Rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh: Căn nguyên, triệu chứng và cách chăm sóc cho trẻ

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh là một tình trạng thường gặp gây lo lắng cho cha mẹ. Các nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này bao gồm sự chưa hoàn thiện của hệ tiêu hóa, dinh dưỡng không phù hợp, thiếu vi khuẩn có lợi trong đường ruột, vệ sinh kém hoặc các bệnh lý nghiêm trọng.

Căn nguyên gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh là một vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng cũng rất quan trọng, bởi nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách, tình trạng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ.

Căn nguyên gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh rất đa dạng, liên quan đến sự chưa hoàn thiện của hệ tiêu hóa, các yếu tố dinh dưỡng không phù hợp, vệ sinh kém và những bệnh lý tiềm ẩn. Việc hiểu rõ các nguyên nhân này sẽ giúp cha mẹ phối hợp với bác sĩ có biện pháp can thiệp kịp thời, bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh là sự thiếu hụt dinh dưỡng hoặc bổ sung dưỡng chất không phù hợp. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh, không chỉ cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà còn hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột của trẻ phát triển khỏe mạnh.

Tuy nhiên, không phải trẻ sơ sinh nào cũng được bú sữa mẹ, khi phải sử dụng sữa công thức, trẻ sẽ đối mặt với nhiều khó khăn trong việc tiêu hóa. Hệ vi sinh đường ruột của trẻ chưa hoàn thiện, dẫn đến khả năng tiêu hóa kém, dễ mắc các bệnh về tiêu hóa.

Hơn nữa, nhiều bậc phụ huynh lựa chọn sữa công thức có thành phần không phù hợp với nhu cầu dưỡng chất của trẻ hoặc pha sữa sai cách có thể gây tình trạng rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh.

Trong một số trường hợp, các triệu chứng bất thường của hệ tiêu hóa ở trẻ sơ sinh không phải chỉ là rối loạn chức năng tạm thời mà có thể liên quan đến những bệnh lý nghiêm trọng hơn. Các bệnh lý như suy giáp, tắc ruột, teo ruột non hoặc phình đại tràng bẩm sinh có thể gây ra rối loạn tiêu hóa kéo dài. Những bệnh lý này cần được phát hiện và điều trị sớm để tránh gây ra các biến chứng nguy hiểm cho sự phát triển của trẻ.

Nhận biết rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh

Rối loạn tiêu hóa là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến ở trẻ sơ sinh, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các triệu chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh rất đa dạng, bao gồm nôn trớ, tiêu chảy, táo bón, bú kém, chậm tăng cân và đau bụng.

Nôn trớ bất thường

Nôn trớ là một trong những triệu chứng dễ nhận thấy ở trẻ sơ sinh khi bị rối loạn tiêu hóa. Trẻ thường trớ một lượng sữa nhỏ trong lúc bú hoặc sau khi bú xong. Nguyên nhân thường gặp nhất là trào ngược dạ dày thực quản sinh lý, một hiện tượng khá phổ biến ở trẻ sơ sinh do cơ vòng thực quản chưa hoàn thiện.

Tuy nhiên, nôn trớ cũng có thể do một số yếu tố khác như cho trẻ bú sai tư thế, bú quá no, cữ bú quá gần nhau, hoặc lỗ núm vú của bình sữa quá to hoặc quá nhỏ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, trẻ có thể ọc ra dịch màu bất thường như vàng, nâu, xanh rêu kèm theo chướng bụng và không đi ngoài phân su trong 48 giờ.

Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng như tắc ruột hoặc phình đại tràng bẩm sinh, cần được thăm khám ngay lập tức để tránh những hậu quả nghiêm trọng.

Nôn trớ là một triệu chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh gây tiêu chảy

Tiêu chảy ở trẻ sơ sinh là một triệu chứng rối loạn tiêu hóa cần được lưu ý. Thông thường, trẻ sơ sinh sẽ đi ngoài từ 8 đến 10 lần/ngày với phân có màu vàng, sệt, không thành khuôn. Tuy nhiên, khi trẻ bị tiêu chảy, phân sẽ lỏng hơn bình thường và trẻ đi ngoài thường xuyên hơn.

Tiêu chảy kéo dài có thể khiến trẻ mệt mỏi, nôn trớ, bú kém, thậm chí là sốt, chướng bụng hoặc đi ngoài ra máu. Nguyên nhân gây tiêu chảy có thể là do nhiễm khuẩn từ môi trường như E.Coli, Salmonella, hay Shigella, hoặc do dị ứng sữa, bất dung nạp lactose, hội chứng kém hấp thu.

Táo bón

Trẻ bị táo bón sẽ có tần suất đi ngoài giảm, thậm chí là không đi ngoài trong một vài ngày. Phân của trẻ khi đi ngoài sẽ khô cứng khiến trẻ phải rặn đỏ mặt, khóc, phân thường nhỏ, lắt nhắt như phân dê. Nguyên nhân của táo bón có thể là do mẹ cho trẻ bú không đủ sữa, pha sữa công thức quá đặc hoặc cho trẻ ăn nhiều chất béo và protein. Các yếu tố như sinh non, suy giáp, hoặc phình đại tràng bẩm sinh cũng có thể là yếu tố nguy cơ cao gây táo bón.

Chậm tăng cân

Chậm tăng cân là một dấu hiệu rõ ràng của rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh. Khi trẻ không được cung cấp đủ dưỡng chất, có thể do bú không đủ sữa hoặc sữa không đủ chất, trẻ sẽ không tăng cân đúng mức.

Điều này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như suy dinh dưỡng, bệnh về tim mạch, yếu cơ, suy giảm hệ miễn dịch. Trẻ sinh non hoặc mắc các bệnh lý như vàng da, trào ngược dạ dày thực quản hoặc các vấn đề về thần kinh cũng có nguy cơ chậm tăng cân cao hơn.

Mẹ cần chú ý tình trạng vàng da ở trẻ chậm tăng cân

Cách chăm sóc trẻ nhỏ bị rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh là một vấn đề sức khỏe phổ biến, có thể gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Chăm sóc bé bị nôn trớ

Nôn trớ là một trong những triệu chứng thường gặp ở trẻ sơ sinh bị rối loạn tiêu hóa, có thể gây lo lắng cho phụ huynh. Để cải thiện tình trạng này, mẹ nên chú ý điều chỉnh tư thế khi cho trẻ bú.

Khi bú, đầu và thân trẻ cần được đặt trên một đường thẳng, với phần đầu cao hơn so với thân, mặt đối diện với vú. Điều này giúp trẻ dễ dàng bú, hạn chế tình trạng trào ngược dạ dày thực quản. Sau khi bú xong, mẹ nên vỗ ợ hơi cho trẻ và đặt trẻ nằm ở tư thế đầu cao khoảng 30 độ để ngăn ngừa nôn trớ.

Điều chỉnh tư thế bú giúp trẻ hạn chế nôn trớ

Chăm sóc bé bị tiêu chảy

Tiêu chảy là tình trạng dễ gặp ở trẻ sơ sinh, đặc biệt khi hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện. Khi trẻ bị tiêu chảy, việc bù nước đúng cách là vô cùng quan trọng để tránh biến chứng nghiêm trọng như mất nước.

Mẹ nên tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc sữa công thức thường xuyên nhưng cần pha sữa đúng tỷ lệ để tránh làm tình trạng tiêu chảy nặng hơn. Nếu trẻ bú sữa công thức, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc thay đổi loại sữa sao cho phù hợp với tình trạng của trẻ. Bên cạnh đó, không gian yên tĩnh và thoải mái sẽ giúp trẻ hồi phục nhanh hơn.

Chăm sóc bé bị táo bón

Táo bón là một triệu chứng của rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh, thường do việc bú không đủ sữa hoặc chế độ dinh dưỡng của mẹ không hợp lý. Để cải thiện tình trạng này, mẹ cần đảm bảo rằng trẻ bú đủ sữa và thường xuyên.

Đối với trẻ bú sữa mẹ, chế độ ăn uống của mẹ cần đầy đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là chất xơ, vitamin và khoáng chất để đảm bảo sữa mẹ giàu dưỡng chất. Nếu trẻ bú sữa công thức, mẹ nên chọn loại sữa dễ tiêu hóa, pha đúng liều lượng theo hướng dẫn. Việc bổ sung đủ nước cho trẻ cũng là yếu tố quan trọng giúp phân mềm hơn, giúp giảm táo bón.

Chế độ ăn uống của mẹ ảnh hưởng tới chất lượng sữa

Chăm sóc bé chậm tăng cân

Chậm tăng cân là một dấu hiệu quan trọng cần lưu ý khi chăm sóc trẻ sơ sinh. Mẹ nên kiểm tra cân nặng của trẻ hàng tháng để theo dõi sự thay đổi của cân nặng, tần suất bú, lượng sữa để phát hiện sớm các bất thường.

Nếu trẻ chậm tăng cân, mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ để xác định nguyên nhân cụ thể. Nếu tình trạng chậm tăng cân do vấn đề về chất lượng sữa hoặc tư thế bú sai, mẹ nên điều chỉnh lại chế độ dinh dưỡng hoặc thay đổi loại sữa công thức sao cho phù hợp. Điều chỉnh tư thế bú cũng là một yếu tố quan trọng giúp trẻ bú đủ lượng sữa cần thiết.

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh là tình trạng thường gặp phải. Chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa yêu cầu sự chú ý và kiên nhẫn của các bậc phụ huynh. Việc theo dõi các triệu chứng như nôn trớ, tiêu chảy, táo bón, chậm tăng cân giúp phát hiện kịp thời các vấn đề về tiêu hóa để có biện pháp can thiệp đúng cách.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh

Đã kiểm duyệt nội dung

Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Chăm sóc trẻ sơ sinhrối loạn tiêu hóa

Các bài viết liên quan

Trẻ bị nổi mẩn đỏ ở chân​ là bệnh gì? Cách điều trị ra sao?

Đầy hơi rối loạn đại tiện: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

Có nên cho bé uống thuốc nhuận tràng? Chuyên gia cảnh báo 4 sai lầm cha mẹ dễ mắc phải

Dầu gội cho trẻ sơ sinh: Tiêu chí lựa chọn và gợi ý sản phẩm tốt nhất

Trình tự ngủ đêm theo EASY: Giải pháp vàng cho giấc ngủ ngon của bé

Bé ăn bút sáp màu có sao không? Cách xử lý tại nhà và dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

Hút sữa L3 bỏ cữ đêm có tốt không? Những điều mẹ cần lưu ý

Núm bình sữa bao lâu thay 1 lần? Cách bảo quản và vệ sinh núm bình sữa

Trẻ 7 tháng đi ngoài bao nhiêu lần 1 ngày là bất thường?

Bình sữa bị ố vàng: Nguyên nhân và cách làm sạch an toàn, hiệu quả ngay tại nhà