polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының эше Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан раҫланыусы республика ғилми-техник программаларына һәм Республика Башлығының Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһенә нигеҙләнә.
Өфөнөң академик институттарын Рәсәй Фәндәр академияһы Урал бүлексәһенән сығарып, туранан-тура РФА Президиумына буйһонған Рәсәй Федерацияһы Өфө фәнни үҙәге составында ҡалдырырға, ә Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһына тармаҡ институттарын индерергә (быға тиклем фәнни үҙәк составында булмаған Механика институты менән Юғары һығылмалылыҡ институтынан башҡалары) ҡарар сығарыла.
Фәндәр академияһының дөйөм йыйылышы устав, бүлексәләрҙе һәм филиалдарҙы ойоштороу, ҡайтанан ойоштороу һәмбөтөрөү тураһындағы ҡарарҙар ҡабул итә, фәнни тикшеренеүҙәрҙең төп йүнәлештәрен билдәләй, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы президиумының ғилми-ойоштороу эшмәкәрлеге һәм фәнни тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләре тураһындағы отчет докладын раҫлай һ.
Химик-органик, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, химия фәндәре докторы, профессор, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының почётлы фән һәм техника хеҙмәткәре.
Башҡортостан Республикаһы Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы менән Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы дәүләт фәнни учреждениеһының Башҡортостан Республикаһы Энергия ресурстары транспорты проблемалары институты дәүләт унитар предприятиеһы
Башҡортостан Республикаһы Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы менән Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы дәүләт фәнни учреждениеһының Башҡортостан Республикаһы Нефть эшкәртеү институты дәүләт унитар предприятиеһы
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге менән Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы инфраструктураһын (мәғлүмәт селтәре, китапхана, поликлиника, автобаза, балалар баҡсалары, ял базаһы һ.б.) уртаҡ файҙаланыу ойошторола.
Фәнде күренекле хеҙмәттәр йә беренсе дәрәжәләге әһәмиәткә эйә хеҙмәттәр менән байытҡан ғалимдар Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы ағзаһы итеп һайлана.
Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең, сит илдәрҙең ватан һәм халыҡ-ара абруйға эйә булған иң билдәле ғалимдары, шулай уҡ Академияның почетлы һәм сит ил ағзаһы итеп һайлана.
2011 йылдың 4 майында Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының дөйөм йыйылышында йәшерен тауыш биреү юлы менән Өфө дәүләт нефть техник университетының уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректоры, профессор Рәмил Бәхтизин Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының президенты итеп һайлана.
Ишемик инсульт осрағы 70-50 % тәшкил итә, мейегә ҡан һауыу 20-25 %, травма менән бәйләнмәгән субарахноидаль (баш мейеһенең һәм йөлөндөң үрмәксе ауы һәм йомшаҡ ҡабығы араһындағы цереброспиналь шыйыҡса менән тулған арауығына) ҡан һауыу 5 %.
Инсу́льт — баш мейеһендә ҡан әйләнешенең киҫкен боҙолоуы, ул кинәт кенә барлыҡҡа килә, 24 сәғәт йә унан да оҙағыраҡ һаҡлана торған неврологик симптоматика менән билдәләнә һәм цереброваскуляр патология нәтижәһендә ауырыуҙы үлемгә килтерә.
Неврологик дефицит регрессияһы ваҡытын иҫәпкә алып,үтә торған баш мейе ҡан әйләнеше боҙолоуы (ғәҙәти инсультан айырмалы булараҡ неврологик дефицит 24 сәғәт эсендә регрессиялана) һәм кесе инсультҡы бүленә.
Биҙгә́к ауырыуы́, макрофагаль-моноцитар система күҙәнәктәре һәм эротроциттарҙың күп өлөшө зарарланыуы сәбәпле, сирлелә антропоз, протозой, трансмиссив инвазия күренеше, биҙгәк өйәнәге, анемия һәм гепотопиленомегалия күренеше күҙәтелә.
Биҙгәк ауырыуының ауыр формалары: церебраль формалағы менингизм, коматоз ; гемоглобин аҙайыу йә иһә көслө гемолиз һәм гемолитик һары гемоглобинур менән бәйле ҡара һыу биҙгәге; йоғошло — ағыуланыу шогы, алгид формаһы, бөйөр зарарланыуы; фиброз панкреатит .
Шуныһын да иҫтә тоторға кәрәк: тропик һәм субтропик илдәрҙә булып ҡайткандан һуң, өс йыл дауамында, тән температураһы күтәрелгән һайын киҫекмәҫтән табибҡа мөрәжәғәт итергә һәм элегерәк тропик илдә булыуығыҙҙы иҫкәртергә кәрәк.
Биҙгәк ауырыуын киҫәтеү плазмодий-серәкәй-кеше биоценозын өҙөүҙән ғибәрәт: Росс ысулы менән серәкәйҙәрҙе юҡ итеү йә иһә кешене уларҙан айырыу, Кох ысулы менән кеше организмындағы сығанаҡтарҙы юҡ итеү.
Ҡояш байығас урамға сыҡһағыҙ, оҙон еңле кейем кейергә тырышығыҙ, тәнегеҙҙең асыҡ ҡалған өлөштәренә серәкәйҙәрҙе өркөтә торған махсус кремдар һөртөгөҙ.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы биҙгәкте бөтөрөү буйынса глобаль программа ҡабул итә һәм, шуның һөҙөмтәһе булараҡ, донъяла ауырыу ике тапкырға кәмей.
Лесото климаты сағыштырмаса һыуыҡ — йәй көнө ғинуар — февраль айҙарында Масерула һәм үҙәндәрҙә температура 30 -ҡа етһә лә, ҡыш һыуыҡ, ә температура тигеҙлектәрҙә 7 -тан алып тауҙарҙа 18 -ҡа тиклем үҙгәреп тора.
Уртаса алғанда, 16 февралдән 19 ноябргә тиклем — бейек тауҙарҙа, 18 майҙан 6 сентябргә тиклем уйһыу урындарҙа ҡырауҙар башланыуы һәм тамамланыуы күҙәтелә.
Ил бейеклегенә ҡарап өс зонаға бүленергә мөмкин: илдең көнбайышында тар һыҙат формаһында яйла яҡынса 1500 м бейеклектә , 2000—2300 м бейеклектәге тау алды һәм илдең көнсығышында бейек тауҙар.
Батша, нигеҙҙә, церемониаль функциялар үтәй, башҡарма йәки закондар сығарыу функциялары булмаған «милли берҙәмлектең тере символы» булып тора, йола буйынса, юлбашсылар коллегияһы кемдең вариҫ буласағын, кәрәк булған осраҡта кемдең регент буласағын билдәләй, шулай уҡ монархты алмаштыра ала.
Уның территорияһы тулыһынса КАР территорияһы менән уратып алынған (шулай итеп, Лесото Ватикан һәм Сан-Марино менән бер рәттән бер генә ил территорияһы менән уратып алынған донъялағы өс бойондороҡһоҙ дәүләттең береһе булып тора).
Аждаһа тауҙарында юғалыу хәүефе янаған ҡоштарҙың төрҙәре — балдаҡлы ибис һәм Африка бөркөтө һәм ҡая һары, ҡара бөркөт, ер тумыртҡаһы һәм башҡалар табылған.
Лесото шулай уҡ Милләттәр Берләшмәһе, Африка үҫеш банкы, -77, Африка берләшмәһе, шулай уҡ 1995 йылдың 31 майынан Бөтә донъя сауҙа ойошмаһы ағзаһы булып тора.
Көньяҡ Африка илдәре Берләшмәһе ағзалары илдәр һөйләшеүҙәр үткәрә һәм король Мошвешве илде етәкләргә тейеш тигән шарт менән Басото конгресы партияһы хөкүмәтен кире ҡайтарыуға өлгәшә.
Сираттағы хәрби түңкәрелеш 1991 йылда була, хәрби хунта башлығы Джастин Мецинг-Лекханья вазифаһынан бушатыла һәм власҡа 1993 йылда демократик һайлауҙарға тиклем власты үҙ ҡулында тотҡан генерал Элиас Писвана-Рамаэма килә.
Сенат 33 ағзанан тора, уларҙың 22-һе — ҡәбилә башлыҡтарынан йәки улар тәғәйенләгән кешеләрҙән, ә 11-е король тарафынан Дәүләт Советы тәҡдиме буйынса тәғәйенләнә.
Күрһәткестәр буйынса, уларҙың ун меңе төньяк-алтай һөйләштәрендә, ә ҡалғаны көньяҡ-алтайҙыҡында һөйләшә, шул уҡ ваҡытта уларҙың күбеһе алтай-кижи һөйләмендә.
Алфавит Ҥ, Ј, Ӧ, Ӱ хәрефтәре менән 1840 йылдарҙа кириллица нигеҙендә үҫеш ала, ә 1928—1938 йылдарҙа латин теле кулланыла, ә унан һүң яңынан кириллица.
Яңы конституция буйынса КДР парламенты ике палаталы: Сенат 108 ағзанан тора, улар төбәк парламенттар тарафынан биш йылға һайлана һәм 500 кешенән торған Милли йыйылыш, уны биш йыл мөҙҙәткә халыҡ һайлай.
Дүрт йыллыҡ күсеү осоронан һуң ике конституция араһында властың бөтә тармаҡтары кимәлендә яңы сәйәси институттар булдырылды, яңы административ бүленеш, ДРК сәйәси системаһы ҡабул ителде, ниһайәт, президент демократик республикаһының тотороҡло төрөн ҡабул итте.
1965-1997 йылдарҙа Конго Демократик Республикаһы менән етәкселек иткән Мобуту Сесе Секоның коррупцияны ғәмәлдә һөҙөмтәһендә, 1996 йылда ил иҡтисади бөлгөнлөккә төшә.
2009 йылдың июлендә Швейцария суды Мобутуның сит ил активтарын ҡайтарыу буйынса элекке дәғүәләрҙең ваҡыты сыҡҡан, шуға күрә активтар уның ғаиләһенә тапшырылырға тейеш, тип билдәләй.
т. мең йыллыҡта төньяҡтан игенселек менән шөғөлләнеүсе банту ҡәбиләләре килә башлай, улар үҙҙәре менән игенселек, мәғдән эшкәртеү оҫталығын алып килә, беренсе дәүләт ойошмалары төҙөй.
1961 йылда конголез армияһы генераль штабы начальнигы Мобуту оппозициялағы Лумумбаны уның дошмандарына — үҙҙәре иғлан иткән Катанганың ҡораллы көстәренә йәшерен тапшыра, бельгиялылар ярҙам иткән сепаратистар Лумумбаны ҡаты язалайҙар һәм үлтерәләр (ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, АҠШ ЦРУ-һының махсус операциялары Конгоның милли лидерын үлтереүҙе планлаштыра).
Граждандар һуғышы һөҙөмтәһендә, Катангала иң ҙур диаспора тәшкил иткән (Конго Республикаһының йөҙ меңдән ашыу аҡ тәнле халҡының 31 % — ы бойондороҡһоҙлоҡтоң беренсе йылдарына тура килә) европеоид халҡы илдән күсеп китә.
2020 йылдар уртаһына ҡарата мәғлүмәт буйынса, халҡы — 101 миллион самаһы кеше, территорияһы — 2 858 344 км² тәшкил иткән, ике күрһәткес буйынса ла төбәктең иң эре илдәренең береһе булып тора.
Африканың бөйөк Конго йылғаһының уң ярында урынлашҡан Урта Конго бойондороҡһоҙлоҡ алыу менән «Конго республикаһы» исемен һайлағанға күрә, күпмелер ваҡыт был илдәрҙе баш ҡалаларының исемдәре менән генә айыралар — Конго-Браззавиль Республикаһы һәм Конго-Леопольдвиль Республикаһы .
Конго Демократик Республикаһы киң үҙәк яйланан ғибәрәт ғибәрәт, көнсығышта тауҙар, көньяҡта һәм көньяҡ-көнбайышта тигеҙлектәр һәм саванналар, төньяҡта баҫыуҙар менән уратып алынған тропик урмандар менән ҡапланған.
Ил Бельгия колонияһы булған саҡта, башланғыс мәктәптә 4 тел уҡытылған, был күренеш Конгоны Европа колониаль осоронда халҡы милли телдәрҙәге грамотаға эйә булған иң һирәк Африка иле тип күрһәтә.
Бер аҙҙан һуң бойондороҡһоҙлоҡ алыу менән ил Катанга (Бельгияның корпорацияһы менән бәйле , уң партияның лидеры Моиз Чомбе етәкселегендәге) һәм Көньяҡ Касаи көньяҡ-көнсығыш провинцияларында сепаратизмы менән осраша.
Конго Республикаһы, Үҙәк Африка Республикаһы, Көньяҡ Судан, Уганда, Руанда, Бурунди, Танзания, Замбия, Ангола, шул иҫәптән менән Ангола эксклавы Кабинда менән ҡоро ер сиге бар.
1965 йылдың ноябрендә Мобуту АҠШ һәм Бельгиянан үҙенең ғәскәрҙәрен премиялауға финанс ярҙамы ала, дәүләт түңкәрелеше ҡыла һәм президент Касавубуны ҡолата.
Башта утрауҙа кеше йәшәмәй һәм тәүге тапҡыр 1790 йылда «Баунти» карабының фетнәселәр командаһы һәм диңгеҙселәр был утрауға алып киткән Таити ҡатын-ҡыҙҙары килеп урынлаша.
1808 йылда утрауға капитан Фолджер етәкселегендәге карап килә, уның отчеты буйынса «. Улар бында ултырғандан һуң алты йыл тирәһе үткәс, уларҙың хеҙмәтселәре уларға һөжүм итә һәм, һөйләүсенән тыш, бөтә инглиздәрҙе үлтерә , һәм ул ауыр яралана. Шул уҡ төндә таити тол ҡатындары фетнә күтәреп, яҡташтарын үлтерә.»".
Әммә ҡайһы бер ғалимдар Киростың тап ниндәй утрауҙарға барып, ошо исемдәр менән атауына шикләнеүен белдерә, ә ысынында « » тип — Хендерсон утрауын, ә « » Питкэрн утрауын атауын уйлай.
2018 йылдың мартында утрауҙа 55 самаһы кеше, шул иҫәптән килеүселәрҙең һәм уларҙың ғаилә ағзаларының килешеүҙәре буйынса эшләүсе урындағы халыҡ һәм 13 йәшкә тиклемге балалар йәшәгән, әммә был иҫәпкә урындағы ваҡытлыса йәшәгән халыҡты һәм 13 йәшенән алып Яңы Зеландияла уҡып йөрөгән балаларҙы индермәйенсә.
Утрауҙар Бөйөк Британияның Яңы Зеландиялағы юғары комиссары идара иткән диңгеҙ аръяғы биләмәһе статусына эйә; урындағы үҙидара органы — 10 ағзанан торған бер палаталы утрау советы бар (5-һе дөйөм тауыш биреү юлы менән һайлана, 5-һе — тәғәйенләнә, бөтәһе лә бер йылға тәғәйенләнә).
Питкэрн утрауын икенсе тапҡыр 1767 йылда Британияның «Суоллоу» шлюбы командиры Филипп Картерет аса һәм уны тәүгеләрҙән булып күреп ҡалған диңгеҙ офицерының улы исеме менән атай.
Көслөтулҡын һөҙөмтәһендә Картерет ярға төшөргә маташмай, ләкин текә ҡаянан ағып төшкән шишмәләрҙе һәм ҡалҡыулыҡтарҙағы бай үҫемлектәрҙе күрә.
1856 йылда тыуымдың күплегенән зыян күргән 4,6 саҡрым майҙанлы утрауҙың бөтә халҡы Норфолк утрауына күсенә, ләкин күпмелер ваҡыттан һуң халыҡтың бер өлөшө кире әйләнеп ҡайта.
Утрауҙар башлыса үҙҙәренең тәүге төпләнеүселәре Британияның «Баунти» карабынан фетнәселәр, шулай уҡ утрауға үҙҙәре менән алып киткән Таити ҡатын-ҡыҙҙары булғанға күрә билдәле.
Питкэрн утрауҙарын 1767 йылда инглиз диңгеҙ йөҙөүсеһе Ф. Картерет экспедицияһы аса һәм ул утрауҙың яр буйын беренсе булып күреп ҡалған гардемарин Роберт Питкерн хөрмәтенә атала.
1979 йылда, Мавритания Көнбайыш Сахараның көньяҡ өлөшөнә хоҡуҡтарынан баш тарта, һәм Марокко уны тулыһынса баҫып ала; был территорияның контролдә тотолған күпселек өлөшө хәҙер Көньяҡ провинциялар тип атала.
1976 йылдың 27 февралендә Алжир ярҙамы менән Марокко ғәскәрҙәренә ҡаршы партизан һуғышы алып барған Полисарио Фронты Көнбайыш Сахараны Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһы исеме аҫтында бойондороҡһоҙ дәүләт тип иғлан итә.
Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһы — — өлөшләтә танылған дәүләт, Көнбайыш Сахаралағы элекке испан колонияһы территорияһының күп өлөшөнә дәғүә итә, әммә ғәмәлдә бөгөнгө көндә уның көнсығыш өлөшөн генә — Ирекле зонаны контролдә тота.
Көнбайыш Сахара төньяҡта Марокко, төньяҡ-көнсығышта Алжир, көнсығышта һәм көньяҡта Мавритания, көнбайышта Атлантик океан менән сиктәш; Ирекле зонаның көньяҡ-көнбайышта океанға сығыу мөмкинлеге бик аҙ.
Территория яҙмышы буйынса референдум үткәреүҙе талап итеп, БМО Марокконың Көнбайыш Сахараны оккупациялауына ризалашмай, үҙ-үҙен иғлан иткән САДР-ҙы таныуҙан да баш тарта.
Рафаэль Аҙнағолов — башҡорт теле белгесе, педагог-методист, филология фәндәре кандидаты, педагогия фәндәре докторы, профессор, Башҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре .
Риф Тойғонов — танылған башҡорт шағиры һәм йәмәғәт эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Сергей Чекмарев һәм Фәтих Кәрим исемендәге әҙәби премиялар лауреаты, 2012—2014 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар Союзы рәйесе .
Сәлихов Ғәфүр Ғөбәй улы — Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә танылған ғалим-педагог, философия фәндәре докторы, профессор, 2011 йылдан Башҡорт дәүләт университетының философия һәм социология факультеты деканы .
быуаттың 60-сы йылдарында алып барылған «перспективаһыҙ» ауылдар сәйәсәте ваҡытында, бөтөрөлөүгә дусар ителгән ауылдар исемлегенә Һалҡын Шишмә ауылы ла индерелә.
Марттан июльгә тиклем оҙайлы дымлы миҙгел, һуңынан августа ҡыҫҡа ваҡытлы ҡоро сезон, сентябрҙан октяргә тиклем ҡыҫҡа дымлы миҙгел, ноябрьҙан мартҡа тиклем ҡоро миҙгел .
Кабо-Вердела йыл һайын сит ил ярҙамы һәм эмигранттарҙың ҙур пулы аҡса күсереү менән финансланған сауҙа балансының юғары дефициты күҙәтелә; эске тулайым продукт өлөшө формаһындағы дәүләт бурысы Сахаранан көньяҡҡа табан Африка илдәрендә иң юғарыларҙың береһе булып тора
Милли статистика идаралығының 2004—2006 йылдар эсендәге мәғлүмәттәренә ярашлы, Португалияла, Францияла, Испанияла, Люксембургта, Италияла, Нидерландта кабо-вердиан диаспораһы 81 304 кеше тәшкил итә, шулай уҡ Америка Ҡушма Штаттарында һәм Африка илдәрендә: (Анголала, Габонда, Гвинея-Бисауҙа, Сан-Томе һәм Принсипиҙа, Сенегалда һәм Мозамбикта) дөйөм һаны 700 мең кеше тәшкил иткән диаспоралар бар.
Прокуратура дәүләт исеменән сығыш яһай, шулай уҡ енәйәтселәрҙе эҙәрлекләү һәм демократик законлыҡты, граждандарҙың хоҡуҡтарын һәм халыҡ мәнфәғәттәрен яҡлау хоҡуғына эйә.
Утрауҙың иҡтисады тәбиғәт ресурстарының нигеҙе насар булыуҙан, шул иҫәптән етди һыу етешмәүҙән, оҙайлы ҡоролоҡ циклдары һәм бер нисә утрауҙа аҙыҡ-түлек үҫтереүгә ярамаған насар тупраҡтан яфалана.
1986 йылда ил хөкүмәте дәүләттең « » — «Йәшел Морон Республикаһы» тигән яңы исемен ҡабул итә һәм уның башҡа телдәргә мәғәнәүи тәржемә ителеүен туҡтатырға ҡарар итә.
Конституция суды Конституция контролен тормошҡа ашыра, дәүләт башлығының эшкә һәләтһеҙлеген билдәләй, һайлауҙарҙың законлылығы һәм сәйәси партияларҙың эшмәкәрлеге буйынса мәсьәләләрҙе хәл итә, юрисдикцион конфликттарҙы хәл итә, ампаро мөрәжәғәттәрен ҡарай.
МПД президенты Агустинью Лопеш һәм Халыҡ-ара күҙәтеүселәр, һайлауҙар асыҡ һәм ғәҙел булыуына ҡарамаҫтан, ҡайһы бер һайлау участкаларында урындағы һайлау бюллетендәрендә ҡағиҙә боҙоуҙар һәм хаталар булды, тип раҫланы.
Һөйләшеүҙәр барышында ПАИГК бер үк ваҡытта Гвинея-Бисау Республикаһының Португалиянан бойондороҡһоҙлоғон таныуҙы һәм Кабо-Вердеға бойондороҡһоҙлоҡ биреүҙе талап итте.
Илдең тышҡы иҡтисади курсы инвестициялар йәлеп итеүгә, уртаҡ предприятиелар төҙөүгә, эске тауарҙар етештереүҙе һәм хеҙмәттәрҙе киңәйтеүгә, финанс секторын нығытыуға йүнәлтелгән.
Кабо-Верденың Африка бойондороҡһоҙлоҡ партияһы Милли йыйылышта 41 — күпселек урын, сағыштырыр кәрәк: МПД — 29 урын яулай; Кабо-Верденың Демократик һәм бойондороҡһоҙлоҡ Союзы, оппозиция партияһы, 2 урын һаҡлап ҡала.
Кабо-Верде — Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы, ГАТТ, Халыҡ-ара валюта фонды , Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы , Бөтә донъя сауҙа ойошмаһы , Бөтә донъя интеллектуаль милек ойошмаһы , Бөтә донъя туризм ойошмаһы , ЮНЕСКО һәм Африка берҙәмлеге ойошмаһы ағзаһы.
Ҡораллы көстәр 1967 йылда Гвинея-Бисау һәм Кабо-Верде Халыҡ ҡораллы революцион көстәре нигеҙендә ойошторолоп, ҡоро ер мотопехота подразделениеларында — 1000 кеше, авиацияла — 100, яр буйы һағы һәм диңгеҙ патруллегендә 100 кеше иҫәпләнә.
Иҡтисади реформалар иҡтисадты диверсификациялау һәм эшһеҙлек кимәлен кәметеү өсөн шәхси секторҙы үҫтереүгә һәм сит ил инвестицияларын йәлеп итеүгә йүнәлтелгән.
1974 йылдың ноябрендә Лиссабонда илдең бойондороҡһоҙлоғон иғлан итеү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды һәм автономлы Кабо-Верде Республикаһы"'ның күсеү хөкүмәте (уның ағзаларының яртыһы — португал хакимиәте, ә яртыһы — ПАИГК ағзалары) ойошторола.
Төп предприятиелар: балыҡ-консерва заводтары, суднолар ремонтлау верфы, һыра заводы, тегеү һәм аяҡ кейеме фабрикалары, төҙөлөш материалдары заводы, декоратив ташты эшкәртеү фабрикалары, авто-, мото-, велопредприятиелар.
1960 йыл — Бойондороҡһоҙлоҡ һәм Гвинея һәм Кабо-Верде халыҡтары союзы Африка партияһы Гвинея-Бисау һәм Кабо-Верде Африка бойондороҡһоҙлоҡ партияһы тип үҙгәртелә.
Йәшел Морон утрауҙары Сенегалдан көнбайышҡа табан, Атлантик океандың үҙәк өлөшөндәге шартлы рәүештә Ел аҫты һәм Ел ыңғайы төркөмдәренә ҡараған 10 эре һәм 8 ваҡ утрауҙан торған архипелагтан ғибәрәт.
Флагтағы кеүек, йондоҙҙар 10 утрауҙы, эмблема өҫтөндә — ҡалҡыуыс — намыҫ һәм дәрәжә билдәһе; факел һәм өсмөйөш берҙәмлекте һәм азатлыҡты символлаштыра.
Сал утрауында халыҡ-ара аэропортты һаҡлаусы террорға ҡаршы тиҙ эш итеү подразделениеһы, шулай уҡ милли именлек мәсьәләләре буйынса махсус ведомство — «Республиканың мәғлүмәт хеҙмәте» төҙөлдө.
2002 йылдың 1 ғинуарында — португалия эскудоһын евроға алмаштырғандан һуң, Кабо-Верденың эскудо курсы бәйләү тураһындағы килешеү буйынса евроға ҡарата 110,265:1 нисбәтендә билдәләнә башлай.
Кабо-Верде — (Ботсвана, Маврикий, Малави, Намибия, Эритрея һәм Көньяҡ Африка Республикаһы менән бер рәттән) бер ҡасан да дәүләт түңкәрелеше булмаған Африканың бик аҙ илдәренең береһе.
2005 йыл — Португалияның ҡайһы бер алдынғы сәйәси эшмәкәрҙәренән яҡлау тапҡандар булғанлыҡтан, илдә Европа Союзына ағзалыҡҡа инеү ҡыҙыҡһыныуы уяна.
1919 йылдан алып Юрматы һәм Ҡыпсаҡ-Ете ырыу кантондарының хәрби комиссариаты сәйәси бүлегенең начальнигы була; 1921 йылдан — Өфөлә һәм Стәрлетамаҡта ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының сәйәси-ағартыу бүлеге мөдире, 1924 йылдан — РКП -ның Башҡорт өлкә комитеты матбуғат секторы инструкторы, һуңынан — мөдире, 1925 йылдан 1929 йылға тиклем — Башҡорт китап нәшриәте директоры.
«Ангола» топонимы хәҙерге Ангола биләмәһендә — быуаттарҙа булған Ндонго дәүләте исеменән барлыҡҡа килгән, икенсе фараз буйынса португал колонизаторҙарына ҡаршылыҡ күрһәткән дәүләи хакимы Зинга Мбанди Нгола исеменән барлыҡҡа килән.
Утрауҙа йәшәүселәр федераль һайлауҙарҙа төньяҡ биләмә менән бергә (сенатҡа - Төньяҡ биләмә округы, Вәкилдәр палатаһына - Төньяҡ биләмәнең бер өлөшө менән бергә) тауыш бирә, мәғариф идаралығы Көнбайыш Австралия штаты ҡулында.
Бер мәл ҡатыным еңешеп алып китте лә, мин ныҡ ҡына итеп һуҡҡас: «Нишләп миңә бәхәсләшергә бирмәйһең, хатта Рәсүлебеҙҙең ҡатындары уның менән әрепләшә, ҡайһы саҡ хатта кискә тиклем уның менән һөйләшмәй йөрөйҙәр», — тимәһенме.
«Кемегеҙ шулай эшләй, үҙенә генә зыян килтерә. Пәйғәмбәребеҙҙең асыуын килтергән өсөн Аллаһы Тәғәләнең язаһы булмаҫ тип уйлайһығыҙмы? Аллаһтың асыуын алһағыҙ, бөттөгөҙ! Рәсүлебеҙ менән телләшмә, йәненә теймә. Кәрәк булһа, минән һора, минең менән кәңәшләш», — тип асыуландым.
Өйҙәрендә турғай суҡырлыҡ ҡына тәғәм булмағанда ла, айҙар буйы усаҡҡа ут ҡабыҙылмағанда ла ул иренә ризаһыҙлыҡ күрһәтеп, хәтерен ҡалдырырлыҡ бер һүҙ әйтмәй.
Ғәйшә Инәбеҙ хатта ябай ғына эштәрҙә лә һәр аҙымын Ислам тәғлимәтенә ярашлы яһарға тырышҡанлыҡтан, иренә бик күп һорауҙар бирә һәм хатта ҡайһы берәүҙәре буйынса Пәйғәмбәребеҙ Аллаһы Тәғәләгә мөрәжәғәт итеп, үәхий ала.
Тап ана шул хәлдән һуң яҡында һыу булмаған осраҡта намаҙ ваҡыты сығып барғанда тәйәммүм алырға, йәғни, ҡом йәки тупраҡ менән тәһәрәтләнергә рөхсәт бирелә.
Йәмәғәт эштәрендә лә, көнкүрештә лә, бигерәк тә ҡатын-ҡыҙ менән мөнәсәбәттә, һәр һүҙен, ҡылығын, теге йәки был осраҡтарҙа ниндәй хөкөм сығарғанлығын тасуирлаған меңдәрсә хәҙистәр яҙып алынған, һәм тап улар Пәйғәмбәр Сөннәтен тәшкил итә лә инде.
Исламға йәне-тәне менән бирелгән, Рәсүлебеҙҙе оло мөхәббәт менән яратҡан, зирәк аҡыллы, һәм уның һәр аҙымын хәтеренә бикләп барған ошо ҡатынға бәйле аяттар ҙа иңгән Изге Китабыбыҙға.
Пәйғәмбәребеҙ баҡый донъяға күскәндән һуң да мөмкин тиклем оҙаҡ йылдар тап уның сөннәтен яҡшы белеп, бик гүзәл шәкелдә аңлатырлыҡ кеше булыуын хәстәрләгән бит Аллаһы Тәғәлә.
Билдәле булыуынса, Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән һуң хәлиф булып Ситдиҡи Әбү Бәкер ҡалған һәм тап ул Ҡөрьән Кәримде бер китап итеп туплатҡан.
Дошман күҙенән, хаслылар ҡулынан ҡурсып, бер юлын да, һүҙен дә юғалтмай, өсөнсө хәлиф Уҫман раҙыяллаһу ғәнһү ҡулына тапшырғансы ентекләп һаҡлай ул Ҡөрьән Кәримебеҙҙе.
Ҡәғбәтулла алдында намаҙ уҡығанда насар һүҙҙәр менән һүкһендәрме, балбалдарына бағышлап салынған малдың тиҙәкле эсәктәрен өҫтөнә ташлаһындармы, таш бәрһендәрме.
Шул шарттарҙа Хәҙисә Инәбеҙ иренең бар ғазаптарын бергә күтәрешә, уның күңелен күтәреүсеһе лә, кәңәшсеһе лә була, күҙ ҡарашынан аңлап, уның өсөн өлтөрәп тора.
Ғөмүмән, Пәйғәмбәребеҙ үҙе лә, уның ғаилә ағзалары ла байлыҡ туплау менән шөғөлләнмәгән, ә ингәнен ихтыяждан уҙмаҫлыҡ ҡына ҡалдырып, хәйер-саҙаҡа итеп таратып торған.
Сәхих Бохари яҙып алған хәҙистәр араһында ошондайы бар: «Ярты хөрмә саҙаҡа ҡылып ҡына булһа ла, уттан һаҡланығыҙ, быны тапмаһағыҙ, һораусыны яҡшы үә йомшаҡ һүҙ менән йыуатығыҙ».
Мәҙинәлә был емеш күп булғанлыҡтан Рәсүлебеҙ «ярты хөрмә» тип әйткән, тимәк, хатта фәҡир генә кеше лә хәленән килгән тиклем саҙаҡа биреп, йәһәннәмдән ҡотола ала, тигән ул. Үҙе һәм ғаиләһе ошо ҡағиҙә буйынса йәшәгән дә инде.
Ғәйшәнең никахҡа ингәндәге йәшен төрлө сығанаҡтарҙа төрлөсә атайҙар, үтә йәш булған, тип тә әйткеләйҙәр, һәм шуны ғәйеп күреүселәр ҙә етерлек.
Кеше ғүмере уртаса утыҙ йылдан уҙмаған бер ваҡытта донъяға бала килтереп, уны аяҡҡа баҫтырып, башлы-күҙле итеп өлгөрөргә кәрәк булған заманда иңгән бит Ислам.
Хәҙисә Инәбеҙ хәләл ефетенә Пәйғәмбәрлек иңгәненә 10 йыл тигәндә яҡты донъяны ҡалдырып киткәс, Мөхәммәт ғәләйһиссәләм Сәүдә бинт Зәмғә менән никахлана.
Ифрат ипле, алсаҡ, тоғро һәм диндар, ярайһы уҡ оло йәштәге был ҡатын ниндәй һынауҙарға осраһа ла Исламдан сыҡмай, сабырлыҡ менән балаларын тәрбиәләй.
Шул уҡ ваҡытта ҡалала кәләш итеп алырлыҡ уға тиңләшерлек, унан да ҡыҙмалы зат күренмәгән — ифрат ҡеүәтле, абруйлы нәҫелдән, үҙе лә яҡшы даны сыҡҡан, бай, һөйкөмлө, аҡыллы, эшлекле ҡатын.
Үрҙә әйтеүемсә, ҡатын-ҡыҙ үтә лә түбәнһетелгән бер мәлдә уның йәмғиәттә шундай урын яулауы әйтеп бөткөһөҙ гүзәл сифаттарға эйә булыуын күрһәтә.
Пәйғәмбәребеҙ иһә, белеүебеҙсә, иртә атай-әсәйһеҙ ҡалып, дәрәжәле булһа ла урта хәлле генә туғандары араһында буй еткергән, үҙ көсөнә генә таянып тормош көткән.
Хәҙерге көндә бар мосолман ҡатындары Ҡөрьән Кәримдә үҙҙәрен ғәйбәттән, яла яғыуҙан, хөсөттән яҡлаған аят булыуы менән дә Ғәйшә Инәбеҙгә бурыслы.
Аллаһтың рәхмәте, ыПәйғәмбәребеҙгә үәхий иңә һәм «Ән-Нур» сүрәһенең 11-се аятынан ошо тетрәндергес ваҡиға айҡанлы гонаһһыҙ килеш һүҙгә ҡалған ҡатындарҙы заман ахырына тиклем яҡлар ҡанун үҙ урынын ала.
«Дөрөҫлөктә, халыҡты Исламдан биҙҙерер өсөн мөьминдәр тураһында яманатттың һәм ғәйбәттең таралыуын яратыусы кешеләргә донъяла һәм Ахирәттә рәнйетеүсе ғазап. Эштең хәҡиҡәтен Аллаһы Тәғәлә белә, ә һеҙ белмәйһегеҙ» .
Һүзәймә ҡыҙы Зәйнәб Рәсүлебеҙгә илселек вәкәләте бирелгәнгә тиклем егерме йыл әүәл донъяға килә һәм Әһле мосолман Инәһе булғанға тиклем ике тапҡыр кейәүҙә була.
Зәйедте үҙ нәҫеленә ҡатнаштырып, Аллаһ Илсеһе элекке ҡолдарға кәмһетеп ҡарауға сик ҡуйырға теләй, сөнки шуғаса ирекле ҡатын-ҡыҙҙы ундайҙарға кейәүгә бирмәгәндәр.
Зәйнәб баштан уҡ никахҡа ҡырҡа ҡаршы сыға, хурлана, әммә шунан алда ғына Пәйғәмбәребеҙ әмеренә буйһонмауҙы тыйыусы аят иңгәнлектән, сараһыҙҙан ризалаша.