Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân thiếu máu chi tiết nhất

Trạng thái thiếu máu là một tình trạng khá phổ biến. Để giúp bệnh nhân thiếu máu ổn định và tăng cường chất lượng cuộc sống, các biện pháp chăm sóc bệnh nhân thiếu máu cần chính xác và hiệu quả.

Thiếu máu là bệnh gì?

Bệnh thiếu máu, hay còn được gọi là bệnh anemia, là một trạng thái mà máu thiếu hồng cầu hoặc nồng độ hemoglobin (HGB) giảm đi. Điều này dẫn đến sự suy giảm khả năng của máu trong việc mang oxy và các chất dinh dưỡng đến các cơ quan và mô trong cơ thể. Hiện tượng này là phổ biến trên toàn cầu và cũng phổ biến trong xã hội Việt Nam.

Bệnh thiếu máu là bệnh lý khá phổ biến

Nguyên nhân gây thiếu máu

Thiếu máu có nhiều nguyên nhân khác nhau. Để xác định chính xác thiếu máu, cần phân tích các yếu tố di truyền, môi trường, độ tuổi và yếu tố nghề nghiệp. Các nguyên nhân gây thiếu máu có thể bao gồm:

Thiếu sắt trong cơ thể (thiếu máu sắt);
Thiếu axit folic hoặc vitamin B12;
Sự khuyết tạo hồng cầu trong tủy xương;
Tình trạng phá hủy hồng cầu nhanh hơn mức bình thường do bệnh lý;
Mất máu lớn do chấn thương, phẫu thuật hoặc kinh nguyệt ở phụ nữ.

Thiếu máu có thể xảy ra ở một số nhóm người như phụ nữ mang thai, những người mắc các bệnh mãn tính, những người có chế độ ăn thiếu dinh dưỡng và trong gia đình có người mắc các bệnh liên quan đến máu. Để chẩn đoán thiếu máu, bệnh nhân cần tham khảo và tiến hành các xét nghiệm chuyên sâu.

Biểu hiện của bệnh nhân thiếu máu

hiếu máu có thể được phân loại thành 3 mức độ dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh:

Thiếu máu nhẹ: Nồng độ hemoglobin trong khoảng 10-13 g/dL ở nam giới và 10-12 g/dL ở nữ giới;
Thiếu máu vừa: Nồng độ hemoglobin trong khoảng 8-10 g/dL;
Thiếu máu nặng: Nồng độ hemoglobin thấp hơn 8 g/dL.

Tùy thuộc vào mức độ thiếu máu, người bệnh sẽ có các dấu hiệu khác nhau. Một số dấu hiệu của thiếu máu bao gồm:

Mệt mỏi;
Thở nhanh;
Da nhợt nhạt;
Chóng mặt, buồn nôn;
Sự suy giảm năng lượng và hiệu suất làm việc giảm.

Người bị thiếu máu sẽ thường xuyên cảm thấy mệt mỏi

Hướng dẫn cách chăm sóc bệnh nhân thiếu máu

Chăm sóc cơ bản cho bệnh nhân thiếu máu

Đảm bảo hoạt động hợp lý: Hỗ trợ bệnh nhân thực hiện các hoạt động hàng ngày một cách vừa phải, tránh gắng sức quá mức. Thiết lập một kế hoạch làm việc và nghỉ ngơi hợp lý để giúp bệnh nhân duy trì sức khỏe tốt.

Tạo cảm giác an tâm:Khi chăm sóc bệnh nhân thiếu máu, nên trấn an bệnh nhân bằng cách cung cấp thông tin rõ ràng về tình trạng của họ và giải đáp mọi thắc mắc. Sự thông tin và hiểu biết sẽ giúp giảm lo lắng và tăng sự tin tưởng trong quá trình chăm sóc.

Giúp bệnh nhân thực hiện các hoạt động từ từ: Khi bệnh nhân muốn ngồi dậy hoặc đứng lên, hỗ trợ họ thực hiện một cách từ từ. Chờ ít phút trước khi giúp bệnh nhân đứng dậy để cơ thể có thời gian thích nghi và tránh chóng mặt.

Giao tiếp với thân nhân: Giải thích cho người thân hiểu rõ về tình trạng bệnh của bệnh nhân. Điều này giúp giảm gánh nặng công việc và trách nhiệm đối với người bệnh, đồng thời tạo điều kiện cho thân nhân hỗ trợ và chăm sóc tốt hơn.

Điều trị triệu chứng suy tim: Hỗ trợ bệnh nhân giảm triệu chứng suy tim, bao gồm hạn chế ho và khó thở. Theo hướng dẫn của bác sĩ, cung cấp oxy bằng ống thông mũi nếu cần thiết để giúp bệnh nhân hô hấp dễ dàng hơn.

Sử dụng thuốc một cách an toàn

Tuân thủ hướng dẫn từ nhân viên y tế: Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn cụ thể từ nhân viên y tế. Đọc kỹ thông tin hướng dẫn sử dụng trên nhãn thuốc và tuân thủ liều lượng, tần suất và cách sử dụng được hướng dẫn.

Không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng sử dụng thuốc: Không tự ý cắt giảm liều lượng hoặc ngừng sử dụng thuốc mà không có sự hướng dẫn từ nhân viên y tế. Nếu có bất kỳ thắc mắc hay lo ngại nào về thuốc, hãy thảo luận với nhân viên y tế trước khi thay đổi liều lượng hoặc ngừng sử dụng.

Dùng thuốc đúng thời gian: Tuân thủ thời gian sử dụng thuốc theo lịch hẹn hoặc hướng dẫn từ nhân viên y tế. Đặt nhắc nhở hoặc sử dụng bộ đếm thời gian để nhớ lịch sử dụng thuốc.

Thông báo triệu chứng bất thường: Nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào sau khi sử dụng thuốc, hãy thông báo ngay cho nhân viên y tế. Điều này giúp họ đánh giá tình trạng và điều chỉnh liệu trình điều trị nếu cần thiết.

Sử dụng thuốc theo toa khi ra viện: Khi xuất viện, hãy tiếp tục sử dụng thuốc theo toa đơn được cung cấp bởi nhân viên y tế. Không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng sử dụng thuốc khi chăm sóc bệnh nhân thiếu máu mà không có sự hướng dẫn từ chuyên gia y tế.

Cần phải luôn sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Cải thiện chất lượng bữa ăn để đảm bảo cung cấp đủ chất sắt cho cơ thể

Đa dạng hóa bữa ăn và tăng cường sử dụng các thực phẩm giàu dinh dưỡng và chất sắt hàng ngày. Hãy cho bệnh nhân ăn các loại thực phẩm giàu sắt từ nguồn động vật như thịt, cá, tôm, trứng, cua,... Ngoài ra, nên bao gồm các loại rau có nhiều chất sắt như rau muống, rau dền, rau đay và các loại rau, quả giàu vitamin C như dưa gang, dâu, mơ, kiwi, xoài, bông cải xanh, cà chua, bắp cải, khoai tây,...

Cung cấp đủ vitamin C cho cơ thể bằng cách ăn các loại quả giàu vitamin C như cam, chanh,... Điều này giúp tăng khả năng hấp thụ chất sắt.

Tránh hút thuốc, vì hút thuốc làm tăng nhu cầu về vitamin trong cơ thể.

Sử dụng viên bổ sung chất sắt có thể gây khó chịu ở dạ dày, gây buồn nôn và táo bón. Vì vậy, hãy uống thuốc sau khi đã ăn no và nên ăn nhiều rau xanh và hoa quả.

Tránh uống trà sau bữa ăn, vì tanin trong trà ngăn cản quá trình hấp thu sắt.

Những thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như ngũ cốc, gạo, ngô, một số loại rau có nhiều chất xơ,... thường có lượng sắt thấp và sắt chất lượng kém, khiến cơ thể khó hấp thu và sử dụng.

Việc chăm sóc bệnh nhân thiếu máu đòi hỏi sự tận tâm và kiến thức chuyên môn. Bằng cách áp dụng những cách chăm sóc kể trên, hy vọng có thể giúp bệnh nhân ổn định và cải thiện tình trạng sức khỏe của họ một cách hiệu quả.