Hẹp mạch vành 60 là mức độ nặng hay nhẹ? Cần đặt stent chưa?

Hẹp mạch vành là một dạng tổn thương xơ vữa, ảnh hưởng trực tiếp đến lưu lượng máu nuôi tim. Với mức hẹp 60%, nguy cơ thiếu máu cơ tim đã hiện diện, đặc biệt khi gắng sức. Đây là giai đoạn cần đánh giá chức năng tim và mức độ ảnh hưởng đến sinh lý tuần hoàn. Bài viết này sẽ giúp người đọc hiểu rõ mức độhẹp mạch vành 60có ý nghĩa gì? Cách điều trị phù hợp ra sao?

Hẹp mạch vành 60 – Giai đoạn cần theo dõi sát

Hẹp mạch vành là tình trạng lòng động mạch vành bị thu hẹp do tích tụ mảng xơ vữa. Mức độ hẹp được phân loại dựa trên tỷ lệ tắc nghẽn lòng mạch. Hẹp mạch vành nhẹ là mức hẹp dưới 50%. Hẹp mạch vành vừa mức hẹp từ 50 đến 70%. Hẹp mạch vành nặng mức hẹp trên 70%. Trong đó,hẹp mạch vành 60 được xếp vào nhóm trung bình, giữa nhẹ và vừa, cần được theo dõi sát và đánh giá đầy đủ. Hẹp mạch vành 60% nghĩa là lòng mạch vành (mạch máu nuôi tim) đã bị thu hẹp khoảng 60% do mảng xơ vữa hoặc lắng đọng cholesterol. Không phải ai hẹp mạch vành 60% cũng có triệu chứng.

Biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu khiếnhẹp mạch vành 60 dễ bị bỏ qua

Dưới đây là một số triệu chứng người bệnh có thể gặp khi hẹp mạch vành 60%:

Đau thắt ngực (angina) là cảm giác đè nặng, bóp nghẹt hoặc đau rát ở ngực. Đau có thể lan ra vai trái, tay trái, cổ, hàm, hoặc lưng. Cơn đau thắt ngực thường xuất hiện khi gắng sức, leo cầu thang, khi xúc động mạnh và giảm khi nghỉ ngơi.
Người bệnh không thở dốc khi nghỉ, nhưng thở mệt khi vận động nhẹ như đi bộ nhanh, bê đồ.
Cảm thấy kiệt sức, mệt dù ngủ đủ giấc hoặc không vận động quá nhiều.
Cảm giác tim đập mạnh, có thể loạn nhịp khi vận động hoặc căng thẳng.
Chóng mặt hoặc ngất (hiếm gặp) nhưng vẫn có thể xảy ra khi lượng máu đến tim và não bị giảm tạm thời.

Hẹp mạch vành 60 có cần đặt stent không?

Hẹp mạch vành 60% không đồng nghĩa với việc bắt buộc phảiđặt stent. Việc đánh giá bệnh nhân có cần đặt stent không cần dựa trên các xét nghiệm chuyên sâu như: Siêu âm tim gắng sức, nghiệm pháp gắng sức hoặc chụp SPECT, chụp CT mạch vành.

Theo Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh mạch vành của Bộ Y tế (2020), can thiệp mạch vành chỉ đặt ra khi có bằng chứng rõ ràng vềthiếu máu cơ tim hoặc triệu chứng không kiểm soát được bằng điều trị nội khoa. Theo Viện Tim mạch Việt Nam, stent thường được chỉ định khi hẹp ≥70% hoặc hẹp 50 - 70% ở các vị trí nguy hiểm như: Thân chung hoặc đoạn gần động mạch vành trái, đặc biệt nếu kèm triệu chứng như đau thắt ngực khi gắng sức.

Vớihẹp mạch vành 60 nhưng không có triệu chứng rõ, bác sĩ thường lựa chọn điều trị nội khoa kết hợp thay đổi lối sống và theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, bệnh nhân không thể xem nhẹ tình trạng này. Hẹp mạch vành diễn tiến có thể âm thầm và đột ngột. Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh sẽ diễn tiến nặng thành hẹp mạch vành mức độ nặng và nguy cơbiến chứng tim mạch cao hơn.

Trong hầu hết trường hợp, hẹp 60% không cần đặt stent

Điều trị nội khoa cho bệnh nhân hẹp mạch vành 60

Điều trị nội khoa là lựa chọn ưu tiên cho bệnh nhân hẹp mạch vành mức độ trung bình, khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Với hẹp 60%, mục tiêu điều trị là kiểm soát tiến triển mảng xơ vữa, giảm nguy cơnhồi máu cơ tim và cải thiện chất lượng sống. Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo phối hợp nhiều nhóm thuốc để đạt hiệu quả toàn diện (Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh mạch vành, 2020).

Thuốc kháng kết tập tiểu cầu như aspirin hoặc clopidogrel được chỉ định để ngăn hình thành huyết khối. Statin giúp giảm cholesterol LDL, ổn định mảng xơ vữa và giảm viêm nội mạc mạch. Nghiên cứu tại Viện Tim mạch Việt Nam (2022) ghi nhận nhóm bệnh nhân dùngstatin cường độ cao có nguy cơ biến cố tim mạch thấp hơn 27% so với nhóm không dùng. Thuốc giãn mạch và chẹn beta hỗ trợ giảm nhu cầu oxy cơ tim, cải thiện lưu lượng máu. Bệnh nhân có kèm tăng huyết áp hoặc đái tháo đường cũng cần dùng thuốc phù hợp để kiểm soát các yếu tố này.

Cần làm gì khi bị hẹp mạch vành 60?

Khi được chẩn đoánhẹp mạch vành 60, việc thay đổi lối sống và kiểm soát yếu tố nguy cơ là ưu tiên hàng đầu của người bệnh. Theo đó, người bệnh cần:

Thay đổi lối sống

Người bệnh cần xây dựng chế độ ăn ít chất béo bão hòa, tăng cường rau xanh, cá và ngũ cốc nguyên cám. Hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn, rượu bia và ngừng hoàn toàn thuốc lá là việc vô cùng cần thiết. Hoạt động thể lực mức độ trung bình, ít nhất 150 phút mỗi tuần sẽ giúp bệnh nhân cải thiện chức năng nội mạc và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

Bệnh nhân bị hẹp mạch vành nhất định cần xây dựng lối sống khoa học

Kiểm soát yếu tố nguy cơ

Kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ gồm: Tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường và stress. Theo dữ liệu từ Viện Tim mạch Việt Nam (2022), kiểm soát huyết áp 130/80 mmHg giúp giảm 25% nguy cơ nhồi máu cơ tim tái phát. Việc theo dõi định kỳ các chỉ số sinh học như lipid máu, HbA1c, chức năng tim cần được thực hiện mỗi 3 - 6 tháng hoặc theo chỉ định bác sĩ.

Theo dõi triệu chứng bệnh

Người bệnh cần chú ý diễn tiến triệu chứng bệnh. Nếu thấy cảm giác đau ngực tăng, khó thở khi gắng sức hoặc mệt không rõ nguyên nhân, họ cần tái đánh giá chức năng mạch vành. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp nếu điều trị nội khoa không còn đủ hiệu quả.

Hẹp mạch vành 60 khi nào cần nhập viện theo dõi?

Hẹp mạch vành 60 là mức độ trung bình, nhưng có thể tiến triển hoặc trở nên nguy hiểm trong một số trường hợp. Tình huống cần nhập viện theo dõi là bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng cấp tính (nghi ngờhội chứng mạch vành cấp). Các triệu chứng điển hình thường gồm:

Đau ngực không ổn định: Cơn đau thắt ngực dữ dội, kéo dài hơn 10 - 15 phút, không giảm khi nghỉ ngơi hoặc dùng nitroglycerin;
Cảm giác đau lan lên cổ, hàm, vai trái, hoặc cánh tay;
Đau ngực kèm theo vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, khó thở, choáng váng;
Bệnh nhân códấu hiệu suy tim cấp như: Khó thở đột ngột, phù phổi, tụt huyết áp.

Một số trường hợp bệnh nhân cần nhập viện kiểm tra gấp

Hẹp mạch vành 60 cần được đánh giá kỹ lưỡng để có phương án điều trị phù hợp. Việc can thiệp hay không phụ thuộc vào triệu chứng, nguy cơ tim mạch đi kèm và đáp ứng điều trị nội khoa. Người bệnh cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm chức năng tim theo chỉ định của bác sĩ. Chăm sóc và kiểm soát các yếu tố nguy cơ đúng cách, bệnh sẽ được kiểm soát tốt, hạn chế tối đa biến chứng tim mạch.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Vũ Kiều Ngân

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Có nhiều năm trong lĩnh vực dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:bệnh mạch vànhBệnh tim mạch

Các bài viết liên quan

8 Loại thuốc điều trị đau thắt ngực được dùng phổ biến

Nhồi máu cơ tim ST chênh lên: Dấu hiệu cấp tính cần can thiệp ngay

Phục hồi sau nhồi máu cơ tim: Hướng dẫn giúp hỗ trợ quá trình phục hồi

Sơ cứu nhồi máu cơ tim: Cách nhận biết và hành động kịp thời cứu sống nạn nhân

Bệnh mạch vành ở người trẻ: Hiểm họa thầm lặng không thể chủ quan

Nong van tim: Tổng quan, chỉ định, quy trình và những lưu ý cần biết

Nhồi máu cơ tim thành sau là gì? Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu nhận biết nhồi máu cơ tim ở người già

Thông tin cần biết về bệnh mạch máu chi dưới mạn tính

Bệnh mạch vành nên ăn gì? Bí quyết ăn đúng để sống khỏe