Obowiązki pracodawcy

Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności:  
- 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem  wykonywania  pracy  na  wyznaczonych  stanowiskach  oraz  ich podstawowymi uprawnieniami;
2. 1a) informować  pracowników  o warunkach  ich  zatrudnienia,  o których  mowa w art. 29 § 3, 3 2 i 3 3 lub w art. 29 1 § 2 i 4;
- 2) organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy;
4. 2a) organizować pracę w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie;
5. 2b) przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne,  przynależność  związkową,  pochodzenie  etniczne,  wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy;
- 3) (uchylony)
- 4) zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
- 5) terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie;
- 6) ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych;
- 7) stwarzać  pracownikom  podejmującym  zatrudnienie  po  ukończeniu  szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe lub szkoły wyższej warunki sprzyjające przystosowaniu się do należytego wykonywania pracy;
- 8) zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników;
- 9) stosować  obiektywne  i sprawiedliwe kryteria  oceny  pracowników  oraz wyników ich pracy;  
- 9a) prowadzić i przechowywać w postaci papierowej lub elektronicznej dokumentację  w  sprawach  związanych  ze  stosunkiem  pracy  oraz  akta osobowe pracowników (dokumentacja pracownicza);
- 9b) przechowywać dokumentację pracowniczą w sposób gwarantujący zachowanie jej  poufności,  integralności,  kompletności  oraz  dostępności,  w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczen iem przez okres zatrudnienia, a także przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji pracowniczej;
- 10) wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.  
Art. 94 1 . Pracodawca udostępnia pracownikom tekst przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu w formie pisemnej informacji rozpowszechnionej na terenie zakładu pracy lub zapewnia pracownikom dostęp do tych przepisów w inny sposób przyjęty u danego pracodawcy.  
Art. 94 2 . Pracodawca  jest  obowiązany  informować  pracowników  w sposób przyjęty u danego pracodawcy o:  
- 1) możliwości zatrudnienia w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy;
- 2) możliwości awansu;
- 3) wolnych stanowiskach pracy.  
Art. 94 3 . § 1. Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi.  
§ 2. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące  u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.  
§ 3. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.  
§ 4. Pracownik,  który  doznał  mobbingu  lub  wskutek  mobbingu  rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości  
nie  niższej  niż  minimalne  wynagrodzenie  za  pracę,  ustalane  na  podstawie odrębnych przepisów.  
§ 5. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu  umowy  o pracę powinno nastąpić  na  piśmie  z podaniem  przyczyny,  o której  mowa  w § 2,  uzasadniającej rozwiązanie umowy.  
Art. 94 4 . Jeżeli  przechowywana dokumentacja pracownicza może stanowić lub stanowi dowód w postępowaniu, a pracodawca:  
- 1) jest stroną tego postępowania przechowuje dokumentację pracowniczą do czasu  jego  prawomocnego  zakończenia,  nie  krócej  jednak  niż  do  upływu okresu, o którym mowa w art. 94 pkt 9b; art. 94 7 stosuje się odpowiednio;
- 2) powziął wiadomość o wytoczeniu powództwa lub wszczęciu postępowania okres przechowywania dokumentacji pracowniczej, o którym mowa w art. 94 pkt  9b,  przedłuża  się  o  12  miesięcy,  po  upływie  których  pracodawca zawiadamia, w postaci papierowej lub elektroni cznej, byłego pracownika o możliwości odbioru tej dokumentacji w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia oraz, w przypadku jej nieodebrania, o zniszczeniu dokumentacji pracowniczej; art. 94 7 stosuje się odpowiednio.  
Art. 94 5 . §  1.  W  przypadku  ponownego  nawiązania  stosunku  pracy  z  tym samym pracownikiem w okresie, o którym mowa w art. 94 pkt 9b, pracodawca kontynuuje  prowadzenie  dla  tego  pracownika  dotychczasowej  dokumentacji pracowniczej.  
§  2.  W  przypadku,  o  którym  mowa  w  §  1,  okres  przechowywania dokumentacji  pracowniczej  liczy  się  od  końca  roku  kalendarzowego,  w  którym kończący się najpóźniej stosunek pracy rozwiązał się lub wygasł.  
Art. 94 6 . W  przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracodawca  wraz  ze  świadectwem  pracy wydaje  pracownikowi  w  postaci papierowej lub elektronicznej informację o:  
- 1) okresie przechowywania dokumentacji pracowniczej, o którym mowa w art. 94 pkt 9b lub w art. 94 5 § 2;
- 2) możliwości odbioru przez pracownika dokumentacji pracowniczej do końca miesiąca kalendarzowego następującego po upływie okresu przechowywania  
dokumentacji pracowniczej, o którym mowa w art. 94 pkt 9b lub w art. 94 5 § 2;  
- 3) zniszczeniu  dokumentacji  pracowniczej  w  przypadku  jej  nieodebrania  w okresie, o którym mowa w pkt 2.  
Art. 94 7 . §  1.  Pracodawca  niszczy  dokumentację  pracowniczą  w  sposób uniemożliwiający odtworzenie jej  treści,  w terminie  do  12  miesięcy  po  upływie okresu  przeznaczonego  na  odbiór  dokumentacji  pracowniczej,  o  którym  mowa w art. 94 6 pkt 2.  
§ 2. W terminie, o którym mowa w § 1, do czasu zniszczenia, pracodawca może wydać dokumentację pracowniczą byłemu pracownikowi.  
Art. 94 8 . §  1.  Pracodawca  może  zmieniać  postać,  w  której  prowadzi  i przechowuje dokumentację pracowniczą.  
§ 2. Zmiana postaci dokumentacji pracowniczej z papierowej na elektroniczną następuje przez sporządzenie odwzorowania cyfrowego, w szczególności skanu, i opatrzenie  go  kwalifikowanym  podpisem  elektronicznym  lub  kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną pracoda wcy lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym upoważnionej przez pracodawcę osoby, potwierdzającym zgodność odwzorowania cyfrowego z dokumentem papierowym.  
§ 3. Zmiana postaci dokumentacji pracowniczej z elektronicznej na papierową następuje przez sporządzenie wydruku i opatrzenie go podpisem pracodawcy lub osoby przez niego upoważnionej, potwierdzającym zgodność wydruku z dokumentem elektronicznym.  
Art. 94 9 . §  1.  Pracodawca  informuje  pracowników  w  sposób  przyjęty  u danego pracodawcy o:  
- 1) zmianie postaci prowadzenia i przechowywania dokumentacji pracowniczej;
- 2) możliwości odbioru poprzedniej postaci dokumentacji pracowniczej  w terminie 30 dni od dnia przekazania informacji, o której mowa w pkt 1.  
§ 2. Pracodawca zawiadamia w postaci papierowej lub elektronicznej byłego pracownika o możliwości odbioru poprzedniej postaci dokumentacji pracowniczej w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia.  
§ 3. W przypadku śmierci pracownika lub byłego pracownika prawo odbioru poprzedniej postaci dokumentacji pracowniczej przysługuje następującym członkom rodziny:  
- 1) dzieciom własnym, dzieciom drugiego małżonka oraz dzieciom przysposobionym;
- 2) przyjętym  na  wychowanie  i  utrzymanie  przed  osiągnięciem  pełnoletności wnukom, rodzeństwu i innym dzieciom, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;
- 3) małżonkowi (wdowie i wdowcowi);
- 4) rodzicom, w tym ojczymowi i macosze oraz osobom przysposabiającym.  
Art.  94 10 . W  przypadku  nieodebrania  poprzedniej  postaci  dokumentacji pracowniczej zgodnie z art. 94 9 ,  pracodawca może zniszczyć poprzednią postać takiej dokumentacji.  
Art.  94 11 . Dokumentacja  pracownicza  prowadzona  i  przechowywana  w postaci elektronicznej jest równoważna z dokumentacją pracowniczą prowadzoną i przechowywaną w postaci papierowej.  
Art.  94 12 . Pracodawca  wydaje  kopię  całości  lub  części  dokumentacji pracowniczej na wniosek:  
- 1) pracownika lub byłego pracownika albo
- 2) osób, o których mowa w art. 94 9 § 3, w przypadku śmierci pracownika lub byłego pracownika
3. -złożony w postaci papierowej lub elektronicznej.  
Art. 94 13 . Jeżeli obowiązek pracodawcy przeprowadzenia szkoleń pracowników niezbędnych do wykonywania określonego rodzaju pracy lub pracy na  określonym  stanowisku  wynika  z postanowień  układu  zbiorowego  pracy  lub innego  porozumienia  zbiorowego,  lub  z regulaminu,  lub przepisów  prawa,  lub umowy  o pracę  oraz  w przypadku  szkoleń  odbywanych  przez  pracownika  na podstawie polecenia przełożonego, szkolenia takie odbywają się na koszt pracodawcy  oraz,  w miarę  możliwości,  w godzinach  pracy  pracownika.  Czas szkolenia o dbywanego poza normalnymi godzinami pracy pracownika wlicza się do czasu pracy.  
Art. 95. (uchylony)  
Art. 96. (uchylony)  
- Art. 97. § 1. W związku  z rozwiązaniem  lub  wygaśnięciem  stosunku  pracy pracodawca  jest  obowiązany  wydać  pracownikowi  świadectwo  pracy  w dniu, w którym  następuje  ustanie  stosunku  pracy,  jeżeli  nie  zamierza  nawiązać  z nim kolejnego  stosunku  pracy  w ciągu  7 dni  od  dn ia  rozwiązania  lub  wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie świadectwa  pracy  pracownikowi  albo  osobie  przez  niego  upoważnionej  w tym terminie nie jest możliwe, pracodawca w ciągu 7 dni od dnia upływu tego term inu przesyła  świadectwo  pracy  pracownikowi  lub  tej  osobie  za  pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. -Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i 1717) albo doręcza  je  w inny  sposób.  Świadectwo  pracy  dotyczy  okresu  lub  okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
- §  1 1 .  W  przypadku  nawiązania  z  tym  samym  pracownikiem  kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku  pracy,  pracodawca  jest  obowiązany  wydać  pracownikowi świadectwo pracy wyłącznie na jego wniosek, złożony w postaci papierowej lub elektronicznej; wniosek może być złożony w każdym czasie i dotyczyć wydania świadectwa pracy dotyczącego poprzedniego okresu zatrudnienia albo wszystkich okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
- §  1 2 .  W  przypadku,  o  którym  mowa  w  §  1 1 ,  pracodawca  jest  obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku.
- § 1 3 . Wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą.
- § 2. W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia  stosunku  pracy,  a także  inne  informacje  niezbędne  do  usta lenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika  
w świadectwie  pracy  należy  podać  także  informację  o wysokości  i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.  
§ 2 1 . Pracownik  może  w ciągu  14 dni  od  otrzymania  świadectwa  pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje,  w ciągu 14 dni od zawiadomienia  o odmowie  sprostowania  świadectwa  pracy,  prawo  wystąpienia z żądaniem  jego  sprostowania  do  sądu  pracy.  W przypadku  niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy.  
§ 3. Jeżeli  z orzeczenia sądu pracy wynika, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu w tym trybie umów o pracę, pracodawca jest obowiązany zamieś -cić w świadectwie pracy informację, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę.  
§  4.  Minister  właściwy  do  spraw  pracy  określi,  w  drodze  rozporządzenia, szczegółową treść świadectwa pracy, sposób i tryb jego wydawania, prostowania i uzupełniania oraz pomocniczy  wzór  świadectwa  pracy, biorąc pod  uwagę konieczność  zapewnienia  właściwej  realizacji  celów,  jakim  służą  informacje zawarte w świadectwie pracy.  
Art. 97 1 . § 1. W przypadku niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy.  
§ 2. Jeżeli pracodawca  nie  istnieje albo  z innych  przyczyn  wytoczenie przeciwko niemu powództwa o zobowiązanie pracodawcy do wydania świadectwa pracy jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem ustalenia uprawnienia do otrzymania świadectwa pracy.  
§ 3. Z żądaniem, o którym mowa w § 1 i 2, można wystąpić w każdym czasie przed upływem terminu przedawnienia.  
§ 4. Przepisy § 1 -3 stosuje się odpowiednio do żądania sprostowania świadectwa pracy.  
Art. 98. (uchylony)  
- Art. 99. § 1.  Pracownikowi  przysługuje  roszczenie  o naprawienie  szkody wyrządzonej  przez  pracodawcę  wskutek  niewydania  w terminie  lub  wydania niewłaściwego świadectwa pracy.  
§ 2. Odszkodowanie, o którym mowa  w § 1, przysługuje  w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni.  
§ 3. (uchylony)  
- § 4. Orzeczenie  o odszkodowaniu  w związku  z wydaniem  niewłaściwego świadectwa pracy stanowi podstawę do zmiany tego świadectwa.