Khám hậu Covid-19: Đừng đến những chỗ "vẽ vời" để rồi về nhà lo lắng

Triệu chứng Covid-19 kéo dài có tên gọi đầy đủ là di chứng sau nhiễm cấp tính virus SARS-CoV-2 (PASC).

80% bệnh nhân khám hậu Covid-19 có triệu chứng mệt mỏi

Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Sang, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng vật lý trị liệu và tâm lý trị liệu sau nhiễm Covid-19, Bệnh viện Lê Văn Thịnh, TP.HCM, Covid-19 để lại nhiều di chứng, trong đó 80% các ca bệnh mệt mỏi, 61% ca bệnh bị xơ phổi, 52% ca bệnh có vấn đề về trí nhớ, 51% ca bệnh đột quỵ hoặc có nguy cơ đột quỵ, 45% ca bệnh mất ngủ, 33% ca bệnh tổn thương thận cấp.

"80% bệnh nhân tìm đến bệnh viện để khám hậu Covid-19 có triệu chứng mệt mỏi. Một người được xem là bị di chứng hậu Covid-19, khi có một triệu chứng xuất hiện và kéo dài trong khoảng 2 tháng. Hậu Covid-19 không có phác đồ đặc trị riêng, bệnh nhân bị cái gì thì mình sẽ tìm cách giải quyết vấn đề đó. Chủ yếu là cho bệnh nhân tập thở, vận động, đi bộ nhẹ nhàng, bổ sung dinh dưỡng hợp lý…”, bác sĩ Sang chia sẻ.

Người bị triệu chứng Covid-19 kéo dài có thể mắc chứng nhịp thở bất thường và mệt mỏi mạn tính

Yếu tố tâm lý sau khi khỏi Covid-19 cực kỳ quan trọng

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch thường trực Liên chi hội Truyền nhiễm TP.HCM, Nguyên Trưởng khoa Truyền nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM cho biết thêm, hội chứng thường gặp nhiều nhất ở những người khỏi Covid-19 là ho, nhất là khi nằm xuống và nói chuyện nhiều. Tuy nhiên triệu chứng mà mọi người lo sợ là tình trạng nặng thở, mệt mỏi. Các triệu chứng này được khắc phục bằng các bài tập thở.

“Nếu mệt mỏi, ta có thể nghỉ ngơi nhưng cũng phải tập luyện, chứ nếu nghỉ nhiều quá thì lại ảnh hưởng đến công việc hằng ngày. Một số người bị nhức mỏi toàn thân, nhức đầu, nhức khớp và thậm chí là tâm trạng xuống dốc (hay nôm na còn gọi là tuột mood), không còn ước muốn gì cả. Nhiều người phủ nhận chuyện bản thân bị tuột mood, không thể chấp nhận con người mình thay đổi. Nhưng suy nghĩ thế thì rất khó hồi phục”, bác sĩ Khanh bày tỏ.

Theo chuyên gia, với một số trường hợp chụp phổi phát hiện xơ hóa, bác sĩ sẽ cho dùng thuốc chống dị ứng và yêu cầu bệnh nhân tập thở. Ngoài ra, yếu tố tâm lý sau khi khỏi Covid-19 vẫn cực kỳ quan trọng. Nhiều người nghe tin đồn nhất là thông tin liên quan đến phổi là người ta rất hoảng loạn. Vì vậy, khi muốn đi khám hậu Covid-19, người dân nên “chọn mặt gửi vàng”, tìm những cơ sở thăm khám uy tín chứ đừng đâm đầu vào những chỗ hay “vẽ vời” để rồi về nhà lo lắng, trầm cảm. Lo lắng trầm cảm thì lại mất ngủ, cứ một vòng luẩn quẩn như thế.

“Theo tôi, chúng ta cứ hết sức bình tĩnh. Trong y khoa, hậu Covid-19 gần như không có cách giải quyết nhanh chóng. Ta buộc phải hết sức bình tĩnh, cứ tập dần dần, đợi cơ thể tự hồi phục dần dần”, ông Khanh nói.

Cùng quan điểm, bác sĩ Sang cũng nhấn mạnh yếu tố tâm lý rất quan trọng trong giai đoạn này. Nhiều người có thể không mắc di chứng nhưng do tâm lý e ngại, lo sợ lời đồn, lo sợ mắc bệnh không ai chăm sóc… mà phát sinh mất ngủ kéo dài, trầm cảm… Quan trọng nhất vẫn là tập thở, sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng lành mạnh.

Bệnh nhân đi khám hậu Covid-19 tại Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM)

Hậu Covid-19 ở trẻ em không quá đáng ngại

Về vấn đề nhiều người lo ngại hậu Covid-19 ở trẻ em, theo bác sĩ Khanh, phần lớn trẻ em nhập viện Bệnh viện Nhi đồng chủ yếu do tâm lý lo sợ chứ triệu chứng không nặng. Một số trường hợp nhập viện các khoa khác, sau đó qua khám sàng lọc mới phát hiện nhiễm Covid-19 và nằm ở khoa nhiễm luôn. Tính trên tổng số ca nhập viện thì lên đến cả ngàn ca, do các bé đã bắt đầu đi học lại nhưng rất ít ca thuộc trường hợp nặng. Một vài bé phát triệu chứng sốt cao nhưng không phải là tất cả. Đã sốt thì sốt rất cao, 39, 40 độ, nhưng chỉ 48 tiếng sau là đã có thể hồi phục ngồi dậy liền. Một số thì ho, sổ mũi, đó là chuyện bình thường như bệnh cảm ở trẻ.

Về hậu Covid-19 ở trẻ em thì cũng tồn tại một số hội chứng, và mọi người thường nhắc đến hội chứng MIS-C (Hội chứng viêm đa hệ thống ở trẻ em), nhất là trong khu vực châu Á. Ở Mỹ thì hội chứng này rất ít.

Hậu Covid-19 ở trẻ em không quá đáng ngại

“Ngoài ra, cũng có trẻ mắc chứng khó ngủ. Nhưng có thể đây cũng đến từ yếu tố tâm lý khi cha mẹ lo lắng và bàn bạc về bệnh Covid-19 của con trẻ quá nhiều. Một số thì bị ho, chủ yếu là do thể tạng của đứa trẻ, cũng có thể biếng ăn, nổi mề đay hay phát ban. Nhưng đó cũng là những triệu chứng sau sốt, cảm để lại", ông Khanh cho hay.

Thủy Phan