Dây chằng đầu gối cấu tạo như thế nào? Chức năng và các chấn thương thường gặp

Dây chằng đầu gối ẩn sâu bên trong khớp, không thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng chúng lại đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì sự ổn định và linh hoạt của khớp. Hiểu rõ về cấu tạo và chức năng của dây chằng đầu gối là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe của bạn.

Cấu tạo của dây chằng đầu gối

Dây chằng đầu gối được tạo thành từ các mô liên kết sợi cứng, chủ yếu là collagen. Chúng có cấu trúc tương tự như dây thừng, với nhiều sợi collagen đan xen vào nhau tạo nên độ dai và chắc chắn. Dây chằng đầu gối được chia thành bốn loại chính:

Dây chằng chéo trước (ACL): Nằm ở mặt trước khớp gối, ngăn chặn sự di chuyển quá mức về phía trước của xương chày.
Dây chằng chéo sau (PCL): Nằm ở mặt sau khớp gối, ngăn chặn sự di chuyển quá mức về phía sau của xương chày.
Dây chằng bên trong (MCL): Nằm ở mặt trong khớp gối, ngăn chặn sự di chuyển sang hai bên của xương chày.
Dây chằng ngoài (LCL): Nằm ở mặt ngoài khớp gối, ngăn chừng sự di chuyển sang hai bên của xương chày.

Cấu tạo dây chằng đầu gối

Chức năng của dây chằng đầu gối

Dây chằng đầu gối, hay còn gọi là dây chằng khớp gối, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì hoạt động bình thường của khớp gối. Dưới đây là các chức năng chính của dây chằng đầu gối:

Ổn định khớp gối: Đây là chức năng quan trọng nhất của dây chằng đầu gối. Dây chằng giúp kết nối các xương trong khớp gối, giữ cho chúng không bị di chuyển quá mức hoặc sai vị trí. Nhờ có dây chằng, khớp gối có thể chịu được lực tác động mạnh trong các hoạt động như chạy nhảy, xoay người, hay tiếp đất khi nhảy.
Hỗ trợ vận động: Dây chằng giúp khớp gối di chuyển linh hoạt mà vẫn đảm bảo an toàn. Khi vận động, các dây chằng sẽ căng ra để cho phép khớp gối di chuyển theo hướng cần thiết, đồng thời giữ cho các xương khớp không bị dịch chuyển quá mức.
Giảm áp lực lên khớp: Dây chằng giúp phân tán lực tác động lênkhớp gối, bảo vệ sụn khớp khỏi bị tổn thương. Sụn khớp là một lớp mô sụn trơn nhẵn bao phủ các đầu xương trong khớp, giúp khớp gối di chuyển êm ái và giảm ma sát. Dây chằng giúp phân tán lực tác động lênsụn khớp, ngăn ngừa tình trạng sụn khớp bị bào mòn hoặc vỡ vụn.
Cảm nhận vị trí khớp: Dây chằng có chứa các cơ quan thụ cảm thần kinh giúp cảm nhận vị trí và chuyển động của khớp gối. Nhờ có các cơ quan thụ cảm này, cơ thể có thể điều chỉnh lực cơ và vị trí khớp gối một cách chính xác trong các hoạt động.

Chấn thương hay gặp ở dây chằng đầu gối

Dây chằng đầu gối, hay còn gọi là dây chằng khớp gối, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì hoạt động bình thường của khớp gối. Giống như những người hùng thầm lặng, chúng hoạt động âm thầm, kết nối các xương khớp, giúp ta di chuyển linh hoạt mà không nhận ra sự hiện diện của chúng.

Tuy nhiên, những người hùng này cũng không tránh khỏi những tổn thương, đặc biệt là hai chấn thương phổ biến là giãn dây chằng và đứt dây chằng. Hiểu rõ về hai chấn thương này sẽ giúp chúng ta nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe khớp gối, tránh những tai nạn đáng tiếc và có những biện pháp xử lý kịp thời khi gặp phải chấn thương.

Đứt dây chằng đầu gối là chấn thương thường gặp

Giãn dây chằng đầu gối

Giãn dây chằng đầu gối là tình trạng dây chằng bị kéo căng quá mức nhưng không đứt hoàn toàn.

Nguyên nhân gây giãn dây chằng đầu gối:

Tai nạn thể thao: Đây là nguyên nhân hàng đầu gây giãn dây chằng đầu gối, đặc biệt là các môn thể thao đòi hỏi nhiều vận động xoay gối như bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, trượt tuyết,...
Tai nạn sinh hoạt: Giãn dây chằng đầu gối cũng có thể xảy ra trong các tai nạn sinh hoạt như ngã cầu thang, trượt ngã,...
Vận động sai kỹ thuật: Vận động sai kỹ thuật khi tập luyện thể thao hoặc tập thể dục cũng có thể dẫn đến giãn dây chằng đầu gối.
Yếu tố cơ địa: Một số người có thể dễ bị giãn dây chằng đầu gối hơn do yếu tố cơ địa như lỏng khớp, cơ bắp yếu,...

Triệu chứng của giãn dây chằng đầu gối:

Đau nhức: Mức độ đau có thể từ nhẹ đến dữ dội, tùy thuộc vào mức độ giãn dây chằng.
Sưng tấy: Khớp gối có thể bị sưng tấy do tích tụ dịch.
Hạn chế vận động: Khớp gối có thể bị hạn chế vận động, đặc biệt là khi di chuyển về hướng gây căng dây chằng.
Bầm tím: Da xung quanh khớp gối có thể bị bầm tím do chảy máu dưới da.

Điều trị giãn dây chằng đầu gối: Điều trị giãn dây chằng đầu gối tùy thuộc vào mức độ tổn thương.

Giãn dây chằng nhẹ: Giãn dây chằng nhẹ có thể được điều trị bằng phương pháp RICE (Nghỉ ngơi, Chườm đá, Nén, Kéo cao) và sử dụng thuốc giảm đau.
Giãn dây chằng nặng: Giãn dây chằng nặng có thể cần điều trị bằng phương pháp nẹp hoặc bó bột để cố định khớp gối. Trong một số trường hợp, có thể cần phẫu thuật để tái tạo dây chằng.

Để phòng ngừa giãn dây chằng đầu gối, bạn nên:

Khởi động kỹ trước khi tập luyện hoặc chơi thể thao.
Tập luyện các bài tập tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt cho cơ bắp quanh khớp gối.
Sử dụng dụng cụ bảo hộ phù hợp khi chơi thể thao.
Tránh các hoạt động có nguy cơ cao gây chấn thương cho khớp gối.

Nên khởi động trước khi chạy bộ để tránh chấn thương

Lời khuyên: Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng đau nhức, sưng tấy hoặc hạn chế vận động khớp gối, hãy đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp bạn nhanh chóng hồi phục và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Đứt dây chằng

Đứt dây chằng đầu gối là tình trạng dây chằng bị rách hoàn toàn, dẫn đến mất hoàn toàn chức năng ổn định khớp gối. Đây là chấn thương nghiêm trọng thường gặp ở các vận động viên và người yêu thích thể thao, gây ảnh hưởng nặng nề đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.

Đặc điểm của tình trạng đứt dây chằng đầu gối:

Đau đớn dữ dội: Cơn đau nhức dữ dội đột ngột xuất hiện khi chấn thương xảy ra, khiến người bệnh không thể tiếp tục vận động.
Tiếng "lách tách": Có thể nghe thấy tiếng "lách tách" khi khớp gối di chuyển do dây chằng bị rách hoàn toàn.
Sưng tấy: Khớp gối sưng to nhanh chóng do tràn máu và dịch khớp.
Bất ổn khớp: Khớp gối trở nên lỏng lẻo, mất khả năng ổn định, dễ bị trật khớp khi vận động.
Mất chức năng vận động: Người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể di chuyển, đặc biệt là khi thực hiện các động tác xoay, gập hay duỗi.

Nguyên nhân dẫn đến đứt dây chằng đầu gối:

Tai nạn thể thao: Đây là nguyên nhân hàng đầu, thường gặp ở các môn thể thao đòi hỏi nhiều vận động xoay gối như bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, trượt tuyết,...
Tai nạn sinh hoạt: Ngã cầu thang, trượt ngã,... cũng có thể dẫn đến đứt dây chằng đầu gối.
Vận động sai kỹ thuật: Tập luyện thể thao hoặc tập thể dục sai cách là một yếu tố nguy cơ cao.
Yếu tố cơ địa: Một số người có thể dễ bị đứt dây chằng đầu gối do lỏng khớp, cơ bắp yếu,...

Đứt dây chằng đầu gối thường gặp ở các vận động viên

Hậu quả nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời:

Thoái hóa khớp gối: Việc mất chức năng ổn định của dây chằng dẫn đến áp lực lên sụn khớp, gây thoái hóa khớp sớm.
Biến dạng khớp: Khớp gối có thể bị biến dạng do trật khớp lặp đi lặp lại.
Giảm khả năng vận động: Người bệnh gặp khó khăn trong sinh hoạt và lao động, thậm chí có thể mất khả năng đi lại.

Điều trị đứt dây chằng đầu gối:

Phẫu thuật: Đây là phương pháp điều trị chính chođứt dây chằng đầu gối. Phẫu thuật có thể sử dụng các kỹ thuật như tái tạo dây chằng bằng mảnh ghép tự thân hoặc dị thân, chuyển gân,...
Phục hồi chức năng: Sau phẫu thuật, người bệnh cần tham gia quá trình phục hồi chức năng để tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt và khả năng vận động của khớp gối.

Khi gặp chấn thương nghi ngờ đứt dây chằng đầu gối, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp bạn nhanh chóng hồi phục, hạn chế biến chứng và lấy lại khả năng vận động bình thường.

Chấn thương dây chằng đầu gối có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Do đó, việc nâng cao ý thức phòng ngừa và điều trị kịp thời là vô cùng quan trọng. Hãy luôn bảo vệ những người hùng thầm lặng của khớp gối để có thể vận động linh hoạt và khỏe mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh

Đã kiểm duyệt nội dung

Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Dây chằngCơ thể người

Các bài viết liên quan

Bị đau xương ức khi mang thai: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

Động mạch chày trước: Cấu tạo, chức năng và những bệnh lý thường gặp

Động mạch trụ: Cấu trúc giải phẫu, chức năng và các bệnh lý liên quan

Cấu tạo môi và vai trò đặc biệt trong cơ thể con người

Râu là gì? Ý nghĩa của sự hình thành râu trên cơ thể con người

Móng chân: Cấu tạo, chức năng và những vấn đề sức khỏe thường gặp

Tế bào Schwann​ là gì? Cấu trúc, chức năng và bệnh lý liên quan

MRI đứt dây chằng chéo trước là gì? Phương pháp cải thiện tình trạng đứt dây chằng chéo trước

Cơ ức đòn chũm là gì? Cách giãn cơ hiệu quả ngay tại nhà

5 bài tập cho cơ trán giúp giảm nếp nhăn, cải thiện độ săn chắc