polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Клеопатра Филопатор (грек телендә ; б. э. т. 69 йылдың ғинуары — б. э. т. 30 йыл, 12 август) — Боронғо Мысырҙың эллинистик дәүер батшаһы, ҡустылары Птолемей һәм Птолемей менән (ул ваҡыттағы ҡанундар буйынса, ул ҡустылары менән рәсми никахта була), аҙаҡ килеп, үҙе хакимлыҡ итә.
Антоний менән Клеопатраның өс балаһы Римға килтерелә, Октавиандың триумф парадында улар сипкә бәйләнгән килеш килә, әммә артабан Антонийҙың ҡатыны Октавия Минор уларҙы үҙенә ҡарауға ала.
Был яуҙа Антоний менән Клеопатраның насар ойошторолған ғәскәре еңелә, әммә ҡамауҙан ҡотолоп Мысырға сигенеүгә өлгәшә, был ваҡытта ғәскәрҙең күп өлөшө Октавиан яғына сыға.
т. 34 йылда Антоний Клеопатра һәм Цезарионды Мысыр һәм Кипрҙың хакимдары, Александр Гелиосты Армения, Мидия һәм Парфияның хакимы, Клеопатра Селена -не Киренаика һәм Ливияның хакимы, ә Птолемей Филадельфты Финикия, Сүриә һәм Киликияның хакимы тип иғлан итә.
Әйтәйек, рәссамдың буяуҙар палитраһы, композиторҙың тауыштар гармонияһы менән эш итеүе… Шулай булыуға ла ҡарамаҫтан ижтимағи тормошта һөйләү теленең роле һәм урыны сикһеҙ ҙур.
Тел социаль-этник берәмектәрҙең төп билдәһе һәм, шулай уҡ уларҙың мәҙәниәтен быуындан быуынға тапшырыу сараһы ролен дә үтәй ул. Милли тел халыҡтарға үҙҙәренең патриотик хистәрен үҫтереү өсөн дә ҙур роль уйнай.
Лингвистика белемдең үҫеше оҙайлы һәм йыш ҡына ҡапма-ҡаршылыҡлы була, төрлө этник мәҙәниәт вәкилдәре тырышлығы менән башҡарыла, уларҙа үҙенсәлекле мәктәптәр һәм традициялар барлыҡҡа килә.
Кешенең һөйләү стиле, уның ыҫпайлығы, килешлелеге уның башында фекер йөрөтөлөүөнөң дә ошо стилдә булғанлығын күрһәтә, һәм, киреһенсә, әгәр ҙә кеше үҙенең һөйләү телмәрендә буталсыҡлы мәғәнәләр ысҡындыра икән, уның фекерләүе лә шундай дәрәжәлә генә икәнлеген аңлата.
Аралашыу телдәренән тыш, кешеләр шулай уҡ ҡайһы саҡта Эсперанто, Идо, Интерлингва, Клингон, Ложбан телдәре, программалау телдәре һәм төрлө математик формаль телдәр кеүек яһалма телдәрҙе ҡуллана.
Бындай тренажерҙарҙа бармаҡтар беләккә эләктерелгән бауҙарға аҫылып ҡуйыла, бармаҡтарҙы аҫҡа шылдырып һәм көс менән пружиналарҙы тартып, пианист беләк һәм ҡул суғы мускулдарына күнекмә яһай.
Хәҙерге тикшеренеүселәр шундай һығымтаға килгән: тренажер уның ауырыуына сәбәпсе булмағандыр, моғайын, ә Шуман фокалб дистонияны дауалауҙа реабилитация сараһы булараҡ файҙаланғандыр.
Тағы ла бер ғәҙәти булмаған, әммә киң таралған версия буйынса, Шуман ғәжәйеп виртуозлыҡҡа ирешергә маташыуҙа ҡулындағы бармаҡтарын бәйләгән тарамыштарҙы алып ташларға маташҡан,- был версияның бер ниндәй нигеҙе лә юҡ.
Атап әйткәндә, музыка белгесе Эрик Самстың 1971 йылғы тикшеренеүе фаразлауынса, бармаҡ фалижына ошо осорҙа табылған сифилистан дауаланырға маташыу Шумандың терегөмөш йәки мышаяҡты ҡабул итеүе сәбәпсе булыуы ихтимал.
Ләкин ул саҡта Шумандың мышьяҡты йәки терегөмөшөн ҡабул итеүе тураһында бер ниндәй ҙә дәлил юҡ, ағыуланыуҙың башҡа билдәләре тураһында дәлилдәр ҙә юҡ.
Ниһайәт, быуат аҙағында музыканттар өсөн үҙенсәлекле фокаль дистония формаһы асыҡланды, ул йыш ҡына пианистар араһында осрай һәм бөтә донъяла музыкант-инструменталистарҙың 1,8% -ын зарарлай.
Романтик образдар донъяһы, дәртле һағыш, героик ынтылыш Шумандың фортепиано өсөн «Симфоник этюдтар» , сонаталар , Фантазия , оркестр менән фортепиано өсөн концерт кеүек әҫәрҙәрендә сағылыш тапҡан.
Вариация һәм соната тибындағы әҫәрҙәр менән бергә Шумандың сюита йәки пьесалар альбомы принцибы буйынса төҙөлгән фортепьян циклдары бар: «Фантастик өҙөктәр» , «Балалар сәхнәләре» , «Үҫмерҙәр өсөн альбом» һ.
Әммә оҙаҡламай унда ыҙғыштар башлана, һәм 1853 йылдың көҙөндә контракт тергеҙелмәй.1853 йылдың ноябрендә Шуман ҡатыны менән Голландия буйлап сәйәхәткә юллана, унда уны һәм Клараны «шатлыҡ һәм хөрмәт менән» ҡабул итәләр.
Фридрих Вик, Людвиг Шунке һәм Юлиус Кнорр йөҙөндә ярҙам табып, Шуман 1834 йылда артабан иң йоғонтоло музыкаль ваҡытлы баҫмаларҙың береһе - «Новая музыкальная газета» баҫмаһына нигеҙ һала , уны бер нисә йыл дауамында
Ул үҙен яңылыҡҡа ынтылыусы һәм сәнғәттә иҫкелек, шулай уҡ филистерҙар, йәғни үҙенең сикләнгән булыуы һәм артта ҡалыуы менән музыка үҫешен тотҡарлаусы, консерватизм һәм бюргерлыҡтың нигеҙе булып тороусы кешеләр менән көрәшеүсе итеп күрһәтә.
Шул уҡ йылда, 12 сентябрҙә, Лейпциг эргәһендәге Шёнефельд ауыл сиркәүендә Шуман уҡытыусыһының ҡыҙы - күренекле пианиносы Клара Жозефина Вик менән никахҡа инә.
«Рай и Пери» ораторияһында, Т. Мурҙың «Лалла Рук» романының бер өлөшө сюжетына, «Фауст күренештәре»ндәге кеүек үк, Шуман опера ижад итеү тураһындағы күптәнге хыялын тормошҡа ашырыуға яҡынлаша.
Уның уҡытыусыһы Фридрих Вик Шуманды Европаның иң яҡшы пианисы булыр тип ышана, ләкин ҡулы ауырыу сәбәпле Робертҡа пианист карьераһын ҡалдырып, ғүмерен музыка яҙыуға бағышларға тура килә.
быуаттың 30-сы йылдар аҙағы — 40-сы йылдар башында ауыл халҡы ярым күсмә малсы булған, ләкин килемле хужалыҡ алып барыу өсөн мал етерлек кимәлдә булмай: 92 кешегә 50 ат, 30 һыйыр, 60 һарыҡ, 44 кәзә тура килә.
Күрпәс-Табын һәм Табын – Инйәр, Илим һәм башҡа йылғалар буйында; Илим буйлап урмандар һәм баҫыуҙар араһында урынлашҡан; урмандар һәм тауҙар буйлап арба юлы юҡ.
Тамъян – Ағиҙел, Нөгөш һәм башҡа йылғалар буйында; тауҙар, урмандар, дала; Ағиҙел буйында урынлашҡан Өфө ҡалаһынан түбәнге йорттарға тиклем арба юлы бар, ә Ағиҙел һәм Нөгөш буйлап үрге йорттарға – юҡ.
Үҫәргән – Ағиҙел, Ыҡ, Һаҡмар, Йылайыр йылғалары буйында; тауҙар, урмандар, ҙур булмаған яландар бар; тауҙарҙа ла, урмандарҙа ла арба юлы юҡ, Һаҡмар артында – дала.
Ҡара-Табын – Ағиҙел түбәләренән алып Урал аръяғында Яйыҡ һәм Уй түбәләре, Мейәс, күлдәр буйында; Ағиҙел буйлап урман, яландар, Урал аръяғынан ҙур дала, урмандар; Өфөнән ошо олоҫҡа тиклем тауҙар һәм урмандар аша арба юлы юҡ, ә Урал аръяғында арба юлы буш.
Күбәләк-Табын – Яйыҡ һәм Миндәк йылғаһы буйлап; ҙур дала, урман аҙ; Өфөнән Уралға тиклем тауҙар һәм урман аша арба юлы юҡ, Урал аръяғында арба юлы буш.
1752—1753 йылдарҙа Аҫҡын йылғаһында Архангельск баҡыр заводы, Ыҡ буйында Покровск баҡыр заводы , Әүжән йылғаһында Әүжән-Петровск тимер заводы , Ағиҙел буйында Белорет заводы , Ҡана йылғаһында Кананикольск баҡыр заводы, Ырғыҙлы йылғаһында Воскресенск баҡыр заводы төҙөлә.
2006 йылдың 5 октябрендә Рәсәй Президенты Владимир Путин республика Президенты вәкәләттәрен йөкмәтеү өсөн Мортаза Рәхимовтың кандидатураһын Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай ҡарауына индерә.
2006 йылдың 10 октяберендә үткән Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 39-сы, сираттан тыш, ултырышында депутаттар бер тауыштан Мортаза Рәхимовҡа республика Президенты вәкәләттәрен яңы биш йыллыҡка йөкмәтеү тураһында ҡарар ҡабул итә.
Беренсе президентлыҡ осоронда Рәсәй Федерацияһы дәүләт власы органдары менән Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы органдары араһында үҙ-ара вәкәләттәр бүлешеү тураһында Рәсәй Федерацияһы менән Башҡортостан Республикаһы Килешеүенә ҡул ҡуйыл.
Был осорҙа Башҡортостан Республикаһының дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул ителә, Федератив Килешеүгә һәм Федератив Килешеүгә Башҡортостан Республикаһынан Ҡушымтаға , Башҡортостан Республикаһы яңы Конституцияһы ҡабул ителә.
2003 йылдың 21 декабрендә «Һайлау хоҡуҡтары һәм РФ граждандары референдумында ҡатнашыуға хоҡуҡтарҙың төп гарантиялары тураһында»ғы Федераль законға ярашлы, бөтә халыҡ һайлауының икенсе турында 78 проценттан артыҡ тауыш йыйып, өсөнсө тапҡыр Башҡортостан Республикаһы Президенты итеп һайлана.
1960—1975 йылдарҙа КПСС-тың ХХ съезы исемендәге Өфө нефть эшкәртеү заводында ҡоролма начальнигы, цех начальнигы урынбаҫары, яңы производстволарҙы эшкә ҡушыу һәм көйләү буйынса баш инженер урынбаҫары булып эшләй.
Атаһы — Ғөбәйҙулла Зөфәр улы Рәхимов Бөйөк Ватан һуғышынан һуң бер нисә хужалыҡта рәйес булып эшләй һәм 1956 йылда «Почёт Билдәһе» ордены менән бүләкләнә.
«Һулдан уңға» йүнәлештә атом радиусы ғәҙәттә ҡыҫҡара (һәр артабанғы элементтың зарядланған өлөшсәләренең иҫәбе артыуға һәм электрондарҙың ядроға яҡыныраҡ тартылыуына бәйле), һәм уның менән параллель рәүештә ионлашыу энергияһы арта (атомдағы бәйләнеш ни тиклем көслөрәк булһа, электронды тартып алыу шул тиклем күберәк энергия талап ителә).
Электронға туғандашлыҡ энергияһына килгәндә иһә, таблицаның һул өлөшөндә металдар был күрһәткестең түбәнерәк мәғәнәһе менән ҡылыҡһырлана, ә уң өлөшөндә, тимәк, ҙур булмаған металл - затлы газдарҙы иҫәпкә алмағанда.
Атом структураһының хәҙерге квант-механик теориялары төркөмдәрҙең берләшеүен, бер төркөм эсендәге элементтарҙың ғәҙәттә уларҙың валент тышлығында бер үк электрон конфигурациялары булыуы менән аңлата.
Тимәк, бер үк төркөмгә ҡараған элементтар, ғәҙәттәгесә, оҡшаш химик үҙенсәлектәргә эйә һәм атом һанының артыуына ҡарап үҙенсәлектәрҙең үҙгәреүендә асыҡтан-асыҡ законлыҡҡа эйә.
Хәйер, таблицаның ҡайһы бер өлкәләрендә, мәҫәлән, в -блогы һәм -блогы, горизонталь оҡшашлыҡтар бик мөһим йәки хатта вертикаль рәүештәгегә ҡарағанда күренеүе лә мөмкин.
1866 йылда периодик системаның үҙ вариантын химик һәм музыкант Джон Ньюлендс тәҡдим итә, уның моделе тышҡы яҡтан Менделеев моделен хәтерләтә, ләкин авторҙың ныҡышмалы рәүештә мистик музыкаль аһәңлекте табырға тырышыуы менән билдәләнә.
Әммә уның моделенең төп айырмаһы шунан ғибәрәт булды: периодиклыҡ нигеҙенә айырым бер элемент өсөн берҙән-бер һәм даими булмаған валентлыҡ алынды, шуға күрә бындай таблица элементтар физикаһын тулыһынса тасуирлауға дәғүә итә алманы һәм периодик законды сағылдырманы.
Өҫтән аҫҡа табан атом радиусы төркөмө сиктәрендә атом радиусы арта (тулы энергетик кимәлдәре булған һайын, ядронан алыҫыраҡ валент электрондар урынлашҡан һайын), ионлашыу энергияһы түбәнәйә (атомда бәйләнештәр йомшара, һөҙөмтә булараҡ, электронды тартып алыу ябайлаша), ул да, үҙ сиратында, валентлы электрон ядролар араһындағы дистанцияның артыуы менән аңлатыла).
Хәйер, был законлылыҡтарҙан айырылышыу осраҡтары ла була - мәҫәлән, 11-се төркөмдә өҫтән аҫҡа табан йүнәлгән электр ҡаршы тороусанлыҡ арта, ә кәмемәй.
Ошо «Химик пасьянсты» йәйеп һалыу һөҙөмтәһендә 1869 йылдың 17 февралендә химик элементтар периодик системаһының иң беренсе бөтөн варианты тамамлана һәм ул «Атом ауырлығына һәм химик оҡшашлығына нигеҙләнгән элементтар системаһы тәжрибәһе» тип атала.
Өсөнсөнән алып ун дүрткә тиклемге исемдәргә эйә булмаған төркөмдәргә уларҙы номер буйынса йәки беренсе вәкилдең атамаһы буйынса идентификациялайҙар, сөнки улар үҙ-ара оҡшашлыҡ кимәлен кәметә йәки вертикаль закондарға аҙыраҡ тура килә.
Хәҙерге вариантта элементтарҙы ике үлсәмле таблицаға берләштереү күҙаллана, унда һәр бағана төп физик-химик үҙенсәлектәрҙе билдәләй, ә юлдар билдәле бер кимәлдә бер-береһенә оҡшаған периодтарҙан ғибәрәт.
Карточкаларҙа һәр элементтың төп үҙенсәлектәрен (ул ваҡытта уларҙың 63-ө билдәле ине, шуларҙың береһе - дидим - артабан празеодимдың һәм неодимдың яңынан асылған ике элементы ҡатнашмаһы булып сыға) яҙып, Менделеев был карточкаларҙы күп тапҡырҙар күсерә башлай, шуларҙың береһенең үҙенсәлектәре буйынса оҡшаш элементтар рәтен төҙөй, рәттәрен икенсеһе менән сағыштыра.
Төркөмдәр өсөн, үрҙә әйтеп үтелгәнсә, етдиерәк тенденциялар һәм законлыҡтар хас булһа ла, горизонталь йүнәлеш вертикаль йүнәлешкә ҡарағанда әһәмиәтлерәк һәм күрһәтмәлерәк булған өлкәләр ҙә бар - мәҫәлән, лантаноидтар һәм актиноидтар элементтарҙың ике мөһим горизонталь эҙмә-эҙлелеген барлыҡҡа килтергән х-блокҡа ҡағыла.
Легенда буйынса, химик элементтар системаһы тураһында уй Менделеевҡа төшөнә ингән, әммә бер ваҡыт, уның периодик системаны нисек асҡаны тураһында һорауға ғалим: «Мин уның өҫтөндә егерме йыл уйлағанмындыр, ә һеҙ, ултырған һәм ҡапыл. әҙер, тип уйлайһығыҙ», - тип яуаплаған.
Легенда буйынса, Д. И. Менделеев периодик системаны төшөндә күрә, әммә уның периодик системаны нисек астығыҙ тигән һорауға «Мин был турала егерме йылға яҡын уйланып йөрөнөм, ә һеҙ ти генә әҙер законды уйлап сығарған, тип әйтәһегеҙ», тип яуап биргәне билдәле.
Д. И. Менделеев үҙенең таблицаһының беренсе вариантын 1869 йылда Рус химия йәмғиәте журналында «Химик элементтарҙың атом ауырлығын үҙенсәлеге менән сағыштырыу» мәҡәләһендә яҙып сыға, 1869 йылдың февралендә асыш тураһында донъя химиктарына хәбәр ебәрелә.
Был күҙаллау Дания археологы Кристиан Юргенсен Томсен тарафынан 1836 йылда раҫлап ҡуйыла, ул кешелек үҫешендә өс мәҙәни- тарихи дәүерҙе айыра: таш быуат, бронза һәм тимер быуаттар .
Неандерталь мәҙәниәтен бик түбән кимәлдә торған тиһәләр ҙә, улар төрө кешеләре ололарҙы ололаған, үлгәндәрҙе махсус ерләгән, был уларҙың абстракт уйлау һәләте лә булыуы тураһында һөйләй.
Ләкин таш быуатты бөтә кешелек үҫешенең бер дәүере тип ҡарарға була, хатта был дәүерҙә ҡайһы бер әлеге ваҡытҡа тиклем технологиялар алға киткәнерәк цивилизациялар йоғонтоһона эләкмәгән мәҙәниәттәрҙә металлургия һаман да барлыҡҡа килмәгән.
Шулай итеп, флинт һәм эзбизташ сланецтар ҡорал һәм киҫеү ҡоралы сифатында ҡулланылһа, ә эш ҡоралдары, мәҫәлән, ҡул тирмәндәре өсөн таштар базальт һәм ҡомташтан эшләнгән.
Мәҫәлән, саҡматаш менән эзбизташ араһындағы һәүерташ киҫеүсе ҡоралдар һәм ҡоралдар , базальт менән ҡомташтан эш ҡоралдары, мәҫәлән, ҡул тирмәндәре өсөн таштар эшләнгән .
1997 йылда Мюнхен университеты ғалимдары тәүләп неандерталь кешеһе ДНК-һының шифрын уҡый— неандерталь кешеләре менән хәҙерге заман кешеләренең тәүбабаһы- кроманьон кешеһе гендары ныҡ айырыла, тимәк улар туған түгел.
Ул көндө Аллаһы Тәғәлә бөтә кешеләрҙән дә яуап аласаҡ: «Ниңә һин шул эште эшләнең? Ниңә был гонаһты ҡылдың? Ниңә шул нәмәне эшләмәнең? Ниңә намаҙ уҡыманың? Ниңә ураҙа тотманың? Ниңә зәҡәт бирмәнең?» һәм башҡа.
Был турала Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә шулай ти: «Әллә һеҙ уларҙың һеҙгә ышаныуына өмөт итәһегеҙме? Улар араһында бит Аллаһ һүҙҙәрен аңлағандаң һуң да, уларҙы күрәләтә үҙгәртеп яҙыусылар булды.» .
Мәҫәлән, беҙгә Аллаһы Тәғәлә биргән күҙҙәр нисәләр километрҙан ары күрә алмайҙар, ҡолаҡтарыбыҙ иһә ниндәйҙер тауыштарҙы ишетмәй һәм ишетергә һәләтле лә түгелдәр, ә ҡулдар иһә ниндәйҙер ауырлыҡтан арыны күтәрә алмайҙар.
Шуның шикелле, беҙҙең аҡылыбыҙ ҙа Аллаһы Тәғәләнең мәңге булыуын, бер нәмәгә лә оҡшамауын, бөтә ваҡиғаларҙы ла алдан белеүен һәм Уның тағы ла башҡа күп сифаттарын тулыһынса аңлап етмәҫкә мөмкин.
Ҡөрьәндә әйтелгән: «Аллаһы Тәғәлә Ғайса Пәйғәмбәрҙән: «Эй Ғайса! Һин кешеләргә: «Миңә һәм минең әсәйемә ғибәҙәт итегеҙ», - тип әйттеңме?
Ғайса Пәйғәмбәр: «Дан Һиңә, Аллаһ! Мин быны әйткән булһам, Һин белер инең. Мин бит уларға: «Тик Аллаһҡа ғына ғибәҙәт итегеҙ!» - тип әйттем», - тиер».
Ә'башҡа кешеләргә эйәргән бәхетһеҙҙәр Ҡиәмәт көнөндә бик ныҡ үкенерҙәр, ләкин ул көндө үкенес һәм илау-аҡланыуҙар ярҙам итмәҫ.
Был турала Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә шулай ти: «Ул көндө залим кеше ҡулдарын тешләр һәм: «Аһ! Әгәр мин Аллаһ рәсүле менән бер юлды тотҡан булһам икән! Ниндәй ҡайғы миңә! Әгәр мин фәлән-фәләнде үҙемә дуҫ итмәгән булһам ине!» - тип әйтер».
Ҡурҡыныс Ҡиәмәт көнөндә Фирғәүен, Будда, Рим папаһы, Ленин, Сталин, Гитлер, Саи-баба кеүек әҙәмдәр артынан эйәреүселәр шул үҙ кумирҙары менән Мәхшәргә йыйылыр.
Беҙҙең заманда күп кешеләр, диндәр араһында, Пәйғәмбәрҙәр араһында айырма юҡ, улар барыһы ла яҡшылыҡҡа өйрәтә, шуға күрә беҙ диндәрҙе айырырға тейеш түгелбеҙ, һәр кемдең үҙ юлы, тиҙәр.
Уларға яуап итеп беҙ шулай тиербеҙ: эйе, юлдар күп, быны Мөхәммәт Пәйғәмбәребеҙ дә әйткән ине, ләкин был юлдарҙың барыһы ла Аллаһы Тәғәләгә илтәме?
Әгәр Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙән алда йәшәгән ниндәйҙер Пәйғәмбәрҙең береһе ул заманда тере булһа, ул үҙе лә бары тик Мөхәммәт ғаләйһиссәләм артынан эйәрер ине.
Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә: «Был - Минең тура юлым, ошо юлдан барығыҙ!. Быны һеҙгә Ул васыят ҡылды. Моғайын, һеҙ тәҡүәле булырһығыҙ».
Мәҫәлән, ҡайһы бер фәрештәләр ямғырҙар менән эш итә, ҡайһылары тауҙарҙы аҫтын өҫкә килтерә ала, ҡайһылары иһә, кеше сүрәтенә инеп, Аллаһы Тәғәләнең әмере буйынса кешеләр менән һөйләшә.
Ошо донъяла ҡайҙа ғына кеше йәшәмәһен, ҡасандыр уларға Пәйғәмбәр килеп, Аллаһы Тәғәләнең барлығын, берлеген һәм ахыр сиктә беҙҙең Уға ҡайтасағыбыҙҙы аңлатып киткән.
Ҡөрьәндә, мәҫәлән, 25 Пәйғәмбәрҙең исемдәре телгә алынған: Әҙәм, Нух, Сәлих, Һуд, Иҙрис, Ибраһим, Лут һәм башҡалар, ғаләйһим сәләм .
Мәҫәлән, Тәүрат китабы Муса Пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм аша бирелгән, Инжил китабы - Ғайса Пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм Иса, урыҫса - Иисус) аша, Забур - Дауыт Пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм аша, һәм һуңғы китап - ул Ҡөрьән, был китап Мөхәммәт Пәйғәмбәргә бирелде.
Был китаптарҙа Аллаһы Тәғәлә Үҙенең барлығын, берлеген, иман шарттарын, Ахирәт хәлдәрен, әхләҡ төшөнсәләрен, ғибрәтле тарихи ваҡиғаларҙы, киләсәк хәбәрҙәрен, шәриғәтте аңлатты.
Шулай уҡ Ҡөрьәндә әйтелә: «Ниндәй генә бәлә-ҡаза килһә лә, ул тик Аллаһтың рөхсәте менән генә килә. Аллаһҡа иман килтергән кешенең күңелен Аллаһ тура юлға ебәрә. Ул бар нәмәне лә белә».
Аллаһы Тәғәләнән Пәйғәмбәрҙәргә вәхи килтереүсе һәм әмер-бойороҡтар еткереүсе фәрештә ул. Ул, шулай уҡ, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәттең яҡын дуҫы ла.
Мосолмандың беренсе бурысы - Аллаһы Тәғәләнең барлығына һәм бер булыуына, Хәҙрәти Мөхәммәт салал-лаһу ғәләйһис-сәләмдең Пәйғәмбәрлегенә ышаныу.
Хәҙерге ауылдан Оло Ҡыҙыл йылғаһы аша сыҡҡас, көнбайышта, тау теҙмәләренең береһендә Ялпаһаҙ, Бейәгән, Һәбекәй исемле үҙәктәр йәйрәп ята.
Мал көтөү өсөн, бигерәк тә тибенгә йөрөгән аттарға уңайлы үләнле ере һәм һөжүм иткән дошмандан йәшеренер урындарҙың булыуы ҡыҙыҡһындырған инде ауыл халҡын.
Шулай ҙа ололарҙың һөйләүенсә, ауыл Оло Ҡыҙыл йылғаһының һул яғында, Рауил ауылының хәҙерге урынынан бер-ике саҡрым көнбайыштараҡ, Бейәғаҙа тауы эргәһендә ҡая таштар тапҡырында булған, тиҙәр.
Төньяҡтан — Бейәғаҙа, көньяҡтан — Бәләғаҙа, көнсығыштан — Торпай, көнбайыштан — Ирәндек алды тау теҙмәләре, көньяҡ-көнсығыштан Айранды тауы урынлашҡан.
Ул — ғаләмдәге есемдәрҙең үҙ-ара тарту көсө законын, математикала интеграл һәм дифференциал мөнәсәбәтендәге законсылыҡтарҙы асыусы ла, көҙгөлө телескопты уйлап табыусы ла, оптика буйынса күп кенә эксперименталь хеҙмәттәр авторы ла.
Исаа́к Нью́тон (, 1752 йылға тиклем ғәмәлдә булған Юлиан календары буйынса 1642 йылдың 25 декабрендә тыуған, 1727 йылдың 20 мартында вафат булған, йәки Григориан календары буйынса 1643 йылдың 4 мартында тыуған, 1727 йылдың 31 мартында вафат булған) — инглиз физигы, математигы һәм астрономы, классик физикаға нигеҙ һалыусыларҙың береһе; кешелек тарихында «механика фәненең атаһы» тигән маҡтаулы исем менән танылған бөйөк инглиз ғалимы.
Бүлмәлә бергә йәшәгән күршенең хәтирләүенсә, Ньютон ашау һәм йоҡлау тураһында бөтөнләй онотҡан онотҡан; бөтә ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, ул үҙе шулай йәшәргә теләгән.
Ул ваҡыттағы нормалар буйынса сайдерҙар уҡығын өсөн университетта төрлө эштәр эшләргә тейеш булған, йәки бай студенттарға хеҙмәттәр күрһәтеү юлы менән түләргә бурыслы булған.
Яңы ғына Англияла монархия тергеҙелгән, король Карл университетҡа ебәрелгән түләүҙәрҙе йыш ҡына тотҡарлаған, революция йылдарында тәғәйенләнгән уҡытыусылар составының байтаҡ өлөшөн эштән бушатҡан .
өсөнсөһө — беренсе есемгә икенсеһе яғынан тәьҫир иткән һәр көс өсөн икенсе есемгә беренсеһе яғынан тәьҫир итеүсе ҙурлығы һәм тәьҫир итеү көсөнөң йүнәлеше менән тиң көс бар .
Бала сағында Ньютон аралашмаусан, йомоҡ һәм һөйләшмәҫ була, китап уҡырға һәм төрлө техник уйынсыҡтар эшләргә ярата: ҡояш сәғәте, һыу сәғәте, тирмән һ.
фәндәрнең киләсәк үҫеше өсөн генә түгел, бәлки, ғөмүмән донъяның барлыҡ законлылыҡтарын өйрәнеү өсөн дә тейешле нигеҙ, шулай ук этәргес көс булыуҙа тип һанарға кәрәк.
Рәсәйҙә баҫма гәзиттәр барлыҡҡа килгәнсе Посольский приказда оҙаҡ ваҡыт батша һәм баярҙар өсөн нимес һәм голланд матбуғатына ҡулъяҙма күҙәтеүҙәр төҙөгәндәр.
Гәзит ҡағыҙ табағының һигеҙҙән бер өлөшө ҙурлығында була, ситтәрендә буш урындар ҡалдырылмай, текст сиркәү шрифты менән йыйыла (ҡайһы бер осраҡта формат үҙгәргән, шрифт ғәҙәтигә алмаштырылған).
Уларҙың күптәре, быға яуап итеп, таблоид форматына күсте: был бер яҡтан ҡағыҙҙы бәрәкәтле тотоноуға килтерһә, икенсенән бәләкәй күләмле һәм хис-тойғоға байыраҡ мәҡәләләр менән элекке иҫке ҡарашлы баҫмалар иғтибарынан ситтә ҡалған йәш һәм йылғырыраҡ уҡыусыларҙы үҙҙәренә йәлеп итергә мөминлек бирҙе.
Хәҙерге ваҡытта донъя гәзиттәренең күбеһе материалдар урынлаштырыуҙың һәм уҡыусылар менән реклама биреүселәрҙе күберәк табыуға булышлыҡ итерҙәй яңы формалар эҙләү юлында.
Артабанғы йөҙ йылыҡтар арауығында гәзиттәрҙә әлли ни үҙгәрмәй: 1450-се йылдарҙа Германияла Иоганн Гутенберг күсереп яҙыусылар ярҙамынан тыш текстарҙы баҫып күбәйтеү мөмкинлеге биргән текст баҫыу өсөн пресс уйлап тапҡансы әле һаман ҡулдан күсереп яҙылған төп яңылыҡтар «төргәге» юғары чиновниктар һәм бай сәүҙәгәрҙәр тормошондағы ғәйәт ҡыйбат атрибут булып ҡалыуын дауам итә.
Нәҡ шул осорҙа ҡулланылышҡа «газета» һүҙе —Венецияла яңылыҡтар яҙылған мәғлүмәт баҫмаһы өсөн түләнелгән ваҡ итальян тимер аҡсаһы ның исеме инеп китә лә инде.
Хәҙерге мәғлүмәт агентлыҡтарының боронғо өлгөһө булған мәғлүмәт йыйыу буйынса тәүге бюролар нәҡ ошо ҡалала ойошторолған һәм яңы шөғөл — «яңылыҡ яҙыусы» һөнәре бында тыуған тип иҫәпләнә.
Гәзиттәрҙең яһалма һәм тиҙ үҫеүе быуатҡа тура килә: нәҡ ошо осорҙа күп кенә Европа илдәрендә сәйәси һәм йәмғиәт тормошоноң үҙәге матбуғатҡа күсә.
Шул уҡ ваҡытта уҙған быуаттың 20-се йылдарында радио, 50-се йылдарында телевидение кеүек яңы электрон матбуғат саралары барлыҡҡа килеү менән баҫма матбуғат бер ни тиклем үҙгәрҙе.
Мәҫәлән, мәғлүмәт биреүҙә өлгөрлөк һәм етеҙлек йәһәтенән, хис-тойғоло сюжеттар ойоштороу яғынан радио һәм телевидение менән тиңләшә алмаған гәзиттәр төп иғтибарҙы аңлатма биреүгә, хәл-ваҡиғаларҙы ентекләп анализлауға, шулай уҡ урындағы яңылыҡтарҙы яҡтыртыуға һәм төрлө яҡлы ваҡ белдереүҙәр баҫтырыуға йүнәлтте.
«Рим халҡының көндәлек эштәре» , урыҫса «Ежедневные дела римского народа») тип аталған һәм ҡулдан күсереп яҙылған ҡағыҙ төргәктәр формаында майҙандарҙа эленеп ҡуйылған, сәйәсмәндәргә йә юғары ҡатлам вәкилдәренә алып барылған.
Был мәғлүмәттәр Юлий Цезарь Боронғо Рим сенатының ултырыштары тураһында отчётты, полководецтар белдереүҙәрен һәм күрше дәүләт хакимдарының мөрәжәғәттәрен мотлаҡ таратыу тураһында фарман биргәнсе, әлбиттә, рәсми булмаған.
быуатта батша һарайы тормошо, сауҙа яңылыҡтары, башҡа ҡалаларҙан хәбәрҙәрҙән торған көндәлек мәғлүмәт баҫмаһын уҡыған өсөн бер гасета йәғни һайыҫҡан һүрәте төшөрөлгән иң ваҡ тимер аҡса түләгәндәр.
Совет заманындағы дәүләт стандарты ГОСТ буйынса: гәзит — «нәшерләгәндә тәғәйен ваҡытлы матбуғат сараһы үҙенсәлегенә яраҡлаштырылған билдәле бер форматтағы бер йәки бер нисә битле баҫма».
Яңылыҡтарға ғәмәлдә аңлатма бирелмәй, улар бер ниндәй рубрикаһыҙ ҡуйыла, сәйәси хәл-ваҡиғалар күп осраҡта бигүк дөрөҫ һәм хаҡ булмаған шаҡ ҡатырғыс хәбәрҙәр менән ҡушып һәм буталып урынлаштырыла.
Райондың Көнбайышдағы тигеҙлек көньяҡ урман-дала зонаһына ҡарай һәм яҙғы бойҙай, шәкәр сөгөлдөрө, картуф, йәшелсә үҫтереүгә, күпләп һөт-ит етештереүгә яраҡлы тоҡомло һыйыр малы, сусҡа һәм һарыҡ аҫырауға махсуслашҡан.
Аҡкүл, Красноусол минераль һыуҙар, Ҡотлоғужа ауылы янындағы диңгеҙ фауналы өҫкө аҡбур осоро тоҡомдарының күренеп ятҡан урыны, Сәйетбаба ауылы эргәһендәге сәтләүек ҡыуаҡлыҡтары, Еҙем йылғаһының урта ағымындағы шыршылыҡтар тәбиғәт ҡомартҡылары тип иғлан ителгән.
Районда 57 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 11 урта мәктәп һәм башҡорт гимназияһы; Красноусол ПУ-һы, 33 дөйөм китапхана, 46 клуб учреждениеһы, Ҡаранйылға ауылында Ж.Кейекбаев музейы, үҙәк Район һәм 3 ауыл участка дауаханаһы бар.
Ер аҫты байлыҡтарынан нефть , быяла доломиты , кварц ҡомо , ҡом , ҡом-ҡырсын ҡатнашмаһы , эзбизташ , гипс , кирбес сеймалы ятҡылыҡтары барлығы әлеге көндә билдәле.
Ихтилал етәксеһе Сәйетбайҙың ике ҡустыһы — Әлкәлин Ҡолош менән Тәпсе («ҡустыһы Һарынбәт һәм башҡорт Салауат Ҡараһаҡал менән уртаҡ булғандар») карателдәр ҡулына эләгә.
Оҙон һуҙынҡыны ҡыҫҡартыу ҡайһы саҡ һүҙҙең мәғәнәһен үҙгәртә : уулуу «ыулы » — улуу «оло» — уулу «улы»; саат «сәғәт» — сат «һат».
30 ноябрь совет ғәскәрҙәре Финляндия территорияһына ингән (Ҡышҡы һуғыш 1940 йылдың 12 мартына тиклем дауам иткән һәм формаль яғынан совет сығанаҡтарҙа Икенсе донъя һуғышының өлөшө тип иҫәпләнмәй).
1940 йылдың 10 июлендә Германия яҡлап Италия һуғышҡа ингән, уның ғәскәрҙәре август һәм сентябрь айҙарында Британия Сомалийы, өлөшләтә Кения һәм Судан баҫып алғандар, Мысыр территорияһына ингән.
Бөйөк Британияның хәрби флотына ҡаршы көрәшеү өмөтһөҙ эш тип иҫәпләп, Германияның хәрби диңгеҙ флотының баш сардары Редер крейсер һуғышы стратегияһын һайлаған, йәғни дошмандың транспорттарын юҡ итеү стратегияһын.
Ләкин, Гитлер власҡа килгәндән һуң, Германия Версаль килешеүенең бөтә сикләнеүҙәрен дә боҙа башлаған — атап әйткәндә, армияға алыныу тергеҙелгән һәм тиҙ генә төрлө хәрби техника эшләп сығарырға тотонған.
1908 йылда Семберҙә сыуаш риүйәттәре йыйынтығында буласаҡ әҙиптең «Тимер талҡы», «Ике ҡыҙ», «Тол ҡатын» тигән әкиәттәре һәм «Нарспи» поэмаһы донъя күрә.