Các dấu hiệu bạn đang uống quá nhiều đơn thuốc

Nếu bạn có hai hoặc nhiều bệnh mãn tính như trầm cảm, huyết áp cao, tiểu đường, ung thư, suy tim sung huyết hoặc hen suyễn, rất có thể bạn đang dùng một số loại thuốc theo toa. Dùng 5 loại thuốc theo toa trở lên được gọi là polypharmacy (đa thuốc) và nó có thể khiến bạn có nguy cơ bị tương tác thuốc có hại. Polypharmacy còn được định nghĩa là dùng 10 loại thuốc trở lên, hoặc đơn thuốc bạn không cần dùng, hoặc trùng lặp của một loại thuốc, hoặc không dùng thuốc theo chỉ định.

Đặc biệt ở người lớn tuổi, polypharmacy có thể gây ngộ độc thuốc, dùng quá liều, quá liều, té ngã gây thương tích và nhập viện. Theo CDC (thông qua Yale Medicine), các loại thuốc phổ biến đặc biệt dễ khiến người bệnh phải nhập viện bao gồm thuốc làm loãng máu, thuốc giảm đau opioid và các loại thuốc cần theo dõi thường xuyên bằng xét nghiệm máu.

Tuy nhiên, đừng ngưng dùng bất kỳ loại thuốc nào của bạn sau khi đọc bài viết này, vì bạn có thể thực sự cần tất cả chúng. Nhưng cũng có một số khả năng mà bạn có thể loại bỏ sau khi nói chuyện với bác sĩ hoặc dược sĩ của mình.

Bạn có đang uống quá nhiều đơn thuốc cùng lúc?

Bạn đang dùng thuốc do nhiều bác sĩ kê đơn

Bạn có thể nhận được sự chăm sóc từ một số bác sĩ, mỗi bác sĩ quản lý một hoặc nhiều tình trạng của bạn. Nhưng nó cũng có thể có nghĩa là bạn đang dùng quá nhiều loại thuốc theo toa vì một bác sĩ không biết bác sĩ khác đã kê đơn gì và có thể yêu cầu một loại thuốc trùng lặp. Hơn nữa, nếu không biết mọi thứ bạn đang dùng, bác sĩ không thể tư vấn cho bạn về các tương tác thuốc có thể xảy ra hoặc đề xuất những thay đổi bạn nên thực hiện.

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA, hơn 2.000.000 phản ứng có hại của thuốc (ADR) xảy ra ở Hoa Kỳ mỗi năm, dẫn đến 100.000 ca tử vong. Để tối đa hóa sự an toàn của bạn, bất kể bạn đang dùng bao nhiêu loại thuốc, hãy giữ danh sách hiện tại của tất cả các loại thuốc theo toa, thuốc không kê đơn, vitamin và chất bổ sung. Bạn nên chia sẻ tất cả các đơn thuốc của mình với mỗi bác sĩ của bạn tại mỗi lần khám.

Danh sách của bạn nên bao gồm tên của từng loại thuốc, liều lượng, tần suất bạn đang dùng và lý do bạn dùng thuốc. Nếu bạn đã sử dụng một loại thuốc nào đó trong một thời gian dài, bạn thậm chí có thể đã quên mục đích của nó và có thể không cần đến nó nữa.

Bạn cố gắng chữa bệnh bằng cách thăm khám nhiều bác sĩ

Khi bạn tìm kiếm sự chăm sóc từ nhiều bác sĩ mà các bác sĩ khác không biết, vì vậy bạn có thể nhận được một loại thuốc nhất định hoặc nguồn cung cấp lớn hơn cho một loại thuốc. Chắc chắn, bạn sẽ không làm điều này, nhưng một số người không hoàn toàn trung thực về đơn thuốc hiện tại của họ để họ có thể nhận được bản sao hoặc đơn thuốc bổ sung từ một nguồn trực tuyến. Một số người cũng phóng đại các triệu chứng của họ với bác sĩ phụ để họ có thể nhận được liều lượng hoặc số lượng thuốc lớn hơn và thậm chí có đủ để bán.

Trường hợp này đặc biệt phổ biến với các loại thuốc như thuốc giảm đau và thuốc an thần, rõ ràng là khiến bạn có nguy cơ bị tương tác thuốc, dùng quá liều và nghiện. Nhưng một nhược điểm khác là các bác sĩ ngày càng không tin tưởng vào những bệnh nhân yêu cầu những loại thuốc này, và có thể kết thúc bằng việc điều trị cho những người cần thuốc theo toa một cách hợp pháp.

Bạn nhận được đơn thuốc của mình từ nhiều hiệu thuốc

Việc mua thuốc từ hiệu thuốc có thể khiến bạn bị trùng lặp và dư tá dược

Nếu bạn thường xuyên đến nhiều hiệu thuốc trong khi tìm kiếm giá tốt nhất, vị trí hoặc giờ thuận tiện nhất hoặc các hiệu thuốc chấp nhận bảo hiểm của bạn, bạn có thể đang dùng quá nhiều loại thuốc. Giống như các bác sĩ của bạn, nhiều dược sĩ có thể không hiểu cặn kẽ về mọi thứ bạn đang dùng, vì vậy bạn đang bỏ lỡ bước kiểm tra cần thiết mà họ cung cấp thường xuyên để biết các tương tác hoặc trùng lặp thuốc có thể xảy ra.

Chỉ chọn một hiệu thuốc và gắn bó với nó bất cứ khi nào có thể có một số lợi ích. Dược sĩ của bạn có thể giải thích những loại thuốc bạn đang điều trị, cách dùng thuốc, các tác dụng phụ có thể xảy ra cần theo dõi và phải làm gì nếu bạn gặp các triệu chứng không mong muốn.

Giả sử dược sĩ của bạn có một danh sách đầy đủ tất cả các loại thuốc bạn đang dùng, họ có thể giúp bạn chọn các loại thuốc không kê đơn mà bạn có thể dùng một cách an toàn với thuốc theo toa của mình. Họ có thể đưa ra lời khuyên về cách sử dụng những thứ như ống hít và máy đo đường huyết. Và họ có thể trả lời những câu hỏi quan trọng (như liệu bạn có nên tránh lái xe hoặc ăn một số loại thực phẩm khi đang dùng thuốc hay không).

Bạn không biết những loại thực phẩm không nên dùng cùng với thuốc của mình

Theo Johns Hopkins Medicine, một số loại thực phẩm và đồ uống có thể cản trở cách cơ thể bạn hấp thụ hoặc loại bỏ các loại thuốc kê đơn và không kê đơn. Ví dụ, nước ép trái cây có thể giảm thiểu đặc tính chữa bệnh của thuốc kháng sinh và các sản phẩm từ sữa có thể làm giảm hiệu quả của tetracycline, được sử dụng để chống nhiễm trùng và kiểm soát mụn trứng cá. Và sử dụng rượu hoặc thuốc lá với một số loại thuốc có thể gây ra những tương tác không mong muốn.

Các chất ức chế monoamine oxidase, được gọi là chất ức chế MAO hoặc MAOI, thường được kê đơn làm thuốc chống trầm cảm, có thể gây nguy hiểm khi tiêu thụ cùng với pho mát lâu năm và các loại thịt đã qua xử lý, cũng như các loại thực phẩm khác có nhiều tyramine. Chúng bao gồm:

Cá trích ngâm, đậu fava và một số loại rượu.
Trộn Tylenol (acetaminophen) và rượu có thể khiến bạn có nguy cơ nhiễm độc gan.
Cam thảo - trong kẹo, trà, chất bổ sung và thuốc lá - có thể làm cho Aldactone lợi tiểu mất tác dụng.
Các loại rau chứa nhiều vitamin K, như cải xoăn và bông cải xanh, loại bỏ đặc tính đông máu của các loại thuốc như warfarin.

Bạn trên 65 tuổi và vẫn dùng thuốc như cách đây 25 năm

Technology Networks cho biết khả năng hấp thụ, phân phối, chuyển hóa và bài tiết thuốc của cơ thể bạn giảm dần khi bạn già đi, cũng như sự nhạy cảm của bạn với các loại thuốc khác nhau. Chất béo trong cơ thể tăng lên, thuốc giữ lại để chúng tồn tại trong cơ thể bạn lâu hơn và khối lượng cơ giảm. Vì các tế bào cơ dự trữ nhiều nước hơn các tế bào mỡ, bạn sẽ bị giảm khả năng hòa tan các loại thuốc hòa tan trong nước. Suy giảm chức năng hệ tiêu hóa, gan và thận cũng có thể làm giảm hiệu quả của thuốc và để chúng tích tụ trong các cơ quan của bạn.

Bạn đang gặp khó khăn khi dùng thuốc theo quy định

Hãy liệt kê các loại thuốc mà bạn đang sử dụng cho bác sĩ theo dõi

Bạn có thể đang dùng quá nhiều loại thuốc theo toa nếu bạn cảm thấy khó theo dõi liều lượng và tần suất của mỗi loại thuốc. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cho biết khoảng 55% người lớn tuổi không tuân thủ việc sử dụng thuốc của họ, và khoảng 200.000 người lớn tuổi đến bệnh viện mỗi năm do phản ứng có hại của thuốc.

Các vấn đề với việc dùng thuốc khi bạn già đi có thể trở nên trầm trọng hơn nếu trí nhớ của bạn suy giảm, dẫn đến việc bạn quên rằng mình đã uống thuốc hay chưa hoặc bạn có các vấn đề về thị lực khiến bạn khó đọc nhãn theo toa và uống quá nhiều thuốc kê đơn. Khó nuốt thuốc hoặc mất thính giác khiến bạn khó hiểu hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, cũng có thể góp phần dẫn đến việc không tuân thủ thuốc.

Tạp chí Journal of Clinical Gerontology and Geriatrics cho biết bạn đang dùng càng nhiều loại thuốc, thì nguy cơ không tuân thủ càng cao và điều đó có thể làm giảm lợi ích của việc điều trị và làm suy giảm tình trạng sức khỏe của bạn.

Trên đây là các dấu hiệu bạn đang uống quá nhiều đơn thuốc. Để hạn chế những nguy hại của việc dùng thuốc quá nhiều thì một cuộc trò chuyện mô tả hoạt động hiệu quả nhất khi bạn và bác sĩ cùng nhau ra quyết định: Bác sĩ cung cấp thông tin và đề xuất, bạn chia sẻ ý kiến, mối quan tâm và sở thích của mình và cùng nhau quyết định một kế hoạch mà cả hai đều cảm thấy là một giải pháp tốt.

Bảo Hân

Nguồn tham khảo: Tổng hợp