Các phương pháp tiến triển trong điều trị cho bệnh u thần kinh nội tiết tuyến tụy (PNETs)

Bài viết được tham vấn từ Bác sỹ Liau Kui Hin

Khoa Phẫu thuật tổng hợp, Bệnh viện Mount Elizabeth, Singapore

Bài viết sau đây, bác sĩ Liau Kui Hin, bác sĩ phẫu thuật tổnghợp tại bệnh viện Mount Elizabeth chuyên về ung thư cũng như bệnh lý liên quan đến: Gan, Túi mật, Tuyến tụysẽ giải thích cho chúng ta hiểu rõ hơn về các khối u thần kinh nội tiết tuyến tụy (PNETs) và các phương pháp điều trịtối ưu nhấtcho loại ung thư hiếm gặp này.

Các khối u thần kinh nội tiết tuyến tụy là gì?

Các khối u thần kinh nội tiếttuyến tụy hay còn gọi là PNETs, làcác khối u phát sinh từ các tế bào nội tiết trong tuyến tụy. PNETs đã thu hút được nhiều sự chú ý sau khi người đồng sáng lập quá cố của Apple là Steve Jobs được chẩn đoán mắc bệnh này. Trước đó, không có nhiều người biết đến chúng.Trái ngược vớiung thư biểu mô tuyến phổ biến, PNETs là một bệnh hiếmgặp. Chúng chiếm dưới 3% trong tổng số các khối u tuyến tụy.

U thần kinh nội tiếttuyến tụy làcác khối u phát sinh từ các tế bào nội tiết trong tuyến tụy

Phát sinh từ các tế bào nội tiết trong tuyến tụy, nhữngkhối u này có thể là dotế bàotiết ra hormone hoặc không tiết hormone. Một số hormone này hoạt động hoặc cường năng và chúng gây ra các triệu chứng liên quan đến hormonenhưng cũng có thểPNETs ức chế hoặc gây thiểu năng các vai trò của hormone. Phần lớn PNETs là các khối u không hoạt động liên quan tới hormone.Chính bởi vậy, PNETs không hoạt động thường không có triệu chứng ở giai đoạnsớm và khi được chẩn đoán, chúng thường ở giai đoạnmuộn.

Do sự hiếmgặp của PNETs và thiếu cácbằng chứng có giá trị qua những nghiên cứu khoa học tronglĩnh vực điều trị,nênviệc điều trị bệnh nhân mắc bệnh nàythường rất khó khăn. Cácbác sỹ chuyênkhoa phải dựa vàođiều trị theo kinh nghiệm lâm sàng.

PNETs - Kẻ giết người thầm lặng.

Việc PNETs không có dấu hiệu hoặc triệu chứnggợi ý là một bất lợi. Điều này có nghĩa làung thư có thể được chẩn đoánở giai đoạn muộn, khi đó phẫu thuật có thể không còn là một lựa chọntối ưunữa. PNETs cũng rất phức tạp. Chúng có thể xuất hiện dưới nhiều thể khác nhau vàcũng khác nhau rất nhiều về mức độ ác tính.Độ ác tính của chúng có thể chuyển từ chậm sang nhanh hoặc từ nhanh sang chậm.

Đây là lý do tại sao một số bệnh nhân có thể sống được nhiều năm, ngay cả khi khối u đãdi căn đến gan hoặc cáccơ quan, bộ phận khác của cơ thể.Trong khi đó, nhữngbệnh nhân khác có thể không may mắn như vậy nếumức độ ác tính PNETs từchậmtiến triểncủa họ bất ngờ trở nêncấp tiến. Hiện tượng này, trong lĩnh vực y học, được biết đến với tên gọi "hiện tượng đảo ngược", mô tả sự không thể đoán trước và khả năng thay thế lẫn nhau trong sinh lý bệnh học của ung thư. Dự đoán về tốc độ phát triển của những khối u này vẫn chỉ là mộtluận cứ khoa học không có tính chính xáccao.

PNETs có thể được chẩn đoánở giai đoạn muộn do không có dấu hiệu hoặc triệu chứnggợi ý

Các triệu chứng diễn ra như thế nào?

Như đã đề cập, phần lớn bệnh nhân mắc PNETs thường không có triệu chứng, đặc biệt là các PNETs không hoạt động. Khi các triệu chứng liên quan đến PNETs xảy ra, chúng thường không đặc hiệu. Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi việc chẩn đoán chính xác thường bị trì hoãn trong một thời gian dài.

Ngược lại, các PNETs hoạt động có thể có các triệu chứng liên quan đến hormone do khối u tiết ra.Người bệnh có thể cảm thấymệt mỏi, chóng mặt hoặc hoa mắt, lo lắng hay căng thẳng, đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy ra nước, khát nước nhiều hơn,... tùy thuộc vàochức năng mà loại hormonedo khối uđó tiếtra.

Các khối u không hoạt động không tạo ra bất kỳ hormone nào nên chúng không gây ra bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến hormone. Do đó, những khối u này thường được chẩn đoán khi khối u đã tiến triển đếngiai đoạn muộn và gây ra các triệu chứng liên quan đến hiệu ứng khối như đau, vàng da hoặc tắc nghẽn đường tiêu hóa.

Các lựa chọn điều trị cho PNETs

Phẫu thuật không phải là một quyết định y tế đơn giản, thường không khuyếncáonếu ung thư đã di căn, lan rộng. Điều này không có gì ngạc nhiên khi nhận được nhiều ý kiến trái chiềugiữa các bác sĩ ung thư và phẫu thuật viên.

Từ kinh nghiệm thực tế trên khắp thế giới, chúng tôi biết rằng phẫu thuật mở rộng có thể kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân, miễn là nó được thực hiện một cách an toàn. Tuy nhiên, phẫu thuật cũng mang theo nhiều rủi ro vàcũng tiềm ẩn nguy cơ tái phát khối u cao.

Phẫu thuật mở rộng có thể kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân

Các loại thuốc hay liệu pháp mới và hiệu quả cho PNETs

Liệu pháp hormone thay thế sử dụng chất tương tự Somatostatinmô phỏng hormone Somatostatin tự nhiên của cơ thể và ngăn chặn hoạt động của nó. Việc điều trị giúp cải thiện các triệu chứng do hormone giải phóng quá mức từ các tế bào khối u, cũng như kiểm soát sự phát triển của PNETs.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng chất tương tự Somastostatincó biệt dược là Lanreotide (dược chất là Somatuline) trong điều trị PNETsgiai đoạn muộn có thểức chế sự phát triển của khối u và giảm một nửa khả năng khối u phát triển trở lại khi so sánh với điều trị bằng giả dược.Việc điều trị bằng phương pháp này đơn giản, nó không cần chuẩn bị và bệnh nhân có thể tựtiêm mỗi tháng một lần. Họ chỉ cần tiêm nó vào mô mỡ dưới da.

Ngoài Lanreotide, nhiều loại thuốc mới và liệu pháp mới, từ y học phân tử và liệu pháp hormone đến liệu phápđiều trị tế bào đích đã xuất hiện để điều trị PNETs trong những năm gần đây. Một liệu pháp mới là điều trị phóng xạ thụ thể peptide (Peptide Radionuclide Receptor Therapy -PRRT), bao gồm việc sử dụng một loại protein phóng xạ có thể nhắm mục tiêu và tiêu diệt các tế bào ung thư. Dữ liệu lâm sàngđang ở giai đoạn IIIcủa nghiên cứu,phương pháp này cầnphải được phê duyệt theo quy định trướckhi đưa vào sử dụng,dự tính sẽ chỉ có sẵn sau vài nămtới.

Một số loại thuốc có thể giúp cải thiện các triệu chứng do hormone giải phóng quá mức từ các tế bào khối u

Tin vui cho bệnh nhân

Singapore đã đầu tư vàoliệu pháp cũng như đào tạo các chuyên gia liên quan. Điều này có nghĩa là những bệnh nhân chưa đáp ứng với các phương pháp điều trị PNETs khác giờ đây có thể nhận PRRT tại địa phương.

Trước năm 2013, các bệnh nhân phải đi nước ngoài để điều trị. Hy vọng rằng, các tác nhân mới trongliệu pháp miễn dịch cũng sẽ có vai trò rõ ràng trong điều trị PNETs trong tương lai gần.

Tuy nhiên, vẫn còn mâu thuẫn về việc liệu có nên thực hiện phẫu thuật cho tất cả các trường hợp PNETsgiai đoạn muộn hay không. Mặc dù có sẵn lựa chọn một ca phẫu thuật kỹ thuật có thể và an toàn, việc phẫu thuật vẫn không được khuyến nghị, đặc biệt là khi chúng ta hiểu rằng cơ hội kéo dài tuổi thọ là mong manh. Sử dụng thuốc để kiểm soát khối u có thể là một lựa chọn tốt hơn.

Trên đây là những thông tin chúng tôi chia sẻ đến bạn về các phương pháp tiến triển trong điều trị cho bệnh u thần kinh nội tiết tuyến tụy. Những loại thuốc mới,đột phá trong nghiên cứu và ứng dụng cũng như công nghệ y tế mới đang mang lại kết quả điều trị tốt hơn, ít tác dụng phụ hơn cho bệnh nhân PNETs. Trong khi chờ đợi thêm bằng chứng y tế để hướng dẫn các lựa chọn điều trị cho căn bệnh hiếm gặp này, đội ngũ y tế phải cùng nhau tập trung tinh thần, trí tuệ,hợp tác và đoàn kết để đảm bảo kết quả tốt nhất cho mỗi bệnh nhân.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Bác sĩNguyễn Văn My

Đã kiểm duyệt nội dung

Bác sĩ đã có trên 20 năm kinh nghiệm làm việc với vai trò là Bác sĩ điều trị, đặc biệt là các bệnh liên quan đến chuyên ngành Truyền Nhiễm, Nhiệt đới. Nhiều năm trực tiếp thực hiện nghiên cứu về bệnh Sốt xuất huyết tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, với đối tác là Đơn vị nghiên cứu Lâm sàng của Đại học Oxford tại Hà Nội và hơn 6 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng Vắc xin: Nghiên cứu, đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn,... Đặc biệt là lĩnh vực xử trí các phản ứng sau tiêm.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Ung thưUng thư IHH

Các bài viết liên quan

Chi phí mổ u trung thất: Tổng quan giá dịch vụ và các yếu tố ảnh hưởng cần biết

Ung thư vú Luminal A: Khả năng đáp ứng với điều trị và tiên lượng sống

Ung thư phổi tế bào nhỏ là gì? Triệu chứng và phương pháp điều trị hiện nay

Ung thư cổ tử cung giai đoạn 1 sống được bao lâu? Điều trị như thế nào?

Giải đáp băn khoăn: Tầm soát ung thư cổ tử cung bao lâu có kết quả?

Bệnh nhân ung thư nên ăn gì​? Gợi ý thực phẩm giúp tăng miễn dịch và hỗ trợ điều trị

Cách hạ sốt cho người bị ung thư: Lưu ý quan trọng giúp tránh biến chứng

Hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi: Những dấu hiệu nhận biết sớm

Bệnh ung thư kiêng loại hoa quả gì? Nên ăn những loại nào?

Trào ngược dạ dày bao lâu thì bị ung thư?