Thiếu máu thiếu sắt nên ăn gì? Những thực phẩm cho người bị thiếu máu thiếu sắt

Tình trạng thiếu máu do thiếu sắt không chỉ khiến bạn mệt mỏi, khó tập trung mà còn có thể dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng hơn nếu không được xử lý kịp thời. Theo các chuyên gia y tế, chế độ ăn uống hợp lý là cách đơn giản và hiệu quả để bổ sung sắt, giúp cơ thể hoạt động bình thường. Hiểu rõ những thực phẩm giàu sắt và cách kết hợp chúng trong bữa ăn hàng ngày sẽ là chìa khóa để bạn duy trì sức khỏe tối ưu. Hãy cùng tìm hiểu

Thiếu sắt và tầm quan trọng của sắt đối với cơ thể

Sắt là một khoáng chất không thể thiếu trong cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất hemoglobin – một loại protein trong hồng cầu chịu trách nhiệm vận chuyển oxy từ phổi đến các mô và cơ quan khác. Khi cơ thể không có đủ sắt, quá trình sản xuất hemoglobin bị gián đoạn, dẫn đến thiếu máu thiếu sắt. Các triệu chứng thường gặp bao gồm mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, da xanh xao, nhịp tim nhanh và thậm chí là rụng tóc.

Thiếu sắt không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động đến tinh thần, gây khó khăn trong công việc và sinh hoạt hàng ngày. Đặc biệt, trẻ em và phụ nữ mang thai là hai nhóm dễ bị thiếu sắt nhất do nhu cầu về khoáng chất này tăng cao. Vì vậy, việc bổ sung sắt thông qua thực phẩm là điều mà ai cũng cần quan tâm.

Thiếu máu thiếu sắt nên ăn gì?

Thống kê về tình trạng thiếu sắt tại Việt Nam

Thiếu sắt là một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại tại Việt Nam. Theo Tổng điều tra Dinh dưỡng toàn quốc 2019 - 2020, gần 20% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu máu dinh dưỡng, trong đó thiếu sắt là nguyên nhân chính. Chuyên gia cũng chỉ ra rằng tình trạng này không chỉ phổ biến ở trẻ nhỏ mà còn xuất hiện ở người lớn, đặc biệt là phụ nữ trong thời gian thai sản.

Ngoài ra, một nghiên cứu được thực hiện cho thấy 14,2% trẻ từ 12 đến 36 tháng tuổi bị thiếu sắt, và 8,5% trong số đó bị thiếu máu do thiếu sắt. Những con số này cho thấy tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về chế độ ăn uống để phòng ngừa và khắc phục tình trạng thiếu sắt, đặc biệt ở những nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng.

Phụ nữ có thai có nguy cơ mắc thiếu máu thiếu sắt

Người mắc bệnh thiếu máu thiếu sắt nên ăn gì?

Để trả lời câu hỏi "thiếu sắt nên ăn gì", chúng ta cần hiểu rằng sắt trong thực phẩm được chia thành hai loại là sắt heme (từ động vật) và sắt non-heme (từ thực vật). Dưới đây là những thực phẩm bạn nên đưa vào chế độ ăn để bổ sung sắt hiệu quả:

Thực phẩm giàu sắt heme (sắt từ động vật)

Sắt heme có trong các sản phẩm động vật được cơ thể hấp thu dễ dàng hơn, với tỷ lệ hấp thu lên đến 15 - 35%. Đây là những lựa chọn tuyệt vời cho người thiếu sắt:

Thịt đỏ: Thiếu sắt nên ăn gì? thịt bò, thịt lợn và thịt cừu là nguồn cung cấp sắt heme dồi dào. Một khẩu phần 100g thịt bò nạc có thể cung cấp khoảng 2,7mg sắt, đáp ứng gần 15% nhu cầu hàng ngày của người trưởng thành.
Gan và nội tạng động vật: Gan bò và gan gà chứa lượng sắt cực kỳ cao. Ví dụ, 100g gan gà cung cấp hơn 9mg sắt, rất phù hợp cho người thiếu máu. Tuy nhiên, bạn nên ăn với mức độ vừa phải để tránh dư thừa vitamin A.
Hải sản: Các loại hải sản như cá mòi, hàu, tôm và cua không chỉ giàu sắt mà còn chứa nhiều omega-3 và kẽm. 100g hàu trung bình có thể cung cấp khoảng 5 - 7mg sắt, là lựa chọn lý tưởng cho bữa ăn.

Hải sản là nguồn thực phẩm giàu sắt

Thực phẩm giàu sắt non-heme (sắt từ thực vật)

Rau xanh đậm: Rau bina, cải xoăn và bông cải xanh là nguồn sắt non-heme phong phú. Một chén rau bina luộc cung cấp khoảng 2,7mg sắt, cùng với vitamin A và C hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Các loại đậu: Đậu lăng, đậu xanh và đậu đen là những “ngôi sao” trong thực đơn bổ sung sắt. Một chén đậu lăng nấu chín chứa khoảng 6,6mg sắt, đồng thời cung cấp protein và chất xơ.
Hạt và ngũ cốc nguyên hạt: Hạt bí ngô, hạt chia và yến mạch là lựa chọn tuyệt vời. Một ounce (28g) hạt bí ngô có thể cung cấp khoảng 2,5mg sắt, rất tiện lợi để ăn vặt hoặc thêm vào bữa sáng.

Có nhiều loại rau chứa sắt tốt cho cơ thể

Cách tăng cường hấp thu sắt từ thực phẩm

Biết "thiếu sắt nên ăn gì" thôi chưa đủ, bạn nên biết cách tối ưu hóa việc hấp thu sắt để đạt hiệu quả cao nhất. Dưới đây là một số mẹo hữu ích:

Kết hợp với vitamin C: Vitamin C giúp tăng cường hấp thu sắt non-heme từ thực vật. Bạn có thể ăn cam, chanh, dâu tây hoặc ớt chuông cùng với bữa ăn chứa rau xanh hoặc đậu để cải thiện hiệu quả. Ví dụ, một ly nước cam uống sau khi ăn đậu lăng có thể tăng hấp thu sắt lên gấp đôi.
Hạn chế chất ức chế hấp thu sắt như trà, cà phê và thực phẩm giàu canxi (như sữa, phô mai) có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt nếu dùng cùng lúc với bữa ăn chứa sắt. Hãy uống trà hoặc cà phê cách bữa ăn ít nhất 1 - 2 giờ để tránh ảnh hưởng.
Áp dụng những cách này sẽ giúp cơ thể bạn tận dụng tối đa lượng sắt từ thực phẩm, đặc biệt với người ăn chay hoặc phụ thuộc nhiều vào sắt non-heme.

Lưu ý khi bổ sung sắt qua chế độ ăn

Để bổ sung sắt an toàn và hiệu quả, bạn cần chú ý những điểm sau:

Đa dạng hóa nguồn thực phẩm: T
Chú ý đến nhu cầu cá nhân: Nhu cầu bổ sung sắt thay đổi theo độ tuổi và giới tính. Phụ nữ mang thai cần khoảng 27mg sắt/ngày, trong khi trẻ em từ 1 - 3 tuổi cần 7mg/ngày. Người cao tuổi cũng cần chú ý bổ sung sắt để tránh thiếu máu do tuổi tác.
Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu bạn nghi ngờ mình thiếu sắt nghiêm trọng, đừng tự ý dùng thực phẩm chức năng bổ sung sắt. Hãy đến gặp bác sĩ để kiểm tra máu và nhận được liều lượng phù hợp, tránh nguy cơ dư thừa sắt gây hại cho gan và dạ dày.

Việc hiểu rõ "Thiếu sắt nên ăn gì?" và áp dụng chế độ ăn giàu sắt là bước quan trọng để phòng ngừa và điều trị thiếu máu do thiếu sắt. Từ thịt đỏ, gan động vật, hải sản đến rau xanh, đậu và hạt, bạn có vô số lựa chọn để bổ sung khoáng chất này một cách tự nhiên. Kết hợp thực phẩm đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp bạn cải thiện sức khỏe, tăng cường năng lượng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nếu có dấu hiệu thiếu sắt như mệt mỏi kéo dài hay da xanh xao, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để được tư vấn kịp thời. Hãy bắt đầu thay đổi chế độ ăn ngay hôm nay để cơ thể luôn khỏe mạnh nhé!

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh

Đã kiểm duyệt nội dung

Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Thiếu máu ăn gìThiếu máu

Các bài viết liên quan

Aplastic anemia là gì? Những biến chứng thường gặp

Thiếu canxi máu là gì​? Nguyên nhân, triệu chứng, cách chữa trị

Tổng hợp nguyên nhân thiếu máu​ phổ biến nên biết để tránh

“Điểm danh” những dấu hiệu thiếu máu​ không thể bỏ qua

Thiếu máu đẳng sắc là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Bệnh tan máu bẩm sinh có nguy hiểm không? Người mắc bệnh sống được bao lâu?

Thiếu máu thiếu sắt khi mang thai có nguy hiểm không?

Biến chứng của thiếu máu và phương pháp phòng ngừa thiếu máu hiệu quả

Cải thiện tình trạng thiếu máu sinh lý ở trẻ em như thế nào?

Thiếu máu cấp là gì? Nguyên nhân nào gây ra thiếu máu cấp?