Dạ dày nhạy cảm là gì? Nguyên nhân và cách kiểm soát hiệu quả

Dạ dày nhạy cảm là một vấn đề tiêu hóa phổ biến trong xã hội hiện đại, có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. Các triệu chứng như đau bụng, khó tiêu và đầy hơi có thể gây ra không ít phiền toái trong cuộc sống hàng ngày. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp phù hợp có thể giúp kiểm soát tình trạng này hiệu quả.

Nguyên nhân khiến dạ dày nhạy cảm

Một số người có dạ dày nhạy cảm với các thực phẩm như sữa, đồ cay, rượu hoặc thực phẩm chiên rán. Ngoài ra, một số người có thể gặp tình trạng không dung nạp thực phẩm, khác với dị ứng thực phẩm.

Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích (IBS) có thể tương tự như dạ dày nhạy cảm, nhưng IBS thường liên quan đến viêm ruột và có thể bị kích thích bởi một số loại thực phẩm. Tình trạng này ảnh hưởng đến chức năng của ruột, gây rối loạn nhu động ruột và thay đổi thói quen đi tiêu. Một số người mắc IBS có thể bị táo bón mãn tính, trong khi những người khác lại gặp tình trạng tiêu chảy kéo dài. IBS có thể gây đầy hơi, đau bụng và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Hội chứng ruột kích thích là một trong những nguyên nhân gây dạ dày nhạy cảm

Bệnh viêm ruột (IBD)

Nếu các triệu chứng trở nên nghiêm trọng, bác sĩ có thể tiến hành xét nghiệm để xác định xem bạn có mắc bệnh viêm ruột (IBD) như viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn hay không. IBD có thể gây tổn thương đường ruột nghiêm trọng, cần điều trị bằng thuốc chống viêm, ức chế miễn dịch và thay đổi chế độ ăn uống. Ngoài ra, người mắc IBD có thể cần bổ sung sắt nếu gặp tình trạng chảy máu đường ruột mãn tính.

Triệu chứng khi mắc dạ dày nhạy cảm là gì?

Hầu hết các dấu hiệu của dạ dày nhạy cảm có thể dễ dàng được xử lý tại nhà. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm:

Khí trong ruột;
Cảm giác đầy bụng, khó tiêu;
Ợ nóng, trào ngược axit;
Buồn nôn hoặc nôn;
Đau bụng thỉnh thoảng;
Táo bón hoặc tiêu chảy.

Tuy nhiên, nếu bạn gặp các triệu chứng sau, hãy nhanh chóng liên hệ với bác sĩ:

Đau bụng kéo dài hoặc dữ dội gây cản trở các hoạt động hàng ngày.
Có máu hoặc mủ trong phân.
Tiêu chảy nặng kéo dài hơn hai ngày.
Tiêu chảy vào ban đêm làm gián đoạn giấc ngủ.
Sốt không rõ nguyên nhân.
Dị ứng gây phát ban, sưng tấy hoặc ngứa.

Dạ dày nhạy cảm có thể gây đầy hơi và khó tiêu. Nếu các triệu chứng này kéo dài, cần được thăm khám sớm để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng.

Dạ dày nhạy cảm có thể gây đầy bụng khó tiêu

Các triệu chứng này có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, vì vậy hãy tìm kiếm sự chẩn đoán và điều trị kịp thời từ bác sĩ.

Phương pháp kiểm soát dạ dày nhạy cảm

Vì có nhiều nguyên nhân khác nhau gây dạ dày nhạy cảm, việc áp dụng các biện pháp thay đổi lối sống có thể giúp giảm bớt triệu chứng và mang lại sự thoải mái hơn. Dưới đây là những phương pháp hỗ trợ hiệu quả:

Chia nhỏ khẩu phần ăn

Ăn quá nhiều có thể làm tăng áp lực lên dạ dày, gây đầy hơi và khó tiêu. Thay vì ăn ba bữa lớn, hãy thử chia thành năm hoặc sáu bữa nhỏ trong ngày để hệ tiêu hóa làm việc hiệu quả hơn. Điều này giúp dạ dày không bị quá tải và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.

Hơn nữa, việc ăn uống có giờ giấc cố định giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhịp nhàng hơn, tránh tình trạng co bóp dạ dày quá mức gây đau bụng hoặc khó chịu.

Ăn chậm và nhai kỹ

Ăn nhanh làm tăng lượng khí nuốt vào, có thể dẫn đến đầy hơi. Vì vậy, hãy nhai kỹ thức ăn trước khi nuốt để hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Nhai chậm giúp enzyme trong nước bọt phân giải thức ăn ngay từ khoang miệng, giúp giảm gánh nặng cho dạ dày.

Ngoài ra, tư thế ngồi thẳng khi ăn cũng rất quan trọng. Tránh ăn uống trong tư thế nằm hoặc cúi người vì điều này có thể gây trào ngược axit.

Tránh thực phẩm gây kích ứng

Các loại thực phẩm có khả năng kích thích dạ dày nhạy cảm bao gồm:

Sản phẩm từ sữa (nếu không dung nạp lactose).
Đồ ăn cay, thực phẩm nhiều dầu mỡ.
Rượu và các loại đồ uống có gas.

Nếu bạn nhận thấy triệu chứng khó chịu sau khi ăn một loại thực phẩm nào đó, hãy ghi chú lại để tránh tiêu thụ trong tương lai. Nhật ký ăn uống giúp bạn nhận diện rõ những thực phẩm gây kích ứng và điều chỉnh chế độ ăn hợp lý.

Tăng cường uống nước

Mất nước có thể làm phân cứng lại, gây táo bón. Hãy đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình tiêu hóa. Lượng nước khuyến nghị là khoảng 2 lít/ngày, nhưng có thể điều chỉnh tùy vào nhu cầu cơ thể.

Ngoài nước lọc, bạn có thể bổ sung nước bằng cách uống trà thảo mộc hoặc nước ép trái cây tự nhiên. Hạn chế các loại nước ngọt có gas vì chúng có thể làm tăng áp lực trong dạ dày.

Nên uống nhiều nước để hạn chế các vấn đề về bệnh tiêu hoá

Hạn chế caffeine

Hạn chế caffeine có thể giúp giảm kích thích dạ dày và ngăn ngừa các triệu chứng khó chịu như ợ nóng hoặc trào ngược axit. Nếu bạn nhạy cảm với caffeine, hãy thay thế bằng trà thảo mộc hoặc nước lọc.

Caffeine không chỉ có trong cà phê mà còn có trong trà đen, nước tăng lực và một số loại nước ngọt. Kiểm tra thành phần đồ uống trước khi sử dụng để tránh tiêu thụ quá nhiều caffeine.

Giảm căng thẳng

Căng thẳng có thể làm tăng tiết axit dạ dày, gây đau dạ dày và rối loạn tiêu hóa. Việc thực hiện các hoạt động thư giãn như thiền, yoga hoặc tập thể dục nhẹ nhàng có thể giúp kiểm soát căng thẳng hiệu quả.

Ngoài ra, việc ngủ đủ giấc và có chế độ sinh hoạt lành mạnh cũng giúp giảm tình trạng dạ dày nhạy cảm. Thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức có thể làm hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả, khiến triệu chứng dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn.

Dạ dày nhạy cảm có thể gây nhiều bất tiện trong cuộc sống hàng ngày, nhưng hầu hết các triệu chứng có thể được kiểm soát bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống. Việc xác định nguyên nhân gây kích thích dạ dày, hạn chế thực phẩm không phù hợp và duy trì thói quen ăn uống khoa học sẽ giúp giảm triệu chứng hiệu quả. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, người bệnh nên tìm kiếm sự tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bằng cách chăm sóc đúng cách, chúng ta có thể kiểm soát tốt tình trạng dạ dày nhạy cảm và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Xem thêm:

Tổng hợp các bệnh dạ dày thường gặp và dấu hiệu nhận biết
Nguyên nhân ung thư dạ dày​ và biện pháp giảm nguy cơ mắc bệnh