polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1999 йылдың декабрендә Артур Әхмәтханов Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы идаралығы етәксеһе итеп тәғәйенләнә һәм был вазифаны 2005 йылға тиклем башҡара.
2016—2018 йылдарҙа полиция генерал-лейтенанты Артур Әхмәтханов — Волга буйы округының Милли гвардия ғәскәрҙәре командующийының ведомствонан тыш һаҡлауҙы һәм лицензия-рөхсәт эшен ойоштороу буйынса урынбаҫары.
2018 йылдың 22 октябрендә Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Артур Әхмәтхановты Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең вице-премьеры итеп тәғәйенләне.
2008 йылда Рәсәй Федерацияһы Президенты Указы менән Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһының эске эштәр министры итеп тәғәйенләнә һәм был яуаплы вазифала 2015 йылдың 11 декабренә тиклем эшләй.
Теләһә ниндәй органик матдәләрҙең окисланыуы һөҙөмтәһендә углекислый газ менән һыу барлыҡҡа килә, улар үҙ сиратында һулыш алыу системаһы ағзалары ярҙамында организмдан сығарыла.
Танау ҡыуышлығының үпкә эшмәкәрлеге өсөн тағы ла бер файҙалы эшмәкәрлеге — ул да булһа, тышҡы мөхиттең торошонан сығып, беҙ һулаған һауаны йылытыу һәм дымландырыу.
Ҡаты ҡысҡырыу тауыш ярылары өсөн зарарлы: улар ныҡ тартыла һәм, бер-береһенә яҡынайып, бәрелә һәм ышҡыла, һөҙәмтәлә улар үҙҙәренә үҙҙәре зыян яһай.
Кеше телмәре өндәренең тамам формалашыуы тамаҡ, тамаҡ өҫтө, ауыҙ һәм танау ҡыуышлыҡтарында, тел, ирендәр, аҫҡы яңаҡ торошо үҙгәргәндә хәсил була.
Күкрәк ҡыуышлығында урынлашҡан үпкә һәм һауа үткәреү юлдары: танау ҡыуышлығы, тамаҡ өҫтө, ҡурылдай, боғарлаҡ, — һулыш алыу системаһын тәшкил итә.
Курс үткәндә үтескә дәғүә итеүселәр финанс һәм ауыл хужалығы белемдәре ала, компанияны ойоштороусылар фекеренсә, был белемдәр хужалыҡтың һөҙөмтәлелеген күтәрә һәм ваҡ эшҡыуарҙарға табышлыраҡ эшләү мөмкинлеген бирә.
ил эсендә киң ҡулланыла торған ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәрҙе — һөт һыйыры һәм кәзә, ҡош-ҡорт, сусҡа, кролик һәм башҡа мал-тыуар аҫраусыларҙы, балыҡсылыҡ менән шөғөлләнеүселәрҙе финанслай; ауыл хужалығы техникаһы, шул иҫәптән һуғарыу һәм продукция эшкәртеү техникаһы алыуға, транспорт, шул иҫәптән мотоцикл, велосипед һ.
2010 йылда 7 500-ләп фермерҙы финансланы, атап әйткәндә, 1 834 һыйыр һатып алыуға кредит бирҙе, был уртаса фермерға килемдәрен ике-өс тапҡыр арттырырға мөмкинлек асты.
үҫешеүсе һәм алдынғы илдәр араһында ресурстарҙың ғәҙел тапшырылыуын ойоштороу, шул иҫәптән үҫеш маҡсатында рәсми ярҙам күрһәтеү һәм бурыс йөкләмәләрен бөтөрөү;
тотороҡло һәм социаль үҫеш, сауҙаны субсидиялау, мәғлүмәт-коммуникация технологияларының үҫә барыусы роле һәм законһыҙ халыҡ-ара операциялар мәсьәләләре буйынса килешелгән глобаль сараларҙы тәьмин итеү.
1990-сы йылдарҙа «77 төркөмө» эшмәкәрлегендә йомшаҡ урындар барлыҡҡа килә, мәҫәлән, үҫешеүсе илдәрҙәге иҡтисади артталыҡты еңеү һәм финанс үҙаллылығына өлгәшеү өсөн социаль-иҡтисади трансформацияларҙың мөһимлеген аңлап етмәү күренә, социаль-иҡтисади һәм идеологик ориентация төрлөлөгө арҡаһында үҙ-ара ҡаршылыҡтар көсәйә, был уларҙың алдынғы илдәр һәм трансмилли компаниялар яғынан яһалған иҡтисади, сәйәси һәм башҡа төрлө баҫымдарға ҡаршы тороусанлығын кәметә.
Шуға ҡарамаҫтан «77 төркөмө» эшмәкәрлеге прогрессив әһәмиәткә эйә һәм донъя берләшмәһендә үҫешеүсе илдәрҙең уртаҡ позицияһын нығытыу өсөн объектив нигеҙ булып ҡала.
Төркөмдө ойоштороу тураһындағы ҡарар 1964 йылда Азия, Африка һәм Латин Америкаһының үҫешеүсе илдәре министрҙары кәңәшмәһендә ҡабул ителә, шул уҡ йылдың 15 июнендә БМО-ның Женева ҡалаһында үткәрелгән Сауҙа һәм үҫеш буйынса конференцияһының 1-се сессияһында рәсмиләштерелә.
«77 төркөмө» сиктәрендә күп милләтле предприятиелар, атап әйткәндә Латин Америкаһында, ике яҡлы һәм күп яҡлы дәүләт-ара сауҙа килешеүҙәре, шулай уҡ иҡтисадтың һәм хужалыҡтың төрлө тармаҡтарында килешеүҙәр, иҡтисади төбәк ойошмалары һәм союздары барлыҡҡа килә.
«77 төркөмө» эшмәкәрлегенең нигеҙендә үҫешеүсе илдәр араһындағы сауҙа-иҡтисади, финанс һәм техник хеҙмәттәшлек, шулай уҡ БМО органдары, уның сиктәрендә эш иткән ойошмалар конференцияларында, йыйылыштарында, халыҡ-ара социаль-иҡтисади мөнәсәбәттәр буйынса съездарҙа һәм форумдарҙа уртаҡ позицияларҙы булдырыу ята.
«77 төркөмө» министрҙарының беренсе кәңәшмәһе Алжирҙың баш ҡалаһында 1967 йылдың 25 октябрендә үтә, унда Алжир Хартияһы ҡабул ителә, был документта «77 төркөмө» яңы халыҡ-ара иҡтисади тәртип урынлаштырыуҙы үҙенең төп маҡсаты итеп ҡуя.
1976 йылда «77 төркөмө» министрҙары кәңәшмәһендә ЭСРС Декларацияһы һәм Программаһы раҫлана, артабан «Коллектив үҙтәьминәт һәм һөйләшеүҙәр өсөн сиктәр буйынса Аруш программаһы» ҡабул ителә.
2003 йылда Марракешта Көньяҡ — Көньяҡ хеҙмәттәшлеге буйынса Юғары кимәл конференцияһы үткәрелә, унда Марракеш декларацияһы һәм хеҙмәттәшлек буйынса Марракеш сиктәре ҡабул ителә.
«77 төркөмө» ағзаһы булған илдәрҙең «Көньяҡ — Көньяҡ» проекты сиктәрендә хеҙмәттәшлегенең маҡсаты — Көньяҡ халыҡтарының имен тормошон тәьмин итеү, төркөм ағзаларының берҙәмлеген нығытыу.
«Төньяҡ— Көньяҡ» йүнәлешендә һөйләшеүҙәр һәм диалог маҡсаты булып үҫешеүсе һәм алдынғы илдәрҙең глобаль партнерлығы нигеҙендә бөтә илдәрҙең хеҙмәттәшлегенә өлгәшеү тора.
Сайтта тауарҙың килеп сығыр алдынан, проект ағзалары ныҡ итеп фермер хужалыҡтарын декларируем нормаларға тура килеүен тикшерәләр, мәҫьәлән, культураларҙы ултыртҡанда ниндәй орлоҡтар ҡулланалар, баҡсаға нимә һибәләр һәм нимә менән ашлайҙар, ниндәй шарттарҙы мал тотола һәм башҡалар.
Компания үҙенең экологик сертификация системаһын төҙөй, төп ҡағиҙәләре: яһалма матдәләрҙе ашлама, пестицид, гербецид, фитогормон кеүек ҡулланыу тыйыла, йәшелсә төнәтмәләрен һәм ауырыуҙарға ҡаршы көрәш өсөн агротехник ысулдарҙы ҡулланыу ярай.
Шул уҡ ваҡытта һатып алыусының һатып ала торған продукция тураһында тулы мәғлүмәт алырға мөмкинселеге бар, фотографияларҙы һәм хужалыҡ һүрәтләүен ҡарай ала (һәр тауар абстракт ассортименттан түгел, ә конкрет хужалыҡтан булған конкрет фермерҙан һатып алына).
2011 йылда Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларында шул уҡ экологик яҡтан таҙа булған ауыл хужалығы продукцияларынан эшләнгән урыҫ ашханаһы ризыҡтарын бешереүҙә шөғөлләнгән махсус ресторандары асыла.
Мәҫьәлән, ресторан 125 стейк һатып алмай, уның урынына фермер бер түшке килтерә, шул түшкәне тулыһынса өлөштәргә бүләләр һәм һәр бер өлөштө гастрономик ҡағиҙәләр буйынса бешерәләр.
Эшҡыуарҙарҙың төп идеаһы — химик өҫтәмәләрҙән ирекле булған һәм ябай магазиндарҙа алып булмаҫлыҡ тиерлек, экологик яҡтан таҙа ауыл хужалығы продукцияһын һатыу өсөн бөтә кешеләр алырлыҡ майҙан эшләү.
ресторандары ла юғары билдәләнә, мәҫьәлән, «Коммерсантъ » гәзитенең күҙәтеүсеһе ресторанға биш йондоҙҙан дүртәүҙе бирә, был ресторандар әлеге геополитик фонда бик актуаль күренеүе һәм импортты алмаштырыу милли программаһына яҡшы инеүе тураһында әйтеп китә.
Улар үҙ мәҡәләләрендә һәм репортаждарында Көъбайыш илдәре Рәсәйгә ҡарата санкциялар индереү арҡаһында, кеүек ойошмаларҙың уңыштары бигерәк ҙур, тип билдәләп сығалар.
ЛавкаЛавка — Рәсәйҙә һәм башҡа илдәрҙә ауыл хужалығын, гастрономик ғәҙәттәрҙе кире ҡайтарыуҙы һәм үҫетереүҙе маҡсаты итеп ҡуйған социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһендә проект һәм фермерҙар кооперативы.
Төп аренаның хоккей майҙаны, трибунаһы , спортсмендар һәм тренерҙар өсөн ял бүлмәләре, судьялар өсөн айырым бокс, медкабинеты, 2 боҙ ҡойоу машинаһы өсөн гараж, конференц‑залы булған пресс‑үҙәк, аппарат‑студиялы комплекс, ресторан һ.
1996 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы; 1998—2007 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары, 1-се урынбаҫары; Рәсәй Федерацияһының бишенсе һәм алтынсы саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты.
Бында улар — быуаттарҙа Ҡазан ханлығы сиктәрен һаҡлап ханға хеҙмәт итеп, башҡа башҡорт ҡәбиләләре — байлар, бүләр һәм юрмыйҙар эргәһендә төпләнгәндәр.
Унан көнбайыштараҡ, Ырымбур губернаһының Минзәлә өйәҙендә Ыҡ йылғаһы буйында урынлашҡан Ирәкте улусының икенсе өлөшө Байлар, Бүләр, Ҫарайлы-Мең һәм Юрмый улустары менән уратылған була.
быуат аҙағында ирәктеләрҙең ҙур өлөшө Тере Танып һәм Беүә йылғалары араһына күсәләр, бында уларҙың ерҙәре гәрә, таҙ һәм танып ҡәбиләләре биләмәләренә күрше була.
Риүәйәттәр буйынса, был яҡтарҙа ирәктеләргә төньяҡта башҡа халыҡтар менән оҙаҡ көрәшергә тура килә, бигерәктә «мари ҡатын-ҡыҙҙарҙың яуы ҡаты булған» халыҡ хәтерендә ныҡ иҫтә ҡалған.
быуатта ирәкте ҡәбиләһенең башлығы Иҫән хан Ҡазан ханлығына Рус дәүләте менән көрәштә ҡорал менән ярҙам иткән, ә Ҡазан ҡолағас батша Иван подданлыҡҡа барған.
Ирәктеләрҙең ерҙәре — быуаттарҙа Бөрө, Бәләбәй һәм Минзәлә өйәҙҙәренә, ә 1798—1854 йылдарҙа, Башҡортостанда идара итеүҙең кантон системаһы осоронда — 1-се, 5-се, 10-сы һәм 11-се башҡорт кантондарына ҡарай.
Аралар: алпауыт, батыҡай, башҡорт, бохар, дауыт, дәүек, ишәле, ҡадырбай, ҡазанбай, ҡазан, күгән, сөрмәт, сөйөрмәт, тимрәш, типтәр, түңгәкле, яппар.
2011 йылда пенсионерҙар өсөн Рәсәйҙәге тәүге информацион сайтты төҙөү уйы тыуа, шул уҡ ваҡытта был проектың нигеҙләүсеһе, Анастасия Лазибная, «Мамушка» яуаплығы сикләнгән йәмғиәтен теркәй.
Мобиль сервистары компанияларының береһендә инвестицион директоры тәжрибәһен ҡулланып, Анастасия планлаштырылған порталды социаль бизнес кеүек эшләргә уйлай: «Мин волонтёрҙар башлауҙарына ышанмайым. Команданы берләштереү, уларҙан һорап булһын һәм яуаплылыҡ булһын өсөн кешеләргә түләргә кәрәк. Кешеләр яуаплылыҡ һәм ҡыҙыҡһыныу тойорға тейештәр».
«. » ярҙамында проект етәксеһе, Анастасия Лазибная, «Нисек оло йәштәге кешеләр өсөн „цифрлы донъяны“ асырға» тигән темаға «Социаль технологиялар теплицалары» митабын үткәрә, шунда «Бөтә йәштәр өсөн компания» тураһында һөйләй.
Компания табыш алыуға йүнәлтелмәгән, әммә авторҙар эшләгән бизнес-модель уңышлы була, уларҙың һанауҙары буйынса, 2015 йылдың дауамында проект зыянһыҙ эшләүгә һәм таҙа табыш алыуға сығырға тейеш, сөнки сайтты ҡарауҙар һәм һатып алырлыҡ тәҡдимдәр һаны күбәйеп тора.
Порталда бер-нисә уңайлыҡтар категорияһы тураһында мәғлүмәт бар: вакансиялар, сәйәхәт ҡылыуҙар, спорт, уҡыу курстары, банк уңайлыҡтары, страховкалау, медицина һәм кеше артынан ҡарау, бүләктәр һәм байрамдар — бөтә уңайлыҡтар һатып алыусының йәш үҙенсәлектәре буйынса махсуслаштырылған.
Уңайлыҡтар сорттарға айырыла һәм улар йәшәү урынын, хаҡын , характерын һәм күрһәтелгән уңайлыҡтар үҙенсәлеген һанаған интерактив эҙләү системаһы ярҙамында алып ташлана ала.
Компания халыҡ-ара социаль эшҡыуарҙар премияһының Рәсәй этабында ҡатнаша — финалға үтә алманы, әммә жюри ағзалары компанияны Рәсәйҙең иң яҡшы ете социаль бизнес ойошмалары исемлегенә керетә.
Даими рәүештә Рәсәй ҡалаларында компанияның эшселәре «Ни эшләп компанияға илле йәштән артыҡ булған белгесте алыу ҡыҙыҡ булыр» темаһына семинарҙар үткәрәләр, яңы партнерҙар менән килешеүҙәр төҙөйҙәр.
Ул — интернетта ресурстар каталогы һәм шул уҡ ваҡытта оло йәштәге кешеләргә уңайлыҡтар эшләргә әҙер булған коммерциялы һәм коммерциялы булмаған ойошмалар күпселеге менән булған эҙләү системаһы.
Асҡар мәктәбе директоры һәм уҡытыусыһы булып бер йыл эшләгәс, 1930 йылда Мәғариф Халыҡ Комиссариатында инспектор, 1932—1936 йылдарҙа «Культура революцияһы» журналы мөхәррире урынбаҫары вазифаларын башҡара.
Шул йылда ул К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына ситтән тороп уҡырға инә, уны 1940 йылда тамамлай һәм 9-сы мәктәптең талантлы педагогы булып өлгөрә.
Тыныс хеҙмәттең ҡәҙерен аңлаған һәм шуға һыуһаған хеҙмәткәр эштә өлгәшкән уңыштары өсөн «РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы» тигән исемгә лайыҡ була, Маҡтау грамоталары ала.
Ғәйнулла Ғөбәйҙулла улы Ишбулатов 1903 йылдың 9 сентябрендә хәҙерге Башҡортостандың Благовар районы Өйҙөрәкбаш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Мәскәүҙән көнсығышта һәм көньякта урынлашҡан ерҙәрҙе яулап алыу сәйәсәтен дауам итә, Ҡазан ханлығына бер нисә һөжүм ойоштора; 1506 йылғы һөжүме еңелеү менән тәмамлана.
1521 йылда Оло сик буйы кәртәләре төҙөлөшөн башлай, 1524 йылда Ҡазан ханлығы йоғонтоһонда булған сыуаштар ере сигендә, Сура йылғаһы тамағында, Васильсурск ҡәлғәһен нигеҙләй.
Литваға ҡаршы көрәштә үҙ маҡсатында файҙаланыу һәм үҙ кенәзлегенә яу-һөжүмдәрҙе булдырмау ниәтенән Ҡырым ханлығы менән яҡын мөнәсәбәттәр урынлаштыра, дипломатик килешеүҙәр төҙөүгә ирешә.
Ҡырым хандары нәҫеленән булған Сәхибгәрәй Ҡазан тәхетенә ултырғандан һуң ғына Ҡырым ғаскәре 1521 йылдың көҙөндә Мәскәүгә һөжүм ойоштора, Мәскәүҙә идараһы булып ҡалған баярҙарҙан йолом түләтә.
Киңерәк итеп алғанда «монгол теле» төшөнсәһе географик яҡтан ғына түгел, тарихи йәһәттән дә ҙур урын ала, уға быуатҡа тиклемге һәм — быуаттар арауығындағы барлыҡ монгол ырыу-ҡәбиләләре файҙаланған дөйөм монгол теле лә инә.
Был ғаилә түбәндәге төркөмдәргә бүленә: Төньяҡ-Монгол телдәре: бүрәт, ҡалмыҡ, ордос, хамниган, ойрат; Көньяҡ-Монгол телдәре: дагур, шира-югур, дунсян, баоань, ту; Әфғанстандағы могол теле башҡаларҙан бик ныҡ айырыла.
Классик боронғо монгол яҙмаһы монгол төбәктәренең көнсығыш яғында — Халхала һәм Эске Монголияла ҡулланыла башлай; Рәсәй империяһында ҡалған буряттарҙа яйлап боронғо яҙма монгол теленең урындағы тармағы барлыҡҡа килә.
быуаттарҙа ҡулланылған һынташтар теле — «дүрткел яҙма» ҡайҙы саҡ структура үҙенсәлектәре арҡаһында киң мәғәнәлә ҡулланылған монгол теленең айырым бер төрө булараҡ өйрәнелә.
1740—1750 йылдарҙа батша хөкүмәте башҡорт аҫаба ерҙәрен тартып алыу сәйәсәтен дауам итә, һалымдарҙы арттыра, ҡәлғәләр һәм заводтар төҙөлә, күскенселәр килеүенә булышлыҡ күрһәтә.
Мосолман руханиҙары властар күҙәтеүе аҫтында булғандар, ахундарҙың һаны дүртәүгә тиклем кәметелгән — улар барыһы ла хөкүмәт файҙаһына мәғлүмәт йыйырға тейеш булғандар.
1754 йылда сыҡҡан указға ярашлы башҡорттарға һәм мишәрҙәргә яһаҡ урынына хөкүмәттән ҡиммәт хаҡҡа тоҙ һатырға бойора һәм үҙҙәренә тоҙ сығарырға тыя.
1754 йылда Нуғай даруғаһы башҡорттары ихтилалға әҙерлек башлай, тиҙҙән улар Уҫы һәм Себер даруғалары халҡы менән бәйләнеш урынлаштыра, мишәрҙәр ҙә болаға ҡушыласаҡтары хаҡында белдерә.
Батша хөкүмәте ихтилалды баҫтырыр өсөн ҙур көстәр йыя башлай — 1755 йылдың авгусына ҡарата Ырымбур губернаторы И. И. Неплюев командаһында яҡынса 36700 һалдаттар, драгундар, казактар һәм мобилизацияланған крәҫтиәндәр була, шулай уҡ ҡаҙаҡтарҙы ла йәлеп итә.
Неплюев бүләктәр биреп ҡаҙаҡ ханын һәм аҡһөйәктәрен ихтилалсыларҙың барлыҡ мөлкәтен тартып алырға һәм уларҙың үҙҙәрен властарға тапшырырға саҡырған.
Һөҙөмтәлә баш күтәреүселәргә ҡаҙаҡтар менән дә карателдәр менән алышҡа инергә тура килгән, күптәрен каторгаларға йәки һалдат полктарына оҙатҡандар, уларҙың ҡатындарын һәм балаларын илдең үҙәк райондарына ҡоллоҡҡа таратҡандар.
Ихтилал Нуғай даруғаһының Бөрйән улусында 1755 йылдың 15 майында тоҡана, һуңыраҡ уға Түңгәүер, Үҫәргән, Бошман-Ҡыпсаҡ, Һыуын-Ҡыпсаҡ, Сәнкем-Ҡыпсаҡ, Ҡарағай-Ҡыпсаҡ, Гәрәй-Ҡыпсаҡ, Тамьян һәм Ҡатай улустары халҡы ҡушыла.
Батырша ихтилал башланғас та уҡ үҙенең ҡыйыуһыҙлығын һәм баҙнатһыҙлығын күрһәтә, шунлыҡтан Уҫы һәм Себер даруғаһында ихтилал киң ҡолас алмай, мишәрҙәр ҙә көрәшкә күтәрелмәйҙәр.
БМО-ның Иҡтисади һәм социаль мәсьәләләр буйынса департаментының 2013 йыл 11сентябрь баҫылып сыҡҡан мәғлүмәттәренә ярашлы, донъяла мигранттар һаны 232 миллион кеше булған.
коммерциялы булмаған ойошманы нигеҙләй һәм етәкләй, ойошманың маҡсаты — Һиндостан, Непал, Танзания, Мысыр, Малава, Сальвадор һәм Гватемала илдәрендә халыҡ өсөн арзан булған медик технологияларҙы таратыу.
Ул Ҡытай, Һиндостан, Непал, Мысыр, Танзания, Бангладеш һәм Гватемала илдәрендә күҙ артынан ҡарауҙа ҙур программалар эшләүҙә ҡатнаша, күҙ артынан ҡарауға арналған 300 тирәһе проектға зыянһыҙ эшләй торған тотороғло кимәлгә сығыуға ярҙам иткән уҡыу йорттары селтәрен барлыҡҡа килтерә.
Дэвид Грин — «йәлләү капитализм» идеяларына эйәреп барып, донъяның иң ярлы ҡатламдары һәм зәғиф кешеләр өсөн һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә инженер һәм бизнес хәл итеүҙә шөғөлләнгән Америка социаль эшҡыуары һәм менеджер.
Грин төрлө ваҡытта ойошторған предприятиелар хирургик тегеү материалы, тлау аппараттары эшләйҙәр, ҡояш энергетикаһы өлкәһенә хәл итеүҙәр һәм донъяның насар һаҡланған ҡатламдарына башҡа тауарҙар ташый.
Ҡыҙҙары Халы, Бүлбүл һәм Нергисшаһ; Мостафаның тәбиғи үлем менән үлеүе тураһында билдәле булһа ла, ул Гедик Әхмәт-пашаның ҡатынын көсләгәне өсөн язалап үлтерелә, тигән имеш-мимештәр йөрөй.
Был никахтан Мәхмүт-челеби тыуа; бынан тыш, Гәүһәрҙең һәм Мәхмүттең улы булып тора, ул Гәүһәрҙең ҡыҙ туғаны Айнишах-солтанға, солтан Баязид ҡыҙына өйләнә.
Эске идаралыҡта солтан дөрөҫ хакимиәт индерергә, ришүәтселекте бөтөрөргә, пашаларҙың үҙәк власҡа буйһоноуы фиктив рәүештә түгел ә ғәмәлдә булыуын эшләргә тырышҡан.
Мәхмүт хакимлығы осоро үҙ-ара низағ һуғыштары менән, шул иҫәптән янина пашаһы Ғәли һәм Мысыр пашаһы Мөхәмәтғәле менән көрәш; Рәсәй империяһы менән ауыр һуғыштар ; был дәүерҙә Ғосман империяһы Грецияны, Сербияны, Молдавия һәм Валахияны, фактик рәүештә Мысырҙы юғалта.
Мәхмүт иң мөһим реформаларының береһе — хәрби реформа: 1826 йылда ул янычарҙарҙы юҡ итә һәм йыйылма ғәскәр төҙөй, уларҙы ойоштороу өсөн европа инструкторҙарын, шул иҫәптән Мольткены, саҡыра.
Хәрби реформалар һөҙөмтәһендә ғәскәрҙәрҙең иң кәрәкле булған осраҡта, Греция һәм Рәсәй империяһы менән һуғыштарҙы тамамлар өсөн Ғосман империяһының бер-ниндәйҙә тәжрибәле армияһы булмай.
Ғосман империяһының сәйәси һәм хәрби көсһөҙлөгө илде Европа өлгөһөндә реформалау кәрәклеген күрһәткән, һәм Мәхмүт ғосман солтаны Сәлим сәйәсәтен дауам итеү маҡсатында эш иткән.
1989—2000 йылдарҙа Яр Саллы ҡалаһында йәшәй, бында ул 1989 йылдан алып Яр Саллы ҡала мәҙәниәт йортоноң методисы һәм шул уҡ ҡаланың экперименталь концерт берекмәһе етәксеһе һәм солисы була.
Уның ҡартатаһы сығышы менән Көнбайыш Белоруссия крәҫтиәндәренән булған һәм профессор вазифаһында И. Н. Ульянов исемендәге Ульяновск дәүләт педагогия институтында уҡытҡан, биш тел белгән.
1996 йылдың ғинуарынан алып "Независимая газета"ла дини мәсьәләләргә бағышланған махсус бит алып бара, 1997 йылдың ғинуарынан — гәзиттең «НГ-религии» ҡушымтаһының яуаплы мөхәррире булып хеҙмәт итә.
Тәүтормош йәмғиәте — кешелек тарихында яҙыу барлыҡҡа килгәнгә тиклемге осор, унан һуң, яҙма сығанаҡтарға нигеҙләнеп, тарихи тикшеренеүҙәр үткәреү мөмкинлеге асыла.
«Тарихҡа тиклемге» тигән һүҙбәйләнеште киң мәғәнәлә, Ер барлыҡҡа килгәндән алып, яҙма уйлап табылмаҫ элек булған теләһә ниндәй осорға ла ҡулланырға мөмкин, ләкин тар мәғәнәлә — фәҡәт кешенең тәүтормош осорона ҡарата ғына ҡулланыла.
Ғәҙәттә контекста, яҙма булдырылмаҫ элек ҡайһы осор ғына ҡаралыуын аңлатҡан күрһәтмә бирәләр, мәҫәлән, «миоцен тәүтормош маймылдарын» йәки "урта палеолит « .
Билдәләмә буйынса, был осор тураһында замандаштар ҡалдырған яҙма сығанаҡтар булмағанлыҡтан, археология, этнология, палеонтология, биология, геология, антропология, археоастрономия, палинология фәндәре мәғлүмәттәренә таянып ҡына белеп була.
Бро́нза быуаты — мәғдән ятҡылыҡтарынан алынған баҡыр һәм ҡурғаш кеүек металдарҙы эшкәртеүҙең яҡшырыуы һәм уларҙан бронза алыу арҡаһында бронзанан эшләнгән ҡоралдар барлыҡҡа килгән осор.
Мәҫәлән, Адам Фергюсон, һуңынан Льюис Морган тарихты өс этапҡа: ҡырағайлыҡ, вәхшилек һәм цивилизация, шуның менән тәүге ике стадияларҙың һәр береһен Морган өс баҫҡысҡа бүлеүҙе ҡулланған.
Тәүтормош йәмғиәтте хәҙерге заман тикшеренеүселәре, кешелек йәмғиәтенең традицион периодизацияһын кире ҡағыусы нео-тарихсылар, шуға оҡшаш йәмғиәт ҡоролошон һәм общиналар, тәүтормош йәмғиәттәге община милекселеген танымай, һәм артабан, тәүтормош йәмғиәте булмағанлыҡтың ҡанунға ярашлы һөҙөмтәһе булараҡ — быуат аҙағына тиклем, донъяның, Рәсәйҙе лә индереп, күпселек дәүләттәрендә, минимум неолит осоронан бирле, общиналарҙа ауыл хужалығы ер эшкәртеүе булғанлығын кире ҡаға.
Община-ырыу ҡоролошоноң тарҡалыу эпохаһы (малсылыҡ, һабан менән ер эшкәртеү һәм металл эшкәртеү, зарождение элементов эксплуатация һәм хосуси милекселек элементтарының барлыҡҡа килеүе — хәҙерге заман классификацияһы буйынса һуңғы мезолит һәм неолит).
Тәүтормош ҡоролошоноң дөйөм кешелек периодизацияһы мәҙәниәт үҫеше шәбәйгән һәм төрлө халыҡтарҙа төрлө темпта барған мезолитта тамамлана тип иҫәпләнә хәҙерге заманда.
Шуның менән бергә, бер үк ваҡытта барлыҡҡа килгән мәҙәниәттәр үҫештең төрлө баҫҡысында булыуы мөмкин, мәҫәлән, неолитик мәҙәниәттәр халколитик йәки Бронза быуаты мәҙәниәттәәре менән күрше урынлашыуы мөмкин.
Был принцип буйынса кешелек тарихы нигеҙҙә иртә таш быуат , урта таш быуат , һуңғы таш быуат , урта таш быуат , яңы таш быуат , һуңғы яңы таш быуат , баҡыр быуаты , Бронза быуатына һәм Тимер быуатҡа бүленә.
Ниндәй ҙә булһа мәҙәниәттең, әгәр ул яҙма булдырмаған булһа, фәҡәт башҡа халыҡтарҙың яҙма ҡомартҡыларында ғына телгә алынһа, тәүтормош осороноң ахырғы стадияһын „прототарих“ .
Власть барлыҡҡа килгәнсегә тиклемге йәмғиәт ҡоролошона ҡарата тәүтормош ҡоролошо терминын алмаштырыу өсөн, ҡайһы бер тарихсылар „ҡырағайлыҡ“, „анархия“, „тәүтормош коммунизмы“, „цивилизацияға тиклемге осор“ һ.
Морган аңлайышлы телмәр барлыҡҡа килеүҙе кешелек йәмғәите үҫешенең иң иртә стадияһы тип атаны, ә урта дәрәжәле ҡырағайлыҡ осоронда утты һәм балыҡ аҙығын ҡулланырға өйрәнеү, ә ҡырағайлыҡ осороноң юғары баҫҡысында — уҡ-йәйә уйлап табыу.
Уның Низшая ступень варварства по его классификацияһы буйынса вәхшилек йәки залимлыҡтың түбәнге баҫҡысы көршәкселек сәнғәтенән, вәхшилектең урта баҫҡысы — игенселек һәм малсылыҡҡа күсеүҙән, ә юғары баҫҡысы — тимер ҡулланыуҙан башлана.
Һунарҙа координация ярҙамы биргән хайуандарҙың сигнал теле урынына кешеләр тел аша абстракт төшөнсәләр: „ғөмүмән таш“, „ғөмүмән йәнлек“ аңлатыу мөмкинлегенә эйә була.
Тәүтормош йәмғиәте мәғлүмәттәре шәхестәргә бик һирәк ҡағылғанлыҡтан һәм хатта этностар тураһында нимә булһа ла һөйләмәгәнлектән, кешелектең тәүтормош дәүеренең төп социаль берәмеге булып археологик мәҙәниәт тора.
Был дәүерҙең Бронза быуаты йәки Тимер быуаты кеүек осорҙарға бүлеү терминдары ретроспектив һәм күп дәрәжәлә шартлы, ә уларҙы тәңгәл билдәләү тикшереү предметы булып тора.
Традицион тарихсылар, марксистар, марксист булмағандар фекеренсә, был осор йәмғиәтенең бөтә ағзалары ла етештереү сараларына тиң мөнәсәбәттә торған, һәм „тәүтормош коммунизмы“ тип аталған йәмғиәттең продуктын алыу ысулы барыһы өсөн дә тигеҙ булған.
Дөйөмләштерелгән милекле һәм власть, цивилизация, дәүләт, хосуси милек барлыҡҡа килмәгән тәүтормош йәмғиәте төрөн төрлөсә атауға бәйле, власть барлыҡҡа килеүе тураһында төрлө классик мәктәп һәм теорияарға ҡараған тарихсылар араһында был йәмғиәт ҡоролошон „тәүтормош община ҡоролошо“ тигән термин менән атау дөйөм ҡабул ителгән.
Яҙма төрлө халыҡтарҙа төрлө осорҙа барлыҡҡа килгәнлектән, күп мәҙәниәттәргә тарихҡаса булған дәүер термины йә ҡулланылмай, йә уларҙың мәғәнәһе һәм ваҡыт сиктәре дөйөм кешелеккә ҡағылғандар менән тап килмәй.
Урыҫ телле әҙәбиәттә һирәк ҡулланылған „пратарих“ „тәүтормош йәмғиәте“ төшөнсәһенең синонимы, әммә сит ил әҙәбиәтендә шуға оҡшаған терминдарға ҡарағанда һирәгерәк ҡулланыла.
Пётр Бойков менән Игорь Забоев эшҡыуарҙарҙың төп халыҡ-ара конкурсының Рәсәйҙәге этабында «Экология һәм сәләмәтлек» номинацияһында еңә, март айында Дубайҙа уҙған халыҡ-ара конкурсының финалына үтә.
2015 йылдың мартында, Воронеж өлкәһенең бәләкәй һәм урта бизнес өлкәһендәге төп компания булараҡ, «Картон Черноземье» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Петербург Бәләкәй һәм урта бизнес партнериатының экспонентташы булды һәм губернатор Алексей Гордеев етәкселек иткән делегация составына инде.
Майҙа Пётр Бойков Мәскәүгә Бөтә Рәсәй Социаль эшҡыуарҙар слётына саҡырыу алды, унда «Беҙҙең осорҙа икенсел сеймалды айырып йыйыуҙың көнүҙәклеге» тигән темаға телмәр менән сығыш яһаны.
Бынан тыш, Пётр Бойков менән Игорь Забоев, «Картон Черноземье» йәмғиәтен нигеҙләүселәр булараҡ, «Яҡшылыҡ импульсы» Бөтә Рәсәй премияһының «Социаль эшҡыуарлыҡ үҫешенә индергән шәхси өлөш өсөн» номинацияһында икенсе урынға лайыҡ булды.
2013 йылда «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалары фондының Бөтә Рәсәй социаль эшҡыуарҙар конкурсында еңеү яулай һәм өс йылға бирелгән 4 миллион 250 мең һумлыҡ процентһыҙ заёмға эйә була.
Һәр контейнер күләме буйынса стандарт ҙурлыҡтағы өс бакка тиң ныҡлы тоҡтан ғибәрәт, тоҡ махсус соҡорға урынлаштырылған, ер өҫтөнә уның люк менән ҡапланған ауыҙы ғына сығып тора.
Был инновацион технология икенсел сеймал йыйыуҙы уңайлаштыра һәм, йорт алдында теҙелеп ултырған иҫке йәмһеҙ бактарҙан ҡотолоп, контейнер майҙансыҡтарын тәртиптә тотоу мөмкинлеген бирә.
Артабан тигән фин компанияһы менән Семилуки утҡа сыҙамлы әйберҙәр заводы территорияһында ошондай сүп контейнерҙары сығарыу цехы асыла — ҡорамалдар һатып алыуға 10 миллион һум инвестиция һалына.
Предприятиеға сеймалды 5 , «Роснефть», Воронеж өлкәһендәге «Сбербанк», РЖД, йәмәғәт туҡланыуы предприятиеларынан «Русский аппетит» һәм «Макдональдс» кеүек эре компаниялар бирә.