Tuân thủ các cách xử lý khi ngộ độc paracetamol để người bệnh hồi phục nhanh chóng

Paracetamol (hay còn gọi là acetaminophen) là loại thuốc giảm đau, hạ sốt được sử dụng rộng rãi nhất do có nhiều công dụng như dùng được cho người bị bệnh dạ dày, người bị sốt siêu vi, phụ nữ có thai và trẻ em (kể cả trẻ sơ sinh). Tuy nhiên, dùng quá liều có thể gây nhiễm độc, chủ yếu là gây hoại tử tế bào gan.

Một số cách xử lý khi ngộ độc paracetamol

Phác đồ điều trị ngộ độc paracetamol cấp tính cụ thể và chi tiết như sau:

Ổn định người bệnh

Nhân viên y tế cấp cứu và ổn định tình trạng người bệnh theo nguyên tắc chung. Điều trị suy hô hấp, huyết áp thấp nếu có.

Thải bỏ chất độc

Các phương pháp thải độc bệnh nhân cụ thể như sau:

Gây nôn: Nếu bệnh nhân đã uống paracetamol trong vòng một giờ.
Rửa dạ dày: Thực hiện rửa dạ dày cho bệnh nhân nếu bệnh nhân đã dùng thuốc trong vòng 6 giờ.
Than hoạt:Dùng khi bệnh nhân bị nôn hoặc rửa dạ dày. Dùng liều 1g/kg và kết hợp với sorbitol. Nếu bệnh nhân đến bệnh viện trước 6 giờ sáng, có thể cho uống than hoạt trước 1 giờ hoặc cùng lúc với liều NAC đầu tiên.

Thực hiện rửa dạ dày cho bệnh nhân nếu bệnh nhân đã dùng thuốc trong vòng 6 giờ

Áp dụng thuốc giải độc

Loại thuốc được sử dụng phổ biến nhất là NAC (Mucomyst, Acemuc). Bài thuốc giải độc đơn giản mà rất hiệu quả, đặc biệt tránh cho bệnh nhân bị viêm gan, cải thiện tình trạng suy gan, giảm tỷ lệ phù não. Thuốc cũng có tác dụng tốt trên bệnh nhân suy gan cấp do các nguyên nhân độc hại khác ngoài paracetamol.

Tác dụng:

NAC giúp thúc đẩy quá trình chuyển hóa của Paracetamol qua con đường sunphat.
Đây là tiền chất của glutathione và tương tự như glutathione trong việc chuyển đổi NAPQI thành một chất không độc hại.
Có lợi cho gan thông qua các cơ chế không đặc hiệu như cải thiện vi tuần hoàn gan.
Nên dùng thuốc ngay khi có chỉ định và tốt nhất là trong vòng 8 giờ kể từ khi dùng quá liều Paracetamol.
Nếu dùng thuốc sau thời gian này, bệnh nhân có thể bị viêm gan B.

Chỉ định: Tất cả bệnh nhân được chẩn đoán hoặc nghi ngờ ngộ độc paracetamol.

Áp dụng thuốc giải độc NAC là một trong những cách xử lý khi ngộ độc paracetamol

Liều dùng:

NAC dạng uống: 140mg/kg liều đầu tiên, sau đó 70mg/kg/lần mỗi 4 giờ.
NAC dạng được tiêm tĩnh mạch: Liều khởi đầu 150mg/kg, truyền trong 60 phút, liều thứ hai 50 mg/kg và truyền trong 4 giờ. Liều duy trì là 100mg/kg trong 16 giờ.

Thời gian sử dụng:

Dùng cho đến khi âm tính với paracetamol và men gan không tăng, chức năng gan chưa bị rối loạn.
Bệnh nhân có biểu hiện suy gan, viêm gan dùng như trên và dùng cho đến khi âm tính với paracetamol, men gan bình thường.
Nếu không có thử nghiệm nồng độ, hãy dùng đủ liều theo khuyến cáo ở trên.
Nếu một phụ nữ có thai bị ngộ độc paracetamol được kê đơn NAC, cô ấy nên tiếp tục theo liệu trình giống như người mẹ trong khi sinh con. Trẻ sinh ra bị viêm gan, suy gan nên tiếp tục dùng NAC cho đến khi men gan về bình thường và chức năng gan hồi phục.

Cách sử dụng:

Pha loãng NAC uống trong dung dịch 5% và thêm nước hoa quả để dễ tiêu thụ. Không uống liên tục, khoảng cách an toàn giữa các liều sử dụng là 4 giờ. Nếu bệnh nhân bị nôn sau khi uống thuốc, hãy uống lại sau 1 giờ. Những bệnh nhân mới sử dụng than hoạt vẫn có thể dùng thuốc này như bình thường.

Chống nôn tích cực bằng đường tiêm Metoclopramide 10mg x 1 ống, Ondansetron 4mg. Nếu bệnh nhân tiếp tục nôn, tiêm bắp aminazin 25mg x ½ ống. Nếu vẫn còn nôn, cho bệnh nhân uống chậm hoặc nhỏ giọt chậm qua ống thông mũi dạ dày.

Đối với bệnh nhân suy gan cấp, nên ưu tiên các chế phẩm tiêm tĩnh mạch vì chúng sẽ giúp thuốc được đưa vào cơ thể một cách chắc chắn hơn. Có thể bổ sung bao gói trong dạ dày nếu sử dụng NAC đường uống.

Tác dụng phụ của thuốc giải độc NAC:

Thuốc khá an toàn, một số tác dụng phụ thường gặp là nôn mửa và tiêu chảy khi dùng thuốc uống. Nếu bệnh nhân nôn quá mức, có thể sử dụng NAC dạng tiêm.

Nếu bệnh nhân nôn quá mức, có thể sử dụng NAC dạng tiêm

Theo dõi sau điều trị

Nhân viên y tế và người bệnh theo dõi các dấu hiệu sinh tồn, dấu hiệu tổn thương hoặc suy các cơ quan, suy gan với các hiện tượng như đau hạ sườn, chán ăn, hôn mê, tiểu ra máu, tiểu ít hoặc nhiều.

Nồng độ paracetamol ban đầu trước khi tiêm NAC và lặp lại sau khi hoàn thành truyền NAC tĩnh mạch hoặc truyền NAC đường uống. Nếu paracetamol trong máu vẫn dương tính, xét nghiệm sẽ trở thành âm tính. Người bệnh cũng cần xét nghiệm men gan, chức năng gan, thận hàng ngày để đánh giá tình trạng bệnh.

Người bệnh cũng cần xét nghiệm men gan, chức năng gan, thận để đánh giá tình trạng bệnh

Liều nào có thể gây ngộ độc paracetamol?

Quá liều từ 10g một liều duy nhất ở người lớn đến 150mg/kg thể trọng với một liều duy nhất ở trẻ em (tùy thuộc vào độ nhạy cảm của bệnh nhân) có thể dẫn đến tăng men gan.

Tuy nhiên, paracetamol có thể gây tổn thương gan ngay cả ở liều điều trị nếu sử dụng trong thời gian dài, đặc biệt ở bệnh nhân suy giảm chức năng gan hoặc người cao tuổi.

Paracetamol có trong nhiều loại thuốc, được phối hợp dưới nhiều dạng galen khác nhau, dẫn đến nguy cơ quá liều không chủ ý khi dùng đồng thời nhiều sản phẩm có chứa hoạt chất này. Cần đọc kỹ thành phần của thuốc trước khi dùng để tránh tình trạng tích lũy paracetamol gây quá liều.

Các cách phòng ngừangộ độc paracetamol

Không được lạm dụng paracetamol, thận trọng khi sử dụng thuốc vì có nhiều chế phẩm thuốc có chứa paracetamol.
Bệnh nhân nghiện rượu, bệnh gan và suy dinh dưỡng cần thận trọng khi dùng thuốc và nên hỏi ý kiến ​​bác sĩ.
Đối với người bệnh dùng paracetamol để tự tử cần được khám và điều trị theo bác sĩ chuyên khoa để tránh ngộ độc tái phát.

Ngộ độc cấp tính Paracetamol có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng gan, thận. Bạn nên cẩn thận khi sử dụng thuốc và nếu thấy cơ thể có những biểu hiện ngộ độc thì nên đến ngay địa chỉ gần nhất để được bác sĩ điều trị kịp thời, tránh gây hại cho cơ thể.

Nga Linh

Nguồn Tham khảo: Tổng hợp

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNgô Kim Thúy

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Chủ đề:Ngộ độcParacetamol

Các bài viết liên quan

Sơ cứu ngộ độc hóa chất: Cách xử lý đúng và an toàn ngay từ phút đầu

Ngộ độc cấp ở trẻ em: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý khẩn cấp

Ciguatoxin: Độc tố thần kinh mạnh trong cá biển và cách phòng ngộ độc

Khám phá sự thật về top 5 chất độc mạnh nhất thế giới​

Tác hại của chất độc Xylene và cách phòng ngừa nhiễm độc

Tác hại của chất độc màu da cam​: Nỗi đau kéo dài qua nhiều thế hệ

Solanine là gì? Cách phòng ngừa ngộ độc Solanine

Ngộ độc Magie là gì? Triệu chứng và cách xử lý khi bị ngộ độc Magie

Xylene là gì? Tác hại và các biện pháp bảo vệ sức khỏe

Phèn trắng: Thành phần, Công dụng, cách sử dụng và lưu ý