polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
এই চ্যূতিটোৱে সিন্ধু নদ আৰু তাৰ উপনদীসমূহ আৰু গঙ্গাই কঢ়িয়াই অনা পলসেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ বৰ্তমান সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমভূমিৰ জন্ম দিছে।
গঙ্গাদূষণ কেবলমাত্ৰ গঙ্গাতীৰত বসবাসকাৰী কেইবা কোটি ভাৰতীয়ৰেই ক্ষতি কৰা নাই, কৰিছে ১৪০বিধ মাছৰ প্ৰজাতি, ৯০বিধ উভচৰ প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি আৰু ভাৰতৰ জাতীয় জলচৰ প্ৰাণী গাঙ্গেয় শিশুৰো।
কিন্তু দুৰ্নীতি, প্ৰযুক্তিগত অদক্ষতা, সুষ্ঠ পৰিবেশ পৰিকল্পনাৰ অভাব, . ভাৰতীয় ধৰ্মীয় ঐতিহ্য আৰু বিশ্বাস আৰু ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহৰ অসহযোগিতাৰ কাৰণে এই প্ৰকল্প ব্যৰ্থতালৈ পৰ্যবসিত হয়।
নদীৰ 'গঙ্গা' নামটো হিমালয়ত ভাগীৰথী-অলকানন্দাৰ সঙ্গমস্থলৰ পৰা ফাৰাক্কা বান্ধৰ কাষলৈকে বাংলাদেশ-ভাৰত সীমান্তৰ নদীৰ প্ৰথম শাখানদীৰ উৎপত্তিস্থল পৰ্যন্ত ব্যবহৃত হয়।
এই সকলো ক্ষেত্ৰত নদীৰ উৎস ধৰা হয় গোমুখত গঙ্গোত্ৰী হিমবাহৰ ভাগীৰথী নদীৰ উৎসস্থলটোক আৰু নদীৰ মোহনা ধৰা হয় বঙ্গোপসাগৰত মেঘনাৰ মোহনাটোক।
অন্যমতে, গঙ্গাৰ উৎস ধৰা হয় হৰিদ্বাৰত, য’ত গঙ্গাৰ পাৰ্বত্য প্ৰবাহটো গাঙ্গেয় সমভূমিত প্ৰবেশ কৰিছে।
নেপাল, চীন আৰু বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰ আৰু ভাৰতৰ এঘাৰখন ৰাজ্য (হিমাচল প্ৰদেশ, উত্তৰাখণ্ড, উত্তৰপ্ৰদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, ছত্তীচগড়, বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, পঞ্জাব, হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান, পশ্চিমবংগ) আৰু জাতীয় ৰাজধানী অঞ্চল দিল্লী ব্যাপী এই অববাহিকা অবস্থিত।
ইয়াৰ মাজত ছটা দীৰ্ঘতম ধাৰা আৰু গঙ্গাৰ লগত সেইবোৰৰ সঙ্গমস্থলসমূহক হিন্দুসকলে পবিত্ৰ বুলি মানি চলে।
এইবিলাক হল বিষ্ণুপ্ৰয়াগ , নন্দপ্ৰয়াগ , কৰ্ণপ্ৰয়াগ , ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ আৰু সৰ্বশেষত দেবপ্ৰয়াগ য’ত ভাগীৰথী আৰু অলকানন্দাৰ মিলনৰ ফলত মূল গঙ্গা নদীৰ জন্ম হৈছে।
তেওঁৰ লেখা ইণ্ডিকা কিতাপখনত একাধিকবাৰ গঙ্গাৰ উল্লেখ পোৱা যায়: "ভাৰতত অনেক ডাঙৰ আৰু নৌবহনযোগ্য নদী আছে।
সিন্ধু সভ্যতাৰ অন্তিম হৰপ্পা পৰ্যায়ত হৰপ্পাবাসীসকলে সিন্ধু উপত্যকা এৰি পূবফালে বসতি স্থাপন কৰি গঙ্গা-যমুনা দোয়াব পৰ্যন্ত গুচি আহে।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিৰ ফালে হৰপ্পা সভ্যতা ভাঙি যোৱাৰ সময়ৰ পৰা ভাৰতীয় সভ্যতাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ সিন্ধু উপত্যকাৰ পৰা আঁতৰি আহে গাঙ্গেয় অববাহিকালৈ।
গাঙ্গেয় অববাহিকাত অন্তিম হৰপ্পা বসতি আৰু সমাধিক্ষেত্ৰ এইচ পুৰাতাত্ত্বিক সংস্কৃতি, ইন্দো-আৰ্য জাতি আৰু বৈদিক যুগৰ মাজত কোনো সংযোগ থাকিলেও থাকিব পাৰে।
ঘৰ্ঘৰাৰ পাছত দক্ষিণ ফালৰ পৰা গঙ্গাৰ লগত মিলিছে শোন , উত্তৰ ফালৰ পৰা মিলিছে গণ্ডকী আৰু কোশী ।
ভাগীৰথীক উৎস ধৰি হুগলি-সহ গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য জুখিলে, মুঠ দৈৰ্ঘ্য বাঢ়ি গৈ হয়গৈ আৰু হৰিদ্বাৰৰ পৰা হুগলিৰ মোহনা পৰ্যন্ত গঙ্গাৰ উৎস হয়গৈ ।
কোনো কোনোৰ মতে, ভাগীৰথীৰ উৎসৰ পৰা বাংলাদেশ সীমান্ত পৰ্যন্ত গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য জোখা হয়; কাৰণ ইয়াৰ পৰাই নদীখনে পদ্মা নাম লৈছে।
এনেকি গঙ্গাস্নান কৰি উঠি ঘৰলৈ ওভতাৰ সময়ত কিছু পৰিমাণে গঙ্গাৰ পানী ঘৰোৱা ধৰ্মানুষ্ঠানত ব্যৱহাৰৰ বাবে তুলি নিয়ে।
হৰিদ্বাৰত এটি বান্ধ সৃষ্টি কৰি গঙ্গা খালৰ মাধ্যমেৰে গঙ্গাৰ পানী উত্তৰপ্ৰদেশৰ দোয়াব অঞ্চললৈ জলসিঞ্চনৰ বাবে পঠোৱা হয়।
এইখিনিতে গঙ্গাৰ মূলধাৰাটো হৰিদ্বাৰৰ আগত সামান্য দক্ষিণ-পশ্চিমমুখী হ'লেও হৰিদ্বাৰৰ পৰা তাক দক্ষিণ-পূৰ্বৰ ফালে বোৱাই নিয়া হৈছে॥
ইয়াৰ পৰা গঙ্গা কনৌজ, ফাৰুকাবাদ আৰু কানপুৰ চহৰৰ ধাৰেৰে এটা অৰ্ধ-বৃত্তাকাৰ পথেৰে পাৰ হৈছে।
গঙ্গাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বও অপৰিসীম; একাধিক পূৰ্বতন প্ৰাদেশিক আৰু সাম্ৰাজ্যিক ৰাজধানী (যেনে পাটলিপুত্ৰ, কনৌজ, কাশী, এলাহাবাদ, মুৰ্শিদাবাদ, মুঙ্গেৰ আৰু কলকাতা) এই নদীৰ পাৰতেই অৱস্থিত।
তাৰপাছত মৌৰ্যৰ পৰা মোগল সাম্ৰাজ্য পৰ্যন্ত অধিকাংশ ভাৰতীয় সভ্যতাৰেই প্ৰাণকেন্দ্ৰ আছিল গাঙ্গেয় সমভূমি।
তাৰো দক্ষিণলৈ গৈ গঙ্গা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম শাখানদী মেঘনাৰ লগত মিলি মেঘনা নাম ধাৰণ কৰি শেষপৰ্যন্ত বঙ্গোপসাগৰত পৰিছে।
গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু সুৰমা-মেঘনা নদীৰ মিলিত জলপ্ৰবাহতকৈ একমাত্ৰ আমাজন আৰু কঙ্গো নদীৰ জলপ্ৰবাহৰ পৰিমাণ বেছি।
বাংলাদেশৰ হাৰ্ডিঞ্জ ব্ৰিজৰ কাষত গঙ্গাৰ সৰ্বোচ্চ জলপ্ৰবাহ -ইয়াতকৈয়ো বেছি বুলি নথিবদ্ধ হৈছে।
লণ্ডনত ৰটেনষ্টাইনৰ বাসগৃহত যিদিনা কবি ইয়েটচে বন্ধু বান্ধৱসকলক গীতাঞ্জলি পাঠ কৰি শুনাইছিল সেইদিনা তাত কবি মেচিনক্লেয়াৰো উপস্থিত আছিল।
ৰবীন্দ্ৰনাথৰ কবিতাত অভিভূত হৈ তেওঁ নি:সংকোচে লিখিছিল-“ৰবীন্দ্ৰনাথৰ কবিতাত মানুহৰ সাধাৰণ আবেগমথিত নিবেদনৰ মিলন ঘটিছে এনেকুৱা এক সঙ্গীত অৰু ছন্দত যিটো চুইনবাৰ্নচুনবাৰ্নতকৈয়ো বেছি পৰিশীলীত।
য’ত আছে শ্যেলীৰ অপাৰ্থিৱ চেতনা, অদ্ভুত সূক্ষ্মতা ও তীব্ৰতা আৰু সেইয়াও এনেকুৱা এক সহজ ৰীতিত যাক এই যাদুকৰী আবেশকো পৃথিৱীৰ সকলোতকৈ স্বভাৱিক ৰূপবন্ধ যেন ভাৱ হয়।
মিল্টন নহয়, তেওঁ মানুহৰ হৃদয়ৰ তুলনাত বহুত বেছি নিৰ্মম; ওৱৰ্ডছ্‌ওৱৰ্থো নহয়, তেওঁ বেছি সূক্ষ্ম আৰু অন্তৰ্লীন.এনেকি দান্তেও নহয় যদিও তেওঁ বাংলাৰ এই মৰমিয়াল কবিৰ খুব ওচৰাওচৰি।
দি টাইমচ্‍‍-ৰ সুবিখ্যাত সাহিত্য সাময়িকী দি টাইমচ্‌ লিটাৰেৰী চাপ্লিমেণ্ট নামে খ্যাত তাৰ ৭ নৱেম্বৰ ১৯১২ সংখ্যাত প্ৰকাশিত আলোচনাটোৱে প্ৰথম মুদ্ৰিত গ্ৰন্থালোচনা।
আলোচনাটোৰ আৰম্ভণিতেই কোৱা হৈছে যে-“ যিকোনো শিল্পৰ আধোগতিৰ কাৰণ হ’ল বিষয় বস্তুৰ দীনতা, আৰু ব্যক্তিকেন্দ্ৰিকতাৰ আদি স্তৰৰ পৰা সৰ্বজনীনতাৰ পৰ্য্যায়লৈ উত্তৰণৰ প্ৰয়োজনীয় মননশক্তি যদি নাথাকে তেনেহ’লে কবিতা সকলোসময়তে এই দীনতাত আক্ৰান্ত হ’ব।
যি সমাজত ভাৱবাদিতা বিপুলভাৱে আছে সেই সমাজত প্ৰাণময় শিল্প হিচাবে বাচি থাকিবলৈ হ’লে কবিতাৰ উৎকৰ্ষ সাধন কৰিবই লাগিব।
অতীতত কবিতা যিদৰে ঘটনা আলোড়িত বাহন আছিল, সেইদৰে কবিতাক লিখিব লাগিব কিদৰে ফুটাই তোলা যায় ভাবোৎচাৰিত আবেগ, আৰু তাকে কৰিবলৈ যাওঁতে কবি সেই কবিতাত থাকিব লাগিব যাৰ থাকিব প্ৰৌঢ় সাংগীতিকতা, উপমা-অলংকাৰ আৰু নিষ্কম্প্ৰ মূল্যবোধ।
ইয়াৰ আস্তিত্ব বিপন্ন আৰু ইয়াত আচৰিত হ’বলগীয়া একো নাই যে ইয়েটচ চাহাবে সেই ভাৰতীয় কবিৰ ৰচনাক সানন্দেৰে সম্ভাষণ জনাব যিয়ে অনায়াসে সেই সমস্যাটোৰ সমাধা কৰিছে বুলি মনে ধৰে।
এথেমিয়াম কাকতত লিখা হৈছিল-“তেওঁৰ কবিতামালাত এনেকুৱা এক স্নিগ্ধ প্ৰশান্তি আছে যাৰ শিক্ষা পশ্চিমৰ অশান্ত চিত্ত মানুহৰ বৰ দৰকাৰ”।
টি.ডব্লু.ৰলেষ্টনে ১১০০ শব্দৰ দীঘলীয়া প্ৰবন্ধত লিখিছিল যে-“জীৱনৰ মৌলিক বিষয়ৰ লগত এই কবিতাসমূহ ইমান ঘনিষ্ঠভাৱে সংশ্লিষ্ট হৈ আছে যে ইয়াৰ চেতনা আৰু আনকি ইয়াৰ বাক্‌প্ৰতিমাৰ এটা বিশ্বজনীন তাত্পৰ্য্য আছে”।
দি নেচন কাকতত লিখা হৈছিল- “ইয়েটচৰ উদ্ধৃতি পাহৰি গ’লেও, এইটো যে এটা বিশ্ব-সাহিত্যৰ এক বিৰল ঘটনা তাক পাহৰি গ’লেও, গীতাঞ্জলিত পাব প্ৰণয়াকুল হেমন্তৰ নিখাদ পুষ্পকোৰক য’ত আছে সনাতন বিশ্বাসৰ ইঙ্গিত
যাত্ৰাৰ আগতেই তেওঁ অৰ্শ ৰোগৰ কাৰণে অসুস্থ হৈ পৰে আৰু পদ্মা নদীত নাৱতেই বিশ্ৰাম লবলৈ আৰম্ভ কৰে।
পৰৱৰ্তী কালত গীতাঞ্জলিৰ ৫২টা আৰু গীতিমাল্য, নৈবেদ্য, খেয়া প্ৰভৃতি আৰু নখন কাব্যগ্ৰন্থৰ পৰা ৫১টা সৰ্বমুঠ ১০৩টা কবিতাৰ অনুবাদ লৈ এটা পাণ্ডুলিপি তৈয়াৰ কৰে।
ৰবীন্দ্ৰনাথৰ জীৱনকালতে ইংৰাজী পাঠক ও সমালোচক আৰু ৰবি জীৱনীকাৰ এডৱাৰ্ড টম্পচনে মন্তব্য কৰিছে যে- “প্ৰথমৰ ফালে অনুবাদ আছিল নিখুঁত আৰু মনোৰম; শেষৰ ফালে অযত্ন আৰু নৈমিত্তিকভাৱেহে অনুবাদৰ কাম কৰা হৈছে”।
কিন্তু গ্ৰন্থদুখনৰ নাম অভিন্ন হ’লেও ইংৰাজী গীতাঞ্জলিত বাংলা গীতাঞ্জলিৰ দৰে একচ্ছত্ৰী আধিপত্য নাই।
ৰবীন্দ্ৰনাথে বাংলা গীতাঞ্জলিৰ ১৫৭টা গান/কবিতাৰ ভিতৰত মাত্ৰ ৫৩ টাকহে ইংৰাজী গীতাঞ্জলিত স্থান দিছে।
পাছত মেকমিলান কোম্পানীয়ে এই গ্ৰন্থৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ একেলগে লণ্ডন আৰু নিউয়ৰ্কৰ পৰা প্ৰকাশ কৰে।
১৯১৯ চনত প্ৰকাশিত দি ৰেমিনিচেঞ্চৰ অনুবাদ গ্ৰন্থখনৰ শেষত দিয়া বিজ্ঞাপনৰ পৰা দেখা যায় যে তেতিয়ালৈকে ‘ছাৰ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ’ৰ গীতাঞ্জলিৰ সাতত্ৰিছ সহস্ৰতম মুদ্ৰণ বজাৰত এৰি দিয়া হৈছে।
গীতাঞ্জলি কাব্যৰ উৎসৰ সন্ধান কৰিবলৈ গৈ ৰবীন্দ্ৰ বিশেষজ্ঞ সুকুমাৰ সেনে লিখিছে যে “উৎসৰ্গ” আৰু “খেয়াৰ”ৰ সময়ত প্ৰচুৰ গান লিখা হৈছিল।
ইতিমধ্যে কনিষ্ঠ পুত্ৰ শমীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ আকস্মিক মৃত্যুত কবিধৰ্ম কিছুদিনৰ কাৰণে যেন বিচলিত হৈ উঠিল।
ৰবীন্দ্ৰনাথৰ জীৱনীকাৰ প্ৰভাতকুমাৰ মুখোপাধ্যায়ৰ মতে “প্ৰায়শ্চিত্ত” নাটক লিখোতে লিখোতে অনেকবোৰ গান লিখিছিল ।
গীতাঞ্জলিৰ আটাইবোৰ কবিতা/গানৰ অনুবাদ যিসকলে কৰিছে তাৰ মাজত আছে ব্ৰাদাৰ জেমচ্‌ আৰু ব্ৰিটিছ কবি ও অনুবাদক জো উইণ্টাৰ।
২০১০ চনত গীতাঞ্জলিৰ প্ৰকাশৰ শতবৰ্ষ উপলক্ষে কলকাতা মেট্ৰোৰ নাকতলা ষ্টেচনটোৰ নাম “গীতাঞ্জলি মেট্ৰো ষ্টেচন” কৰা হয়।
‘জোনবাই’ নামৰ কবিতা লিখি সাহিত্যিক জীৱন আৰম্ভ কৰা ঠংচিয়ে স্কুলীয়া দিনৰে পৰা সাহিত্য-চৰ্চাত মনোনিবেশ কৰিছিল।
প্ৰথমাৱস্থাত কবিতা আৰু নাটক ৰচনাতে নিজৰ সৃষ্টিক আবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল যদিও পিছলৈ গল্প আৰু উপন্যাসলৈ তেওঁ সাহিত্য কৰ্মৰ প্ৰসাৰণ ঘটায়।
তেওঁ মৌন ওঁঠ মুখৰ হৃদয় নামৰ উপন্যাসৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা আৰু ভাষা ভাৰতী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে আৰু ‘পাপৰ পুখুৰী’ নামৰ গল্প সংকলনৰ বাবে অসম সাহিত্য সভাৰ বিষ্ণু ৰাভা বঁটা লাভ কৰে।
২০২০ চনত ভাৰত চৰকাৰে সাহিত্য আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰতৰ চতুৰ্থ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।
১৯৫২ চনত নেফাৰ কামেং সীমান্ত বিভাগৰ জগং নাম গাঁৱৰ এটি চেৰদুকপেন সম্প্ৰদায়ৰ পৰিয়ালত ঠংচিদেৱৰ জন্ম।
তেখেতে জীগাঁও প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, বোমডিলা চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি কটন কলেজত পঢ়িবলৈ লয় আৰু কটন কলেজৰ পৰা অসমীয়াত অনাৰ্ছসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
১৯৯৩ চনৰ পৰা টাৱাং, নামনি সোৱণশিৰি, চাংলাং, লোহিত আৰু পূব কামেং জিলাৰ উপায়ুক্ত হিচাপে সেৱা আগবঢ়াই বৰ্তমান তেওঁ অৰুণাচল প্ৰদেশ চৰকাৰৰ পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা, নগৰ উন্নয়ন, গৃহ নিৰ্মাণ আৰু পৰিকল্পনা আদি বিভাগৰ সচিব পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।
বিহু, বিবাহ অনুষ্ঠান বা অন্যান্য যিকোনো সামাজিক অনুষ্ঠানত বিহুৱানক সন্মানৰ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
সাধাৰণতে অসমীয়া সমাজত ছোৱালীয়ে ভালপোৱা ল'ৰাক বিহুৰ বতৰত বিহুৱানখন দি নিজৰ প্ৰেম প্ৰকাশ কৰে আৰু ল'ৰাবোৰে সেইখনকে মূৰত মাৰি ছোৱালীজনীক সন্মান কৰে।
আনহাতে বিবাহ-অনুষ্ঠানতো সকলো ক্ষেত্ৰতে উপহাৰ দিয়াৰ লগতে সন্মান জনোৱাৰ বাবেও গামোচা ব্যৱহাৰ কৰে।
বগা ৰঙৰ গামোচাখন উজনি অসমত সৃষ্টি হৈছিল আৰু ইয়াৰ থলুৱা ভূমিপুত্ৰ চুতীয়া/বৰাহী, দেউৰী, মৰাণ ইত্যাদি জনগোষ্ঠীৰ লোকে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
প্ৰাচীন কালত উজনি অসমত জনজাতীয় তান্ত্ৰিক ধৰ্মৰ প্ৰচলন আছিল আৰু এই থান সমূহত দেউৰী পূজাৰীয়ে পূজা কৰিছিল।
দেউৰী নীতি-নিয়ম অনুসৰি থানৰ ভিতৰত বগা ৰঙৰ বস্ত্ৰৰ সলনি আন ৰঙৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি সোমোৱা নিষেধ আছিল।
২৪ অক্টোবৰৰ ভৌগোলিক সূচক পঞ্জীয়ন আলোচনীয়ে গামোছাক হাতশাল সামগ্ৰী বুলি বৰ্ণনা কৰি এয়া অসমীয়া সমাজৰ অন্যতম অনন্য পৰিচয় বুলি উল্লেখ কৰেঃ "গামোছা অসমৰ পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্প।
অৰ্থাৎ তাঁতশালত বৈ উঠাৰ পিছত দুখন গামোচা পৃথক কৰিবলৈ কেচিঁ বা ব্লেড বা কটাৰি ব্যৱহাৰ নকৰি হাতেৰে সূতাবিলাক চিঙি নাইবা শিলত থেতেলিয়াই উলিওৱা গামোচা।
অসমীয়াৰ দৰে বঙালী, বিহাৰী আৰু উৰিয়া মানুহেও গামোচা সদৃশ গমছা বা গামছা নামৰ এবিধ বস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰে।
কেন্দ্ৰীয় বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ মন্ত্ৰী পীয়ুষ গোৱালে টুইটাৰযোগে উক্তদিনা প্ৰদান কৰা জি আই পঞ্জীয়নৰ প্ৰমাণ পত্ৰ শ্বেয়াৰ কৰি সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ৰাজ্যখনৰ লোকসকলক অভিনন্দন জনাই।
পাবটো চুচি মাজি নিমজ কৰি লোৱাৰ পাছত, এফালৰ পৰা ফালি অনফালৰ গাঁঠিটো ৰাখিদিয়া হয়, তাৰ পাছত গাঠি থকা ফালৰ পৰা প্ৰায় ৬ ইঞ্চি ওপৰত দুয়োটা ফাল চাচি বজাবৰ সুবিধাৰ বাবে নমনীয় কৰি তোলা হয়।
বেঁতেৰে টানকৈ গাঁঠি দি, বাঁহৰ পাবটো আৰু শলা দুডালৰ মাজত দুফালে দুটা ফৰিঙা সুমুৱাই দিয়া হয়, যাতে শলা দুডাল টনটনীয়া হৈ থাকে।
ভাষিক পৰিচয়ৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি এখন স্বাধীন ৰাজ্য লাভ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত আৰু মাদ্ৰাজ ৰাজ্যৰ তেলেগু ভাষী লোকসকলৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত, পোটি শ্ৰীৰামুলুৱে 1952 চনত উপবাস কৰি মৃত্যুমুখত পৰে।
মাদ্ৰাজ চহৰ খন বিবাদৰ বিষয় হৈ পৰাৰ লগে লগে, ১৯৪৯ চনত জৱাহৰলাল নেহৰু, বল্লভভাই পেটেল আৰু পট্টাভি সীতাৰামায়ৰ সৈতে এখন সমিতি গঠন কৰা হয়।
সমিতিখনে পৰামৰ্শ দিছিল যে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ গঠন কৰিব পাৰি যদিহে অন্ধ্ৰসকলে মাদ্ৰাজ চহৰৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ দাবী ত্যাগ কৰে।
পোট্টি শ্ৰীৰামুলুৰ মৃত্যুৰ পিছত, অন্ধ্ৰ ৰাজ্যৰ তেলেগু ভাষী এলেকাটো ১৯৫৩ চনৰ ১ অক্টোবৰত মাদ্ৰাজ ৰাজ্যৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰা হয়, যাৰ ৰাজধানী চহৰ কুৰ্ণুল আছিল।
1956 চনৰ জেন্টলমেনচুক্তিৰ আধাৰত, ৰাজ্যপুনৰ্গঠন আইনে হায়দৰাবাদ ৰাজ্যৰ চুবুৰীয়া তেলেগু ভাষী এলেকাবোৰক হায়দৰাবাদৰ সৈতে 1 নৱেম্বৰ 1956 তাৰিখে ৰাজধানী হিচাপে একত্ৰিত কৰি অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ সৃষ্টি কৰে।
অন্যান্য মুখ্যমন্ত্ৰীসকলৰ ভিতৰত, পি ভি নৰসিংহ ৰাও ভূমি সংস্কাৰ আৰু ভূমি ৰক্ষা আইন ৰূপায়ণ আৰু ৰাজনীতিত নিম্ন বৰ্ণৰ বাবে সংৰক্ষণ সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে জনাজাত।
১৯৬৭ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা নাগাৰ্জুন সাগৰ বান্ধ আৰু ১৯৮১ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা শ্ৰীশৈলম বান্ধ হৈছে কিছুমান জলসিঞ্চন প্ৰকল্প, যি ৰাজ্যখনত ধানউৎপাদন বৃদ্ধিত সহায় কৰে।
বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যৰ পৰাজয়ৰ পিছত, কুতুব শ্বাহি ৰাজবংশে অন্ধ্ৰ দেশৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
1611 চনত, ভাৰতৰ পূব উপকূলৰ মাচুলিপাটিনামত "ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী" নামৰ ইংৰাজী ট্ৰেডিং পোষ্ট স্থাপন কৰা হৈছিল।
ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে উত্তৰ চিৰকাৰছক ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয় আৰু ইয়াৰ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ অংশ হয়।
অৱশেষত, এই অঞ্চলটো উপকূলীয় অন্ধ্ৰ অঞ্চল হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যাৰ উত্তৰ অংশপিছলৈ উত্তৰঅন্ধ্ৰ নামেৰে জনাজাত আছিল।
পলিগাৰ্ছ নামেৰে জনাজাত স্থানীয় মুৰব্বীসকলে 1800 চনত কোম্পানীৰ নিয়মৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিছিল, যাক কোম্পানীটোৱে দমন কৰিছিল।
ৰাজা বিজয়ৰাম ৰাজে ১৭১১ চনত জেইপুৰ ৰাজ্যৰ পৰা স্বাধীনতা দাবী কৰি এখন সাৰ্বভৌম ৰাজ্য স্থাপন কৰে।
ই ববিলি, কুৰুপম, পাৰালাখেমুণ্ডি আৰু জেইপুৰ ৰাজ্যৰ চুবুৰীয়া অধ্যক্ষতা জয় কৰিবলৈ ফৰাচী আৰু ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সৈতে মিত্ৰতা গঠন কৰিছিল।
ইয়াক অন্যান্য অধ্যক্ষতাৰ দৰে উপনদী সম্পত্তি হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু ১৯৪৯ চনত ভাৰতীয় সংঘত তেওঁলোকৰ অন্তৰ্ভুক্তিলৈকে আছিল।
অন্ধ্ৰ ৰাজ্য আৰু একত্ৰিত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ হিচাপে অস্তিত্ব ৰখাৰ পিছত, ৰাজ্যখনে 2 জুন 2014 তাৰিখে ইয়াৰ বৰ্তমানৰ ৰূপ লয়, যেতিয়া নতুন ৰাজ্য তেলেংগানা বিভাজনৰ জৰিয়তে গঠন কৰা হৈছিল।
উপকূলীয় সমভূমিত, গ্ৰীষ্মকালৰ তাপমাত্ৰা সাধাৰণতে ৰাজ্যৰ বাকী অংশতকৈ অধিক হয়, তাপমাত্ৰা 20 ৰ পৰা 41 চে. ৰ ভিতৰত হয়।
অক্টোবৰৰ পৰা ডিচেম্বৰ লৈকে, উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৰ সৈতে বংগোপসাগৰত নিম্ন-চাপ প্ৰণালী আৰু ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহ সৃষ্টি হয়, যাৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ দক্ষিণ আৰু উপকূলীয় অঞ্চললৈ বৰষুণ হয়।
বিশাখাপত্তনম জিলাৰ লাম্বাচিঙ্গীক "অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ কাশ্মীৰ" বুলি অভিহিত কৰা হয় কিয়নো ইয়াৰ তাপমাত্ৰা 0ৰ পৰা 10 চে. ৰ ভিতৰত।
অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় পাৰিবাৰিক স্বাস্থ্য জৰীপ 2019-21 তথ্যই পাৰিবাৰিক স্বাস্থ্যৰ কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সূচক প্ৰকাশ কৰিছে।
ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য বীমা আঁচনি , কৰ্মচাৰী স্বাস্থ্য আঁচনি, ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য বীমা যোজনা , কৰ্মচাৰীৰ ৰাজ্যিক বীমা আঁচনি , আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ স্বাস্থ্য আঁচনিয়ে কমেও এজন সদস্য আৱৰা 70% পৰিয়ালক সামৰি লয়।
সাতবাহন ৰাজবংশে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাৰ লৈকে ডেক্কান মালভূমিত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল।
বিজয়পুৰীত ৰাজধানী থকা অন্ধ্ৰ ইক্ষ্বাকুসকলে দ্বিতীয় শতিকাৰ শেষাৰ্ধত কৃষ্ণা নদী উপত্যকাৰ সাতবাহনৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়।
সালংকাযান সকল আছিল এক প্ৰাচীন ৰাজবংশ যি গোদাৱৰী আৰু কৃষ্ণৰ মাজৰ অন্ধ্ৰ অঞ্চলত ৩০০ ৰ পৰা ৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ ভেংগী ত তেওঁলোকৰ ৰাজধানীৰ সৈতে শাসন কৰিছিল।
তেলেগু চোলাসকলে বৰ্তমানৰ ৰয়ালসীমাক পঞ্চমৰ পৰা কুদ্দাপা আৰু জম্মালামডুগুৰ পৰা একাদশ শতিকালৈ শাসন কৰিছিল।
এৰিকাল মুত্তুৰাজু ধনঞ্জয়া বৰ্মাৰ তেলেগু শিলালিপি, যাক এৰাগুডিপাডু চাচানম বুলি জনা যায়, বৰ্তমানৰ কাডাপা জিলাৰ ৫৭৫ খ্ৰীঃত খোদিত কৰা হৈছিল।
খাদ্য সামগ্ৰী, অ-ধাতৱ খনিজ, বস্ত্ৰ আৰু ফাৰ্মাচিউটিকেলৰ দৰে উদ্যোগ খণ্ডহৈছে শীৰ্ষ নিয়োগ প্ৰদানকাৰী।
ৰাজ্যখনত ভাৰতৰ প্ৰায় এক-তৃতীয়াংশ চুনাপাথরৰ ভাণ্ডাৰ আছে, তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ ভাণ্ডাৰৰ উপৰিও বেৰিট আৰু ছায়াপথ গ্ৰেনাইটৰ বৃহৎ জমা আছে।
তিৰুপতি জিলাৰ শ্ৰীহৰিকোটাৰ প্ৰতিবন্ধক দ্বীপত শ্ৰীহৰিকোটা ৰেঞ্জ নামেৰে জনাজাত সতীশ ধাৱান মহাকাশ কেন্দ্ৰ হৈছে ভাৰতৰ উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ।
পূব ঘাট অঞ্চলত ঘন ক্ৰান্তীয় অৰণ্য আছে, আনহাতে ঘাটবোৰে পেনেপ্লেইনবোৰলৈ পথ প্ৰদান কৰাৰ লগে লগে গছ-গছনি বিৰল হৈ পৰে, য'ত জোপোহা গছ-গছনি অধিক সচৰাচৰ হয়।
ৰাজ্যখনত পোৱা গছ-গছনিবোৰ মুখ্যতঃ শুকান পৰ্ণপাতী প্ৰকাৰৰ হয় আৰু ইয়াৰ মিশ্ৰণ হৈছে চেগুন, টাৰ্মিনেলিয়া, ডালবাৰ্জিয়া, টেৰোকাৰ্পাছ, এনোজিচাছ আদিৰ মিশ্ৰণ।
ৰাজ্যখনত কিছুমান বিৰল আৰু স্থানীয় উদ্ভিদ আছে যেনে চাইকাচ বেডডোমি, টেৰোকাৰ্পাছ চান্টালিনাছ, টাৰ্মিনেলিয়া পেলিডা, চিজিগিয়াম অলটাৰ্নিফোলিয়াম, শোৰেয়া টালুৰা, শোৰেয়া টুমবুৰ্গিয়া চাইলোটাম নুডাম ইত্যাদি।
ইয়াক ১৩৩৬ চনত সংগমা ৰাজবংশৰ হৰিহৰা ৰায় প্ৰথম আৰু তেওঁৰ ভাতৃ বুক্কা ৰায়া প্ৰথমে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিৱাৰাংগলৰ কাকতিয়াসকলৰ কোষাগাৰ বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
তেওঁলোকৰ শাসনকালত পেম্মাছানী নায়কসকলে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ কিছু অংশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল আৰু বৃহৎ ভাৰাতীয়া সৈন্য আছিল যি ষোড়শ শতিকাত সাম্ৰাজ্যৰ অগ্ৰদূত আছিল।
সাম্ৰাজ্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাই সূক্ষ্ম কলা আৰু সাহিত্যক কানাড়া, তেলেগু, তামিল আৰু সংস্কৃতভাষাত নতুন উচ্চতা ত উপনীত হ'বলৈ সক্ষম কৰে, আনহাতে কৰ্ণাটিক সংগীত বৰ্তমানৰূপত বিকশিত হয়।
এই সময়ছোৱাত নিৰ্মাণ কৰা স্মাৰকসমূহৰ লেপাক্ষী গোটত বিজয়নগৰ ৰজা, দ্ৰাবিড় কলা আৰু শিলালিপিৰ ম্যুৰাল চিত্ৰ আছে।
পূব উপকূলীয় সমভূমিত পূব ঘাটলৈকে উপকূলীয় জিলাসমূহৰ এলেকা আছে যিহেতু তেওঁলোকৰ সীমা বংগোপসাগৰৰ সৈতে পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰস্থৰ।
এইবোৰপাপিকোণ্ডা ৰেঞ্জ, সিংহচল পাহাৰ পৰিসৰ, য়াৰাডা পাহাৰ, নাল্লামালা পাহাৰ, পাপী পাহাৰ, চেশাচালা পাহাৰ আৰু হৰ্ছলী পাহাৰেৰে গঠিত।
১৮৫০ চনত আৰ্থাৰ কটনৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ডৌলেশ্বৰম বেৰেজে গোদাৱৰী নদীঅৱবাহিকাত অব্যৱহৃত ভূমিক খেতিলৈ আনিছিল আৰু অঞ্চলটোৰ অৰ্থনীতিক ৰূপান্তৰিত কৰিছিল।
চাৰ্লছ ফিলিপ ব্ৰাউনে তেলেগুক মুদ্ৰণ যুগলৈ ৰূপান্তৰ িত কৰাত অগ্ৰণী কাম কৰিছিল আৰু ইংৰাজ পাঠকসকলৰ বাবে ভেমানা কবিতাৰ পৰিচয় দিছিল।
কান্দুকুৰি বীৰেছালিঙ্গমক তেলেগু নৱজাগৰণ আন্দোলনৰ জনক হিচাপে গণ্য কৰা হয় কিয়নো তেওঁ মহিলাৰ শিক্ষা আৰু বিধৱাসকলৰ পুনৰ বিবাহক উৎসাহিত কৰিছিল আৰু বাল্য বিবাহ আৰু যৌতুক ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিছিল।
কথিত উপভাষা ব্যৱহাৰ কৰা এজন অগ্ৰণী নাট্যকাৰ গুৰাজাদা আপ্পাৰাৱে ১৮৯২ চনত কন্যাচুলকাম নাটকখন লিখিছিল।
ষোল্লটা বৈদিক মহাজনপদৰ ভিতৰত আসাকা মহাজনপদত অন্ধ্ৰ, মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু তেলেংগানা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
ভাট্টিপ্ৰলু, অমৰাৱতী, ধাৰানিকোটা আৰু ভাদ্দামানুৰ দৰে ঠাইৰ পৰা পোৱা পুৰাতাত্ত্বিক প্ৰমাণে সূচায় যে অন্ধ্ৰ অঞ্চলটো মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ অংশ আছিল।
সম্ৰাট অশোকৰ মৃত্যুৰ পিছত, মৌৰ্য শাসন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় 200 দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অন্ধ্ৰ অঞ্চলৰ কেইবাখনো সৰু ৰাজ্যৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপিত হয়।
ব্ৰাহ্মী লিপিৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰমাণসমূহৰ ভিতৰত এটা, তেলেগুকে ধৰি কেইবাখনো চিত্ৰনাট্যৰ সন্তান ভাট্টিপ্ৰলুৰ পৰা আহিছে য'ত বুদ্ধৰ ধ্বংসাবশেষ থকা এটা ভাণ্ডাৰত স্ক্ৰিপ্টব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
ৰাজ্যখনত পোৱা খনিজ পদাৰ্থবোৰৰ ভিতৰত আছে চুনাপাথর, মেঙ্গানিজ, এচবেষ্টছ, লো আকরিক, বল মাটি, অগ্নি মাটি, সোণ, হীৰা, গ্ৰেফাইট, ডলোমাইট, কোৱাৰ্টজ, টাংষ্টেন, ষ্টেটিটিক, ফেল্ডস্পাৰ, আৰু চিলিকা বালি।
ইয়াত ভাৰতৰ চুনাপাথরৰ প্ৰায় এক-তৃতীয়াংশ ভাণ্ডাৰ আছে আৰু ই বেৰিট আৰু ছায়াপথ গ্ৰেনাইটৰ বৃহৎ একচেটিয়া জমাৰ বাবে জনাজাত।
১৯১৯ চনত দুগ্গিৰালা গোপালকৃষ্ণায়ৰ নেতৃত্বত চিৰালা আৰু পেৰালাত কোনো কৰ অভিযান নহয়, ১৯২১ চনত আল্লুৰী সীতাৰামা ৰাজুৰ নেতৃত্বত ৰামপা বিদ্ৰোহ, ১৯৩০ চনত ডেণ্ডুলুৰত নিমখ সত্যাগ্ৰহ হৈছে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে হোৱা কিছুমান প্ৰতিবাদ।
১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে তংগুটুৰী প্ৰকাশমক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি তিনি বছৰৰো অধিক সময়ৰ বাবে কাৰাবাস খাটিব লাগিব।
তেওঁলোকৰ শাসনৰ পিছত, গজপতি আৰু বাহমণি চুলতানসকলে এই অঞ্চলৰ আগতে একেৰাহে এই অঞ্চলত শাসন কৰিছিল আৰু বৰ্তমানৰ বেছিভাগ অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰিছিল।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম শতিকাৰ ৰিগভেডিক পাঠ অনুসৰি, অন্ধ্ৰসকলে যমুনা নদীৰ পাৰৰ পৰা উত্তৰ ভাৰত ত্যাগ কৰে আৰু দক্ষিণ ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে।
তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত, ই শক্তিশালী হৈ পৰে আৰু সাতবাহন ৰাজবংশৰ শাসনৰ অধীনত সমগ্ৰ মাৰাঠা দেশ আৰু তাৰ বাহিৰত ইয়াৰ সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰিত কৰে।
তাৰ পিছত প্ৰধান শাসকসকলৰ ভিতৰত আছিল পল্লৱ, পূব চালুক্য, কাকতিয়া, বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য, কুতুব শাহী ৰাজবংশ, নিজাম ৰাজবংশ, ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী আৰু ব্ৰিটিছ ৰাজ।
সংস্কৃত পাঠ আইতাৰেয়া ব্ৰহ্মা অনুসৰি, অন্ধ্ৰ নামৰ লোকৰ এটা দলে যমুনা নদীৰ পাৰৰ পৰা উত্তৰ ভাৰত ত্যাগ কৰি দক্ষিণ ভাৰতত বসতি স্থাপন কৰে।
পুৰাণী সাহিত্যত অন্ধ্ৰ, আন্ধ্ৰা-জাতিয়া আৰু অন্ধ্ৰভৰ্ত্য নামেৰে সাতবাহনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।
তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ কোনো মুদ্ৰা বা শিলালিপিত নিজকে অন্ধ্ৰ বুলি উল্লেখ কৰা নাছিল; এয়া সম্ভৱ যে তেওঁলোকৰ জাতিগত কাৰণত বা তেওঁলোকৰ অঞ্চলত অন্ধ্ৰ অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকক অন্ধ্ৰ বুলি কোৱা হৈছিল
পঞ্চম আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বিষ্ণুকুণ্ডিনাপ্ৰথম ৰাজবংশ আছিল, যি অন্ধ্ৰ, কলিঙ্গ আৰু তেলেংগানাৰ বেছিভাগ অংশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
ভেংগীৰ পূব চালুক্য, যাৰ ৰাজবংশ ৭ম শতিকাৰ পৰা ১১৩০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে প্ৰায় পাঁচশ বছৰ ধৰি চলিছিল, অৱশেষত চোল ৰাজবংশৰ সৈতে একত্ৰিত হয়।
তেওঁলোকে চোল ৰাজবংশৰ সুৰক্ষাৰ অধীনত ১১৮৯ চনৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে শাসন অব্যাহত ৰাখিছিল ৰজা ৰাজাৰাজা নৰেন্দ্ৰৰ অনুৰোধত, প্ৰথম তেলেগু কবি হিচাপে বিবেচিত নান্নায়াই 1025 চনৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত তেলেগুলৈ মহাভাৰতৰ অনুবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।
ৰাজ্যখনৰ কিছুমান অনন্য সামগ্ৰী হৈছে বানাগানাপাল্লে আম, বান্দাৰ লাড্ডু, কোণ্ডাপল্লী পুতলা, তিৰুপতি লাড্ডু, আৰু ধৰ্মভাৰাম আৰু মছলিপত্তনমত তৈয়াৰ কৰা শাৰী।
অন্নমাচাৰ্য, ক্ষেত্ৰয়, ত্যাগৰাজ আৰু ভদ্ৰকলা ৰামদাসৰ দৰে কৰ্ণাটিক সংগীতৰ বহুতো ৰচয়িতা এই অঞ্চলৰ আছিল।
তিৰুপতিৰ ওচৰৰ তিৰুমালা ভেঙ্কটেশ্বৰ মন্দিৰ হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বেছি ভ্ৰমণ কৰা হিন্দু ধৰ্মীয় স্থান।
জীৱজন্তুৰ বৈচিত্ৰ্যৰ ভিতৰত আছে বাঘ, পেন্থাৰ, হায়েনা, ক'লা টকা, চীতল, চাম্বৰ, সাগৰীয় কাছ আৰু কেইবাটাও চৰাই আৰু সৰীসৃপ।
গোদাৱৰী আৰু কৃষ্ণা নদীৰ এষ্টুৱেৰীবোৰে মাছ ধৰা মেকুৰী আৰু উদৰবোৰক কীষ্ট'ন প্ৰজাতি হিচাপে সমৰ্থন কৰে।
ৰাজ্যখনত বহুতো অভয়াৰণ্য, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান যেনে কৰিঙ্গা, নাগাৰ্জুনসাগৰ-শ্ৰীশৈলম ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষণ, ক'লেৰু পক্ষী অভয়াৰণ্য আৰু নেলাপাট্টু পক্ষী অভয়াৰণ্য আছে।
ৰাজ্যখনৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিমে তেলেংগানা, উত্তৰে ছত্তীশগড়, উত্তৰে উৰিষ্যা, পূবে বংগোপসাগৰ, দক্ষিণে তামিলনাডু আৰু পশ্চিমে কৰ্ণাটক ৰ সীমা আছে।
ইয়াৰ উপকূলীয় অঞ্চল প্ৰায় ৯৭৪ কিলোমিটাৰ আছে, যি ইয়াক দেশৰ দ্বিতীয় দীৰ্ঘতম উপকূলপ্ৰদান কৰে।
লাম্বাদি, কোৱা, চাভাৰা, কোণ্ডা, গদাবা আৰু আন কেইবাটাও ভাষা ৰাজ্যখনৰ অনুসূচীত জনজাতিৰ দ্বাৰা কোৱা হয়।
আৰু অতীতত মৌৰ্য বিষয়াসকল, সাতবাহনসকলক অন্ধ্ৰ-ভৃত্য বুলি জনা গৈছিল যাৰ অৰ্থ হৈছে 'দক্ষিণৰ বিষয়া'।
উপকূলীয় অন্ধ্ৰৰ উত্তৰ অংশক কেতিয়াবা পৃথকে উত্তৰান্ধ্ৰ বুলি উল্লেখ কৰা হয়, বিশেষকৈ উন্নয়নৰ অধীনত মাত মাতিবলৈ বিভাজনৰ পিছত।
ৰাজামুন্দ্ৰি অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী কিয়নো তেলেগু ভাষাৰ শিপা এই অঞ্চলৰ পৰা আহিছে।
ৰাজ্যখন ক আৰু 26 খন জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছে, উত্তৰঅন্ধ্ৰত 6 খন জিলা, কোষ্টান্ধ্ৰ 12 খন জিলা আৰু ৰয়ালসীমা 8 খন জিলাৰে গঠিত।
সাধাৰণ ভাৱে বিভিন্ন জৈবিক পদাৰ্থক (যেনে 'সেউজীয়া আবৰ্জনা' - গছপাত, ৰন্ধাঘৰৰ পেলনীয়া শাক-পাচলিৰ টুকুৰা আদি) পানীৰ সহযোগত এসপ্তাৰপৰা কেইবামাহলৈকো পচাই হিউমাছলৈ ৰূপান্তৰিত হ'বলৈ দি সহজতে পচন সাৰ প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।
আধুনিক ব্যৱস্থিত প্ৰক্ৰিয়াত ইয়াক কেইবাটাও পৰ্য্যায়ত নিয়ন্ত্ৰিত ভাবে পানী, বায়ু, কাৰ্বন, বিভিন্ন নাইট্ৰজেন যুক্ত উপাদান আদি যোগান ধৰি তৈয়াৰ কৰা হয়।
ইয়াৰ লগতে সোনকালে পচিবৰ বাবে কেঁচু, ভেঁকুৰ, বেক্টেৰীয়া আদি বিভিন্ন জৈব বিঘটক যোগ কৰি মাজে মাজে তল ওপৰ কৰি থকা হয়।
মিশ্ৰণত থকা বায়ৱীয় বা অবায়ৱিক বেক্টেৰীয়াই আবৰ্জনাবোক তাপ, কাৰ্বন ডাই অক্সাইড, এম'নিয়া আদিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে।
এম'নিয়াখিনি পাচৰ পৰ্য্যায়ত 'নাইট্ৰাইট' আৰু 'নাইট্ৰেট'লৈ পৰিবৰ্তিত হৈ উদ্ভিদৰ পোষক পদাৰ্থলৈ হিচাবে পৃথিৱীৰ নাইট্ৰজেন চক্ৰত ভাগ লয়।
খেতিৰ মাটি প্ৰস্তুত কাৰক , মাটিত হিউমাছ, হিউমিক এচিড, বিভিন্ন পোষক দ্ৰব্য আদি বিভিন্ন কামৰ উপৰিও ইয়াক মাটিত প্ৰাকৃতিক কীটনাশক যোগ কৰিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
পৰিবেশ তন্ত্ৰৰ হানি নঘটোৱাকৈ মাটিৰ ক্ষয়ীভৱন ৰোধ কৰা, দ মাটি পূৰন কৰা আদি কাৰ্য্যতো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
বৈকল্পিক তথা প্ৰকৃতিমুখী ইন্ধন হিচাপে জৈৱ গেছ আজিকালি পৃথিৱীৰ বিভিন্ন স্থানত জনপ্ৰিয় হোৱা দেখা গৈছে।
হুকং উপত্যকাত ফাকে ৰাজ্যৰ পতন ঘটাৰ পাছত ফাকেসকলে পাটকাই অতিক্ৰম কৰি ১৭৭০ ৰ পৰা অসমলৈ প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰস্তুতি চলায়।
তেওঁলোকে আহি প্ৰথমে পাটকাই পৰ্বতৰ য’ত আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰিছিল সেয়া বৰ্তমানে পাংচাও হিচাপে জনাজাত হৈ পৰে।
অৰ্থাত্‌ শেলুৱৈৰে পৰিপূৰ্ণ পুখুৰী বা বিলৰ পাৰত বসবাস কৰিছিল বাবে ঠাইখনৰ নাম নংতাও হিচাপে জনা গৈছিল।
নংতাওত বসবাস কৰা সময়ছোৱাত ফাকেসকল খামতিসকলৰ সান্নিধ্যলৈ আহে আৰু ১৭৯৭ শদিয়াখোৱা গোসাঁইৰ বিৰুদ্ধে খামতিসকলে কৰা বিদ্ৰোহৰ সময়ত টাইফাকেসকলে খামতিসকলক সহযোগ কৰে।
পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই বিদ্ৰোহ দমন কৰি ফাকেসকলক তাৰ পৰা নি আহোমসকলৰ শেষ ৰাজধানী যোৰহাটৰ সমীপৰ দিচৈ নদীৰ পাৰত বহুৱায়।
বুৰঞ্জীৰ তথ্য অনুসৰি মানৰ অসম আক্ৰমণৰ পাছত মান সেনাপতিয়ে ফাকেসকলক নিজ দেশলৈ পুনৰ উভতি যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু ফাকেসকলে ১৮১৭ মানত মান সৈন্যৰ স’তে উভতি গৈ বৰ্তমানৰ অৰুণাচলৰ নামচিক পায়গৈ।
কিন্তু সেইখিনি পোৱাৰ লগে লগে বাৰিষা আৰম্ভ হোৱাত প্ৰাকৃতিক দুৰ্য্যোগৰ আশংকা কৰি মান সেনাপতিৰ সন্মতি সাপেক্ষে ফাকেসকল নামচিকতে থাকি যায় আৰু মানসকল ঘূৰি যায়।
পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ব্ৰিটিছৰ অধীন হোৱাত ফাকেসকল পুনৰ ভৈয়ামলৈ উভতি আহে আৰু ১৮২৬-২৭ মাৰ্ঘেৰিটাৰ সমীপত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত ইংথঙত বসবাস কৰিবলৈ লয়।
তাৰ পাছত তেওঁলোকে কিছু বছৰৰ বাবে বসবাস কৰা আৰু বৰ্তমান অস্তিত্ব নথকা গাঁওসমূহৰ ভিতৰত কেইখনমান হ’ল-নংচেং, ক’নয়েট’, চায়াকুং, পাৱৈ, শিলিখাজান, টিৰাপ, টিপলিং আদি।
কেঁচা মাছ খুন্দনা বা পতাত ভালকৈ খুন্দি নিমখ মিহলাই বাঁহৰ টুকুৰীত পাতেৰে টোপোলা কৰি ১০ বা ১৫ দিন থৈ দি খোৱাৰ সময়ত অলপমান সিজাই এইবিধ ব্যঞ্জন খায়।
ইয়াৰ বাহিৰেও টাইফাকে সমাজত প্ৰচলিত অন্যান্য পৰম্পৰাগত খাদ্য সম্ভাৰ হৈছে-’পা চা’ , খাও লাম , খাও পুক , পৌ হ খান, পা পুক , পাকাত চৌম , আদি।
প্ৰস্তুত আৰু পৰিবেশন-কৌশল আৰু সুস্বাদুৰ বাবে ইতিমধ্যে তেওঁলোকৰ খাদ্যসম্ভাৰে অসমৰ অন্য লোকসকলৰ মাজতো জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।
জন্ম আৰু বিবাহৰ নিচিনাকৈ মৃতকৰ সৎকাৰৰ আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী ক্ৰিয়াকৰ্ম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বহু নীতি-নিয়ম মানি চলে টাইফাকেসকলে।
স্বাভাৱিকভাৱে মৃত্যু হ’লে দাহ কৰা হয় অৰু অস্বাভাৱিক মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত যেনে-দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈ মৃত্যু হ’লে, ঘৰৰ বাহিৰত হোৱা মৃত্যু, গৰ্ভৱতী অৱস্থাত হোৱা মৃত্যু, সাপ বা অন্য জন্তুৰ আক্ৰমণত হোৱা মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত মৃতদেহ দাহ নকৰি কবৰ দিয়া হয়।
তদুপৰি স্বাভাৱিক মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত মৃত্যুৰ দিনাৰ পৰা একেলেথাৰিয়ে সাতদিন ধৰি মৃতকৰ শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠানৰ আয়োজন চলে।
স্বাভাৱিক মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত শ্ৰাদ্ধৰ অনুষ্ঠানৰ ষষ্ঠ অথবা সপ্তম দিনা তিনিখন শুধ বগা কাপোৰেৰে নিৰ্মিত নিচান উত্তোলন কৰি অনুষ্ঠান শেষ কৰা হয়।
তেওঁলোকৰ মৃতকৰ লগত জড়িত অনুষ্ঠানসমূহত ধৰ্মীয় গুৰুৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা দেখা যায়।
শ্ৰাদ্ধ-অনুষ্ঠানৰ শেষৰ দিনা মৃতকে ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰায় সকলো সামগ্ৰী দান দিয়াৰ লগতে টাই পুথি দান দিয়া পৰম্পৰা চলি আহিছে।
অসমৰ ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া জিলাৰ নামফাকে, টিপামফাকে,বৰফাকিয়াল, নিংগাম, ফানেং আদি গাঁৱৰ লগতে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চাংলাং জিলাত এই জনগোষ্ঠীৰ সীমিত সংখ্যক লোকে বাস কৰি আহিছে।
দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰা টাই জনগোষ্ঠীকেইটা হ’ল, আহোম৷ খামতি, আইতন, খাময়াং, তুৰুং আৰু ফাকেসকল৷ ফাকে সকলক ফাকেয়াল বা ফাকে নামেৰেও জনা যায়।
ভাষা-সাহিত্য, গীত-মাত, পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠান, উৎসৱ, সাজপাৰ, খাদ্যাভাস আদি সকলো ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য বহন কৰি আহিছে।
তেওঁলোকৰ মূল ধৰ্ম হ'ল থেৰাবাদী বৌদ্ধ ধৰ্ম, মূল ভাষা টাই ফাকে ভাষা আৰু আৰু মূল লিপি টাই ফাকে লিপি।
অনুষ্ঠানত সদ্যোজাত কেঁচুৱাক এটি পাত্ৰত গা ধুৱায় আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে ঘৰৰ পৰা বাহিৰলৈ উলিয়াই মুকলি আকাশৰ তললৈ আনি মাটি স্পৰ্শ কৰায়।
এনে কৰোঁতে সন্তানটো ল’ৰা হ’লে লগত যাঠি, জোং, দা, তৰোৱাল আদি নিয়া হয় আৰু ছোৱালী হ’লে লগত তাঁতৰ সা-সৰঞ্জাম আদি নিয়া হয়।
টাইফাকে সমাজত থকা বিশ্বাস অনুসৰি এনে কৰিলে ল’ৰা সন্তান লোৰ দৰে কঠিন আৰু কন্যা সন্তানসকল তাঁতৰ শিল্প কৰ্মত নিপুণ হয়।