Równe traktowanie w zatrudnieniu

Art. 18 3a . § 1. Pracownicy powinni być równo traktowani  w zakresie nawiązania  i rozwiązania  stosunku  pracy,  warunków  zatrudnienia,  awansowania oraz  dostępu  do  szkolenia  w celu  podnoszenia  kwalifikacji  zawodowych,  w szczególności  bez  względu  na  płeć,  wiek,  niepełnosprawność,  rasę,  religię, narodowość,  przekonania  polityczne,  przynależność  związkową,  pochodzenie etniczne,  wyznanie,  orientację  seksualną,  zatrudnienie  na  czas  określony  lub nieokreślony, zatrudnienie w p ełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy .  
§ 2. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1.  
§ 3. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub  z kilku  przyczyn  określonych  w § 1 był,  jest  lub  mógłby  być  traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy.  
§ 4. Dyskryminowanie  pośrednie  istnieje  wtedy,  gdy  na  skutek  pozornie neutralnego  postanowienia,  zastosowanego  kryterium  lub  podjętego  działania występują  lub  mogłyby  wystąpić  niekorzystne  dysproporcje  albo  szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie  naw iązania i rozwiązania sto sunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia  w celu podnoszenia  kwalifikacji  zawodowych  wobec  wszystkich  lub  znacznej  liczby pracowników  należących  do grupy  wyróżnionej  ze  względu  na  jedną  lub  kilka pr zyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie  uzasadnione  ze  względu  na  zgodny  z prawem  cel,  który  ma  być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.  
§ 5. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także:  
- 1) działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady;
- 2) niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności  pracownika  i stworzenie  wobec  niego  zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie).  
§ 6. Dyskryminowaniem ze względu na  płeć  jest  także  każde  niepożądane zachowanie  o charakterze  seksualnym  lub  odnoszące  się  do  płci  pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie  wobec  niego  zastraszającej,  wrogiej,  poniżającej,  upokarzającej  lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).  
§ 7. Podporządkowanie się przez pracownika molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, a także podjęcie przez niego działań przeciwstawiających się molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pra cownika.  
Art. 18 3b . § 1.  Za  naruszenie  zasady  równego  traktowania  w zatrudnieniu, z zastrzeżeniem  § 2 -4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika  z jednej  lub  kilku  przyczyn  określonych  w art. 18 3a § 1,  którego skutkiem jest w szczególności:  
- 1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
- 2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia  albo  pominięcie  przy  awansowaniu  lub  przyznawaniu  innych świadczeń związanych z pracą,
- 3) pominięcie przy typowaniu do udziału  w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe  
-chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.  
§ 2. Zasady  równego  traktowania w zatrudnieniu  nie  naruszają  działania, proporcjonalne  do  osiągnięcia  zgodnego  z prawem  celu  różnicowania  sytuacji pracownika, polegające na:  
- 1) niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18 3a § 1, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna  lub  przyczyny  wymienione  w tym  przepisie  są  rzeczywistym  i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi;
- 2) wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie  wymiaru czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników  bez  powoływania  się  na  inną  przyczynę  lub  inne  przyczyny wymienione w art. 18 3a § 1;
- 3) stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność;
- 4) stosowaniu  kryterium  stażu  pracy  przy  ustalaniu  warunków  zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do  szkolenia  w celu  podnoszenia  kwalifikacji  zawodowych,  co  uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względ u na wiek.  
§ 3. Nie  stanowią  naruszenia  zasady  równego  traktowania  w zatrudnieniu działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans wszystkich  lub  znacznej  liczby  pracowników  wyróżnionych  z jednej  lub  kilku p rzyczyn  określonych  w art. 18 3a § 1,  przez  zmniejszenie  na  korzyść  takich pracowników faktycznych nierówności, w zakresie określonym w tym przepisie.  
§ 4. Nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię,  wyznanie  lub  światopogląd  jeżeli  rodzaj  lub  charakter  wykonywania  
działalności przez kościoły i inne  związki  wyznaniowe,  a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróż nicowania sytuacji tej osoby; dotyczy to również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki  kościoła,  innego  związku  wyznaniowego  oraz  organizacji,  których  etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie.  
Art. 18 3c . § 1.  Pracownicy  mają  prawo  do  jednakowego  wyna grodzenia  za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.  
§ 2. Wynagrodzenie,  o którym  mowa  w § 1,  obejmuje  wszystkie  składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane  z pracą,  przyznawane  pracownikom  w formie  pieniężnej  lub  w innej formie niż pieniężna.  
§ 3. Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od  pracowników  porównywalnych  kwalifikacji  zawodowych,  potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.  
Art. 18 3ca . § 1. Osoba  ubiegająca  się  o zatrudnienie  na  danym  stanowisku otrzymuje od pracodawcy informację o:  
- 1) wynagrodzeniu, o którym mowa w art. 18 3c § 2, jego początkowej wysokości lub  jego  przedziale -opartym  na obiektywnych,  neutralnych  kryteriach, w szczególności pod względem płci, oraz
- 2) odpowiednich  postanowieniach  układu  zbiorowego  pracy  lub  regulaminu wynagradzania -w przypadku gdy pracodawca jest objęty układem zbiorowym pracy lub obowiązuje u niego regulamin wynagradzania.  
§ 2. Informacje, o których mowa w § 1, pracodawca przekazuje z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z tymi informacjami, w postaci papierowej lub elektronicznej, osobie ubiegającej się o zatrudnienie, zapewniając świadome i przejrzyste negocjacje:  
- 1) w ogłoszeniu o naborze na stanowisko;  
- 2) przed  rozmową  kwalifikacyjną  jeżeli  pracodawca  nie  ogłosił  naboru  na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 1;
- 3) przed nawiązaniem stosunku pracy jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 1, albo przed rozmową kwalifikacyjną.  
§ 3. Pracodawca  zapewnia,  aby  ogłoszenia  o naborze  na  stanowisko  oraz nazwy  stanowisk  były  neutralne  pod  względem  płci,  a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący.  
Art. 18 3d . Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.  
Art. 18 3e . § 1.  Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu  naruszenia  przepisów  prawa  pracy,  w tym  zasady  równego  traktowania w zatrudnieniu, nie może być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę.  
§ 2. Przepis  § 1 stosuje  się  odpowiednio  do  pracownika,  który  udzielił w jakiejkolwiek formie wsparcia pracownikowi  korzystającemu z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy,  w tym zasady równego traktowania w zatrudnieniu.  
§ 3. Pracownik, o którym mowa w § 1 i 2, którego prawa zostały naruszone przez  pracodawcę,  ma  prawo  do  odszkodowania  w wysokości  nie  niższej  niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.