Các phương pháp điều trị bệnh Parkinson cải tiến

Parkinson là kết quả của sự suy giảm các tế bào thần kinh trong một phần của não được gọi là hạch nền - một nhóm các nhân nằm sâu bên dưới vỏ não (hoặc lớp ngoài của não). Những tế bào thần kinh này chịu trách nhiệm xử lý thông tin về chuyển động và điều chỉnh hoạt động cũng như trong một loạt các chức năng nhận thức và cảm xúc.

Những người bị Parkinson không có đủ dopamine hóa học, bởi vì một số tế bào thần kinh tạo ra nó đã chết. Dopamine cho phép các thông điệp được gửi đến các bộ phận của não phối hợp chuyển động. Có những loại thuốc thay thế dopamine bị thiếu hoặc bắt chước tác dụng của nó; có phẫu thuật não sâu; rất nhiều kiểu chăm sóc khác nhau; và sau đó là tầm quan trọng của việc giữ cho bệnh nhân và gia đình của họ được thông báo và tham gia đầy đủ.

Giảm dopamine gây ra một loạt các triệu chứng vận động bao gồm run, chân tay cứng và chậm vận động nói chung. Thiếu hụt dopamine cũng dẫn đến một loạt các triệu chứng không liên quan đến vận động - có thể ít thấy hơn nhưng vẫn làm suy nhược nghiêm trọng - chẳng hạn như suy giảm nhận thức, trầm cảm, đau, tiểu không tự chủ và táo bón.

Parkinson là một loại bệnh do thoái hóa hệ thần kinh trung ương

Lịch sử của bệnh Parkinson

Bệnh Parkinson lần đầu tiên được định nghĩa là “bệnh liệt rung” vào năm 1817 bởi James Parkinson. Nửa thế kỷ sau, vào năm 1872, nhà thần kinh học người Paris Jean-Martin Charcot đã đặt ra thuật ngữ bệnh Parkinson.

Mặc dù Parkinson là người đầu tiên mô tả căn bệnh này trong y học hiện đại, Charcot và các đồng nghiệp của ông đã tạo ra một cuộc cách mạng về phương pháp điều trị vào giữa thế kỷ 19. Parkinson là người đề xuất cho máu từ cổ, nhằm loại bỏ các mầm bệnh gây viêm và ngăn ngừa chúng từ đến não. Nhưng Charcot và các đồng nghiệp của ông ủng hộ các phương pháp tiếp cận dược phẩm tập trung vào các loại thuốc kháng cholinergic, ngăn chặn hoạt động của chất dẫn truyền thần kinh được gọi là acetylcholine. Thuốc kháng cholinergic vẫn được sử dụng cho đến ngày nay.

Cùng lúc đó, một loạt các phương pháp điều trị khác đã được khám phá tại một bệnh viện ở Paris. Hyoscyamine, một loại thuốc có nguồn gốc từ thực vật, được cho vào bánh mì và cho bệnh nhân ăn. Các loại thuốc khác, chẳng hạn như một dẫn xuất của quinine, được trộn với xi-rô vỏ cam.

Charcot cũng tuyên bố thấy các triệu chứng của bệnh nhân Parkinson được cải thiện khi đi tàu hỏa và xe ngựa. Ông trở thành người đề xướng liệu pháp rung động, nơi cơ thể và đầu của bệnh nhân bị lắc mạnh bởi một động cơ được lắp ráp.

Phương pháp điều trị hiện đại

Bệnh Parkinson có thể được điều trị bằng thuốc

Các phương pháp điều trị hiện đại có thể được chia thành các biện pháp can thiệp bằng dược phẩm và phẫu thuật, cũng như một loạt các phương pháp can thiệp không dùng thuốc.

Có sáu loại chính của phương pháp điều trị bằng dược phẩm. Một trong số này, được gọi là liệu pháp dopamine, bao gồm thuốc chính là levodopa. Những loại thuốc này cung cấp nguồn dopamine bên ngoài, hoạt động như một chất thay thế ở những khu vực cạn kiệt. Một loại khác, được gọi là chất chủ vận dopamine, bắt chước hoạt động của dopamine. Điều này cho phép các tế bào thần kinh duy trì giao tiếp.

Phương pháp điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật cho bệnh Parkinson và một loạt các bệnh lý thần kinh khác, đã được phổ biến vào đầu thế kỷ 20. Phẫu thuật bao gồm việc loại bỏ một vùng não - chẳng hạn như vỏ não - hoặc đốt điện (sử dụng điện để tạo ra các vết bỏng có mục tiêu ở các vùng cụ thể của não) các vùng khác. Vào những năm 1940, những loại thủ tục này là bằng chứng chính được sử dụng để xác định vị trí chính xác của bệnh - hạch nền.

Các dây mỏng được luồn sâu vào não, với các đầu nhọn được đặt ở các vùng cụ thể của hạch nền. Các dây được điều động xung quanh bên ngoài hộp sọ và đan dưới cơ cổ thành một hộp máy phát nhịp tim giống như máy điều hòa nhịp tim nằm dưới da ở ngực trên.

Điều khiển không dây của máy phát điện cho phép các xung điện truyền đến phần não nơi bệnh xảy ra. Tương tự như máy tạo nhịp tim, các xung điện này được sử dụng để điều chỉnh hoạt động của não. Phẫu thuật như thế này giúp giảm triệu chứng, nhưng không ngăn được sự tiến triển của bệnh.

Phương pháp điều trị trong tương lai

Các phương pháp điều trị hiện đại giúp bệnh nhân nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm tình trạng bệnh

Nhiều nghiên cứu đang được tiến hành để tìm ra những liệu pháp mới. Nhiều loại thuốc đang được thử nghiệm, từ phương pháp điều trị tế bào gốc đến chế phẩm sinh học và một số thậm chí còn đang thử nghiệm khả năng sử dụng tình trạng thiếu oxy - hạn chế mức oxy của con người.

Nhiều thử nghiệm mới đang tập trung vào một loại protein cụ thể, được gọi là alpha-synuclein, bị ảnh hưởng bởi sự suy thoái của các tế bào thần kinh gây ra bệnh Parkinson. Hy vọng là nhắm mục tiêu vào protein có thể ngăn chặn sự tiến triển của bệnh.

Các kỹ thuật kích thích bằng cách sử dụng rung động cũng đang bắt đầu trở lại trong y học hiện đại, mặc dù bằng chứng hỗ trợ chúng vẫn còn chưa nhiều.

Bệnh Parkinson nổi tiếng vì sự khác biệt ở mỗi bệnh nhân, khiến nó trở thành một ứng cử viên sáng giá cho y học cá nhân hóa - điều chỉnh chăm sóc cho phù hợp với từng cá nhân. Có một số bằng chứng ban đầu cho thấy nó thậm chí có thể giúp làm chậm sự tiến triển của bệnh Parkinson.

Mọi người đang bắt đầu thừa nhận tầm quan trọng của phương pháp tiếp cận toàn diện, bằng cách tập trung vào việc điều trị cho bản thân bệnh nhân chứ không chỉ là điều trị bệnh lý. Các phương pháp điều trị như vậy liên quan đến các liệu pháp hành vi thể chất, lời nói và nhận thức.

Trêm đây là các phương pháp điều trị bệnh Parkinson cải tiến. Mặc dù các liệu pháp này không làm thay đổi sự tiến triển của bệnh, nhưng bằng cách nhắm vào các triệu chứng cụ thể cho bệnh nhân, chúng có thể làm tăng đáng kể chất lượng cuộc sống của họ.

Bảo Hân