polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Да лютага 1945 года гвардыі капітан Уладзімір Гамзін быў памочнікам па паветрана-стралковай службе камандзіра 74-га гвардзейскага штурмавога авіяпалка 1-й гвардзейскай штурмавой авіядывізіі 1-й паветранай арміі 3-га Беларускага фронту.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 23 лютага 1945 года гвардыі капітан Уладзімір Гамзін быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюзу з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 6249.
16 сакавіка 2010 г. ў рамках расследавання крымінальнай справы аб паклёпе, узбуджанай па заяве былога начальніка УКДБ Гомельскай вобласці Івана Каржа, супрацоўнікі міліцыі і людзі ў грамадзянскім уварваліся ў кватэру, якую рэдактар афіцыйна арэндавала ў Мінску, і дзе размяшчаўся офіс сайта .97.
Прэзідэнты Расіі і Украіны падпісалі пагадненне аб прынцыпах фарміравання ВМФ Расіі і ВМС Украіны на базе Чарнаморскага флоту былога СССР, згодна з якім Чарнаморскі флот становіцца Аб'яднаным флотам Расіі і Украіны з аб'яднаным камандаваннем, захоўваючым сімволіку і атрыбуты ўжо не існаваўшага СССР.
Пасля сыходу немцаў некаторы час частку баяздольных караблёў кантралявалі мясцовыя белагвардзейскія часткі, аднак, пасля прыходу флоту Антанты, англічане і французы захапілі найбольш магутныя эсмінцы, дрэдноўт, тральшчыкі і нямецкія субмарыны, многія эсмінцы і падлодкі былі ўзарваныя або затопленыя, у браняносцаў і крэйсераў былі ўзарваныя машынныя аддзялення.
У канцы 1920 года пры эвакуацыі белагвардзейскіх войскаў П. Н. Урангеля караблі і судны Чарнаморскага флоту і гандлёвыя судны сышлі ў Канстанцінопаль, адкуль частка флоту, рэарганізаваная 21 лістапада 1920 года ў Рускую эскадру была пераведзена ў порт Бізерта .
24 жніўня 1991 года, гэта значыць задоўга да афіцыйнага спынення існавання СССР, Украіна, на падставе прынятага Вярхоўным Саветам «Акту абвяшчэння незалежнасці», прыступіла да стварэння суверэннай незалежнай дзяржавы, гарантам бяспекі і тэрытарыяльнай цэласнасці якога павінны былі стаць уласныя ўзброеныя сілы.
У адпаведнасці з пастановай Вярхоўнага Савета Украіны «Аб воінскіх фарміраваннях на Украіне», прынятым у той жа дзень, усе воінскія фарміраванні, дыслакаваныя на яе тэрыторыі, былі фармальна перападпарадкаваныя Вярхоўнаму Савету Украіны.
Абодва прэзідэнта адмянілі свае ўказы, было падпісана пагадненне аб далейшым развіцці міждзяржаўных адносін, у якім паказвалася на неабходнасць працягу перамоўнага працэсу па стварэнні ВМФ Расіі і ВМС Украіны на базе Чарнаморскага флоту.
Так, у 1920—1921 гадах былі дабудаваны закладзеныя падчас Першай сусветнай вайны на мікалаеўскіх верфях у якасці дэсантных транспартаў кананерскія лодкі тыпу «Эльпідыфор»: «Чырвоная Абхазія», «Чырвоны Аджарыстан», «Чырвоная Грузія» і «Чырвоны Крым».
30 снежня 1991 года ў Мінску адбылася сустрэча кіраўнікоў дзяржаў СНД, у ходзе якой краіны — удзельніцы СНД падпісалі шэраг дакументаў па ваенных пытаннях, у адпаведнасці з якімі міністэрства абароны былога СССР падлягала ліквідацыі, а замест яго стваралася Галоўнае камандаванне Узброеных сіл СНД.
Дзяржавы СНД атрымалі права ствараць уласныя ўзброеныя сілы на базе частак і падраздзяленняў УС СССР, якія дыслакаваліся на тэрыторыі гэтых дзяржаў, за выключэннем тых з іх, якія прызнаваліся «стратэгічнымі сіламі» і павінны былі застацца пад аб'яднаным камандаваннем СНД.
Нягледзячы на тое, што Чарнаморскі флот меў статус аператыўна-стратэгічнага аб'яднання, які мог быць рэалізаваны толькі пры захаванні адзінства ў яго структуры, палітычнае кіраўніцтва Украіны трактовало мінскія пагадненні па-іншаму і фактычна першапачаткова ўзяло курс на раздзел флоту.
Гераічнымі старонкамі ў гісторыі Чарнаморскага флоту сталі дэсанты ў раёне Паўднёвай Азерэйкі і Станічкі у лютым 1943 года, абарона «Малой зямлі», Наварасійская дэсантная аперацыя 1943, Керчанска-Эльцігенская дэсантная аперацыя 1943.
Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны на Чорным моры быў створаны добра абсталяваны па таго часу флот у складзе 1 лінкара, 5 крэйсераў, 3 лідараў і 14 эсмінцаў, 47 падводных лодак, 2 брыгад тарпедных катараў, некалькіх дывізіёнаў тральшчыкаў, вартавых і супрацьлодачных катараў, ВПС флоту і моцнай берагавой абароны.
Пасля быў падзелены на Чарнаморскі флот ВМФ Расіі і Ваенна-марскія сілы Украіны (ВМС Грузіі караблёў са складу ЧФ СССР не перадавалася, аднак частка савецкіх баявых катараў была перададзена пасля Грузіі Украінай).
Напружанасць удалося паступова знізіць падпісаннем двухбаковых пагадненняў паміж Расіяй і Украінай, на падставе якіх адбыўся раздзел Чарнаморскага флоту СССР з стварэннем Чарнаморскага флоту Расіі і ВМС Украіны з раздзельным базаваннем на тэрыторыі Украіны.
Падводныя лодкі з Батумі і Поці здзяйснялі 600-мільныя пераходы для дзеянняў на камунікацыях праціўніка, надводныя сілы, авіяцыя і марская пяхота змагаліся за Наварасійск і ў раёне Туапсэ.
15 красавіка 1994 года ў Маскве прэзідэнты Расіі і Украіны Барыс Ельцын і Леанід Краўчук падпісалі Пагадненне аб паэтапным урэгуляванні праблемы Чарнаморскага флоту, у адпаведнасці з якім ВМС Украіны і Чарнаморскі флот РФ базіруюцца паасобна.
Праблема статусу Чарнаморскага флоту, паўстаўшы на міждзяржаўным узроўні ў канцы 1991 — пачатку 1992 гадоў, адразу ж прывяла да канфрантацыі і зацяжнога крызісу ў расійска-ўкраінскіх адносінах.
У маі 1920 года ў складзе Рабоча-Сялянскага Чырвонага Флоту былі ўтвораны Марскія сілы Чорнага і Азоўскага мораў, якія ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях супраць Белага Чарнаморскага флоту.
Па стане на канец 2022 года часцей за ўсё, а менавіта тройчы, у намінацыі «Найлепшы еўрапейскі фільм» перамагалі карціны італьянскага рэжысёра Джані Амеліа , датскага рэжысёра Ларса фон Трыера і аўстрыйскага рэжысёра Міхаэля Ханэке .
Еўрапе́йская кінапрэ́мія за найле́пшы еўрапе́йскі фільм — галоўная ўзнагарода Еўрапейскай кінапрэміі, якая ўручаецца еўрапейскай кінаакадэміяй штогод, пачынаючы ад моманту заснавання прэміі.
5 мая 1864 г. ваенны начальнік Ігуменскага павета генерал-маёр Русінаў даносіць у рапарце мінскаму генерал-губернатару што патрабуе значна большага пакарання для Суціна: выселіць усе 42 шляхецкія сям’і (адна, 43-я сям’я, можа быць пакінута на месцы, бо перайшла ў праваслаўе) і 17 сем’яў суцінскіх яўрэяў.
«Все они находятся между собой в тесном родстве и дружбе. Жители оной околицы показали крайнее упорство в зловредных действиях против правительства, до этого времени я удерживался от выселения оной только вследствии обширности околицы Суцін. В ней 43 двора с 284 душами обоего пола. Теперь же я убеждён, что выселить всю сутинскую шляхту тем более необходимо, что следить за Суціном нет возможности, так как околица расположена на острове, окруженном глубокими болотами, прекращающими сообщение не только с окрестными местностями, но и между отдельными домами самой околицы».
У сельскім праўленні Свентаржэцкі сарваў са сцяны царскі партрэт, зачытаў «друкаваны маніфест, аб’явіў, каб не плаціць ніякіх падаткаў не даваць рэкрута і што зямлю ён дорыць сялянам».
Адсюль паўстанцы адправіліся ў Ляды, злучыўшыся з Ляскоўскім, які па дарозе ў атрад, ледзь не трапіў у бяду, бо быў арыштаваны выпадкова сустрэтымі царскімі афіцэрамі, і давялося яго вызваляць.
«Камандуючы атрадам з 3 рот Вялікалуцкага палка і 50 казакоў маёр Грыгореў 10-га чысла гэтага мая данёс, што 9-га чысла а 3-яй гадзіне апоўдні ён дагнаў за 5 вёрст ад вёскі Юравічы шайку Свентаржэцкага, дзе мяцежнікі зрабілі завалы з тоўстых ссечаных дрэў, з-за якіх пры нападзе на х біліся на смерць, кожны завал трэба было браць прыступам.
«Бачачы з рапарту вашага правасхадзіцельства ад 3 кастрычніка за 2192, што мяцежнікі яшчэ знаходзяць прыстанак у некаторых паветах Мінскай губерні, а асабліва ў Ігуменскім, прашу зрабіць строгую заўвагу генералу Русінаву і прадпісаць яму абавязкова знішчыць гэтыя шайкі, прычым, ці не знойдзеце патрэбным прызначыць іншага ваеннага начальніка Ігуменскага павета на месца генерала Русінава. Прашу ваша правасхадзіцельства прыняць рашучыя захады, каб спыніць мяцежнікам усе сродкі харчавання і ўжываць сельскую варту для канчатковага ачышчэння паветаў ад гэтых валацуг».
Сітуацыя ў Мінскай губерні, у першую чаргу на Ігуменшчыне, хвалявала галоўнага душыцеля паўстання генерал-губернатара Паўночна-Заходняга краю Мураўёва, які з Вільні кіраваў усімі аперацыямі.
Працуючы над раманам «Каласы пад сярпом тваім», Уладзімір Караткевіч адшукаў у архівах наступнае: «…У 20 вёрстах ад Ігумена, ля вёскі Юравічы, … былі захоплены палонныя. Пачалася расправа. Адзін з параненых паўстанцаў прасіў піць, і тады поп Канапасевіч, грунтуючыся, відаць, на вучэнні аб хрысціянскай літасці, насыпаў яму ў рот пяску. Пазней гэтага папа паўстанцы павесілі на перакладзіне ўласных варот, чым далі афіцыйнай прэсе падставу крычаць аб злачынствах.»
У рапарце камандзіра царскіх войскаў адзначана, што адшукаць паўстанцаў было надзвычай цяжка, бо Ляскоўскі «ўвёў у шайцы парадак і дысцыпліну, строга караючы парушальнікаў, прывучыў паўстанцаў здымацца з пазіцыі за некалькі хвілін; займаючы ж для начлегаў заўсёды самыя непраходныя лясы, ён захоўвае найвялікшыя перасцярогі».
«Няспынныя рухі атрадаў, зробленыя ў першай палове чэрвеня, мелі вышкам калі не канчатковае знішчэнне, то поўнае рассе­янне шаек Свентаржэцкага, Карказовіча і Ляскоўскага… Некаторыя з мяцежнікаў праз адну адсутнасць ежы ўжо дабравольна аддаліся войскам і сялянам для прадстаўлення іх мясцоваму начальству.
гэтага боку Суціна я знайшоў мост раскіданым, і з бярвёнаў і маставой насцілкі складзена нешта накшталт рэданта, а на самым беразе рэчкі насыпаны вал, каб абстрэльваць вугал рэ­данта і ўвесь даволі глыбокі брод; наогул цяжка даступная балотная мясцовасць размяшчэннем маставых прыкрыццяў да таго ўмацавалася, што ўзяць яе адной пяхотай без значнай страты было немагчыма».
25 мая, получен мною рапарт Якшицкага тысячскага следующего содержания: 24 числа мая месяца шайка мятежников в три часа по полудню в одной версте от д. Якшицы перешли большую дорогу и направились на казённую д. Каменичи, о чем донёс Вашему Превосходительству, послал лист присовокупив, что об этом мною сообщено и Вашему начальнику, подполковнику Бурскаму.
«9-га а 6-ай гадзіне раніцы пачаўся канцэнтрычны рух у пушчу, дзесяццю ротамі, з Раванічаў, Дубаўручча, Юравічаў, Мкулічаў. На працягу 14 гадзін няспыннай і стамляльнай хады абшукана большая частка лесу. Шмат было слядоў, сустракаліся пакінутыя бівакі, трапляліся нават незатушаныя вогнішчы з яснымі прыкметамі нядаўняга знаходжання мяцежнікаў, але шайкі не адкрыта».
У гэтым дзеле забіта мяцежнікаў у саміх завалах 19, узята ў палон раненых 5, аб колькасці забітых і параненых пры праследаванні яшчэ невядома; з нашага боку забіты Вялікалуцкага палка падпаручнік Іваноў, ніжніх чыноў 9, цяжка па­раненых 23, з іх памерла 3, лёгка паране­ных 9, з іх 5 паступіла ўжо ва фронт, кантужаных 2, цяжка паранены казак 1 , кантужаны 1.
11-га чысла з’явіліся да мяне трое па­раненых інсургентаў з партыі Свентаржэцкага, што разам з ім уцяклі, і потым, бо не маглі за ім ісці, адпушчаны Ляскоўскім, якія паказваюць, што ў партыі іх у часе бою было 120 чалавек.
Ды і сам Баляслаў Свентаржэцкі, як відаць з апошніх вельмі верагодных паказанняў аднаго селяніна, што размаўляў з ім, даведзены да такога становішча, пры якім думка аб самагубстве не раз мусіла западаць яму ў галаву.
Гэты дакумент сведчыць пра мужнасць і баявое майстэрства паўстан­цаў Ляскоўскага, пра даволі вялікія стра­ты царскіх войскаў, і дае падставу лічыць, што не шмат інсургентаў удзельнічала ў баі.
«існаванне гэтай шайкі… тым небяспечней, што пры пэўных акалічнасцях яна можа паслужыць ядром для больш значнай банды і выклікаць новыя беспарадкі на мяжы Магілёўскай губерні, чаму спрыяе і мясцовасць, пакрытая лясамі і балотамі»
Паводле Прадпісання мінскага ваеннага губернатара Забалоцкага, каля 40 палонных «из шайки Свенторжецкого и Коркозевича» 22 чэрвеня 1863 года павінны быць прыведзены з Ігумена ў Мінск для расследавання і прыняцця адпаведных мер.
Са шляхты Суціна ў атрад паўстанцаў пайшлі: Казімір Захарэвіч, 25 гадоў, Франц Корзюк, 25 гадоў, Антон Гарэцкі, 32 гады, Гіляры Татур, 19 гадоў , Франц Акаловіч, 17 гадоў, Іван Матус 74.
Асобныя паўстанцы трымаліся ў мінскіх лясах, напрыклад, Васіль Канапацкі, які распачынаў паўстанне разам з Антонам Трусавым 19 красавіка 1863 года, здаўся ўладам толькі ў кастрычніку 1866 года.
Археолагамі выяўлена каля каля 150 гранітных і пясчанікавых манументаў у выглядзе плоскіх стэл і гарэльефаў у вышыню 2,5 м і нават да 4 м. Найбольшую ўвагу прыцягваюць разьбяныя стэлы з маскамі, адзначанымі звярынымі рысамі, рогамі, бычынымі вачамі і вушамі, часцяком з трэцім вокам на ілбе.
На тэрыторыі катлавіны таксама шырока распаўсюджаны бяроза, елка, піхта, чабор, пырнік, мята, агрэст і г. д. Катлавіну насяляюць зайцы, суслікі, барсукі, мядзведзі, высакародны алень, ваўкі, лісы, сустракаюцца норкі, рэдкія віды казурак і птушак.
На фестывалі выступілі калектывы з гістарычнай радзімы прадстаўнікоў нацыянальна-культурных аб’яднанняў, арганізаваны шматнацыянальны рок-канцэрт, прайшло свята нацыянальнага тэатральнага мастацтва.
На фестывалі у Гродне свае песні, танцы, кухню прэзентавалі прадстаўнікі 35 са 140 нацыянальнасцей, якія пражываюць на тэрыторыі Беларусі, у тым ліку кабардзіна-балкары, мардвяне, іспанцы, венесуэльцы і індыйцы.
20 жніўня 1924 года падзелены на 9 сельсаветаў: Асаўскі, Бягомльскі, Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Вітуніцкі, Глінскі, Домжарыцкі, Кадлубішчанскі , Нядальскі.
20 студзеня 1960 года раён скасаваны, Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Вітуніцкі, Восаўскі, Глінскі сельсаветы, гарадскі пасёлак Бягомль з падпарадкаванымі пассавету населенымі пунктамі і вёскі Бедзіна, Слабада, Федаркі Домжарыцкага сельсавета перададзены Докшыцкаму раёну Віцебскай вобласці, Домжарыцкі сельсавет — Лепельскаму раёну Віцебскай вобласці, Іканскі і Мсціжскі сельсаветы — Барысаўскаму раёну Мінскай вобласці.
Паўночная Афрыка ; Еўропа (Малдова, Украіна, Аўстрыя, Бельгія, Чэхаславакія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя, Данія, Фінляндыя, Ісландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Індыя, Балгарыя, былая Югаславія, Грэцыя, Італія, Румынія, Францыя, Партугалія, Іспанія); Азія .
У канцы 2013 года было абвешчана, што аналіз ДНК гейдэльбергскага чалавека з іспанскай пячоры Сіма дэ лос Уэсас , атрыманай са сцегнавой косткі ўзростам 400 тысяч гадоў, паказаў падабенства з мтДНК дзянісаўскага чалавека.
Хоць раней рэшткі з Сіма дэ лос Уэсас было прынята збліжаць з неандэртальцамі, у 2015 годзе пры вывучэнні ядзернай ДНК трох узораў з пячоры Сіма дэ лос Уэсас высветлілася, што яны знаходзіліся на лініі, якая вядзе да неандэртальцаў.
Параўнанне ядзернай ДНК трох зубоў з пласта 11 і аднаго зуба з пласта 22 паказала, што ў Дзянісавай пячоры жылі дзве розныя групы дзянісаўцаў і іх падзяляе як мінімум 65 тысяч гадоў.
З асадкавых адкладанняў ва Усходняй галерэі Дзянісавай пячоры генетыкі змаглі вылучыць неандертальскую і дзянісаўскую мтДНК, пры гэтым сляды ДНК неандэртальцаў і дзянісаўцаў знайшлі ў пластах 14 і 15, што паказвае на сумеснае існаванне гэтых двух відаў на працягу доўгага часу.
Эвалюцыйнае разыходжанне дзянісаўцаў і гейдэльбергскага чалавека з іспанскай пячоры Сіма дэ лос Уэсас па дадзеных вывучэння мтДНК адбылося, паводле ацэнак навукоўцаў, 700 тысяч гадоў таму.
Па дадзеных вывучэння ядзернай ДНК насельнікаў пячоры Сіма дэ лос Уэсас, дзянісаўцы і неандэртальцы падзяліліся каля 500 тысяч гадоў таму, а іх агульны продак аддзяліўся ад 700—765 тысяч гадоў назад.
Генетыкі, прааналізаваўшыя агульныя мутацыі для народаў Афрыкі з аднаго боку і для неандэртальцаў і дзянісаўцаў з другога, прыйшлі да высновы, што продкі неандэртальцаў і дзянісаўцаў пакінулі Афрыку прыкладна 744 тысячы гадоў таму, а іх колькасць была вельмі невялікай.
Усяго праз 300 пакаленняў пасля зыходу з Афрыкі лініі неандэртальцаў і дзянісаўцаў падзяліліся і пасля гэтага яны вельмі рэдка кантактавалі адзін з адным — колькасць мутацый, характэрных толькі для неандэртальцаў і дзянісаўцаў, была вельмі невялікай і не перавышала 20 % ад іх агульнай колькасці.
Каманда навукоўцаў з ляйпцыгскага Інстытута эвалюцыйнай антрапалогіі таварыства Макса Планка пад кіраўніцтвам шведскага біёлага Свантэ Пааба секвенавала ДНК, атрыманую з фрагмента дзіцячай палечніцы, знойдзенага ў 2008 годзе расійскімі археолагамі ў Дзянісавай пячоры на Алтаі.
Высветлілася, што мітахандрыяльная ДНК гэтага ўзору 3 адрозніваецца ад мтДНК сучаснага чалавека па 385 нуклеатыдах, тым часам як мітахандрыяльная ДНК неандэртальцаў адрозніваецца ад ДНК на 202 нуклеатыдаў.
Даследчыкі, выкарыстаўшы ў палеагенетыцы метады пратэомікі, прааналізавалі бялкі з паловы сківіцы з Байшыі, знойдзенай у 1980 годзе ў Тыбецкай пячоры Байшыя (павет Сяхэ, правінцыя Ганьсу, Кітай, датаванай узростам каля 160 000 гадоў.
У ліпені 2014 года ў часопісе былі апублікаваныя вынікі даследавання генетычнага матэрыялу ў шэрагу папуляцый сучаснага чалавека на прадмет асаблівай варыяцыі бялку 1 (кадуе транскрыпцыйны фактар, які ўдзельнічае ў кіслародазалежнай рэгуляцыі некаторых генаў), якая ўласцівая дзянісаўскаму чалавеку.
Пазней, калі былі апрацаваны паслядоўнасці, якія адносяцца да ядзернага геному, аказалася, што дзянісаўцы з’яўляюцца сястрынскай групай неандэртальцаў і іх эвалюцыйнае разыходжанне адбылося каля 640 тысяч гадоў таму.
Карэнны зуб дзянісаўскай дзяўчынкі-падлетка 2-1 з лаоскай пячоры Там-Нгу-Хаа-2, які мае падабенства з верхнім карэнным зубам 4 з Дзянісавай пячоры, датуецца ўростам 164—131 тыс. гадоў.
У 1989 годзе пакінуў музей, увайшоўшы ва ўрад Кеніі прэзідэнта Даніэля арап Моі ў якасці дырэктара Дэпартамента аховы дзікай прыроды , дзе актыўна займаўся барацьбой з браканьерамі.
Спачатку яе не хацелі рэгістраваць, але ў 1999 годзе Моі па патрабаванню міжнародных донарскіх арганізацый прыйшлося прызначыць Рычард Лікі на пасаду сакратара кабінета і старшыні дзяржаўнай службы.
Рычард Эрскін Фрыр Лікі (; 19 снежня 1944, Найробі, Кенія — 2 студзеня 2022, Найробі, Кенія) — кенійскі палеаантраполаг і палітык, аўтар многіх антрапагенетычных адкрыццяў, сын Луіса Лікі і Мэры Лікі, муж Міў Лікі.
3осік 17 сакавіка 1945 года ў баі на поўдзень ад горада Штэцін умела камандаваў аддзяленнем, першым уварваўся ў размяшчэнне праціўніка, гранатамі і з аўтамата забіў да 10 праціўнікаў і аднаго захапіў у палон.
3осік 2 жніўня 1944 года пры адбіцці контратакі праціўніка ў раёне горада Міньск Мазавецкі у крытычны момант бою, калі канчаліся боепрыпасы, пад агнём даставіў скрыню патронаў, што дапамагло падраздзяленню выканаць баявую задачу.
сацыяльнае становішча Юркевіч, аднак, характарызаваў з суб’ектыўных рэакцыйных пазіцый; лічыў, што беднасць сялян тлумачыцца не сацыяльным прыгнётам, дрэннымі прыроднымі ўмовамі, прычыну хвароб бачыў толькі ў дрэнным санітарным стане вясковага жылля.
Аб кастынгу на ранішняе шоу «Новага канала» даведалася ад прадзюсара і журналіста Людзмілы Падлеўскай і пасля паспяховага праходжання спроб стала сувядучай «Пад'ёму» разам з Аляксандрам Педанам і Сяргеем Прытулай.
Гэтая перадача стала адным з самых паспяховых праектаў «Новага канала» у сезоне 2011/12 і перамагла ў номінацыі «Лепшае інфармацыйна-забаўляльнае шоу» на Тэлетрыумфе 2012 г. 10 сакавіка — 2 чэрвеня 2012 г. разам з Сяргеем Прытулай вяла шоу «Хто зверху?».
Поршань выкананы з камерай згарання, яго дыяметр — 310 мм, ход — 360 мм, маса — 42 кг. На кожны цыліндр прыпадаюць чатыры клапана верхняга размяшчэння і адна фарсунка, прывад клапанаў — праз ролікавыя штурхачы.
На дызелі ўстаноўлены тры помпы, шестеренный алейны і два вадзяных, першы працуе ў асноўным контуры астуджэння, вада якога абмывае блок цыліндраў, а другі ў дапаможным контуры, вада якога астуджае водомасляный цеплаабменнік, у якім астуджаецца алей дызеля, і ахаладжальнік наддувочного паветра.
Уключаюцца гидромуфты пры запаўненні алеем з сістэмы дызеля, пры гэтым на халастых абарачэннях дызеля з-за нізкіх ціску алею і абаротаў разгон кампрэсара зацягваецца, для яго паскарэння часам даводзіцца павышаць абароты дызеля.
Двухмашынны агрэгат (які аб'ядноўвае ў сабе дапаможны генератар, які выпрацоўвае напружанне 110 У для ланцугоў кіравання і асвятлення, і ўзбуджальнік) і два вентылятара ахладжэння цягавых рухавікоў прыводзяцца праз клиноременные перадачы, дадатковы вентылятар халадзільніка дызеля прыводзіцца электрарухавіком, якія сілкуюцца ад дапаможнага генератара.
Трэцяя абмотка падключана паралельна дадатковым канцавоссяў галоўнага генератара і таму яе ток прама залежыць ад току галоўнага генератара і цягавых рухавікоў, а кірунак току ў абмотцы такое, што яна дзейнічае супраць двух іншых, памяншаючы выніковы магнітны струмень.
Пры павелічэнні току, цягавых рухавікоў (напрыклад, пры падзенні хуткасці з-за руху на ўздым з цяжкім цягніком) выніковы магнітны струмень ўзбуджальніка падае, з ім падаюць напружанне ўзбуджальніка, ток ўзбуджэння галоўнага генератара і ў выніку ток цягавых рухавікоў.
Выпрацаваны генератарам ток падаецца на тры групы цягавых электрарухавікоў, у кожнай з якіх па два паслядоўна злучаных рухавіка, паслядоўнае злучэнне зроблена для ўзгаднення параметраў генератара і рухавікоў — без перавышэння току генератара ток цягавых рухавікоў захоўваецца на дастатковым узроўні, а за кошт большага падзення напружання на паслядоўна злучаных рухавіках цеплавоз хутчэй выходзіць на намінальную магутнасць , што важна пры манеўровай працы.
Галоўная рама падвешаная да кожнай з калясак за чатыры люлечных ніта з амартызуючымі гумовымі шайбамі, люлечная падвеска за кошт вагі цеплавоза забяспечвае яго ўтрыманне над каляскамі і вяртанне пры адносна, але з-за таго, што вага машыны ўспрымаецца разьбой нітаў, падвешванне ў працэсе эксплуатацыі становіцца неразборным; для выкатки каляскі даводзіцца перарэзаць балты.
На канцавоссях ўзбуджальніка накручаны тры асобныя абмоткі ўзбуджэння, магнітныя патокі якіх складваюцца і ствараюць агульны паток, ад выніковага патоку і частоты кручэння ўзбуджальніка залежыць выпрацоўваецца ім напружанне.
Тармазныя цыліндры напаўняюцца наўпрост ад кранаў дапаможнага тормазу 254, устаноўленых у асноўнага і дапаможнага пультаў кіравання, краны падлучаныя праз пераключацельны клапан — які кран дае большы ціск, той і падключаецца да тармазных цыліндраў.
Дадаткова першы кран выкарыстоўваецца як паўторнік , які напаўняе тармазныя цыліндры пры спрацоўванні паветраразмеркавальнік 483 аўтаматычнага тармазы, другі кран выкарыстоўваецца як паўторнік для дыстанцыйнага кіравання.
Акрамя СССР, куды пад пазначэннем серыі ЧМЭ3 пастаўлялася пераважная большасць такіх цеплавозаў, разлічаных на каляіну 1520 мм, цеплавозы гэтай мадэлі для еўрапейскай каляіны 1435 мм паступалі на чыгункі Чэхіі і экспартаваліся ў шэраг іншых краін Еўропы і Блізкага Усходу, у кожнай з якіх атрымалі ўласнае абазначэнне серыі і нумарацыю.
У 1971 годзе ў стогадовы юбілей прадпрыемстваў ЧКД-Прага быў выраблены тысячны цеплавоз ЧМЭ3, а ў кастрычніку 1975 года пражскі завод паставіў двухтысячны ЧМЭ3.
Акрамя асноўных функцый, у шэрагу краін цеплавозы ЧМЭ3 часцяком выкарыстоўваюцца як лакаматывы прыгарадных цягнікоў на кароткіх маладзейных участках, у будучыні плануецца замена падобных цягнікоў рэйкавымі аўтобусамі.
На яго базе быў створаны цеплавоз еўрапейскай каляіны для чыгунак самой Чэхаславакіі серыі 669, які адрозніваўся ў асноўным шырынёй каляіны і тыпам счэпкі, а таксама шэраг аналагічных цеплавозаў для іншых краін.
З прычыны, што лакаматыў выкананы ў еўрапейскім габарыце, многія цеплавозы ЧМЭ3 выпушчаныя для СССР выкарыстоўваліся і выкарыстоўваюцца на каляіне 1435 мм на памежных станцыях былога СССР, куды заходзіць еўрапейскі рухомы склад — напрыклад, на станцыях Чоп, Вадул-Сірэт, Гродна , Брэст, Свіслач і інш.
На цеплавозах ЧМЭ3Э гэтак жа, як і на ЧМЭ3Т, усталяванае электроннае абсталяванне, якое забяспечвае рэалізацыю максімальнай магутнасці дызеля на нізкай частаце кручэння вала, якога не было на цеплавозах ЧМЭ3, але не ўстаноўлены рэастатны тормаз.
Было зроблена ўсяго два ЧМЭ3М, але ўжытыя на іх электроннае абсталяванне і новыя канструктыўныя рашэнні шэрагу вузлоў і дэталяў у далейшым выкарыстоўваліся заводамі пры стварэнні цеплавозаў ЧМЭ3Т і ЧМЭ5.
Вейшнорыя , або Вайшнорыя — , якая ўзнікла як элемент легенды сумесных стратэгічных вучэнняў «Захад-2017» на тэрыторыі Беларусі і выклікала вялікі, пераважна жартоўны, розгалас у Інтэрнэце.
Сойм сфармаваны 14 кастрычніка 2017 года па выніках галасавання сярод зарэгістраваных карыстальнікаў і пачаў першую анлайнавую сесію 5 сакавіка 2018 года, прыняў Канстытуцыю Вейшнорыі і шэраг законаў.