polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1877—1878 йылғы Урыҫ-төрөк һуғышы Рәсәй ғәскәре бик яй мобилизацияланыуын күрһәтә, һәм немец командованиеһы Үҙәк дәүләттәргә ҡаршы торорҙай көс йыйыр өсөн, Рәсәйгә ярайһы ваҡыт талап ителеренә өмөт итә.
Урыҫтарҙың фронт һыҙығы был ваҡытҡа Нарев йылғаһынан төньяҡтараҡ урынлашҡан Осовецтан көньяҡҡа, көнбайыштан Варшава һәм Ивангородты урап үтеп, Көнбайыш Буг йылғаһына тоташа һәм дуғаны хәтерләтә.
Был декрет һуғышта ҡатнашҡан илдәргә бөтә фронттарҙа ваҡытлы солох булдырып , аннексияһыҙ һәм контрибуцияһыҙ солох тураһында һөйләшеүҙәр башларға тәҡдим итә.
Һуғышты башлаған бер ил дә АҠШ-ның Европа конфликтында ҡатнашырын иҫәпкә алмай, Штаттар хәрби хәрәкәттәргә әҙер ҙә булмай ‒ был ваҡытта ғәскәр һаны, уның әҙерлек кимәле буйынса Америка Европа дәүләттәренән бик ҡалыша.
1914 йылдың 4 авгусында АҠШ нейтраллек иғлан итә, шулай ҙа һуғыштың тәүге көнөнән үк Штаттар, дәүләттәрҙе припастар, ҡорал, аҡса менән тәьмин итеп, ситләтеп булһа ла уның ҡатнашсыһына әүерелә.
1914 йылдың 28 июнендә Гаврило Принцип, Босния һәм Герцеговиналағы серб студенты, Млада Босна революцион хәрәкәте ағзаһы, Сараевола Австро-Венгрия тәхетенең вариҫы эрцгерцог Франц Фердинандты һәм уның ҡатыны София Хотекты үлтерә.
Һөҙөмтәлә, фронт һыҙығы төньяҡ-көнбайышҡа күсә барып, Төньяҡ дингеҙгә килеп терәлә, Лис йылғаһынан алып диңгеҙгә тиклемге арауыҡ ғәскәр менән тула.
Камбре яуының хәрби-тарихи әһәмиәте шунда — ул ҡаршы яҡтың ныҡлы ҡурғауын өҙөү мөмкинлеген күрһәтә, ошо яу нигеҙендә яңы һуғыш саралары һәм формалары барлыҡҡа килә.
Көнсығыш Пруссиялағы ҡышҡы операцияларҙың һөҙөмтәһендә немец командованиеһының урыҫ ғәскәрҙәрен төньяҡтан ҡамап алыу планы тормошҡа ашырыла алмай, шул уҡ ваҡытта урыҫ ставкаһының Көнсығыш Пруссияны алыу ниәте лә үтәлмәй.
1914 йылғы операциялар ҙур күләмле ғәскәрҙәр менән етәкселек итеүҙәге етешһеҙлектәрҙе күрһәтә, был айырыуса француз һәм урыҫ ғәскәрҙәрендә һуғыштың тәүге көндәренән үк күҙәтелә.
1871 йылда Германия ерҙәре берләшеп, Германия империяһы булдырылғас, империя индустриаль һәм иҡтисади үҫеш юлына баҫа, тышҡы сәйәсәте иһә Европа континентында өҫтөнлөк яулауға йүнәлтелгән була.
Итальяндар Изонцола һөжүмде тағы 18 июль — 3 август, 18 октябрь — 2 ноябрь, 9 ноябрь — 11 декабрь ҡабатлайҙар, әммә австрийлыларҙың ҡурғауан өҙә алмайҙар.
Һуғыш башланыу менән Бөйөк Британия менән Франция бер яҡтан, Германия икенсе яҡтан Төркиәгә йоғонто өсөн көрәш башлай, уның ҡайһы яҡ өсөн һуғыш алып барыуы географик урынының уңайлыҡтары арҡаһында ла мөһим була.
1916 йылғы кампанияға әҙерләнгәндә Антанта илдәре ғәскәрҙәренең берҙәм эш итеүе өсөн дөйөм стратегик план төҙөүҙе кәрәклегенә төшөнөп, 1915 йылдың 6—9 декабрендә Шантильила икенсе берлек-ара конференция үткәрә.
Был конференция һөҙөмтәһендә Антанта ғәскәрҙәре етәкселәре ошондай һығымтаға киләләр: еңеү өсөн өс төп фронт — урыҫ, француз һәм итальян фронттарындағы уңыш мөһим; ошо фронттарҙа берҙәм һәм кәмендә бер-береһенә яҡын ваҡыт арауығында һөжүм итеү зарур.
1915 йылдағы диңгеҙ һуғышында иң эре алыштар — Төньяҡ диңгеҙҙә Доггер-банкала 24 ғинуар көнө инглиз һәм немец крейсерҙары бәрелеше, инглиздәрҙең еңеүе менән тамамлана, һәм Дарданелла операцияһы була.
1915 йылдың 19 февраленән 1916 йылдың 9 ғинуарына тиклем барған Дарданелла операцияһында көнбайыш Антанта илдәре Дарданелланы алып, Германияны Яҡын Көнсығыштан ҡырҡырға һәм Рәсәй менән бәйләнеш юлын булдырырға ниәтләй.
Ютландия алышында немец флоты бер ауыр крейсерын, иҫке линкорын, дүрт еңел крейсерын һәм биш миноносецын юғалта, инглиздәр — өс ауыр крейсерын, дүрт урта крейсерын һәм һигеҙ эсминецын юғалта.
Был конференцияла австро-немец ғәскәрҙәре союздаш илдәрҙең береһенән икенсеһенә төп һөжүмен күсереп, уларҙы бер-бер артлы һуғыштан сығырасағы, уңышҡа ирешеү өсөн Антантаға бер нисә фронтта бер юлы һөжүм итеү кәрәклеге таныла.
Урыҫ хөкүмәте Германия менән йәшерен сепарат килешеү төҙөү тураһында һөйләшеүҙәр башлауға аҙым яһай, әммә Германия 5 ноябрь үҙаллы Поляк короллеген иғлан итеүен ҡабул итмәй, был ниәтенән баш тарта.
Һөҙөмтәлә инглиз һам француз ғәскәрҙәре дошмандарына ҡарағанда ике тапҡыр күберәк кешеһен (француздарҙан — 222 мең, инглиздәрҙән — 74 мең, немецтарҙан — 141 мең кеше) юғалта.
Уңышты үҫтереү мөмкинлеге ҡулдан ысҡындырылыуға ҡарамаҫтан, Брусиловтың ҡурғау өҙөү ысулы һуғыш ғилеменең ҙур ҡаҙанышы булып тора, был тәжрибә Икенсе донъя һуғышы операцияларында Советтар тарафынан киң ҡулланыла.
Дөйөм алғанда, 1916 йыл һынылыш йылы — Үҙәк дәүләттәрҙең хәрби ҡеүәте тамырынан ҡаҡшап, Антанта илдәренеке, киреһенсә, үҫешенең юғары нөктәһенә етеүе йылы була.
Германияның юғары командованиеһы үҙ сиратында Галиция операцияһында тар-мар ителгән австро-венгр ғәскәрҙәренең сигенеүен туҡтатыр өсөн һәм урыҫтарҙың Познангә һәм Силезияға баҫып инеү ҡурҡынысын юҡ итер өсөн, Варшаваға һәм Ивангород ҡәлғәһенә һөжүм өсөн ғәскәр йыя.
Кавказ фронтындағы үтә һалҡын килгән ҡыш, аҙыҡ етмәүе, шул арҡала тоҡанған тиф эпидемияһы бында әүҙем хәрби хәрәкәттәр алып барыу мөмкинлеген юҡҡа сығара.
1916 йылдың икенсе яртыһында итальяндар Изонцо буйында йәнә дүрт һөжүм башлай, ҙур юғалтыуҙар менән Горицаны ала, әммә дөйөм алғанда артыҡ уңышҡа өлгәшмәй.
Тәү ҡарашта Үҙәк дәүләттәрҙең уңыштары ғәйәт ҙур һымаҡ: Галиция һәм Польша урыҫтарҙан таҙартыла, Сербия ғәскәрҙәре ҡыйратыла, берлеккә Болгария ҡушыла.
Бер йыл эсендә улар химик ҡорал һәм химиҡ ҡоралдан һаҡланыу саралары етештереүҙе яйға һала, танктар етештереүгә тотона, үҙҙәренең хәрби ихтыяждарын тулыһынса ҡәнәғәтләндерерлек һәм союздаш илдәргә ярҙам итә алырлыҡ ҡеүәтләнә.
Территорияларҙы бүлешеү һәм «йоғонто сфералары» өсөн көрәш, дәүләттәрҙең үҙ-ара килешмәүе был илдәрҙә ғәскәр иҫәбе артыуына һәм ҡыҙыу ҡоралланыуға килтерә.
быуат башына ҡорос, төҫлө металдар, машиналар етештереү, нефть һәм күмер сығарыу һаны ҡырҡа арта, тимер юлдар селтәре үҫешә, ә фән һәм техника өлкәһендәге ҡаҙаныштар яңы ҡоралланыу өлгөләре булдырыуға мөмкинлек бирә.
Был ваҡытҡа урыҫтар үҙ фронтында байтаҡҡа сигенеп, позицион һуғыш алып бара, ә немецтар үҙ сиратында инглиз-француздарға ҡаршы үҙ ғәскәрҙәрен йүнәлтерлек хәлдә була.
Киреһенсә, һуғыш киң ҡолас йәйә, уға яңынан-яңы илдәр йәлеп ителә, ҡораллы көстәр һаны ҙурайғандан-ҙурая бара, һуғыш фронты бер нисә мең километрға һуҙыла.
Фландриялағы һуғыш хәрәкәттәре менән Көнбайыштағы һуғыштың маневрлы осоро тамамлана, Фландрия ярҙарынан алып Швейцария сигенә тиклем 700 километрлыҡ позиция фронты билдәләнә.
Был шарттарҙа урыҫ командованиеһының немец ғәскәрҙәрен ҡыйратырға мөмкинлеге була, тик бының урынына һөжүм яйлана, генерал Ренненкампф ғәскәренә ялға туҡтарға бойороҡ бирә.
Француз ғәскәре иһә Француз-прусс һуғышындағы еңелеүҙән һуң беренсегә Германия ғәскәренән өҫтөнлөк алыуға өлгәшә, бынан һуң инглиз-француз көстәре туҡтауһыҙ сигенеүҙән туҡтап, һөжүмгә күсә.
Рәсәй империяһы, үҙенең Балҡан ярымутрауындағы йоғонтоһон юғалтмаҫ өсөн, Сербияға ярҙамға килә һәм икенсе көнгә ҡораллы көстәрен тулы әҙерлек хәленә күсерә.
Германия хәҙерге көнгәсә Танненберг яуын Германия тарихындағы иң уңышлы операция тип иҫәпләй, яу урынында ҙур мемориал төҙөлгән һәм шунда уҡ фельдмаршал Гинденбург ерләнгән.
Билдәле булыуынса, Европа һәм колониаль ерҙәр өсөн дәғүәләр арҡаһында Бөйөк державалар (Италия, Франция, Германия, Британ империяһы, Австро-Венгрия империяһы һәм Рәсәй) араһында барған оҙайлы дипломатик бәрелештәр 1914 йылғы июль көрсөгөнә килтерә.
1917 йылдың ғинуар — февралендә Петроградта Антанта ғәкәрҙәре вәкилдәренең сираттағы осрашыуы үтә һәм бөтә фронттарҙа дөйөм һөжүм ваҡыты 1 апрель — 1 майға билдәләнә.
Франция, үҙ сиратында, үҙенең План тип исемләнгән хәрби доктринаһында һуғышты 1870—1871 йылғы Француз-прусс һуғышында юғалтҡан Эльзаз-Лотарингияны кире ҡайтарыуҙан башларға ниәтләй.
15—16 ноябрҙә Шантильила үткән конференция һөҙөмтәһе буйынса, Антанта 1917 йылда төп фронттарҙа берҙәм һөжүм итеп, Үҙәк дәүләттәр коалицияһын тар-мар итергә ниәтләй.
Дөйөм алғанда, 1914 йылғы һуғыш хәрәкәттәре Антантаның еңеүе менән тамамлана — Марнала немецтар, Галицияла австрийлылар, Кавказда төрөктәр уңышһыҙлыҡҡа дусар була.
Башҡортостандың һынлы сәнғәте булып ағас һырлау, күнгә биҙәк һалыу, биҙәнеү әйберҙәре кеүек нескә зауыҡ талап иткән әйберҙәр эшләү, сигеү-ҡайыу, нағышлау, ҡорама ҡорау, келәм-балаҫ һуғыу, селтәр һәм дебет шәлдәр бәйләү тора.
Шул мәлдә баш күтәреүселәр Санта-Клара ҡалаһын баҫып ала һәм баш ҡалаға туранан-тура хәүеф янамаһа ла, Батиста ҡарамағында ҙур хәрби көстәр ҡалғанлыҡтан, көнсығышта урындың ҙур участкаларын контролдә тота.
Куба 1970 йылға тиклем яҡынса иң ҙур ғына түгел, шулай уҡ Кариб бассейнында кеше иң күп йәшәгән утрау була, әммә диктатура урынлаштырыу һөҙөмтәһендә тормош кимәленең түбәнәйеүе тыуымдың ныҡ кәмеүенә килтерә (2020 йылға Куба халҡы күрше утрау халҡына ҡарағанда ике тапҡыр аҙыраҡ).
Ошо процестар арҡаһында 2008 йылда тәүге тапҡыр ил тарихында 14 йәшлектәрҙең өлөшө 60 йәшлектәр өлөшө менән тигеҙләшә — яҡынса һәр береһе 18-шәр процент була.
Әгәр элегерәк Куба халҡы өсөн сығыуға махсус рөхсәт йәки күсмә виза һәм сит илгә сығыу өсөн документтарҙы рәсмиләштереүгә $300 түләргә кәрәк булһа), ә табип кеүек, граждандар категорияһына «рөхсәт булмай», 2013 йылдың 14 ғинуарынан инде бәлиғ булған кубиндарға сит илгә сығыу өсөн тик паспорт, авиабилет һәм тәғәйенләнеш иле визаһы кәрәк була.
Сит илгә сығыу билдәле спортсылар, «сер йөрөтөүселәр», тикшереү аҫтындағы кешеләр, шулай уҡ, «дәүләт өсөн мөһим» һөнәрле кешеләр өсөн рөхсәт бирелмәй.
Матбуғат хәбәрҙәре буйынса, Куба хөкүмәте үҙ граждандарының яңы күнекмәләр алып һәм ил иҡтисадына аҡса һалып, һуңынан тыуған иленә ҡайтыуҙарына өмөт итә.
Был халыҡтың бер өлөшөнөң ризаһыҙлығын тыуҙыра һәм илдән күпләп, башлыса АҠШ-ҡа, китә, унда Кастро һәм уның сәйәси оппоненттарының ҙур диаспораһы ойошторолған була.
Эмиграцияға шулай уҡ 1966 йылда АҠШ конгресы ҡабул иткән «Куба Акты» булышлыҡ итә, уға ярашлы АҠШ-ҡа килгән теләһә ниндәй, йәшерен йәки асыҡтан-асыҡ килгән кубалыға даими йәшәү өсөн урын бирелә.
1960 йылға тиклем Куба Кариб төбәгендә иҡтисади яҡтан иң уңышлы район булып тора (хатта АҠШ-ҡа ингән Пуэрто-Рико һәм көнбайыш Европа илдәренең алыҫ утрауҙары менән сағыштырғанда).
1960 йылғы революциянан һуңғы осорҙа Кубаның иҡтисади үҫешенә АҠШ хөкүмәте булдырған иҡтисади бойкот, АҠШ менән иҡтисади бәйләнештәрҙе өҙөү ҙур зыян килтерә.
Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, 2010 йылдың декабрь башына ҡарата иҡтисади бойкоттан туранан-тура иҡтисади зыян 104 миллиард АҠШ доллары тәшкил итә (ә 1961 йылдан һуң алтынға ҡарата долларҙың төшөүе, — 975 миллиард АҠШ доллары).
1933 йылда сержант Фульхенсио Батиста-и-Сальдивар етәкселегендәге революционерҙар ойошторған түңкәрелеш һөҙөмтәһендә, диктатор Херардо Мачадо-и-Моралес ҡолатыла һәм демократик режим урынлаштырыла.
1960 йылдар башынан алып 1990 йылдар башына тиклем Куба СССР-ҙың союздашы була һәм донъялағы марксистик баш күтәреүселәрҙе һәм Латин Америкаһында һәм Азияла марксистик хөкүмәттәрҙе әүҙем хуплай (Пуэрто-Рико, Гватемала, Сальвадор, Никарагуа, Панама, Боливия, Перу, Бразилия, Аргентина, Чили), Африкала (Эфиопия, Ангола, шулай уҡ донъяның төрлө илдәренә гуманитар ярҙам күрһәтеү йүнәлешендә сәйәсәт алып бара.
Шул уҡ ваҡытта йыш ҡына тышҡы сәйәсәт координаторы сифатында сығыш яһап һәм теге йәки был ҡораллы конфликттарҙа ҡатнашыуҙы билдәләп, СССР уға ҙур финанс һәм сәйәси ярҙам күрһәтә.
2010 йылдың октябрь айында ил хөкүмәте эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге төрҙәренең рөхсәт ителгән һанын күпкә артып, шәхси бизнесты көйләүсе закон һәм норматив акттар ҡабул итте.
Куба президенты Рауль Кастро ватандаштарына иҡтисади үҙгәрештәрҙең радикаль программаһын хуплауын саҡырып мөрәжәғәт итә, «революцияның киләсәге ҡылда ғына эленеп тора» тип белдерә.
Куба, Хувентуд утрауҙарында һәм Оло Антил утрауҙарының 1600-ҙән ашыу һәм ваҡ утрауҙар төркөмөндә урынлашҡан (Сабан, Лос-Канарреос, Лос-Колорадос, Камагуэй, Хардинес-де-ла-Рейн архипелагтары; Сан-Фелипе утрауҙары.).
2003 йылда ЕС Гаванаға ҡаршы санкциялар индерә, улар Европа илдәрен «дөйөм позиция» сиктәрендә ике яҡлы Хөкүмәт визиттарын сикләргә, Европа дәүләттәренең Куба менән мәҙәни бәйләнештәрҙә ҡатнашыуын ҡыҫҡартырга мәжбүр иттеләр, хакимиәт оппозиционерҙары менән бәйләнештәрҙе әүҙемләштерергә, Куба диссиденттарын Кубала һәм башҡа илләрҙә үҙ илселектәренә сараларға саҡырырға тәҡдим иттеләр.
Кубаның тышҡы сауҙаһында мөһим ролде Венесуэла уйнай, ул табиптары, уҡытыусылары һәм тренерҙары хеҙмәтенә алмашҡа Гавананы «Петрокарибе» программаһы буйынса арзан нефть менән тәьмин итә .
2013 йыл башынан энергетика, транспорт, коммуникациялар, туризм, ауыл хужалығы, төҙөлөш, нефть сығарыу сәнәғәте Куба-Венесуэла энергетика өлкәһе предприятиелары, транспорт, бәйләнеш, туризм, ауыл хужалығы, төҙөлөш, нефть сығарыу сәнәғәте өлкәһендә 36 Куба- Венесуэла предприятиеһы эшләй.
1961 йылдың 12-14 апрелендә куба эмигранттары АҠШ ярҙамында, утрауҙың көньяҡ ярына яңы хөкүмәт сәйәсәтенә ҡаршы күмәк сығыштар ойоштороп һәм Фидель Кастро режимын ҡолатыу маҡсатында, Плайа-Хирон бухтаһына хәрби десант төшөрә , әммә интервенция тиҙ туҡтатыла, Куба армияһы һәм милицияһы дошманға етди ҡаршы тора, һөжүм итеүселәрҙең күп өлөшө юҡ ителә, 1113 кеше әсирлеккә алына, ә көтөлгән социаль шартлау килеп сыҡмай.
Кубанан алып АҠШ-ҡа тиклем аралыҡ иң тар Флорида боғаҙы урынында — 180 км тиклем, Гаити утрауына Елгә ҡаршы яҡ боғаҙы аша — 77 км тиклем, Ямайка утрауына тиклем Колон боғаҙы аша — 140 км, Мексикаға тиклем Юкатан боғаҙы аша — 210 км.
1962 йылда АҠШ оборона министрлығы «Нортвудс» операцияһын планлаштыра, уның маҡсаты -Америка ижтимағи фекерен Кубаға ҡорал менән бәрелешеүгә әҙерләү һәм Фидель Кастро Хөкүмәтен тар-мар итеү ине.
Операция Америка президенты Джон Кеннеди инициативаһы буйынса АҠШ хөкүмәте тарафынан әҙерләнгән Кубаға ҡаршы «Мангуст» операцияһының өлөшө була һәм АҠШ, Куба һәм башҡа илдәр территорияһында уйҙырма йәки реаль ҡорбандар менән террористик акттарҙы тормошҡа ашырыуҙы күҙаллай.
2004 йылдың ноябрендә Кубаға сәфәре барышында ҠХР рәйесе Ху Цзиньтао менән килешеү төҙөлә, уға ярашлы Ҡытай Кубаның никель сәнәғәтенә 500 миллион доллар инвестициялай.
2008 йылдың ғинуарында Кубаға килеүсе Бразилия президенты Лула да Силва һәм дәүләт нефть компанияһы башлығы Жозе Габриелли Сержио Мексика ҡултығында углеводород ятҡылыҡтарын разведкалау һәм Кубала техник майҙар етештереү буйынса завод төҙөлөшөнә 500 миллион доллар инвестициялау ниәте тураһында белдерә.
Һәм 2002 йылдың ғинуарында АҠШ базаһында халыҡ-ара террорсылыҡта ғәйепләнеүселәр өсөн төрмә ойошторола, бында Афғанстандан тәүге 20 кеше килә, улар талибандар яғында хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыуҙа ғәйепләнә.
Кубаның банк системаһы Кубаның Үҙәк банкынан, 8 коммерция банкы, 13 банк булмаған финанс учреждениеһынан, 13 сит ил вәкиллеге һәм 4 сит ли финанс ойошманың вәкиллегенән тора.
Ихтилал 1872—1873 йылдарҙа иң юғары нөктәһенә етә, тик һуңынан баш күтәреүселәр хәрби хәрәкәттәрҙе тик көнсығыш провиницяларҙа, Камагуэй һәм Орьентела алып бара.
Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, Куба шельфында нефть запастары 5 миллиард баррелдән артыҡ , ә газ запасы — 300 миллиард м³, 2010 йылда дөйөм раҫланған нефть запасы 178,9 миллион баррель тәшкил итә, тәбиғи газ — 70,9 млрд м³.
Шул уҡ ваҡытта, авторҙары фекере буйынса, «был факт булараҡ бер ниндәй әһәмиәткә эйә түгел, сөнки Кубаның ике де-факто бар, береһендә элита бик яҡшы йәшәй, ә икенсе ғаиләлә йәшәү өсөн кәрәкле әйберҙәрҙе лә алыу мөмкин булмай».
Куба Төньяҡ, Үҙәк һәм Көньяҡ Америка киҫелешендә, Куба утрауында , Хувентуд утрауында, шулай уҡ уның йәнәшәһендәге Оло Антил утрауҙары төркөмөнә ҡараған 1600 самаһы ваҡ утрауҙарҙа һәм мәрйен рифтарында урынлашҡан.
Куба менән Рәсәй араһындағы мөнәсәбәттәр СССР тарҡалғандан һуң үҙгәрә, был башлыса, Кубаға иҡтисади ярҙам туҡтатылыуы һәм утрауҙа совет хәрбиҙәренең ҡыҫҡарыуы сәбәп була.
Балаларға медицина яарҙамы күрһәтеү хаҡы 400-ҙән ашыу миллион доллар тәшкил итә, әммә Куба яғы дауалауҙы бушлай башҡара, Украины яғы балаларҙың осоуы өсөн генә түләй.
Икенсе программа, «Эйе, мин булдыра алам» программаһы Латин Америкаһы илдәрендә наҙанлыҡты бөтөрөүгә йүнәлтелгән, уның ярҙамында 28, 5 млн ашыу кеше уҡый һәм яҙырға өйрәнгән.
Юғары суд инстанцияһы — Халыҡ Юғары Суды, халыҡ власының Милли ассамблеяһы тарафынан тәғәйенләнә, апелляция инстанцияһы суды — провинциаль судтар, халыҡ власының провинциаль ассамблеялары тарафынан тәғәйенләнә, беренсе инстанция суды — муниципаль судтар, халыҡ власының муниципаль ассамблеялары тарафынан тәғәйенләнә.
Куба «Мөғжизә операцияһы» программаһы түбән килемле сирлеләргә арзан медицина ярҙамы күрһәтеүҙән ғибәрәт, уның сиктәрендә 16 илдә 63 офтальмология үҙәге, 84 хирургия пункты эшләй, уларҙа 821 Куба белгесе эшләй, хәҙерге вакытта Латин Америкаһы илдәрендә был программа буйынса 2 миллионнан ашыу кешегә операция яһалған.
Провинцияларҙың вәкәләтле органдары — халыҡ власының провинциаль ассамблеялары, халыҡ власының муниципаль ассамблеялары тарафынан һайлана, провинцияларҙың башҡарма комитеттары — халыҡ власының провинциаль ассамблеяһының башҡарма комитетттары халыҡ власының провинция ассамблеялары тарафынан һайлана.
Кубалылар башлыса АҠШ-ҡа ҡаса, сөнки АҠШ президенты Джон Кеннеди «Ҡушма Штаттарға бер аяғы менән баҫҡан теләһә ниндәй кубалы бында сәйәси һыйыныу урыны табасаҡ» тип белдерә.
Ул Куба Республикаһы Президенты вазифаһын билдәләй, 5 йылға икенсе срокка кандидатураһын ҡуйыу хоҡуғын, шулай уҡ граждандарҙың шәхси милеген һәм ваҡ бизнес менән шөғөлләнеүен таный.
Һуңғы ваҡытта, 2008 йылдың ноябренән башлап Рәсәй һәм Куба араһында иҡтисади, сәйәси, фәнни һәм социаль характерҙа мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыуға ҡыҙыҡһыныу күҙәтелә башлай.
2008 йыл Куба халҡына кеҫә телефондары, компьютер һәм -плеер, 19 һәм 24 дюймлы диогональ менән телевизор, электровелосипед, автомобиль сигнализацияһы һәм микротулҡынлы мейес һатып алыдға рөхсәт ителә.
Муниципияларың вәкәләтле органдары — халыҡ власының муниципаль ассамблеяларын халыҡ һайлай, муниципияларҙың башҡарма органдары — халыҡ властарының муниципаль ассамблеяһы башҡарма комитеты халыҡ власының муниципаль ассамблеяһы һайлай.
1991 йылда СССР тарҡалғандан, Кубаның иҡтисади хәле һиҙелерлек ҡаҡшай , аналитиктар Кастро хөкүмәтенең ҡолауы тураһында күҙаллай, әммә 1994 йылда хәл яйға һалына.
1961 йылда АҠШ Кубаға ҡарата эмбарго режимын индерә, Куба менән бәйләнештәр тыйыла, АҠШ-тың Кубаға ҡаршы санкциялары дауам итә; был блокадаһы БМО-ның Генераль Ассамблеяһы даими хөкөм итә.
2014 йылдың 17 декабрендә АҠШ президенты Барак Обама һәм Куба Дәүләт советы рәйесе Рауль Кастро 1961 йылда өҙөлгән дипломатик мөнәсәбәттәрҙе яңыртыу тураһында иғлан итә.
Ер үҫтереп биргән ниғмәттәр​ҙе лә, кешеләрҙе лә һәм тағын уларға мәғлүм булмаған ни ҡәҙәр нәмәләрҙе парлы-парлы итеп яралтҡанға сикһеҙ маҡтауҙар!
Уларҙың тоҡомон кәмәгә төйәп йөрөткәнебеҙ ҙә; (ултырып йөрөр өсөн, йөк ташыр өсөн, шуға оҡшаш башҡа күсереп йөрөтөү) әсбаптарын бар иткәнебеҙ ҙә бер дәлил булып тора.
Был кәртәләр уларҙың тәкәбберлеге. Тәкәбберлек, артыҡ ғорурлыҡ, маһайыу кәртәһе был халыҡҡа хәҡиҡәткә эйәреп, бөйөклөк яулау мөмкинлеген ҡаплай, арттағы кәртәләр иһә Хәҡиҡәтте инҡар итеүселәрҙең нисек һәләк булыу тарихын күрергә ҡамасаулай.»Мөхәммәд Али тәфсиренән.)
Йәсин сүрәһе 83 аяттан тора. Мәккәлә ингән. Исеме ха​ҡында фараздар әҙ түгел. «Йә сиин» — йә инсан, тип тә аңлаталар. Имештер, «Йәсин» - ул Мөхәммәд Пәйғәмбәр исемдә​ренең береһе. Йәсин сүрәһе ул – Ҡөрьәндең йөрәге, тип әйтәләр. Йә​син — иң мәшһүр сүрәләрҙең берһе.)
Әлбиттә, был ғибәрәләрҙе күсермә мәғәнәлә аңларға кәрәк. Бығау ҡыршауы ла, баштарының юғарыға ҡарап ҡатып ҡалыуы ла улар​ҙың тәкәбберлегенә, кирелегенә, үҙгәрмәҫ, буйһонмаҫ булғандары​на кинәйә, сағыштырыу.)
Антиохия йәки Антакия шәһәре — юнандар-гректар тарафынан беҙҙең эраға ҡәҙәр 300-се йылда Сүрийәнең төньяғында төҙөлгән шәһәр. Шул шәһәргә Ғайса ғәләйһиссәлләмдең илселәре килә». Али Тургуг тәфсиренән)
РСФСР‑ҙың һәм Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре , СССР юғары мәктәбе отличнигы .
Эшләү дәүерендә Миләүшә Ғәли ҡыҙы үҙен педагогик оҫталығын даими камиллаштырыусы һәләтле педагог итеп кенә түгел, ә аҡыллы кәңәшсе-тәрбиәсе, вокал методикаһын үҫтереү һәм камиллаштырыу өлкәһендә әүҙем ғилми хеҙмәткәр итеп тә танытты.
1855 йылдың 22 февралендә ҡабул ителгән «Башҡорт-мишәр ғәскәрҙәренә типтәрҙәрҙе һәм бобылдарҙе ҡушыу тураһында»ғы закон нигеҙендә, типтәр һәм бобылдәрҙән торған полктар башҡорт-мишәр ғәскәрҙәренең Кантон системаһына индерелә.
Һуңыраҡ 1855 йылдың 31 октябрендә «О именовании впредь Башкиро-мещерякскаго войска Башкирским войском. 31 октября 1855 года» законы менән элекке башҡорт-мишәр ғәскәрҙәре "башҡорт ғәскәре" тип үҙгәртелә.
Башкирское войско расположено во всех уездах Ырымбурской губернии в уездах: Красноуфимском, Екатеринбургском, Шадринском и Осинском Пермской губернии; Елабужском и Сарапульском Вятской губернии; Бугульминском, Бузулукском и Бугурусланском Самарской губернии.
1812 йылғы Ватан һуғышы алдынан Ырымбур сик буйын нығытыу линияһы Тубыл йылғаһынан Каспий диңгеҙенә тиклем уҙа һәм 5 дистанцияға бүленә: Звериноголовск нығытмаһынан Үрге Уральскиға тиклем, Үрге Уральскиҙан Орск крепосына тиклем, Орск крепосынан Ырымбура тиклем, Ырымбуртан алып Уральскиғаа тиклем, Уральскиҙан алып Гурьевка тиклем.
Башҡорттарҙың бындай сик буйы хеҙмәте өс йөҙ йылға яҡын, 1840-1850- се йылдарға тиклем дауам итә, ул саҡта Ҡаҙағстандың Рәсәйгә ҡушылыуы империя биләмәләрен Башҡортстандан көньяҡ-көнсығышҡа табан күсә.
Армия (подпрапорщик, прапорщик, поручик, капитан, майор, подполковник, полковник, генерал-майор), казактар , тулы хоҡуҡлы һәм класлы чинға хәрби һәм хәрби министр тарафынан хәрби һирәк осрай торған йәки ҡаҙаныштары өсөн бирелә.
Балтик ярын инглиз-француз десанттарынан ҡыйыулыҡ менән яҡлауҙары өсөн ғәскәрҙең 1-се һәм 3-сө башҡорт полктарының шәхси составына рәхмәт иғлан ителә, күп яугирҙарға «1853-1856 йылдарҙағы һуғыш иҫтәлеге» миҙалдары тапшырыла.
1798 йылдың 10 апрелендәге Указы нигеҙендә, крайҙың башҡорт һәм мишәр халҡы хәрби-хеҙмәт шарттарына күсерелә һәм Рәсәйҙең көнсығыш сиктәрендә сик буйы хеҙмәтен үтеү йөкмәтелә.
Ғәскәр башында командующий, ул 1850 йылдың 16 ноябрендәге һәм 1853 йылдың 2 авгусында дивизия башлығы хоҡуғына эйә була; штат буйынса уға Ырымбур казак ғәскәрҙәре штабы башлығы кеүек үк хоҡуҡтарға эйә ярҙамсы бирелә.
Башҡорт кантондары түбәндәге райондарҙа урынлашҡан: 1-се — Пермь һәм Уҫы өйәҙҙәрендә; 2-се — Пермь губернаһының Екатеринбург һәм Шадрин өйәҙҙәрендә; 3-сө — Троицк өйәҙендә, 4-се — Силәбелә, 5-се — Бөрөлә, 6-сы — Үрге Урал, 7-се — Өфө, 8-се — Стәрлетамаҡ, 9-сы — Ырымбур, 10-сы — Бөгөлмә һәм 11-се — Ырымбур губернаһының Минзәлә өйәҙендә.
1855 йылғы реформалар арҡаһында казак генералдары, штаб- һәм обер-офицерҙары түбәндәге кейем-һалым формаһын кейеп йөрөгән: аҡ ярымкафтан һәм күк бишмәт ҡала, тик бишмәт яғаһында һәм ярымкафтан еңдәре осонда, түрәләрҙе билдәләү өсөн, көмөш уҡа тегелә: генералдарҙыҡы киң, офицерҙарҙың — тар.
Ғәскәр 1865 йылдың 2 июлендәге «башҡорттар менән идара итеүҙе хәрбиҙән алып граждандар ведомствоһына биреү тураһында»ғы Дәүләт Советының иң юғары раҫланған ҡарары буйынса бөтөрөлә.
Башҡорт ғәскәрҙәре хеҙмәткәрҙәре кейеменә бүректәр, күк буҫтау мундирҙар йәки курткалар, аҡһыл-күк билбауҙар, ал лампаслы күк салбарҙар һәм ҡара итектәр, ә 1844 йылдан кокардалы, күк түбәле ҡыҙыл тирәсле фуражкалар, сәкмән, ҡайыштар, ҡара итек ингән.
Башҡорт-мишәр ғәскәре — территорияһы Ырымбур губернаһында торған Башҡорт ғәскәре һәм Мишәр ғәскәрҙәренән төҙөлгән иррегуляр ғәскәр, шулай уҡ һуңғараҡ губернаның Типтәр полкы ла ҡушыла.
Ҡурмыш өйәҙе наместнигы яңы суҡындырылған татар Казаков булғаны билдәле — кенәз Шейсуповтарҙың ҡанбабаһы булған ул. Күп мишәрҙәр суҡындырыуҙан ҡасып көнсығышҡа китеп бөтә.
Шуның менән бергә алгоритмдың һәр аҙымын башҡарыу өсөн сикле ваҡыт арауығы талап ителә, йәғни сығанаҡ мәғлүмәттәрен һөҙөмтәгә әйләндереү ваҡытта дискрет башҡарыла.
Тамамланыусанлыҡ — алгоритмдың математик функция кеүек тар мәғәнәһендә, дөрөҫ бирелгән сығанаҡ мәғлүмәттәр өсөн алгоритм эште тамамларға һәм билдәле бер һандағы аҙымдан һуң яуап сығарырға тейеш.
Ихтимал алгоритмдар өсөн тамамланғанлыҡ , ҡағиҙә булараҡ, алгоритм теләһә ниндәй дөрөҫ күрһәтелгән башланғыс мәғлүмәттәр өсөн 1 ихтималлыҡ менән һөҙөмтә бирә тигәнде аңлата (йәғни ҡайһы бер осраҡтарҙа ул тамамланмай ҡалырға мөмкин, әммә бының ихтималлығы 0 булырға тейеш).
Идара итеү алгоритмдарының семантикаһы тулыһынса айырыла һәм билдәләнгән ваҡыттарҙа йәки тышҡы ваҡиғаларға реакция сифатында тейешле идара итеүсе ғәмәлдәр сығарыуға ҡайтарылып ҡалдырылырға мөмкин (был осраҡта, иҫәпләү алгоритмынан айырмалы рәүештә, идара итеү алгоритмы сикһеҙ башҡарыу ваҡытында рөхсәт ителә торған булып ҡалырға мөмкин).