Bạn đã biết gì về siêu biến thể Omicron đang làm đảo lộn cả thế giới?

WHO xem Omicron là biến thể Covid-19 đáng quan tâm nhất hiện nay. Biến chủng này được phát hiện lần đầu ở Nam Phi vào ngày 24/11 và cũng đã được tìm thấy tại Bỉ, Đức, Hong Kong, Botswana, Israel, Ý, Czech và Vương quốc Anh, cho thấy mức độ lây lan nhanh chóng của nó.

Một số thông tin cơ bản về biến thể Omicron

Sau khi nó xuất hiện, hàng loạt nước trên thế giới như Mỹ, Anh, Nga, Liên minh châu Âu (EU), Đông Nam Á (Malaysia, Thái Lan, Philippines, Singapore) đã siết lệnh hạn chế du khách từ các nước ở phía nam châu Phi. Mặc dù các chuyên gia có lẽ phải mất đến vài tuần để tìm hiểu về Omicron, gồm cả thông tin về tốc độ lây lan và mức độ nghiêm trọng lúc nhiễm, nhưng hiện tại WHO đã dán nhãn “biến thể cần quan tâm” cho nó. Việc này có nghĩa là nó có thể lây lan nhiều, độc lực hơn và thậm chí có nguy cơ kháng được những loại vaccine mà thế giới đang sử dụng.

Hành khách tại sân bay OR Tambo ở Johannesburg, Nam Phi chuẩn bị bay đến Paris hôm 26/11.

Thông tin thêm về biến thể mới chắc chắn sẽ xuất hiện trong thời gian tới, nhưng các chuyên gia cũng đã có một số nhận định như sau. Đầu tiên là bằng chứng cho thấy Omicron rất dễ lây lan và thậm chí là lan nhanh hơn Delta, nó có hơn 30 đột biến trên protein gai và nhiều cơ chế để tránh miễn dịch được tạo ra bởi vaccine hoặc lây nhiễm trước đó hơn.

Người đứng đầu Hiệp hội Y tế Nam Phi, TS. Angelique Coetzee cho rằng đến nay các trường hợp nhiễm biến thể Omicron hầu hết xuất hiện ở những người trẻ, khiến họ kiệt sức và đau nhức khắp cơ thể. So với đỉnh dịch thì các ca bệnh ở Nam Phi bây giờ vẫn còn tương đối thấp, nhưng quốc gia này vẫn chứng kiến số ca nhiễm tăng đáng kể. Theo AP, hôm 26/11 Nam Phi báo cáo có 2.828 ca nhiễm mới, trong đó 90% có khả năng là do biến thể Omicron.

Trong bài phỏng vấn với CNN TS. Leana Wen, giáo sư về sức khỏe cộng đồng tại Đại học George Washington cho biết hiện vẫn chưa rõ những phương pháp điều trị Covid-19 như kháng thể đơn dòng, điều trị bằng thuốc viên mới của Pfizer và Merck có hiệu quả với Omicron hay không, đồng thời cũng chưa rõ độc lực hay biến thể Omicron sẽ khiến người lây nhiễm như thế nào.

Các chuyên gia vẫn cần thời gian để nghiên cứu thêm về Omicron.

Mọi người nên phòng tránh biến chủng mới như thế nào?

Dù vẫn chưa có nhiều hiểu biết về biến thể Omicron nhưng các nhà khoa học đều đồng ý rằng sự phát triển của nó rất đáng lo ngại trong đại dịch Covid-19. Hiệu trưởng Trường Y tế Công cộng thuộc Đại học Brown, TS. Ashish Jha nói với PBS rằng họ đã thấy các biến thể xuất hiện cứ sau mỗi 2 tháng rồi lại mất đi. Nhưng biến thể mới lại khác, khi có nhiều đặc điểm khiến nhiều nhà khoa học trong giới lo ngại.

Biến thể Delta chiếm ưu thế hiện nay có khả năng lây truyền cao và kháng được các kháng thể. Tuy nhiên Omicron cũng giống Delta, chìa khóa hạn chế sự lây lan của biến thể mới này phụ thuộc vào hành vi con người và độ sẵn sàng với việc thực hiện các phản ứng về sức khỏe cộng đồng đã được chứng minh.

Ngăn chặn sự lây lan cũng là để ngăn chặn khả năng xuất hiện đột biến có hại mới. Đột biến chắc chắn sẽ xảy ra và trong số chúng có nhiều loại vô hại với con người. Nhưng nếu virus càng có nhiều cơ hội lây lan thì lại càng có nhiều cơ hội đột biến thành biến thể lây lan nhanh hơn, kháng lại kháng thể và phương pháp điều trị.

Xét nghiệm PCR vẫn khá hiệu quả để ngăn chặn biến chủng mới.

Tuy nhiên các công cụ hiện tại như xét nghiệm PCR để phát hiện biến thể vẫn sẽ hiệu quả để ngăn chặn Omicron. Hơn nữa như WHO và Francis Collins - giám đốc Viện Y tế Quốc gia Mỹ đã phát biểu, hiện không có dữ liệu cho thấy các loại vaccine không có tác dụng với Omicron. Bên cạnh đó đeo khẩu trang và giãn cách xã hội đều là những biện pháp hữu hiệu đã được chứng minh có thể hạn chế sự lây lan, cũng như tiêm vaccine Covid-19 và tiêm nhắc lại để đảm bảo kháng thể.

Thụy Anh