polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Граждандар һуғышы ваҡытында ҡаланың Көньяҡ штаттары менән ныҡлы бәйләнеше, шулай уҡ иммигранттарҙың ныҡ артыуы Конфедерация яҡлылар һәм Төньяҡ штаттар берлеге яҡлылар араһында низағҡа килтерә.
Ҡаланың иң күренекле концерт залдары — Карнеги-холл, Нью-Йорктың Сити-сентер, Эверь-Фишер-холл, Алиса Элли-холл; «Метрополитен-опера» һәм Нью-Йорк сити опера опера театрҙары.
2015 йылдың март айында метрола бер тапҡыр йөрөү 2,75 доллар тора (был билет буйынса МТА идара иткән ҡала автобустары селтәрендә лә 2 сәғәт йөрөп була; икенсе төрлө вариант та бар: автобус — метро , автобус — автобус).
Программалар кәрәкле ресурстарҙы үҙҙәре таба, мәғлүмәтте эшкәртә, мәғлүмәттәрҙе классификациялай, логик бәйләнештәрҙе асыҡлай, һығымталар яһай һәм хатта ошо һығымталар нигеҙендә ҡарарҙар ҡабул итә ала.
Ресурстың компьютер өсөн уңайлы тасуирламаһын булдырыу өсөн ресурстарҙы тасуирлау рамкаһы форматын ҡуллана, ул синтаксикаһына нигеҙләнгән һәм ресурстарҙы билдәләү өсөн -тарҙы ҡуллана.
Гиперһылтанмалар Бөтә Донъя селтәре ҡулланыусыларына, ресурстар урындағы компьютерҙа йәки алыҫтағы серверҙа булыу-булмауына ҡарамаҫтан, ресурстар араһында еңел йүнәлеш алырға ярҙам итә.
Ағымдағы биттең -ын, ҡағиҙә булараҡ, браузерҙың адрестар планкаһында күрергә мөмкин, әммә хәҙерге заман браузерҙарының күбеһе ғәмәлдәге сайттың домен исемен генә күрһәтеүҙе өҫтөн күрә.
Нәҡ шунда, Женева ҡалаһында үҙ ихтыяждары өсөн «Энквайр» программаһын яҙа, унда мәғлүмәттәрҙе һаҡлау өсөн осраҡлы берләшмәләр ҡулланыла һәм Бөтә донъя селтәре өсөн концептуаль нигеҙ һалына.
Нәҡ ул 1989 йылдың мартында хәҙер Бөтә донъя селтәре исеме аҫтында билдәле проектты тәкдим итеп, бөтә донъя селтәре мәғлүмәт технологияларында ысын революция яһаны һәм Интернеттың үҫешен тиҙләтте.
Веб-браузер тип аталған махсус программмалар ярҙамында текст, рәсемдәр, видео һәм башҡа мультимедиа булған веб-биттәрҙе ҡарап һәм уларҙың береһенән икенсеһенә гипер-һылтанмалар аша күсеп була.
«Шаһнамә» поэмаһында Науруз байрамын ҡаршылауҙан Джамшид Шаһтың батшалыҡ итеү осоро башлана (ошонан заратуштрсылар араһында байрамды «Джамшиди Науруз» тип атау һәм был байрамда Шаһтарҙы тәхеткә ултыртыу йолаһы килә).
Әммә тулҡындың алыҫ араға таралыуы өсөн билдәле бер күләмдәге һыуҙы күсергә йәки йоторға кәрәк, шуға күрә һыу аҫты ишелмәләренән һәм шартлауҙарҙан барлыҡҡа килгән тулҡындар һәр ваҡыт локаль характерға эйә.
Океан төбөндә бер үк ваҡытта бер нисә водород бомбаһы шартлаһа, кумулятив эффект арҡаһында юғарыраҡ тулҡын барлыҡҡа килтерергә мөмкин, әммә цунами категорияһына эләкмәй, сөнки цунами барлыҡҡа килеү бөтә һыу ҡатламын күсереүҙе талап итә, шул уҡ ваҡытта шартлау ер өҫтө тулҡындарын ғына барлыҡҡа килтерә.
Бындай тәжрибәләрҙең компьютер симуляциялары үткәрелгән һәм ҡулайлыраҡ ҡорал төрҙәре менән сағыштырғанда ниндәй ҙә булһа һиҙелерлек һөҙөмтәләр булмауын иҫбатлаған.
Диаметры йөҙҙәрсә метр булған ҙур метеориттың ҡолауы үтә бейек тулҡын тыуҙыра, әммә нөктә сығанағынан түңәрәк тулҡын тиҙ арала энергияһын юғалтасаҡ һәм, моғайын, ергә һиҙелерлек зыян килтермәйәсәк.
Бөтә был масса ҡултыҡтың төньяҡ өлөшөн ялмап ала һәм 500 метрҙан ашыу ҙур рекордлы бейеклек тулҡынын тыуҙыра, сәғәтенә 160 км тиҙлек менән хәрәкәт итә.
Ер тетрәү, вулкан урғылыуы һәм башҡа һыу аҫты шартлауҙары , ишелмәләр, боҙлоҡтар, метеориттар һәм һыу кимәленән юғары йәки түбәнерәк башҡа емереклектәр — быларҙың барыһы ла цунами тыуҙырыу өсөн етерлек көскә эйә.
Был осраҡта ярҙан мөмкин тиклем тиҙерәк сығырға һәм унан максималь арауыҡҡа ситкә китергә кәрәк — был ҡағиҙәгә, мәҫәлән, Японияла, Индонезияның Һинд океаны ярында, Камчаткала иғтибар итеү мотлаҡ.
Цунамиға дусар булған райондарҙа ер тетрәү һиҙелһә, ярҙан арыраҡ булыу һәм шул уҡ ваҡытта ҡалҡыулыҡҡа менеү яҡшыраҡ, тигән ҡағиҙә бар, шулай итеп, тулҡындың килеүенә алдан әҙерләнәләр.
Һыу аҫтындағы гидрофонды махсус ҡорамалдар ярҙамында ишетеп, цунами йүнәлешен, ҡайҙан килеүен, таралыу тиҙлеген иҫәпләп сығарып, халыҡты иҫкәртергә мөмкин.
1943 йылдың 18 сентябрендә гвардия өлкән сержанты Биктимеров, дошмандың көслө пулемёт һәм артиллерия утына ҡарамаҫтан Березна һәм Бегач ауылдарына беренсе булып бәреп инә һәм шуның менән ауылдарҙы азат итеүгә булышлыҡ итә.
1943 йылдың сентябренә гвардия өлкән сержанты Сәлмән Биктимеров Үҙәк фронтының 61-се армияһы 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 60-сы гвардия кавалерия полкы ҡылыссылар эскадроны отделениеһы менән етәкселек итә.
1943 йылдың 28 сентябрендә Чернигов өлкәһенең Неданчичи ауылы янында Башҡорт атлы дивизияһының отделение командиры Сәлмән Биктимеров дошмандың ут өйөрмәһе аҫтында яугирҙары менән беренсе булып Днепрҙы кисергә тотона.
СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 15 ғинуарындағы Указына ярашлы гвардия өлкән сержанты Сәлмән Биктимеров Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була һәм уға Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырыла.
Италия хөкүмәте рәсми рәүештә юғары мәктәпте итальян теленә күсерә, әммә хәҙерге көнгә тиклем латынь урта мәктәптә мотлаҡ уҡыу предметы булып тора, мәктәп уҡыусыларының яҡынса өс өлөшө биш йыл дауамында латынь өйрәнә.
30 ғинуарында Испания Ҡушма провинцияларҙың бойондороҡһоҙлоғон таныған килешеү француз һәм нидерланд телдәрендә төҙөлгән; ләкин Франция һәм Изге Рим империяһы араһындағы бөтә килешеүҙәр Бөйөк француз революцияһына тиклем дауам иткән.
Рәсәй менән Бранденбург маркграфлығы араһында килешеүҙе немец телендә, ә Австрия менән мөнәсәбәттәрендә — төрлө осраҡта немец, латин һәм француз телдәрен ҡуллана, ләкин яҡынса б.
Бындай икеләтелгән тартынҡы алдағы өндө оҙонайтҡанлыҡтан, ғәҙәттә был һуҙынҡы ҡыҫҡа булһа ла, һүҙлектәрҙә алда килгән һуҙынҡыға макрон диакритик билдәһе ҡуйыла.
т. быуат аҙағына латин теле Италияның бөтә территорияһында ғына өҫтөнлөк итмәй, рәсми дәүләт теле сифатында, ул римлеләр буйһондорған өлкәләргә, Пиреней ярымутрауына һәм хәҙерге Францияның көньяғына үтеп инә.
Цезарь шулай уҡ Бөйөк Британияға ике хәрби поход ойоштора, әммә был ҡыҫҡа ваҡытлы экспедициялар римлеләр менән урындағы кельттар араһындағы мөнәсәбәттәргә етди эҙемтә яһамай.
Һуңыраҡ айырым хәрефе индерелә, әммә хәрефен яҙыу күп кенә боронғо рим исемдәренең ҡыҫҡартмаларында һаҡланған, мәҫәлән, ҡыҫҡартып яҙылған ., ә — .
Иртә латында хәрефе даими алдынан яҙыла, ләкин классик осорҙа бик аҙ ғына һүҙҙәрҙә һаҡлана; ул хатта классик осорҙа ла архаик була, һәм һәр айҙың беренсе көнөн аңлатыусы һүҙенең ҡыҫҡартмалары : . йә .
ярашлы, был, инглиз телендә һүҙ аҙағындайә башҡа тартынҡы алдында булған кеүек велярлашҡан альвеоляр сит боковой аппроксиманты; башҡа осраҡтарҙа был инглиз телендәге кеүек альвеоляр сит аппроксиманты.
Европала Америго Веспуччиҙың Яңы донъя асыуы тураһындағы 1503 йылғы отчёты латин теле тәржемәһендә һаҡланған; рус-ҡытай мөнәсәбәттәре тарихының тәүге документы — 1689 йылғы Нерчинский килешеүе латин телендә төҙөлгән.
быуат аҙағында барлыҡҡа килгән һәм Көнбайыш Рим империяһы территорияһының күп өлөшөн үҙ эсенә алған иртә феодал Франк короллегендә латин теле ҡулланыла; Франк дәүләте империяға әйләнгән , 843 й.
Уларға: итальян теле һәм латин теленең тарихи үҙгәреше һөҙөмтәһендә Апеннин ярымутрауында барлыҡҡа килгән бик күп диалекттар; француз теле һәм һәм элекке Галлияла үҫешкән окситан телдәре; Пиреней ярымутрауындағы испан, каталан, португал, галисий һәм миранд телдәре инә; Ретороман теле — рим колонияһы Реция территорияһында (хәҙерге Швейцарияның бер өлөшөндә һәм Италияның төньяҡ-көнсығышында); Рим провинцияһы Дакия территорияһында румын теле, молдаван теле һәм Балкан ярымутрауының көнсығыш-роман телдәре.
Урта быуат латин теле классик өлгөләрҙән айырылған, һәм быуатта Италияла, сиркәү һәм университет латынына ҡапма-ҡаршы тороусы Цицерондың өлгөлө йәғни Яңырыу латынына кире ҡайтыу хәрәкәте башланған.
быуат медицина трактаттары: Андреас Везалийҙың «Кеше тәненең төҙөлөшө», Габриэль Фаллопийҙың "Анатомик күҙәтеүҙәр"е, Бартоломей Эустахионың "Анатомик "е, Джироламо Фракастороның «Йоғошло ауырыуҙар һәм уларҙан дауалау» һ.
Педагог Ян Амос Коменский үҙенең «Мир чувственных вещей в картинках» китабын латин телендә яҙған, бында бөтә донъя, йәнһеҙ тәбиғәттән алып йәмғиәт ҡоролошона тиклем, иллюстрациялар менән тасуирлана.
1508 йылда «Камбре лигаһы» барлыҡҡа килгәс, һөйләшеүҙә ҡатнашыусылар вәкәләттәре — француздар яғынан да, империя яғынан да — француз телендә яҙыла, ләкин ратификациялау грамоталары латин телендә төҙөлә.
быуаты сигендә боронғо германлыларҙы үҙҙәренә буйһондороға маташыуы уңыш ҡаҙанмай, ләкин римлеләрҙең германлылар менән иҡтисади бәйләнештәре оҙайлы ваҡыт дауам итә; күп осраҡта улар Рейн һәм Дунай ярҙарында урынлашҡан рим колония-гарнизондары аша тормошҡа ашырылған.
Немец ҡалалары атамалары был турала һөйләй: Кёльн , Кобленц (нем. — латинса , һүҙмә-һүҙ: «ағып килеп ҡушылыусылар», сөнки Кобленц Мозель һәм Рейн йылғаларының ағып төшкән ерендә урынлашҡан), Регенсбург , Вена һ.
Британ утрауҙарында латин теленең иң боронғо эҙе булып ҡала атамаларының -, - йә - — латинса «хәрби лагерь» һәм «нығытма», - — латинса «йырын», — латинса «ултыраҡ»: Манчестер , Ланкастер , Ньюкасл , Фосбрук , Линкольн , Колчестер состав өлөшө тора.
Британияны англ, сакс һәм ют герман ҡәбиләләре баҫып алыуы британ ҡәбиләләре өйрәнгән, римлеләрҙән герман ҡәбиләләре отоп алған латин үҙләштермәләре аңлы рәүештә ҡабул ителгән.
Был осорҙоң прозаик яҙыусылары һәм шағирҙары теле стиль сараларын һайлауҙа байтаҡ үҙенсәлекле булыуы менән айырыла; әммә алдағы әллә нисә быуат дауамында латин теленең грамматик төҙөлөшө нормалары боҙолмағанлыҡтан, латин телен классик һәм классиктан һуңғыраҡҡа бүлеү лингвистик әһәмиәткә түгел, әҙәбиәт ғилеме буйынса әһәмиәткә эйә.
Италияның көньяғындағы боронғо грек ҡалаларын баҫып алыу рим йәмғиәтенә Боронғо Греция мәҙәниәте һәм белеме элементтары үтеп инеүе латин телендә лә әҙәби әҫәрҙәр тыуыуына ярҙам иткән; артабан иреккә ебәрелгән әсир гректан башлана, ул Гомерҙың «Одиссею» латынға тәржемә итә.
Был дәүер яҙыусылары — башлыса тарихсылар һәм христиан руханиҙары — әҫәрҙәрендә яңы роман телдәренә күсеүҙе әҙерләүсе бик күп морфологик, лексик һәм синтаксик күренештәр күҙәтелә.
Латин теле, рус теле кеүек үк, күпселектә синтетик тел. Был грамматик категориялар ярҙамсы һүҙҙәр менән түгел, һүҙүҙгәреш (исем, сифат, алмаш, һан һүҙ төркөмдәрен үҙгәртеү склонение, ҡылымдарҙы үҙгәртеү спряжение) аша бирелә.
Латин телендә килеш, зат, һан һәм род менән үҙгәреүсе Исем , Һан һәм Алмаш һүҙ төркөмдәре бар; Сифат, һанап үткәндәрҙән башҡа, сағыштырыу дәрәжәһнндә үҙгәрә; заман һәм менән үҙгәреүсе ҡылымдар; супин — ҡылымдан яһалған исем; рәүеш, предлогтар һәм дар.
Европаның көнбайышында һәм көньяҡ-көнсығышындағы, төньяҡ Африкалағы һәм Кесе Азиялағы иркен ерҙәрҙе үҙ власына буйһондорған иң ҙур Урта диңгеҙ дәүләте Римдә классик латин теле формалашҡан һәм сәскә атҡан.
Француз әҙәби теле формалашҡан осорҙа уға латин синтаксисы көслө тәьҫир яһаған, уның йоғонтоһонда француз грамматикаһында ваҡыттың яраҡлашыу һәм эҙлеклелек ҡағиҙәһе, айырымланған конструкциялары, инфинитив барлыҡҡа килә.
Был латин теле бер нисә быуат дауамында баҫып алынған территорияларға үтеп инә, нигеҙ тел булараҡ хатта үҙе лә, урындағы ҡәбилә телдәре һәм диалекттары ҡатмарлы йоғонтоһо арҡаһында, күпмелер үҙгәреш кисерә.
Һүҙҙә ижек икенән күберәк булһа, баҫым, әгәр ул оҙон булһа, һуңғы ижектең алдындағыһына предпоследний, һәм ижек ҡыҫҡа булһа, аҙаҡҡынан өсөнсө ижеккә төшә.
Ҡайһы берҙә оҙон һуҙынҡылар икеләтелгән хәрефтәр менән (был системаны боронғо рим шағиры Акций Луций билдәләгәндәр; шулай уҡ оҙон һуҙынҡыларҙы «апекс» — диакритического значка, похожего на акут ярҙамында билдәләү ысулы булған.
быуатҡа саҡлы Рәсәйҙә, терминология сығанағы булараҡ, сиркәү-славян теле һәм грек теле ҡулланыла; әммә Пётр заманынан рус теленә латин лексикаһы көслө үтеп инә башлай, күп осраҡта — яңы европа телдәре аша.
Классик латынь тигәндә, Цицерон прозаик әҫәрҙәрендә, Цезарь , Публий Марон Вергилийҙың шиғри әҫәрҙәрендә , Гораций һәм Овидий әҫәрҙәрендә иң тәьҫирлегенә һәм синтаксик төҙөклөгөнә өлгәшкән әҙәби тел күҙ уңында тотола.
Телдең тарихи үҫеше арҡаһында килеп сыҡҡан үҙгәрештәр менән бер рәттән, күп быуаттар дауамында традицион әйтелешкә үҫешкән көнбайыш европа телдәрендә барған фонетик процестар йоғонто яһай, һәм был төрлө илдәрҙә латин телендәге текстарҙы уҡыу айырмаһына килтерә.
Лати́н теле́ иҫке әҙәби башҡортса латынь теле , – Һиндевропа телдәре ғаиләһе италий телдәренең латин-фалиск кесе төркөмөндәге тел. Бөгөнгө көндә берҙәнбер әүҙем ҡулланылған италий теле булһа ла, үле тел булып һанала.
Боронғо италий телдәренән ул бөгөнгө көндә, сикләүле ҡулланылған булһа ла, берҙән-бер әүҙем тел. Роман телдәре латындың хәҙерге көндәге дауамы булып тора, ҡалған италий телдәре юҡҡа сыҡҡан, уларҙың дауамы юҡ.
Хәҙерге баҫмаларҙа һуҙынҡыларҙың оҙонлоғон билдәләү маҡсатында оҙон һуҙынҡылар өҫтөнә макрон диакритик билдәһе , ә ҡыҫҡалар өҫтөнә — Кратка бреве ҡуйғандар.
Ахырҙа, латин теле, боронғо грек теле менән бер рәттән, боронғо осорҙан хәҙерге ваҡытҡа тиклем халыҡ-ара һәм йәмғиәт-сәйәси һәм фәнни лексика сығанағы булып хеҙмәт итә.
Рус теленең баҫымы шул дәрәжәлә көслө була, 1991 йылға Төркмәнстанда йәшәүсе этник төркмәндәрҙең ҙур бер төркөм халыҡтың туған телендә бөтөнләй һөйләшә белмәүе асыҡлана.
СССР тарҡалғандан һуң, төркмән теле Төрмәнстандың рәсми теле итеп иғлан ителә, ә 2000 йылдан башлап Төркмәнстанда бөтә рәсми документация һәм тел менән бәйле башҡа өлкәләрҙәге эшмәкәрлек тә фәҡәт төркмән телендә генә атҡарыла.
2016 йылда Төркмәнстан бойондороҡһоҙлоғо иғлан ителгәндән һуң, тәүге тапҡыр «Төркмән теленең аңлатмалы һүҙлеге» һәм «Төркмән теленең орфографик һүҙлеге» баҫылып сыға.
Революцияға тиклемге төркмән халыҡ ижады өлгөләре аныҡ ҡына яҙып алынмаған, шуның өсөн һаҡланмаған; был тел тураһында ауыҙ-тел ижадына таянып ситләтелгән фекер йөрөтөү мөмкин.
1929 йылдың 7 авгусында СССР Үҙәк башҡарма комитеты һәм СССР Халыҡ комиссарҙары советының «СССР-ҙа йәшәүсе ғәрәп яҙмалы халыҡтарының латинлаштырылған алфавиты тураһында» тигән постановлениеһы менән латиницаға күсереүгә рәсми статус бирелә.
Территориаль рәүештә Төркмәнстанда, һәм шулай уҡ Иранда, Афғанстанда, Төркиәлә, Тажикстанда, Ҡаҙағстанда, Үзбәкстанда, Ҡырғыҙстанда, Әзербайжанда, Рәсәйҙә таралған.
Ирен сингармонизмына ҡағылғанда, йомуд һәм эрсари диалекттарында ул ныҡ һиҙелмәһә лә, башҡа диалекттарҙа ирен сингармонизмы һүҙҙең бөтә нигеҙенә тарала, ә ваҡыты менән хатта һүҙ үҙгәрттеүсе аффикстарҙы ла йәлеп итә.
Күп кенә сығанаҡтарҙа йә текин йә йомуд диалекттары әҙәби телгә нигеҙ булған тип раҫларға тырышһалар ҙа, хәҙерге төркмән әҙәби телендә йомуд диалекты һыҙаттары ла, текин диалекты һыҙаттары ла берләштерелгәненә дәлилдәр күп.
Кириллик алфавит проекты тәүге тапҡыр 1940 йылдың апрелендә баҫылып сыға, һәм май айында Төркмән СССР-ы Халыҡ Комиссарҙары республиканың бөтә дәүләт һәм йәмәғәт учреждениеларының яңы алфавитҡа күсеүе тураһында постановление сығара.
Төркмән телендә һөйләшеүселәрҙең дөйөм һаны — 7 млн кешегә яҡын, һәм уларҙың күпселеге Төркмәнстан Конституцияһы төркмән теле дәүләт теле итеп нығытылған Төркмәнстанда йәшәй.
1922 һәм 1924 йылдарҙа, һуҙынҡы өндәрҙең күбеһен айырыу маҡсатында һуҙынҡы хәрефтәрҙең өҫтөнә һәм алдынан өҫтәп, диакритик билдәләр ҡуйыу буйынса реформа үткәрелә.
Булат ауылы Оло Ҡыҙыл йылғаһы буйында, район үҙәге Асҡар ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 40 километр һәм Әлмөхәмәт тимер юл станцияһынан 8 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
Әбделвәли Әбдрәшев 1812 йылғы Ватан һуғышы осоронда 14-се полк составында француздарға ҡаршы алыштарҙа ҡатнаша, күрһәткән батырлығы өсөн көмөш миҙалдар менән бүләкләнә.
Немец теле түбәнге-немец, урта-немец һәм көньяҡ‑немец төркөмдәре диалекттарын айырып йөрөтәләр, уларҙың һәр береһе көнбайыш һәм көнсығыш төркөмсәләргә бүленә; Швейцарияла — алеман, Люксембургта мозель-франк диалекттары бар.
Һүҙьяһалышта аффиксация һәм һүҙҙәрҙе ҡушыу өҫтөнлөк итә; субстантивациялары киң таралған: «» — « » , «» — « » , « » , « » һәм башҡа Һүҙлек составында инглиз, итальян, латин телдәренән, француз теленән, шулай уҡ славян телдәренән үҙләштерелгән һүҙҙәр бар.
Хәҙерге Германия, Австрия, Швейцария, Люксембург, Лихтенштейн, Италия һәм Нидерланд биләмәләрендә өс диалект төркөмөн айырып йөрөтәләр: Түбәнге немец , Урта немец һәм Үрге немец , һуңғы икеһе Үрге немец диалекты төрҙәре итеп ҡарал .
Был төрөкмдәргә ингән айырым һөйләш һәм милли варианттарҙа географик үҙенсәлектәрҙән тыш оҙайлы мәҙәни, географик һәм тарихи факторҙар йоғонтоһонда телдә һиҙелерлек айырма бар.
Австрия һәм Швейцария варианттарының фонетика һәм лексикала үҙ үҙенсәлектәре бар, уларға һүҙ башында -, -, - әйтелешендә айырма,әҙәбәи немец телендә булмаған сит ил телдәренән ингән һүҙҙәр ҡулланыу хас.
Көнсығыш франк дәүләтендә төрлө ҡәбиләләр йәшәй, шуға ҡарамаҫтан унда йәшәгән халыҡ үҙен бер үк телдә һөйләшкән бер халыҡ итеп — баштарында, урта немец осоро башында уҡ, хис итә башлай.
Ваҡыт үтеү менән әҙәби немец теле Германияның төньяғында ерле диалекттарҙы ҡыҫырыҡлап сығара, улар бөгөнгә тиклем бик аҙ һаҡланып ҡалған (Нидерландтарҙа,Дания, элекке СССР өлкәләрендә йәшәгән немецтарҙың күбеһенең туған теле, ).
Нацистар власҡа килгәс, гот шрифты рәсми рәүештә индерелә, һуңыраҡ нацист пропагандаһы гот шрифтын, еврейҙарҙың квадратлы яҙмаһына оҡшатып, эҙәрлекләй башлай,.
Немец теленә инглиз теленән, бигерәк тә ьыуаттың икенсе яртыһында, бик күп технологиялар, медиа, шулай уҡ йәштәр мәҙәниәтенә ҡағылышлы һүҙҙәр ингән : - , , , , - , , , , .
Алфавитта умлаутлы , , яҙыу билдәләре , , хәрефтәренән айырылмай; умлаут менән генә айырылған һүҙҙәрҙән тыш булғандарында умлаутлы һүҙ аҙаҡтараҡ яҙыла; оҙон һуҙынҡыларҙан һәм дифтонгтарҙан һуң яҙыла -ҡа тиң.
Беҙҙең эра башында телдең үҫеше күп осраҡта ҡәбилә телдәрендә һөйләшеүселәрҙең миграцияһына, шулай уҡ бәләкәйерәк ҡәбиләләрҙең ҙурыраҡтары тарафынан йотола барыуына бәйле.
Урта үрге немец теленең ерле һөйләштә ҡулланыш үҙенсәлектәре мәҙәни берлекте нығытыуға ҡамасаулай һәм быуат башынан алып, шағирҙар диалект һүҙҙәрен ҡулланмаҫҡа тырыша башлай-улар үҙ әҫәрҙәрен уҡыусылар һанын арттырырға тырыша, был дөйөм немец телен булдырыуға табан яһалған тәүге аҙым тип ҡарала.
1521 йылда Мартин Лютер Яңы Ғәһедте әле нығынып бөтмәгән дөйөм яҙма телгә тәржемә итә, ә 1534 йылда — Иҫке Ғәһедте, быуат телсе ғалимдары фекеренсә, был бер нисә быуындың теленә йоғонто яһай, сөнки быуатта уҡ әкренләп иртә үрге немец теле тип йөрөтөлгән дөйөм немец теленең үҫеше һиҙелә башлай.
Эльба йылғаһының көнсығышында ятҡан славян ерҙәрен баҫып алыу көнсығыш немец һөйләшен барлыҡҡа килтерә, был тел төп урынды биләй башлай һәм көньяҡ немец әҙәби традициялары менән байытылып, немец әҙәби теленә нигеҙ һала.
Немец теле — герман төркөмөнөң көнсығыш герман төркөмсәһенә ҡараған тел. Германия, Австрия, Швейцарияла немец теле дәүләт теле, ә Люксембург, Лихтенштейнда һәм Көнсығыш Бельгияла рәсми тел булып һанала.
«Мәскәү грушовкасы», «Июльское Черненко», «Солнцедар» йәйге сорттар; иртә өлгөрөшлө «Буй-буй әнис»; көҙгө — «Боровинка», «Алһыу әнис», «Волжская красавица», «Осеннее полосатое»; һуң өлгөрөшлө «Жигулёвское»; иртә өлгөрә торған ҡышҡы «Антоновка»; ҡышҡы — «Башҡорт сибәре», «Татар ренеты» сорттары үҫтерелә.
3,5—4 метрҙан артыҡ үҫмәҫлек итеп һәм яҡтылыҡ тигеҙ төшһөн өсөн ботаҡтарын тигеҙ ҡалдырып, системалы рәүештә алмағас ябалдашын формалаштырып киҫеп тороу кәрәк.
Йәйге сорттары августың 2-се яртыһында, көҙгөләре сентябрҙың 1-се яртыһында, иртә өлгөрә торған ҡышҡылары сентябрҙың 2-се яртыһында, ҡышҡылары октябрҙа өлгөрә.
Уртаса һәм ауыр балсыҡлы һелтеһеҙләндерелгән ҡара тупраҡлы, һоро һәм ҡыҙғылт-һоро урман, кәҫле-көлһыу, әселеге аҙ булған йә иһә нейтраль тупраҡ алмағас өсөн иң яраҡлы тип һанала.
Шунан ул үҙенең Хоҙай тарафынан илде инглиз баҫымынан ҡотҡарыу өсөн тәғәйенләнгәнен әйтә һәм Орлеанды ҡамауҙан ҡотҡарыу өсөн ғәскәр һорай.
Бер нисә тиҙ еңеүҙән һуң, уның етәкселеге аҫтында Франция ғәскәре Реймс ҡалаһын ҡайтанан яулап ала һәм Карл -не тәхеткә ултыртыу тантанаһы үтә, шулай итеп, тәхет хужаһы менән бәйле бәхәсле һорау хәл ителә.
Һуңынан яҙыуынса, ул Изге Михаил, Изге Екатерина, Изге Маргаританың тауыштарын ишетә һәм улар Жаннаға дофинды Реймсҡа уны тәхеткә ултыртыу өсөн килтерергә бойора.
12 июндә ғәскәр Жаржоны, 15 июндә Мён-сюр-Луарҙы, 16 июндә Божансины ала, 18 июндә хәл иткес Пате яуы инглиз ғәскәрҙәренең тар-мар ителеүе менән тамамлана.
Ауыл клубы бик әүҙем эшләй, төрлө байрам, спорт саралары үткәрелә, шулар араһында «Эх, быймаһы ла быймаһы» байрамы, юрған һырыу йолаһы, «Йәшлекте иҫкә алып», «Күрше хаҡы — тәңре хаҡы» исемле кисәләр, башҡорт халыҡ уйындары, шулай уҡ концерттар ойошторола, төрлө акцияларҙа, флешмобтарҙа ҡатнашалар.
1931 йылда РККА-ның 46-сы һанлы Йылҡы заводы осоронда Ҡаратал ауылы әлеге хужалыҡтың бүлексәһе була, 1956 йылдан «Баймаҡ» сиҙәм совхозы ойошторолоуы менән ныҡ үҫешә башлай.
2019 йылдың апрелендә Физик-математика фәндәре кандидаты Алексей Владимирович Арсенин етәкселегендәге Рәсәй физиктары төркөмө , донъяла беренсе тапҡыр «ике үлсәмле» алтын табыҡ — ҡалынлығы 10 нм-ҙан кәм булмаған алтын плёнка ала.
Мәскәү физика-техник университеты ғалимдары асыҡлауынса, ябай алтынды ҡалынлығы 3-4 нм булған бөтөнләй тиерлек «яҫы» ике үлсәмле ҡоролмаға әйләндерергә мөмкин уның атомдарын молибден сульфидының махсус субстратына беркетеп була.
Алтындың яңы формаһын тикшереү күрһәтеүенсә, ул металдың үҙенсәлеген хатта үтә бәләкәй ҡалынлыҡтарҙа ла һаҡлай, ә сульфид-молибден субстраты «ике үлсәмле алтын» пленкаһы теләһә ниндәй субстратҡа күсерергә мөмкинлек бирә.
Алтындың юғары тығыҙлығы уны сығарыуҙы еңеләйтә, шуға ла хатта ябай технологик процестар ҙа — мәҫәлән, шлюздарҙа йыуыу — тау тоҡомонан алтын сығарыуҙы юғары дәрәжәлә тәьмин итә ала.
Ғәҙәти шарттарҙа күпселек кислоталар менән үҙ-ара тәьҫир итешмәй һәм оксидтар барлыҡҡа килтермәй, кислоталар һәм нигеҙҙәр тәьҫирендә юҡҡа сыға торған ябай металдарҙан айырмалы рәүештә, уны аҫыл металға ҡарай.
Алтын юғарыпластик металл: ҡалынлығы -0,1 мм табаҡҡа сүкеп була ; был ҡалынлыҡтаға алтын яҡтылыҡта һары төҫтә була, үтә ҡарағанда йәшкелт-зәңгәр төҫтә бала.
Ауылға Стәрлетамаҡ өйәҙе территорияһында Ҡазан губернаһы Цивильский һәм Ядринск өйәҙҙәренең яңы суҡындырылған сыуаштарынан дәүләт крәҫтиәндәре нигеҙ һала, 1811 йылдан алып билдәле.
2005 йылдың 20 июлендәге «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона тораҡ пункттарҙың барлыҡҡа килеүе, берләшеүе, бөтөрөлөүе һәм статусының үҙгәреүе, административ үҙәктәрҙең күсерелеүе менән бәйле үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы 211-з Закон ҡарар итә:
Яңы Федоровка ауылы атамаһын һаҡлап ҡалыу юлы менән, берләшетерелгән тораҡ пуктҡа тораҡ тибын ауыл тип билдәләп, Ибрай ауыл Советының Яңы Федоровка һәм Красный Восток ҡасабаһын
Унан алыҫ түгел икенсе ҡәберҙә 60 см тәрәнлектә башы менән төньяҡ-көнбайышҡа ҡаратылып, терһәктән бөгөлгән ҡулдары баш һөйәге янына һалынған, аяҡтары бөгөлгән һәм һул ҡабырғаһында ятҡан бала һөлдәһе табыла.
Ҡуштирәк ауылы Кама йылғаһы ҡушылдығы Ыҡ йылғаһы буйында район үҙәге Баҡалы ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа 40 километр һәм Туймазы тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
Славяндар гот теленән бик күп һүҙҙәр — «хлеб» , «котёл» , «блюдо» , «купить» , «верблюд» , сиять , чехол , хлев , буква , «художник» һәм башҡа (ентекләп ҡара: Этимологический словарь русского языка Макса Фасмера) һүҙҙәр ҡабул иткән.
Беҙҙең эраның беренсе быуаттарында улар Скандинавия ярымутрауынан юл башлаған һәм яйлап Рим империяһы алдынғы һаҡ урындарына , Төньяҡ Ҡара диңгеҙе һәм Дунай йылғаһына тиклем етә.
Хәҙерге Польша биләмәһенән готтар ҡыҫырыҡлап сығарған вандалдар һәм ругтар, урындағы халыҡты Урта диңгеҙ яғына күсергә мәжбүр итеп, көньяҡҡа табан хәрәкәтен башлаған.
Черняхов мәҙәниәте ҡомартҡылары ареалы буйынса быуатҡа ҡарата гот ҡәбиләләре йәшәгән өлкә көнсығышта Северский Донец йылғаһынан көнбайышта Карпатҡа һәм түбәнге Дунайға тиклем һуҙылған.
Һуңыраҡ ҡәбиләләре иҫәбенә шулай уҡ скирҙар, таифалдар һәм ҡырым готтары, һәм һуңғараҡ уларҙан бүленеп сығып Тамань ярымутрауында йәшәгән гот-трапезиттар ингән.
Шуның менән бергә, Иоанн де Галонифонтибус үҙенең «Донъянаны танып-белеү» «Познание мира» китабында былай тигән: «Готтар килеп сығышы буйынса шотландтарҙан булыуға дәғүә итә һәм инглиздәр кеүек һөйләшә».
Сәнәғәте ваҡ нефть промыслалары, сыр-май, ҡатнаш мал аҙығы з-дтары һәм ремонт-техника, ағас әҙерләү һәм эшкәртеү, төҙөлөш материалдары етештереү предприятиеларынан тора.
Константинополь патриархы һәм Рим папаһы араһындағы низағ барышында Бөйөк Моравия кенәзе Ростислав 862 йылда Византия императоры Михаил -гә үҙ сиркәү идаралығына нигеҙ һаласаҡ уҡытыусыларҙы, руханиҙарҙы йәки епископты уның дәүләтенә ебәреүҙәрен һорап мөрәжәғәт итә.