polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2‑се составтағы Башҡортостан ХРК бойороғо буйынса Бөтә Рәсәй ҮБК‑ның, РСФСР ХКС‑ының, РКП ҮК‑ның милли сәйәсәте, АСБР‑ҙа властың юғары органдарынан башҡорттарҙы сығарыуға ризаһыҙлыҡ белдергән Бөрйән-Түңгәүер кантоны Эшсе, крәҫтиән һәм ҡыҙылармеец депутаттары советтарының 1‑се съезы ҡатнашыусыларының бер өлөшөн ҡулға алыу баш күтәреүгә сәбәп була.
Бөрйән Түңгәүер ихтилалы — 1920 йылда Бөрйән-Түңгәүер кантоны, Тамьян-Ҡатай кантоны һәм Үҫәргән кантоны халҡының большевиктарға ҡаршы ҡораллы күтәрелеше.
Ҡорос ҡоролмалар ҠЙ В. А. Куче-ренко исемендәге Ҡорос конструкциялары үҙәк ғилми тикшеренеү , Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төҙөлөш университеты, Мәскәү ҡорос һәм иретмәләр институтының Электросталь филиалы һәм башҡа ойошмалар эше.
1873 йылдаң улустар һаны — 45 (Алпауыт, Анастасьевка, Андреевка, Асҡын, Баҙан, Байғужа, Байҡыбаш, Байҡы, Байсар, Борай, Ваныш‑Алпауыт, Илеш, Исмаил, Иҫке Балтас, Иҫке Петров, Йәлдәк, Касёво, Кейебәк, Күтәрем, Ҡайынлыҡ, Ҡалмыҡ, Ҡарыш, Ҡубыяҙ, Ҡыҙылъяр, Мишкә, Мәскәү, Николаевка, Никольск, Павловка, Покровка, Пономарёвка, Сарсы, Сөрауыл, Сурай, Токнин, Уҫы‑Степановка, Үрге Ҡарыш, Үрге Тәтешле, Әмәкәй, Әсән, Ямаш, Яңы Ҡайынлыҡ, Яңы Ҡалмыҡ, Яңы Ҡырғы, Яңы Троицкий), 1922 йылдан — 43 улус.
Бөрөлә, Абдулла, айбүләк, Андреевка, Борай, Дүртөйлө, истәк, Йәркәй, Касев, Можар, Мәскәү, Николо‑Берёзовка, Уҫы‑Степановка, Һәйтәк, Яңы Троицкий ауылдар йәрминкәләр үткәрелә.
быуат аҙағында төньяҡта Красноуфимск өйәҙе һәм Пермь өйәҙе, көнсығышта Өфө өйәҙе, көньяҡта Бәләбәй өйәҙе, көнбайышта Алабуға өйәҙе, Минзәлә өйәҙе һәм Сарапул өйәҙе менән сиктәш була.
Әҙиптең «Һауыр ҡумта» , «Думбыра сыңы» тарихи романдары тынғыһыҙ быуаттарҙы, башҡорт ырыуҙарының үҙаллылыҡ өсөн көрәше үҙенсәлекле һәм сағыу итеп бәйән итә.
Романда ҡыҙыл командирҙың ҡатыны, фашист концлагерҙарында ыҙа сиккән Нуранияның әсе яҙмышы урын алһа, «Эшелон» повесында иһә әсирлеккә эләгеп, унан азат ителгәндән һуң совет концлагеры тамуғы аша үткән Ирназар Исламғоловтың яҙмышы һүрәтләнә.
«Өйөрмә» , «Дауылдан ҡотолоу юҡ» романдарында башҡорт интеллигенцияһының Октябрь инҡилабына, иҫке һәм яңы ҡиммәттәргә ҡарашы сағыла, репрессиялар шарттарында шәхестәрҙең фажиғәле яҙмышы һүрәтләнә.
1998—2000 йылдарҙа Советтар Союзының тарҡалыуы, тормош ҡатмарлыҡтары, элек берҙәм илдең барлыҡ яҙыусыларын берләштергән ҙур ойошманың юҡҡа сығыуы, һөҙөмтәлә төрлө дәүләттәрҙә бүленеп ҡалған ҡәләмдәш дуҫтары менән аралашыу мөмкинлектәренең кәмеүе менән бәйле ауыр кисерештәре, етмәһә инфаркт кисереүе уға яңынан шиғыр яҙыу өсөн этәргес бирә.
Мәҫәлән, «Һәйкәл» — Болгарияның Пловдив ҡалаһында совет һалдаты хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлгә ғәмһеҙ ҡараш тураһында ишеткәс тыуған шиғыр.
Уның яҡын дуҫтары араһында Ҡайсын Кулиев, Рәсүл Ғамзатов, Георгий Гулиа, Нодар Думбадзе, Олесь Гончар, Василь Быков, Иван Драч, Сыңғыҙ Айытматов, Аҫыл Якубов, Сәрүәр Азимов, Мөьмин Каноат, Абдижәмил Нурпеисов була.
Әҙәбиәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн Әхиәр Хәким «Почёт Билдәһе» ордены , Халыҡтар дуҫлығы ордены, һуғыш темаһы өстөндәге уңышлы эштәре өсөн Ғәлимов Сәләм исемендәге премия , «Ҡуштирәк» һәм «Һауыр ҡумта» романдары өсөн Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы , «Думбыра сыңы» китабы өсөн РСФСР-ҙың М. Горький исемендәге дәүләт премияһы менән бүләкләнә.
1943 йылдың аҙағынан һуғыш бөткәнсе ул 3-сө Украина фронтының 103-сө гвардия уҡсы дивизияһы сафында «полк улы» сифатында Краков, Будапешт ҡалаларын алыуҙа ҡатнаша.
Венгрияла Балатон күле янындағы ҡаты яуҙы үтеп, Веспрем, Девечер, Шарвар, Сомбатхей, Глогниц, Вена ҡалаларында дошман ғәскәрҙәрен ҡыуып, Австрияға барып етә.
«Совет Башҡортостаны» гәзитенең башҡорт телендә үҙаллы баҫма булараҡ донъя күрәсәге шик аҫтына алынған мәлдә партияның өлкә комитеты алдында был хаҡта ризаһыҙлыҡ белдереп сығыш яһаған бер төркөм зыялылар араһында шағир Рәми Ғарипов менән Әхиәр Хәким дә була.
Әхиәр Хәким, Әхиәр Хәсән улы Хәкимов — Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы , тәржемәсе, тәнҡитсе-ғалим, филология фәндәре кандидаты ; Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
1923 йылда 1 мартында Әҙеғол һәм Юва улустары — Красноуфимск өйәҙенә, Шәкүр улусы Екатеринбург өйәҙенә инә, кантон составына Петропавловск улусы, 14 ноябрҙә – Златоуст өйәҙе 1‑се Әйле улусының бер өлөшө индерелә.
1930 йылда 20 августа кантон бөтөрөлә, уның территорияһы Иҫке Балаҡатай (Дыуан‑Мәсетле, Иҫке Балаҡатай, Әйле, Ямаш улустарының бер өлөшө), Дыуан , Үрге Ҡыйғы (Дыуан‑Мәсетле, Ҡалмаҡол, Мырҙалар, Мәсәғүт, Үрге Ҡыйғы, Әйле улустарының бер өлөшө), Дыуан‑Мәсетле административ райондары составына инә.
Төньяҡта — Пермь губернаһы, төньяҡ‑көнсығышта — Екатеринбург губернаһы, көньяҡ‑көнсығышта һәм көньяҡта — Силәбе губернаһы, көньяҡ‑көнбайышта — Өфө кантоны, көнбайышта Бөрө кантоны менән сиктәш була.
1925 йылда Ҡыҙыл Армияға алына, хәрби хеҙмәтен 1927 йылдың октябрендә рота политругы вазифаһында Баҡы ҡалаһында тамамлай һәм «Азнефть» тресының быраулау партияһында ябай эшсе булып хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай.
Күп тапҡырҙар КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты ағзаһы, КПСС-тың өс съезына делегат, шулай уҡ 3—6-сы саҡырылыш СССР Юғары Советының һәм 2-се саҡырылыш РСФСР Юғары Советы депутаты итеп һайлана.
Хеҙмәт ҡаҙаныштары өсөн ике тапҡыр Сталин премияһына лайыҡ була, дүрт Ленин , өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары һәм миҙалдар менән бүләкләнә.
Нефтекама, Октябрьский һәм Өфө ҡалаларында урамдар һәм Октябрьский нефть колледжы Степан Кувыкин исемен йөрөтә, баш ҡалалағы ул эшләгән бинаға мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре , Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре , Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика премияһы лауреаты .
Замандаштар тураһында тапшырыуҙар әҙерләүсе «Мосафир» ижади берекмәһе етәксеһе, ҡыҙыҡ яҙмышлы кешеләр һәм әхлаҡи ҡиммәттәр тураһында «Шәмсыраҡ», «Даирә» радио тапшырыуҙары авторы һәм алып барыусыһы.
2005 йылдың ноябрендә Сергей Михалёв «Салауат Юлаев»тың баш тренеры вазифаһына кире ҡайтты һәм Өфө клубы 2007—2008 йылдар миҙгелендә тарихта тәүге тапҡыр Рәсәй чемпионы титулын яуланы.
21 апрелдә Ижевск ҡалаһында үткән «Ижсталь» һәм «Торос» командалары араһындағы Юғары хоккей лигаһының 5-се финал уйыны алдынан Сергей Михалёв иҫтәлегенә бер минут тынлыҡ иғлан ителде.
Уйындан һуң команданың баш тренеры Константин Полозов «Еңеүебеҙҙе фажиғәле һәләк булған билдәле хоккейсы һәм тренер Сергей Михалев иҫтәлегенә бағышлайбыҙ» тип белдерҙе.
Шайбалы хоккей тренеры, 2-се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалы кавалеры , РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре, «Башҡортостан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалеры .
Сергей Михалёв 2015 йылдың 21 апрелендә Силәбе ҡалаһынан хоккей тренеры Валерий Белоусовты ерләп ҡайтып килгәндә Силәбе өлкәһе Әшә ҡалаһынан йыраҡ түгел «М-5» федераль автомобиль трассаһында юл-транспорт фажиғәһендә һәләк булды.
Яңы һәм иҫке донъя маймылдарының тәүге формалары, моғайын, тәүтормош тарсьеларынан килеп сыҡҡандыр (ҡайһы бер авторҙар боронғо лемурға оҡшаштарҙы маймылға оҡшаш ата-бабалар тип һанай).
Күп кенә анатомик һәм биологик һыҙатлы кеше юғары приматтарға ҡарай, унда ул ырыуы менән айырым кешеләр ғаиләһен һәм хәҙерге замандың бер төрөн — аҡыллы кеше тәшкил итә.
Кеше — ҡаҙылма ҡалдыҡтар Европала элек күп кенә башҡа төрҙәрҙең йәшәүен күрһәтһә лә, Африка, Көньяҡ һәм Көнсығыш Азия илдәренән ситтә таралған тар танаулы маймылдарҙың берҙән-бер вәкиле.
Япраҡ ашаусыларҙың, мәҫәлән, хоулер, колобус һәм лепилемурҙарҙың оҙаҡҡа һуҙылған аш һеңдереү тракты бар, ул аш һеңдереү өсөн ауыр булған япраҡтарҙан туҡлыҡлы матдәләрҙе йоторға мөмкинлек бирә.
Камедка менән туҡланған Мармозеталар ағастарҙың тамырҙарын асырға һәм ағастарҙы туҡланыу ваҡытында тоторға мөмкинлек биргән һәм ағас ҡабыҡтарын аҡтарырға мөмкинлек биргән ныҡлы тырнаҡтарға эйә.
Кәрәк микрһәм витаминдарҙың, шулай уҡ аминокислоталар, талап ителгән туҡымаларҙы төҙөү өсөн , приматтар , үҫемлек һәм бөжәктәрҙән,ҡуҙаҡлы япраҡтарҙан ала.
Дымлы танаулы приматтарға буйһоноусы вәкилдәре башҡа һөтимәрҙәрҙең күбеһе кеүек витаминын синтезлайҙар, әммә ҡоро танаулы приматтар был һәләттәренен юғалтып, С витаминын аҙыҡ-түлектән алалар .
Мәҫәлән, гелада — башлыса үлән менән туҡланыусы берҙән-бер примат, ә тарзиустар — бөтөнләй йыртҡыс приматтар (уларҙың туҡланыу рационы бөжәктәрҙән, ҡыҫаланан һәм ваҡ умыртҡалыларҙан, шул иҫәптән ағыулы йыландарҙан тора).
Капучиндарҙың, киреһенсә, емеш, япраҡ, сәскә, көрәк, орлоҡ, орлоҡ, бөжәктәр һәм башҡа умыртҡаһыҙҙар, ҡош йомортҡалары һәм ваҡ умыртҡалылар бик киң аҙыҡ ассортименты бар.
Хәрәкәт итеү ысулдарына ағастан ағасҡа һикереү, ике йәки дүрт ағза менән йөрөү, артҡы аяҡ-ҡулдарының бармаҡтарына терәп йөрөү, шулай уҡ алғы аяҡтарҙа бәүелеп йөрөүе инә.
Приматтарҙың күбеһенең кәүҙәһе йөн менән ҡапланған, ә ләмә һәм ҡайһы бер киң танаулы маймылдарҙың да аҫҡы йөнө бар, шуға ла йөндәрен ысын тире тип атарға мөмкин.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының эше Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ассамблеялары эше итеп ойошторолған, ассамблеялар ваҡытында эш был ойошманың ағза-илдәре һаулыҡ һаҡлауҙың мөһим мәсьәләләрен тикшерә.
Ассамблеялар араһындағы ваҡытта уның үҙ эсенә 30 дәүләтте (улар араһында — даими ағзалары 5: АҠШ, Россия, Бөйөк британия, Франция һәм Ҡытай) туплаған Башҡарма комитеты төп функциональ ролде башҡара.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы фекер алышыу һәм консултациялар өсөн күп һанлы билдәле белгестәрҙе йәлеп итә, улар бөтә техник, фәнни һәм мәғлүмәти материалдарҙы әҙерләй, эксперт советы ултырыштарын ойоштора.
Ойошманың бөтә эштәре нәшриәт эшмәкәрлеге аша киң сағылдырыла, шул иҫәптән генераль директор эшмәкәрлеге тураһында отчет, статистика материалдары, кәңәшмә һәм комитет документтары, шул иҫәптән Ассамблея башҡарма комитеттарының отчеттары, ҡарарҙарының һәм резолюцияларының йыйынтыҡтары.
Бынан тыш, Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы «Бюллетень ВОЗ», «Хроника ВОЗ», «Международный форум здравоохранения», «Здоровье мира», «Ежегодник мировой санитарной статистики» журналдарын, докладтар һәм техник монографиялар серияһын нәшер итә.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы милли һаулыҡ һаҡлау системаларының әүҙем ярҙамы менән һаулыҡ һаҡлауҙа күп кенә мөһим мәсьәләләрҙе хәл итеүгә өлгәшә .
малярияға ҡаршы көрәштә һиҙелерлек уңыштар бар: уның таралышы 2 тапҡырға тиерлек кәмегән, 6 йоғошло ауырыуҙарға ҡаршы иммунлаштырыу программаһы, ВИЧ-ты асыҡлау һәм уның менән көрәш ойоштороу, күп дәүләттәрҙә белешмә-мәғлүмәт үҙәктәрен булдырыу, беренсел медик-санитар ярҙам күрһәтеү, медицина мәктәптәрен, уҡыу курстарын ойоштороу һәм башҡалар булдырылған.
Был ҡуйылған маҡсатҡа өлгәшеүҙә төп ролде илдәргә консультатив, техник һәм эксперт ярҙам күрһәтеү, шулай уҡ кәрәкле мәғлүмәттәрҙе биреү, мөһим проблемаларҙы илдә хәл итеү өсөн унда һаулыҡ һаҡларға өйрәтеү алып барыу үтәй.
Бөгөн Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы милли һаулыҡ һаҡлау системалары эшмәкәрлегенең иң мөһим йүнәлештәре — ВИЧ/СПИД, туберкулез, малярия , һау-сәләмәт йөклөлөккә булышлыҡ, әсә һәм балаларҙың, үҫмерҙәрҙең һаулығы, психик һаулыҡ, хроник ауырыуҙар
Х быуат башында тағы ла ике хөкүмәт-ара һаулыҡ һаҡлау ойошмаһына нигеҙ һалын: 1902 йылда Панамерикан санитария бюроһы , 1907 йылда — Европала Йәмәғәт гигиена бюроһы булдырыла.
Беренсе донъя һуғышынан һуң, 1923 йылда Милләттәр Лигаһының Халыҡ-ара һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эшләй башлай), ә Икенсе донъя һуғышы тамамланғандан һуң, 1946 йылдың июлендә Нью-Йоркта Халыҡ-ара һаулыҡ һаҡлау конференцияһы ҡарарына ярашлы Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһын булдырыу тураһында ҡарар ҡабул ителә.
1948 йылдың 7 апрелендә Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының Уставы ратификациялана, шул ваҡыттан алып 7 апрель көнө «Бөтә донъя сәләмәтлек көнө» тип билдәләнә.
Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге милләт-ара хеҙмәттәшлек мәсьәләләре менән иң беренсе булып, 1839 йылда барлыҡҡа килгән Константинополь һаулыҡ һаҡлау юғары советы тора.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының төбәк бюроһы ултырышы эшендә һәр хөкүмәт ағзаһы йәки ассоциялы вәкәләтле ил ағзаһы, шул иҫәптән тулыһынса танылмаған дәүләт вәкилдәре ҡатнаша.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы Уставына ярашлы Генераль директор Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ассамблеяһы сессияһында Башҡарма комитет тәҡдиме буйынса тәғәйенләнә.
Башҡарма комитет тәҡдимдәрҙе ҡарап сыға башта, артабан кандидаттарҙың ҡыҫҡаса исемлеген төҙөп, улар менән һөйләшеүҙәр үткәрә, кандидаттарҙың физик торошона баһа яһай.
БМО-ла ағза булған илдәр бөтәһе лә , Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының Уставын ҡабул иткәндән һуң, уға ағза булып инә ала, ә Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһына БМО-ла ағза булмаған илдәр Генераль ассамблеяның күпселек ябай тауышына лайыҡ булған осраҡта ғына ағза булып инә ала.
Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр субъекты булмаған территориялар, Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһына ассоциатив ағза итеп, был ойошманың берәй ағзаһы йәки был территорияларҙың халыҡ-ара мөнәсәбәттәр өсөн яуаплылығы булған хоҡуҡлы органдар исеменән яҙылған ғаризаһы буйынса ғына, ҡабулителә ала.
Төбәк директоры һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәренең һәм/йәки башҡа махсуслаштырылған төбәк бүлексәһе һәм һаулыҡ һаҡлау үҙәктәре белгестәре менән етәкселек итә һәм уларҙың эшен контролдә тота.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының Генераль директоры һәм башҡа төбәк бюроларының етәкселәре менән бер рәттән, һаулыҡ һаҡлауҙы туранан-тура күҙәтеү функцияларына эйә.
Шуларҙың 28 проценты — Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы дәүләт-ағзаларының иғәнәһе, ә 72 % — БМО һәм хөкүмәт-ара ойошмаларҙың, фондтарҙың, урындағы идара органдарының, шәхси секторҙарҙың һәм процентынан алынған килемдән тора.
Һаулыҡ һаҡлау системаһын үҫештереү милли һаулыҡ һаҡлауҙың төп принциптары резолюцияһына ярашлы алып барыла, ул резолюцияла дәүләт яуаплылығы, профилактик саралар, фән ҡаҙаныштарын файҙаланыуҙа халыҡтың ҡатнашыуы аныҡ күрһәтелгән;
Күпселек ҡарарҙар төбәк кимәлендә ҡабул ителә, шул иҫәптән, Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының бюджетын аныҡ төбәк йыйылышы ағзалары тарафынан тикшереп ҡабул итеү.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы — үҙ эсенә 194 дәүләтте ағза итеп тотҡан Берләшкән милләттәр ойошмаһы; төп функцияһы — Ер халҡының һаулығын һаҡлау проблемаларын хәл итеү.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының махсуслаштырылған төркөмөнә шулай уҡ ЮНЕСКО ( БМО-ның мәғариф, фән һәм мәҙәниәт мәсьәләләре буйынса ойошмаһы), Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы , ЮНИСЕФ инә.
2008 йылдан башлап Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы менән идара итеүҙең нигеҙенә алты йыллыҡ ҡыҫҡа мөҙҙәтле стратегия планы һалынған , шул иҫәптән ике йыллыҡ бюджет осороноң өс күләме һалынған.
Де́мпинг — тауарҙы тышҡы һәм эске баҙарҙа ташламалы, яһалма рәүештә килешенгән, донъя баҙарындағы уртаса ваҡлап һатыу хаҡына ҡарағанда ла кәметеп, кайһы ваҡыт үҙ ҡиммәтенән дә арзаныраҡ хаҡҡа һатыу.
Конкуренттарын кыҫырыҡлап сығарғансы йәки улар менән килешүҙәр төҙөүгә ирешкәнсе фирмалар һәм дәүләт йыш ҡына, бер тапҡыр булһа да, ҡыҫҡа вакытлы демпинг сараһы ҡуллана.
Валюта демпингы ваҡытында сит илгә тауар сығарыу донъя хаҡтарынан түбәнерәк хаҡҡа махсус кәметелгән валюта курсы менән ғәмәлгә ашырыла, сит илгә тауар сығарыусы илдең эске баҙарында аҡса ҡиммәте тышҡы баҙарҙағы валюта хаҡына ҡарағанда тиҙерәк төшә.
Күп кенә илдәр сит илгә тауарсығарғандағы юғалтыуҙарҙы айырым тауарҙарға ғына түгел, бәлки сәнәғәттең һәр тармағын, гөмөмән, иҡтисадты субсидиялаү юлы менән ҡаплай.
Демпинг нәтижәһендә Рәсәйҙә еңел сәнәғәт фабрикалары, ҡошсолоҡ фабрикалары үҙ продукцияларын һата алмайынса, етештереү күләмен ҡыҫҡартырға йәки бөтөнләй түҡтатырға мәжбүр була.
Рәсәй тауарҙарына ҡарата 2002 йылда Бөтә донъя сауҙа ойошмаһы тарафынан керетелгән 126 демпинг сикләүенең 15-кә яҡыны көкөртлө нефть, нефть продукттары, тире һәм күн әйберҙәр, авиация техникаһы сығарыу һ.
Уҙ илдәрендәге етештереүҙе яҡлау өсөн, бер төркөм Европа илдәре тарафынан шул илдәр араһында сығарыла һәм керетелә торған тауарҙың хаҡын көйләүсе тариф килешүе төҙөлә.
1917 йылдың декабрендә Бөтә башҡорт ойоштороу ҡоролтайы «Башҡортостандың автономиялы идараһы тураһында» ҡарарын ҡабул итә, уға ярашлы Башҡортостан мөхтәриәте туғыҙ кантондан тора: Барын-Табын , Бөрйән-Түңгәүер, Ете ырыу, Иҫкен-Ҡатай, Ҡыпсаҡ, Ҡыуаҡан, Тамъян, Туҡ-Соран һәм Үҫәргән.
1930 йылдың 20 авгусында кантон бөтөрөлә, уның территорияһы Арғаяш районы (Арғаяш, Губерна, Мөхәмәтҡолой улустары, өлөшләтә Ҡараболаҡ улусы) һәм Ҡоншаҡ районы составына инә.
1919 йылдың 20 мартындағы «Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү»гә ярашлы республика территорияһы 13 кантондан тора, уның араһында Арғаяш кантоны ла була.
Аяғы ҡыҫҡа, алғыһы 4 бармаҡлы, артҡыһы 5 бармаҡлы, оҙонораҡ һәм ҙурыраҡ; артҡы аяғының бармаҡтары, тышҡыһынан башҡа, йөҙөү ярылары м-н тоташтырылған.
Көньяҡ Америка тропик бүлкәттәренең субтропик һәм көньяҡ өлөшөнөң урман зонаһында таралған; Төньяҡ Америкала, Европала, Урта Азияла, Кавказ аръяғында һәм Төньяҡ Кавказда, Ҡырғыҙстанда һәм Тажикстанда яраҡлашҡан.
Ҡайһы бер осраҡтарҙа һыуыҡ ҡыш туҡлыҡлы нутрияларҙың бөтөнләй юҡҡа сығыуына килтерә, мәҫәлән, Скандинавияла һәм 1980-се йылдарҙа АҠШ-тың төньяҡ штаттарында.
Метафора — оҡшатыу һәм сағыштырыу нигеҙендә, һүҙҙең күсмә мәғәнәлә ҡулланылышы ; берәй оҡшашлыҡ нигеҙендә күсмә мәғәнәлә әйтелгән һүҙ йәки әйтем.
Художестволы телмәрҙә был һүҙҙәр бөтөнләйгә башҡа мәғәнә белдереп килеүҙәре мөмкин; ныҡ кешенең тойғоһон, хәрәкәтен билдәләү өсөн ҡулланыла, мәҫәлән, ныҡ ярата, ныҡ әрләнеләр; көмөш тамсылар, алтын яланы һ.
Мәҫәлән, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың үрҙә килтерелгән "елдәренә уның йүгән һалдыҡ, ҡырҙарында алтын үҫтерҙек" тигән шиғыр юлдарында алтын һүҙе иген мәғәнәһен бирә.
Алтын менән иген араһында төҫ оҡшашлығы бар,икенсенән, икеһе лә кешелек өсөн ҡиммәт: иген тормош сығанағы, ул тормош байлығы булараҡ ҡиммәтлелек яғынан алтын менән бер ҡатар ҡуйыла.
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре , Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты .
Ихсановтың фәнни тикшеренеүҙәре үҙәк нервы системаһы физиологияһын өйрәнеүгә һәм бактериаль интоксикациялар патогенезында һәм терапияһында уның ролен асыҡлауға, иртә ҡартайыуҙың үҫеш механизмдарын тикшереүгә һәм уны иҫкәртеү сараларын эшләүгә, онтогенетик үҫеш процесында диалектика закондарының сағылыу үҙенсәлектәрен өйрәнеүгә арналған.
«Берҙәм Рәсәй» Башҡ н төбәк бүлексәһенең Йәмәғәт ойошмалары м н берлектәге эшен координациялау өсөн Төбәк сәйәси совет эргәһендә Йәмәғәт берекмәләренең кәңәшмә советы төҙөлгән.
Партияның Башҡортостан төбәк бүлексәһе 2002 йылдың февраленән ижтимағи һәм сәйәси акцияларҙа, һайлауҙарҙа һәм референдумдарҙа ҡатнашыу, шулай уҡ дәүләт власы, урындағы үҙидаралыҡ органдарында граждандар мәнфәғәтен яҡлау юлы менән республика халҡын актив сәйәси тормошҡа йәлеп итеү маҡсатында ойошторола.
2001 йылдың декабрендә Мәскәүҙә «Берҙәмлек һәм Ватан союзы» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһын (2001 йылдың октябре «Берҙәмлек» һәм «Ватан» йәмәғәт берекмәләре менән «Бөтә Рәсәй» ижтимағи-сәйәси хәрәкәтен берләштереү юлы менән төҙөлә) үҙгәртеп ҡороу һөҙөмтәһендә «Берҙәмлек һәм Ватан — Берҙәм Рәсәй» партияһы булараҡ барлыҡҡа килә, 2003 йылдың декабре алып хәҙерге исемен йөрөтә.
РФ Дәүләт думаһына һайлауҙарҙа «Берҙәм Рәсәй» Башҡортостан Республикаһы ҙа 40 % ҡа яҡын тауыш йыйған ; Башҡортостан Республикаһы ҙың бөтә 6 бер мандатлы округы б са ш.
Славян телдәренең этимологик һүҙлектәрендә , борщ һүҙе үҫемлек атамаһынан килеп сыҡҡан: тәүҙәрәк борщ тип ашарға яраҡлы япраҡтары аҙыҡ итеп ҡулланылған балтырғанды атағандар (тәнде бешергән ситтән индерелгән төр Сосновский балтырғаны менән бутамаҫҡа).
Күрәһең, «бърщь» сөгөлдөрҙөң боронғо славян атамаһы тигән киң таралған фекерҙе халыҡ этимологияһына ғына ҡайтарырға кәрәк: боронғо славян һөйләштәре һүҙлектәрендә был мәғәнә теркәлмәгән , әммә украин теленә сөгөлдөр буряк тип тәржемә ителә.
Һуңғараҡ борщ ашын сөгөлдөр кеүәҫендә әҙерләгәндәр: уға һыу ҡушҡандар, ҡушымсаны балсыҡ көршәккә йә суйынсыҡҡа һалғандар, ҡайнатҡандар.
Сөгөлдөр һәм кәбеҫтә ҡулланылмай), кишер, картуф, һуған һәм помидор кеүек борщта мотлаҡ булырға тейешле ингредиенттарҙан башҡа, төрлө региондарҙа борщҡа тағы фасоль, алма, ташҡабаҡ, шалҡан, ҡайсаҡ болгар боросо ла ҡушалар.
Ҡара һәм ҡыҙыл борос, ҡыҙыл һәм хуш еҫле борос, укроп, петрушка һәм сельдерей , йыш ҡына һарымһаҡ кеүек ғәҙәттәге тәмләткестәрҙән башҡа, борщҡа любисток, кейәү үләне йәки юшан үләне , аҡ әрем , келән йә шыма ҡурай , базилик, майоран тигән тәмләткестәр ҙә ҡушыыла.
Христиан посты көндәрендә, һөтлө һәм итле аш тыйылғанда, борщты, сусҡа майы йә ит ҡушмай, тик көнбағыш майында, бәшмәк, ҡайсаҡ балыҡ өҫтәп, әҙерләйҙәр.
Украинала Раштыуа байрамына йола буйынса бәшмәкле борщты «ҡолаҡтар» тип йөрөтөлгән — йомортҡа ҡамырына эремсек һалып эшләнгән - варениктар (беҙҙә лә бар шундай аш: Әй-Йүрүҙән башҡорт ауылдарында ул ашты "ҡаҙан кәкереһе" тиҙәр) ҡушып тәҡдим итәләр.
Ҡыҙыл борщты картуфтан , кәбеҫтәнән, кишерҙән, һуғандан, петрушканан, укроптан һәм, мотлаҡ, — сөгөлдөрҙән , сөгөлдөр ҡушылғанға борщ ҡара ҡыҙыл төҫкә инә лә инде.
Ҡағиҙә булараҡ, ҡыҙыл борщты һөйәкле ит бульонында бешерәләр, тарихтан белеүебеҙсә, ул крәҫтиәндең ғәҙәти ашы булған һәм итле борщты байрамдарҙа ғына ашағандар, ғәҙәти көндәрҙә - һарымһаҡлап, һуғанлап, онталған сало ҡушып бешергәндәр.
Уны, әлбиттә, маринованный йә бешерелгән сөгөлдөрҙән, ҡайһы бер региондарҙа кефир һалалар, башҡа ингредиенттарын — яңы өҙөлгән укропты , йәшел һуғанды, петрушканы, һарымһаҡты сей көйө ҡушалар.
Фактик никах йәки теркәлмәгән никах , йыш ҡына терминологик яҡтан «гражданлыҡ никахы» тип аталмай — парҙар араһындағы мөнәсәбәттәр закон менән билдәләнгән процедураға ярашлы рәсмиләштерелмәгән.
Рәсәй Федерацияһының ғәмәлдәге Рәсәй Федерацияһының Ғаилә кодексына ярашлы, ир менән ҡатындың теркәлмәйенсә бергә йәшәүе никах хоҡуҡтарын һәм бурыстарын күҙалламай, ә никахта тыуған балаларҙың хоҡуҡтары никахтан ситтә тыуғандарҙың хоҡуҡтарынан бер нисек тә айырылмай (хатта икенселәренең хоҡуҡтары бер ни тиклем күберәк тә: әгәр атай йәки әсәй кеше вафат булһа, никахтары теркәлмәгн ғаиләлә тыуған балалар закон буйынса мираҫҡа дәғүә итә алмай, һәм теркәлгән никахта тыуған балаларға мираҫ өлөшө күберәк була).
Профессор Георгий Дерлугьян билдәләүенсә, элек «бөтә донъяла ғаилә, иң тәүге сиратта, социаль-иҡтисади берлек булып тора. Крәҫтиән ғаиләһеҙ бөтөнләй йәшәй алмаған. Ә ҡатын-ҡыҙ нисек йәшәр ине ғаиләһеҙ?».
быуаттың икенсе яртыһынан «ҡатын ҡыҙ мал таба һәм үҙен ҡарай ала башлай. Әгәр ире эскесе булһа йәки ғаиләһен ҡарай алмаһа, ул иренән китә ала һәм балаһын үҙе генә тәрбиәләй. Хәҙер кешеләр ғаилә тормошоноң һөйөүгә ҡоролоу мөмкинлегенә өлгәште. Элек был хаҡта хыялланырға ғына мөмкин ине. Ғәмәлдә һөйөү менән никах бер-береһенән айырылып торған ике төшөнсә ине».
Гражданлыҡ партнёрҙары, ҡағиҙә булараҡ, бер-береһенә ҡарата хоҡуҡ һәм бурыстарға эйә, ләкин уларҙың статусы ир һәм ҡатын булараҡ тигеҙләнмәгән.
РФ Ғаилә кодексының 40-сы, 42-се статьяларына ярашлы, ир менән ҡатын, никах контракты төҙөп, ҡануниәт менән билдәләнгән уртаҡ милек тәртибен (барлыҡ мөлкәткә, уның башҡа төрҙәренә, ир менән ҡатындың шәхси мөлкәтенә ҡарата өлөшләтә йәки айырым милекте билдәләү) үҙгәртә ала.
Бынан тыш, никах ваҡытында йәки уны тарҡатҡандан һуң, ғаилә сығымдарының күләме ир йәки ҡатындың бер-береһен аҡсалата аҫрау күләме, ваҡыты һәм төрҙәре билдәләнә ала.
Православиела, протестантизмда һәм католицизмда никах — изгелектәрҙең береһе — Никах — никах Ислам закондары буйынса никахлашыу, һәм был никахта йыш ҡына күп ҡатынлылыҡҡа юл ҡуйырға рөхсәт ителә.
Никах килешеүе — никахҡа инеүселәр йәки никахта тороусылар араһында төҙөлгән килешеү, никахта һәм уны тарҡатыу осрағында ир менән ҡатындың милек хоҡуҡтарын һәм бурыстарын билдәләй.
1917 йылдың 8 декабренән 20 декабренә тиклем Ырымбурҙа үткән Бөтә башҡорт съезында диндең дәүләттән айырылыуы һәм бөтөн диндәрҙең дә тиң хоҡуҡлығы тураһындағы 12-се һанлы постановление раҫланды.
1993-сө йылдың март айына тиклем Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты Ижтимағи-сәйәси үҙәк бинаһында (Фрунзе урамы, хәҙерге ваҡытта Зәки Вәлиди урамы, 40-сы һанлы йорт), унан һуң Сочи урамы, 43-сө һанлы йортта урынлаша.
Архитектура стиле — архитектураның үҙенсәлеге, айырым бинаны йәки архитектура ансамблен характерлаусы художестволы биҙәү сараларының, алымдарҙың тотороҡло бөтөнлөгө, дөйөмлөгө; был дөйөмлөктө аныҡлаусы билдәләр системаһы.
Тәүгеләрҙән булып грандиозлығы, ҡупшылығы, күләм һәм ритмдың, материал һәм фактураларҙың, яҡтылыҡ һәм күләгәнең контраслығы, бина һәм архитектура комплекстары композицияһындағы тантаналы асыҡлыҡ һәм бөтөнлөк менән айырылып тороусы бароккоһы стилдәрҙең архитектура формалары тарала.