polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Һыҙыҡлы алгебрала өйрәнелгән бөтә математик структуралар — векторҙар, тензорҙар, матрицалар, алгебраик формалар, шулай уҡ улар өҫтөндә операциялар, векторлы арауыҡтың дөйөм алгебраик төшөнсәһендә универсаллаштырылған.
Векторлы арауыҡ векторҙар тип аталған ирекле элементтар күмәклеге , һәм элементтары скалярҙар тип аталған ирекле ялан өҫтөндә алгебра булараҡ билдәләнә, шуның менән бергә векторҙар векторҙарҙы ҡушыу ғәмәле менән бергә Абель төркөмө барлыҡҡа килтерә, һәм векторҙарҙы скалярға ҡабатлау ғәмәле индерелә: шундай, бында ошо үҙсәнлектәр үтәлә :
Алгебраик формалар (Векторлы арауыҡтарҙа вектор координаталарынан тиң күпбыуындар менән бирелгән тиң күпбыуындар) полиһыҙыҡлы алгебраға ҡарайҙар, ләкин квадратик, биһыҙыҡлы формалар, һәм формаларҙың ҡайһы бер махсус төрҙәре шулай уҡ һыҙыҡлы алгебрала мөһим.
Тензорлы ҡабатлау операцияһы айырым ҙур роль уйнай, уны һыҙыҡлы арауыҡтарға дөйөмләштереү тензор билдәләмәһен дөйөмләштерергә мөмкинлек бирә: һыҙыҡлы арауығында ранглы тензорҙы -ның экземплярының һәм уға эйәртеүле арауығының экземплярының тензорлы ҡабатландығы элементы итеп ҡарала:
Векторҙарҙың һыҙыҡлы комбинациялары — күренешендәге сикле суммалар, векторҙар йыйылмаһы өсөн һыҙыҡлы бәйләнешһеҙ индерелә (әгәр тривиаль булмаған һыҙыҡлы комбинация булһа, арауыҡтың Абель төркөмөнөң нуленә әйләнгән), базис төшөнсәһе максималь һыҙыҡлы-бәйләнешһеҙ йыйылма итеп индерелә, базистың ҡеүәте уны һайлап алыуға бәйле түгел икәне иҫбат ителә.
Риччи һәм Леви-Чивита тарафынан 1890-се йылдарҙа эшләнгән тензорлы иҫәпләмә, үҙенең алгебраик өлөшө менән, полиһыҙыҡлы алгебраның төп йөкмәткеһен тәшкил итә.
Был аҫбүлеккә төп иғтибар, 1910-сы — 1930-сы йылдарҙа тензорҙарҙы Эйнштейн һәм Гильберт дөйөм сағыштырмалыҡ теорияһының математик һүрәтләүендә киң ҡулланыуҙары арҡаһында, йәлеп ителә.
Матрица — үлсәме булған тура мөйөшлө таблицаға яҙылған математик объект, уның ячейкаларында ирекле алдан һайланған яландың элементтары урынлашҡан — улар, ҡушымталарға һәм мәсьәләләргә бәйле, бөтөн, ысын йәки комплекслы һандар векторҙар, рациональ функциялар булырға мөмкиндәр:
Ике векторлы арауыҡ араһында һыҙыҡлы булған үҙ-ара-берҙән бер сағылыш булһа, ул саҡта бындай арауыҡтар изоморфлы тип аталалар; векторлы арауыҡтарҙың күп үҙсәнлектәре изоморфлы үҙгәртеүҙәрҙә һаҡланалар .
Һуңынан, 1967 йылдың 10 июнендә, утрауҙа власты тәғәйенләгән ваҡытлыса тыныслыҡ урынлаштырыу комитеты ҡарары буйынса, Англияның 19 кешенән торған көстәре Сент-Китсҡа бәреп инә һәм полиция участкаһына, оборона көстәре лагерына һөжүм итә.
Утрауҙың иң бейек нөктәһе — Крокус Хилл ҡаяһы, ул төньяҡ яр буйында урынлашҡан, бейеклеге 65 м. Утрауҙа ҡомло пляжлы диңгеҙ ҡултыҡтары күп.
1969 йылдың 6 февралендә, 1739 кеше бының өсөн референдумда үҙ фекерен белдергәндән һәм ни бары 4 кеше ҡаршы тауыш биргәндән һуң, бойондороҡһоҙ Ангилья Республикаһы иғлан ителә.
Уйын бизнесы вәкилдәре һәм судно хужалары, Англияла уйын бизнесы өсөн зона булдырып һәм арзан ангилий флагын файҙаланып, бойондороҡһоҙлоҡто файҙаланырға теләй, тигән фараздар бар ине.
1983 йылдың 19 сентябрендә Сент-Китс һәм Невис утрауҙарында бойондороҡһоҙ Сент-Китс һәм Невис федерацияһы барлыҡҡа килә, ә Ангилья ярым бойондороҡһоҙ дәүләте Бөйөк Британияның сит ил биләмәһе булып ҡала.
Сент-Китс, Невис, Ангилья утрауҙары ҙурыраҡ «Ел ыңғайы утрауҙары» колонияһына инә, был инглиз телендә француз, немец, испан, голланд, урыҫ телдәрендәге Ел ыңғайы утрауҙарын түгел, бер аҙ икенсерәк утрауҙар төркөмөн аңлата.
Утрауҙың көньяҡ өлөшөн 20 процентҡа тиерлек киң тоҙло Грейт-Салт-Понд өлкәһе биләй, ә төньяҡтараҡ бейек булмаған убалы өлкәләр һуҙыла, улар утрауҙың француз өлөшөнә терәлеп урынлашҡан, ике ҙур булмаған теҙмәләр Сентри-Хилл һәм Уильямс-Хилл ҙур лагуналар һәм тар тәрән ҡултыҡтар менән киҫелгән һөҙәк көньяҡ ярҙарына төшә.
Төркөмдөң башҡа утрауҙарынан айырмалы рәүештә, бында, бигерәк тә утрауҙың көньяҡ һәм көнбайыш өлөштәрендә, оҙон ҡомло ярҙар күп, өҫтәүенә, ҡултыҡ аҫтында пляждар диңгеҙҙән айырылып торған ҡомло морондарҙың бөтә киңлегенә һуҙыла.
Йәйгеһен уртаса температура яҡынса 27 градус, ҡышҡыһын 25 градус тәшкил итә, өҫтәүенә һауа температураһы бер аҙ түбәнәйә — төндә термометр бағанаһы хатта ҡышҡы осорҙа ла +20 С һирәк төшә.
Һуңғы тиҫтә йылдарҙа халыҡтың юғары үҫеш темптары Доминикан Республикаһы, Гаити, Һиндостан һәм Вест-Һиндостандағы инглиз-тел утрауҙарында тыуып үҫкән кешеләрҙең утрауға миграцияһы менән аңлатыла.
Синт-Мартенда ике мөһим форт төҙөлгән: Амстердам форты — Кариб утрауҙарында беренсе голланд хәрби базаһы һәм Виллем форты, уның емереклектәре урынында хәҙер телевидение башняһы төҙөлгән.
Уның ландшафы башлыса йәшел, әммә ҡоро — утрау флораһының күпселек өлөшөн пальмалар, гибискустар һәм кактустар тәшкил итә, ә убалы үҙәк райондарҙа бер нисә ҙур булмаған урман бар.
1917 йылдың Рәсәйҙәге Февраль революцияһынан һуң үҙе хеҙмәт иткән Екатеринбург гарнизоны һалдаттары уны Урал өлкәһе эшсе, крәҫтиән һәм һалдаттар Советының съезына делегат итеп һайлай.
Шул уҡ йылдың 15 ноябрендә Башҡорт мәркәз шураһы Башҡортостан автономияһын иғлан иткәндән башлап Фәтхелҡадир Сөләймәнов үҙ төбәгендә тулыһынса башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтенә ҡушылып китә.
Урал аръяғында башҡорттар йәшәгән улустарҙа халыҡ йыйылыштарын ойоштороуҙа ҡатнаша, шул ваҡытта ул большевиктар тарафынан ҡулға алынып, Советтарҙың Екатеринбургта үткәрелгән съезында делегат булып ҡатнашыуы тураһындағы танытмаһын күрһәтеп, ҡотолоп ҡала.
1914 йылда Әхмәтзәки Вәлидов менән таныша, һәм уның кәңәше буйынса, этнографик һәм фольклор мәғлүмәттәрен йыйыу өсөн, Алтайға, ҡаҙаҡ, ҡырғыҙ һәм үзбәк халыҡтары йәшәгән ерҙәргә сәйәхәт ҡыла.
1914—1916 йылдарҙа «Шура» журналында бер нисә шиғыры, «Башҡорт йәйләүендә», «Ҡасҡын», «Ҡурайсы Тимербай», «Үләт» һәм «Ил өсөн» исемле хикәйәләре, ә «Мөғәллим» журналында «Башҡорт моңо» шиғыры баҫылып сыға.
1920 йылдың 19 майында Мәскәү үҙәк властары бер яҡлы ҡабул итекн «Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһының дүлт ҡоролошо тураһында» ҡарары менән риза булмауын белдер һәм башҡа хөкүмәт ағзалары менән берлектә отставкаға китә, Урта Азияға барып баҫмасылыҡ хәрәкәтенә ҡушыла.
Башҡорт әҙәбиәте тарихына «Башҡорт моңо», «Йәйләүҙе һағынғанда», «Моңло төн», «Тимербай ҡурайсы», «Ил өсөн», «Ҡасҡын», «Башҡорт йәйләүендә», «Үләт» исемле шиғырҙар һәм хикәйәләр авторы булараҡ ингән.
Уларҙан «Салауат батыр» исемле биш шаршаулы тарихи драмаһы һаҡланып ҡалған — ул башҡорт әҙәбиәтендә был Салауат Юлаев образына арналған тәүге күләмле әҫәр иҫәпләнә.
Боронғо төрки яҙма ҡомартҡыларҙан «Китабе деде-и Ҡорҡот», «Кодекс куманикус», Йософ Баласағунлының «Ҡотаҙғу белек», Мәхмүд Ҡашғариҙың «Диуану лөғәт әт-төрк» әҫәрен, ҡырғыҙ халыҡ эпосы «Манас», урта быуат осорона ҡараған «Сыңғыҙнамә» һәм башҡаларҙы тикшерә, төрки халыҡтары араһында шаманлыҡ күренешен өйрәнә.
Ғалим этнология, фольклор, мосолман осорона тиклемге дингә инаныуҙар, төрки халыҡтарҙың йолалары, телдәре һәм әҙәбиәте буйынса ғилми хеҙмәттәре менән билдәле, уларҙың дөйөм һаны 350-гә етә.
Энциклопедияларға ғилми мәҡәләләр, төрөк һәм рус ғалимдары хеҙмәттәренә рецензиялар яҙа, төрлө илдәр ғалимдарының тарих, этнография, лингвистика һәм әҙәбиәт буйынса баҫмаларын төрөк теленә тәржемә итә.
Әсәһе Зәкиә — Салауат Юлаевтың көрәштәше Биҡҡол Ғәликәевтың вариҫы була, атаһы Мостафа ауылда имам һәм мәҙрәсә мөҙәрисе булған, сығышы менән — ялан-ҡатай башҡорттарынан.
Башҡорттарҙың рухи мәҙәниәте тарихы һәм этнографияһы буйынса бер нисә ғилми хеҙмәте баҫылып сыға — «Башҡорттар тарихынан», «Башҡорт-рус һуғыштары тарихынан», «Волга буйында ислам», «Башҡорт-рус һуғыштары», «Балҡан-тау атамаһы тураһында» һәм башҡалар.
1955 йылда Анкара университетына ябай уҡытыусы булып эшкә ҡайтырға рөхсәт бирелә, шул уҡ ваҡытта Төрөк лингвистик йәмғиәтендә баш белгес булып бер ни тиклем хеҙмәттәшлек итә.
Шул ваҡытта, 1908—1910 йылдарҙа, «Ваҡыт» гәзитендә «Башҡорттарҙа ер мәсьәләһе», «Башҡорт ғөләмәһе », «Ҡырғыҙ далаларынан» исемле тәүге публицистик һәм этнографик мәҡәләләре баҫылып сыға.
1920 йылда Ташкент ҡалаһына килә, ҡаҙаҡ һәм ҡырғыҙ мәктәптәрендә уҡыта, шул уҡ ваҡытта Әбделҡадир Йылҡыбай псевдонимы аҫтында «Аҡъюл» гәзитендә төрки халыҡтары этнографияһы, тарихы һәм фольклоры буйынса мәҡәләләр баҫтыра.
Әбделҡадир Инан (төп исеме — Фәтҡелҡадир Мостафа улы Сөләймәнов; 29 ноябрь 1889 йыл — 1 октябрь 1976 йыл) — шәрҡиәтсе, яҙыусы, башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре.
Британия Виргин Утрауҙары - ) — Бөйөк Британияның бойондороҡло биләмәһе, Кариб диңгеҙенең төньяҡ-көнсығышында Виргин утрауҙары архипелагының төньяҡ-көнсығышында урынлашҡан.
Британия Виргин Утрауҙарының хөкүмәт органы булып Бөйөк Британияның Сит ил эштәре министрлығы тәғәйенләгән һәм баш министрҙан, өс министрҙан һәм генераль прокурорҙан торған губернатор етәкселегендәге Башҡарма совет тора.
т. быуатта утрауға индеецтар аравактар килеп ултырған, һуңыраҡ улар Кесе Антиль утрауҙарының карибтарына, яугир ҡәбиләләренә буйһонған, улар хөрмәтенә Кариб диңгеҙе үҙ исемен ала ла инде.
Берекмәгә «Ишимбайнефть» , «Туймазынефть», «Башнефтеразведка», «Башнефтестрой», Ишембай машиналар төҙөү заводы, «Красный пролетарий» заводы, «Башнефтепроект» һәм «Баштехснабнефть» ингән.
«Башнефть» составына «БашНИПИнефть», «Аксаковнефть», «Арланнефть», «Ишимбайнефть», «Краснохолмскнефть», «Октябрьскнефть», «Туймазанефть», «Уфанефть», «Чекмагушнефть», «Южарланнефть» НГДУ лары, Ишембай быраулау эштәре идаралығы, Өфө быраулау эштәре идаралығы, Туймазы быраулау эштәре идаралығы, Бөрө геологик эҙләнеүҙәр контораһы, Нефтекама нефть промыслаһы ҡорамалдары заводы, Октябрьский нефть промыслаһы ҡорамалдары заводы, Туймазы газ эшкәртеү заводы, Шкапов газ эшкәртеү заводы, Ҡуғанаҡ керамик кирбес заводы, Стәрлетамаҡ махсус нефть материалдары заводы һ.
2010 йылда компания, лицензияға 18,476 млрд һум аҡса биреп «Роман Требс исемендәге нефть-газ ятҡылығы» һәм «Анатолий Титов исемендәге нефть-газ ятҡылығын эшкәртеүсе» тигән конкурста еңеп сыға.
2013 Өфөлә «Башнефть» йәмғиәтенең филиалы булған «Башнефть — Новойл» компанияһында көкөрт кислотаһы ҡатнашлығында алкиллаштырыу һәм ҡулланылған көкөрт кислотаһын регенерациялау ҡулайламалары комплексы файҙаланыуға тапшырылды.
Компания тармаҡта тәүгеләрҙән булып ҡатламға һыу ҡыуҙырыу менән ятҡылыҡтарҙы эшкәртеү, ҡатлам баҫымын тотоу өсөн промыслала файҙаланылған һыуҙы ҡыуҙырыу, скважиналар селтәре тығыҙлығын ҡулайлаштырыу, горизонталь скважиналар төҙөү, ҡеүәтле станок-качалкалар, үҙәктән ҡыуыусы, электр ярҙамында батырылыусы насостар ҡуйыу, скважиналарҙы турбо- һәм электробурҙар м н быраулауҙы киң ҡулланыу, бәләкәй диаметрлы скважиналар ҡаҙыу, скважиналарҙы вышкаһыҙ, нефть һәм газ йыйыуҙың бер торбалы системаһын файҙаланыу, быялаланған һәм футерланған насос-компрессор торбаларҙы ҡулланыу, тоҙ һәм парафин ҡатламдарын бөтөрөү технологияларын үҙләштерә.
Ырымбур өлкәһе, Татарстан, Удмуртия, Ненец һәм Ханты-Манси округтар территорияларында нефть һәм тәбиғи газ ятҡылыҡтарын эшкәртеүҙе тормошҡа ашыра; нефть һәм газ эшкәртеү, нефть машиналары эшләү, төҙөлөш индустрияһы һәм башҡа киң продукция ассортиментын етештерә.
2016 йылдың 10 октябрендә Рәсәй Хөкүмәте етәксеһе Дмитрий Медведев «Башнефть» йәмғиәтенең 50,075 процент акцияларынан торған "дәүләт пакеты"н 329,7 миллиард һумға «Роснефть» йәмғиәтенә һатыу тураһындағы күрһәтмәгә ҡул ҡуйҙы.
2011 йылдың 3 апрелендә, КФХ һәм уға союздаш көстәрҙең Хәрәкәт әш-Шабаб позицияһына һөжүм итеү менән бер үк ваҡытта (Уның барышында Джубалендтың Кения сигендәге Доблей ҡалаһы яулап алына) Кенияның баш ҡалаһында Джубаленд территорияһына дәғүә итеүсе виртуаль Азания дәүләте иғлан ителә, уның президенты итеп Сомалиҙың элекке оборона министры Мохамед Абди Мохамед Ганди иғлан ителә.
2010 йылда Джубаленд төбәгендә Сомалиҙың Күсмә федераль хөкүмәтенә союздаш һәм Хәрәкәт әш-Шабабҡа ҡаршы торған автономиялы хөкүмәт ойошторола, әммә 2010 йыл аҙағына Джубалендтың бөтә территорияһы Хәрәкәт әш-Шабаб контролендә була, һәм хәҙерге көнгә тиклем төбәк Күсмә федераль хөкүмәттең һәм Хәрәкәт әш-Шабаб көстәренең ҡаршы тороу майҙаны булып тора.
Хәҙерге тарихта тәүге тапҡыр Джубалендтың айырым хөкүмәте 1924 йылдың 15 июленән 1926 йылдың 1 июленә тиклем был колониаль ерҙәрҙең емерелгән Британия империяһынан Италияға күсеү процесында булған.
Тауҙарҙың төньяҡ битләүҙәрендә һәм Кариб диңгеҙе ярҙарында уртаса йыллыҡ яуым-төшөм 2500 — 3500 мм тәшкил итә (яуым-төшөм йыл дауамында бик күп, апрелдән декабргә тиклем күберәк), көньяҡ-көнбайышта — 1500—2000 мм тиклем .
Пана́ма рәсми исеме — Панама Республикаһы — Үҙәк һәм Көньяҡ Американың Панама боғаҙында Кариб диңгеҙе һәм Тымыҡ океан араһында урынлашҡан президент идараһы формалы, дәүләт төҙөлөшө унитар һәм демократик режимлы дәүләт.
Панамала 5 бальбоа номинациялы тәңкәләр, шулай уҡ 1 бальбоа һәм тағы ла вағыраҡтары һуғыла (1934 йылдан бальбоа курсы АҠШ долларына 1:1 нисбәтендә бәйләнгән).
Һуңынан йәнә бер мәртәбә ҡара, ни ҡәҙәр генә ҡараһаң да, һинең ҡарашың кәмселек һәм ғәйеп тапмайса арып, хәлһеҙләнеп кире үҙеңә ҡайтыр.
Дөрөҫлөктә, беҙ ер йөҙөнән яҡтыраҡ булған күкте яҡтыртыусы сыралар кеүек йондоҙҙар менән зиннәтләнек, һәм ул йондоҙҙарҙы күккә менеп, фәрештәләр һүҙен тыңларға теләгән шайтандарҙы һөрөүсе яһаныҡ.
Бер төркөм мөшриктәрҙе тамуҡҡа һалғанда тамуҡ һаҡсылары булған фәрештәләр уларҙан:"Донъяла саҡта һеҙгә пәйғәмбәр килмәнеме ни һәм һеҙҙе хаҡ дингә өндәмәнеме ни?" - тип һорарҙар.
Фәрештәләрҙең һүҙҙәренә яуапта мөшриктәр әйттеләр: "Юҡ, беҙгә ҡурҡытыусы пәйғәмбәр килде һәм беҙҙе ғазаптан ҡурҡытты. Ләкин беҙ уның һүҙҙәренә ышанманыҡ һәм уға, һеҙ әйткән һүҙҙәр береһе лә Аллаһынан иңмәгән. Һеҙ үҙегеҙҙе рәсүлдәр тиһегеҙ, тик һеҙ аҙашҡан кешеләр генә, тинек".
Мөшриәктәр тамуҡта әйттеләр:"Әгәр донъяла ваҡытта беҙ пәйғәмбәрҙәрҙең һүҙҙәрен тыңлаған йә фекерләп аңлаған булһаҡ, был көндә тамуҡ әһелдәре булмаҫ инек
Мөхәммәт ғәләйһисссәлләм тураһында әйткән һүҙҙәрегеҙҙе һеҙ йәшерен һөйләшһәгеҙ ҙә, асыҡ рәүештә ҡысҡырып һөйләшһәгеҙ ҙә, Аллаһы тәғәлә ҡаршыһында бары бер тигеҙ, дөрөҫлөктә, Аллаһы тәғәлә - күңелдәрегеҙҙә булған нәмәләрҙе белеүсе.
Әй Мөхәммәт ғәләйһиссәлләм, әйт һин мөшриктәргә: "Ул Аллаһы тәғәлә - камил ҡөҙрәте менән һеҙҙе яралтҡан, һеҙгә ишетеүсе ҡолаҡ, күреүсе күҙ һәм йөрәк биргән Зат. Һеҙ шул һүҙҙәрҙе ишетһен, ҡөҙрәт дәлилдәрен күрһен һәм шуларҙы фекерләһен өсөн. Ләкин был ниғмәттәргә шөкөр итеүселәр әҙ".
Әй Мөхәммәт ғәләйһиссәлләм, әйт һин уларға:"Ул Аллаһы тәғәлә һеҙҙе ер йөҙөнә Уға итәғәт итер һәм ғибәҙәт ҡылыр өсөн таратты, һәр беребеҙгә берәй урын бирҙе, һеҙ Уның хозурына хисап һәм яза өсөн ҡайтырһығыҙ".
Мөшриктәр мөьминдәрҙән: "Әгәр һеҙ дөрөҫөн һөйләһәгеҙ, әйтегеҙ! Һеҙ вәғәҙә иткән Ҡиәмәт көнө ҡасан етер?" тип һорарҙар.
Әй Мөхәммәт ғәләйһиссәлләм, әйт һин уларға яуабыңда:"Ҡиәмәттең ҡасан етеүен Аллаһы тәғәлә генә белә, Унан башҡа һис кем был хаҡта белмәй. Мин бары Ҡиәмәттең буласағы хаҡында киҫәтергә генә килдем, уның ҡасан етәһен белмәйем", - тип әйт.
Әй Мөхәммәт ғәләйһиссәлләм, әйт һин мөшриктәргә: "Хәбәр бирегеҙ миңә, әгәр Аллаһ мине һәм минең менән булған мөьминдәрҙе һәләк итһә, йә иһә беҙгә рәхмәт ҡылып, әжәлебеҙҙе кисектерһә, һеҙҙеү үҙегеҙҙе рәнйеткес ғазаптан кем һаҡлар?" Йәғни, беҙҙең үлемебеҙ йә тере ҡалыуыбыҙ һеҙгә бер файҙа ла бирмәҫ һәм һеҙҙе ғазаптан ҡотҡармаҫ.
Әй Мөхәммәт ғәләйһиссәлләм, әйт: "Беҙ иман килтергән, ә һеҙ ышанмаған Зат - ул рәхмәте олуғ булған Аллаһы төғөлә.Беҙ Уға иман килтерҙек һәм Уға ғына тәүәккәл ҡылдыҡ. Беҙҙең ҡайһыбыҙ яңылышыуҙа булғанын ғазап ирешкәс, үҙегеҙ белерһегеҙ".
Әйт һин: "Хәбәр бирегеҙ миңә! Әгәр һыуҙар ер аҫтына китһә һәм һеҙ ҡоҙоҡ-шишмәләрҙән һыу ала алмаһағыҙ, ағып тора торған һыуҙы һеҙгә кем бирер?".
Үә ләҡад зәййәннәә-ссәмәә'ә-ддүнйәә бимәссаабиихә үә джәғәлнәәһәә руджүүмәл-лишшәйәтыииини үә әғтаднәә ләһүм ғәҙәбәәбә-ссәғиир.
Америка Ҡушма Штаттарының 1980-се йылдарҙа наркосауҙаны туҡтатыу өсөн күрһәтелгән ярҙамынан һәм эшлекле даирә мәнфәғәттәре яҡлы хакимиәт һайлауынан һуң, 1992 йылда Багам утрауҙары аҡрынлап тергеҙелә башлай.
Закондар сығарыу власы ағзалары 38 бер мандатлы округ буйынса биш йылға һайланған Йыйылыш палатаһынан һәм 16 ағзаһы генерал-губернатор тәғәйенләгән (9 — премьер-министр тәҡдиме буйынса, 4 — оппозиция лидеры тәҡдиме буйынса, 3 — премьер-министрҙың һәм оппозиция лидерының дөйөм тәҡдиме буйынса) торған ике палаталы Парламентҡа ҡарай.
Герцог һәм герцогиня, Багамады һуғыштан һуңғы емереклектән ҡотҡарыуҙың бик шәп ысулы тип иҫәпләгәнлектән, туризм үҫешенә ҙур өлөш индергән, ә 1959 йылғы Куба Революцияһынан һуң, күп көнбайыш сәйәхәтселәре Кубалағы курорттарҙан баш тартырға мәжбүр булғанлыҡтан, был яҡтан утрауҙар отошло хәлдә ҡала.
Тормошто яҡшыртыу партия сәйәсәте үҫешенә һәм, аҡ элита туризмдан ғәйәт ҙур табыш алғанда, шул уҡ ваҡытта байтаҡ кеше фәҡирлек сигендә ҡалғанлыҡтан, этник ыҙғыштарҙың көсәйеүенә килтерә.
1940 йылдың 2 сентябрендә АҠШ, «базаға алмашҡа эсминецтар» килешеүе буйынса үҙенең хәрби-диңгеҙ базаһын 99 йылға урынлаштырыу өсөн, Эксума утрауындағы ерҙе ҡуртымға ала.
Уларҙың береһенә ярашлы, атама хәҙерге осорҙа үле аравак телдәренең береһенең урындағы һөйләшендәге « » фразаһынан алынған тиелә; икенсе фаразға ярашлы, ошо районда яңғыраған һәм һыу ҡайтыу ») һүҙҙәренән килеп сыҡҡан.
Тағы ла бер быуат дауамында Англия короле Карл Стюарт, уларҙы Англия һәм Уэльстың генераль атторняһына тапшырғанға тиклем, утрау аҙ халыҡлы булып ҡалған һәм ихтыяж менән файҙаланмаған.
Америка революцион һуғышынан һуң бойондороҡһоҙлоҡ өсөн инглиз лоялистары утрауҙарға меңәрләгән кеше килтерә башлаған, һәм өс йыл эсендә халыҡ һаны күп тапҡырға артҡан.
Бында Америка өлгөһө буйынса плантациялар төҙөлгән, әммә тупраҡ ныҡ яҡшы булмағанлыҡтан, плантацияларҙың күбеһе тәүге йылдарҙа уҡ ғәмәлдән сығарылған.
Шулай уҡ Америк Ҡушма Штаттарында тропик ожмахта ял итеүгә аҡса тотонорға әҙер бай кешеләрҙең барлыҡҡа килеүе лә буласаҡ утрауҙар өсөн бик мөһим әһәмиәткә эйә булды.
1964 йылда, яңы Конституцияға ярашлы, утрауҙарға эске үҙидара хоҡуғы бирелә (Багам Утрауҙарының беренсе премьер-министры — Роланд Симонетт), 1973 йылдың 10 июленән — бойондороҡһоҙлоҡ иғлан ителә.
Багамдар 1718 йылда инглиз колонияһына әүерелә, ләкин быуат аҙағында — бында бойондороҡһоҙлоғон иғлан иткән Америка Ҡушма Штаттарынан үҙҙәренең ҡолдары менән бергә 8 мең самаһы лоялист килтерелгәнгә тиклем — утрауҙарҙа халыҡ һаны аҙ булған.
Сочиҙа 360 мең кеше йәшәй, Көньяк федераль округы ҡалалары араһында Дондағы Ростов, Волгоград, Краснодар һәм Әстрәхәндан һуң 5-се, Рәсәй Федерацияһы буйынса 49-сы урында.
Изге Иоанн Орден рыцарҙары килгәндән һуң ҡала йөҙө ныҡ үҙгәрә, шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер йорттар, мәҫәлән, рыцарҙар килгәнгә тиклем үк төҙөлгән була.
Тап ошонда рәсми церемония үткәрелә, уның барышында Бөйөк Магистр Фра Филипп Вилье Орденға тапшырылған утрауҙарҙы һәм ундағы халыҡтарҙы яҡлауҙы үҙ өҫтөнә ала.
Үҙенең мөһим стратегик урынлашыуы арҡаһында 1940 йылдың июненән 1942 йылдың декабренә тиклемге Мальта Оборонаһы союздаг армияларының Күсәр илдәре державаларын еңеүҙә иң мөһим урындарҙың береһен ала.
Архипелагтың ҙур булмаған территорияһына һәм иғлан ителгән нейтралитетҡа ҡарамаҫтан Мальта дәүләтенең үҙ армия подразделениелары бар, уларға бер нисә ҙур булмаған ҡоро ер, һауа һәм диңгеҙ берләшмәләре инә, шулай уҡ хәрби бюджет ҡарала.
Башҡа фаразға ярашлы, «Мальта» һүҙе «Малет» финикия һүҙенән килеп сыҡҡан, йәғни Мальтаның күп кенә боғаҙҙарына һәм бухталарына ҡарата ҡулланған «һыйыныу урыны» йәки «порт» һүҙҙәренән.
Дауыт Юлтый (төп исеме Юлтыев Дауыт Исхаҡ улы; 18 апрель 1896 йыл — 10 июль 1938 йыл) — хәрби, дәүләт һәм партия органдары хеҙмәткәре, журналист һәм яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре.
Утыҙынсы йылдарҙа «Октябрь» журналының, «Әҙәби удар» гәзитенең мөхәррир вазифаларын алып бара, Башҡортостан Милли мәҙәниәт институты эшендә яҡындан ҡатнаша, Башҡортостан Яҙыусылар союзын ойоштороусыларҙың һәм уның етәкселәренең береһе була.
Мәҫәлән, гармоник осцилляторҙың һыҙыҡлы тигеҙләмәһе , бәләкәй амплитудалар өсөн, булғанда, математик маятниктың һыҙыҡлы булмаған тигеҙләмәһенең яҡынайыуы итеп ҡаралырға мөмкин .
Алгебраик тигеҙләмәләрҙең радикалдарҙа сығарылышы булмауы иҫбат ителгәс, Жозеф Лиувилль күп кенә тигеҙләмәләрҙең (атап әйткәндә, икенсе тәртиптәге һыҙыҡлы тигеҙләмәләр кеүек классик тигеҙләмәләр) элементар функцияларҙа һәм квадратурала сығарып булмауын иҫбатлап, дифференциаль тигеҙләмәләр өсөн оҡшаш теория төҙөй.
Аҙағыраҡ Софус Ли , тигеҙләмәләрҙе квадратураларҙа интеграллау тураһында мәсьәләне анализлап, диффеоморфизмдар төркөмөн ентекләп тикшереү кәрәк тигән фекергә килә — шулай итеп дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы буйынса хәҙерге математиканың иң һөҙөмтәле тармаҡтарының береһе барлыҡҡа килә, уның артабанғы үҫеше бөтөнләй икенсе мәсьәләләр менән тығыҙ бәйләнгән һәм, айырыуса, Карл Густав Якоб Якоби ) тикшергәндәр.
Был хеҙмәттәрҙә тәүҙә бәләкәй тирбәлеүҙәр теорияһы, шунан сығып — һыҙыҡлы дифференциаль тигеҙләмәләр системалары теорияһы үҫеш ала; бер ыңғайҙан һыҙыҡлы алгебраның төп төшөнсәләре барлыҡҡа килә.
Ғәҙәти дифференциаль тигеҙләмәләр кеүек, айырым сығарылмаларҙа тигеҙләмәләрҙе лә һыҙыҡлы һәм һыҙыҡлы булмаған тигеҙләмәләргә бүлергә мөмкин.
Тигеҙләмәгә сығарылмалар, функциялар, бәйләнешһеҙ үҙгәреүсәндәр һәм параметрҙар төрлө комбинацияларҙа инергә мөмкиндәр йәки, бер генә булһа ла сығарылманан тыш, бөтөнләй булмаҫҡа мөмкиндәр.
сы тәртиптәге дифференциаль тигеҙләмәнең сығарылышы тип, ниндәйҙер интервалында -ды ла индереп -сы тәртипкә тиклем сығарылмалары булған һәм был тигеҙләмәне ҡәнәғәтләндергән функцияһы атала.
Дифференциаль тигеҙләмәне интеграллау мәсьәләһе, әгәр билдәһеҙ функцияһын квадратураға , килеп сыҡҡан интеграл һуңғы күренештә билдәле функциялар аша күрһәтелеү йәки күрһәтелмәүенә ҡарамаҫтан, хәл ителгән тип иҫәпләнә.
Дөйөм сығарылыштар билдәһеҙ даимиларҙы үҙ эсенә ала, айырым сығарылмаларҙа тигеҙләмәләр — бәйләнешһеҙ үҙгәреүсәнле ирекле функцияларҙы үҙ эсенә ала, уларҙы интеграллауҙың өҫтәлмә шарттарынан (ғәҙәти дифференциаль тигеҙләмәләр өсөн башланғыс шарттар, айырым сығарылмаларҙа тигеҙләмәләр өсөн башланғыс һәм сикке шарттар) аныҡларға мөмкин.
Дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы үҫешенең яңы этабы Анри Пуанкаре хеҙмәттәренән башлана, ул төҙөгән «дифференциаль тигеҙләмәләрҙең сифат яғынан теорияһы» комплекслы үҙгәреүсәнле функциялар теорияһы менән бергә хәҙерге топологияның нигеҙендә ята.
Дифференциаль тигеҙләмәләрҙең сифат яғынан теорияһы, йәки, хәҙер йышыраҡ аталғанса, динамик системалар теорияһы, хәҙерге көндә әүҙем үҫешә һәм тәбиғәт фәнендә мөһим ҡулланылыш таба.
Сығарылмалар, функциялар, бәйләнешһеҙ үҙгәреүсәндәр комбинацияларына бәйле рәүештә, дифференциаль тигеҙләмәләр һыҙыҡлы һәм һыҙыҡлы булмаған, даими йәки үҙгәреүсән коэффициентлы, тиң йәки тиң булмаған тигеҙләмәләргә бүленәләр.
Уға тулы дифференциалдарҙа тигеҙләмәләрҙе, айырылыусы үҙгәреүсәнле тигеҙләмәләрҙе, беренсе тәртиптәге тиң тигеҙләмәләрҙе һәм беренсе тәртиптәге һыҙыҡлы тигеҙләмәләрҙе индерәләр.
бында — бәйләнешһеҙ үҙгәреүсәненә бәйле билдәһеҙ функция (вектор-функция булыуы мөмкин; был осраҡта йыш ҡына дифференциаль тигеҙләмәләр системаһы тураһында һүҙ бара), штрих үҙгәреүсәне буйынса дифференциаллауҙы аңлата.
Был ҡайһы бер тикшеренеүселәргә, әгәр мәсьәләне ғәҙәти дифференциаль тигеҙләмәне сығарыуға ҡайтарып ҡалдырып булһа, мәсьәлә сығарылған тип раҫларға мөмкинлек бирә.
Бөтә дифференциаль тигеҙләмәләрҙе бер генә аргументтың функциялары ингән ғәҙәти дифференциаль тигеҙләмәләргә, һәм күп үҙгәреүсәнле функциялар ингән айырым сығарылмаларҙа тигеҙләмәләргә бүлергә була.
Тәү башлап дифференциаль тигеҙләмәләр, есемдәрҙең төрлө тәьҫир итеүҙәрҙә ваҡыт функцияһы итеп ҡаралыусы координаталарын, уларҙың тиҙлектәрен һәм тиҙләнештәрен табыу талап ителгән механика мәсьәләләренән килеп сығалар.
Ғәҙәти дифференциаль тигеҙләмәләрҙең сығарылыштарын эҙләү функцияларҙың ҡушымталарында йыш осраған, билдәле элементар функциялар аша күрһәтелмәгән махсус функциялар класын булдырыуға килтерә.
Бер үлсәмле тулҡын тигеҙләмәһе — гипербола тибындағы икенсе тәртиптәге айырым сығарылмаларҙа даими коэффициентлы тиң һыҙыҡлы тигеҙләмә, әгәр — моментында координаталы нөктәлә ҡылдың тайпылышы булһа, ә параметры ҡыл үҙсәнлектәрен бирһә, был тигеҙләмә ҡыл тирбәлешен тасуирлай:
Ике үлсәмле арауыҡта Лаплас тигеҙләмәһе — механиканың, йылылыҡ үткәресәнлектең, электростатиканың, гидравликаның бик күп физик мәсьәләләрендә килеп сығыусы, эллипс тибындағы икенсе тәртиптәге айырым сығарылмаларҙа даими коэффициентлы тиң һыҙыҡлы дифференциаль тигеҙләмә:
Дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһының үҫеше ҡайһы бер осраҡтарҙа тикшерелгән функцияларҙың өҙлөкһөҙ булыуын талап итеүҙән баш тартырға һәм дифференциаль тигеҙләмәләрҙең дөйөмләштерелгән сығарылыштарын индерергә мөмкинлек бирә.