Những nguyên nhân thiếu máu cơ tim không phải ai cũng biết

Theo thống kê, một trong những bệnh lý tim mạch phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao đó chính là thiếu máu cơ tim. Bệnh có thể đưa đến hiện tượng nhồi máu cơ tim, tim hoại tử, gây nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, việc tìm hiểu nguyên nhân thiếu máu cơ tim, triệu chứng cùng cách phòng ngừa, kiểm soát bệnh sẽ giúp bạn hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra biến chứng khó lường.

Nguyên nhân thiếu máu cơ tim

Thiếu máu cơ tim (hay thiếu máu cơ tim cục bộ, bệnh mạch vành tim) hiểu đơn giản đó là tình trạng lưu lượng máu đến nuôi tim bị sụt giảm.

Có nhiều nguyên nhân thiếu máu cơ tim, trong đó phải kể đến là ba nguyên nhân chính bao gồm xơ vữa động mạch vành, huyết khối (cục máu đông), co thắt mạch vành (còn gọi là bệnh vi mạch vành) do lòng mạch bị viêm mãn tính gây ra.

Xơ vữa động mạch vành

Nguyên nhân thiếu máu cơ tim phổ biến nhất là xơ vữa động mạch vành.

Đây là nguyên nhân thiếu máu cơ tim phổ biến nhất, xảy ra do chất béo (cholesterol) và canxi tích tụ trong lòng động mạch vành. Lâu dần những mảng bám này ngày càng dày lên khiến lòng mạch vành càng hẹp lại và xơ cứng, gây cản trở lưu lượng máu đến nuôi tim. Một khi cơ tim không được cung cấp đầy đủ lượng oxy và dưỡng chất cần thiết để hoạt động sẽ kéo theo những cơn đau thắt ngực, nặng ngực.

Co thắt vành (bệnh vi mạch vành)

Nguyên nhân tiếp theo gây thiếu máu cơ tim đó chính là tình trạng co thắt mạch vành (hay bệnh vi mạch vàng) gây ra. Khi nội mô ở hệ vi mạch vành (bao gồm các mạch máu nhỏ và mao mạch) bị rối loạn chức năng sẽ dẫn đến bệnh vi mạch vành.

Vai trò của nội mô là lớp chắn giữa dòng máu và thành mạch, điều hòa trương lực mạch máu, đồng thời đảm bảo sự cân bằng giữa các quá trình co mạch và giãn mạch; đông và chống đông máu, giúp dòng máu lưu thông đều và ổn định.

Khi chức năng nội mô hệ vi mạch vành bị rối loạn sẽ làm tăng tính kích thích, gây co thắt vành, khiến các tiểu động mạch và mao mạch nằm trong cơ tim đều bị ảnh hưởng.

Những người mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp, rối loạn chuyển hóa, người thường xuyên hút thuốc lá, lười tập thể dục hoặc những ai hay bị căng thẳng, lo lắng quá mức (stress) đều có nguy cơ cao gặp phải bệnh vi mạch vành.

Xuất hiện huyết khối trong lòng mạch

Nguyên nhân thiếu máu cơ tim không thể không nhắc đến có là tình trạng xuất hiện huyết khối (cục máu đông) trong lòng mạch. Khi các mảng xơ vữa bị nứt vỡ sẽ hình thành những cục máu đông, chúng sẽ gây cản trở dòng máu đi qua động mạch vành đến nuôi tim. Khi huyết khối xuất hiện, bệnh nhân sẽ gặp phải những cơn đau thắt ngực không ổn định và cơn nhồi máu cơ tim (hội chứng mạch vành cấp) xảy đến bất ngờ.

Khi huyết khối xuất hiện, bệnh nhân sẽ gặp phải những cơn đau thắt ngực.

Vậy làm sao để nhận biết cơ thể đang gặp phải tình trạng thiếu máu cơ tim? Thiếu máu cơ tim kh6ng khó để nhận biết dựa trên triệu chứng phổ biến và điển hình nhất của bệnh lý này là đau thắt ngực, nhất là vùng ngực trái. Tuy nhiên, không phải bệnh nhân thiếu máu cơ tim nào cũng nhận biết qua cơn đau thắt ngực vì không hiếm trường hợp bệnh nhân không có bất kỳ dấu hiệu hay triệu chứng nào.

Ngoài đau thắt ngực, những triệu chứng sau đây (tùy mức độ, tình trạng bệnh) cũng đều là dấu hiệu cảnh báo có thể bị thiếu máu cơ tim mà bạn không được bỏ qua:

Nhịp tim đập nhanh bất thường, khi tập luyện/hoạt động thể chất xuất hiện tình trạng khó thở;

Buồn nôn và ói mửa;

Đau cổ hoặc hàm;

Đau vai hoặc cánh tay;

Đổ mồ hôi, cơ thể mệt mỏi;

Đau ngực dữ dội hoặc đau ngực dai dẳng không dứt…

Biện pháp giúp tăng lượng máu nuôi tim

Hiện nay, thiếu máu cơ tim chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Do đó, khi biết nguyên nhân thiếu máu cơ tim cùng triệu chứng nhận biết, bạn cần xem xét lại lối sống, sinh hoạt của mình để có sự điều chỉnh phù hợp.

Nói không với thuốc lá để phòng ngừa các bệnh về tim mạch.

Ngoài việc dùng thuốc điều trị hay can thiệp phẫu thuật, bệnh nhân cần kết hợp nhiều biện pháp mới có thể cải thiện tình trạng thiếu máu cơ tim, cụ thể như sau:

Nói không với thuốc lá vì chính chất nicotin trong thuốc lá là yếu tố nguy cơ gây co thắt vành, xơ vữa mạch.

Kiểm soát cân nặng, tránh dư cân, béo phì vì nếu bạn thừa cân tim sẽ phải tăng khối lượng công việc nhiều, làm việc cật lực hơn mới đủ oxy và dưỡng chất cho cơ thể.

Điều chỉnh chế độ ăn uống, điển hình là chủ động giảm cholesterol, giảm chất béo xấu để tránh làm tăng tình trạng xơ vữa. Song song đó, tăng cường bổ sung cho cơ thể các loại thực phẩm tốt như rau xanh, trái cây tươi, các loại quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt vì chứa nhiều chất xơ hòa tan, chống oxy hóa làm giảm tình trạng viêm…

Tránh để tinh thần, cơ thể bị mệt mỏi, căng thẳng kéo dài. Có thể nhiều người không biết, chính stress là một trong những tác nhân làm kích thích quá trình kích hoạt yếu tố gây viêm trong lòng mạch.

Luôn chú ý kiểm soát, giữ mức huyết áp, cholesterol máu và đường máu trong giới hạn cho phép.

Đều đặn tập thể dục với những bài tập phù hợp để tăng cường lưu thông máu, giảm hình thành cục máu đông, tăng cường chức năng tim.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi thấy xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào cũng cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Những thông tin trên đây đã phần nào giúp bạn hiểu được nguyên nhân thiếu máu cơ tim, triệu chứng cùng biện pháp giúp làm tăng lượng máu đến nuôi tim. Sức khỏe là vàng, hãy luôn luôn chú ý, kiểm soát cơ thể để hạn chế tối đa mắc bệnh, gây nguy hiểm cho tính mạng bản thân.

Nam Anh