Quy trình chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại nhà và những điều cần lưu ý

Việc chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại nhà đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn y tế để hạn chế rủi ro và biến chứng. Người bệnh và người thân cần theo dõi sức khỏe thường xuyên, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và đảm bảo vệ sinh vùng lọc máu để phòng ngừa nhiễm trùng. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần liên hệ ngay với bác sĩ để có hướng xử lý kịp thời. Chăm sóc đúng cách không chỉ giúp người bệnh duy trì sức khỏe mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống trong quá trình điều trị.

Khi nào cần chạy thận nhân tạo?

Chạy thận nhân tạo là phương pháp hỗ trợ quan trọng khi thận không còn khả năng lọc bỏ chất thải và duy trì cân bằng nội môi trong cơ thể. Phương pháp này giúp ổn định huyết áp, kiểm soát lượng chất lỏng và điều chỉnh các khoáng chất như natri, kali và canxi. Trong quá trình chạy thận, máu của người bệnh được dẫn qua bộ lọc của máy để loại bỏ độc tố và các chất dư thừa trước khi được đưa trở lại cơ thể.

Chạy thận nhân tạo thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

Suy thận giai đoạn cuối

Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng với mức lọc cầu thận dưới 15 ml/phút/1.73 m², chất thải tích tụ trong cơ thể ở mức nguy hiểm. Người mắc suy thận giai đoạn cuối cần chạy thận để duy trì sự sống. Đặc biệt, bệnh nhân suy thận có kèm theo tiểu đường thường phải chạy thận sớm hơn so với những trường hợp khác.

Người bệnh suy thận giai đoạn cuối cần chạy thận để duy trì sự sống

Suy thận cấp hoặc tình trạng khẩn cấp

Một số bệnh nhân bị suy thận cấp, ngộ độc hoặc dùng quá liều thuốc có thể cần chạy thận nhân tạo để nhanh chóng loại bỏ độc tố và bảo vệ các cơ quan quan trọng.

Việc chạy thận nhân tạo giúp duy trì chức năng sinh lý nhưng không thể thay thế hoàn toàn vai trò của thận. Do đó, người bệnh cần theo dõi sức khỏe chặt chẽ và tuân thủ phác đồ điều trị để hạn chế nguy cơ suy thận tiến triển nặng hơn.

Quy trình chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại nhà

Chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Việc thực hiện đúng các biện pháp chăm sóc sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt nhất, hạn chế các biến chứng và cải thiện tinh thần cho bệnh nhân. Dưới đây là những lưu ý cần thiết trong quy trình chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại nhà.

Kiểm soát chế độ ăn uống

Chế độ dinh dưỡng là yếu tố quan trọng giúp người bệnh duy trì sức khỏe và hạn chế các biến chứng trong quá trình chạy thận nhân tạo. Do chức năng thận đã suy giảm, người bệnh cần điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp để kiểm soát lượng nước, kali, natri, đạm và các chất điện giải khác.

Hạn chế thực phẩm giàu đạm

Người bệnh nên hạn chế ăn các thực phẩm giàu đạm như thịt đỏ, nội tạng động vật, đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành vì chúng làm tăng gánh nặng lên thận. Thay vào đó, có thể sử dụng đạm động vật có hàm lượng thấp như cá, trứng, sữa.

Giảm thực phẩm giàu kali

Các loại trái cây như chuối, cam, bơ, dâu tây cùng với rau xanh như rau muống, rau ngót, rau dền chứa hàm lượng kali cao, có thể gây rối loạn điện giải. Người bệnh nên thay thế bằng các loại rau củ có hàm lượng kali thấp như bầu, bí, dưa chuột, cải bắp và su su.

Kiểm soát lượng muối

Bệnh nhân chạy thận nhân tạo chỉ nên tiêu thụ tối đa 3g muối/ngày để tránh tình trạng tăng huyết áp và tích nước trong cơ thể. Hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn như dưa muối, thịt xông khói, xúc xích và đồ hộp.

Hạn chế nước

Người bệnh không nên uống quá nhiều nước vì thận không thể đào thải lượng nước dư thừa, dẫn đến tình trạng phù nề và suy tim. Lượng nước nạp vào cơ thể cần được tính toán cẩn thận theo hướng dẫn của bác sĩ.

Hạn chế nước là một trong những lưu ý trong quy trình chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo

Duy trì chế độ sinh hoạt hợp lý

Đảm bảo môi trường sống thoải mái

Bệnh nhân cần được nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh, tránh tiếng ồn và căng thẳng để tinh thần luôn thoải mái.

Giữ nhiệt độ cơ thể ổn định

Người bệnh cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt trong thời tiết lạnh để tránh nhiễm lạnh, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.

Nâng cao gối khi ngủ

Tư thế ngủ đúng giúp người bệnh dễ thở hơn và hạn chế tình trạng phù nề.

Vệ sinh vị trí chạy thận

Nếu bệnh nhân đã từng chạy thận, cần vệ sinh sạch sẽ vùng lỗ rò chạy thận và thay băng đúng cách. Tránh để nước tiếp xúc với băng khi tắm và tuyệt đối không tham gia bơi lội hoặc ngâm mình trong bồn nước nóng để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Theo dõi sức khỏe định kỳ

Trong quy trình chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại nhà trong thể thiếu việc theo dõi sức khỏe định kỳ. Bệnh nhân chạy thận nhân tạo cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên để phát hiện kịp thời các dấu hiệu bất thường. Một số chỉ số quan trọng cần theo dõi bao gồm:

Huyết áp

Người bệnh có nguy cơ cao bị huyết áp cao hoặc thấp thất thường do ảnh hưởng của chạy thận. Việc kiểm tra huyết áp thường xuyên giúp điều chỉnh chế độ ăn uống và thuốc men hợp lý.

Dấu hiệu phù nề

Nếu bệnh nhân có dấu hiệu sưng phù, khó thở hoặc tăng cân nhanh bất thường, cần thông báo ngay cho bác sĩ vì đây có thể là dấu hiệu tích nước trong cơ thể.

Dấu hiệu nhiễm trùng

Kiểm tra vị trí chạy thận để phát hiện sớm các triệu chứng như sưng đỏ, đau nhức hoặc có mủ để điều trị kịp thời.

Đường huyết

Bệnh nhân chạy thận nhân tạo có nguy cơ cao bị tiểu đường hoặc rối loạn đường huyết, vì vậy cần theo dõi chỉ số này định kỳ.

Bệnh nhân chạy thận nhân tạo cần theo dõi chỉ số đường huyết định kỳ

Hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân

Việc chạy thận nhân tạo kéo dài có thể ảnh hưởng đến tâm lý người bệnh, gây căng thẳng, lo âu và trầm cảm. Gia đình và người thân cần quan tâm, động viên để giúp bệnh nhân có tinh thần lạc quan trong quá trình điều trị. Các biện pháp hỗ trợ bao gồm:

Trò chuyện thường xuyên để giúp bệnh nhân giải tỏa lo lắng.
Khuyến khích bệnh nhân tham gia các hoạt động nhẹ nhàng như đọc sách, nghe nhạc để giảm căng thẳng.
Tạo điều kiện cho bệnh nhân tham gia các nhóm hỗ trợ hoặc gặp chuyên gia tâm lý nếu cần.

Lưu ý quan trọng khi chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo

Chạy thận nhân tạo là một quá trình điều trị dài hạn, đòi hỏi bệnh nhân và người chăm sóc phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn y tế. Dưới đây là lưu ý quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.

Lên kế hoạch đi lại hợp lý

Nếu lọc máu tại bệnh viện, bệnh nhân nên sắp xếp lịch hẹn trước để đảm bảo có giường bệnh. Việc có người thân đi cùng sẽ giúp hỗ trợ trong quá trình điều trị.

Trao đổi với bác sĩ về xét nghiệm máu và điều chỉnh thuốc

Bệnh nhân cần thực hiện xét nghiệm máu định kỳ hàng tháng để theo dõi sức khỏe và điều chỉnh thuốc kịp thời theo chỉ định của bác sĩ.

Bệnh nhân suy thận cần thực hiện xét nghiệm máu định kỳ hàng tháng

Kiểm soát cân nặng để phát hiện giữ nước

Tăng cân nhanh giữa các lần lọc máu có thể là dấu hiệu giữ nước. Nếu có bất thường, cần báo ngay cho bác sĩ để được xử lý kịp thời.

Chăm sóc cầu tay để tránh nhiễm trùng

Người bệnh cần vệ sinh vùng cầu tay bằng xà phòng và nước ấm hàng ngày. Nếu xuất hiện mẩn đỏ, ngứa hoặc chảy máu, cần liên hệ bác sĩ ngay.

Hạn chế tác động lên vùng cầu tay

Bệnh nhân nên tránh mặc quần áo chật, không đeo trang sức hoặc nâng vật nặng để bảo vệ khu vực này. Không lấy máu hoặc đo huyết áp trên cánh tay có cầu tay chạy thận.

Kiểm soát chảy máu sau tháo kim

Sau khi tháo kim lọc máu, cần ấn nhẹ để cầm máu. Nếu máu chảy liên tục trên 30 phút, phải báo ngay cho bác sĩ.

Sử dụng thuốc theo chỉ định

Nếu bị nhiễm trùng máu, bệnh nhân chỉ nên dùng kháng sinh theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.

Xử lý kịp thời tình trạng cục máu đông

Nếu phát hiện cục máu đông trong ống thông, bệnh nhân cần đến bệnh viện ngay để được can thiệp kịp thời.

Duy trì vận động phù hợp

Bệnh nhân có thể tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ hoặc đạp xe để cải thiện sức khỏe tim mạch và tăng cường thể lực. Trước khi tập luyện, nên tham khảo ý kiến chuyên gia để đảm bảo an toàn.

Bệnh nhân có thể tập thể dục nhẹ như đi bộ để cải thiện sức khỏe tim mạch và tăng cường thể lực

Việc tuân thủ các hướng dẫn trên sẽ giúp bệnh nhân chạy thận nhân tạo duy trì sức khỏe tốt hơn và hạn chế biến chứng. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, người chăm sóc cần liên hệ ngay với bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.

Quy trình chăm sóc bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại nhà đòi hỏi sự cẩn trọng trong việc theo dõi chế độ dinh dưỡng, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh và kiểm soát các dấu hiệu sức khỏe. Bên cạnh đó, sự quan tâm và hỗ trợ từ gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bệnh nhân duy trì tinh thần lạc quan, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị. Việc tuân thủ đúng các hướng dẫn chăm sóc sẽ giúp người bệnh có cuộc sống ổn định hơn và hạn chế nguy cơ xảy ra biến chứng nguy hiểm.

Xem thêm: Chạy thận giai đoạn cuối sống được bao lâu?

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Mỹ Huyền

Đã kiểm duyệt nội dung

Dược sĩ Đại học có nhiều năm kinh nghiệm trong việc tư vấn Dược phẩm và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về Bệnh học. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:chạy thậnSuy thận

Các bài viết liên quan

Những trường hợp có chống chỉ định chạy thận nhân tạo

Suy thận độ 4 có phải chạy thận không? Có chữa được không?

Suy thận độ 3 có phải chạy thận không? Chế độ ăn kiêng cho bệnh nhân

Suy thận cấp có phải chạy thận không? Các đối tượng nguy cơ gặp suy thận cấp

Người chạy thận nên ăn trái cây gì? Chăm sóc dinh dưỡng cho người chạy thận

Bệnh nhân chạy thận giai đoạn cuối sống được bao lâu?

Chạy thận có mệt không? Những vấn đề thường gặp khi chạy thận nhân tạo

Chạy thận có đau không? Tác dụng phụ và các biến chứng có thể gặp khi chạy thận

Lọc máu có nguy hiểm không? Các lưu ý trước khi lọc máu

Thuốc tạo máu trong suy thận: Hiểu đúng và dùng đúng