Bướu cổ dạng nhân là bệnh gì và cách chữa trị

Bệnh bướu cổ có nhiều dạng khác nhau, trong đó có bướu cổ dạng nhân. Vậy bệnh bướu cổ dạng nhân có nguy hiểm không và nên điều trị như thế nào?

Là một tuyến nội tiết quan trọng nằm ở trước cổ, tuyến giáp có nhiệm vụ kiểm soát các chuyển hóa của cơ thể nhờ khả năng sản xuất hormon T3 và T4. Khi chức năng tuyến giáp bị rối loạn có thể gây ra bệnh bướu cổ. Tùy theo mức độ, cơ cấu, triệu chứng mà bệnh bướu cổ được chia thành 3 loại sau đây.

Phân loại bệnh bướu cổ

Bệnh này chủ yếu xảy ra ở nữ giới vào các giai đoạn sinh lý thay đổi nhiều như dậy thì, trong khi mang thai, giai đoạn mãn kinh. Bệnh thường có ít biểu hiện ra ngoài cho đến khi thấy vùng cổ to bất thường, hoặc chỉ tình cờ phát hiện sau khi kiểm tra sức khỏe. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp bướu cổ đơn thuần gây chèn ép các cơ quan khác như dây thần kinh thanh quản dẫn đến khàn tiếng, khó thở, nghẹn khi nuốt,...

Vì không ảnh hưởng đến nồng độ hormon mà tuyến giáp sản sinh ra nên bệnh bướu giáp đơn thuần có thể tự khỏi, hoặc khỏi sau một thời gian điều trị bằng các bài thuốc chữa bướu cổ đơn thuần. Tuy nhiên sau khi khỏi bệnh vẫn cần phải theo dõi định kì để biết được bướu có phát triển bất thường hay không.

Khi bướu cổ dạng nhân mà đơn nhân thì kích thước bướu chỉ khoảng 1cm. Chúng ta có thể nhìn thấy bướu di chuyển theo nhịp nuốt bằng mắt thường. Trường hợp bướu cổ đơn nhân mà phát triển nhanh rất dễ nhầm lẫn với ung thư tuyến giáp. Vì vậy có thể bệnh nhân cần làm xét nghiệm để loại trừ nguy cơ ung thư.

Bướu cổ đa nhân là sự phì đại của toàn bộ tuyến giáp, bên trong xuất hiện nhiều nhân bướu. Trong dạng này bướu cổ đa nhân còn được phân biệt thành bướu lành tính hay ác tính để có cách điều trị thích hợp nhất.

Cách nhận biết bệnh bướu cổ dạng nhân

Bệnh bướu cổ dạng nhân rất khó nhận biết sớm bởi nó không có triệu chứng gì đặc biệt. Thường bệnh nhân chỉ cảm thấy bất thường khi nhân đã lớn, có thể nhìn thấy sự mất cân đối ở vùng cổ. Khi đó dùng tay sờ cũng sẽ cảm nhận được một hoặc vài nhân. Các nhân này cũng thường nằm im, không hoạt động càng làm cho bệnh nhân khó phát hiện ra.

Cho đến khi nhân phát triển lớn hơn, người bệnh bướu cổ dạng nhân mới cảm thấy khó nuốt, vướng khi nuốt, cổ họng như bị tắc nghẹn, khàn tiếng, thay đổi giọng nói.

Nếu bệnh bướu giáp dạng nhân kèm theo các rối loạn hormon tuyến giáp thì các chuyển hóa trong cơ thể cũng bị ảnh hưởng khiến cho người bệnh cảm thấy mệt mỏi, yếu cơ, sụt hoặc tăng cân bất thường, khó ngủ, tim đập nhanh,...

Vì vậy cách duy nhất để phát hiện bướu cổ dạng nhân kịp thời ngoài tự quan sát, chúng ta cần phải siêu âm định kì để phát hiện khi nhân giáp còn nhỏ. Siêu âm lúc này cũng giúp chỉ định rõ vị trí bướu cổ dạng nhân, kích thước và số lượng nhân, phân biệt xem các nhân chứa dịch đặc hay lỏng.

Siêu âm sẽ giúp phát hiện bệnh bướu cổ chính xác.

Một giải pháp xét nghiệm khác quan trọng hơn cho bệnh nhân bướu cổ dạng nhân đó là thủ thuật chọc kim nhỏ vào các nhân để lấy mẫu mô. Việc này giúp xác định xem nhân đó là lành tính hay ác tính để có phương án điều trị tối ưu nhất.

Những cách điều trị bướu cổ dạng nhân

Khi nhân tuyến giáp có kích thước nhỏ với đường kính chỉ từ 1-2cm thì bệnh nhân có thể không cần điều trị gì. Tuy nhiên đừng lãng quên chúng mà không theo dõi định kì. Bạn nên tuân theo lịch tái khám để được chọc xét nghiệm tế bào định kì hàng năm.

Khi nhân có kích thước từ 2-3cm, điều trị hormon và đánh giá lại sau mỗi 6 tháng là phương án điều trị phổ biến. Chỉ khi nhân tiếp tục lớn lên, đạt kích thước đường kính trên 4cm hoặc gây rối loạn hormon tuyến giáp, hay do quá ảnh hưởng đến thẩm mỹ của bệnh nhân thì cần tiến hành phẫu thuật.

Khi bướu cổ dạng nhân ác tính, nhân tuyến giáp thường cứng chắc, to lên khá nhanh, khiến bệnh nhân khó chịu trầm trọng bởi tình trạng khàn tiếng, khó nuốt rất nặng nề.

Bệnh nhân sẽ phải phẫu thuật nếu nhân to lên nhiều, hoặc ngay khi phát hiện thấy tế bào ung thư trong nhân.

Nhân tuyến giáp to lên nhanh chóng cần được phẫu thuật cắt bỏ.

Hiện nay, nhiều bệnh việc đã áp dụng phương pháp đốt sóng cao tần (RFA) cho người bệnh bướu cổ dạng nhân. Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu, không để lại sẹo và đem lại tỷ lệ tổn thương dây thần kinh thực quản cực thấp so với phẫu thuật thông thường.

Kỹ thuật đốt sóng cao tần không gây đau và không để lại sẹo.

Bệnh nhân được chữa bởi phương pháp này có thể ra viện ngay trong ngày bởi không cần gây mê, không gây đau sau khi can thiệp. Đốt sóng cao tần không chỉ bảo vệ được phần tuyến giáp lành tính, mà còn tránh gây suy giáp và dùng thuốc thay thế lâu dài về sau.

Kỹ thuật đốt sóng cao tần này cũng rất an toàn bởi chúng được kiểm soát hoàn toàn dưới hình ảnh siêu âm nên vấn đề tổn thương mạch máu hay dây thần kinh lân cận là không đáng lo.

Tuy nhiên, cũng như phương pháp điều trị bằng thuốc hay phẫu thuật bình thường, bệnh nhân bướu cổ phình to vẫn phải kiểm tra định kì theo lịch tái khám của bác sĩ để kiểm soát tình trạng khối bướu tốt nhất.

Quỳnh Trang