polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Перад наступам на Палессе нямецкае кіраўніцтва прыйшло да высновы, што ў гэтай мясцовасці немагчыма выкарыстанне танкаў і цяжкай тэхнікі, таму было вырашана выкарыстаць патэнцыял беларускіх і ўкраінскіх антысавецкіх дзеячаў і арганізацый, якія існавалі на ўжо захопленай Германіяй былой тэрыторыі Польшчы: сярод іх былі «Беларускі Народны Фронт» Шчорса-Гадлеўскага, і «Украінскае Нацыянальнае Вызваленне» Тараса Бульбы-Бараўца.
«Беларускі Народны Фронт» быў вядомы тым, што прыкрываючыся нацыяналістычнай арганізацыяй, разбудоўваў падпольныя структуры беларускага супраціву і арганізоўваў беларускія дыверсійныя групы, якія перакідваліся ў БССР, у складзе якіх былі вядомыя беларускія нацыяналісты: Міхал Вітушка, Усевалад Родзька, Сцяпан Гугель, Мечыслаў Контаўт, Рыгор Зыбайла, Юрка Вежан і іншыя.
«Украінскае Нацыянальнае Вызваленне» (пазней стала звацца «Палеская Сеч Украінскай Паўстанчай Арміі» або проста УПА) у той час займалася вызваленнем вязняў з савецкіх турмаў, захопам зброі і амуніцыі з мэтай схову ў хованках, а таксама вызваленнем мабілізаваных у савецкую армію.
Згодна з планамі немцаў, гэтыя і іншыя шматлікія дробныя арганізацыі павінны былі на першых кроках нямецка-савецкай вайны вызваляць тэрыторыю , выконваць абарончыя функцыі і змагацца супраць савецкіх салдат, якія патрапяць у будучы «Палескі кацёл».
Аб кіраўніцтве Беларускай Самаабароны няма дакладных звестак: Тарас Бульба-Баравец называе камандзірамі аддзелаў БСА «капітана Усевалада Родзьку ды ягонага заступніка паручніка Міхала Вітушку», але таксама вядома, што да кіраўніцтва належалі сябры Беларускай Народнай Грамады Якуб Харэўскі і Васіль Вір.
Шматлікія аперацыі беларускіх антысавецкіх арганізацый ад самага пачатку праводзіліся разам з украінцамі, вынікам чаго стала беларуска-украінская канферэнцыя БСА і «Палескай Сечы» Тараса Бульбы-Бараўца у Пінску.
«…беларусы віталі нашу дэлегацыю з асаблівай гасціннасцю, уласціваю хіба толькі гэтаму рыцарскаму народу. Яны цалкам ухвалілі супольны план як найхутчэйшага ачышчэння ўсіх нашых палескіх земляў ад расейска-бальшавіцкага тэрору. Дэлегацыі дамовіліся, што штаб беларусаў падрыхтуе таксама свой план, а тады абодва планы будуць узгоднены і па аднаму сігналу распачнецца генеральны наступ. Адносіны беларусаў да немцаў былі такімі самымі, як і ў нас. Беларусы таксама змагаліся за сваю суверэнную дзяржаву супраць СССР і былі гатовыя на чынную барацьбу супраць Германіі, у выпадку, калі нямецкая палітыка ня будзе шанаваць дзяржаўных інтарэсаў беларускага народу.»
З украінскай стараны план быў створаны асабіста атаманам Бульбай-Бараўцом, паручнікам Дарашэнкам, сотнікам Васілём Раеўскім і іншымі, ад беларусаў план верагодна гатавалі Міхал Вітушка і Усевалад Родзька, таму што менавіта яны былі выкліканыя ў кастрычніку 1941 году нямецкім кіраўніцтвам у Мінск з мэтай падрабязнага апісання Палескай аперацыі.
Немцы толькі назіралі за ходам аперацыі і не ўдзельнічалі непасрэдна, украінцы павінны былі вызваляць раёны Столін-Сарны-Алеўск-Наваград-Валынскі-Оўруч, беларусы бралі сабе ўсе раёны на ўсход ад лініі Слуцк-Лунінец у напрамку Мазыра, а ў канцы аперацыі хаўрусныя беларуска-украінскія войскі аб’ядноўваліся ў раёне Мазыра.
Мясцовае насельніцтва Палесся было расчаравана савецкай уладай, а менавіта яе рэпрэсіямі і эканамічнымі мерапрыемствамі, таму беларускія войскі мелі дапамогу мясцовых жыхароў і ўжо ў першыя дні вайны паспяхова вызвалялі адну вёску за іншай ад савецкіх войскаў.
Сумесныя войскі хутка ішлі наперад, а ў кожным вызваленым ад Чырвонай Арміі, НКВД і савецкіх партызанаў населеным пункце ўкраінцы і беларусы ўсталёўвалі сваю ўладу, выдавалі газеты і дзялілі зямлю.
Фармальна Беларуская Самаабарона ўжо не дзейнічала і яе сябры былі падпарадкаваныя немцам, але фактычна падтрымлівалася сувязь з мінскімі актывістамі, мінская паліцыя крыху дапамагала зброяй, а частка самаабароны дзеяла самастойна.
Пазней раздробленая Беларуская Самаабарона перафарматавалася ў Беларускую Народную Партызанку, якая таксама дзейнічала разам з украінцамі і згодна з успамінамі атамана Язэпа Таўпекі, запанавала ў беларускіх лясах і вёсках зімой 1941 году.
Прыгажосць архітэктурна-прасторавай кампазіцыі, якая будуецца на арганічным спалучэнні некалькіх аб’ёмаў, падкрэсліваецца разнастайнасцю матэрыялаў рознай фактуры і колеру, што стварае непаўторны мастацкі вобраз.
Адзін з аб’ёмаў мае гладкую атынкаваную ў белы колер паверхню сцяны, іншы абмураваны чырвонай цэглай з вылучэннем белай тынкоўкай асобных элементаў — бардзюраў лесвіц, аконных рам, дэкаратыўных дэталей у вуглавых частках.
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Камуністычнай каля будынка Міністэрства абароны Беларусі і парку Марата Казея, перасякае вуліцу Кісялёва і праспект Машэрава, з поўначы прымыкае вуліца Пугачоўская, пасля скрыжавання з вуліцай Веры Харужай на плошчы Якуба Коласа пераходзіць у вуліцу Якуба Коласа.
Ствараліся для навядзення рэвалюцыйнага парадку пасля прыходу Чырвонай Арміі ў верасні 1939 г. Арганізацыя атрадаў рабочай гвардыі прадугледжвалася дырэктывай 1 Ваеннага савета Беларускага фронту ад 16 верасня 1939 г. Функцыі рабочай гвардыі канкрэтызаваны ў загадзе камандуючага Беларускім фронтам камандармам 2-га рангу М. П. Кавалёва ад 21 верасня 1939 г. Загад патрабаваў неадкладна «стварыць Рабочую гвардыю для барацьбы з бандыцкімі шайкамі і ачышчэння раёна ад бадзяжніцкіх афіцэрскіх груп, паліцэйска-жандарскіх і салдацкіх грабежніцкіх банд польскай арміі».
Так званы Адамаў мост — ланцужок выспаў на водмелі ў Полкскім праліве — калісьці злучаў Шры-Ланку з мацерыком так, што па ім можна было перайсці пешшу, але, па дадзеных летапісаў, быў разбураны землятрусам разам з узнятым ім штормам каля 1481 г. Пралівы паміж выспачкамі «моста» вельмі мелкаводныя і не прыдатныя для навігацыі.
Адным з вынікаў яго працы стала зрушэнне цікавасці ад плямёнаў, якія жывуць на ўзбярэжжа або ў буйных гарадах, да плямёнаў, якія хаваюцца ў глыбіні кантынента, і абуджэнне цікавасці антраполагаў, такіх як малады Клод Леві-Строс, да абшчынаў, якія хоць і жывуць у прымітыўных умовах, але распрацавалі дастаткова складаныя сацыяльную структуру і рэлігійную касмалогію.
Апісаная «анамалія апінайе» заключалася ў тым, што, падзяляючы звыклую білінейнасть іншых роднасных племянных таварыстваў, племя падтрымлівала сістэму шлюбу, у якой сыны ўключаліся ў групу бацькі, а дочкі — у групу маці, што не адпавядала вызначанаму прынцыпу кроў-амаха, які назіралі і Нимуендажу, і Лоуі у іншых народаў жэ.
Нягледзячы на пагаршэнне здароўя і папярэджанні ўрачэй, Німуендажу адправіўся ў чарговую этнаграфічную экспедыцыю і памёр 10 снежня 1945 года ў племя народнасці тикуна, якія жылі ўздоўж ракі Салімойнс, паблізу Сан-Паўлу-ды-Алівенса, штат Амазонас.
Сваю назву Радэзія атрымала ад імя Сесіла Джона Родса, які быў прэм’ер-міністрам брытанскай Капскай калоніі, палітычным дзеячам, прамыслоўцам і заснавальнікам Брытанскай Паўднёва-Афрыканскай Кампаніі.
Паўднёвая Радэзія ў Першай сусветнай вайне — перыяд у гісторыі Паўднёвай Радэзіі ў 1914—1918 гг., калі Паўднёвая Радэзія, якая была залежнай ад Вялікабрытаніі, выступала ў вайне на баку краін Антанты.
Шырокую вядомасць набылі яго кніжкі для дзяцей: аповесці-казкі «Кракадзіл Гена і яго сябры» , «Уніз па чарадзейнай рацэ» (1972; экранізавана пад назвай «Там, на невядомых сцежках», 1982), «Гарантыйныя чалавечкі» , «Жаб Жабыч Скавародкі» ; п’есы «Чабурашка і яго сябры» , «Спадчына Бахрама» , «Адпачынак кракадзіла Гены» ; зборнікі вершаў «Усё ў парадку» , «Калі быў бы я дзяўчом» і інш.
Сярод папулярных персанажаў, прыдуманых ім — Кракадзіл Гена і Чабурашка, кот Матроскін, Дзядзька Фёдар, паштальён Печкін, сабака Шарык, браты Калабкі, Гарантыйныя чалавечкі.
Эдуард Успенскі быў адным са стваральнікаў перадач «Добрай ночы, малышы!», «АБВГДэйка», «Радыёняня», а таксама праграмы пра аўтарскія песні «У нашу гавань заходзілі караблі», якая ў 2000 годзе была адзначана прэміяй ТЭФІ.
Праект быў замоўлены Чэшскай Рэспублікай у азнаменаванне яе старшынства ў Савеце Еўрапейскага Саюза і першапачаткова быў распрацаваны ў якасці супрацоўніцтва 27 мастакоў і творчых груп з усіх краін-членаў Еўрапейскага Саюза.
Асноўным сродкам назірання за мясцовасцю для камандзіра і кіроўцы з’яўляліся назіральныя лючка ў верхнім лабавым лісце корпуса (закрываліся бранявымі вечкамі, якія маглі адчыняцца або закрывацца цалкам, альбо пакідаць вузкую назіральную шчыліну).
Рашэнне аб пабудове танкаў было прынята ў 1915 годзе, канчаткова першая мадэль танка (танкам, гэта значыць «бакам» яе назвалі для таго, каб дэзінфармаваць праціўніка пры перавозцы па чыгунцы) была гатовая ў 1916, калі прайшла выпрабаванні і першы заказ на 100 машын паступіў у вытворчасць.
Камандзір танка, звычайна малодшы лейтэнант або лейтэнант, таксама выконваў функцыі стрэлка з лабавога кулямёта і парой — памочніка кіроўцы і сам кіроўца размяшчаліся ў аддзяленні ўпраўлення злева і справа, адпаведна.
У апошнія гады сельская гаспадарка дасягнула значных поспехаў: аднаго рысу збіраецца больш за 50 млн тон штогод, а яшчэ Бангладэш уваходзіць у першую дзясятку краін па зборы бульбы — 8 млн тон у 2018, па гэтым паказчыку бангладэшскія аграрыі апярэдзілі беларускіх!
Сельская гаспаарка краіны падвяргаецца шматлікім пагрозам: напрыклад, у 2017 частка ўраджаю рысу была страчана ў выніку рэкорднае паводкі, яшчэ частку з'елі 700 тыс. бежанцаў з М'янмы.
Аднак у ХХІ стагоддзі прыцягненне замежнага капіталу з выкарыстаннем таннай працоўнай сілы дазволіла стварыць магутную швейную і тэкстыльную прамысловасць, а Бангладэш увайшла у лік буйнейшых у свеце экспарцёраў тэкстылю і адзення.
Увосень 2018 года склад калектыву папоўнілі клавішнік Павел Міхалок , басіст Алесь-Францішак Мышкевіч, вядомы па выступах за «Ляпіс-98», «:морс», «Без Билета», «Крамбамбулю», гітарыст Павел Вялічка з « » і бубнач «Без Билета» Дзяніс Шураў, які ўжо супрацоўнічаў з Міхалком у гуртах «», «Ляпіс-98» і «Ляпіс Трубяцкі».
19 лютага 2018 года з’явілася інфармацыя аб тым, што Сяргей Міхалок, лідар «» і шэрагу іншых гуртоў, арганізоўвае новы электронны праект, для фармавання ядра якога ён ужо заручыўся падтрымкай гітарыста «Океана Ельзі» Уладзіміра Апсеніцы і прадзюсара Віталя Цялезіна.
Сам альбом «» атрымаў змешаную прэсу, а крытыкі не маглі пазбавіцца ад дакучлівых музычна-стылістычных асацыяцый з іншымі праектамі Міхалка: «», «Ляпісам Трубяцкім», «Ляпісам-98».
Да верасня 1943 года гвардыі старэйшы сяржант Цярэнцій Брагонін камандаваў аддзяленнем разведкі 156-га гвардзейскага артылерыйскага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 лістапада 1943 года за «паспяховае фарсіраванне Дняпра, трывалае замацаванне плацдарма на яго заходнім беразе і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» гвардыі старшы сяржант Цярэнцій Брагонін быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
Аляксандр Віктаравіч Шарапа (нар. 26 студзеня 1938, Ходараўцы, Лідскі павет, Навагрудскае ваяводства, сёння ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці) — доктар гістарычных навук, першы загадчык кафедры міжнародных адносін, з’яўляўся першым дэканам факультэта міжнародных адносін БДУ .
20 студзеня 1944 года камандзір роты 1020-га стралковага палка 269-й стралковай дывізіі 3-й арміі 1-га Беларускага фронта старшы лейтэнант Хмель пры фарсіраванні Дняпра ў раёне вёскі Вішчын, цяпер Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці таемна вывей роду да дротавых загарджэнняў праціўніка і ў канцы артылерыйскай падрыхтоўкі асабіста ўзначаліў атаку, імкліва авалодаўшы першай, другой і трэцяй лініямі траншэй, захапіўшы пры гэтым 4 варожых гарматы і палявую кухню.
3 чэрвеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм старшаму лейтэнанту Хмель Івану Іванавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».
Іван Іванавіч Хмель — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір стралковай роты 1020 стралковага палка 269-й стралковай дывізіі 3-й арміі 1-а Беларускага фронта, Герой Савецкага Саюза, старшы лейтэнант.
будынак у Салігорску; ПДП Паўднёва-Усходняга жылога раёна, добраўпарадкаванне прывакзальнай плошчы , праект планіроўкі і забудовы эксперыментальнага мікрараёна Румлёва , 16-павярховая гасцініца па вул.
Савецкіх пагранічнікаў у Гродне; мост цераз Заходнюю Дзвіну і добраўпарадкаванне плошчы імя 1000-годдзя Віцебска у Віцебску; забудова цэнтра в. Расна Камянецкага раёна ; тыпавыя праекты жылых дамоў для індывідуальнага будаўніцтва , жылыя дамы з кватэрамі ў двух узроўнях для індывідуальнага будаўніцтва Мінскай вобласці і дзіцячых дашкольных устаноў ; Мінскі лядовы палац спорту , храм Святога Архангела Міхаіла ў Сухараве ; адміністрацыйны будынак па вул.
З 1963 года галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце, начальнік аддзела ў Дзяржбудзе БССР, галоўны архітэктар БелНДІдзіпрасельбуда, кіраўнік майстэрні ў Гроднаграмадзянпраекце.
Акрамя выпуску масавых гатункаў хлеба, выпрацоўваемых з сумесі жытняй і пшанічнай мукі з ужываннем вадкіх жытніх заквасак на прадпрыемстве ў 2003 годзе асвоена вытворчасць заварных хлябоў па складанай тэхналогіі з ужываннем малочнакіслых термафільных бактэрый.
У 1986 годзе у сувязі з ростам патрэбы ў булачных і кандытарскіх вырабах паўстала неабходнасць у будаўніцтве новага цэха, магутнасцю 22 тоны ў суткі булачных і 850 тон у год кандытарскіх вырабаў.
арганізацыя і правядзенне навукова-даследчых, доследна-канструктарскіх і тэхналагічных работ па найбольш актуальных праблемах хімічных і сумежных навук, а таксама ажыццяўленне навукова-інавацыйнай дзейнасці ў галіне хіміі і хімічнай тэхналогіі;
падрыхтоўка сумесна з навучальнымі падпадзяленнямі БДУ высокакваліфікаваных спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па хімічных спецыяльнасцях, падрыхтоўка навукова-педагагічных кадраў вышэйшай кваліфікацыі для навукова-тэхнічнага комплексу і народнай гаспадаркі рэспублікі.
Навукова-даследчы інстытут фізіка-хімічных праблем Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта быў арганізаваны на базе даследчых груп пры кафедрах хімічнага факультэта БДУ ў адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў Беларускай ССР ад 22 лістапада 1977 г. 371 і пачаў функцыянаваць з 1 сакавіка 1978 года.
Другая частка канцэрту ў Афінах праходзіла пад кіраўніцтвам Андрэаса Піларынаса і ўяўляла сабой сюіту з саўндтрэкаў Прайснера, у тым ліку прагучалі кампазіцыі з фільмаў «Падвойнае жыццё Веранікі» і «Тры колеры: Сіні».
За падзеі, у выніку якіх загінулі 14 літоўскіх грамадзян, 23 жніўня 1999 года былі пакараныя Міколас Буракявічус, Юазас Ермалавічус, Юазас Куаляліс, Ляонас Барташавічус, Станісловас Міцкявічус і Яраслаў Пракаповіч, яшчэ 23 застаюцца падазраванымі ў гэтай справе.
Вырабляе гарэлку, лікёра-гарэлачныя вырабы, віно пладовае, а філіял завода — Варанчанскі спіртзавод вырабляе спірт-сырэц, спірт этылавы рэктыфікат в/а, солад жытні сухі, які выкарыстоўваецца ў хлебапячэнні.
Вытворчая дзейнасць ажыццяўляецца на трох асноўных участках: участак падрыхтоўкі лікёрагарэлачных вырабаў, два ўчасткі разліву лікёрагарэлачных вырабаў; у Варанчанскім філіяле вырабляцца спірт вышэйшай ачысткі, на Мірскім філіяле — спірт «Люкс».
З ліпеня 2015 года прадпрыемства ўваходзіць у склад алкагольнага холдынгу «Мінск Крышталь Груп» згодна з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь 326 «Аб стварэнні беларускага алкагольнага холдынгу».
Пасля кастрычніцкай рэвалюцыі ў БССР развіццё краязнаўчых музеяў адбывалася ў шчыльнай сувязі з краязнаўчым рухам 1920-х гг. (Слуцкі краязнаўчы музей, 1923; Бабруйскі краязнаўчы музей, 1924; Полацкі краязнаўчы музей, 1926).
У сувязі са сваёй роллю ў культурным жыцці краю, краязнаўчыя музеі адны з першых саспыталі ідэалагічны ціск таталітарнага рэжыму, што прывяло да іх заняпаду ў 1930-я гг. Падчас нямецкай акупацыі будынкі і калекцыі былі знішчаны.
Аднаўленню сеткі краязнаўчых музеяў БССР у пасляваенны час паспрыяў шэраг заканадаўчых актаў ЦК КП Б і СМ БССР («Аб паляпшэнні работы музеяў і разгортванні краязнаўства», 1947; «Палажэнне аб раённым краязнаўчым музеі», 1954 і інш.).
Спецыфіка краязнаўчых музеяў — іх комплексны характар, у іх калекцыях прадстаўлены крыніцы ўсіх відаў па розным галінам ведаў, дзейнасць краязнаўчых музеяў звязана з комплексам навуковых дысцыплін .
Краязнаўчыя музеі — музеі, зборы якіх дакументуюць і папулярызуюць розныя бакі жыцця (прыродныя ўмовы, гістарычнае развіццё, эканоміку, побыт, культуру) канкрэтнага адміністрацыйнага рэгіёна альбо населенага пункта, складаюць частку яго прыроднай і культурнай спадчыны.
1 кастрычніка 1943 года пад шквальным агнём праціўніка даручаны капітану Быкоўскаму батальён адным з першых пераправіўся на правы дняпроўскі бераг, выбіў ворага з займаных пазіцый, замацаваўся на плацдарме і за трое сутак адбіў пяць контратак гітлераўцаў, забяспечыўшы пераправу іншых падраздзяленняў 467-га стралковага палка.
Міхаіл Іванавіч Быкоўскі — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір стралковага батальёна 467-га стралковага палка 81-й стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту, капітан, Герой Савецкага Саюза .
Кіраўнік ажыццявіў адміністрацыйна-тэрытарыяльную рэформу і замест былога племяннога падзелу краіны ўвёў у ёй сістэму акруг, дзякуючы якой стварыўся разгалінаваны адміністрацыйны апарат.
Устанавіў цвёрдую сістэму падаткаў, працоўную і воінскую павіннасці, ажыццяўляў шырокае будаўніцтва гарадоў, умацаваў сталічны Іерусалім, а для ўзвышэння яго дзяржаўна-палітычнага значэння і цэнтралізацыі культу бога Яхве пабудаваў у сталіцы пышны храм.
У Асманскай імперыі іудзеі мелі статус «зімі» — гэта значыць карысталіся адноснай грамадзянскай і рэлігійнай свабодай, але не мелі права насіць зброю, служыць у войску і ездзіць на конях, а таксама былі абавязаныя плаціць асаблівыя падаткі.
7 сакавіка 1938 года сумесная пастанова ЦК ВКП і СНК СССР «Аб нацыянальных частках і фарміраваннях РККА» пераўтварыла нацыянальныя вайсковыя часці і злучэнні, ваенныя вучылішча і школы ў агульнасаюзныя з экстэрытарыяльным прынцыпам камплектавання.
Напрыклад, 20 мая 1938 года «Праўда» выкрывала «гнілую пазіцыю Наркамасветы Башкірыі»: «Ворагі народа - буржуазныя нацыяналісты, працяглы час арудаваў у органах народнай адукацыі Башкірыі, праводзілі палітыку ізаляцыі башкірскай моладзі ад рускай культуры, ўзводзілі тысячы перашкод на шляху выкладання рускай мовы і рускай літаратуры ў башкірскіх і татарскіх школах ».
Буржуазныя нацыяналісты, адзначалася ў артыкуле, «пусцілі ў абарачэнне шкодніцкую" тэорыйку "пра цяжкасці двухмоўя»: «"Тэорыя" гэтая заключалася ў тым, што ўкраінскім дзецям, якія вывучаюць сваю родную мову, цяжка адначасова навучацца і рускай мове. Свядома грэбуючы вопытам старой рускай школы, у якой выкладанне двух моў пачыналася ў першым ці ў другім класе, яны ўзмоцнена ўкаранялі гэтую "тэорыйку" і ў галовы педагогаў. Нядбайныя настаўнікі атрымалі "важкі" аргумент для апраўдання непаспяховасці вучняў».
У якасці прыкладу згадваўся нізкі ўзровень падрыхтоўкі настаўнікаў рускай мовы: «У студзені бягучага года, падчас кантрольнай сесіі настаўнікаў-завочнікаў трэцяга Кіеўскага педагагічнага тэхнікума, толькі адзін з ста настаўнікаў напісаў дыктоўку па рускай мове на "пасрэдна ", астатнія - на" дрэнна "».
Афіцыйныя статыстыкі ў 1929 году паведамлялі, што ішло выцісканне «еўрапейскага» насельніцтва, у выніку якога лік гаспадарак у цэлым па рэспубліцы скараціўся на 14%, а рускае і ўкраінскае насельніцтва савецкага Казахстана зменшылася на 700 тыс. чалавек.
У Татарскай АССР ўкараненне татарскай мовы ў справаводства фармальна пачалося з Дэкрэта Усетатарскага ЦВК і СНК Татарскай АССР ад 25 чэрвеня 1921 года "Аб рэалізацыі татарскай мовы ў межах Татрэспублики».
Карэнізацыя ў РККА выказалася ў стварэнні вайсковых часцей, укамплектаваных па нацыянальнай прыкмеце, у выкарыстанні нацыянальных моў на ваеннай службе, у стварэнні нацыянальных ваенна-навучальных устаноў і кватаванні месцаў у ваенных навучальных установах для асоб пэўных нацыянальнасцяў.
Ужо да канца 1924 года нацыянальныя часткі і злучэнні існавалі ў некаторых рэспубліках - у Грузінскай, Армянскай, Азербайджанскай, Беларускай, Бухарскай і Украінскай ССР, Крымскай, Якуцкай і Дагестанскай АССР.
Для стварэння нацыянальных частак выкарыстоўвалася таксама так званая «канцэнтрацыя» - прадстаўнікоў аднаго этнасу засяроджвалі ў адной тэрытарыяльнай вайсковай часткі, якая фармальна нацыянальнай не лічылася.
Пры гэтым у выніку «канцэнтрацыі» ўзнікалі не толькі нацыянальныя дывізіі, але і больш дробныя фарміравання ў звычайных вайсковых частках - палкі, батальёны, батарэі, роты, эскадроны, ўзводы.
У раёнах пражывання нацыянальных меншасцяў ўсталёўваліся працэнтныя квоты іх прадстаўніцтвы, а таксама тэрміны перакладу 22 лістапада 1923 гады ЦВК Кіргізскай АССР прыняў дэкрэт, які прадугледжваў пераклад у перыяд са студзеня па ліпень 1924 года ўсяго афіцыйнага справаводства ў казахскіх воласцях на казахскую мову.
У 1936 году казахі складалі 67% КазЦИКа, 64% кіраўніцтва рэспубліканскіх наркаматаў, 53% кіруючых работнікаў выканкамаў, 56% старшыняў абласных выканкамаў, 69% райвыканкамаў, 65% старшыняў аулсоветов.
Сутыкнуўшыся з масавай нярускай апазіцыяй свайму рэжыму, Ленін ў канцы 1919 года пераканаў сваіх паплечнікаў, каб іх ўрад быў вымушаны спыніць культурныя адміністрацыйныя і лінгвістычныя палітыкі, якія праводзіліся ў у нярускіх рэспубліках.
У 1923 году пачалася карэнізація, якой прадугледжвалася выкладанне і кіраванне на мове рэспублікі; і прасоўванне нярускіх на кіруючых пасадах у рэспубліканскіх адміністрацыях і партыі, у тым ліку на час стварэнне спецыяльнай групы саветаў пад назвай "нацсаветы" у іх уласным «нацраёне» на аснове канцэнтрацыі меншасцяў ў межах рэспублік меншасцяў.
Карэнізацыя — палітычная і культурная кампанія савецкай улады ў нацыянальным пытанні ў 1920-я і пачатку 1930-х гадоў, закліканая згладзіць супярэчнасці паміж цэнтральнай уладай і насельніцтвам нацыянальных рэспублік СССР.
Карэнізацыя праяўлялася ў падрыхтоўцы і прасоўванні на кіруючыя пасады прадстаўнікоў нацыянальных меншасцяў, стварэнні нацыянальна-тэрытарыяльных аўтаномій, укараненні моў нацыянальных меншасцяў у справаводства, у адукацыю, заахвочванні выдання СМІ на мясцовых мовах.
У 1932 году АДПУ і Наркамасвет стварылі для дзяцей ссыльных з Украіны і Казахстана 532 нацыянальныя школьныя групы з навучаннем на нацыянальных мовах, для навучання ў якіх меркавалася прыцягваць настаўнікаў з нацыянальных рэспублік.
Трохгадовы план 1926 года павінен быў быць рэалізаваны ў 1927 - 1929 гадах і давесці прадстаўніцтва бурат ў рэспубліканскіх установах да 37,7%, а ў аймачных і нізавых савецкіх і кааператыўных органах бурат павінна было быць 33%.
Праводзілася карэнізацыя шляхам вылучэння на кіруючыя партыйныя і адміністрацыйныя пасады мясцовых нацыянальных кадраў розных узроўняў, а таксама праз неулачные спробы прымусіць ўжо наяўныя рускамоўныя партыйныя і адміністрацыйныя кадры ў нацыянальных ускраінах засвоіць мову мясцовага насельніцтва.
Гэтая палітыка разам з палітыкай падтрымкі і развіцця нацыянальных культур, пры ўсёй сваёй супярэчлівасці і няўдачах, мела істотнае значэнне для нацыянальнага станаўлення і культурнага развіцця нярускіх народаў СССР.
Частковае згортванне карэнізацыі адбылося ў 1932-1933 гадах - на ўсёй тэрыторыі РСФСР украінізацыя была згорнутая на падставе сумеснай дырэктывы ЦК ВКП і СНК СССР ад 15 снежня 1932 года.
Ужо 28 снежня 1932 году бюро абкама ВКП Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці ў мэтах выканання сумеснай дырэктывы ЦК ВКП і СНК СССР ад 15 снежня 1932 г. прыняў наступныя рашэнні:
У запісцы Л. З. Мехліса, якая паступіла ў ЦК ВКП 30 кастрычніку 1937 году, паведамлялася, што ў Украінскай ССР выходзіць толькі адна абласная рускамоўная газета «Сацыялістычны Данбас», у астатніх абласцях рэспублікі няма нводнай рускамоўнай газеты абласнога значэння.
9 чэрвеня 1924 гаду выйшаў загад наркама па ваенных і марскіх справах «Аб нацыяналізацыі ваенна-навучальных устаноў», у адпаведнасці з якім на базе розных курсаў былі адкрыты нацыянальныя ваенна-навучальныя ўстановы для падрыхтоўкі каманднага саставу на роднай мове.
24 студзеня 1938 года Аргбюро ЦК ВКП прадпісала рэспубліканскім наркаматам пераўтварыць нацыянальныя школы, абвешчаныя «агменямі буржуазна-нацыяналістычнага ўплыву на дзяцей», у звычайныя савецкія школы з выкладаннем «або на мове адпаведнай рэспублікі, або на рускай ».