polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Заманында шул мәктәптә эшләгән, аҙаҡ Башҡортостандың күренекле рәссамы булып киткән Александр Эрастович Тюлькин иҫән сағында беҙҙең менән әңгәмәләрҙә мәктәп директоры Ибраһим Хафиз улының айырыуса йәштәрҙе төрлө яҡлап үҫтереү сараларын күреүе, һәр кемде хеҙмәткә дәртләндереүе хаҡында иҫтәлектәре менән уртаҡлашыр ине.
Ул йәштәрҙең тормош-көнкүрешен яҡшы белә, Мәскәүҙә үҙе уҡыған Коммунистик университетта йәштәр ячейкаһы сәркәтибе була, уларҙың һәр береһенә ярҙам итергә, мохтажлыҡтарын кәметергә, тормош ауырлыҡтарын еңеләйтергә тырыша.
Тамъян-Ҡатай кантонының Аҡкөсөк улусон аҡ гвардиясылар баҫып алғас, Ибраһим Абыҙбаев ҡыҙыл партизандарға ярҙамлаша, бәхетле тормош өсөн көрәшселәрҙе Колчак ғәскәрҙәренән йәшерә.
Башҡортостандың яуаплы һәм ҡатмарлы эштәрендә үҙен һәләтле етәксе, оҫта ойоштороусы итеп күрһәткән Ибраһим Хафиз улы Абыҙбаев хеҙмәтсәндәрҙең һәм юғары даирәләрҙең оло абруйын ҡаҙана, халыҡ һөйөүен яулай.
Абыҙбаев тәүҙә партияның Арғаяш кантон комитеты, 1930 йылдан район комитеты сәркәтибе була, халыҡ араһында партия сәйәсәтен дөрөҫ тормошҡа ашыра, наҙанлыҡты бөтөрөү өсөн көрәшә.
Абыҙбаев Ибраһим Хафиз улы — Башҡортостанда мәғариф менән етәкселек итеүгә, уны камиллаштырыуға, педагогик кадрҙар әҙерләүгә үҙ өлөшөн индергән халыҡ комиссарҙарының береһе.
Тәүҙә ул партияның Тамъян-Ҡатай, шунан Йылайыр кантон комитеттарының агитация-пропаганда бүлектәре мөдире булып эшләй, хеҙмәтсәндәр араһында мәҙәни-ағартыу эштәрен киң йәйелдереп ебәрә.
1921 йылда Ибраһим Абыҙбаев Мәскәүҙә Көнсығыш хеҙмәтсәндәренең коммунистик университетын тамамлай, шунан һуң партия Үҙәк Комитеты эргәһендәге Ҡыҙыл профессура тарих-партия институтында уҡый.
Башҡортостанда бик күп төрлө файҙалы ҡаҙылмалар барлығы билдәле, улар — яғыулыҡтар , металл, йәки мәғдәндәр , металл булмаған ҡаҙылмалар (таш тоҙ, эзбизташ, гипс, фосфориттар, төҙөлөш балсығы һәм ҡомо, биҙәүес таштар), шулай уҡ ер аҫты һыуҙары.
Шағирҙың ҡыҙы Ләйсән Хәйретдинова алып барған тапшырыуҙа Тапшырыуҙа әҙиптең яҡташтары - Рәсүл Хәбибуллин, Хәлисә Рәжәпова, Рәсилә Басырова, Ғәлимә Ғәлиева, Татарстандың халыҡ шағиры, Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Роберт Миңнуллин, Башҡортостандың халыҡ шағирҙары Ҡәҙим Аралбай, Марат Кәримов, шағирҙың хәләл ефете Айһылыу Зәки ҡыҙы Хәйретдинова, яҙыусы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ғәлим Хисамов, «Ағиҙел» журналының бүлек мөдире, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Сабир Шәрипов ҡатнашты.
Мәҙәниәткә, сәнғәткә һәм әҙәбиәткә ғашиҡ егет мәктәптә уҡығанда уҡ үҙешмәкәр түңәрәктәргә ихлас йөрөй, айырыусы драма түңәрәген үҙ итә, 6-сы синыфтан башлап спектаклдәрҙә ҡатнаша, күрше ауылдарҙа ла сығыш яһай.
Әммә был вазифала оҙаҡ эшләмәй, үҙ теләге менән «Маяҡ» район гәзитенә хәбәрсе булып күсә һәм тиҫтә ярым йылдан артыҡ, ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем, яратҡан хеҙмәте менән шөғөлләнә.
Ул — бар фәндәрҙән дә яҡшы уҡыуы, студентарҙың йәмәғәт тормошонда даими ҡатнашыуы менән бер рәттән филология факультетында эшләп килгән «Аҡсарлаҡтар» әҙәби-ижад түңәрәгенең билдәле һәм тырыш ағзаһы була.
Нәҡ ошо ваҡытта Ринат Хәйри билдәле шағир һәм яҙыусылар, шул иҫәптән аҙаҡтан «Башҡортостандың халыҡ шағиры» тигән юғары һәм маҡтаулы исемдәргә лайыҡ булған Әнғәм Атнабаев, Марат Кәримов һәм башҡа әҙиптәр менән республика район һәм ҡалаларында үткәрелгән әҙәби осрашыуҙарға саҡырыла, уларҙа дәртләнеп һәм илһамланып, үҙенең шиғырҙарын уҡый.
Әүҙем көндәлек хеҙмәт эшмәкәрлеге һәм емешле әҙәби ижад менән шөғөлләнгән һәм инде ныҡлап өлгөрөп еткән шағир, әлбиттә, лирикаға иғтибарын кәметмәй һәм йәмғиәтте борсоған күп яҡлы мәсьәләрҙән дә ситтә тормай.
Уларҙың бер шәлкеме («Өлгөрөү», «Баҫыуҙарым», Т"ирәктәр мамыҡ осора", «Шишмәләр тураһында баллада», «Муйыл» шиғырҙары) 1981 йылда Башҡортостан китап нәшриәте сығарған йәш һәм башлап яҙыусыларҙың әҫәрҙәре тупланған «Йәш көстәр» альманахында урын ала.
Төп эше менән бергә республика баҫмалары — «Совет Башҡортостаны» һәм «Ҡыҙыл таң» гәзиттәре, «Һәнәк» журналы менән хеҙмәттәшлек итә, уларҙа төрлө темаларға хәбәр һәм мәҡәләләр, үҙенең әҙәби әҫәрҙәрен баҫтыра.
Илеш районында йәшәп ижад итеүселәрҙе берләштереү, уларға төрлө яҡлы ярҙам күрһәтеү маҡсатында 1980 йылда «Ләйсән» тип исемләнгән әҙәби берекмә ойоштора һәм уны артабан етәкләүҙе үҙ иңенә ала.
Һөҙөмтәлә Ринат Хәйриҙең Башҡортостан китап нәшриәтендә үҙаллы сыҡҡан тәүге йыйынтыҡтары нәҡ кесе йәштәгеләргә һәм мәктәп уҡыусыларына арналған һәм уларға тәғәйенләнгән.
Ринат Хәйри, Ринат Мәғәфүр улы Хәйретдинов — башҡорт шағиры һәм журналисы, 1986 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы, Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты .
Шәрифулла Хәмиҙулла улы Сөнчәләев 1885 йылдың 3 ноябрендә Һарытау губернаһының Хвалын өйәҙе Иҫке Мәстәк ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Октябрь революцияһынан һуң Шәриф Сөнчәләй төрлө комитеттарҙа эшләй, Өфө губерна Советы эргәһендәге башҡорт-татар комиссариатының халыҡ мәғарифы бүлеге мөдире була, ваҡытлы матбуғат биттәрендә буржуаз милләтселәрҙе һәм контрреволюционерҙарҙы фашлай.
1919 йылдың йәйендә Өфө Колчак ғәскәрҙәренән азат ителгәс, ул губернала мәғариф эштәрен әүҙем ойоштороусыларҙың береһе була, Өфөлә һәм ауылдарҙа уҡыу йорттары асыуҙа ҡатнаша, яңыса уҡытыу-тәрбиә эшенең асылын халыҡҡа аңлата, наҙанлыҡты бөтөрөү саралары күрә.
Мәғарифты ойоштороу буйынса бай тәжрибә туплаған Шәриф Сөнчәләй бында эшләгән ике йыл эсендә институтты юғары уҡыу йорто —- Башҡорт дәүләт педагогия институты итеп үҙгәртеүгә ҙур хеҙмәт индерә.
Был йылдарҙа Шәриф Сөнчәләй мәғариф, педагогика, иҡтисад, этнография темаларына фәнни-ғәмәли хеҙмәттәр яҙа, балалар баҡсалары эшен ойоштороу мәсьәләһен күтәрә.
Мансуров, Хөсни Усман, С. Ямалиев менән бергә яңы педагогика һәм методика талаптарына яуап биргән уҡытыу программалары, дәреслектәр һәм башҡа әсбаптар төҙөү буйынса ҙур эш башҡара.
1922—1927 йылдарҙа Шәриф Сөнчәләй Башҡортостан мәғариф халыҡ комиссары урынбаҫары, социаль тәрбиә идаралығы мөдире, ғилми-методик үҙәк рәйесе һәм коллегия ағзаһы була.
Был осорҙа ул мәктәп, педагогия техникумдары һәм Өфө халыҡ мәғарифы институты уҡытыусыларын, мәғариф хеҙмәткәрҙәрен үҙ тирәһенә туплай, уларҙың барлыҡ көсөн һәм тырышлыҡтарын уҡытыу-тәрбиә эшенең фәнни-ғәмәли мәсьәләләрен хәл итеүгә йүнәлтә.
Был уҡыу йортон тамамлағандан һуң, ул Мәскәүҙә Көнсығыш халыҡтар ғилми-тикшеренеү институтында ғилми хеҙмәткәр итеп ҡалдырыла, шул уҡ ваҡытта Мәскәү туҡымалар институтында сәйәси иҡтисад доценты вазифаһын башҡара.
Шәриф Сөнчәләй (төп исеме — Шәриф Хәмиҙулла улы Сөнчәләев; 3 ноябрь 1885 йыл, Һарытау губернаһы, Хвалын өйәҙе, Иҫке Мәстәк ауылы — 9 ноябрь 1959 йыл, Мәскәү) — Башҡортостан мәғарифы тарихында мәктәп һәм башҡа балалар ойошмаһы эштәрен яңыса ойоштороусы күренекле хеҙмәткәр, этнограф, иҡтисадсы, педагог.
Февраль революцияһы ваҡытында Шәриф Сөнчәләй ярлы крәҫтиәндәрҙе митингыларға, юғары башланғыс училище уҡытыусыларын һәм шәкерттәрен демонстрацияларға саҡыра, яңы тормош төҙөргә өндәй, халыҡ алдында күп тапҡыр телмәр тота.
Юныс үҙәге Мең йыллыҡтың үҫеш маҡсаттары сиктәрендә яңы социаль проекттарҙы үҫтерә, яңы социаль стартаптарға ярҙам итә, партнёрҙар таба һәм социаль эшҡыуарлыҡтың ниндәй ҙә булһа бер өлкәһендәге уртаҡ фекерле кешеләрҙе берләштерә.
Үҙәк шулай уҡ квартал һайын социаль бизнес өлкәһендәге яңы эшкәртмәләр тураһында белешмә бюллетене сығара, һәр кем ала алырлыҡ сифатлы тауарҙар һәм хеҙмәттәр тураһында фәҡирлектә йәшәгәндәрҙе мөмкин тиклем киңерәк мәғлүм итеү сараһын күрә.
2006 йылда Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты Мөхәммәт Юныс тарафынан фәҡирлекте кәметеү өлкәһендә социаль эшҡыуарлыҡ менән бәйле проблемаларҙы хәл итеү, шулай уҡ профессор Юныстың идеяларын таратыу маҡсатында ойошторола.
Күҙҙәр, амфибияларҙыҡына ҡарағанда ҡатмарлыраҡ төҙөлгән: склерала йоҡа һөйәк пластиналар ҡулсаһы урынлашҡан; күҙ алмаһының артҡы стенаһынан быяла тәнгә инеп торған тараҡ формаһындағы үҫенте сыға; керпексә тәндә арҡыры һыҙатлы мускулдар барлыҡҡа килә.
Ҡайһы бер төрҙәрҙә һаҡланып ҡалған париеталь күҙ арауыҡта юҫыҡланыу, шулай уҡ организмдың көн һәм төн алмашыныуына бәйле циркадий ритмдарын синхронлаштырыу өсөн бик тә мөһим.
Әммә мускулдарҙың анаэроб режимында 1-2 минут көсөргәнешле эшләгәндән һуң, унда һөт кислотаһы йыйыла, Был мускулдарҙың арыуына һәм ҡандағы рН-тың үҙгәреүенә килтерә.
Һөҙөмтәлә, күпмелер тиҙ йүгереүҙән һуң һөйрәлеүселәр мускулдарҙа тупланған һөт кислотаһының тарҡалып бөткәнсе , бер нисә минуттан алып бер нисә сәғәткә тиклем әүҙемлек күрһәтә алмай тиерлек.
Быға уларҙың мөгөҙ матдәнән торған тәңкәләр менән ҡапланған һәм кибеүҙән һаҡлаған ҡоро тиреһе, тиҙ хәрәкәтләнеүгә яйлашҡан ослоҡтары, бармаҡ остарында төрлө өҫлөктәрҙә хәрәкәтләнергә мөмкинлек биреүсе тырнаҡтары булышлыҡ итә.
Хәҙерге һөйрәлеүселәрҙең ҡайһы берҙәре, атап әйткәндә, варандар һәм тиреле ташбаҡалар был ҡағиҙәнән ситләшә: әүҙемлек осоронда уларҙың метаболик тиҙлеге массалары бер сама булған йылы ҡанлы хайуандың әүҙемлегенең яртыһынан күберәгенә етергә мөмкин.
Мәҫәлән, диңгеҙ йыландарында —был ауыҙ ҡыуышлығының лайлалы тиресәһе, ә ташбаҡаларҙа — һыуҙан кислород йотоуға һәләтле ауыҙ ҡыуышлығы һәм махсус аналь моҡсайҙары.
Примитив төҙөлөшлө төрҙәрендә, мәҫәлән, гаттерияла, кәрәҙҙәр төҙөлөшө һиҙелерлек ябайыраҡ, күпселек тәңкәлеләрҙә уртаса булһа ла, крокодилдарҙа, күп кенә ташбаҡаларҙа һәм эре йыландарҙа үпкәләр бик юғары төҙөлөшкә эйә.
Еҫ һиҙеү ағзаһы эске танау —хоандар һәм воморонасаль ағзанан ( ҡайһы бер умыртҡалыларҙың еҫ һиҙеү системаһының өҫтәмә периферия бүлеге;енси ҡылыҡтарҙы көйләүҙә мөһим роль уйнай ) ғибәрәт.
Ер-һыу хайуандары менән сағыштырғанда, рептилиялар хәрәкәтсәнерәк, әүҙемерәк һәм тайга урмандарынан алып сүллектәргә, тропиктарға ҡәҙәр йәшәргә яраҡлашҡан.
Амфибиялар кеүек үк, һөйрәлеүселәрҙең үпкәһе моҡсай формаһында, әммә эске майҙаны ундағы кәрәҙ һымаҡ бөрмәләр арҡаһында күпкә ҙурыраҡ һәм ҡатмарлыраҡ .
Үҙен яҡшы яҡтан күрһәткән егетте 1936 йылда институтты тамамлағас та ВКП -ның Башҡортостан өлкә комитеты ҡарамағындағы марксизм-ленинизм классиктары әҫәрҙәрен руссанан башҡорт теленә тәржемә итеү менән шөғөлләнгән комиссияға эшкә саҡыралар.
Бындай тирбәлеүгә тигеҙһеҙ юлда барған транспорттағы һелкенеү, судноның ишә торған винтынан барлыҡҡа килгән вибрация , кемдер этәреп ебәргән бәүелсәктең хәрәкәте миҫал булып тора.
1923 йылда донъяла тәүге тапҡыр хәрәкәт итеүсе һүрәтте тапшырыу америкалы Чарльз Дженкинс менән тормошҡа ашырыла, әммә тапшырылған һүрәт силуэтлы һәм ярымтонһыҙ була.
1954 йылда Өфөлә тәүге һәүәҫкәр телеүҙәк барлыҡҡа килә, 1955 йылда документаль һәм нәфис фильмдар күрһтеү өсөн антенна менән мачта һәм телевизион тапшырғыс урынлаштырыла.
1907 йылда Рәсәй ғалимы Борис Розинг «Һүрәтте алыҫлыҡҡа электрлыҡ ярҙамында тапшырыу сараһына» патент ала, ә 1911 йылдың 9 майында донъяла тәүге тапҡыр ябай фигураларҙың һүрәтен телевизион тапшырыу һәм алыу тормошҡа ашыра.
Нипков дискыһы нигеҙендәге системалар 1925 йылда Джон Бэрд менән Бөйөк Британияла, Чарльз Дженкинс менән АҠШта, бер береһен айырым рәүештә И. А. Адамян һәм Л. С. Термен менән СССРҙа ғәмәләгә индерелә.
Әй – Әй буйында һәм Урал аръяғындағы төрлө күлдәр буйында урынлаша; Айыу тауы буйлап тауҙар һәм ҡырҙар; Урал аръяғында иһә киң далалар; Өфө яғында Уралға тиклем һуҙылған арба юлы бар, ә Себер яғынан Урал аръяғы буйлап юл асыҡ ҡалған.
Бала-Ҡатай – Уралдың ике яғы буйлап, йылғалар һәм күлдәр буйында; Уралдан Өфө яғына тауҙар, урмандар, яландар, ә Урал аръяғында ҙур дала, урман; Өфө яғынан Уралға тиклем юл буйына һуҙылған.
Ҡыуаҡан – Әй һәм Йөрүҙән түбәләҫтәрендә һәм Һатҡы йылғаһы буйлап, Урал аръяғында күлдәр буйында; тауҙар, урмандар, ҡырҙар һәм ҙур тауҙарҙа; Өфөнән иһә был тауҙар, урмандар, һаҙлыҡтар аша арба юлы юҡ.
Ҡара-Табын – Ағиҙел һәм Яйыҡ түбәләрендә, ә тап ҡайһы тирәлә икәнлеге Нуғай даруғаһының Ҡара-Табын олоҫон һүрәтләгәндә яҙылған, йорттар бер тирәлә урынлашҡан; Ағиҙел буйлап юл бар, Өфөнән был олоҫҡа тиклем арба менән барып булмай.
Һыҙғы – Урал аръяғында, Мейәс йылғаһы һәм күлдәр буйында; ҙур яландар, Ҡариҙел йылғаһы буйлап тауҙар һәм урмандар араһында пристань бар, Өфө өйәҙенең башҡа дин кешеләре һәм Көнгөр өйәҙенең обывателдәре ишкәкле һәм елкәнле ағас караптарға иген тейәп, Өфө ҡалаһына алып килгән; ҡышҡыһын Өфөгә был араны егеүле аттарҙа 5 көн буйына үтһәләр, йәйгеһен арба юлынан ғына йөрөгәндәр.
быуат аҙағында төньяҡ-көнбайышта — Көңгөр өйәҙе, төньяҡ-көнсығышта — Верхотур һәм Тубыл өйәҙҙәре, көньяҡ-көнсығышта — Ҡаҙаҡ ханлығы, көньяҡта — Нуғай даруғаһы, көньяҡ-көнбайышта — Ҡаҙан даруғаһы, төньяҡ-көнбайышта Уҫы даруғаһы менән сиктәш була.
Өйәҙҙәргә бүлеү сәйәсәте индерелгәс , Себер даруғаһы биләмәһендә Троицк өйәҙе, Өфө өйәҙенең бер өлөшө, Силәбе өйәҙе, Пермь һәм Тубыл наместниклыҡтарының бер өлөшө булдырыла.
1628 йылда илдең бер үк ваҡытта өс дәүләткә — Францияға, Испанияға һәм Австрияға — ҡаршы һуғыш алып барыуы сәбәпле хөкүмәттә килеп тыуған ауырлыҡтарҙан файҙаланып, парламент королде «Хоҡуҡ тураһында петиция»ға ҡул ҡуйырға мәжбүр иткән.
1640 йыл башланыуға ҡаҙнала аҡса бөткән, ә был ваҡытта Англия епископтары Шотландияла англикан сиркәүе өлгөһөндә ғибәҙәт ҡылыуҙы көсләп таға башлағандар һәм Шотландия Анг-лияға ҡаршы һуғыш башлаған, һуғыш күп аҡса талап иткән, Карл 1-гә парламент саҡырырға тура килгән.
Депутаттарының күбеһе пуритандарҙан торған парламент байтаҡ мөһим реформалар үткәргән: хөр фекерлеләрҙе эҙәрләүсе ғәҙәттән тыш яуыз король судтарын бөтөргән; епископ цензураһын һәм полицияны тыйған; общиналар палатаһын тик уның үҙенең ризалығы буйынса ғына таратып булыуы тураһындағы закон ҡабул иткән; һалымдар индереү хоҡуғы парламентҡа бирелгән; парламент өс йылға бер тапҡырҙан да һирәгерәк саҡырылырға тейеш булмаған һ.
Уның иҡтисади сәйәсәте лә: иҫке цех системаһын яҡлауы, ирекле баҙар закондарын боҙоп, айырым кешеләргә һәм компанияларға айырым тауарҙарҙы етештереүгә һәм һатыуға өҫтөнлөклө хоҡуҡты һатыуы ризаһыҙлыҡ тыуҙырған.
Пуритандарҙы эҙәрлекләүҙәр уларҙы бөтә йорт-йыһазын һатып, «хөрәфәттәрҙә ҡатып ҡалған» тыуған илдәрен ташлап китергә һәм ҡанескес королдән, сиркәүҙән ҡотолорға өмөтләнеп, билдәһеҙ һәм йәшәү өсөн ҡулайлы булмаған Төньяҡ Америка ярҙарына юлланырға мәжбүр иткән.
Улар англикан сиркәүен тантаналы ғибәҙәт ҡылыуҙарҙан арындырырға кәрәк, тип белдергән, епископтарҙы Аллаға түгел, ә королгә хеҙмәт итеүҙә ғәйепләп, был вазифаны бөтөрөүҙе талап иткән.
1643 йыл аҙағына Кромвелдең кавалерияһы 1100-ҙән ашыу ҡылыстан торған, һуғышҡа инер алдынан Кромвель һәр саҡ доға уҡыған, шунан һуң былай тиер булған: «Аллаға ышан, ләкин дарыңды ҡоро тот».
«Кавалерҙар» армияһын тар-мар итеү күбеһенсә уртасыл пуритандарҙан торған парламентҡа мөһим үҙгәрештәр үткәреү мөмкинлеген биргән: ер биләүсе дворяндар ер өсөн король файҙаһына түләүҙән азат ителгән.
Кешеләр кәпәстәрен күккә сөйөп, хуплау һүҙҙәрен ҡысҡырғандар: «Йәшәһен Карл !» «Йомро башлылар»ҙы аҫырға!" Ләкин, дөйөм алғанда, ҡала халҡы рухи төшөнкөлөккә бирелгән.
Ләкин армияла хеҙмәт итеүсе һәм тәүәккәллерәк фекер йөрөтөүсе пуритандар бының менән ризалашырға теләмәгән, улар теләгән динде тотоу азатлығын һәм король власын нығыраҡ сикләүҙе талап иткән.
1642 йылдың ғинуарында уның фетнәсел парламент юлбашсыларын ҡулға алырға тырышыуы уңышһыҙ тамамланғас" король эре ер биләүселәр ярҙамына өмөт итеп, Лондондан илдең төньяғына ҡасҡан.
Тышҡы донъя ғына түгел, ә үҙ көсөнә ышана башлаған, яҡшылыҡ — нимә һәм яманлыҡ нимә икәнен аңларға тырышҡан кешенең эске донъяһы ла үҙгәрештәр кисергән.
аҡһөйәктәр затлы нәҫелдән сыҡмаған һәм бай булмаған кешеләрҙе кәмһетеп шулай атағандар, сөнки оҫта ярҙамсылары һәм өйрәнсектәре сәстәрен ҡыҫҡа итеп алдырып йөрөткән.
«Беҙҙең киләсәк» фонды Рәсәйҙә шәхси фондтар араһынан тәүгеләрҙән булып инвалидтарға, күп балалы ғаиләләргә, етем балалар йорто тәрбиәләнеүеләренә һәм граждан тормошонда йыш ҡына эшкә алынмай ҡалғандарға ярҙам итә.
Башлаусы эшҡыуарҙарға бизнес-план төҙөүҙә, юридик һәм бухгалтерия оҙатыуында, микроофис арендалауҙа булышлыҡ күрһәтеү өсөн консалтинг һәм аутсорсинг үҙәктәре селтәрен аса.
«Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар фондының консалтинг һәм аутсорсинг үҙәктәре Әстерхан, Архангельск, Волгоград, Калининград, Пермь һәм Түбәнге Новгород ҡалаларында эшләй.
Баҫманы төҙөүҙә журналистар, әҙиптәр, тәнҡитселәр — Лариса Петрова, Андрей Кудряшов, Дмитрий Пиликин, Олег Юрченко, Нина Захарова, Алексей Варсопко, Анна Комарец, Евгений Майзель, Александр Покровский, Владимир Нахимов, Эмилия Кундышева һәм башҡалар, фотографтар — Андрей Чежин, Игорь Лебедев, Андрей Усов, Дмитрий Виленский һәм башҡалар, рәссам — Александр Менус ҡатнашалар.
Гәзит форматында баҫманың күп өлөшөн ҡала ваҡиғалары, публицистика, хәҙерге заман һынлы сәнғәт, музыка, кино, һәм тағы ла Санкт-Петербург һәм Мәскәү ҡалаларының театр-күргәҙмә һәм концерт-клуб афишалары тураһында мәғлүмәт биләй.
«Путь домой» — 1994 йылдан алып Санкт-Петербург ҡалаһында сыҡҡан урам гәзите; 2003 йылдан башлап журнал форматында айына 2 тапҡыр баҫылып сыға, ә 2008 йылдан алып — йәнә гәзит булараҡ сыға.
Баҫманың төп маҡсаты булып йортһоҙҙарға үҙҙәренә ашау һәм ғүмер итеү өсөн тормошҡа ашырлыҡ һәм легаль аҡса эшләү мөмкинлеген биреү, һәм тағы ла йәмғиәттә йортһоҙҙарға ҡарата мөнәсәбәтте үҙгәртеү булып тора.
Гәзит редакцияһы төрлө проекттарҙа «АХЕ» театраль төркөмө, «Галерея-21» һәм «Борей» сәнғәт күргәҙмәләре, «Пушкинская 10» мәҙәни үҙәге, «Кибер-феминклуб» менән хеҙмәттәшлек иткән.
Сығанаҡтар фекеренсә, гәзиттең исеме ХХ быуат башында Мәскәүҙә китап менән сауҙа итеүсе П. Максимов менән нәшер ителгән шул уҡ исемдәге гәзиттән алыныуы мөмкин.
Әммә был культураға практик ҡыҙыҡһыныу Рәсәйҙә бары тик 1873 йылда Вена ҡалаһында үткән һәм сояның Азия менән Африка илдәренән килтерелгән 20-нән артыҡ сорты күрһәтелгән Бөтә донъя күргәҙмәһенән һуң ғына уяна.
Европа ғалимдарына соя 1691 йылда Көнсығыш илдәренә килеп ҡайтҡан герман натуралисы Энгельберт Кемпферҙың 1712 йылда баҫылып сыҡҡан « --» исемле китабында һүрәтләнгәс билдәле була.
Шул уҡ ваҡытта неолит осороноң Ҡытай биләмәләрендә табылған башҡа үҫемлек ҡалдыҡтары араһында сояның булмауы һәм император Шэньнун шәхесе ярым легендар икәнлеге башҡа ғалимдәрҙә соя культураһының йәшен билдәләүҙәге төгәллек шиктәр уята.
Мәҫәлән, Ҡытай тикшеренеүселәре хеҙмәттәренә һылтанып, Хаймовиц Ҡытайҙа соя үҫтереү ваҡыты беҙҙең эраға тиклем быуаттан да иртәрәк түгел тигән һығымта яһай.
Шуның өсөн сояны әллә ни бай булмағандар ғына түгел, төрлө сәбәптәр арҡаһында иттән баш тарҡан кешеләр ҙә йыш ҡына ҡыйбат булмаған һәм файҙалы ашамлыҡ итеп күрә.
Культуралы соя Азияла, Көньяҡ Европала, Төньяҡ һәм Көньяҡ Америкала, Үҙәк һәм Көньяҡ Африкала, Австралияла экваторҙан 56—60 киңлеккә тиклем Тымыҡ һәм Һинд океаны утрауҙарында киң үҫтерелә.
1991 йылда «Башҡортостан» дәүләт телевидение һәм радиотапшырыуҙар компанияһына күсә: «Башҡортостан эфиры» гәзите хәбәрсеһе, радиотапшырыуҙар студияһында өлкән мөхәррир, телевидениела ижтимағи-сәйәси программалар ижад берекмәһе етәксеһе, «Башҡортостан эфиры» гәзитенең баш мөхәррире, радиола комментатор, Башҡортостан Республикаһы «Башҡортостан» дәүләт телевидение һәм радиотапшырыуҙар компанияһының «Юлдаш» радиоһында ижтимағи-сәйәси тапшырыуҙар бүлеге етәксеһе була.
«Даирә», «Асыҡ студия», «Заман һулышы» радиотапшырыуҙары, «Үткән заман», «Мең туғыҙ йөҙ илле алты», «Мең туғыҙ йөҙ етмеш биш» күп сериялы документаль радиофильмдары, «Тарих теҙмәһе» күп сериялы документаль телевизион фильмы, кескәй радиоспектаклдәр, бер нисә нәфис кинофильмдың башҡортсаға тәржемәһе.
Урыҫ телендәге яҙмалары республикала нәшер ителгән «Бельские просторы», «Ватандаш», «ЛИФФТ» журналдарында, шулай уҡ Мәскәүҙә сыҡҡан «Журналист», «Журналистика и медиарынок» журналдарында, «Литературная газета»ла донъя күрҙе.
‎Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһының юридик факультетын тамамлай, Мәскәү Телевидение һәм радио хеҙмәткәрҙәре һөнәрен камиллаштырыу институтында уҡый .
1981 йылда Иҫке Монасип урта мәктәбен тамамлағандан һуң, бер нисә ай «Ҡыҙыл таң» колхозында эшләй, ноябрҙә комсомол юлламаһы менән райондың «Таң» гәзите редакцияһына эшкә ебәрелә.
Әлеге ваҡытта — «Башҡортостан» телевидение һәм радиотапшырыуҙар компанияһы Акционерҙар йәмғиәтенең «Юлдаш» радиоһында ижтимағи-сәйәси тапшырыуҙар бүлеге етәксеһе.
1890 йылда 31 улус (Андреевка, Белояр, Введенск, Воскресенск, Долговка, Заманиловка, Иванковка, Ичкинск, Каменка, Каминка, Карасевка, Карасинка, Карачельск, Ҡатай, Кипельск, Кислянка, Кочердыкск, Ҡортамыш, Маслейка, Мәтәле, Мөхәмәтҡолой, Окунев, Птиченск, Һарт-Ҡалмаҡ, Становск, Султай, Сухоборка, Таловка, Черлинск, Сүмләк, Шаламовка) һәм 6 станица (Долгодеревенск, Иткүл, Звериноголовский, Мейәс, Уйтамаҡ, Силәбе), 1917 йылда 46 улус теркәлгән.
быуат аҙағында төньяҡта — Пермь, көнсығышта — Тубыл наместниклыҡтары, көньяҡта — Урта ҡаҙаҡ йөҙө, көньяҡ-көнбайышта һәм көнбайышта Троицк өйәҙе менән сиктәш була.
Ике йылғаның да ағымдары ауышлығы бәләкәй, шуға ла йылға үҙенең улағын йыш алмаштыра, күп һанда ҡултыҡтар, бик һай иҫке улаҡтар, һаҙмат урындар хасил була; Түбәнге Месопотамияның бөтә тигеҙлеге лә йыл һайын яҙын булған ташҡындарҙан һуң ҡалған йылға ултырмалары менән ҡапланған.
Дымдың бик аҙ булыуы менән бергә һауа температураһы бик юғары , тәбиғи күләгәләр юҡ, төрлө сирҙәрҙе таратыусы бөжәктәр күп, шуға ла Көньяҡ Месопотамия кеше йәшәү өсөн бик үк уңайлы түгел.
Борондан һаҡланып ҡалған ландшафт бер төрлө: йәйеңке тигеҙ сүллек, һаҙматлы һыу ятҡылыҡтары ситендә ҡамыш ҡына үҫә; боронғо заманда ситтән хөрмә пальмыһы килтерелгән, һәм ул — Түбәнге Месопотамияла һәм хәҙерге Иракта яруслы баҡсасылыҡтың нигеҙе.
Джезире — бик үк бейек булмаған Джебель-Синджар тауҙар теҙмәһе урынлашҡан киң тигеҙлек; уның күп кенә өлөшөн көньяҡта яланғас яйла — «гипс» сүллеккә әйләнгән ҡоро дала биләп ята.
Үрге Месопотамияның ландшафты сағыштырмаса бер төрлө һәм әллә ни матур түгел: йылдың күп өлөшөндә ул яланғас сүллек, ләкин яҙ етеү менән йәм-йәшел үлән һәм сәскәләр менән ҡаплана; йылғалар ярҙары буйлап урынлашҡан ауылдарҙа ғәҙәттә пирамидаль тирәктәр үҫә.
Географик берәмек булараҡ уны Месопотамия уйһыулығы барлыҡҡа килтерә, һәм ул Ғәрәп яйлаһы һәм Иран ҡалҡыулығы араһындағы әллә ни тәрән булмаған сөңгөлдә ята.
Месопотамияның төньяҡ сиге: Әрмән ҡалҡыулығы тауҙары, көньяҡта — Фарсы ҡултығы ярҙары, көнбайышта — Сирия — Месопотамия далаһы, көнсығышта — Иран ҡалҡыулығы.
Ил бер-береһенән тәбиғәт шарттары буйынса байтаҡҡа айырылып торған ике өлөштән ғибәрәт — Үрге һәм Көньяҡ Месопотамия; улар араһындағы яҡынса сик Хит—Самарра тип аталған хәҙерге заман ҡалалары һыҙаты буйынса үтә.
Бында боронғо ҡала-дәүләттәр, шул иҫәптән шумер ҡалалары Киш, Урук, Ур, Лагаш, Умма, семит ҡалаһы Акшак, амори/шумер ҡалаһы Ларса һәм тағы ла Аккад, Ассирия һәм б.
Абдрахман Ғәлләмовтың тормош юлы һәм педагогик эшмәкәрлеге башҡорт башланғыс мәктәбе, башҡортса уҡытыу тарихы һәм уның үҫеш баҫҡыстары менән туранан-тура бәйләнгән.
Был йылдарҙа Абдрахман Ғәлләмов тәү башлап дөрөҫ уҡырға, матур яҙырға өйрәтеү, туған телдең грамматик төҙөлөшө, синыфта һәм синыфтан тыш уҡыу, телмәр үҫтереү мәсьәләләре өҫтөндә ныҡышмалы эшләй.
Уның туған тел һәм әҙәбиәт методисы булып китеүендә һәм үҙ аллы ғилми хеҙмәттәр яҙа башлауында училищела уҡытыуҙың әһәмиәте айырыуса ҙур була — уны эҙләнергә һәм сағыштырыуҙар яһарға өйрәтә.
Шул уҡ йылда Баймаҡ районының ул саҡтағы Сибай ҡасабаһы 1-се урта мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте, тарих уҡытыусыһы булып хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай, бер үк ваҡытта директорҙың башланғыс синыфтар буйынса урынбаҫары вазифаһын да башҡара.
1943 йылда Темәс педагогия училищеһын, 1947 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институты тел һәм әҙәбиәт факультетының башҡорт теле һәм әҙәбиәте бүлеген тамамлай.
Мәғариф өлкәһендә һәм ғилми-тикшеренеү эштәрендә өлгәшкән уңыштары өсөн Абдрахман Әбдрәхим улы Ғәлләмов «РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы», «Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы» тигән маҡтаулы исемдәргә лайыҡ була, 1975 йылда К. Д. Ушинский миҙалы менән бүләкләнә.
1958 йылдың ғинуарында Өфөгә Башҡортостан уҡытыусылар белемен камиллаштырыу институтына эшкә алына, башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса методист, туған телдәр һәм әҙәбиәттәр кабинеты мөдире булып эшләй.
Белорет педагогия училищеһында, уҡытыусылар белемен камиллаштырыу институтында эшләгән осорҙа Абдрахман Ғәлләмов алты йәшлек балалар өсөн дә «Әлифба», башҡа уҡыу әсбаптары, методик ҡулланмалар төҙөй.
2000—2010 йылдарға Сколл фонды социаль эшҡыуарлыҡҡа булышлыҡ итеүсе иң эре ойошмаларҙың береһе булып тора һәм венчур филантропияһының иң йоғонтоло үҙәктәре иҫәбенә инә.