Virus hợp bào hô hấp (RSV) là gì? Loại virus này nguy hiểm như thế nào?

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh lý đường hô hấp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là viêm tiểu phế quản và viêm phổi. Ở những đối tượng có nguy cơ cao, RSV có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Hiện nay, đã có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả được áp dụng cho các nhóm nguy cơ, bao gồm vắc xin cho người lớn tuổi và phụ nữ mang thai, cũng như kháng thể đơn dòng cho trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho RSV. Do đó, phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ tiến triển nặng. Vậy virus hợp bào hô hấp nguy hiểm như thế nào và cách phòng ngừa ra sao? Mời bạn đọc cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là gì?

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là loại virus có khả năng xâm nhập vào cơ thể con người và gây ra các bệnh lý có liên quan đến đường hô hấp như viêm phổi hoặc viêm tiểu phế quản. Loại virus này thường tồn tại trong dịch tiết hô hấp của người bệnh và có thể lây truyền qua giọt bắn khi họ nói chuyện, ho hoặc hắt hơi hay khi khạc nhổ.

Sau khi rời khỏi cơ thể, virus này có thể tồn tại trên nhiều bề mặt và vật dụng khác nhau như bàn ghế, đồ chơi,... trong nhiều giờ liền. Nếu chúng ta vô tình chạm tay vào bề mặt có chứa virus và chạm lên mắt, mũi, miệng thì sẽ rất dễ bị nhiễm virus. Thời điểm giao mùa từ xuân sang hè hoặc từ đông sang xuân cũng chính là lúc virus phát triển mạnh mẽ nhất.

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân chính gây ra các bệnh lý đường hô hấp

Trẻ em dưới 2 tuổi là nhóm đối tượng dễ bị mắc các bệnh liên quan đến hô hấp do virus hợp bào hô hấp gây ra và người lớn cũng không ngoại lệ. Sau khi nhiễm virus từ 2 - 8 ngày, người bệnh mới bắt đầu xuất hiện các triệu chứng. Những người có hệ miễn dịch tốt thường chỉ thấy triệu chứng nhẹ, giống như khi bị cảm lạnh và có thể tự điều trị tại nhà. Tuy nhiên, đối với trẻ sơ sinh, trẻ có hệ miễn dịch yếu hoặc có bệnh lý tiềm ẩn, virus hợp bào hô hấp có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm tiểu phế quản hoặc suy hô hấp. Ngoài ra, người già và những người có các vấn đề về phổi, tim mạch cũng cần đặc biệt cẩn trọng trước virus này.

Nguyên nhân gây nhiễm virus hợp bào hô hấp RSV

Virus hợp bào hô hấp có thể xâm nhập vào cơ thể qua mũi, mắt hoặc miệng. Loại virus này có thể lây lan dễ dàng thông qua các giọt bắn mang mầm bệnh do người bệnh phát tán ra trong không khí. Điều này đồng nghĩa rằng, bạn hoặc con bạn vẫn có khả năng bị nhiễm RSV nếu tiếp xúc gần với ai đó đang mang virus này, đặc biệt là khi họ ho hoặc hắt hơi gần bạn. Virus RSV cũng có thể truyền sang người khác qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp như bắt tay với người bệnh hoặc chạm vào các bề mặt cứng nơi có virus RSV.

Người bị nhiễm virus hợp bào có nguy cơ lây nhiễm cao nhất trong khoảng vài ngày đầu tiên khi khi bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, loại virus vẫn có khả năng tiếp tục lây lan trong khoảng vài tuần sau đó.

Có một số nhóm người có nguy cơ cao bị nhiễm virus RSV, bao gồm:

Trẻ sinh non và trẻ sơ sinh (dưới 6 tháng tuổi).
Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi bị mắc bệnh phổi hoặc tim bẩm sinh.
Trẻ em có hệ miễn dịch yếu.
Người cao tuổi, đặc biệt là người trên 65 tuổi.
Người mắc bệnh lý hô hấp mạn tính, viêm phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), suy tim sung huyết, hen suyễn.
Người bị suy giảm hệ miễn dịch, bao gồm những người đã từng cấy ghép nội tạng, người bị bệnh bạch cầu hoặc HIV/AIDS.

Triệu chứng nhận biết khi bị nhiễm virus hợp bào hô hấp

Khi virus hợp bào hô hấp xâm nhập vào cơ thể, người bệnh có thể xuất hiện một số triệu chứng như sau:

Chảy nước mũi trong, dày và keo dính;
Ho khan;
Tình trạng hắt hơi;
Có thể xuất hiện sốt nhẹ, sốt cao hoặc không sốt;
Khó thở;
Chán ăn.

Sốt có thể là biểu hiện của việc bị nhiễm virus hợp bào hô hấp

Người bệnh RSV thường sẽ xuất hiện các dấu hiệu này trong khoảng từ 4 - 6 ngày sau khi nhiễm bệnh. Triệu chứng không xuất hiện cùng lúc mà thường diễn tiến theo giai đoạn và có xu hướng trở nên nặng dần. Trong khoảng 2 ngày đầu tiên, triệu chứng thường nhẹ hơn và sẽ nặng hơn trong khoảng từ 3 đến 5 ngày tiếp theo. Đến ngày thứ 6, triệu chứng của bệnh sẽ giảm dẫn và biến mất hoàn toàn từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 10.

Ngoài ra, virus RSV còn có thể gây ra các biến chứng nặng hơn như viêm tiểu phế quản, viêm đường hô hấp dưới, viêm phổi và nhiễm trùng phổi. Đây cũng chính là tác nhân phổ biến nhất gây bệnh viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ em dưới 1 tuổi.

Virus hợp bào hô hấp nguy hiểm như thế nào?

Nếu không được chẩn đoán sớm và có biện pháp điều trị kịp thời, người bị nhiễm virus hợp bào hô hấp có thể gặp phải một số biến chứng nguy hiểm sau:

Viêm phổi: Virus RSV thường là nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm phổi hoặc viêm tiểu phế quản ở trẻ sơ sinh. Các biến chứng này thường xảy ra khi virus lây lan đến các đường hô hấp dưới. Đặc biệt, tình trạng viêm phổi sẽ trở nên nghiêm trọng hơn ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người bị suy giảm miễn dịch và người bị bệnh tim mạch hoặc phổi mãn tính.
Viêm tai giữa: Nếu virus xâm nhập vào khoảng trống ở khu vực phía sau màng nhĩ, có thể gây nhiễm trùng tai giữa (viêm tai giữa). Biến chứng này thường phổ biến hơn ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Hen suyễn: Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể bị hen suyễn khi trưởng thành nếu bị nhiễm virus hợp bào hô hấp nghiêm trọng.

Virus hợp bào hô hấp có thể gây biến chứng viêm phổi

Ngoài ra, còn có một số biến chứng nghiêm trọng và nguy hiểm khác liên quan đến đường hô hấp như tràn khí màng phổi, xẹp phổi, suy phổi, ứ khí phổi,...

Cách phòng ngừa virus hợp bào hô hấp RSV

Hiện nay, một số loại vắc xin ngừa RSV đã được phê duyệt cho người lớn tuổi và phụ nữ mang thai nhằm bảo vệ các nhóm nguy cơ cao, nhưng chưa có vắc xin nào được sử dụng phổ biến cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ – nhóm có nguy cơ cao nhất mắc RSV. Tuy nhiên, chúng ta vẫn làm có thể giảm nguy cơ nhiễm hoặc lây nhiễm RSV thông qua một số biện pháp như sau:

Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 20 giây.
Tránh chạm tay lên mặt, mũi hoặc miệng khi tay chưa được rửa sạch.
Hạn chế tiếp xúc gần gũi với những người khác khi bạn hoặc họ bị bệnh như hôn, bắt tay, dùng chung dụng cụ ăn uống,...
Thường xuyên làm sạch và khử trùng các bề mặt mà bạn hay tiếp xúc.
Khi bị ho hoặc hắt hơi, hãy che miệng bằng khăn giấy rồi rửa tay sạch sẽ sau khi vứt khăn giấy đi.
Nếu bạn được chẩn đoán bị nhiễm virus hợp bào hô hấp, cần hạn chế tiếp xúc với người khác.
Đeo khẩu trang khi đi đến những khu vực đông người.
Đối với trẻ nhỏ - nhóm có nguy cơ cao nhiễm RSV, cần tránh đưa trẻ đến các nơi công cộng như trung tâm thương mại, siêu thị,... để tránh nhiễm trùng và lây lan trong mùa virus RSV.

Ngoài các biện pháp phòng ngừa thông thường, một phương pháp hiệu quả được khuyến nghị cho trẻ có nguy cơ cao mắc RSV chính là sử dụng kháng thể đơn dòng Palivizumab. Đây là một chế phẩm sinh học được sử dụng để dự phòng RSV ở trẻ sinh non, trẻ mắc bệnh phổi mạn tính hoặc tim bẩm sinh, đặc biệt trong mùa RSV. Nếu con bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy trao đổi với bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia hô hấp để được tư vấn về khả năng sử dụng Palivizumab như một biện pháp bảo vệ quan trọng trong mùa dịch RSV.

Nên thường xuyên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước

Trên đây là tổng hợp một số thông tin về virus hợp bào hô hấp. Hy vọng sẽ giúp bạn nắm được các nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách phòng ngừa loại virus này nhé!

Xem thêm:

Tổng hợp 7 bệnh do virus nguy hiểm đến sức khỏe
Các loại virus cúm phổ biến và hệ luỵ của chúng

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Bác sĩĐỗ Tuấn Tài

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, từng có thời gian công tác tại khoa Khám bệnh - Trung tâm Y tế quận Tân Phú Thành phố Hồ Chí Minh. Hiện là bác sĩ tại Trung tâm tiêm chủng Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:virusnhiễm virus

Các bài viết liên quan

Sóng điện từ có thể phá vỡ protein gai của SARS-CoV-2 và làm giảm khả năng lây nhiễm

Mạng lưới Virus Toàn cầu kêu gọi hành động để ngăn chặn đại dịch H5N1

Dinh dưỡng và lối sống cho bệnh nhân nhiễm RSV giúp nâng cao sức đề kháng và phòng tái nhiễm

Virus hói: Hiện tượng lạ kỳ khiến rụng tóc chỉ trong vài ngày

Tất cả những gì bạn cần biết về Astrovirus và các triệu chứng nguy hiểm

Virus cúm A/H1N1 là gì? Cách lây lan và biện pháp phòng ngừa

Virus quai bị là gì? Những điều cần biết để bảo vệ sức khỏe

Human Metapneumovirus là gì​? Cách phòng tránh nó hiệu quả

Trẻ bị RSV sốt mấy ngày sẽ khỏi? Cách chăm sóc trẻ khi bị RSV

Sự gia tăng số lượng virus gây bệnh ở người: Thách thức mới đối với y tế toàn cầu