Kwalifikacje zawodowe pracowników

Art. 102. Kwalifikacje zawodowe pracowników wymagane do wykonywania pracy  określonego  rodzaju  lub  na  określonym  stanowisku  mogą  być  ustalane w przepisach prawa pracy przewidzianych w art. 77 1 -77 3 , w zakresie nieuregulowanym w przepisach szczególnych.  
Art. 103. (utracił moc) 5)  
Art. 103 1 . § 1.  Przez  podnoszenie  kwalifikacji  zawodowych  rozumie  się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.  
§ 2. Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:  
- 1) urlop szkoleniowy;
- 2) zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.  
§ 3. Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.  
- Art. 103 2 . § 1. Urlop  szkoleniowy,  o którym  mowa  w art. 103 1 § 2  pkt 1, przysługuje w wymiarze:
- 1) 6 dni -dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych;
- 2) 6 dni -dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego;
- 3) 6 dni -dla  pracownika  przystępującego  do  egzaminu  potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie lub egzaminu zawodowego;
- 4) 21 dni w ostatnim roku studiów na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.  
§ 2. Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.  
- Art. 103 3 . Pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.
- Art. 103 4 . § 1. Pracodawca zawiera z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje  zawodowe  umowę  określającą  wzajemne  prawa  i obowiązki  stron. Umowę zawiera się na piśmie.  
§ 2. Umowa,  o której  mowa  w § 1,  nie  może  zawierać  postanowień  mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy niniejszego rozdziału.  
5) Z dniem 11 kwietnia 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt K 28/08 (Dz. U. poz. 485).  
§ 3. Nie  ma  obowiązku  zawarcia  umowy,  o której  mowa  w § 1, jeżeli pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.  
Art. 103 5 . Pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe:  
- 1) który  bez  uzasadnionych  przyczyn  nie  podejmie  podnoszenia  kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji,
- 2) z  którym  pracodawca  rozwiąże  stosunek  pracy  bez  wypowiedzenia  z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu,  w terminie  określonym  w umowie,  o której  mowa  w art. 103 4 , nie dłuższym niż 3 lata,
- 3) który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem,  z wyjątkiem  wypowiedzenia  umowy  o pracę  z przyczyn określonych w art. 94 3 ,
- 4) który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia  na  podstawie  art. 55  lub  art. 94 3 ,  mimo  braku  przyczyn określonych w tych przepisach  
-jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na ten cel z tytułu dodatkowych świadczeń,  w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia  po  ukończeniu  podnoszenia  kwalifikacji  zawodowych  lub  okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia.  
Art. 103 6 . Pracownikowi zdobywającemu lub uzupełniającemu wiedzę i umiejętności  na  zasadach  innych,  niż  okreś lone  w art. 103 1 -103 5 ,  mogą  być przyznane:  
- 1) zwolnienie  z całości lub części  dnia  pracy  bez zachowania  prawa  do wynagrodzenia,
- 2) urlop bezpłatny  
-w wymiarze ustalonym w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i pracownikiem.