Ý nghĩa của xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B ở phụ nữ mang thai

Liên cầu khuẩn nhóm B là một loại vi khuẩn có thể được tìm thấy trong âm đạo và trực tràng của phụ nữ mang thai. Vi khuẩn này cũng có trong âm đạo và trực tràng của 25% phụ nữ khỏe mạnh. Mặc dù vi khuẩn này vô hại đối với người mang mầm bệnh, nhưng nó có thể truyền sang em bé trong khi sinh nếu không được điều trị.

Liên cầu khuẩn nhóm B có thể truyền sang em bé

Liên cầu khuẩn nhóm B là gì?

Liên cầu khuẩn nhóm B, viết tắt là GBS, là một loại vi khuẩn thường trú được tìm thấy trong phần cuối ruột non của khoảng 15% đến 40% phụ nữ khỏe mạnh và trong âm đạo hoặc trực tràng của khoảng 10% đến 30% phụ nữ mang thai. Vi khuẩn có thể truyền từ mẹ sang con trong khi sinh.

Phụ nữ mang thai mắc GBS có nguy cơ cao bị nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng vết mổ, viêm nội mạc tử cung và thai chết lưu hoặc sinh non. Trẻ bị nhiễm GBS từ mẹ có thể bị viêm màng não, nhiễm trùng sơ sinh nặng và có thể dẫn đến tử vong nên các bác sĩ sản khoa khuyến cáo xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B là xét nghiệm cần thực hiện cho phụ nữ trước khi sinh.

Vì sao phụ nữ mang thai nên xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B?

Xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B cho phụ nữ mang thai là xét nghiệm sàng lọc, yêu cầu lấy mẫu nước tiểu hoặc dịch âm đạo của phụ nữ mang thai. Xét nghiệm này thường được thực hiện ở những phụ nữ mang thai đơn ở tuần thứ 35 đến 37 hoặc ở phụ nữ sinh nhiều con ở tuần thứ 32 đến 34 vì nguy cơ sinh non cao hơn.

Phụ nữ mang thai bị nhiễm liên cầu khuẩn nhóm B có thể bị rò rỉ nước ối, thai nhi chậm phát triển, sảy thai, thai chết lưu, sinh non, vỡ ối sớm. Trẻ bị nhiễm liên cầu khuẩn nhóm B có thể mắc 2 tình trạng:

Nhiễm liên cầu khuẩn B khởi phát sớm

Tình trạng này chủ yếu xảy ra trong 7 ngày đầu sau sinh. Có tới 90% trẻ sơ sinh sẽ xuất hiện các triệu chứng viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết và các bệnh khác trong vòng 12 đến 24 giờ sau khi sinh. Khoảng 6% các trường hợp này tử vong và khoảng 7,4% để lại di chứng nặng nề.

Nhiễm liên cầu khuẩn B khởi phát sớm chủ yếu xảy ra trong 7 ngày đầu sau sinh

Nhiễm liên cầu khuẩn B khởi phát muộn

Tình trạng này thường xảy ra ở bé 7 đến 90 ngày tuổi. Hậu quả của nhiễm GBS là viêm phổi, viêm màng não, viêm khớp, viêm xương, nhiễm trùng máu. GBS khởi phát muộn ít phổ biến hơn và có tỷ lệ tử vong thấp hơn so với GBS khởi phát sớm. Tuy nhiên, một nửa số trẻ sống sót sau GBS giai đoạn nặng phải chịu những di chứng nặng nề về thể chất và tâm lý.

Nhiễm trùng ở người mẹ là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng liên cầu khuẩn B ở trẻ nhỏ, vì vậy việc xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B ở phụ nữ mang thai là cần thiết. Đây được coi là biện pháp phòng ngừa trước khi chuyển dạ, việc thực hiện các bước kịp thời để ngăn chặn sự lây truyền GBS sang con trong quá trình chuyển dạ giúp loại bỏ nguy cơ biến chứng nguy hiểm cho bé do GBS, giúp giữ an toàn cho mẹ và bé.

Quy trình xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B ở phụ nữ mang thai

Khi cần xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B, bác sĩ sẽ sử dụng một miếng gạc âm đạo và một miếng gạc trực tràng riêng để lấy mẫu bệnh phẩm trong quá trình khám. Ngoài ra, các mẫu xét nghiệm có thể được lấy từ nước tiểu khi khám thai.

Thông thường mẫu được gửi ngay đến phòng thí nghiệm để phân tích. Nếu vì lý do nào đó bệnh phẩm không thể được vận chuyển ngay lập tức, nó sẽ được bảo quản trong tủ lạnh không quá 2 giờ. Kết quả xét nghiệm sẽ có sau khoảng 2 đến 3 ngày.

Nên làm gì nếu xét nghiệm dương tính với liên cầu khuẩn nhóm B?

Nếu một phụ nữ mang thai xét nghiệm dương tính với liên cầu khuẩn nhóm B, điều đó có nghĩa là cô ấy là người mang mầm bệnh.

Phụ nữ mang thai mang xét nghiệm dương tính với liên cầu khuẩn nhóm B

Tuy nhiên, không phải tất cả trẻ sinh ra từ mẹ bị GBS đều mắc bệnh. Khoảng 1/200 trẻ sinh ra từ những bà mẹ bị nhiễm liên cầu khuẩn nhóm B và không được dùng kháng sinh sẽ xuất hiện các triệu chứng của GBS.

Một số triệu chứng sau đây ở phụ nữ mang thai có thể cảnh báo em bé có nguy cơ cao mắc liên cầu khuẩn nhóm B:

Nước ối bị vỡ trước tuần thứ 37.
Vỡ nước trước 18 giờ hoặc sớm hơn trước khi sinh.
Sốt khi chuyển dạ.
Nhiễm vi khuẩn liên cầu nhóm B có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu trong thai kỳ
Tiền sử sinh nở nhiễm liên cầu nhóm B.

Phụ nữ mang thai xét nghiệm dương tính với liên cầu khuẩn B sẽ được cung cấp một biểu đồ kháng sinh đồ để tìm ra loại kháng sinh phù hợp. Ngay sau đó, bác sĩ sẽ tiêm tĩnh mạch loại kháng sinh này. Ngoài ra, kháng sinh dự phòng chống liên cầu khuẩn nhóm B cũng sẽ được chỉ định nếu sản phụ sinh con trước 37 tuần hoặc vỡ ối, có tiền sử sinh con bị nhiễm GBS. Điều này có tác dụng hạ thấp tối đa tỷ lệ lây truyền GBS cho con.

Liên cầu nhóm B có thể gây nhiễm trùng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh. Vì sức khỏe của trẻ và hạnh phúc gia đình, phụ nữ mang thai nên tầm soát GBS càng sớm càng tốt để phòng ngừa nhiễm trùng cho trẻ sơ sinh.

Xem thêm: Bị nhiễm liên cầu khuẩn: Nguyên nhân và gây ra bệnh gì?