Vùng dưới đồi là gì? Vai trò của vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết

Vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết có nhiệm vụ vô cùng đặc biệt. Bởi vì, hệ thống nội tiết tố với hệ thống thần kinh có được sự liên kết là nhờ vào vùng dưới đồi này. Cũng chính nó thực hiện nhiệm vụ kết hợp với tuyến yên để có thể bắt đầu hoặc ngừng sản xuất hormone. Cùng tìm hiểu kỹ hơn vùng dưới đồi để biết thêm chức năng cũng như bí quyết giúp vùng dưới đồi luôn được khỏe mạnh nhé!

Vùng dưới đồi là gì?

Vùng dưới đồi là một phần của não chứa một số hạt nhân nhỏ nằm ở đáy não, vị trí gần tuyến yên với các chức năng khác nhau. Một trong những chức năng quan trọng nhất của vùng dưới đồi là kết nối hệ thần kinh với hệ nội tiết thông qua tuyến yên. Vùng dưới đồi nằm ở vị trí bên dưới đồi thị, nó là một phần của hệ thống viền còn được gọi là limbic. Từ thuật ngữ chuyên khoa phẫu thuật thần kinh, vùng dưới đồi tạo thành phần bụng của não trung gian. Vùng dưới đồi xuất hiện ở tất cả bộ não của động vật có xương sống. Đối với người, vùng dưới đồi có kích thước chỉ bằng quả hạnh nhân.

Vùng dưới đồi chịu trách nhiệm điều chỉnh một số quá trình trao đổi chất và các hoạt động khác của hệ thần kinh tự trị. Chức năng của vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết được thể hiện qua nhiệm vụ tổng hợp và sản xuất. Nó tiết ra một loại tế bào thần kinh cụ thể gọi là hormone giải phóng hoặc hormone vùng dưới đồi. Vùng dưới đồi còn có chức năng kích thích hoặc ức chế tuyến yên tiết ra hormone. Cũng như kiểm soát nhiệt độ cơ thể, đói, khát, mệt mỏi, giấc ngủ và nhịp sinh học của cơ thể.

Vùng dưới đồi có kích thước rất nhỏ nhưng có vai trò rất quan trọng

Vai trò của vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết

Vùng dưới đồi có vai trò rất quan trọng và nó kiểm soát hầu hết mọi quá trình sống trong cơ thể. Cụ thể như sau:

Giải phóng hormone

Giải phóng hormone từ các tuyến nội tiết ở đầu và cổ của con người. Vùng dưới đồi có chức năng thần kinh trung ương, đặc biệt là kiểm soát tuyến yên trước. Từ đó, các tuyến và cơ quan nội tiết khác nhau được điều hòa. Các hormone được giải phóng (còn gọi là yếu tố giải phóng) được sản xuất trong nhân của vùng dưới đồi và được vận chuyển qua các sợi trục đến vị trí chúng được lưu trữ và giải phóng ra khi cần thiết.

Vị trí thùy trước tuyến yên

Ở trục vùng dưới đồi-thùy trước tuyến yên, các tuyến yên sẽ tiết ra các hormone gọi là hormone vùng dưới đồi. Những hormone vùng dưới đồi này được kích thích bởi các tế bào thần kinh ở vùng quanh não thất và được giải phóng vào các mao mạch của tâm thất thứ ba và sau đó đi qua hệ thống tuần hoàn cổng thông tin của vùng dưới đồi - thùy trướctuyến yên. Khi những hormone này đến đích ở tuyến yên trước, chúng sẽ liên kết với các thụ thể trên bề mặt tế bào tuyến yên. Và tùy thuộc vào tế bào nào được kích thích thông qua kết nối này mà tuyến yên bắt đầu hoặc ngừng tiết ra các hormone còn lại vào máu.

Đối với vị trí tuyến yên sau

Trong trục hạ đồi - thần kinh thực vật, các hormone của thần kinh thực vật được giải phóng vào hệ thống tuần hoàn từ tuyến yên, là phần mở rộng của vùng dưới đồi. Hormone vùng dưới đồi - tuyến yên sau - tuyến thượng thận (HPA) có liên quan đến nhiều bệnh về da và cân bằng nội môi. Có bằng chứng cho thấy sự tăng động của hormone HPA có liên quan đến các bệnh về da và khối u da.

Sự tương tác giữa vùng dưới đồi và tuyến yên (trục dưới đồi - tuyến yên) là một trong những vai trò của vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết

Kích thích hormone tăng trưởng

Vùng dưới đồi điều phối nhịp sinh học của nhiều hormone, mô hình sản xuất tế bào thần kinh phức tạp và cơ chế cân bằng nội môi phức tạp. Vì vậy, vùng dưới đồi phải phản ứng với nhiều tín hiệu khác nhau. Một số tín hiệu được tạo ra bên trong, trong khi những tín hiệu khác được tạo ra bên ngoài. Tín hiệu sóng delta được tạo ra ở vỏ não ảnh hưởng đến việc tiết ra các hormone nhưhormone tăng trưởng (GHRH), kích thích prolactin đồng thời ức chế TRH.

Khả năng kiểm soát tự động

Chức năng quan trọng nhất của vùng dưới đồi là tích hợp hệ thống nội tiết và hệ thần kinh tự trị. Các vùng não kiểm soát nhiệt độ cơ thể và chức năng tạo cảm giác đói,... như các trung tâm cao hơn kiểm soát các chức năng tự trị của thân não và tủy sống. Sự kích thích các nhân sau và nhân bên của vùng dưới đồi đã được chứng minh là tạo ra phản ứng giao cảm. Mặt khác, sự kích thích của nhân trước và vùng trước thị sẽ ảnh hưởng đến phản ứng giao cảm trong cơ thể.

Kiểm soát lượng thức ăn ăn vào

Phần cực bên của nhân não thất của vùng dưới đồi chịu trách nhiệm kiểm soát lượng thức ăn ăn vào. Kích thích ở khu vực này sẽ làm tăng lượng thức ăn. Nếu cả hai bên của khu vực này bị tổn thương, việc ăn uống sẽ bị ngừng hoàn toàn. Phần trung gian của hạt nhân có nhiệm vụ kiểm soát phần bên. Nếu bị tổn thương hai bên ở phần trung gian của nhân não thất sẽ gây ra chứng phì đại và béo phì ở động vật. Các tổn thương tiếp theo ở phần bên của nhân não thất trong cùng sẽ khiến việc ăn uống bị ngừng hoàn toàn.

Vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết giúp kiểm soát lượng thức ăn bạn nạp vào

Bí quyết giúp vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết luôn khỏe mạnh

Vùng dưới đồi rất quan trọng trong các hoạt động của cơ thể nên chúng ta cần giữ cho vùng này luôn khỏe mạnh. Nếu do các yếu tố di truyền thì việc vùng dưới đồi không khỏe là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, miễn là bạn thay đổi một số thói quen xấu và duy trì lối sống và chế độ ăn uống lành mạnh, khoa học, bạn có thể giảm nguy cơ tổn thương vùng dưới đồi ở một mức độ nào đó. Dưới đây là một số lời khuyên:

Hãy ăn thực phẩm chứa chất béo không bão hòa đa

Như đã đề cập ở trên, vùng dưới đồi kiểm soát sự thèm ăn của chúng ta.Chất béo bão hòa, chẳng hạn như mỡ động vật, thịt và các sản phẩm từ sữa, có hại cho sức khỏe và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Ngược lại, chất béo không bão hòa đa như axit béo omega-3 làm giảm viêm và có lợi cho vùng dưới đồi. Thực phẩm giàu omega - 3 bao gồm cá, quả óc chó, các loại rau xanh và hạt lanh.

Ngoài ra, bạn cũng có thể bổ sung nhiều dưỡng chất khác để cải thiện sức khỏe vùng dưới đồi, bao gồm: Rau củ quả giàu chất xơ, thực phẩm giàu vitamin C tăng sức đề kháng (ớt chuông, dâu tây, cải xoăn, súp lơ,..). Thực phẩm giàu vitamin B giúp hệ thần kinh khỏe mạnh, bao gồm: Cá hồi, rau xanh và vàng, gan, trứng, sữa, thịt bò, hàu, trai,...Nhưng hãy cẩn thận không tiêu thụ quá nhiều.

Ngủ đúng giờ và đủ giấc

Một giấc ngủ ngon sẽ sạc lại pin của bạn để bạn có thể vui chơi, làm việc hoặc học tập với tinh thần sảng khoái. Ngược lại, nếu thức khuya nhiều và không ngủ đủ giấc, cơ thể sẽ gặp nhiều vấn đề về sức khỏe, thường xuyên cảm thấy uể oải, mệt mỏi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về thần kinh.Thiếu ngủ cũng liên quan đến rối loạn chức năng vùng dưới đồi. Vì vậy, để duy trì cơ thể khỏe mạnh và cải thiện sức khỏe vùng dưới đồi, bạn cần ngủ đủ giấc từ 6 - 8 tiếng mỗi ngày.

Tập thể dục, thể thao thường xuyên

Tập thể dục, thể thao thường xuyên là thói quen rất tốt cho sức khỏe và có thể ngăn ngừa nhiều loại bệnh tật. Tập thể dục giúp thư giãn cơ thể và cải thiện sức khỏe của vùng dưới đồi. Vì vậy, bạn nên tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày.

Tập thể dục thường xuyên sẽ giúp cơ thể thoải mái và tăng cường sức khỏe vùng dưới đồi

Với những thông tin trên, giờ đây bạn hoàn toàn có thể hiểu rõ vùng dưới đồi là gì cũng như biết được vai trò vùng dưới đồi trong hệ thống nội tiết. Vì vậy, hãy chăm sóc sức khỏe của mình để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh ở bộ phận quan trọng này và lên kế hoạch cải thiện sức khỏe vùng dưới đồi của mình bạn nhé!

Xem thêm:

Các loại rối loạn nội tiết thường gặp hiện nay
Nhiễm toan chuyển hóa là gì? Nguyên nhân và cách xử trí

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Chủ đề:Nội tiếtCân bằng nội tiếtRối loạn nội tiết

Các bài viết liên quan

U nhú lành tính là gì? Phân loại và cách xử lý hiệu quả

Ngực căng đau: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Xét nghiệm rối loạn chuyển hóa bẩm sinh: Những điều cần biết

Chỉ số AMH bình thường là bao nhiêu? Ai nên xét nghiệm chỉ số AMH?

Suy giảm nội tiết tố nữ: Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết

Tổng hợp các thức ăn tăng cường testosterone hiệu quả

5 hệ lụy dễ gặp phải do rối loạn nội tiết tố nữ gây ra mà bạn cần phải lưu ý

7 dấu hiệu thiếu hụt nội tiết tố ở phụ nữ cần lưu ý

6 cách cân bằng nội tiết tố ở độ tuổi trung niên

5 thắc mắc thường gặp liên quan đến rối loạn nội tiết tố