Khám hệ tiết niệu: Những điều cần biết

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu để hiểu rõ hơn về quy trình khám hệ tiết niệu và các bệnh lý liên quan. Hãy cùng khám phá để bảo vệ sức khỏe hệ tiết niệu ngay hôm nay qua bài viết “khám hệ tiết niệu” bạn nhé!

Tổng quan về hệ tiết niệu

Hệ tiết niệu là gì?

Hệ tiết niệu là một bộ máy quan trọng giúp cơ thể lọc bỏ chất thải, lưu trữ và đào thải nước tiểu ra ngoài. Nhờ hoạt động liên tục của thận, nước tiểu được tạo ra từ việc loại bỏ các chất thừa và độc tố khỏi máu, sau đó được dẫn qua niệu quản tới bàng quang để lưu trữ trước khi đào thải qua niệu đạo.

Dù đóng vai trò thiết yếu, hệ tiết niệu lại rất dễ bị tổn thương bởi các bệnh lý như viêm nhiễm, tắc nghẽn hoặc chấn thương. Các vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Hệ tiết niệu là bộ máy giúp đào thải các chất thải ra ngoài thông qua nước tiểu

Bệnh lý có thể xảy ra liên quan đến hệ tiết niệu

Một số bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu thường gặp bao gồm tiểu không tự chủ, tình trạng mất kiểm soát bàng quang khiến nước tiểu rò rỉ ngoài ý muốn do các nguyên nhân như tiểu đường, cơ bàng quang yếu hoặc vấn đề tuyến tiền liệt. Những bệnh thường gặp bao gồm:

Tăng sản tuyến tiền liệt lành tính là bệnh phổ biến ở nam giới lớn tuổi, khi tuyến này phình to gây áp lực lên niệu đạo, khiến người bệnh buồn tiểu thường xuyên.
Sỏi hệ niệu và sỏi thận cũng là vấn đề đáng lo ngại, hình thành do tích tụ tinh thể trong nước tiểu, gây đau dữ dội và tiểu ra máu, cần được can thiệp y khoa để tránh biến chứng.
Nhiễm khuẩn đường tiết niệu, thường gặp ở nữ giới do cấu tạo niệu đạo ngắn, gây ra triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt và khó chịu khi đi tiểu.
Viêm bàng quang và viêm tuyến tiền liệt cũng là các bệnh phổ biến, với biểu hiện đau vùng chậu, tiểu nhiều lần hoặc tiểu gấp.

Ngoài ra, suy thận và ung thư tiết niệu là những bệnh nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Quy trình khám hệ tiết niệu

Khi thực hiện khám hệ tiết niệu, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra theo trình tự giải phẫu hệ tiết niệu từ trên xuống dưới, bắt đầu từ thận, bàng quang, niệu đạo và tuyến tiền liệt (ở nam giới).

Khám thận

Bác sĩ kiểm tra vùng hố thắt lưng và bụng bệnh nhân để phát hiện sưng hoặc khối u. Bệnh nhân nằm ngửa, duỗi thẳng chân và thư giãn. Bác sĩ ấn nhẹ vào hố thắt lưng và bụng để kiểm tra có khối u hoặc phản ứng đau. Để kiểm tra kỹ hơn, bệnh nhân sẽ nghiêng người sang trái hoặc phải, bác sĩ sẽ đặt tay lên bụng và hố thắt lưng trong khi bệnh nhân hít sâu.

Bác sĩ sẽ tiến hành khám thận ở các tư thế khác nhau nhằm đảm bảo chẩn đoán chính xác

Khám bàng quang

Bác sĩ kiểm tra vùng hạ vị để tìm dấu hiệu của khối u hoặc sự ứ đọng nước tiểu. Khi gõ vào khu vực này, bác sĩ có thể cảm nhận âm thanh đục và thấy vùng này lồi lên.

Ngoài ra, có thể phát hiện một khối u căng, nhẵn và không di động khi sờ nắn, khối u này có thể xẹp khi bệnh nhân được thông tiểu. Nếu có sỏi trong bàng quang, có thể nghe thấy âm thanh lạch cạch khi bệnh nhân thông tiểu.

Khám niệu đạo

Đối với nữ giới, bác sĩ sẽ vạch môi âm đạo để quan sát niệu đạo và tìm các dấu hiệu bất thường như chảy mủ hoặc viêm loét. Còn đối với nam giới, bác sĩ sẽ kiểm tra bao quy đầu và niệu đạo, nếu không có bất thường sẽ không thấy dịch chảy ra.

Khám tuyến tiền liệt

Đối với nam giới, bác sĩ sẽ kiểm tra tiền liệt tuyến nhằm phát hiện các bất thường như phì đại tuyến tiền liệt, với biểu hiện tuyến tiền liệt phình to và chảy mủ. Bác sĩ có thể lấy mẫu dịch mủ để soi vi khuẩn, giúp xác định chính xác tác nhân gây bệnh và từ đó đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

Khám sức khỏe toàn thân

Ngoài việc khám hệ tiết niệu, bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe toàn thân để đánh giá tình trạng tổng quát của bệnh nhân. Một trong những xét nghiệm quan trọng là xét nghiệm nước tiểu, giúp phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn, bạch cầu hoặc hồng cầu trong nước tiểu, từ đó chẩn đoán các bệnh lý tiết niệu như viêm nhiễm hoặc sỏi thận. Bác sĩ cũng có thể chỉ định nội soi bàng quang để phát hiện tổn thương trong cơ quan này.

Ngoài ra, tùy vào tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp CT hoặc MRI để kiểm tra các tổn thương sâu trong các cơ quan tiết niệu hoặc để phát hiện bất kỳ bất thường nào không thể cảm nhận được trong quá trình khám lâm sàng.

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu nhằm xác định các bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu

Những lưu ý khi khám hệ tiết niệu

Khi nào cần khám hệ tiết niệu?

Khám tiết niệu nên được thực hiện định kỳ để kiểm tra sức khỏe, nhưng nếu bạn gặp phải một số triệu chứng bất thường như nước tiểu đục, lẫn mủ hoặc máu, cảm thấy đau khi đi tiểu hoặc khi quan hệ tình dục hoặc bị đau thắt lưng, thì nên đi khám sớm.

Ngoài ra, nếu có triệu chứng mệt mỏi kéo dài kèm theo sốt, cũng cần thăm khám kịp thời để phát hiện và điều trị các vấn đề liên quan đến hệ tiết niệu.

Cần chuẩn bị gì trước khi đi khám hệ tiết niệu?

Trước khi đi khám hệ tiết niệu, bạn cần lưu ý một số vấn đề quan trọng:

Không nên quá căng thẳng và luôn tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Tránh ăn đồ ăn nhanh, thực phẩm chứa nhiều mỡ, không uống bia, rượu hay các loại đồ uống có gas.
Hãy mang theo đơn thuốc đang sử dụng và hồ sơ khám bệnh trước đó.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn hoặc nhịn tiểu để bàng quang căng lên, giúp việc thăm khám trở nên thuận lợi hơn.

Phòng tránh bệnh liên quan đến hệ tiết niệu như thế nào?

Để duy trì sức khỏe tiết niệu tốt cần chú ý một số thói quen lành mạnh như việc uống đủ nước mỗi ngày rất quan trọng để hỗ trợ chức năng thận và hệ tiết niệu. Hạn chế tiêu thụ muối và caffeine cũng giúp giảm áp lực lên thận và hệ bài tiết. Đồng thời, tránh hút thuốc, tránh tiếp xúc với khói thuốc lá vì đây là yếu tố nguy cơ gây hại cho sức khỏe tiết niệu.

Uống đủ nước mỗi ngày giúp duy trì hệ tiết niệu khoẻ mạnh

Bên cạnh đó, nên luyện tập các bài tập chuyên biệt sẽ hỗ trợ chức năng tiểu tiện. Đối với trẻ em, khuyến khích đi tiểu ngay trước khi đi ngủ và hạn chế uống nước vào ban đêm sẽ giúp tránh tình trạng tiểu đêm. Vệ sinh vùng sinh dục đúng cách từ trước ra sau để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.

Khám hệ tiết niệu không chỉ giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài. Việc kiểm tra định kỳ sẽ giúp phát hiện các bệnh lý liên quan. Điều này không chỉ giảm nguy cơ biến chứng mà còn nâng cao hiệu quả điều trị. Hãy chú trọng đến việc thăm khám và thực hiện các biện pháp phòng ngừa từ chế độ ăn uống hợp lý, uống đủ nước, đến việc duy trì thói quen vệ sinh đúng cách để bảo vệ hệ tiết niệu.

Xem thêm:

Khám sức khỏe tổng quát cần lưu ý những gì?
Ngoại tiết niệu là gì? Khám ngoại tiết niệu gồm những gì?

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Thị Hồng Nhung

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp đại học Khoa Dược. Có kinh nghiệm hơn 10 năm trong lĩnh vực Dược phẩm, tư vấn thuốc và thực phẩm chức năng. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Khám sức khỏeChẩn đoán bệnhTiết niệu

Các bài viết liên quan

Kiểm tra sức khỏe định kỳ cho trẻ: Những thông tin cha mẹ cần biết

Xét nghiệm 91 dị nguyên: Cách phát hiện và điều trị dị ứng hiệu quả

Khám phá công nghệ chụp MRI mở: Cải tiến đột phá trong lĩnh vực y tế

Đặt vòng tránh thai có được chụp MRI không? Những điều cần biết

Nguyên lý siêu âm Doppler mạch: Cơ sở vật lý và ứng dụng lâm sàng

Tìm hiểu về 10 kỹ thuật can thiệp tim mạch phổ biến trong lâm sàng

Sinh lý tim mạch: Tìm hiểu chi tiết về cấu trúc, chức năng, thông số

Tìm hiểu chi tiết về 4 cơ chế điều hòa hoạt động tim mạch

Các hội chứng tim mạch thường gặp: Nhận biết sớm, phòng tránh kịp thời

Xét nghiệm trước khi sinh mổ: Bước chuẩn bị quan trọng để mẹ tròn con vuông