Mật cá trắm: Công dụng và những lưu ý quan trọng

Mật cá trắm là một thành phần y học đặc biệt trong nhiều nền văn hóa, đặc biệt là trong y học cổ truyền phương Đông. Tuy nhiên, việc sử dụng mật cá trắm không hề đơn giản và cần có sự cẩn trọng. Dưới đây là một cái nhìn chi tiết về mật cá trắm, từ đặc điểm, tác dụng cho đến những lưu ý quan trọng khi sử dụng loại mật này.

Mật cá trắm là gì?

Mật cá trắm là mật được lấy từ các loàicá trắm, trong đó có hai loại phổ biến là cá trắm cỏ (Ctenopharyngodon idellus) và cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus). Đây là các loài cá nước ngọt, có thân thuôn dài, hơi tròn 2 bên và vây to.

Cá trắm cỏ có màu xanh hơi vàng, trong khi cá trắm đen có màu đậm hơn, đặc biệt ở lưng và vây. Mật của các loài cá này được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian và có tác dụng chữa bệnh, tuy nhiên, việc sử dụng mật cá trắm đòi hỏi sự thận trọng, vì nó chứa một số chất độc có thể gây nguy hiểm nếu không được sử dụng đúng cách.

Mật cá trắm vừa có tác dụng chữa bệnh vừa gây ngộ độc

Mật cá trắm có độc không?

Theo y học cổ truyền, mật cá trắm có vị đắng, tính hàn và có độc. Mặc dù có tác dụng chữa bệnh, nhưng nó cũng có thể gây ra các phản ứng phụ nguy hiểm nếu không được sử dụng đúng cách. Các sách cổ chỉ ra rằng mật cá trắm chủ yếu được sử dụng ngoài da hoặc pha trộn với các nguyên liệu khác, ít khi được sử dụng theo đường uống. Việc nuốt mật cá trắm, đặc biệt là mật tươi, hoặc uống mật trắm pha rượu không có sự kiểm soát liều lượng có thể dẫn đến ngộ độc nghiêm trọng.

Các triệu chứng ngộ độc mật cá trắm bao gồm:

Đau bụng dữ dội;
Nôn mửa;
Tiêu chảy nặng;
Phù nề;
Khó thở;
Bí tiểu;
Nôn ra máu;
Hôn mê, thậm chí tử vong.

Điều này chứng tỏ rằng mật cá trắm có liều lượng chữa bệnh gần như liều lượng gây độc, vì vậy việc sử dụng nó phải hết sức cẩn thận. Nếu không có sự hiểu biết và kinh nghiệm, người sử dụng không nên tự ý dùng mật cá trắm mà không có sự hướng dẫn của các chuyên gia y tế.

Mật cá trắm gây đau bụng dữ dội khi bị ngộ độc

Thành phần hóa học trong mật cá trắm

Mật cá trắm chứa nhiều thành phần hóa học đa dạng, vừa mang lại những lợi ích tiềm năng cho sức khỏe, vừa tiềm ẩn nguy cơ gây hại nếu không được sử dụng đúng cách. Một trong những thành phần nổi bật làsterol, một hợp chất hữu cơ quan trọng có vai trò trong việc điều hòa lượngcholesterol trong cơ thể. Sterol góp phần vào quá trình duy trì sức khỏe tim mạch và hỗ trợ cân bằng lipid máu, đặc biệt khi được áp dụng đúng theo hướng dẫn của y học cổ truyền.

Tuy nhiên, bên cạnh sterol, mật cá trắm cũng chứa một số chất độc hại nhưcyprinol, một hợp chất không bị phân hủy bởi nhiệt độ cao. Cyprinol có khả năng gây ra các triệu chứng ngộ độc nghiêm trọng, bao gồm đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy và thậm chí là nguy cơ tử vong nếu sử dụng mật cá không đúng cách.

Mật cá trắm có tác dụng gì?

Theo y học cổ truyền

Mật cá trắm từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền, đặc biệt là để chữa một số bệnh lý liên quan đến mắt, họng và hệ tiêu hóa.

Chữa cổ họng sưng đau: Mật cá trắm đen thường được sử dụng kết hợp với mật ong để ngậm, giúp làm dịu cơn đau họng, rút ngắn thời gian hồi phục. Mật cá trắm cũng có thể được trộn với các thảo dược khác để điều trị các bệnh liên quan đến hô hấp.
Chữa đau mắt đỏ: Mật cá trắm được dùng nhỏ vào mắt để chữa bệnh đau mắt đỏ, có màng, giúp giảm viêm và làm dịu mắt.

Mật cá trắm chữa cổ họng sưng và đau

Theo y học hiện đại

Điều trị viêm kết mạc và đau mắt: Mật cá trắm đen được sử dụng phổ biến trong việc điều trị viêm kết mạc cấp tính, đặc biệt là đối với những trường hợp đau mắt đỏ có màng. Những nghiên cứu hiện đại cho thấy mật cá trắm có thể có tác dụng tích cực trong việc điều trị mụn rộp,mụn nhọt, viêm amidan và viêm họng.

Hỗ trợ điều trị các bệnh lý về họng: Mật cá trắm cỏ, sau khi pha loãng với nước, có tác dụng làm giảm viêm họng, đặc biệt là đối với những trường hợp viêm họng cấp tính. Ngoài ra, mật cá trắm còn có thể giúp làm mềm xương trong trường hợp bị hóc xương.

Những lưu ý khi sử dụng mật cá trắm

Mặc dù mật cá trắm có những công dụng nổi bật trong y học cổ truyền và hiện đại, nhưng nếu không sử dụng đúng cách, nó có thể gây ra những tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe. Dưới đây là những lưu ý quan trọng mà bạn cần nhớ khi sử dụng mật cá trắm:

Không sử dụng mật cá trắm khi không có kiến thức

Mật cá trắm chứa một số thành phần độc hại như cyprinol và liều lượng chữa bệnh của nó rất gần với liều lượng gây độc. Vì vậy, bạn tuyệt đối không nên tự ý sử dụng mật cá trắm nếu không có sự hướng dẫn từ các chuyên gia hoặc bác sĩ. Các triệu chứng ngộ độc có thể xảy ra rất nhanh và gây nguy hiểm, bao gồm đau bụng dữ dội, nôn mửa, tiêu chảy, khó thở và thậm chí tử vong.

Không ăn mật cá trắm

Mặc dù có thể được sử dụng để điều trị một số bệnh như viêm họng hay đau mắt, mật cá trắm không bao giờ nên ăn hoặc uống trực tiếp. Dù là mật tươi hay đã qua chế biến (như nấu chín), chất độc có trong mật cá trắm vẫn không bị phân hủy và việc ăn nó có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính. Đặc biệt là mật cá trắm cỏ, khi được pha với rượu, có thể gây ra tác dụng phụ nguy hiểm nếu không được sử dụng đúng cách.

Mật cá trắm không bao giờ nên ăn hoặc uống trực tiếp

Chỉ sử dụng mật cá trắm để điều trị ngoài da hoặc theo hướng dẫn chuyên gia

Theo các chuyên gia y tế, mật cá trắm chỉ nên được sử dụng ngoài da hoặc theo các phương pháp như trộn cùng mật ong để chữa bệnh về họng, hoặc nhỏ vào mắt khi bị đau mắt đỏ có màng. Tuyệt đối không nên uống hoặc nuốt mật cá trắm, ngay cả khi nó đã được pha loãng với các thành phần khác.

Làm cá trắm bị vỡ mật phải làm sao?

Trong trường hợp cá trắm bị vỡ mật trong quá trình sơ chế, cần phải loại bỏ mật cá ngay lập tức vì nếu không, mật sẽ dính vào thịt cá và có thể gây độc. Để làm sạch, bạn có thể dùng chanh, rượu trắng hoặc giấm để rửa phần thịt cá bị dính mật, sau đó rửa sạch bằng nước.

Mật cá trắm là một thành phần y học dân gian có giá trị chữa bệnh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu sử dụng không đúng cách. Dù có tác dụng chữa bệnh đối với một số bệnh lý như viêm họng, đau mắt đỏ, nhưng mật cá trắm cần được sử dụng cẩn thận dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế. Việc tự ý sử dụng mật cá trắm mà không có kinh nghiệm có thể dẫn đến ngộ độc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNgô Kim Thúy

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Các loại cáDinh dưỡng

Các bài viết liên quan

7+ lý do để thêm gạo lứt vào chế độ ăn uống

7+ món ăn vặt không gây tăng đường huyết

Vì sao ăn quả bơ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch?

10 loại thực phẩm vừa giúp no bụng vừa hỗ trợ giảm mỡ

3 loại nước dễ uống, tốt cho gan và hệ tiêu hóa bạn nên thử

Ngày Vi chất Thế giới: Làm sao để bổ sung dưỡng chất an toàn, đúng cách cho trẻ?

6 loại hạt giàu chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường sức khỏe tim mạch

Danh sách 5 lợi ích bất ngờ khi ăn chuối luộc

Loạt phản ứng bất thường của cơ thể khi cai đường mà bạn nên biết

5 loại quả người tiểu đường nên ăn hàng tuần