polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ҡаҙаҡ ССР-ының халыҡ артисы , Ҡаҙағстан Республикаһының дәүләт премияһы лауреаты , Ҡырғыҙстан һәм Үзбәкстан республикаларының атҡаҙанған артисы, Ленин комсомолы премияһы лауреаты .
1976—1979 йылдарҙа — «Гөлдәр» республика йәштәр эстрада ансамбле, 1979 йылдан — «Ҡаҙаҡконцерт» республика концерт берләшмәһе ҡарамағындағы «Арай» эстрада ансамбле йырсыһы (1999 йылдағы вафатына тиклем «Арай» ансамбленең директоры һәм художество етәксеһе Розаның ире Таскын Окапов була).
Артабан ул илдең киң билдәле сәнғәт әһелдәре — йырсылар һәм композиторҙар Сергей Пенкин, Батырхан Шукенов, Ренат Ибрагимов, Владимир Ступин, Арно Бабаджанян, Алексей Мажуков, Давид Тухманов, Юрий Саульский, Александра Пахмутова, Раймонд Паулс һәм Александр Зацепиндар хеҙмәттәшлек итә.
Бының тарихы түбәндәгесә: ҡарар ҡабул итергә һәләтле булмаған король Фридрих Вильгельм Дүртенсенең регенты — армия менән тығыҙ бәйле булған принц Вильгельм ландверҙың — Наполеон менән көрәштә хәл иткес роль уйнаған һәм либераль кәйефтәрҙе һаҡлап ҡалған территориаль армияның булыуына риза булмай.
Был либералдарҙың һәм короллек яҡлы консерватив көстәрҙең киҫкен рәүештә ҡапма-ҡаршы торған осоро була: либералдар Фридрих Вильгельм Дүртенсенән конституцияны һәм граждандар азатлыҡтарын раҫлауын талап итә, ләкин король бындай хөрриәтте бүләк итергә ашыҡмай; уға Берлиндан Көнсығыш Пруссияға тиклем тимер юл төҙөлөшөнә аҡса талап ителә.
Тағы ла бер айҙан һуң Отто, либералдарҙың күмиры һәм рупоры булған Георг фон Финкены бер туҡтауһыҙ тәнҡитләүе арҡаһында, «Финкене эҙәрлекләүсе» ҡушаматына эйә була.
Ләкин королдең ауырыуы һәм Пруссияның тышҡы сәйәсәте ҡапыл үҙгәреүе сәбәпле, Бисмарк пландары ғәмәлгә ашмай ҡала һәм уны Рәсәйгә илсе итеп ебәрәләр.
Бисмарк был килешеүҙе әүҙем хуплай, сөнки Пруссия был һуғышта еңә алмаҫ ине, ти ул. Бер ни тиклем икеләнгәндән һуң, король Бисмаркты Франкфурт бундестагына Пруссия вәкиле итеп ебәрә.
Бер-береһен аңлауға өлгәшеү һәм Пруссия парламенты яғынан хуплау алыу маҡсатында, Пруссия премьер-министры Отто фон Бисмарк 1862 йылдың 30 сентябрендә телмәр менән сығыш яһай, унда шундай һүҙҙәр ҙә яңғырай:
Отто Эдуард Леопольд фон Бисмарк-Шёнхаузен (нем. -}}, 1871 йылдан кенәз; 1 апрель 1815 йыл, Шёнхаузен — 30 июль 1898 йыл, Фридрихсру) — Германия империяһының беренсе канцлеры, 1871 йылда Германияны Кесе Германия менән берләштереүҙе планлаштырған һәм тимер канцлер ҡушаматын алған эшмәкәр.
Тәүҙә Бисмарк революциянан ҡурҡа, хатта Берлинға армия менән инергә йыйына, ләкин артабан бер аҙ һүрелә, ташламалар яһаған монархҡа ышанысын юғалта һәм күңел төшөнкөлөгөнә бирелә.
Парламенттың либераль күпселеге «герман мәсьәләһен» көс ҡулланмайса хәл итеп булмаясағын аңлаһа ла, Бисмарктың телмәре, бигерәк тә матбуғат тарафынан, туранан-тура көс ҡулланыуға саҡырыу һәм тышҡы сәйәсәт афераһы булараҡ ҡабул ителә, речь Бисмарка была расценена, особенно прессой, как прямой призыв к насилию и как внешнеполитическая афера.
Әммә 1862 йылдың 22 сентябрендә Бабельсбергта үткән аудиенцияһында Бисмарк королде, вассал үҙенең сюзеренына хеҙмәт иткән кеүек, тоғро хеҙмәт итәсәгенә ышандыра.
Рәсәй тарихнамәһендәге өҫтөнлөклө фекергә ярашлы, Бисмарктың Рәсәйҙә дипломат булараҡ формалашыуына уның урыҫ вице-канцлеры Горчаков, Александр Михайлович менән аралашыуы ҙур йоғонто яһай.
Был ваҡытта Европа сауҙаһы әүҙем рәүештә алға бара, унда сәнәғәте интенсив рәүештә үҫешкән Пруссия мөһим роль уйнай, әммә протекционизм ҡарашында торған Австрия быға аяҡ сала.
1861 йылда Вильгельм Пруссия короле Вильгельм булып китә, һәм ул Ландтаг депутаттарының бюджет мәсьәләһе буйынса уға ҡаршы булыуҙарына тап була, был хәл конституцион көрсөккә килтерә.
«Тимер һәм ҡан менән» һүҙбәйләнеше Пруссияның премьер-министры Отто фон Бисмарктың 1862 йылдың 30 сентябрендә парламенттың бюджет комитеты алдынан һөйләгән телмәрендә яңғырай.
1976 йылдың 27 февралендә Марокко ғәскәрҙәренә ҡаршы партизан һуғышы алып барған Полисарио Фронты Алжир ярҙамы менән Көнбайыш Сахараны Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһы исеме аҫтында бойондороҡһоҙ дәүләт тип иғлан итә.
Территория яҙмышы буйынса референдум үткәреүҙе талап итеп, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Марокконың Көнбайыш Сахараны баҫып алыуына риза түгел һәм үҙ составына ҡабул итеп, үҙен үҙе иғлан иткән САДР-ҙы таныуҙы талап итә.
Һиндостанда индустар һыйыр ите ашамағанлыҡтан, "Биг-Мак"ты «Махараджа Мак» тип атайҙар һәм һыйыр ите урынына һарыҡ ите менән эшләйҙәр; хәҙер тауыҡ ите менән дә әҙерләнә.
Башта ул ресторанындағы шундай уҡ гамбургерға конкурент ролен уйнай, ләкин тиҙҙән иҫ киткес ҙур популярлыҡ яулай, 1968 йылда АҠШ-тың бөтә штаттарында һатыла башлай.
«Биг-Мак» өс телемгә бүленгән күмәстән , һәр береһе яҡынса 50 грамм тартҡан ике кәтлиттән, бәләкәй генә сыр киҫәгенән, ике телем маринадланған ҡыярҙан, һуғандан, салат япрағынан һәм соустан тора.
Бейек яҫы таулыҡтарҙың үҫемлектәре: төньяҡта — таулы экваториаль парамос туғайҙар, Перу Андтарында һәм Пунаның көнсығышында — ҡоро бейек-тропик далалар, Пунаның көнбайышында һәм бөтә Тымыҡ океан буйы көнбайышында— үҫемлектәрҙең сүллек төрҙәре осрай.
Көнсығыш Кордильераның дымлы битләүҙәрендә тропик урмандар 1500 метрлыҡ бейеклеккә тиклем күтәреләләр, 3000 метрға тиклем бамбук, абағалар, лианалар өҫтөнлөк иткән түбән үҫеүсе мәңге йәшел урмандар барып етә; юғары бейеклектә — тау далалары.
Анд тауҙары — Анд геосинклиналь йыйырсыҡлы өлкә тип аталған ерҙә яңыса күтәрелгән тау һырттары менән «яңынан яһалған тауҙар» ; Анд тауҙары — планетала иң ҙур альп йыйырсыҡлы системаларҙың береһе .
Был Көньяҡ Американың Тымыҡ океан яры буйында субдукция зонаһы булыуы менән бәйле: Наска һәм Антарктида плиталары Көньяҡ Америка плитаһы аҫтына төшәләр, был тауҙар барлыҡҡа килеү процестарын үҫтереүгә булышлыҡ итә.
араһындағы битләүҙәрҙә яуым-төшөмдөң бүленеүендә һиҙелерлек асимметрия күренә: көнбайыш битләүҙәре көнсығыш битләүҙәренә ҡарағанда күпкә көсһөҙөрәк дымландырылған.
Әгәр Үҙәк Андтың төньяҡ өлөшөндә йылына 200-250 мм яуым-төшөм яуһа, ә инде көньяҡҡа табан уларҙың һаны кәмей һәм урыны менән йылына 50 мм-ҙан да артмай.
Төньяҡ-көнбайыш Анд тауҙарынан алып Үҙәк Анд тауҙарына тиклем елгә табан битләүҙәрҙең түбәнге өлөштәре таулы дымлы экваториаль һәм тропик урмандар менән ҡапланған, шулай уҡ латерит тупраҡтарында үҫкән мәңге йәшел һәм япрағын ҡойған ҡатнаш урмандар менән дә.
3000 метрҙан алып 3800 метрға тиклем — тәпәш ағастар һәм ҡыуаҡтар менән бейек гилея; эпифиттар һәм лианалар киң таралған, бамбуктар, ағас һымаҡ абағалар, мәңге йәшел имәндәр, мырт һәм арса һымаҡтар хас.
Титикака күле тирә-яҡ райондарҙың климатына йомшартыусы булараҡ йоғонто яһай — күл буйындағы райондарҙа температура тирбәлеүе яҫы таулыҡтың башҡа өлөштәрендәге кеүек үк ҙур түгел.
Көньяҡҡа табан хәрәкәт иткәндә көнбайыш битләүҙәренең субтропик климаты уртаса киңлектәрҙең океан климатына тигеҙ күсә: яуым-төшөмдөң йыллыҡ күләме арта, миҙгелдәр буйынса дым айырмаһы кәмей.
Көнсығыш битләүҙәре көнбайыш битләүҙәренә ҡарағанда ҡорораҡ, һәм тик уртаса зонала ғына, көнбайыш елдәр тәьҫирендә еүешләнеү арта, тик һаман да дымлылығы көнбайыштыҡына ҡарағанда кәмерәк була.
Андтан көнсығышҡа Атлантик океан бассейны һыу ятҡылыҡтары, йылғалары аға (Андта Амазонка һәм уның ҡушылдыҡтары Ориноко, Парагвай, Парана , Магдалена һәм Патагония), көнбайыш һыу бассейны йылғалары оҙон булмаған йылғалар баш ала.
Чили-Аргентина Анд тауҙарында өс ағзанан торған төҙөлөш күренә — Яр буйы Кордильераһы, Буйлы үҙән һәм Төп Кордильера; һуңғыһы эсендә, Кордильера-Фронтальда, Анд тауҙарының иң бейек түбәһе, Аконкагуа тауы , шулай уҡ Тупунгато , Мерседарио түбәләре урынлашҡан.
Чили-Аргентина Анд тауҙарында климат субтропик, һәм көнбайыш битләүҙәренең еүешләнеүе ҡышҡы циклондар арҡаһында субэкваториаль бүлкәтендәгенә ҡарағанда күберәк; көньяҡҡа табан хәрәкәт иткәндә көнбайыш битләүҙәрҙә йыллыҡ яуым-төшөм арта бара.
Андтың төньяҡ өлөшө Төньяҡ ярымшарҙың субэкваториаль бүлкәтенә ҡарай; бында, Көньяҡ ярымшарҙың субэкваториаль бүлкәтендә кеүек, дымлы һәм ҡоро миҙгелдәрҙең сиратлашыуы күҙәтелә; яуым-төшөм май айынан алып ноябргә тиклем яуа, әммә күпселек төньяҡ райондарҙа дымлы миҙгел бер аҙ ҡыҫҡараҡ.
Кариб диңгеҙе Андтарында тропик һәм субэкваториаль бүлкәттәре сигендә йыл әйләнәһенә тропик һауа өҫтөнлөк итә; яуым-төшөм аҙ ; йылғалар ҡыҫҡаҡ үҙенә генә хас йәйге ташҡын менән.
Көнсығыш Кордильераның төньяҡ-көнсығыш өлөшө иң бейеге һанала ; Көнсығыш Кордильера үҙәгендә — боронғо күл яйлаһы ; Көнсығыш Кордильераһына ҙур тигеҙләнеү ер өҫтө хас.
Анд тауҙары башлыса төҫлө металдар рудаларына (ванадий, вольфрам, висмут, аҡ ҡурғаш, ҡара ҡурғаш, молибден, цинк, мышаяҡ, һөрмә һ.б.) бай; ятҡылыҡтар башлыса көнсығыш Андтың палеозой ҡоролмаларында һәм боронғо вулкан ауыҙҙары менән сикләнгән; Чили территорияһында — эре баҡыр ятҡылыҡтары.
Алғы һәм тау янындағы бөгөлдәрендә нефть һәм газ (Венесуэла, Перу, Боливия, Аргентина сиктәрендә Анд тауҙары итәгендә), ашалған ҡабыҡтарҙа бокситтар урынлашҡан.
Анд тауҙарының иң көньяҡ өлөшөндә, Утлы Ерҙә ныҡ дымлы климат, уны көнбайыш һәм көньяҡ-көнбайыш елдәре барлыҡҡа килтерә; яуым-төшөм башлыса быҫҡаҡ ямғыр рәүешендә яуалар.
БындаПуна яҫы таулыҡтары өҫтөнлөк итә, бейеклектәре 3,7 — 4,1 мең м. Аҡмай торған соҡорҙар, Шулай уҡ тоҙло тупраҡлы уйһыулыҡтар байтаҡ.
Италия тарихсыһы Джованни Анелло Оливаның мәғлүмәттәре буйынса Европа баҫҡынсылары тәүҙә «Анд йәки Кордильера» тип ул ваҡытта көнсығышын ғына аталған, ә көнбайышы "сьерра" тип йөрөтөлгән.
Анд тауҙары башлыса меридиональ параллель һырттарҙан тора: Андтың Көнсығыш Кордильерҙары, Андтың Үҙәк Кордильералары, Андтың Көнбайыш Кордильералары, Яр буйы Колдильералары, улар араһында эске яҫы таулыҡ һәм яйлаһы йәки уйпаттар.
Пунала һәм Үҙәк Анд тауҙарының көнбайыш өлөшөндә бик юғары ҡар һыҙаты , шуға күрә ҡар тик иң бейек вулкан конустарында ғына билдәләнә, ә боҙлоҡтар бары тик Охос-дель-Саладо массивында ғына .
2015 йылда Константин Симоновтың тыуыуына 100 йыл тулыуға һәм Бөйөк Еңеүҙең 70-йыллығына арнап Рус фән һәм мәҙәниәт үҙәге , Беларусь һәм Рәсәй киң мәғлүмәт саралары булышлығында Рус йәмғиәте республика йәмәғәт берләшмәһенең Могилёв ҡала бүлексәһе, «Баларусь Яҙыусылар союзы» йәмәғәт берләшмәһенең Могилёв өлкә бүлексәһе һәм Рәсәй Яҙыусылар союзының Смоленск өлкә ойошмаһы үткәргән Халыҡ-ара әҙәби конкурста 2-се урын яулай.
2017 йылда Өфө ҡалаһының Үҙәкләштерелгән балалар китапханалары системаһы яҙыусының «Берлинға хәтлем!» (балалар өсөн шиғырҙар һәм поэма. – Өфө, Китап, 2015. – 40 бит) һәм «Яратҡан төйәгем, минең Ватаным!» китаптарын Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәт, сәнғәт өлкәһендәге Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премияһына тәҡдим итте.
2002 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы, «Рәсәйҙең алтын ҡәләме» Милли әҙәби һәм төрлө кимәлдәге башҡа, шул иҫәптән халыҡ-ара әҙәби премиялар лауреаты.
Әҙиптең 2015 йылда донъя күргән «До Берлина!» исемле шиғырҙар һәм поэманан торған тарихи йыйынтығы рус телендә яҙыусы авторҙарҙың «Йылдың иң яҡшы китабы» Халыҡ-ара әҙәби герман конкурсының «Ҡояшлы һарай» халыҡ-ара акцияһы буйынса «Ҡояшлы ижад өсөн» Махсус дипломына лайыҡ булды.
Рәшиҙә Бик Рәсәй Яҙыусылар союзының Мәскәү ҡала ойошмаһы уҙғарған «2014—2016 йылдарҙа иң яҡшы китап» әҙәби бәйгеһе дипломы менән бүләкләнде.
Был наградаға яҙыусы 2016 йылдың яҙында Мәскәүҙең ҡала яҙыусылар ойошмаһы эгидаһы аҫтында рус телендә сыҡҡан «Любимый край, моя Отчизна!» китабы өсөн лайыҡ булды.
2015 йылда Рәшиҙә Бик шулай уҡ «Өфө ҡалаһын үҫтереүҙең йәмәғәт фонды»ның «Баш ҡала байлығы» Йәмәғәт премияһының «Өфө — фәндәге, мәҙәниәттәге һәм спорттағы юғары ҡаҙаныштар ҡалаһы» номинацияһында лауреат булды.
665-се уҡсылар полкы артиллерия батареяһының лейтенант Ғиләжетдинов Тажетдин етәкселегендәге ут взводы 1944 йылдың 7 апреленән 9 апрелгә тиклем Тархан ауылы өсөн (хәҙер Украинаның Ҡырым өлкәһе Красноперекопск районы Вишневки ауылы) алыштарҙа тура наводкалағы ут менән дошмандың өс дзотын, ике ауыр минометтар батареяһын һәм танкыларға ҡаршы өс пушканы ҡыйрата.
Англияны бик аҙ белгән Ричард ( король булып торған ун йылдың ярты йылын ғына ул Англияла үткәрә), ил менән идара итеүе армия менән флот тотор өсөн халыҡҡа бик күп һалым алыуҙан ғибәрәт була .
1170 йылда Пуатьела Ричардҡа «Сент-Илер аббаты» тигән символик титул бирелә, башына аҫыл таштар менән биҙәлгән таж кейҙерелә, биленә ҡылыс тағыла, уға шулай уҡ рыцарь шпоралары кейҙерәләр.
1189 йылда атаһы ебәргән Кентербери архиепископы менән осрашыуҙа Ричард ҡустыһы Иоанндың уның менән Изге ергә китеүен талап итә, сөнки ул, атаһы ул юҡ саҡта Иоаннды тәхеткә ултыртыр тип ҡурҡа.
1191 йылдың 4 мартында Ричард Танкред менән солох төҙөй, Англия тәхете вариҫы итеп ағаһы Джеффри улы Бретонь герцогы Артурҙы билдәләй, Танкред уға ҡыҙын бирергә тейеш була.
Ричард ағаларынан алда Пуатьеға килеп, 1174 йылдың 23 сентябрендә атаһының ярлыҡауын үтенә, һуңынан атаһына ҡаршы сыҡҡан феодалдарға ҡаршы ағаһы Йәш Генрих менән бергә һуғыша.
Алиенора ил буйлап йөрөп, ғәйепһеҙ төрмәгә ултыртылғандарҙы азат итә (күбеһе браконьерлыҡта, йәки рөхсәтһеҙ урманда ағас киҫеүҙә ғәйепләнгән кешеләр) .
Тәхеткә ултырырҙан алда Генрих никахтан тыш тыуған улы Джеффриҙы Йорк архиепископы итеп ҡуйыу мәшәҡәте була, сөнки королева Алиенора һәм архиепископ Губерт Готье быға ҡаршы төшә.
Бәләкәйҙән һуғышырға ярата, сәйәсәттә һәләттәрен күрһәтеп өлгөрә, матур йырлай, ағалары кеүек әсәһен бик ярата, уға иғтибарһыҙ булғаны өсөн атаһына үпкәләп йөрөй.
Үткән миҙгел тамамланғас, Рәсәй хоккей федерацияһы Юғары хоккей лигаһынан Рәсәй чемпионатын үткәреү хоҡуҡтары үҙенә ала һәм РХФ артабан ошо турнирҙы үткәрәсәк.
2019 йылдың май айында ЮХЛ чемпионаты составына Тверҙән «Динамо», Түбәнге Новгородтан «Торпедо-Горький», ЮХЛ беренселеге чемпионы Дондағы Ростовтан «Ростов», Ҡаҙағстандан «Номад», Ҡытайҙан «КРС-Пекин» һәм Үзбәкстандан «Хумо» хоккей клубтары керә.
Уйынсыларҙың КХЛ клубтарынан һәм кире күсеүҙәрҙән башҡа Йәштәр хоккей лигаһында сығыш яһаған КХЛ клубтарының йәштәр командаларынан күсеүҙәр һәм арендалар ҙа йыш күҙәтелә.
2010 йылдың 30 июнендә Лигаға «Липецк» хоккей клубы инә, әммә финанс сәбәптәр арҡаһында команда чемпионатта ҡатнашыуҙан баш тарта, һәм 22 июлдә клуб лига составынан сығарыла.
Плей-оффтың тәүге этабында парҙар киләһе схема буйынса төҙөлә: беренсе конференцияһының иң көслө командаһы икенсе конференцияһының 8-се командаһы менән уйнай һәм артабан 2—7, 3—6 һәм 4—5.
2011 йылдың 31 майында Мәскәүҙә ЮХЛ-дың дөйөм йыйылышында лига составына Донецкиҙан «Донбасс», Красноярскиҙан «Сокол» һәм Клин ҡалаһынан "Титан хоккей клубтары ҡабул ителә.
2018/19 йылдар миҙгеленән алып ЮХЛ чемпионатында бар еңеү өсөн ике мәрәй бирәләр, өҫтәмә ваҡытта йә буллитар серияһында еңелгәнгә бер мәрәй менән баһалайҙар.
Викрамдың атаһы, Акула В. Кришна — хирург, ул ғаиләһе менән Америка Ҡушма Штаттарының Нью-Йорк штатында урынлашҡан Скенектади ҡалаһына күсеп китә, шунда уның балаһы мәктәпкә уҡырға бара.
Викрам урта мәктәпте 1986 йылда һәм Тафтс университетына уҡырға керә, шунда ул, 1990 йылда уҡыуҙы яҡшылыҡ билдәһе менән тамамлап, философия һәм инглиз теле буйынса ике юғары белем ала.
Шунда ул коммерциялы булмаған макрофинанслау компания өсөн бизнес-план төҙөй, ә 1997 декабрендә үҙенең бизнес-планы нигеҙендә ойошмаһын нигеҙләр өсөн Акула Һиндостанға ҡайта.
Викрам Акула — Һиндостандың ярлы ҡатын-ҡыҙҙарын страховкалау һәм микрокредитлау ярҙамында Һиндостанда ярлылыҡ кимәлен әҙәйтеү миссияһы булған микрофинанслау компанияһының нигеҙләүсеһе һәм элекке етәксеһе.
1911 йылда итальян музыка белгесе һәм композиторы Балилла Прателла «Киләсәк музыкаһының техник манифесын» сығара, уға ярашлы футуристар кредоһы ошолай: «Күмәк кешенең, эре заводтарҙың, тимер юлдарҙың, трансатлантик лайнерҙарҙың, хәрби караптарҙың, автомобилдәрҙең һәм самолёттарҙың музыкаль күңелен күрһәтеү. Музыкаль әҫәрҙәрҙең мәңгелек төп темаларына тормоштоң бөтә өлкәһенә үтеп ингән Электр һәм техника рухын өҫтәгеҙ»
1906 йылда Америка уйлап табыусыһы Ли де Форест электрон музыка үҫешенә ҙур йоғонто яһаған триод лампа көсәйткесен уйлап таба, эсендә термокатодлы быяла көпшәле беренсе электрон лампа, электр сигналдарҙы сығара һәм көсәйтә ала.
Эдисондың фонографы, Скоттың фоноафтографы кеүек үк, тауышты яҙыу өсөн цилиндрҙар ҡуллана, тик унан айырмалы рәүештә, тауышты яҙыу ғына түгел, тыңлау мөмкинлеге бар.
Синтезаторҙарҙың хаҡы урта кимәлгә еткәс, ябай халыҡҡа ла һатып алырға мөмкинселеге тыу, киң танылған музыканың образын үҙгәртә — синтезаторҙарҙы күп рок- һәм поп-артистар ҡуллана башлай.
Андрей Елагин шулай уҡ Стратегик инициативалар агентлығы ойошторған кәңәшмәләрҙә ҡатнаша, Мәскәү йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Спорт, туризм һәм ял буйынса комиссия етәксеһе урынбаҫары һәм Социаль яҡлау, ғаилә эштәре, йәштәр һәм балалар буйынса комиссия ағзаһы була.
1990 йылда Андрей Елагин инвалидтарҙың сәләмәтлеген тергеҙеү өлкәһендә ҙур ғына уңыштарға өлгәшкән « » швед компанияһының сәләмәтлеген нығытыу йыйындарында ҡатнаша.
1995 йылда инвалидтар өсөн әүҙем кресло-коляскаларҙы камиллаштырыусы һәм етештереүсе автономлы коммерцияға ҡарамаған «Катаржина» ойошмаһына нигеҙ һала һәм уның генераль директоры була.
Андре́й Влади́мирович Ела́гин — Рәсәй социаль эшҡыуары, Рәсәйҙә инвалид коляска етешереүсе иң ҙур шәхси компанияларҙың береһе һәм инвалид-спортсылар өсөн титан коляскаларын эшләүсе берҙән-бер булған «Катаржина» компанияһын ойоштороусы һәм уның етәксеһе.
Башҡорт дәүләт университетында уҡыу йылдарындағы йәмәғәт эшмәкәрлеге: «Шоңҡар» әҙәби-ижад түңәрәгенең стена газетаһы мөхәррире ; Университеттың Йәмғиәти эштәр факультетында вокаль ансамблдә йырлай .
Хәйбулла районы Иҫәнгилде ауылы мәктәбендә уҡытҡан осорҙа мәктәптәге комсомол ойошмаһы эшен йәнләндереп ебәрә: үҙе етәкләгән синыф уҡыусылары менән төрлө ҡыҙыҡлы саралар ойоштора, был эшлекле саралар тураһында Хәйбулла район газетаһында йыш яҙалар .
"Йәш яҙыусылар һәм шағирҙар" Республика Клубында Башҡортостан Яҙыусылар Союзы менән берлектә ойошторолған "Лукоморье" әкиәт яҙыусылар конкурсы сиктәрендә "Әкиәт яҙырға өйрәнәм" интер-актив яҙыусы оҫталығы курстарының авторы һәм алып барыусыһы.
Теленең халыҡсанлығы, ябайлығы, фекерҙәренең тәрәнлеге, әҫәрҙәренең әлеге йәшәйеш проблемалары менән һуғарылыуы Лилиә Һаҡмар ижадын халыҡҡа яҡын һәм уҡымлы итә.
«Башҡорт йыры — тере шишмә», «Ҡара һәм аҡ араһында» эпик шиғырҙары, «Йондоҙ ҡыҙы», «Ҡар өҫтөндәге сабый» поэмалары Лилиә Һаҡмарҙың эпик һәм философик фекерләү оҫтаһы икәнен асыҡ күрһәтә.
«Эстафета» китабындағы шиғырҙарында сабыр, нәзәкәтле, тормош ауырлыҡтарына бирешмәгән, күңелендә балҡыған мең төрлө хис-тойғоларҙың иң сағыуҙарын ғына башҡалар менән бүлешеүсе ҡыҙ, ҡатын, әсә образы һүрәтләнә.
Хәйбулла районы Аҡъяр ауылында эшләгән осорҙа «Хеҙмәт байрағы» район гәзите редакцияһында «Ләйсән» әҙәби-ижад түңәрәге ойоштора, уның тәүге етәксеһе булып, ҡулдарына яңы ҡәләм алыусыларға файҙалы кәңәштәр менән ярҙам итә.
2013 йылдан алып Өфө ҡала китапханалары ойошторған ҡала, район кимәлендәге конкурстарҙа, М.Ғафури исемендәге мәҙәниәт фонды ойошторған «Беҙ Ғафуриҙы уҡыйбыҙ» Халыҡ-ара шиғыр уҡыусылар конкурсында эксперт комиссияһы ағзаһы.
«Башҡортостан ҡыҙы» журналында эшләү осоронда республиканың төрлө мөйөшөнән ҡыҙыҡлы мәҡәләләр яҙып ҡына ҡалмай, журналды уҡымлы итеү өсөн төрлө-төрлө темаға ижади конкурстар уйлап сығара, башлаусыһы була һәм ойоштора.
Тәржемә ителгән шиғырҙарҙың авторҙары: Манира Фәрәхетдинова,Римма Шәйәхмәтова , Орхан Вәли, Ғәли Аҡбаш,Унал Кар, Ибраһим Терзиоглы, Несрин Өсжан .
Артабан Баймаҡ район гәзите "Октябрь байрағы"нда, республика баҫмалары «Башҡортостан» һәм «Ленинсы» гәзиттәрендә, «Пионер» журналында мәҡәлә һәм шиғырҙары даими донъя күрә килә.
1954 йылда ул ча-ча-ча бейеүе менән шөғөлләнә башлай, 4 йылдан һуң был бейеү буйынса Гонконг чемпионатында беренселекте яулай, мәктәп-ара бокс ярыштарында ҡатнаша, өс йыл чемпион булған кешене еңеүгә өлгәшә.
Уның етеҙ хәрәкәттәре, ысынбарлыҡҡа яҡын ҡул һуғышы күренештәре, ҡанлы тамамланыштар Азия тамашасыларына хуш килә, һуңынан был ҡыҙыҡһыныу бар донъя кино һөйөүселәренә лә күсә.
Бөйөк һуғыш оҫтаһының үлеме төрлө имеш-мимештәр тыуҙыра, мәҫәлән, уны башҡа бер оҫта үлтергән тигән ғәйбәт тарала, әммә был хәбәрҙәр бер нисек тә дәлилләнмәй.
Уның аҙаҡҡы фильмы үҙе үлгәндән һуң дублерҙар ярҙамында биш йыл үткәс төшөрөлөп бөтә һәм кунг-фуға һәм көнсығыш һуғыш сәнғәтенә ҡыҙыҡһыныуҙың яңы тулҡынына сәбәп була.
Брюс Лиҙың һуғыуҙары шул тиклем тиҙ булған, хатта уларҙы шул ваҡыт өсөн ғәҙәти булған секундына 24 кадрлы технология менән төшөрә алмағандар, ҡайһы бер күренештәрҙе 32 кадрлы ысул менән төшөргәндәр.
Брюс Ли һәр саҡ кунг-фу буйынса оҫталығын камиллаштырыу өҫтөндә эшләгән, күнекмәләр үткәргән, үҙенең Джит-Кун-До стилен үҫтергән, һуғыш техникаларына ниндәйҙер яңылыҡ өҫтәргә тырышҡан.
Брюс Ли ; балалыҡ исеме — Ли Сяолун , оло исеме — Ли Чжэньфань ; 27 ноябрь 1940 йыл, Сан-Франциско — 20 июль 1973 йыл, Гонконг) — ҡытай ҡул һуғышы сәнғәтен бар донъяға танытыусы, Гонконг һәм Америка киноактёры, режиссёр, сценарист, продюсер, ҡул һуғышы күренештәрен ҡуйыусы һәм фәйләсүф.
1943 — Ленинград фронты буйынса приказға ярашлы, 359 дошманды юҡ иткәне һәм полкта 106 снайперҙы әҙерләгәне өсөн 168-се уҡсылар дивизияһының 260-сы уҡсылар полкы яугиры өлкән сержант Әхмәтйәнов дәрәжә Ватан һуғышы орденына лайыҡ була.
1983 йылда «Венок славы» антологияһының 3-сө томында Виталий Василевскийҙың «Удар в ночи» хикәйәһе сыға, бында 1942 йылда Ленинград тирәһендә һуғышҡан снайпер сержант Романцовтың батырлыҡтары һүрәтләнә.
Әхәт Әбделхаҡ улы Әхмәтйәнов 1918 йылдың 10 авгусында хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ишембай районының Маҡар ауылында урта хәлле крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Абдулла Әхмәт ижад юлын Свердловск ҡалаһындағы «Һабан һәм сүкеш» гәзитендә хәбәрсе булып башлай, был уның ижади һәләте асылыуға ыңғай йоғонто яһай: гәзит-журналдарҙа уның бер-бер артлы очерктары, ҡыҫҡа хикәйәләре баҫыла.
Ҡазанда йәшәгән йылдарында, 30-сы йылдарҙа, Абдулла Әхмәт коллективлаштырыу осорондағы ауыл тормошон сағылдырған «Күршеләр» , балалар өсөн «Йондоҙ» , «Шикле кеше» һәм халыҡ ижады әҫәрҙәренә нигеҙләнеп яҙылған «Үгәй ҡыҙ» исемле пьесаларын ижад итә.
Был йылдарҙа ул, татар яҙыусылары араһынан беренселәрҙән булараҡ, нефтсылар тормошона һәм хеҙмәтенә арналған «Ҡара алтын» , «Йәшәү көсө» , исемле очерктар китаптарын; «Серҙәр» , «Егет һүҙе» исемле драма әҫәрҙәрен ижад итә.
Уның тарафынан төҙөлгән һәм ҡат-ҡат баҫылып сыҡҡан «Хужа Насретдин мәҙәктәре», «Мәҡәлдәр», «Йомаҡ әйтәм — табығыҙ» тигән йыйынтыҡтары үҙ ваҡытында киң йәмәғәтселек тарафынан хуплап ҡаршылана.
1941 йылда Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Абдулла Әхмәт фронтҡа китә, ике йыл буйы фронттың алғы һыҙығында һалдат булып һуғыша, яраланып, госпиталдә дауаланып сыға, яңынан алғы һыҙыҡҡа һуғышҡа китә.
Юғары белем алғас, 1936—1941 йылдарҙа «Совет әҙәбиәте» журналы редакцияһында әҙәби хеҙмәткәр, Ҡазан химия-технология техникумында, музыка мәктәбендә татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләй.
Абдулла Әхмәт (тулы исеме Абдулла Сафиулла улы Әхмәтов; 25 март 1905 йыл — 28 октябрь 1976 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан татар яҙыусыһы, драматург һәм публицист.
1946 йылда Ҡазанға әйләнеп ҡайтҡас, Абдулла Әхмәт 1951 йылға тиклем Татарстан китап нәшриәтенең йәштәр-балалар әҙәбиәте редакцияһы мөдире, 1952—1955 йылдарҙа «Пионер» журналының яуаплы мөхәррире булып эшләй.
1925 йылда совет-партия мәктәбен тамамлағас, Абдулла Әхмәтте Свердловск ҡалаһында «Социализм юлы» гәзитенең дауамы булараҡ сыға башлаған «Һабан һәм сүкеш» гәзитенә эшкә саҡыралар.
Рәсәйҙең үҫештәрендә айырымлыҡтары булған балалар менән эшләүсе һәм коммерция менән шөғөлләнмәгән тиҫтәләрсә ойошмаһына үҙ проекттарын тормошҡа ашырыуҙа ярҙам итеү;
Тула өлкәһендә аутизм менән яфаланған 85 бала өсөн «Лекотека» — ауырыу бала тәрбиәләгән ата-әсәләргә психологик һәм махсус педагогик ярҙам күрһәтеү үҙәге — ойоштороу;
Программаны тормошҡа ашырыу барышында хәйриә фонды балалар үҫеше өлкәһендәге белгестәр өсөн һәр йыл һайын «Һәр бала ғаиләгә лайыҡ» тигән исем аҫтында халыҡ-ара форум үткәрә.
Фонд эшмәкәрлегенең төп йөкмәткеһе: баланы яратыусы ғаилә һәм уның ҡәҙимге үҫешенә булышлыҡ итеүсе хәүеф-хәтәрһеҙ уйын урыны йөҙөндә һәр сабыйҙың бар яҡтан етеш һәм бәхетле бала сағы өсөн тәүшарттар тыуҙырыу.
Хәйриә фондының пландарына ярашлы, бөтә Рәсәй буйынса, шул иҫәптән балалар дауаханалары, интернаттар, балалар йорттары һәм реабилитация үҙәктәре биләмәләрендә 500 уйын паркы һәм майҙансығы төҙөү.
Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре , Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты , юғары уҡыу йорттарының социаль-иҡтисади һөнәрҙәре өсөн математика дәреслеге төҙөү буйынса Бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе.