཅིག་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། སྐུལ་འོད་ཆུན་པོ་མཆེད་པའི་འགྲོས་ཕྱོད་དང་མཉམ་འདུས་ཆེ་ཆུང་ཆུང་ཤོས་ཡང་དག་པར་རྩིས་རྒྱག་ཐུབ་པས། ཀོ་སི་འོད་ཆུན་མཆེད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་དང་དངོས་ལུགས་འོད་རིག་གཉིས་ཀྱི་སྦྲེལ་ཟམ་ལྟ་བུ་ཡིན།
འོད་རིག་པ་ནི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན། གཙོ་བོ་འོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང་། ངོ་བོ། བེད་སྤྱོད། ད་དུང་འོད་དང་དངོས་རྫས་བར་གྱི་ཕན་ཚུན་བྱེད་ནུས་དང་འོད་རིག་ཡོ་བྱད་བཟོ་བ་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད། འོད་རིག་པས་རྒྱུན་པར་དམར་ཕྱིའི་འོད་ཐིག་དང་། མཐོང་ཐུབ་འོད། སྨུག་ཕྱིའི་འོད་ཐིག་བཅས་ཀྱི་དངོས་ལུགས་སྤྱོད་པ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད། དེ་ཡང་འོད་ནི་གློག་སྡུད་རླབས་ཡིན་པས། གློག་སྡུད་རྩིབས་འཕྲོ་གཞན་པ་དེ། འཕྲོ་ཐིག་དང་། རླབས་ཕྲན། གློག་སྡུད་རྩིབས་འཕྲོ། སྐུད་མེད་གློག་རླབས་སོགས་ཚང་མར་འོད་དང་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།
འོད་རིག་པ་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་ན། འོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་ལ་རྒྱུན་པར་འོད་རིག་པའམ་༼འོད་རིག་དངོས་ལུགས་༽ཟེར། ཉེར་སྤྱོད་འོད་རིག་ལ་རྒྱུན་པར་འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་ཟེར། འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་ནང་སྣང་གསལ་མ་ལག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁག་ལ་༼སྣང་གསལ་བཟོ་སྐྲུན་༽ཟེར། བྱེ་བྲག་རེ་རེར་བེད་སྤྱོད་སྟངས་དང་། ལག་རྩལ། གནད་ས། ཆེད་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་མི་འདྲ་ས་མང་པོ་ཡོད། འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་ཁྲོད་དུ། ཅུང་གསར་དུ་དར་བའི་སྐོར་ལ་ལྷན་དུ་འོད་རྡུལ་རིག་པ་ཟེར།
འོད་རིག་པ་འཚོ་བའི་ནང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་བཞིན་ཡོད་པས། འོད་རིག་དངོས་ལུགས་དང་འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་གཉིས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་དུ་མང་པོ་ཞིག་འདྲེས་ནས་ཡོད། འོད་རིག་ནི་གློག་རྡུལ་བཟོ་སྐྲུན་དང་། དངོས་ལུགས་རིག་པ། གནམ་རིག གསོ་རིག་སོགས་རིག་ཚན་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ། ཚན་རྩལ་གལ་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་འོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་འདུས་ཡོད་དེ། མེ་ལོང་། རྒྱུ་ཤེལ་ རྒྱང་ཤེལ་ ཕྲ་མཐོང་ཤེལ་ སྐུལ་འོད་ འོད་ཚིན་ འོད་འཕྲོ་སྣེ་གཉིས་སྦུ་གུ་ འོད་ཝོལ་སོགས་སོ།།
འོད་ཅེས་པ་ནི་རང་རེར་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་རེད། འོད་ཅེས་པའི་དངོས་པོ་དེའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་སྐོར་ལ། ཚན་རིག་པ་འགའ་རེས་ ཞེས་པའི་རྡུལ་དུ་མ་འཕྱུར་བའི་ཆུ་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་གཞན་དག་གིས་གཡོ་བཞིན་རྒྱུ་བའི་རླབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དེང་དུས་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་མང་ཆེ་བས་རླབས་དང་རྡུལ་གཉིས་ཀའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གིན་ཡོད་འདུག
འོད་ཅེས་པ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། འོད་མདངས་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཨ་ཊོམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཚུལ་ནི་ཨ་ཊོམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཕྱི་རོལ་ནས་ཚ་དྲོད་དང་འོད་ཕོག་པ་ན། ཨ་ཊོམ་གྱི་རྡུལ་དེ་དང་དེའི་ནང་འཁོར་ཡུག་ཏུ་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་གནས་པའི་གློག་རྡུལ་ཞེས་པའི་མོ་རྡུལ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་ནས་སྤྲད་པའི་ནུས་པ་འཇིབས་འཐེན་ཀྱི་ཡོད།
འོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འོད་ཀྱི་རླབས་རྡུལ་སྣང་གཉིས་རང་བཞིན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་ཁོ་ནས་སྣང་ཚུལ་འདི་རྣམས་ལ་འགྲེལ་རྒྱག་ཐུབ། ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་ཏུ། འོད་ནི་འོད་རྡུལ་བྱ་བའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་གྲུབ་པར་འདོད།
ཚད་རྡུལ་འོད་རིག་གིས་ཆེད་དུ་ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་པས་འོད་རིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་རྒྱག་པ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད།
ཚད་རྡུལ་འོད་རིག་འཕེལ་རྒྱས་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་ལ། འོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གཙོ་བོ་ནི་རྨད་བྱུང་གློག་སྡུད་ར་བའི་གཞུང་ལུགས་དང་དེའི་འོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཟློས་མཐོ་ཉེ་མཚུངས་བྱ་བ་ཡིན། རྨད་བྱུང་འོད་རིག་ནི་རྩ་ལག་གཙོ་བོ་གཉིས་སུ་བགར་ཆོག་སྟེ། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་དང་དངོས་ལུགས་འོད་རིག་ཡིན།
ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནི་སྤྱི་ལོ༡༩༢༢ལོར་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་ལྷ་རྩེ་རྫོང་ལྷ་རྩེ་སྨོན་སྐྱིད་པའི་ཁྱིམ་དུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་སྔ་རྗེས་སུ་ལྷ་རྩེ་ཁུལ་གྱི་སྒེར་གཉེར་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད། དེ་ནས་ལྷ་རྩེ་ཆོས་སྡེའི་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་དང་གཙང་སྟོད་པ་ཆོས་གླིང་གི་མཁས་དབང་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལགས་སོགས་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན།
སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་བཞུགས་པའི་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལྡན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གྱི་དགེ་བཤེས་མཁས་དབང་ནོར་བུ་བཀྲ་ཤིས་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ཏེ་སྙན་གཞུང་མེ་ལོང་མའི་དཀའ་གནད་ལ་ཟབ་ཁྲིད་དོགས་གཅོད་དང་འབྲེལ་དོན་རྒྱན་སོ་ལྔའི་དཔེར་བརྗོད་ཞིབ་ཚགས་བརྩམས་འབུལ་མཛད་པ་སོགས་རྩོམ་རིག་ལ་སྦྱོང་བ་མཛད།
སྤྱི་ལོ༡༩༩༨ལོར་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་མཛད་དེ་༡༩༩༩ལོར་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་གདན་ཞུས་ལྟར་བོད་རིགས་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་གཙོ་ཁྲིད་སློབ་དཔོན་མཛད་པ་མ་ཟད་གཞན་ཡང་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་།ལྗོངས་མི་དམངས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རིན་གཞོན་པ་སོགས་གནང་མྱོང་།
བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་རྗེས།སྤྱི་ལོ༡༩༥༣ལོར་གཞིས་རྩེ་སློབ་ཆུང་གསར་དུ་བཙུགས་རྗེས་ཐོག་མར་སློབ་དོན་ཀྲུའུ་རིན་དང་དེ་ནས་དོན་བྱེད་ཁང་ཚུགས་སྐབས་དེ་གའི་རྒྱུན་ཨུ་དང་།རིག་སློབ་ཁོའི་ཁོ་ཀྲང་གཅིག་ལྕོགས་མཛད།
དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཕེབས་སྐབས་ཡུམ་གྱི་གཞིས་ཆབ་སྤེལ་ལ་བུ་དོད་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་མཚན་གྱི་མགོར་ཆབ་སྤེལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་མིང་འཇགས་ཤིང་དེ་ནས་བཟུང་འགག་པ་དང་། རྫོང་སྡོད། ལས་བྱ། ཚྭ་ཤོད་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་མཛད།
གཉན་པོ་གསང་བའི་རྟེན་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་ནང་དུ་བཞུགས་པར་གྲགས། དེ་རྗེས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་དུས་རྒྱ་ཕིབས་བསྒྲོན་གནང་མཛད་པ་བཅས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།
ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་ལྷ་ཁང་ནང་གསར་བཞེངས་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རཿསྐུའི་གཟུགས་སུ་སྔོན་ཙན་དན་གྱི་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རཿཚལ་བུ་བཞུགས་པ། སྔོན་ཙན་དན་གྱི་ཀ་བའི་ཚབ་ཏུ་ད་ལྟའི་ཤུག་པའི་ཀ་བ་ལ་སྔོན་གྱི་ཀ་བའི་ཚལ་བུ་ཕུལ་བ། གཞན་ཡང་གསར་བཞེངས་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་དང་། བློན་ཐུ་མི་དང་། མགར་སྟོང་བཙན་གྱི་སྐུ་བརྙན་། ལྷ་རི་དགོན་གྱི་རྟེན་གཙོ་ལྷ་རི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྔོན་དགོན་དེར་རི་བོ་ཆོས་གླིང་ནས་དགེ་འདུན་ལྔ་གྲྭ་ཞིག་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆོས་སོགས་གནང་དགོས།
ཡུམ་བུ་བརླ་མཁར་གྱི་གཡས་ངོས་སྨོན་འགྲོ་གྲོང་གི་ལྟག་ཏུ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གཏམ་སྙན་བཞུགས་ཁྲི་ཞེས་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། གཏམ་སྙན་ཞེས་པ་ནི་ས་པཎ་བཞུགས་ཁྲི་དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་གསུང་བཞིན་བཞུགས་པའི་སྐབས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་འཁྲུངས་པའི་གཏམ་གསན་པས་“གཏམ་སྙན་”ཞེས་པ་དེ་ནས་བྱུང་ཞེས་གསུངས།
བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུགས་རྒྱལ་ཁང་རྩེ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་མེར་གན་པཎྜིཏ་ཧུ་ཐོག་ཐུ་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་གྱི་འཁྲུངས་རབས་གསོལ་འདེབས་མོས་ལྡན་དད་གསོས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
དེ་ནས་རྗེས་སུ་དབུས་ཁུལ་དུ་རྡོ་རྗེ་བྲག་དང་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་སོགས་གདན་ས་གཙོ་བོར་གྱུར་མོད་ཇུར་གར་བའི་བྱས་ཉེས་ལས་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་བྱུང་།
རིམ་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ་དང་། དཔལ་ཡུལ་དགོན། ཞེ་ཆེན་དགོན། གླག་བྲག་རྫོང་དགོན། རྡོ་གྲུབ་ཆེན་དགོན་སོགས་སུ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་ལྟེ་གནས་སུ་གྱུར།
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་འགྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་རྗེ་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གསེར་ཐར་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ཕྱག་བཏབ་ནས་ཐུགས་སྟོབས་ཆེན་པོས་བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱིས་སྒོ་ནས་གསང་སྔགས་འགྱུར་བའི་བསྟན་པ་རྨང་ནས་གསོ་བར་མཛད། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་དཔེ་རྫོགས་གསུམ་དང་། རྡོ་གྲུབ་ཆེན། དཔལ་ཡུལ་དར་ཐང་སོགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་གདན་ས་རྣམས་སླར་གསོ་སྤུས་ལེགས་ཙམ་བྱུང་ཞིང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྲོལ་ཡང་ལེགས་པར་ཚུགས་ཡོད་དོ།
ཕྱིའི་ཡུལ་དུ་ཡང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མའེ་སོར་ཁུལ་དུ་སྐྱབས་རྗེ་པདྨ་ནོར་བུས་རྣམ་གྲོལ་གླིང་ཕྱག་བཏབ་པ་དང་། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་བལ་ཡུལ་དུ་བྱེས་ཀྱི་ཞེ་ཆེན་དགོན་པ་བཏབ། རྡོ་གྲུབ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་སྒང་ཐོག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་རིན་པོ་ཆེས་འབྲུག་ཡུལ་ཏུ་བཤད་གྲྭ་སྤུས་ལེགས་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་སོགས་ནི་ད་ལྟའི་རྙིང་མའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་རགས་ཙམ་མོ། །
སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དེང་དུས་སུ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྙིང་མ་བའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་འཛིན་ཡིན། རིན་པོ་ཆེས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་རྣམས་ནི་མཁན་པོ་ངག་ཆུང་གི་དངོས་སློབ་སྤོ་ལུ་མཁན་པོ་རྡོ་རྗེའི་མདུན་ནས་ཐོབ་འདུག རིན་པོ་ཆེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་བཟུང་བྱེས་ཀྱི་ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་བྲག་གསར་བཞེངས་མཛད་ཅིང་ཧི་མ་ཅལ་གྱི་ལྟེ་བ་སིམ་ལ་དང་། ལ་དྭགས་སུ་རྒྱུན་གྱི་བཞུགས་གདན་འཇགས། ༢༠༡༢ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༣པའི་ཚེས་༢༢ཉིན་ནས་བཟུང་སྔ་འགྱུར་བའི་དབུ་འཛིན་གནང་བའི་ཞལ་བཞེས་ཐོབ།
རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ནི་བོད་ཡུལ་དབུས་ཡར་འབྲོག་གི་ཡུལ་དུ་༡༩༢༦ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ཉེ་བའི་སར་ཡོད་པའི་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ་ནི་བོད་ཡུལ་ཀྱི་མཚོ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། མཚོ་དེའི་ནང་དུ་སློབ་དཔོན་པདྨ་སམ་བྷ་ཝའི་ཕྱག་རྗེས་ཡོད་པར་གྲགས། ཁོང་ནི་སྐུ་ན་གཞོན་པའི་དུས་སུ་རྔོག་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཕྲེང་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང་། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་སྟག་ལུང་རྩེའི་དགོན་པའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། དགོན་པ་དེ་ནི་ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་བྲག་གི་དགོན་ལག་ཅིག་ཡིན།
སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་བསྟན་པ་དང་སྟོན་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་བླངས་དོར་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས། གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་དང་མཐུན་པའི་སྒོས་སྔ་འགྱུར་བའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་བྱས་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམས་པར་སྔ་འགྱུར་བའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་སོགས་བཀའ་ཆོས་ཐེངས་མང་གནང་དང་གནང་བཞིན་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་1933ལོར་བོད་དབུས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕེབས་ཏེ་དབུས་གྱུར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་ཡ་གྱལ་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་སྒྲིག་ཞུགས་མཛད་ཅིང་། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་ཚུལ་བཞིན་གནང་སྟེ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་འབར་བཞིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ནས་ལྷ་མཁར་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁུར་བཞེས་མཛད།
ཕྱི་ལོ་1952ལོར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་པ་མཐར་སོན་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམ་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་གནང་མཛད་དེ། ཨང་རིམ་གྱི་གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ། དེ་རྗེས་དཔལ་ལྡན་སྟོད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་སྒྲིག་ཁོངས་སུ་ཞུགས། རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསང་ཆེན་སྔགས་ཕྱོགས་ལའང་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་གནང་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཇོག་གནང་མཛད།
ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་དང་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་གང་མང་གསོ་སྐྱོང་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཐོ།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་རི་བོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་ལྔ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡིས་མཐོ་བ་ཡོད། རི་རྩེ་མཐོ་ཞིང་མང་ལ། མཚེའུ་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་མིག་མངས་ལྟར་བཀྲ་བ་ངོ་མཚར་བའི་ནགས་ལྗོངས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་མ་ཟད། ཚན་རིག་པས་ད་ལྟའང་དཔག་དཀའ་བར་གྱུར་པའི་རང་བྱུང་གི་གསང་རྒྱ་དམ་པོ་ཞིག་རི་རྩེའི་སྤྲིན་རུམ་ན་མཆིས་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་ངོ་མཚར་བའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན།
ངག་རྒྱུན་དུ་རི་བོ་དེའི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དང་མདུན་སྒོའི་གཡས་གཡོན་སོགས་ན་གནས་སྲུང་རེ་ཡོད། མདུན་སྒོའི་གཡོན་ཕྱོགས་ནི་ལྷ་གཡག་དཀར་པོ་དང་། གཡས་ནི་རྒྱ་སྟག་དམར་པོ། གཞན་རྣམས་རེ་རེ་ལ་མིང་རེ་ཡོད་པ་དང་། རི་བོ་དེ་ནི་མགོ་ལོག་ས་ཁུལ་གྱིས་བཀུར་བའི་གཞི་བདག་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གནས་རི་ཡིན།
དེ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་ལ། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེས་རང་གི་དྲིན་ལན་འཇལ་ཕྱིར། རང་གི་སྲས་མོ་རྔོན་པ་མདའ་རྩལ་རྫོགས་པ་ཞིག་ལ་ཆུང་མར་བྱིན་པ་ལས་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་པ་སྟེ། དབང་ཆེན་འབུམ་དང་། ཨ་སྐྱོང་འབུམ། པདྨ་འབུམ་བཅས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་འཕེལ་བ་ལས་མགོ་ལོག་འབུམ་པ་ཁག་གསུམ་བྱུང་བར་གྲགས།
དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༧ ཟླ་བ་ ༡༡ ནང་ཞྭ་སྒབ་པས་སྣེ་འཁྲིད་འོག་མཁན་ཆུང་ཆང་ཁྱིམ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་དཔལ་དང༌། གྲོ་སྤྱི་རིམ་བཞི་སྤོམ་མདའ་བ་བློ་བཟང་ཡར་འཕེལ། སྐད་སྒྱུར་དབུས་མདའ་ཟུར་ཁང་སྲས་ལྷ་དབང་སྟོབས་རྒྱལ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོང་དོན་སྐུ་ཚབ་ཐོག་མ་དེ་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་རྒྱ་གར་དབང་འཛིན་པ་དབྱིན་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ དང༌། སྲིད་བློན་ དང༌། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་ .
དང༌། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ . དང༌། བཅས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང། སྲིད་བློན་ནེ་ཧ་རུ་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་བར་ཚོང་འབྲེལ་མ་ཚུགས་སྔོན་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་དགོས་པའི་བསམ་ཆུལ་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོར་གསུངས་ཤིང༌། སྐུ་ཞབས་ཞྭ་སྒབ་པས་ལྷ་སར་ཏར་བཏང་སྟེ་བོད་གཞུང་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་གནང་བར་བཀའ་ལན་དངོས་གང་ཡང་མེད་པར་ཁོང་ཨ་རིར་ཕེབས་དགོས་སྐོར་གསུངས་པ་རེད།
རྒྱ་གར་ལྡི་ལི་གསར་པར་ -, , . བཅས་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གཉིས་པ་གནང༌། སྲིད་བློན་ནེཧེ་རུ་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་པར་ཚོང་འབྲེལ་ཆིངས་ཡིག་དགོས་པ་བསྐྱར་བཤད་ཀྱང་གནང༌། ཁོང་གིས་ཞྭ་སྒབ་པར་བོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པར་ཐ་དད་རྒྱུན་རིང་གནས་ཐབས་མེད་པ་དང་བོད་ནང་མང་གཅོ་བཅོས་འགྱུར་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་གནང་ཡོད། བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་ལྡི་ལིར་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་འཛུགས་ཆོག་པའིརེ་སྐུལ་ཞུས་པར་ནེ་ཧ་རུས་སྔ་འཕྲོས་བོད་ཀྱི་ཚོང་དོན་སྐུ་ཚབ་ཞིག་ལྡི་་ལིར་བཙུགས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ཡོད།
དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བློན་ དང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང་ཚོང་དོན་བློན་ཆེན་བཅས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཚོང་དོན་སྐོར་གྲོས་མོལ་གནང༌། དེ་བཞིན་སྐུ་ཞབས་ དང༌། དེ་བཞིན་ , , གི་བུ་མོ་སོགས་དེ་སྔ་བོད་དུ་ཕེབས་མྱོང་བའི་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་དང་ཡང་མཇལ་འཕྲད་གནང༌། དེ་ནས་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ , , བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཚུར་ཕེབས་ཤིང་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དེ་དག་ཚང་མའི་སྐབས་བོད་པའི་ལག་འཁྱེར་ཐོག་ནས་ཕེབས་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༨ ལོར་ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཧོང་ཀོང་དང་ཤང་གྷའི་བརྒྱུད་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ནན་ཅིང་ལ་འབྱོར། རྒྱ་ནག་གི་ཅང་ཇེ་ཧྲིས་གཙོས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་མཉམ་དུ་ཐུགས་འཕྲད་གནང༌། རྒྱ་མིས་བོད་པས་ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ། རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཡུལ་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་འགོག་ཐབས་བྱས་ཤིང། རྒྱ་ནག་གི་ལག་འཁྱེར་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་གསན་འཇོག་གནང་མེད།
དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སོན་སྐབས་བོད་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་སུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་སྟེ་རིམ་བཞིན་གཞུང་ཞབས་གནས་རིམ་གོམ་པ་རིམ་འཛེགས་ཀྱིས་མཐར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོར་བོད་གཞུང་གི་རྩིས་དཔོན་དུ་སྐོ་བཞག་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ བར་བོད་གཞུང་རྩིས་དཔོན་གྱི་ཞབས་ཕྱི་ཞུས། ཁོང་གིས་བོད་གཞུང་གི་གྲྭ་བཞི་དངུལ་ཊམ་བཟོ་སྐྲུན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཡང་གནང་ཁར། བོད་གཞུང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་དབང་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཅས་བཞེས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་གང་མང་ཐོག་གཙོ་འགན་བླ་མེད་ཁུར་ཡོད།
མཐར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོའི་ཟླ་བ་ ༥ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་རྩོམ་བཞིནཔ་དེ་མཇུག་སྐྱེལ་ཆེད་གཞུང་གི་ལས་ཁུར་ནས་རྩ་དགོངས་ཞུས། དེའི་རྗེས་ཁོང་ནང་མི་དང་བཅས་པ་ ནས་གནང་བའི་སློབ་ཡོན་རོགས་རམ་འོག་ཨ་རིར་སློབ་གཉེར་དུ་ཕེབས་ཞིང༌། ཨ་རིའི་ཡེལ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཐའ་མའི་ཉམས་ཞིབ་དང་ཞུ་དག་གནང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་དེ་རང་ནས་ ༡༩༦༧ ལོར་ཁོང་གི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་དེ་དཔར་འདེབས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གང་སར་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་ཡོད།
རྩིས་དཔོན་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༨ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༧ ཉིན་ལྷ་སར་ཡབ་ཞྭ་སྒབ་པ་ལྷ་ཕྱགས་བཀྲིས་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ཡུམ་བསམ་འགྲུབ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ནང་མིའི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང༌། བརྡ་སྤྲོད། ཨང་རྩིས་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཡབ་མེས་རྣམ་པའི་འགྲོ་སྲོལ་ལྟར་ཆུང་དུས་ནས་གྲགས་ཅན་མི་སྣའི་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཤུགས་ཆེ་གནང༌།
མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་ནས་དུས་རྒྱུན་དུ་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་གང་ལེགས་དང་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་དགོས་པའི་ནན་གསུང་གནང་གི་ཡོད་ལ།མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་གནང་ནས་བོད་རིགས་དང་རྒྱ་རིགས་བར་དང་།བོད་རིགས་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་བར།བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པའི་ནན་གསུང་ཡང་ཡང་གནང་མྱོང་བ་རེད།
བོད་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཆེད་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ནས་གྲོས་འགོ་གནང་བ་ལྟར།རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1987ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བོད་དར་རྒྱས་རོགས་སྐྱོར་ཐེབས་རྩ་ལྷན་རྩ་བཙུགས་གནང་མཛད།
གཤམ་གྱི་རེའུ་མིག་ནང་དུ་གསལ་བ་ལྟར། མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གི་གཞུང་སྟར་ལ་རིགས་ཚན་དང་འཕྲེད་སྟར་ལ་འཁོར་ཚན་ཟེར།
མེན་ཌེ་ལི་ཧྥེ་ཡི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་ནི་ཕྱི་ལོ་ 1872 ལོར་འཇར་མན་གྱི་གསར་ཤོག་ནང་དུ་པར་འགྲེམས་བྱས་ཡོད། མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་རེའུ་མིག་ཡི་འཕྲེད་སྟར་གཉིས་པའི་ནང་དུ་རྩ་རྫས་འཚོ་ལྡན་དང་ཡང་ལྡན་གྱི་ཆོ་ག་བྲིས་ཡོད། འདིར་ཨིན་ཡིག་ ནི་ཡང་རླུང་ངམ་འཚོ་རླུང་མཉམ་དུ་འདུས་པའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་མ་རྡུལ་མཚོན་པ་ཡིན། གོང་གི་ཆོ་ག་འབྲི་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཚེ། ཡང་ལྡན་གྱི་སོལ་རྫས་ 4 ལྟ་བུར་མཚོན་ན། 4 ལྟར་བྲིས་ཡོད་པ་དང། འཚོ་ལྡན་གྱི་སོལ་རྫས་ 2 ལྟ་བུ་ནི། 2 ལྟར་བྲིས་ཡོད།
མེན་ཌེ་ལེ་ཧྤེ་ཡིས་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་བཟོ་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས། གདོས་ཚད་དམའ་བའི་མ་རྡུལ་གྱི་སྔོན་དུ་གདོས་ཚད་ཅུང་མཐོ་བའི་མ་རྡུལ་གྱི་རིགས་བཞག་དགོས་པ་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་དེའི་རིམ་པ་ལྡོག་ཚེ། ཁྱད་ཆོས་མཚུངས་པའི་མ་རྡུལ་དེ་དག་རིགས་གཅིག་ཏུ་འདུ་ཐུབ། དཔེར་ན། མ་རྡུལ་གྱི་གདོས་ཚད་ 58.
ཡིན་པའི་ཀོ་བཱལ་ནི་མ་རྡུལ་གྱི་ གདོས་ཚད་ 58.7 ཡིན་པའི་གཤའ་དཀར་གྱི་སྔོན་དུ་བཞག་ཡོད། དེ་བཞིན་རེའུ་མིག་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱས་ཚེ། འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཁ་ཤས་མཐོང་ཐུབ། མ་ཟད། མེན་ཌེ་ལེ་ཧྤེ་ཡིས་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གི་ཤག་ ཁ་ཤས་སྟོང་པར་བཞག་ཡོད། ཁོང་གིས་སྟོང་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་སྐབས་སུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་མེད་པའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་གནས་ས་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་རེའུ་མིག་གི་ཤག་སྟོང་པ་དེ་ཚོའི་ནང་དུ་རིགས་སྟར་གཅིག་པའི་རྩ་རྫས་སྔོན་མ་དེའི་མིང་གི་སྔོན་དུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཨེཀ་ ༼གཅིག་༽ཞེས་པ་དེ་སྦྱར་ཏེ་བཀང་ཡོད།
ཕྱི་ལོ་ 1913 ལོར་ཧེན་རི་མོ་སེ་ལེས་ ཀྱིས་མ་རྡུལ་ཞིག་གི་རྡུལ་གྲངས་ནི་མ་རྡུལ་དེའི་གདོས་ཚད་ལས་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་བའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཏེ། མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དུས་འཁོར་གཏན་སྲོལ་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ཡོད་རྐྱེན། དེང་རབས་ཀྱི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་ནི་རྩ་རྫས་སོ་སོའི་རྡུལ་གྲངས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་མ་ཟད། དེང་རབས་ཀྱི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གཏན་སྲོལ་གྱིས་‟རྩ་རྫས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་དེ་དག་སོ་སོའི་རྡུལ་གྲངས་ཀྱི་དུས་འཁོར་བྱེད་ལས་ཤིག་ཡིན།” ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན།
༡། བརྒྱད་ཚན་གྱི་གཏན་སྲོལ་ནི་དཀར་ཤམ་བར་དུ་འཇུག་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང། དཀར་ཤམ་ལས་རྡུལ་གྲངས་ མཐོ་བའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་རིགས་ལ་བརྒྱད་ཚན་གྱི་གཏན་སྲོལ་དེ་འཇུག་མི་ཐུབ།
དེར་བརྟེན། ནེའུ་ལེན་ཌེ་ཡི་བརྒྱད་ཚན་གཏན་སྲོལ་ནི་གདོས་ཚད་དམའ་བའི་རྩ་རྫས་ཁོ་ནར་འཇུག་པ་ཡིན།
རྒྱུན་གཏན་དངོས་རྫས་དང་སྐྱེ་དངོས་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་ཚེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཚོང་ཁང་ནང་དུ་ཚོང་ཟོག་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་སྐབས། ཁྲུས་རྫས་ཀྱི་རིགས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲིག་པ་དང། བཟའ་བཅའི་རིགས་ལོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྒྲིག་པ་མ་ཟད། ཁྲུས་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་འདག་ཆལ་དང་ཡི་ཙི་སོ་སོར་སྒྲིག་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཀྱང། རྩ་རྫས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ལྟོས་ཏེ་གོ་རིམ་སྒྲིག་ཐབས་གནང་ཡོད།
ཆེས་ཐོག་མར་རྩ་རྫས་ཤིག་ལྕགས་རིགས་ཡིན་དང་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ཡོད་ཀྱང། རིམ་བཞིན་རྩ་རྫས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་ཆབ་ཅིག་རྩ་རྫས་སོ་སོའི་ཞིབ་ཕྲའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཟབ་ཏུ་སོང་སྟེ། གོ་རིམ་སྒྲིག་ཐབས་ཀྱང་ལེགས་སུ་སོང་ཡོད།
༣༽ དམ་ཅན་གཤིན་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཕྱི་ནང་སྦྲགས་མའི་གཏོར་སྒྲུབ་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེའི་ཐོགས་ཆེན་ལ། ༩།
༤༽ གཏོར་ཆེན་ཟུར་དགུ་བའི་འདོན་ཆོག་ཁྲིགས་སུ་བསྡེབས་པ་ཕྲ་བགེགས་གཞོམ་བའི་གནམ་ལྕགས་ཐོག་མདའ་ལ། ༩
༡༽ བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་གནས་དང་། མགུར་མ། བསངས་མཆོད་བཅས་ཀྱི་སྐོར། ༤༩།
༧༽ པདྨ་དྲག་པོའི་ཐུགས་སྒྲུབ་གཏེར་ཁ་གོང་མ་མངའ་བདག་ཉང་གི་ལུགས་ལས་བྱང་དྲེག་པ་ཀུན་འདུལ་ལ། ༡༣
༡༢༽ འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ཀྱི་དྲག་པོ་ཟོར་གྱི་ལས་རིམ་དགྲ་བགེགས་འཇོམས་བྱེད་ཕ་ལམ་ལ། ༢༠
༡༦༽ མ་ཅིག་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བགེགས་མཚམས་གཅོད་པའི་འཕྲིན་ལས་གནམ་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ལ། ༣
༨༽ གཏེར་ཁ་གོང་མའི་ཕུགས་ཀྱི་པདྨ་དྲག་པོའི་གཏོར་བཟློག་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེའི་ཕ་ལམ་ལ། ༡༦
༡༡༽ འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ལས་མཐའ་དྲག་པོའི་སྦྱིན་སྲེག་དགྲ་བགེགས་མཐར་བྱེད་ལ། ༧