polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Интернет аша башҡа сервистарға берегеү мөмкин (видеошылтыратыуҙы, һөйләшкән ваҡытта, аудиоконференция барғанда хәбәрҙәр һәм мәғлүмәттәр менән алмашыуҙы, адрес кенәгәһе ҡулланыуҙы һәм башҡа абунасылар шылтыратыу ҡабул итә аламы-юҡмы икәне тураһында мәғлүмәт алыуҙы ла индереп).
Р.Йәнғужиндың монографияларында Көньяҡ Уралда тәүге башҡорт ҡәбиләләре һәм ырыуҙарының бик ҡатмарлы барлыҡҡа килеү процессы, уларҙың бер халыҡ булып ойошоу һәм Рәсәй дәүләте составындағы халыҡтарҙың бер өлөшөнә әйләнеү тарихы тикшерелә , «Этнография башкир» , «Происхождение башкирского народа» , «Этнический состав населения Башкортостана» һәм башҡа).
Р. Йәнғужин фәнни хеҙмәттәрен тәбиғәт объекттарын, матди мәҙәниәт ҡомартҡыларын, генеалогия яҙмалары- башҡорт ғаиләләре һәм ырыуҙары шәжәрәләрен, башҡорт халҡының ауыҙ- тел ижадын, этногенетик ҡарһүҙ һәм легендаларын тәрән өйрәнеп, уларға нигеҙләнеп яҙа.
Башҡорттарҙың 16-сы быуаттан башлап, Рәсәй дәүләте составында йәшәүе, уларҙың халыҡ булараҡ ойошоуына, ер милке менән бәйле мөнәсәбәттәрҙең үҫешенә килтерә.
Ғалим ер биләүҙең дөйөм формалары ҡыҫырыҡланып, ерҙең феодалдар ҡулына күсеүен, халыҡтың хоҡуҡтары боҙолоп, ерһеҙ ғалыуы, аҫаба башҡорттарҙың бөлгөнләккә төшөү тарихын ентекләп тасуирлай.
Пофессор Йәнғужин юғары квалификациялы тарихсылар әҙерләүгә тос өлөш индерә, уның етәкселегендә ундан ашыу кандидатлыҡ диссертацияһы әҙерләнеп, яҡлана, бер нисә докторлыҡ диссертацияһы ғалим иҫән саҡта яҡланылып өлгөрмәй ҡала.
Ғалимдың эштәренең икенсе йүнәлеше- иҡтисади үҫештең төрлө этаптарында башҡорт халҡының хужалыҡ һәм ер эшкәртеү тарихын өйрәнеү (Традиционный хозяйственный уклад башкир столетия. Уфа, 1979; Хозяйство башкир дореволюционной России. Уфа, 1989; Земледелие и земельные отношения башкир в первой половине в. Уфа, 1998 и др.).
Ишембай ҡалаһындағы 3-сө һанлы башҡорт мәктәбен (хәҙерге Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия-интернатын) 1959 йылда алтын миҙал менән тамамлай.
Үҙ хеҙмәттәрендә ғалим Башҡортостан, Рәсәй, Көнсығыш һәм Европа илдәре ғалимдарының, шул иҫәптән урта быуат ғалимдарының, хеҙмәттәренә таянып, башҡорт халҡының этнографияһы тарихын бик алыҫ дәүерҙән алып, бөгөнгәсә яҡтырта.
1968 йылдан алып Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетында эшләй: 1990 йылдан башлап СССР тарихы кафедраһы, 1991 йылдан — Башҡортостан Республикаһы тарихы һәм этнография кафедраһы мөдире.
Рим Йәнғужин- 500 -гә яҡын фәнни эш авторы, шул иҫәптән башҡорттарҙың хужалыҡ һәм социаль тормошо, Башҡортостан тарихы буйынса 11 монография яҙған киң билдәле ғалим-этнограф.
Суахили теленең уңышлы таралыуына күпселек һөйләшеүселәрҙең уны «дөйөм африкан» тип кенә түгел, ә бер ниндәй тар этник төркөм менән бәйле булмаған нейтраль тел итеп ҡабул итеүе лә булышлыҡ итә.
Бөгөнгө көндә суахили лексикаһында һәм грамматикаһында ғәрәп йоғонтоһо асыҡ күренә, уның күләме ғәрәптәрҙең ҡеүәтле мәҙәни һәм дини йоғонтоһо менән аңлатыла.
Хәҙерге интерпретацияла уларҙың алтауһы исемдәрҙе берҙән-бер, бишеһе күплектә, бер класлы абстракт исемдәр өсөн, һүҙмә-һүҙ инфинитивтар класын һәм өс локатив класты билдәләй.
Көнсығыш Африка яр буйы этник суахилиҙары — быуаттарҙа үҙ мәҙәниәтен булдырған, был урындағы африка традициялары һәм көнсығыш йоғонтоһон берләштергән; ғәрәп яҙмаһын ҡулланғандар.
Этник-ара аралашыу теле булараҡ суахили теле Көнсығыш һәм Үҙәк Африкала, көнсығышта Һинд океаны ярҙарынан көнбайышта Конго Демократик Республикаһының үҙәк өлкәләренә тиклем, төньяҡтан Сомалиҙан көньяҡтан Мозамбикка тиклем киң территорияла таралған.
Һүҙ формаһына ҡараған исем класын билдәләү критерийы булып класс префиксынан торған килешеү сылбыры, теге йәки был класс өсөн сифат индексы, һүҙ тартынҡыһы, күрһәтеү алмашының ярашыуынан һәм посессивтан тора.
15 класс - — инфинитив класы; 7 класс йыш ҡына «әйбер» тип атала, уға йыш ҡына шундай «әйберҙәр» эләгә «ултырғыс», ләкин унда шундай һүҙ «эпилепсия»; - — күплек формаһы булмаған абстракт кластар префиксы бар
3 һәм 4 класс — «ағас» кластары тип атала, шулай уҡ ағас һәм үҫемлектәрҙән башҡа физик объекттарҙың шундайҙары инә «луна», «йылға», «йылға», һөҙөмтәлә семантик мотивацияһы һорау аҫтына ҡуйыла;
Суахили теленең рәүештәре йә бөтөнләй күрһәтелмәгән һәм телмәрҙең айырым өлөштәренең аныҡ формалары булараҡ квалификациялана, йә исемлектә бирелә һәм телдә ҙур әһәмиәткә эйә түгел.
Ставканың үтә юғарылығы объектив сәбәпле — ул ҡыҫҡа мөҙҙәтле үтесте хеҙмәтләндереүҙең ҙур сығымлылығына (эшмәкәрлек һөҙөмтәһендә һәр үтестән компания уртаса 400 һумдан 5 мең һумға тиклем эшләй), шулай уҡ үтестең ҡайтарылмау ихтималлығының юғары булыуына бәйле.
РФ Хөкүмәтенең «Рәсәй Федерацияһы финанс баҙары өлкәһендә дәүләт көйләүенең ҡайһы бер мәсьәләләре тураһында» («Финанс баҙарҙары буйынса федераль хеҙмәт тураһында положение» менән бергә) 29.08.2011 717 ҡарары.
Рәсәй Федерацияһы Финанс министрлығының «Физик берәмектәрҙең һәм юридик берәмектәрҙең аҡсаһын заем рәүешендә йәлеп итеүсе микрофинанс ойошмалары өсөн средстволарының етерлек күләмдә булыуының һәм ликвидлығының иҡтисади нормативтарын хисаплау тәртибен һәм уларҙың һанлы дәүмәлдәрен аҫлау тураһында» 30.03.2012 42н бойороғо .
Микрофинанслау баҙары ҡатнашыусыларының милли ассоциацияһы мәғлүмәттәренән күренеүенсә, Рәсәйҙә микрозаемдарға йыллыҡ ихтыяж күләме 250—300 млрд һум тәшкил итә.
Микрофинанс ойошмаһы — микрофинанслау эшмәкәрлеге алып барған, «Микрофинанслау эшмәкәрлеге һәм микрофинанс ойошмалары тураһында» федераль законда ҡаралған тәртиптә дәүләт реестрына индерелгән һәм фонд, коммерцияға ҡарамаған автономиялы ойошма, учреждение , коммерцияға ҡарамаған партнерлыҡ, хужалыҡ йәмғиәте йәки ширҡәт рәүешендә теркәлгән юридик берәмек.
Фонд, коммерцияға ҡарамаған автономиялы ойошма, учреждение , коммерцияға ҡарамаған партнерлыҡ, хужалыҡ йәмғиәте йәки ширҡәт рәүешендә теркәлгән юридик берәмек уның тураһында мәғлүмәттәр микрофинанс ойошмаларының дәүләт реестрына индерелгән көндән микрофинанс ойошмаһы статусын ала һәм был мәғлүмәттәр ошо реестрҙан алынған көндән микрофинанс ойошмаһы статусын юғалта.
Кредиттарҙың ҡайтарылыуын тәьмин итеү өсөн банк әйләнәле яуаплылыҡ системаһы ҡуллана: кредитор алыусыларҙың формаль булмаған төркөмдәре төҙөлә, уларҙың ағзалары бер-береһе өсөн яуап бирә һәм кәрәк саҡта бер-береһенә ярҙам итә.
Халыҡ-ара банк мәғлүмәттәре буйынса, донъяла 7 меңдән ашыу микрофинанслау ойошмаһы бар, улар үҫеш кисереүсе илдәрҙә һәм өсөнсө донъя илдәрендә йәшәгән 16 миллион самаһы кешене хеҙмәтләндерә.
Агентлыҡ финанс хеҙмәттәре күрһәтә, шул иҫәптән микростраховкалау, торлаҡ микрокредиттары биреү, һаҡлыҡ вкладтары, белем алыу һәм медицина хеҙмәттәренә иҫәптәр асыу менән шөғөлләнә.
Шулай уҡ микрокредитлау өсөн аҡсаның һаулыҡ һаҡлау, мәғариф һәм эсәр һыуҙы таҙартыу өлкәләрендәге бик мөһим гуманитар программалар иҫәбенән алыныуы ихтимал.
Кредит программалары ярлыларға матди хәлен яҡшырта төшөү мөмкинлеген бирә ала, ләкин улар инфраструктураға һәм башҡа төп социаль хеҙмәттәргә булған ихтыяжды ҡәнәғәтләндерә алмай.
Махсус ҡатын-ҡыҙҙарға төбәлгән микрокредитлау проекттары ла бар, сөнки, был проекттарҙы эшләүселәр фекеренсә, улар фәҡирлектән айырыуса ныҡ яфалана һәм ғаиләне ҡарауға киткән сығымдарҙың, бигерәк тә тулы булмаған ғаиләләрҙә, ҙур өлөшөн күтәрә.
Рәсәйҙә микрокредитлау микрофинанслау эшмәкәрлеге тип атала, уны микрофинанс ойошмаһы статусына эйә булған юридик берәмектәр һәм Рәсәй ҡануниәтенә ярашлы микрозаемдар биреү буйынса микрофинанслау эшмәкәрлеге алып барыуға хоҡуҡлы башҡа юридик берәмектәр тормошҡа ашыра
Ғәмәлдәге ҡануниәт тарафынан физик берәмектәрҙең һәм юридик берәмектәрҙең аҡсаһын заем рәүешендә йәлеп итеүсе микрофинанс ойошмалары өсөн средстволарының етерлек күләмдә булыуын һәм ликвидлығын хисаплау тәртибе һәм уларҙың һанлы дәүмәлдәре билдәләнә.
Кредит ойошмалары, кредит кооперативтары, ломбардтар, аҡса туплаусы торлаҡ кооперативтары һәм башҡа юридик берәмектәр микрофинанслау эшмәкәрлеген Рәсәй Федерацияһының бындай юридик берәмектәр эшмәкәрлеген көйләүсе ҡануниәтенә ярашлы тормошҡа ашыра.
Берләшкән Милләттәр ОйошмаһыныңГенераль Ассамблеяһы 2005 йылды Халыҡ-ара микрокредитлау йылы тип иғлан итте, бының менән ул микрокредитлауҙың бөтә донъялағы фәҡирлекте кәметеүгә индергән өлөшөн билдәләне.
Корпорацияға 1998 йылдың 2 сентябрендә нигеҙ һалынып, . домены 1997 йылдың 15 сентябрендә теркәлеүенә ҡарамаҫтан, эҙләү системаһы үҙенең тыуған көнөн икенсе көндә — 7 сентябрҙа ла, шулай уҡ 27 сентябрҙа ла билдәләй.
43-сө гвардия артиллерия полкы орудиеһы командиры гвардия сержанты Аскин Ғәйфетдин 1945 йылдың 12 ғинуарында Висла йылғаһы янындағы Сандомир плацдармындағы ҡаты һуғыштарҙа һәм бер нисә көндән һуң, 21 ғинуарҙа, Оппельн ҡалаһынан төньяҡтараҡ Одер йылғаһы аша сыҡҡанда айырыуса батырлыҡ күрһәтә.
12 ғинуарҙа ул өс пулемет һәм 40 дошман һалдатын юҡ итһә, 21 ғинуарҙа уның етәкселегендәге расчет Польша территорияһында Одер йылғаһын тәүгеләрҙән булып аша сыға һәм бер нисә дошман атакаһын кире ҡағыуға өлгәшә.
25 ғинуарҙа батарея составы, ҡамауға эләгеп, тулыһынса тиерлек һәләк була, гвардия сержанты Аскин бер орудиенан икенсе орудиеға күсеп, уҡсылар подразделениелары килеп еткәнгәнгә тиклем, бер нисә контратаканы кире ҡағыуҙа ҡатнаша.
Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Ғәйфетдин Аскин тыуған яҡтарына ҡайта һәм Нуриман районы Укәрле ауыл Советы рәйесе булып эшләй , артабан Нуриман МТС зонаһы буйынса КПСС-тың Нуриман районы комитеты секретары итеп тәғәйенләнә , һуңғараҡ район Советы башҡарма комитетында эшләй.
Ҙур булмаған фермерҙар һәм уларҙың берләшмәләре өсөн оҙайлы социаль, экономик һәм экологик тотороҡлоҡто башҡарған ауыл хужалыҡ компанияларыны инвестициялар яһауҙа шөғөлләнә.
фермер ассоцияцияларына һәм кооперативтарға, үҫеп барған һәм ҙур булмаған агросәнғәт компанияларына оҙайлы һәм ҡыҫҡа ваҡытлы кредиттар бирә, әлеге һәм киләсәк клиенттарҙы уҡыта, фермарҙарҙы эштең экологик ысулдарына этәрә, уларға үҫтергән уңышты яҡшы һатырға ярҙам итә.
2004 йылда Руанда ҡәһүә кооперативына кредит биреп, Африка баҙарына сыға, 2006 йылда Мексика һәм Үҙәк Америка фермерҙары өсөн уҡытыу программаһын башлай, шулай уҡ коммерциялы булмаған ойошма кеүек рәсми рәүештә теркәлә .
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 март Указына ярашлы командование ҡуйған һуғышсан бурыстарҙы өлгөлө үтәгәне һәм күрһәткән батырлығы өсөн гвардия лейтенанты Сайранов Садиҡ Уйылдан улына Советтар Союзы Геройы исеме, Ленин ордены бирелә .
Сайранов Садиҡ Уйылдан улы — Халхин‑Гол йылғаһы буйында 1939 йылғы совет‑япон ҡораллы бәрелешендә һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, уҡсылар полкының взвод командиры, гвардия лейтенанты.
Гвардия лейтенанты Садиҡ Сайранов Үҙәк фронтта, Мәскәү өсөн алыштарҙа , Круск дуғаһындағы алышта ҡатнаша, Белорус фронты составында Орша һәм Витебск ҡалаларын азат итә.
1944 йылдың 14 июлендә Неман йылғаһын Литваның Варена районындағы Мякирне ауылынан төньяҡтараҡ үҙ подразделениеһы менән ут аҫтында кисеп сығып, төп ғәскәрҙәр килеп еткәнсе плацдармды дошманға бирмәй тота.
Кешенең умыртҡа бағанаһы 5 бүлектән тора: муйын умыртҡалары , күкрәк умыртҡалары , бил умыртҡалары , ялғанып үҫкән һигеҙгүҙ умыртҡалары , ялғанып үҫкән 4-5 ҡоймос умыртҡалары.
Биология үҙенсәлектәре буйынса орлоҡло аҙ йыллыҡтарҙы (емештәре, орлоҡтары ярҙамында үрсегән һәм таратылған бер һәм ике йыллыҡ ҡый үләндәре), вегетатив аҙ йыллыҡтарҙы (орлоҡтар, шулай уҡ бүлбеләр ярҙамында: бүлбеле сырмалсыҡ, иренсәскә; һуғанбаштар менән:күп йыллыҡ миләүшәләр, эт ҡаҡыһы) һәм күп йыллыҡтарҙы (үҙәк тамырлылар: әсе әрем, ат ҡуҙғалағы; кәҫ үҫемлектәре:ҡайһы бер күрәндәр һәм ҡыяҡлылар; үренте тамырлы ҡый үләндәре: сысҡан кәрешкәһе, етенүлән һ.б.; тамырһабаҡлы ҡый үләндәре: баҫыу бөтнөгө, ҡамыш һ.б.) айырып йөрөтәләр.
Бер йыллыҡ ҡый үләндәре иртә яҙғыларға , һуң яҙғыларға , ужым һәм ҡышлаусыларға (көтөүсе муҡсаһы, ярут һ.б.; иртә яҙғы үҫентеләрҙең вегетацияһы шул уҡ уҡ йылда тамамлана, һуңғылары — ҡышлай) бүленәләр.
Туҡланыу ысулы буйынса паразит ҡый үләндәрен (һабаҡтарға, мәҫәлән, ҡылйебәк, йәки тамырҙарға, мәҫәлән, шомбоя, йәбешәләр), ярым паразиттарҙы айырып йөрөтәләр.
Республика биләмәһендә таралыуы буйынса барлыҡ культура сәсеүлектәрендә лә осраған , төньяҡ, (ялан шипкәне, йорт йондоҙҡайы, ваҡ бөрлөгән, ябай шәфәҡгөл, теленгән күҙлут, сыбар күҙлут, йәбешкәк бөрмәкәй һ.б.), көньяҡ райондарға тура килгән төрҙәр айырыла.
Ҡый үләндәре, мал аҙығы үҫемлектәрен ҡыҫырыҡлап, сабынлыҡтарҙың һәм көтөүлектәрҙең уңышын һәм туҡлыҡлылыҡ ҡиммәтен кәметә, уларҙың ағыулы төрҙәре хайуандарҙың ағыуланыуына килтерә.
Орлоғо күп була , орлоҡтары тупраҡта оҙаҡ һаҡлана, орлоҡ запасы ҙур ; вегетативюл менән үрсегән күп йыллыҡ ҡый үләндәре шулай уҡ вегетатив бөрөләре иҫәбенә бирешмәй.
Ҡый үләндәре яҙ дымлы, һыуыҡ һәм оҙайлы булғанда арта ; культиваторҙар менән эшкәртелгән рәт аралары киң булған аралыҡлы культуралар сәсеүлектәрендә бер йыллыҡ ҡый үләндәре күбәйә; пар баҫыуҙарында һәм күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәрендә кәмей.
Сәсеүлектәрҙең ҡыйланыуын контролдә тотоу өсөн агротехник , фитоценотик (конкуренцияға һәләтле күп йыллыҡ үләндәр, ужым арышы, рапс һ.б. менән ҡый үләндәре үҫешен тотҡарлау) һәм химик саралар үткәрелә.
Ауырыусылар араһында йәш үҫмерҙәрҙең һаны арта бара (Мәскәү өлкәһендәге йәш үҫмерҙәр араһында бындай ауырыуҙар менән ауырыусыларҙың һаны һәр 100 мең кешегә 800 кеше туры килә).
Бындай ауырыу менән ауырыусы пациенттарҙың социаль һәм матди хәле үҙгәрҙе (уларҙың финанс мөмкинлектәре артыу, ә әхлаҡ ҡағиҙәләре менән иҫәпләшмәүҙәре).
Бындай ауырыуҙар менән ауырыусыларҙы үҙ ваҡытында контрольгә алыуҙағы төрлө ауырлыҡтар (халыҡтың күсеп йөрөүе — миграция, күп кенә сит илдәргә еңел барыу мөмкинлеге һәм был ауырыуҙарҙы хөкүмәт медицина учреждениеларынән тыш дауалау мөмкинлектәре артыу һ.б.) барлыҡка килде.
Беренсел шанкр, ҡағиҙә буларак, аҙ һанда һәм ғәҙәттә ул енес органдарында була, һирәгерәк иренәрҙә, телдә, ауыз ҡыуышлығының лайлалы тышсаһында, муйын тирәһендә осорарға мөмкин.
Трихомонада — бер күҙәнәкле, хәрәкәтсән организм, ҡамсылылар классына керә, һәм ул эволюция барышында кешенең енес һәм һейҙек бүлеп сығарыу системаһында йәшәргә һәм үрсеүгә яйлашҡан.
Шулай ук трихомонадалар урын-ер һәм кейемдә — 24 сәғәт, спермала — 6 сәғәт, һейҙектә — 3 сәғәт, ә унитаз ултырғыстарында 1 сәғәткә тиклем йәшәргә һәләтле.
Гениталий герпесының беренсе стадияһындә тән тиреһендә һәм енес органдарының лайлалы тышсаһында ауырта торған ҡыуыҡсыҡтар барлыҡка килә, һәм, берәр аҙна үткәс, улар бот, арт һын тиреләренә лә күсә.
Бөтә Дөнья сәләмәтлек һаҡлау ойошмаһының Халыҡ-ара классификацияһы быйынса сифилис, гонорея, йомшаҡ шанкр , ҡаҫыҡ лимфогранулематозы, венерик гранулёма — классик венерик ауырыуҙар рәтенә керетелә.
Енес органдарын зарарлай торған йоғошло ауырыуҙар: һейҙек-енес юлдары хламидиозы, трихомониазы, һейҙек юлдары-гениталиялар кандидозы, һейҙек-енес юлдары микоплазмозы, гениталиялар герпесы, осло башлы кондиломалар, гениталияларҙағы контагиоз моллюсктар, һейҙек юлдары — гениталиялар шигелёзы, педикулёз һәм ҡосаңҡы.
Сифилис менән ауырығанда ҡан тамырҙары, айырыуса аорта ныҡ зарарлана, аорта стенаһы үҙенең ныҡлығын, һуҙылыусанлыған юғалта һәм ҡан баҫымынан әкренләп киңәйә, һуҙыла башлай, хатта өҙөлөргә лә мөмкин.
Нерв системаһының сифилис менән зарарлануы нәтижәһендә хәрәкәт координацияһы боҙола, йөрөш тотороҡлоғо бөтә, кеше тигеҙлеген юғалта, аунаҡлап йөрөй башлай; һөйләм боҙолоу, хәтер бетөү, иҫәпләү, яҙыу, уҡыуҙың насарланыуы, аҡылдың зәғифләнә барыуы — сифилис менән ауырыусы кеше өсөн типик күренештәр.
Бөтә Донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эксперттары мәғлүмәттәре быйынса, Ер шарында йыл һайын 200 млн-дан артыҡ кеше гонорея менән ауырый, һәм был һан йыл һайын арта бара.
Трихомоноз нәҫел ҡалдырыуға һәләтһеҙ булыуға, йөклөлөктөң төрлө тайпылыштарына, был ауырыу менән сирле бала тыуыуға, баланың үлеменә йәки уның аҡыл зәғифлегенә килтерергә мөмкин.
Венерик ауырыуҙар (мәхәббәт ауырыуҙары, — Венера — боронғо римлеләрҙә мәхәббәт алиһәһе) — йоғошло ауырыуҙарҙың айырым бер төркөмө, улар күбеһенсә енси юл менән күсәләр.
Венерик ауырыуҙарҙы «мәхәббәт ауырыуҙары» дип тә, ҡайһы саҡ «әхлаҡ ауырыуҙары» дип тә йөртәләр, сөнки был ауырыуҙарҙың таралыуына күбеһенсә әхлаҡи тотнаҡһыҙлыҡ, осраҡлы енси бәйләнештәр һ.
Ҡатын-ҡыҙҙарҙың тышҡы енес органдары ҡысыта, әсетә, аналыҡ еңсәһенән үтә күренмәле бүлендектәр сыға, һейҙек бүленеп сығыу йыш, ауыртыуҙар менән була, аналыҡ көпшәһе һәм аналыҡтың лайлалы тышсаһы ялҡынһына.
Гонококк ағыу бүлеп сығара, шунлыҡтан гонорея менән сирлеләрҙә, зарарлаған айырым урындар булыу менән бергә, хәлһеҙлек, аппетит юғалыу, баш ауыртыу ҙа күҙәтелә.
Ләкин боронғо кәбиләләрҙең ҡайһы бер яҙмалары, боронғо рәсем сәнғәте һурәттәре һәм боронғо кешеләрҙең һөйәк ҡалдыҡтарында билдәләнгән үҙгәрештәр был ауырыуҙың бик боронғо замандарҙан уҡ булыуы тураһында уйларга мөмкинлек бирә.
Енси юл менән күсә торған ауырыуҙар таралыуҙың профилактика саралары булып, бындай ауырыуҙар менән ауырыусыларҙы актив билдәләү, балалар һәм йәш үҫмерҙәргә дөрөҫ енси тәрбия биреү, венерик ауырыуҙар, уларҙы йоҡтороу юлдары тураһында әңгәмәләр, лекцияләр үткәреү һәм сәләмәт йәшәү рәүешен актив пропагандалау тора.
2010 йылда ААЙ «Либерти» компанияһы бөтә Рәсәй социаль эшҡыуарҙар конкурсында еңеү яулай һәм «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар фондынан 1,7 миллион һум процентһыҙ заём ала.
Бынан алып агенствоның һөҙөмтәлелеге бер миҙгелдә 200 турға тиклем артҡан, йыллыҡ әйләнеше 3 миллион һум тәшкил иткән, ә 2011 йылда 3,5 миллион һумға тиклем күбәйә.
Тәүге осорҙа фирма Германия туристарын Санкт-Петербург ҡалаһына саҡырыу менән шөғөлләнгән, компания хеҙмәткәрҙәре коляскала йөрөүсе инвалидтар өсөн тур маршруттарын коляскала йөрөүсө инвалидтарға уңайлы булһын өсөн ентекләп уйлайҙар.
Санкт-Петербургтан тыш, Новгород, Выборг, Рәсәйҙең Алтын ҡулсаһы, Киев һәм башҡа башлыса элекке совет республикалары илдәренең мәҙәни үҙәктәре буйлап, һәм тағы ла Франция, Италия, Чехия һәм башҡа Европа дәүләттәре буйлап турҙар ойоштора.
2012 йылда Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә һәм ҡуҙғатыуға өлөш индергән өсөн Наталья Гаспарян һәм Мария Бондарь «Яҡшылыҡ импульсы» премияһы лауреаттары була.
2015 йылда «Сноб» журналы социаль бизнес өлкәһендә эшләүсе иң уңышлы биш компаниялар араһына "Либерти"ны ла индерә, баҫманың мәғлүттәре буйынса компанияның йыллыҡ әйләнеше 4 миллион һум тәшкил итә.
Компанияның ойошторосылар рәтенә Санкт-Петербург төбәк инвалидтары йәмәғәт ойошмаһы һәм «Беҙ — йәмғиәттең өлөшө» инвалидтар өсөн ҡала социаль-сәйәси гәзите инә.
Продразвёрстка арҡаһында асылда Башҡортостандан бөтә аҙыҡ-түлек ресурстары тартып алына, бигерәк тә «контрреволюцион» тип иғлан ителгән күбеһенсә башҡорттар йәшәгән райондар продотрядтар вәхшилегенән ныҡ зыян күрә.
1920 йылдың йәйендә Башҡорт Республикаһында власҡа илдең башҡа яҡтарынан төбәк тормошо менән таныш булмаған кешеләр килә, улар продразвёрстканы нисек булһа ла ғәмәлгә ашырыу маҡсатын ҡуя, барлыҡ уңышты һәм хатта орлоҡто тартып ала.
1921 йылдың февраленә ҡарата, Өфө губернаһы территорияһынан — 13 миллион бот иген һәм фураж, 12 мең бот аҡ май, 12 миллион дана йомортҡа; «Бәләкәй Башҡортостан» территорияһынан — 2,2 миллион бот иген, 6,2 мең бот аҡ май, 39 мең баш һыйыр һәм 82 мең баш ваҡ мал, 2,2 мең бот бал реквизициялана.
Мәҫәлән, хөкүмәт комиссияһы үткәргән иҫәпләүгә ярашлы, өс кенә кантонда ла 100 мең йорт хужалығы зыян күргән, 5377 хужалыҡ юҡ ителгән, 2826 торлаҡ нигеҙенә тиклем емертелгән, 50 мең кеше бөтөнләй ашлыҡһыҙ ҡалған.
1921 йылдың авгусында Башҡортостан үҙәк башҡарма комитеты ҡарамағындағы Башҡортостан өлкә помголы һәм Өфө губерна башҡарма комитетының Өфө губерна помголы ярашлы рәүештә Стәрлетамаҡ һәм Өфө ҡалаларында ойошторола.
Башҡортостан халҡы өсөн Ҡырғыҙ АССР‑ынан, Екатеринбург, Курск, Смоленск, Петроград һәм Төмән губерналарынан, РСФСР‑ҙың башҡа төбәктәренән иғәнә, аҙыҡ‑түлек, медикаменттар, тауарҙар һәм аҡса йыйыу ойошторола.
Аҡманов билдәләүенсә, киң күләмле аслыҡтың сәбәптәре түбәндәгеләр була:«…разруха, вызванная Первой мировой и гражданской войнами, антинародная продовольственная политика новой власти, отобравшая последние запасы продуктов питания у населения в счет продразверстки и продналога, а также национализация природных ресурсов. Недород 1920 г. и стихийное бедствие — засуха в 1921 г. — это не главные причины голода. Без сомнения, голод в 1921—1922 гг. носил специально организованный характер голодомора.»
1921 йылдың 22 майында Башҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитеты рәйесе Шәһит Хоҙайбирҙин РСФСР-ҙың Наркомпрод, Наркомнац һәм РКП Үҙәк Комитетына телеграмма ебәрә.
Халыҡҡа иң яҡшы ризыҡ булып билсәндән һәм башҡа үләндәрҙән бешерелгән «йәшел икмәк», ә иң насары тип — ағастарҙың ҡабығы ҡушылған икмәк иҫәпләнгән.
1921 йылдың 19 апрелендә РСФСР-ҙың Милләттәр буйынса халыҡ комиссары И. В. Сталинға шәхси әңгәмәлә Башҡорт АССР-ның Хәрби эштәр буйынса халыҡ комиссары Муса Мортазин республикала килеп тыуған аҙыҡ-түлек проблемаһы хаҡында хәбәр итә.
Шуға ҡарамаҫтан, тик Өфө губернаһынан ғына — 685,3 мең, ә 1922 йылда 1,5 миллиондан ашыу бот ашлыҡ тимер юлы һәм шул уҡ күләмдә һыу юлдары аша ситкә сығарыла.
1921 йылдың 22 июнендә Мәскәү ауыл хужалығы йәмғиәте ҡарамағында Асығыусыларға ярҙам итеүсе комитет ойошторола, ләкин күп тә үтмәй, 1921 йылдың 27 авгусында Бөтә Рәсәй Үҙәк башҡарма комитеты ҡарарына ярашлы, комитет таратыла, ә уның ағзалары ҡулға алына.
1921 йылдың 2 июнендә Башҡорт АССР-ндағы Наркомнац вәкиле Шәриф Манатов Мәскәүгә В. И. Ленинға республикала килеп тыуған ҡотолғоһоҙ хәл һәм автономия асығыусыларына ашығыс рәүештә ярҙам итергә кәрәклеге тураһынңда хәбәр итә.
1921—1922 йылдарҙа үҙәк власть Башҡортостан крәҫтиәндәренә ссуда рәүешендә 6 миллион боттан ашыу орлоҡ биргән, был 1921 йылдың көҙөндәге һәм 1922 йылдың яҙындағы сәсеүҙе атҡарыу өсөн хәл иткес ярҙам булған.
Башҡортостандағы 1918—1921 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр күтәрелеше (шул иҫәптән Бөрйән-Түңгәүер, Борай һәм «Ҡарағош яуы» ихтилалдарын) баҫтырыу башҡорт халҡына ҡарата киң күләмле террор, талау, мөлкәтте конфискациялау, аҙыҡ-түлекте тартып алыу менән бергә үткәрелә.
Был ҡарар асығыу нигеҙендә психик яҡтан аҡылдан яҙған кешеләрҙән халыҡты, айырыуса балаларҙы яҡлауға һәм кеше итен һатыуҙы иҫкәртеүгә йүнәлтелгән.
Бер бөтөн идеология конструкциялары яҡлылар аҙсылыҡты тәшкил итә, сөнки ғәҙәттә төрлө идеология системалары күпселек ҡабул итеп алырлыҡ фекерләү шаблондары аша һеңдерелә һәм ҡулайлаштырыла.
«Тоталь» идеологияны тәнҡитләү «күҙ томаланыу»ҙан баш тартыу аша башҡарыла, был осраҡта Карл Маркс һәм Лукач тауар алмаштырыуҙан килтереп сығарған "әйберләтеү"ен кире ҡағыу менән генә сикләнмәйҙәр.
Дини идеологияларҙың дөйөм ҡабул ителгән миҫалдары булып донъя диндәре тора, бигерәк тә, сәйәси мотивтары булыу-булмауына ҡарамаҫтан, протестантизм һәм католицизм, был осраҡта дини идеология дөйөм дин тип түгел, ә дини хәрәкәт тыуҙырыусы дини һәм сәйәси аспекттары кеүек аңлашыла (дини идеология төшөнсәһе «ортодоксия» төшөнсәләре менән бәйле ҡулланыла) һәм «фундаментализм».
«Дини идеология» һәм «фундаментализм» төшөнсәләрен тиңләштерергә тырышҡан политолог Матиас Хильдебрандт традиционализмды дини идеологияларҙың уртаҡ үҙенсәлеге тип һанай: «улар үҙ традицияларының төп сығанаҡтарына әйләнеп ҡайтырға һәм уны тарихи үҫеш боҙолоуҙарынан азат итергә дәғүә итә, был үҫеште йыш ҡына улар дегенерация процесы тип ҡабул итә».
Бындай ҡараш йыш ҡына сәйәси фекер алышыуҙа ҡатнашыусыларҙың фекер алышыуҙың йөкмәткеһен ниндәй идеологеманың ысынбарлыҡта билдәләүен аңламауы менән бәйле.
Сәйәсәт, ҡайһы бер йәмғиәттәрҙең, социаль синыфтарҙың һәм төркөмдәрҙең мәнфәғәттәрен ғәмәли тормошҡа ашырыу кеүек үк, бөтә ерҙә лә сәйәси идеология менән тығыҙ бәйле, бындай мәнфәғәттәрҙең концептуаль, теоретик сағылышы булараҡ таныла.
Ул йәмғиәттәге производство нигеҙендәге матди ҡапма-ҡаршылыҡтар арҡаһында тыуа — ул ниндәй ҙә булһа бер синыфтың ялған аң аша бөтә йәмғиәт ихтыяжы тип күрһәтелгән айырым ихтыяжын сағылдыра.
Лукач Дьёрдь идеологияла синфи аңдың кәүҙәләнешен күрергә тәҡдим итә, ә Грамши идеология төшөнсәһен билдәләү өсөн мәҙәни гегемония тигән төшөнсәне ҡулланырға тәҡдим итә.
Идеоло́гия , идея; һәм — һүҙ, аҡыл, тәғлимәт) — төрлө социаль синыф һәм төркөмдәрҙең мәнфәғәтен яҡлауға йүнәлтелгән ҡараш, уның нигеҙендә ижтимағи мөнәсәбәттәр, шулай уҡ өҫтөнлөк итеүсе власть талабы буйынса тыйыуҙар йәки үҙгәртеп ҡороуҙар ята.
Теодор Ойзерман фекеренсә, Маркстың иделогия төшөнсәһен ҡабул итмәүе, «коммунистик идеология» йәшәүенә ышанмауы электән йәшәп килгән идеологияларға баштан уҡ ҡаршы булыуҙан килә, сөнки улар эшселәр синыфына ҡаршы йүнәлтелгән була.