polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Препараттың физиологик эффекты — күҙәнәк элементтарының тормошсан эшмәкәрлеген йә ҡуҙғатыу, йә ҡамасаулау; был осраҡта дарыу матдәһе дозаһы мөһим роль уйнай, сөнки төрлө дозала бер үк дарыу төрлөсә йоғонто яһарға мөмкин — әҙ дозаларҙа ярһыта, күп дозала тотҡарлай .
Дарыу препараттарын тикшереү химик анализ, фармакология тикшеренеүҙәре, клиник күҙәтеүҙәр ; шул уҡ ваҡытта матдәнең әүҙем принциптары һәм уның төп сифат күрһәткестәре билдәләнә: препараттың органотропияһы йәки паразитотропик характеры, йәғни уның ауырыуҙың билдәле бер органдарына йәки ауырыу тыуҙырыусы агенттарға йоғонтоһо; «өҫтәмә үҙгәрештәр» ғәмәлдең булыуы; препараттың ҡайһы бер кешеләрҙә айырым һиҙгерлек тыуҙырыу һәләте (мәҫәлән, дөйөм һалҡын тейҙереү ауырыуы һәм ҡоҫоу барлыҡҡа килеүе) иҫәпкә алына.
анатомик-терапевтик-химик классификация — халыҡ-ара классификация, унда препараттың ауырыуҙы дауалауға тәғәйенләнгән фармокологик төркөмө, уның химик тәбиғәте һәм ауырыуҙың нозологияһы иҫәпкә алына.
Техника һәм ҡайһы бер фәнни дисциплиналарҙың үҫеше уңышында быуаттың икенсе яртыһында, беренсенән, тура килеүҙә йәки төрҙә булмаған, ләкин терапевтик йоғонтоға эйә булған , күп һанлы матдәләрҙең синтезын һәм, икенсенән, дауа сараларының йоғонтоһон тикшереүҙе, шулай уҡ дауалауҙа һәм дауа ғилеменә инештә әлегә тиклем батшалыҡ иткән фәнни тикшерелмәгән теорияларҙы алыштырған, яңы дауалар табыуҙы фәнни тикшеренеү нигеҙенә ҡуйыуҙы рөхсәт иткәндәр .
Дарыу препараттарының тәьҫир итеү фазаһы мөһим нөктә булып тора: ҡайһы бер дарыуҙар организмға үтеп ингән ваҡытта , икенселәре — организмда максималь концентрация осоронда, икенселәре — концентрацияһы кәмегән мәлдә ; Шуның менән бер үк ваҡытта ҡайһы бер дарыу препараттарының кумуляцияға һәләтле булыуы бик мөһим, ул ҡапыл көсәйә, ә ҡайһы берҙә ҡабаттан индергәндә уларҙың эшсәнлеге боҙола, был дарыуҙың организмда тупланыуы һәм уның тәьҫиренең тупаҫланыуы менән аңлатыла.
Кәметелгән дозалағы ҡайһы бер дарыуҙар балаларға өлкәндәргә ҡарағанда күпкә көслөрәк тәьҫир итә ; күрем ваҡытында, йөклөлөк, имеҙеү ваҡытында дарыуҙарға ғәҙәттәгенән айырмалы рәүештә реакцияға инә; ҡайһы бер кешеләрҙә дарыу аномаль көслө эш итә, был организмдың билдәле бер матдәләргә ҡарата һиҙгерлеге артыуы менән аңлатыла.
Дарыуҙың миҡдар күрһәткестәре билдәләнгәнә: үлемесле доза (ғәҙәттә хайуандың йәки кешенең тере ауырлығының 1 кг-ына иҫәпләнгән), түҙемле доза һәм терапевтик доза.
Дауа сараһы, дарыу препара́ты, медикаме́нт, дарыу — ауырыуҙарҙы профилактикалау, диагностикалау һәм дауалау өсөн ҡулланыла торған, матдә йәки дауа формаһы рәүешендәге синтетик йәки тәбиғи сығышлы матдәләр ҡатнашмаһы.
Профессор Ғайса Хөсәйенов менән авторҙашлыҡта «Башҡорт совет яҙыусылары» , «Писатели советской Башкирии» биобиблиографик белешмәләре, «Башҡорт драматургияһы антологияһы» йыйынтығы , «Драматургия С. Мифтахова») , «Ысынбарлыҡ, Конфликт. Характер» һәм «Башҡорт драматургияһының үҫеү юлдары» монографиялары авторы булараҡ, М. Ф. Ғәйнуллин — башҡорт әҙәбиәте ғилемен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән ғалим.
Эйәләштереүҙең тәүге этабында бар һйыйр малдары оҙон мөгөҙлө булған: был форма Көньяҡ-Көнбайыш Азиянан алып, Балҡан ярымутрауынын Африкағаса һуҙыла һәм Европаға .
Икенсе хәреф конструкция характерына күрсәтә («Р» — тигеҙ яҡлы, «П» — пентапризма, «У» — ярымпентапризма, «С» — ромб рәүешле, «М» — йыраҡлыҡ үлсәү тибындағы, «Л» — Леман призмаһы).
Геродоттың яҙмаларына ышанһаҡ, Кирҙың әсәһе мидия батшаһы Астиага ҡыҙы Мандана, күрәҙәселәр әйтеүе буйынса, ул донъя башлығы буласаҡ малай табырға тейеш була.
Геродот, Кирҙың хакимлығы 29 йыл тәшкил итә, тип раҫлай һәм беҙҙең эраға тиклемге 559 йылда (башҡа яҙыусылар шулай уҡ Кир тәхеткә 55-се олимпиаданың беренсе йылында, йәғни беҙҙең эраға тиклем 560—559 йылдарҙа ултырҙы, тип һанай) Кир ултыраҡ тормош алып барған фарсы ҡәбиләләренең башлығы булып китә.
Фарсы далаларында һәм ҡалаларында йәшәгән киртийҙар, мардтар, сагартийҙар һәм ҡайһы бер башҡа күсмә ҡәбиләләр, ә шулай уҡ ултыраҡ ҡәбиләләр һуңғараҡ, Мидия менән һуғыштан һуң, Кир тарафынан баҫып алыналар.
«Ул үҙенең ғәскәрен туплай һәм Аншан батшаһы Кирға, уны еңер өсөн, ҡаршы сыға. Астиагка ҡаршы уның ғәскәре баш күтәрә һәм уның үҙен әсирлеккә алып, Кирға тапшыра. Кир уның баш ҡалаһы Экабатанаға китә. Экабатана иленең көмөшөн, алтынын, башҡа төрлө хазиналарын улар талап бөтәләр, һәм Кир уларҙы Аншанға алып китә…»
Шулай итеп, Астиагтың Кир менән һуғышы өс йыл дауам итеүе һәм фарсылар файҙаһына бары тик хыянат аша ғына тамамланыуы аңлашыла, өҫтәүенә, Астиаг һөжүм хәлендә була.
т. 547 йылда лидийҙар Каппадокияға баҫып инәләр, быға тиклем ул мидийҙар хакимлығы аҫтында булған һәм фарсыларҙың һуңғыһын еңгәндән һуң, улар йоғонтоһо аҫтына эәләгәләр.
Ктесий фекеренсә, уны Баркания наместнигы итеп тәғәйенләй һәм уның ҡыҙына өйләнә Шул уҡ Ктесий һүҙҙәренән, Астиагтың фекерҙәштәренән бер Спитама — заколы вариҫ һәм Кирҙың конкуренты — һәләк була, юғиһә түңкәрелеш династияның алмашыныуы ғына була.
Ктесий Астиагтың еңеүҙәре тураһында бәйән итһә, Геродот, һәр хәлдә, уның батырлығын таный: Астиаг ҡарттарҙы ҡоралландырып, шәхсән үҙе уларҙы алышҡа әйҙәй.
Ллойдтың беренсе тулы метражлы «Тыумыштан диңгеҙсе» фильмы осраҡлы килеп сыға, сөнки кино лентаһы тәү уйлағандан оҙонораҡ килеп сыға, әммә « » кешеләренә фильм оҡшап ҡала, һәм уны ҡырҡмаҫҡа ҡарар ителә.
2,5 мең уҡыусы ҡатнашҡан был үҙенсәлекле бәйгелә еңеүҙе йырсы Татарстан Республикаһының Дәүләт симфоник оркестрының художество етәксеһе һәм дирижеры Александр Сладковский менән бүлештеРадик Юльякшин в Татарстане стал «Человеком года».
2006—2012 йылдарҙа Башҡортостандың телевизион һәм радиоканалдары үткәргән бәйгеләрҙә «Йыл йырсыһы» номинацияһында еңеүсе була, шулай уҡ бер нисә тапҡыр «Йыл йыры», «Йыл аранжировщигы» номинацияларында ла еңеүсе тип табыла.
2020 йылдың 5 октябрендә Радик Юлъяҡшин Башҡортостан Республикаһы Башлығының мәҙәниәтте һәм йәштәр сәйәсәтен үҫтереү мәсьәләләре буйынса кәңәшсеһе итеп тәғәйенләнде.
Таңһылыу Хажим ҡыҙы Кусимова башҡорт тел белгестәренән беренсе булып башҡорт антропонимдарын ныҡлап өйрәнә һәм «Из истории личных имен башкир» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1995—1997 йылдарҙа Сәғүд Ғәрәбстаны Короллегенең баш ҡалаһы Эр-Риядта Сәғүд Короле университетының ғәрәп теле һәм мәҙәниәте институтында белем ала һәм уны тамамлай.
Умыртҡалыларҙың эндоскелеты мезенхиманан (ҡатнаш сығышлы күҙәнәктәр йыйылмаһы; яралғының тән ҡыуышлыҡтарын тултыра; мезенхима күҙәнәктәре ҡан, һөйәк, тоташтырғыс шыма мускул туҡымаһы күҙәнәктәренә башланғыс бирә) үҫеш алып ҡатлаулы тығыҙ берләшмә барлыҡҡа килтерә.
Ер-һыу хайуандарының һөлдәһе һыуҙа һәм ерҙә йәшәү рәүеше менән ҡатмарланған һәм бер умыртҡа һөйәгенән тороусы муйын бүлегенән, ҡабырғалар менән бергә ете умыртҡа һөйәгенән тороусы кәүҙә бүлегенән ғибәрәт.
Скеле́т, һөлдә — тере организмдарҙың терәк системаһын үтәүсе биологик система; кеше һәм йәнлектәр тәненең тотоноп тороуын тәьмин иткән һөйәктәр берекмәһе; организмда терәк һәм механик зарарланыуҙарҙан һаҡлау функцияһын үтәй торған ҡаты туҡымалар.
Ҡабырсаҡлы (күпселек иң ябай төҙөлөшлөләр, моллюскалар һәм ҡорттарҙың иң тышҡы тире ҡатламы, быуынтыҡ аяҡлыларҙың хитин ҡатламы) умытҡаһыҙҙар өсөн хас.
Халыҡ-ара берәмектәр системаһы — Халыҡ-ара үлсәмдәр системаһында нигеҙләнгән, атамалары һәм билдәләре менән бергә, тағы ла приставкалар йыйылмаһы һәм уларҙың атамалары һәм билдәләре уларҙы файҙаланыу ҡағиҙәләре менән бергә Үлсәм һәм үлсәү буйынса генераль конференцияһында ҡабул ителгән берәмектәр системаһы.
Әммә постсовет аралығында һәм кириллица нигеҙендә алфавиты булған Монголияла, халыҡ-ара билдәләр менән берлектә милли атамаларҙа нигеҙләнгән билдәләр ҡулланыла: «килограмм» — кг, — — .
1960 йылда Үлсәм һәм үлсәү буйынса генераль конференцияһында СИ ҡабул ителгән, ҡайһы бер артабанғы конференциялар Халыҡ-ара берәмектәр системаһына үҙгәртеүҙәр индерәләр.
структураларҙың тотҡан урынын асыҡлағанда, стратиграфик горизонттар бәйләнешендә, палеоклиматты реконструкциялағанда, файҙалы ҡаҙылма ятҡылыҡтарын разведкалағанда һәм үҙләштергәндә, тәбиғи быуҙы, термаль һыуҙарҙы һ.
аҙағынан Геология институтындағы тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһендә терр‑яның геотермик режимы өйрәнелә; Көньяҡ Уралдың һәм Көнсығыш Европа платформаһының көнсығыш өлөшөнөң төп литологик-стратиграфик ҡатлауҙарына физик йылылыҡ характеристикаһы бирелә; Башҡортостан Уралының палеоклиматы реконструкциялана; Уралдың йылылыҡ ағымы б‑са мәғлүмәттәр каталогы төҙөлә.
СССР-ҙың Европа өлөшөнөң йылылыҡ ағымы картаһын , СССР терр‑яһы һәм сиктәш илдәр терр‑яһы картаһын , Европаның геотермик атласын төҙөүҙә Башҡортостан терр‑яһында геотермик тикшеренеү материалдары ҡулланыла.
Дәүләкән һәм Стәрлетамаҡ педагогия училищеларында, 1940 йылда — 1-се Стәрлебаш урта мәктәбендә уҡыта, 1942 йылдан Стәрлебаш районы Табылды тулы булмаған урта мәктәбе директоры.
1929 йылда алып Бөрйән улусы башҡарма комитеты секретары, Иҫке Монасип 1-се баҫҡыс мәктәбе мөдире, «Башҡортостан» гәзит хеҙмәткәр, «Коммуна» гәзит, БАССР ХКС эргәһендәге Республикаһы радиолаштырыу комитетында бүлек мөдире, 1936—37 йй.
Вирус эпителий күҙәнәктәренә үтеп инә, үрсей, күҙәнәк элементтарын тарҡата, был ҡыуыҡсалар ҡыуышлығында экссудат йыйылыуға , эрозияға, икенсел бактериаль инфекция үҫешенә килтерә.
Бешмә — кеше һәм хайуандарҙың киҫкен инфекцион ауырыуы, уға интоксикация, биҙгәк тотоу, ауыҙ һәм танау ҡыуышлыҡтарының лайлалы тиресәһендә, тирелә афтылар һәм эрозиялар барлыҡҡа килеү хас.
1906 һәм 1907 йылдарҙа Башҡортостан буйлап экспедицияла була, ә 1908 йылда Волга буйы халыҡтары араһында этнографик тикшеренеүҙәр үткәрә, рус музейеның Этнография бүлегенә экспонаттар йыя.
Аттрактанттар бөжәктәрҙә, нематодаларҙа, үрмәксе һымаҡтарҙа, ҡыҫала һымаҡтарҙа, балыҡтарҙа, имеҙеүселәрҙә һәм ылымыҡтарҙа табылған.
Аттрактанттар хайуандарҙың, бигерәк тә бөжәктәрҙең, үҙ-үҙҙәрен тотоу реакцияларын тиҙләтә (мәҫәҫәлән, аҙыҡ, йомортҡа һалыу урындарын, енси партнёрҙар табыу; ҡушылыу һ.б.) һәм күҙәтеү аҫтына ала.
Аттрактанттар зарарлы бөжәктәргә ҡаршы көрәштә , уларҙың популяцияһының тығыҙлығын билдәләүҙә, ҡайһы берҙә инсектицидтар, хемостерилизаторҙар йәки патогендар менән берлектә файҙаланыла.
Органик һәм нефтехимия синтезының табыуы еңел булған продукттары, шулай уҡ тәбиғи берләшмәләр — терпеноидтар һәм шәкәрҙәр — нигеҙендә бөжәктәрҙең күп кенә төрҙәренең аттрактанттар алыуҙың һөҙөмтәле ысулдары эшләнә (Р.И.Ғәлиева, Ғ.Й.Ишморатов, О.С.Куковинец, Толстиков, В.Р.Әхмәтова).
Бал ҡорттарының үҙ-үҙҙәрен тотоу реакцияларын һәм бөжәктәрҙең — урман , ауыл хужалығы үҫемлектәре , ашлыҡ һаҡламдары , карантин ҡоротҡостарының — һанын көйләргә мөмкинлек биреүсе ттрактанттар эшләнгән.
1980 йылдан Бөтә Союз нефтте һәм нефть продукттарын йыйыу, әҙерләү һәм ташыу ғилми-тикшеренеү институтында, 1982 йылдан — Өфө нефть институтында һәм артабан Өфө дәүләт нефть техник университетында: 1986—1992 йылдарҙа лаборатория мөдире, 2000 йылдан — нефть аппараттары технологияһы кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 2001 йылдан — механика факультеты деканы; 2004 йылдан — уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректор;
Фәнни эшмәкәрлеге нефть-газ комплексының айырыуса ҡатмарлы объекттары хәүефһеҙлеген тәьмин итеү проблемаларына, нефтехимия аппараттарын эшләүгә һәм яңыртыуға бәйле.
Илдә 120-гә яҡын төрлө этник төркөмдәр бар, уларҙан иң күп һанлыһы: сукума, ньямвези, джагга, нгонде, мхая, хехе, бена, гого һәм маконде, курия, чагга, ваха, ниатуру.
1961 йылдың 9 декабрендә Британия Танганьикаға, хәҙерге Танзанияның материк өлөшөнә, ә 1963 йылдың 10 декабрендә — солтанлыҡ булып ҡалған Занзибарға бойондороҡһоҙлоҡ бирә.
Ләкин 1964 йылдың 12 ғинуарында Занзибарҙа ихтилал ҡабынып китә, солтан хакимлығы ҡолатыла, 1964 йылдың 26 апрелендә Танганьика Республикаһы һәм Занзибар һәм Пемба Халыҡ Республикаһы Берләшкән Таньганьика һәм Занзибар Республикаһы төҙөү тураһында иғлан итә.
Бөтә ил буйлап йәштәрҙең, ҡатын-ҡыҙҙарҙың, ҡарттарҙың йәмәғәт объекттары, юлдар, күперҙәр төҙөлөшөндә ҡатнашыуы буйынса «ирекле кампания» башлана.
2005 йылдың 14 декабрендә президент һайлауҙарында еңеүҙе етәксе Революцион партиянан кандидат, Танзания Эске Эштәр министрлығы башлығы Джакайя Киквете еңеп сыға, ул 80 % артыҡ тауыш йыя.
Урындағы халыҡты ла йәлеп иткән немец ғәскәрҙәрен полковник фон Леттов-Форбек етәкләй, ул үҙенең һалдаттары менән бергә Бөйөк Британия, Бельгия һәм Португалия ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша, 1918 йылдың ноябрендә Германияның Антанта менән тыныслыҡ килешеүен төҙөгәнгә тиклем, был илдәрҙең колонияларына рейдтар яһай.
Танзанияның тел сәйәсәтенә ярашлы, суахили социаль һәм сәйәси өлкәләрҙә, башланғыс һәм өлкән белем алыуҙа ҡулланылырға тейеш, инглиз теле — урта һәм юғары белем алыуҙа, технологияларҙа һәм илдең юғары судында ҡуланылырға тейеш.
Ул 12 ҡәбилә башлығы менән протекторат тураһында, йәғни уларҙың Германия хакимлығы аҫтына күсеүе тураһында ярайһы уҡ тиҙ килешеү төҙөй, ә 1888 йылда Занзибар солтанынан хәҙерге Танзанияның бөтә яр буйын 50 йылға ҡуртымға ала.
Бынан һуң илдә банктар, сәнәғәт предприятиелары, тышҡы сауҙа ойошмалары, шулай уҡ ауыл хужалығы плантациялары, шул иҫәптән сит ил кешеләре ҡулындағылар, дәүләтләштерелә.
Парламент — бер палаталы Дәүләт йыйылышы , 274 депутат, уларҙан 232 депутат халыҡ тарафынан 5-йыллыҡ срокҡа һайлана, 37 ҡатын-ҡыҙ-депутат шәхсән президент тәғәйенләй, һәм 5 депутат автономиялы Занзибар парламенты тарафынан тәғәйенләнә.
Хәүефләнгән инглиздәр 1890 йылдың ноябрендә Занзибар солтаны менән уның өҫтөнән проекторат тураһында килешеү төҙөй, ә 1891 йылда Петерс Германияның Көнсығыш Африка империя колонияһын төҙөү тураһында иғлан итә.
Суахили халыҡ-ара сауҙа менән шөғөлләнгән, Африканан ҡолдар, фил һөйәге, алтын килтерелгән, ә утрауҙарҙан кәсеп әйберҙәре, туҡыма, аҙыҡ-түлек сығарылған.
Әхмәтзәки Вәлиди, мәҫәлән, үҙенең шәхси китапханаһында нөсхәләре булған хеҙмәттәренең ошондай исемлеген һанап үтә: «Башҡорттоң тирмә йорттағы көнкүреше» , «Башҡорттарҙа һәм ҡырғыҙҙарҙа ат ауырыуҙары һәм уларҙы дауалау» , «Башҡорттарҙа һәм ҡырғыҙҙарҙа ат ярыштары һәм байрамдары», «Ҡырғыҙҙарҙа ат урлауға ҡараған хоҡуҡи мәғлүмәт», «Башҡорттарҙа мал тамғалау ысулы», «Башҡорттарҙа һәм ҡырғыҙҙарҙа ат тәрбиәләү ысулдары» , «Башҡорттарҙа һәм ҡырғыҙҙарҙа йөк ташыу һәм сәйәхәт итеү саралары» , «Кесе Азия төрөктәрендә кәзә үрсетеү һәм йөн эшкәртеү» , «Тороста Ҡаратепе төрөктәре этнографияһы» һәм «Торостың көньяҡ бүлегендә этнография тикшеренеүҙәре» .
1920 йылдың 14 мартында Чита ҡалаһында башҡорт аҡ ғәскәрҙәре етәкселәре Мөхәмәтғәбделхәй Ҡорбанғәлиев һәм Ғәлимйән Таған казак атаманы Г. М. Семёнов менән осраша, ул айырым башҡорт ғәскәрҙәре төҙөүгә булышлыҡ итәсәген белдерә.
«Хәтирәләр» әҫәрендә иһә ул 1918 йылдың 15—18 авгусында Ғәлимйән Таған менән Ғабдулла Ғәмбәров етәкселегендә 3-сө Башҡорт пехота полкының Өфөнән көнсығышта Иглин станцияһы янындағы Ырныҡшы тигән ерҙә Кашириндар менән өс көн һуғышып, башҡорттарҙың уларҙы ҡаты еңелеүгә дусар итеүҙәре тураһында әйтеп үтә һәм ошондай иҫкәрмә лә яһай: «Әммә большевиктар унда үҙҙәренең саҡ-саҡ үлемдән ҡотолоп ҡалыуҙарын «Уралда граждандар һуғышы» исемле китапта 3-сө Башҡорт полкының еңелеүе тип тасуирлай».
Асылда хәл бөтөнләй икенсе төрлө була һәм, ғөмүмән, Ғәлимйән Таған етәкселек иткән ғәскәри бүлкәттәр, Муса Мортазин һымаҡ уҡ, Башҡортостан азатлығы өсөн барған һуғыштарҙа һис ваҡытта ла еңелеү белмәй.
Уның ҡәберендә төрөк һәм башҡорт телдәрендә яҙылған ҡәбер ташы ҡуйылған, унда "бында Өсөнсө башҡорт полкы командиры, Будапештта этнограф, Гамбургта төркиәт лекторы, яратҡан халҡының хоҡуҡтары өсөн арымай-талмай көрәшкән доктор Ғәлимйән Таған ерләнгән.
Мадьяр музыка белгестәре һәм Вена Фәндәр академияһының фонограмма архивы мөдире профессор Роберт Лах уның был талантын юғары баһалай һәм, әлбиттә, уның башҡарыуында башҡорт халыҡ йырҙарын яҙып алған булырға тейештер.
Вәлидиҙең «Хәтирәләр»ендә хәбәр ителгәнсә, доктор Тағандың Веналағы дуҫы профессор Герберт Янски менән берлектә 1939 йылда «Башҡорттарҙың моңдары һәм йырҙары» тигән махсус бер том баҫып сығарыуы айырыуса әһәмиәткә эйә.
Быға венгр ғалимдары менән бергә Шәреҡ төркиҙәре, башҡорт һәм ҡаҙаҡ этнографияһы менән шөғөлләнеүсе рус ғалимы Харузов менән эмиграцияға тиклем таныш булыуы ла ярҙам итә.
Әхмәтзәки Вәлиди үҙенең дуҫы һәм арҡаҙашы Ғәлимйән Тағанды, башҡортҡа хас булғанса, йыр-моңға, бейеүгә һәләтле оло бер талант эйәһе тип ҡат-ҡат иҫкә ала, уның үҙен «тауышы бик матур булған доктор Таған башҡорт халыҡ йырҙарын һаҡлаусы йәнле музей ине» тип атай.
1925 йылдың май айында Әхмәтзәки Вәлиди һәм Әбделҡадир Инан Будапештҡа етеп, Ғәлимйән Таған менән осраша, Будапештта ҡунаҡтар хөрмәтенә күңелле мәжлестәр ойошторола, башҡортса йыр башлайҙар.
1917 йылда Ғәлимәйән Таған Башҡорт милли хрктенә ҡушылып, 1919 йылда Башҡорт хөкүмәте Советтар яғына сыҡҡанға тиклем Башҡортостан автономияһы азатлығы өсөн көрәштең алғы сафында була.
Этнография менән шөғөлләнгән Ғәлимйән Таған матди мәҙәниәт ҡомартҡыларын фотоға төшөрөү һәм шуның менән фән өсөн ҡиммәтле материалдар йыйнау эшенә бик ҙур әһәмиәт биргән.
Үҙенең тикшеренеүҙәре һәм ғилми сәйәхәттәре һөҙөмтәһендә ул төрки халыҡтарының матди этнографияһы буйынса меңәрләгән фоторәсем туплай һәм «Мадьяр музейы коллекцияһын был хосуста иң бай коллекция хәленә килтереүҙә бөйөк тырышлыҡ күрһәтә».
Франц Иосиф исемендәге техника университетының иҡтисад факультетына аспирант булып уҡырға инә һәм уны 1929 йылда тамамлай, «Һуғыш ваҡытында һәм һуғыштан һуң Рәсәйҙең валютаһы» тигән диссертация яҡлап, мадьяр һәм немец телдәрендә нәшер иткәндән һуң, «иҡтисад фәндәре докторы» дәрәжәһен алыуға өлгәшә.
Эмиграцияла йәшәгәндә Ғәлимйән Таған сәйәсәткә ҡатнашмай, «һуғыш барышында мадьярҙарҙың һәм немецтарҙың сәйәси эшкә ҡушылырға тәҡдим итеүҙәренә яҡынлашмайынса», ғилми эшмәкәрлегенә тоғро ҡала.
1920 йылдың ноябрендә «аҡтар»ҙың ғәскәрҙәре Чита ҡалаһын «ҡыҙылдар»ға тапшырғас, Ғәлимйән Таған ҡалған 2 мең башҡорт менән Ҡытай сиген үтеп, Маньчжурияға юллана.
Ғәлимйән Ғирфан улы Таған 1892 йылдың 1 ғинуарында Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Ҡатай улусының Тәңрекүл исемле башҡорт ауылында хәлле ғаиләлә тыуған.
1932, 1937 һәм 1939 йылдарҙа ул ошо ике ғилми ойошманың йөкмәтеүе буйынса Төркиәгә барып, Көньяҡ Анатолияла йәйләү тормошо менән йәшәүсе төрөктәрҙең көнкүрешенә арналған материалдар йыя.
Микроскопия — ябай күҙ менән күренмәй торған бик ваҡ нәмәләрҙе күҙәтеү ысулдарының дөйөм атамаһы; микроскоптың төҙөлөшө, ҡулланылышы һәм микроскопик препараттарҙың әҙерләнеше тураһындағы практик фән; микроскоп менән эш итеү һәм микроскопик препараттарҙы әҙерләү юлдарын өйрәнеүсе фән.
«Башҡорт әҙәби теленең ике быуаты» монографияһында автор быуат — быуат башы яҙма ҡомартҡылары нигеҙендә башҡорт әҙәби теленең үҫешен яҡтырта, уның телдән тыш сәбәптәрен күрһәтә.
Уның һүҙҙәренә профессиональ һәм үҙешмәкәр композиторҙар Альбина Имаева, Ришат Сәғитов, Шамил Шәрипов, Фирҙүс Шәрифуллин, Вәсил Ғәлимов, Афарим Аҡсурин, Нурия Абдуллина, Юлай Моратов, Әминә Бикташева, Рәдиф Зарипов, Зөлфиә Ғәйнуллина, Ринат Фәттәховтар яҙған бер нисә тиҫтә йырҙы Башҡортостандың һәм Татарстандың популяр сәхнә оҫталары үҙ репертуарына индергән, улар башҡарыуында халыҡ күңеленә хуш килгән был әҫәрҙәр радио һәм телевизорҙан йыш яңғырай.
Йәш драматургтың «Яңғыҙҙар ташы» исемле драмаһы 2014 йылда Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры сәхнәһендә ҡуйылып , тамашасылар тарафынан йылы ҡабул ителде, төрлө кимәлдәге тәнҡитселәрҙең иғтибарын йәлеп итте.
Әлфис Ғаязов шулай уҡ танылған шағир һәм драматург, 2013 йылдан Рәсәй Яҙыусылар Союзы ағзаһы, әҙәби ижад менән дә әүҙем шөғөлләнә, уның шиғырҙары республика гәзит-журналдарында даими донъя күреп килә.
Резник дизентерияны бактериофагтар һәм сульфидин менән дауалау ысулдарын уйлап таба , дизентерия антигендарының бәүел менән бергә бүленеп сығыуҙарын иҫбат итә ; Н. С. Спасский — дизентерия килтереп сығарыусы микроорганизмдарҙың Штуцер-Шмитц төрөн , А. А. Сорокин дизентерия ваҡытында күҙәнәк иммунитетын ентекле өйрәнә.
Дизентери́я — йоғошло ҡаты эс китеү ауырыуы; үҙенә хас бактерия йоғоуҙан килгән инфекцион ауырыу, нигеҙҙә нәҙек һәм йыуан эсәктәр заралана; дизентерия бактериялары ҡуҙғыта торған йоғошло ауырыу; көслө йәки хроник антропоноз эсәк инфекцияһы.
Дизентерия китереп сығарыусы микроорганизмдар ашҡаҙан-эсәк трактының буйынан-буйына һеңдерелә торған токсиндар эшләп сығара, улар, ҡанға эләгеп, дөйөм йоғошланыу-ағыуланыу синдромы, нейротоксикоз башланыуға, организмдан һыу һәм тоҙ юғалыуға этәргес була.
Магнит томографияһы уның бер аяғындағы ладьяға оҡшаш һөйәктең күп тапҡыр һыныуын, ә икенсе аяҡ табаны һөйәктәренең даими ауырлыҡ төшөүҙән айырылыуын күрһәтә.
2008 йылда Пекинда уҙасаҡ Йәйге Олимпия уйындарына тиклем сығыш яһарға ниәтләнһә лә, 2006 йылдың апрелендә Рәсәйҙең художестволы гимнастика буйынса йыйылма командаһының баш тренеры Ирина Винер менән кәңәшләшкәндән һуң, Үтәшева спорттан китергә ҡарар итә.
2000 йылда танылған СССР һәм Рәсәй гимнасткаһы, 1993 йылдың 11 февралендә автоһәләкәттә ғүмере өҙөлгән Оксана Костина иҫтәлегенә үткәрелгән турнирҙа Ләйсән Үтәшева көмөш миҙал яулай.
Артабанғы ике йыл уның өсөн оло ҡаҙаныштар алып килә: 2001 йылдың сентябрендә Берлиндә үткән Донъя кубогы этабының барлыҡ алты төр ярыштарында ла Ләйсән абсолют еңеүсе була.
Ҡала кибеттәренең береһендә сиратта торғанда гимнастика тренеры Надежда Касьянова ҡыҙҙың быуындарының үтә һығылмалы булыуына күҙ һала һәм уны үҙенә художестволы гимнастика менән шөғөлләнергә саҡыра.
Рәсәй йыйылма командалары составында донъя һәм 2 тапҡыр Европа чемпионы, күп тапҡыр Донъя кубогын яулаусы, художестволы гимнастика буйынса халыҡ-ара спорт комментаторы, Рәсәй телеканалдарында төрлө йүнәлештәге тапшырыуҙар алып барыусы.
Үтәшевтар дүрт йәшлек ҡыҙҙарын балет мәктәбенә бирергә ниәтләнә, әммә осраҡлы осрашыу Ләйсәндең артабанғы тормошон бөтөнләй икенсе юҫыҡҡа үҙгәртә.
2012 йылдың 14 мартында Ләйсән ауыр юғалтыу кисерә: иң яҡын кешеһе, 47 йәшендә генә йөрәк өйәнәгенән вафат булған әсәһе Зөлфиә Солтангәрәй ҡыҙын, һуңғы юлға оҙата.
Мостай Кәрим тураһында 20 документаль фильм, Башҡортостандан ситтә йәшәүсе башҡорттар тормошо , исламдың әхләҡи ҡиммәттәре , Башҡортостан әҙәбиәте, мәҙәниәте һәм сәнғәте тураһында телетапшырыуҙар, «Сәләм» иртәнге мәғлүмәт һәм йыр-моң программаһы, «Йыр бүләк итәм» йыр-моң программаһы, һ.
Башҡортостанда етештереү эшмәкәрлегенең иң тәүге формаларының береһе балыҡсылыҡ була (кәсеп техникаһы примитив булған, балыҡты башлыса тоҙлағандар, ҡаҡлағандар һәм киптергәндәр).
тармаҡ 28 пр—тие һәм производствонан тора, шул иҫәптән «Ҡариҙел балыҡсылыҡ хужалығы» МУП—ы, «Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығы» ЯСЙ , «Миәкә Балыҡ Компанияһы» ЯСЙ, «„Балыҡ“ балыҡсылыҡ хужалығы» ААЙ .
Балыҡ сәнәғәте — балыҡ, диңгеҙ хайуаны, киттар, диңгеҙ умыртҡаһыҙҙары һәм ылымыҡтарҙы тотоу, уларҙы аҙыҡ-түлек, медицина, мал аҙығы һәм техник продукция итеп эшкәртеү буйынса аҙыҡ-түлек сәнәғәте тармағы.
1980 йылдың октябренән 2-се холоҡ төҙәтеү-хеҙмәт колонияһында хеҙмәтте ойоштороу буйынса инженер, оператив частең инспекторы, оперуполномоченныйы һәм етәксеһе, колония етәксеһе урынбаҫары.
1997 йылдың мартынан 4-се ИТК етәксеһе, 2011 йылдың ғинуарынан — Язаны ғәмәлгә ашырыу буйынса Федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралыҡ етәксеһе урынбаҫары.
Бөтә донъя банкы составындағы тығыҙ бәйләнештә булған ике учреждение — Халыҡ-ара реконструкция һәм үҫеш банкы һәм Халыҡ-ара үҫеш ассоциацияһы — түбән процентлы, нуль процентлы йәки халыҡ-ара капитал баҙарына сығыу мөмкинлеге булмаған йәки бындай уңайһыҙ шарттарҙа инеү мөмкинлеге булмаған илдәргә гранттар рәүешендә кредиттар бирә.
МБРР баҙар нигеҙендә эшләй, үҙенең юғары кредит рейтингы менән файҙалана, был уға үҫештәге илдәрҙәге клиенттары иҫәбенән түбән процентлы ставкалар буйынса аҡса алырға мөмкинлек бирә.
1945 йылдан алып 1968 йылға тиклем эшмәкәрлегенең башланғыс стадияһында Бөтә донъя банкы кредит алыусыларға талаптарҙың артыуы арҡаһында әүҙем кредитлауҙы тормошҡа ашырмай.
Артабан Бөтә донъя банкы, Маршалл планын тормошҡа ашырып, Икенсе донъя һуғышы арҡаһында емерелгән иҡтисадты тергеҙеүсе Көнбайыш Европа илдәрен кредитлауҙа әүҙем ҡатнаша.
Ил сәйәсәтен анализлау һәм илдәрҙә социаль-иҡтисади хәлде яҡшыртыу һәм халыҡтың йәшәү шарттарын яҡшыртыу буйынса тейешле тәҡдимдәр әҙерләү Бөтә донъя банкы эшенең бер өлөшө булып тора.
Банк тирә-яҡ мөхит, фәҡирлек, сауҙа һәм глобалләшеү, иҡтисади һәм тармаҡ тикшеренеүҙәре кеүек мәсьәләләрҙең киң спектры буйынса тикшеренеүҙәр үткәрә.
Кредит буйынса һөйләшеүҙәр стадияһында Банк һәм кредит алыусы проект сиктәрендә хәл ителергә тейешле үҫеш бурыстары, проект компоненттары, көтөлгән һөҙөмтәләр, проектты тормошҡа ашырыуҙың һөҙөмтәлелеге эталондары һәм уны тормошҡа ашырыу планы, шулай уҡ кредит средстволарын бүлеү графигы тураһында килешә.