polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1907 йылда 15 йәшлек Глэдис продюсер Дэвид Беласко менән осрашып, «Вирджиниянан Уоррендар» пьесаһында икенсе пландағы роленә өлгәшә, һәм аҙнаһына 25 долларлыҡ эш хаҡын ала.
Унан һуң ҙур хыялын тормошҡа ашырырға теләп, балалар амплуаһынан ҡотолорға уйлай: Пикфордҡа утыҙ йәш тула, ул ҡыҙҙар-үҫмерҙәр ролдәренән арый, әкренләп улар моданан да сыға башлай.
1924 йылда сыҡҡан «Хэддон-Холлдан Дороти Вернон» тарихи фильмында йәш ҡыҙҙы, «Бәләкәй Анни Руни» трагикомедияһында — ун ике йәшлек шуҡ ҡыҙҙы, «Турғайҙар» драмаһында — үҫмер йәтимде уйнай.
1918 йылда Беренсе донъя һуғышы ваҡытында актриса Дуглас Фэрбенкс, Чарли Чаплин, Мэри Дресслер менән берлектә хуғыш ихтыяждарын ҡаплар өсөн хәрби заём облигацияларын алыуға халыҡты әйҙәй.
1917, 1918 йылдағы иң билдәле картиналары: «Ырыу ғорурлығы», «Бәләкәй принцесса», «Диңгеҙҙәр йондоҙо», «Саннибрук фермаһынан Ребекка» и «Бахыр бәләкәй бай ҡыҙыҡай».
1919 йылдың башында Пикфорд, Дуглас Фэрбенкс, Чарли Чаплин һәм Д. У. Гриффит бергә кинокомпанияһын төҙөйҙәр, ул фильмдарҙы тамашасыға сығарыу менән генә эш итә.
«Пари-матч» журналына биргән интервьюһында Бельмондо үҙенең был фильмда уйнауы тураһында былай тип әйтә: «Мин быға тиклем 95 фильмда төшөп, театрҙа 40 роль ижад итһәм дә, был фильмда ҡатнашҡанымды үҙемдең иң бәхетле саҡтарым тип иҫәпләйем, сөнки был фильм минең быға тиклем төшкән фильмдарымдан нигеҙҙә бик ныҡ айырылып ятҡан эш тип иҫәпләйем».
Голливуд боевиктары һәм комедияларының француздарса аналогы булған коммерция проектлы фильмдарҙа Бельмондо төҙәлмәҫлек авантюрист сифатында бик күп етди, характерлы ролдәр башҡарған, тик уларҙың ҡайһы берҙәре тәнҡитселәр тарафынан бик үк уңышлы тип табылмай ҡалған.
Мәҫәлән, «Вариҫ» фильмында ул атаһы менән ҡайнатаһы араһындағы ыҙғыштың сәбәбен асыҡлай аласаҡ бик бай вариҫ Барт Корделдың ҡабатланмаҫ образын ижад иткән.
26 йәшлек актёр Жан-Люк Годарҙың "Һуңғы һулыш"та фильмында вайымһыҙ елғыуар Мишель Пуакарҙың ролен башҡарып, донъя кинематографына үҙенең ҙур өлөшөн индергән.
Бер йылдан һуң ул үҙенең авторитетын, Витторио Де Сиктың «Ике ҡатын-ҡыҙ» фильмында «Оскар» америка премияһына лайыҡ булған Софи Лорен менән бергә уйнап, нығытып ҡуйған.
Ул үҙенең иң яҡшы тип табылған ролдәрен «Яңы тулҡындағы» француз режиссёрҙарының фильмдарындә уйнаған, әйтәйек, шул уҡ Годарҙың «Ҡатын-ҡыҙ ҡатын-ҡыҙ инде», 1961), Луи Маляның «Оғоро», 1967), Франсуа Трюффоның «Миссисипи сиренаһы», 1969), Клод Шабролдың «Доктор Пополь», 1972), Ален Рененың «Стависки», 1974) фильмдарында.
Бейеүсе Элли Константен менән никахта булған сағында , актёрҙың донъяға өс балаһы тыуған — ҡыҙҙары Патриция һәм Флоранс , «Формула-1» ярышында ҡатнашыуын ташлаған спортсы улы Поль Бельмондо.
Ерҙең формаһы шарҙан айырылғас, нөктәнең географик киңлеге һәм геоцентрик киңлеге (йәғни Ер үҙәгенән был нөктәгә йүнәлеше һәм экватор яҫылығы араһындағы мөйөштән) бер ни тиклем айырыла.
Һәр төҫ билдәле бер мәғәнәгә эйә; күк — асыҡлыҡты, тоғролоҡто, аҡ — тыныслыҡты, сафлыҡты һәм дуҫлыҡты, йәшел — тормоштоң сәскә атыуын һәм яңырыуын белдерә.
Был исем хәҙерге ваҡытта Башҡортостан Республикаһы Башлығы тарафынан республиканың художестволы мәҙәниәтенә ҙур өлөш индергән һәм киң билдәлелек яулаған спектаклдәр, кинофильмдар, телеспектаклдәр, телефильмдар, эстрада, концерт, цирк программалары, телевизион һәм радиоәҫәрҙәр ижад итеп, сағыу образдар тыуҙырған, юғары оҫталыҡҡа эйә булған артистарға, режиссерҙарға, балетмейстерҙарға, дирижерҙарға, хормейстерҙарға, музыкаль башҡарыусыларға һәм башҡа сәнғәт әһелдәренә бирелә.
«Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеменә лайыҡ булыусыға был маҡтаулы исемдең бирелеүе тураһында Башҡортостан Республикаһының Грамотаһы һәм «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» тигән күкрәк билдәһе тапшырыла.
Ҡағиҙә булараҡ, «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы» йәки «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булғандан һуң биш йыл үткәс кенә бирелә.
Әммә бындай тырышлыҡтарҙың тик өстән бере генә уңышлы тамамлана(һөҙөмтә ниндәй төр булыуына ла, төрҙең ниндәй дәрәжәлә яҡлауға мохтаж булыуына бәйле түгел).
Тәүҙә леопардтарҙы һаҡлау менән «Барсовый» һәм «Борисов платоһы» заказниктары менән «Кедровая Падь» ҡурсаулығы шөғәлләнгән булһа, улар юҡҡа сыҡҡас, урынына «Леопард ере» милли паркы төҙөлә.
Урындағы экосистеманан ситкә сығып йәшәй алыуы, популяция һанын сикләмәй арттыра алыуы, мөхиткә ҙур баҫым яһап, уны емереүгә алып килә: тропик урмандарҙы ҡырыу, рифтарҙы емереү, башҡа йәшәү мөхиттәрен юҡ итеү, төрҙәрҙе артыҡ тотоноу, экосистемаға сит төрҙәрҙе индереү, тупраҡты бысратыу, парник эффекты.
Бындай статус биргәндә күп факторҙар: төрҙең әлеге һаны ғына түгел, ә ваҡыт арауығында үҙгәреүе , тереклек иткән экосистемала заттарының һаны нормала булыу, янаған хәүеф, төргә тереклеген һаҡларға ярҙам итә алырлыҡ факторҙар иҫәпкә алына
Күпселек кешеләр айырым имеҙеүселәрҙе йәки ҡоштарҙы һаҡлау өсөн теләктәшлек белдерһәләр ҙә, иң мөһим экологик проблема булып экосистемаларҙың тотороҡлоғына янаған хәүеф тора.
Хәҙерге юҡҡа сығыуҙар бынан 100 000 йыл элек тирәһе, кешенең планета буйлап таралыуы, кеше эшмәкәрлегенән экосистемала көйләнештең боҙолоуы, йәшәү мөхиттәренең емерелеүе менән башланған.
Ә инде төрҙәрҙе ҡырыуҙан, бөтөнләй юҡҡа сығыуҙан ҡурсалаусы тәүге тыйыуҙар быуаттың аҙағында ғына, Европаның үҙендә лә ҡайһы бер төрҙәр юҡҡа сыҡҡас ҡына индерелә башлай.
1920 йылдың 19 майында РСФСР ВЦИК һәм СНК-ларының «Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһының Рәсәй Совет Республикаһына мөнәсәбәте тураһында» декреты («Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһында дәүләт ҡоролошо тураһында» Постановлениелары) сыҡҡандан һуң, республика Килешеү гарантиялаған сәйәси һәм иҡтисади хоҡуҡтарынан ғәмәлдә ҡолаҡ ҡаҡҡан.
А. В. Колчактың 1918 йылдың 21 ноябрендә Ваҡытлы Бөтөн Рәсәй хөкүмәтенең Башҡорт хөкүмәтен бөтөрөү тураһындағы күрһәтмәһен раҫлаусы фарманы донъя күргәс, Башҡортостан автономияһын һаҡлап ҡалыу маҡсатында, Башҡорт хөкүмәте совет власы яғына сығырға ҡарар итә.
Ҡорбанғәлиев аҡтар менән йәшерен һөйләшеүҙәр алып барған, һәм А. В. Колчак уға 1919 йылдың 15 февралендә казак хеҙмәте тибындағы үҙидаралыҡ вәғәҙә иткән.
Вәлидовты һәм М. А. Ҡулаевты ҡулға алыу тураһында шифрлы телеграмма ебәргән булған, тик телеграмманың эстәлеген сисеү тотҡарланыу сәбәпле, улар әсирлеккә эләкмәй ҡалған.
1919 йылдың 20 февралендә А. В. Колчак башҡорттарға, урында хәл ителәсәк эштәрендә үҙидаралыҡ рөхсәт итәсәген белдереп, мөрәжәғәт иткәнлектән, ҡайһы бер башҡорт ғәскәри подразделениеларының большевиктар яғына сығыуы кисектерелгән.
1919 йылдың 18 февралендә Өфөлә РСФСР хөкүмәте вәкилдәре һәм башҡорт делегацияһы ҡатнашлығында ултырыш уҙғарылған, РСФСР Милләттәр эштәре буйынса Халыҡ комиссариатынан — М. Х.
Н. Нимвицкий, партия губкомынан — В. Седенков һәм 5-се Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы Реввоенсоветынан нарком В. М. Смирнов ҡатнашҡан, Башҡорт хөкүмәте һәм Совет хөкүмәте вәкиллеге араһында килешеүҙең яҡынса проекты эшләнгән.
Килешеүгә ҡултамға ҡуйылып, раҫланыр саҡта ғына, 19 февралдә, Көнсығыш фронты Реввоенсоветынан, һөйләшеүҙәрҙе туҡтатып торорға һәм уны Симбирскиҙа уҙғарырға тигән телеграмма килеп төшә, сөнки, Башҡорт ғәскәренең ҡыҙылдар яғына күсеүе башланыу айҡанлы, бындай һөйләшеүҙәр 1-се Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы частары урынлашҡан ерҙә башланған булған.
1919 йылдың 8 февралендә уҙған Башҡорт хөкүмәтенең һәм Башҡорт ғәскәренең берлектәге ултырышында Өфөлә ҡаралған килешеүҙәр тураһында һөйләшелә һәм урындағы етәкселәр менән Рәсәй Социалистик Федератив Совет Республикаһы үҙәк органдары араһында Башҡортостан һәм уның совет власы менән үҙ-ара мөнәсәбәттәре тураһында килешеүҙе кисектермәйсә төҙөү буйынса йомғаҡлау һөйләшеүен ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул ителә.
Н. Нимвицкий исеменә М. Д. Халиков менән һөйләшеүҙәрҙе дауам итеү, талап ителгән милли автономияны гарантиялау һәм Башҡорт армияһына, әгәр Ҡыҙыл Армия яғына сыҡһа, амнистия иғлан ителәсәге тәҡдиме менән телеграмма килә.
4-се параграф был территорияларҙа уҙғарылған халыҡ фекерен йыйғанға саҡлы Башҡорт хөкүмәтенә буйһонмаған (үҙәге Златоуст ҡалаһына ҡараған тау-завод район һәм Стәрлетамаҡ өйәҙенең көньяғына ҡараған ҡайһы бер улустары) территорияларҙы билдәләй.
Шул уҡ көндә килешеү ВЦИК тарафынан тулыһынса раҫланған — документҡа Бөтә Рәсәй Үҙәк Башҡарма Комитеты рәйесе бурыстарын башҡарыусы М. Ф. Владимирский һәм ВЦИК секретары А. С. Енукидзе ҡултамғаларын ҡуйған.
Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү (Рәсәй эшсе-крәҫтиән хөкүмәте менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү) — Автономиялы Башҡорт Совет Республикаһының барлыҡҡа килеүе, дәүләт һәм идара итеү ҡоролошо тураһындағы документ.
1919 йылдың 21-22 февралендә Бөтә Башҡорт хәрби съезында килешеүҙе әҙерләү буйынса башҡарылған эш ыңғай баһа алған, Ваҡытлы революцион комитет һайланған һәм уға Башҡортостан Хөкүмәтенең идаралыҡ вазифаһы тулыһынса тапшырылған.
Документтың 8-се параграфы Республикала власть төгәл 1918 йылдың 10 июлендә Советтарҙың Бөтә Рәсәй съезында раҫланған РСФСР Конституцияһына нигеҙләнеп ойошторола, тип һыҙыҡ өҫтөнә ала.
Базалағы уйынсылар хеҙмәт иткән ваҡытта киләһе базаға йүгерергә — базаны урларға тырышырға мөмкин, әммә тупты үҙ командаһының базала торған уйынсыһына ырғытҡан питчер уларҙы ота ала йәки тупты урларға маташҡан базаға ырғытҡан аулаусы эләктерә.
Нигеҙҙе урлау мәжбүри уйын тип һаналмай, шуға күрә һаҡсыға туп менән һәм бирсәткә кейеп нигеҙгә ҡағылыу ғына етмәй, әммә йүгереүсене тап ошо бирсәткә менән тоҙларға кәрәк.
Ҡунаҡ команда һөжүмдә була, мәрәй йыйырға тырыша: «өй» нөктәһенән башлап, сәғәт теленә ҡаршы киләһе базаға йүгерә, билдәгә тейеп, киләһе базаға йүнәлә, «өй» нөктәһенә барып етһә, бер мәрәй ала.
Әгәр уйынсы, осоп барған килеш тупты тотһа, уға флай-аут иғлан ителә, ә йүгереүселәр базаларына ҡайтып, уларға тағы ҡағылырға тейеш, шунан һуң, ҡағиҙәләр буйынса киләһе базаға йүгереү хоҡуғына эйә булалар.
Лазарь Маркович Заменһоф Рәсәй империяһының Гродненск губернаһының Белосток ҡалаһында, училище уҡытыусыһы Марк Фабианович Заменһоф һәм Розалия Шолемовна Заменһоф ғаиләһендә беренсе бала булып тыуа.
Лазарь Маркович Заменһоф йәки Лю́двик Ла́зарь За́менһоф (идиш ‏ ַָ‏‎ — Лейзер Лейви Заменгоф; польск. ; эспер. ; 15 декабрь 1859 йыл, Белосток — 14 апрель 1917 йыл, Варшава) — поляк күҙ табибы, йәһүд сығышлы тел белгесе, эсперанто — халыҡ-ара төҙөлгән телдәр араһындағы иң уңышлы телгә нигеҙ һалыусы.
1895 йылдан ул эсперантоға бәйле эшмәкәрлектән алыҫлаша, 1902 йылда, «Ашет» француз нәшриәте менән эсперантола китап сығарыуға бәйле контракт арҡаһында кире шөғөлләнә башлай.
Революциянан һуң паркта күптәр ерләнә, унда Граждандар һуғышы геройҙары — эске эштәр комиссары Шәһит Хоҙайбирҙинға, Александр Чеверевҡа, шағир Мәжит Ғафуриға мемориалдар ҡуйылған.
Бина Хөкүмәттең, Конституция Судының, Башҡортостан Башлығы Хакимиәтенең, Йәмәғәт именлеге советының, шулай уҡ Башҡортостандың башҡа башҡарма власть органдарының штаб-фатиры булып тора.
Кешенең хужалыҡ эшмәкәрлегенең кире йоғонтоһона ҡарамаҫтан хайуандар донъяһының составы шаҡтай күп төрлө: һөйрәлеүселәрҙең 10-ға яҡын төрө, 40 төр балыҡ, 10 — ер-һыу хайуандары, 270 — ҡош-ҡорт һәм 70 төр һөтимәрҙәр.
Күп жанрлы конкурста башҡортса башҡарыу сәнғәтен күрһәтеп, ансамбль алты диплом алды, шуларҙан «фольклор», «халыҡ бейеүе», «музыка ҡоралында уйнау» номинацияларында дүрт беренсе урын яуланы.
Ижади ҡарашлы һәләтле башҡарыусы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов башҡорт халҡының традицияларын, милли мәҙәниәтен, халыҡ уйын ҡоралдарын, рухи ҡиммәттәрҙе тергеҙеү һәм пропагандалау, йәштәргә музыкаль-эстетик тәрбиә биреү буйынса ҙур эш алып бара.
Ҡурған, Свердловск, Силәбе, Ырымбур, Һарытау, Төмән өлкәләрендә, Пермь крайында, Ханты-Манси автономиялы округында, Татарстан Республикаһында, Новосибирск, Томск, Һамар ҡалаларында, Үзбәкстандың баш ҡалаһы Ташкентта йәшәүселәргә оҫталыҡ дәрестәре бирә.
Төп предприятиелар: Магнитогорск, Түбәнге Тагил, Орск-Хәлил, Учалы металлургия комбинаттары, Силәбенең Кузбасс һәм Караганда бассейндары күмерен файҙаланыусы кокс ҡоролмалы заводы.
Орск-Хәлил, Магнитогорск, Силәбе һәм башҡа металлургия мясокомбинаттары Урал ятҡылыҡтарындағы мәғдәндән тыш, Ҡаҙағстандан һәм Курск магнит аномалияһынан тимер-мәғдән концентратын ала.
Транспорт машиналары эшләү (Түбәнге Тагилда йөк вагондары, Миәстә һәм Ижевскиҙа автомобилдәр, Ижевскиҙа һәм Ирбитта мотоциклдар, Силәбелә ауыр тракторҙар, Орскиҙа трактор прицептары, Нефтекамала, Ҡурғанда автобустар) ныҡ үҫешкән.
Урал иҡтисади районы Урта һәм Көньяҡ, өлөшләтә Төньяҡ Уралда, шулай уҡ Көнсығыш Европа һәм Көнбайыш Себер тигеҙлектәренең сиктәш өлөштәрендә урынлашҡан.
Химия сәнәғәтенең мөһим тармағы — төп химия: сода , минераль ашламалар (Березникиҙа һәм Соликамскиҙа — калийлы, Березникиҙа, Пермдә, Красноуральскиҙа, Ревдела һ. б.азот һәм фосфорлы), көкөрт кислотаһы һәм көкөрт , хлор һәм хлор ҡатнашмалары, төрлө тоҙҙар һ.
Урал иҡтисади районына производствоның бер урында тупланыуы, тармаҡ һәм тармаҡ-ара кооперация һәм ҡатнашыуы, бик күп сәнәғәт ҡалдыҡтарын киң ҡулланылыуы, үҫешкән инфраструктура, Уралдың көнсығыш битләүенә , төп транспорт узелдарына тап килеүе хас.
5 йылдан һуң, 1939 йылда, «--» кинокомпанияһының Европа филиалында эшләгән Владимир Александрович Познер, АҠШ-ҡа барып, ҡатыны Жеральдина менән улы Владимирҙы Францияға алып ҡайта.
Икенсе донъя һуғышы тамамланыу менән СССР һәм АҠШ араһындағы мөнәсәбәттәрҙең насарланыуы, илдә «маккартизм осоро» башланыу арҡаһында һәм Познерҙарҙы ФБР-ҙың көслө күҙәтеүгә алыуы сәбәпле, ғаилә АҠШ-ты ташлап китергә мәжбүр була.
1940 йылда Литва СССР составына ингәндән һуң, В. Познерҙың атаһы яғынан ҡартатаһы Александр Познер СССР гражданлығы ала һәм СССР Юғары Советы указы нигеҙендә Владимир Александрович Познер ҙа СССР гражданлығына эйә була.
Владимир Владимирович Познер 1934 йылдың 1 апрелендә Францияның баш ҡалаһы Парижда 1922 йылда Рәсәйҙән эмиграцияға киткән Владимир Александрович Познер һәм француз Жеральдин Люттен ғаиләһендә тыуған.
Улар кантондар исемдәре менән тап килтерелеп атала: Арғаяш, Бөрйән-Түңгәүер, Ете ырыу, Дыуан, Ҡыпсаҡ, Көҙәй, Ҡошсо, Табын, Тамьян-Ҡатай, Тоҡ-Соран, Үҫәргән, Юрматы һәм Ялан.
Хәрби ғәмәлдәрҙең бөтөүе менән отрядтарҙы кантон милиция органдарына әүерелдереү һәм уларҙы Башҡорт Хөкүмәтенең эске эштәр бүлеге ҡарамағына тапшырыу күҙ уңында тотола ине.
1918 йылдың декабрендә — 1919 йылдың февралендә Табын, Тамьян-Ҡатай һәм Юрматы башҡорт ирекле отрядтары Ырымбур менән Стәрлетамаҡ ҡалалары араһында фронт линияһының бер участкаһында оборона тоталар.
Валентиниус Грефф Бакфарк ; (1506 һәм 1507 йылдарҙың августары араһында, Брашов Трансильвания — 22 август 1576, Падуя) — Яңырыу осорондағы мажар музыканты, виртуоз-лютнисы һәм композиторы.
Бейеү барышында әзербайжан ҡатын-ҡыҙҙар бейеүҙәренең Биҙәге күпмелер тәртибе чередуются өс төп элемент төп өлөштәре ҡулланыла: түңәрәк буйлап йөрөү, «һүҙме» , «хырдалыҡ» кеүек алға йәки тирә-яҡҡа ваҡ хәрәкәттәр.
Бабич «Ғазазил» тигән балладаһынан өҙөктәр уҡый, ҡыллы оркестр һәм ҡурайсылар ансамбле ҡатнаша, һәүәҫкәр артистар башҡорт, мишәр, типтәр йырҙарын һәм бейеүҙәрен башҡара.
Һуңыраҡ берлектең нәшриәт һәм музыка-драма бүлектәре асыла, улар Граждандар һуғышы ваҡытында Башҡорт ғәскәре һалдаттары өсөн, шулай уҡ Башҡорт республикаһының улустарында һәм кантондарында киң мәҙәни саралар үткәрә.
Башҡорт хөкүмәте ҡулға алынғандан һуң, 1918 йылдың 17 февралендә, А. С. Дәүләтшин етәкселеге аҫтында «Тулҡын» ағзаларының бер өлөшө Башҡортостандың Ваҡытлы революцион советын ойоштороуҙы башлай һәм Башҡортостан совет автономияһын төҙөүҙе хуплай.
Фольксваген Гольф автомобилендә пассажир булараҡ 28 йәшлек Петрович һәм төркиә баскетболсыһы Хилаль Эдебаль, ә руль артында Клара Шаланци, немец моделе һәм баскетболсы була, улар йөк машинаһы менән бәрелешә.
Һөҙөмтәлә, йоҡлап барған Петрович машина менән идара итеүсе янында, хәүефһеҙлек ҡайышын таҡмай барып, һәләк булған, ә Этель һәм Шаланци күп тән йәрәхәте алһа ла, тере ҡала.
Дра́жен Пе́трович (; 22 октябрь 1964 йыл, Шибеник, Югославия — 7 июнь 1993 йыл, Денкендорф, Бавария, Германия) — Югославия һәм хорват баскетболсыһы, өс тапҡыр Олимпия уйындары бүләкләнеүсеһе, донъя һәм Европа чемпионы, Европа чемпиондары кубогын ике тапҡыр алыусы.
1993 йылдың йәйендә, «Нью-Джерси Нет» составындағы уңышлы сезондан һуң, Петрович Польшаға, Хорватия йыйылма командаһы 1993 йылғы Европа чемпионатына квалификацион турнирҙа ҡатнашырға бара.
Шул уҡ ваҡытта Иосиф элекке Австрия дәүләтенең эске һәм тышҡы ҡеүәтен нығытыу традицияһына, бюрократик үҙәкләштереү, төрлө ырыулы монархия составын берләштереү, боронғо феодаль сығышлы тыйнаҡһыҙлыҡты юҡҡа сығарыу һәм сиркәүҙең хөкүмәткә буйһоноу традицияларына таяна.
Әммә ул, императорҙың сикләнмәгән власына төҙәтмә итеп, матбуғатта көндәлек эштәрҙе асыҡ тикшереүҙе һәм монархтың ғәмәлдәренә асыҡ тәнҡитте рөхсәт итә .
Екатерина шәхсән дуҫы һәм ихлас союздашы булараҡ граф Фалькенштейн исеме аҫтында үҙенең Рәсәйгә икенсе сәйәхәте ваҡытында Иосиф көтмәгәндә Бөйөк француз революцияһы йоғонтоһо аҫтында башланған һәм үҙен Бельгия ҡушма штаттары тип иғлан иткән Бельгиялағы ихтилал тураһында хәбәр ала .
Илде әле яңыраҡ ҡына әйбер һымаҡ икенсе илгә алмаштырырға ниәт иткәндәр, феодалдар һәм сиркәү әһелдәре демократик элементтарҙа үҙҙәренә терәк таба, хәрби көс тә, папа тарафынан өгөт — нәсихәт тә, хөкүмәттең тантаналы ташламалары ла Бельгияны тулыһынса ҡәнәғәтләндермәй.
Ошо уҡ осорҙа,шул уҡ сәбәптәр арҡаһында, Австрия менән берләштереү сәйәсәте Венгрияның тарихи бойондороҡһоҙлоғон һанға һуҡмағанға, халыҡ теләгенә ҡаршы немец телен көсләп индергәнгә Венгрияла эштәр хәүефле йүнәлеш ала, ә магнаттар физиократтар тәҡдим иткән ер һалымын индереүгә ҡабалан әҙерлектән ҡурҡа.
Феодалдар һәм клерикалдар реформалар эшен тотҡарларға тырышалар һәм папа Пий Венаға һөҙөмтәһеҙ сәйәхәт ҡылһа ла, императорҙың дәртен һүндереүгә өмөтләнеп, клерикалдарҙың даими ҡаршылыҡ күрһәтеүе һөҙөмтәһеҙ ҡалманы.
Йәмғиәттең бөтә ҡатламдарына ла эҙмә — эҙлекле, ҡаты һәм йыш ҡына әҙәпһеҙ регламент ҡуйыу, тормоштоң бөтә тармаҡтарына ла: ғибәҙәт ҡылыуҙан, ерләүҙән корсет кейеүгә тиклем бюрократик ҡыҫтырылыу оҡшамай.
Габсбургтарҙың үҙәкләштереү, немец телен индереү, провинциялар иркен юҡҡа сығарыу, ҡатламлы-вәкәләтле ҡоролош ҡалдыҡтарын Вена бюрократияһы менән алмаштырыуҙан торған традицион сәйәсәтенә ҡаршы сыҡҡан Иосиф уңышһыҙлыҡҡа осрай.
Ошо юҫыҡта Мария Терезия дәүерендә уңышһыҙ уҡталыуҙан һуң Иосиф 1780 йылдарҙың икенсе яртыһында Австрия Нидерландтарын ҡайтарыу юлы аша маҡсатҡа ирешергә ниәт ҡыла, әммә уның баҫып алыуҙары һәм ваҡ хужалар менән тупһыҙ мөғәләмәһе Фридрих етәкселегендәге Германия кенәздәре союзын уға ҡаршы туплай .
Уның кеше йәнле эшмәкәрлеге бөтә ҡыйырһытылғандарҙы, ҡыҫырыҡланған крәҫтиәндәрҙән башлап, йәтимдәр, сирлеләр, һаңғырау — телһеҙ, законһыҙ тыуғандарға тиклем, үҙ эсенә ала.
Католик сиркәүе хакимлыҡ итеүсе булып ҡала, әммә православие динендәгеләргә, лютерандарға һәм кальвинистарға гражданлыҡ хоҡуҡтары бүләк ителә, ә йәһүдтәрҙең хәле күпкә еңеләйтелә.
1782 йылдан өҫтөнлөк иткән диндән баш тартыу енәйәт булып һаналмай башлай, әммә хөкүмәтдини фанатиктар күп булған илдә намыҫ иреклеген индерергә баҙнат итмәй: динде һайлау хоҡуғы сроктар һәм башҡа кәртәләр менән сикләнә, сектанттарға ҡарата Иосиф ҡайһы бер ҙә хатта үтә ҡаты ла була.
«Мәғариф» партияһы әҙәбиәттә һәм хатта Австрияның хөкүмәт даирәләрендә, императрицаның консерватив ҡараштарына ҡарамайынса, өҫтөнлөк ала бара, һәм ниһайәт үҙгәрештәр яҡлыларҙың башында Иосиф сығыш яһай.
Иосиф ҡатнашлығында Мария Терезия хөкүмәте крәҫтиәндәрҙең хәлен еңеләйтә, дәүләт власын нығыта, клерикаль һәм феодаль элементтарға зыян килтереп, иезуиттарҙың орденын юҡҡа сығара һәм ҡаты язалауҙарҙы бөтөрә.
Магнаттарҙың өҫтөнлөктәрен юҡҡа сығарып һәм закон алдында бөтә граждандарҙың да тигеҙлеген урынлаштырып, Иосиф дворянлыҡты тик хеҙмәт итеүсе сословие тип таный һәм чиновниктар араһына разночинецтар инеүенә юл ҡуя.
Ауыл халҡының йәшәү кимәлен күтәреү тураһында хәстәрләп, ул 1786 йылдың 20 апрелендә иғлан ителгән патентҡа ярашлы, бер тигеҙ ер һалымын урынлаштырырға ниәтләй, әммә был теләген уға бойомға ашырырға яҙмай.
Һуғышта еңеүсе даны менән үҙенең ҡаҡшаған абруйын тергеҙеү өсөн Иосиф Рәсәйҙең ярҙамсы союздашы роле менән сикләнмәй, Австрия—Төркиә һуғышын башлап, үҙенең барлыҡ көстәрен төрөктәргә ҡаршы йүнәлтә һәм үҙе ғәсҡәр башына тора.
Уның өсөн һәләкәтле булған ҡарар- хәрби эште яратыуы һөҙөмтәһе, был тышҡы сәйәсәт менән мауығыуы арыу-талыуҙы белмәгән реформатор шәхесендәге төп ҡапма-ҡаршылыҡ .
Баштараҡ Австрия ғәскәре уңышҡа ирешә: фельдмаршал Эрнст Гидеон Лаудонға төрөктәрҙе Банаттан ҡыуып сығарырға һәм Белградты алырға насип була, ә принц Кобургский Валахияны һәм Бухаресты яулап ала.
1764 йылдың 27 мартынан алып Германия короле, 1765 йылдың 18 авгусында Изге Рим империяһы императоры итеп һайлана, Мария Терезияның өлкән улы, 1780 йылдың ноябрь аҙағына тиклем уның хакимдашы була; 1780 йылдың 29 ноябрендә, әсәһенең вафатынан һуң, Габсбургтар биләмәләрен — Австрия эрцгерцоглығын, Богемия һәм Венгрия короллеген мираҫ итеп ала.
Бында хәленең мөшкөллөгөн һиҙгән император,хәүефле эске сыуалыштар барғанын белеп, крәҫтиән реформаһынан һәм дингә тигеҙ ҡараш законынан башҡа бөтә булған бойороҡтарын юҡҡа сығара.
Үлем түшәгендә, бик ауыр ғазаптарға ҡарамаҫтан, ул аҙаҡҡы көнгә тиклем дәүләт эштәре менән шөғөлләнә һәм 1790 йылдың 20 февралендә ҙур дәрәжә һәм ныҡлыҡ менән вафат булып ҡала.
Уларҙың бергә идара иткән дәүере киң үҙгәртеп ҡороу эшмәкәрлеге менән айырылып тора, сөнки Австрияны һәләкәт сигенә ҡуйған Ете йыллыҡ һуғыш ваҡытында реформалар кәрәклеге асык рәүештә беленә, шул уҡ ваҡытта сиктәр аша быуат француз фәлсәфәһенең мәғрифәтселек идеялары үтеп инә.
1781 йылдың 13 октябрендә ул дингә тигеҙ ҡараш тураһындағы указ сығара һәм халыҡҡа белем таратыу йәки ауырыуҙарҙы ҡарау эшенә булышлыҡ итмәгән монастырҙәрҙы һәм рухи ордендарҙы юҡҡа сығара.
Императорҙың католик сиркәүенән тыш дини йүнәлештәргә ҡарата мөнәсәбәте миҫалы итеп, абрамиттарҙы көсләп католиктарға әйләндерергә тырышыуҙы уның бойороғо менән туҡтатыу тарихын килтерергә мөмкин.
1956 йылда Поль Робсон Долухановаға Бөтөн донъя тыныслыҡ советы Бөтөн донъя тыныслыҡ яҡлылар хәрәкәтенең ун йыллығы айҡанлы биргән «Тыныслыҡты һәм халыҡтар араһындағы нығытыуға индергән өлөшө өсөн» Почетлы грамотаһын тапшырған.
Долуха́нова За́ра Алекса́ндровна (Заруи́ Агасьевна Макаря́н/Макарья́н, иренең фамилияһы буйынса — Долуханя́н; 15 март 1918 йыл — 4 декабрь 2007 йыл — СССР, Рәсәй һәм Әрмәнстан йырсыһы .
Белешмәнең тәүге сығанағы социаль экономиканы үҫтереүгә инфраструктура төҙөү өсөн эшҡыуарҙарҙы, коммерциялы булмаған ойошмаларҙы, юғары уҡыу йорттарын берләштергән һәм 2009—2011 йылдарҙа эшләгән социаль экономикаһы буйынса социаль селтәре була.
Тикшереүҙәр һәм дүртенсе кварталда яңы варианта сығырға тейеш булған закон проектын әҙерләү барһа ла, 2015 йылға социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙең дәүләт концепцияһы әле эшләп сығарылмаған.
Әлеге ваҡытта Чехияның эшҡыуарҙары ҡулланған төп ҡағиҙәләр, шулар араһында берәй ниндәй өҫтөнлөк ҡаралмаған социаль булғандары ла, 90/2012 «Хужалыҡ корпорациялары тураһында», 262/2006 «Дәүләттең һатып алыуын эшләү тураһында» (эшселәре 50 процентан артыҡ зәғиф булған предприятиеларға дәүләт һатып алыуҙарында ҡатнашыу ҡаралған, әммә ғәҙәттәгесә был ҡағиҙәләр әҙ ҡулланыла), 563/1991 «Бухгалтер учеты тураһында» һәм 435/2004 «Булышлыҡ тураһында» закондарында яҙылған.
Магдалена Ханкова, Усти-на-Лабе ҡалаһында урынлашҡан Ян Эвангелист Пуркин университетының философия докторы, Чехияның социаль эшҡыуарлыҡ тарихын өс периодҡа бүлергә тәҡдим итә:
1938 йылға тиклем (1900-сы йылдарҙың башында Чехияла күп кооперативтар барлыҡҡа килә. Ханкова егерменсе быуаттың башында көньяҡ Моравияла эшһеҙлекте әҙәйткән Томаш Батя предприятиеларын да социаль категорияға индерә);
1948—1989 йылдар (кооперативтар ирекле характер алып барырға туҡтайҙар һәм үҙәк планлы экомикаһының ҡоралына әйләнде, социаль ҡоролошоу функцияларын дәүләт тулыһынса үҙ өҫтөнә ала);
Был законда социаль кооперативтарҙы төҙөү бер-нисә ҡағиҙәләре яҙылып китә, әммә, бер-нисә белгестәр әйтеүе буйынса, улар социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә ҙур роль уйнамай.
Законға ярашлы, эшмәкәрлеге социаль берләштереүгә, халыҡтың ныҡлы булмаған төркөмдәренән булған кешеләргә эшкә урынлашыуға һәм интеграцияға, урындағы ресурстарҙы ҡулланыу менән региондың талаптарын ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлгән кооперативтар ғына социаль тип атала.
«Күк тояҡҡай» , «Хаҡлыҡ үлмәй» , «Йәнкиҫәк» йыйынтыҡтарына ингән хикәйәләре һәм повестары замандаштарының рухи донъяһына иғтибар итеүе, психологизм, тел байлығы тасуирлығы менән айырылып тора.