Cryptococcus neoformans là gì? Những bệnh lý thường gặp và cách phòng ngừa

Một số bệnh nhiễm như viêm phổi và viêm màng não có thể do tác nhân vi khuẩn và virus gây ra. Tuy nhiên, mọi người thường ít biết đến có một tác nhân khác cũng phổ biến và có thể gây ra bệnh lý trên phổi và não, đặc biệt ở người có hệ miễn dịch yếu. Đó là vi nấmCryptococcus neoformans. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu vềCryptococcus neoformans và cách phòng ngừa qua bài viết dưới đây!

Cryptococcus neoformans là gì?

Cryptococcus neoformans là vi nấm hạt men có kích thước nhỏ, hình cầu hoặc bầu dục. Khi quan sát dưới kính hiển vi, Cryptococcus neoformans đặc trưng bởi sự có mặt của bao mucopolysaccharide rất dày, bao quanh tế bào.

Về môi trường sống,Cryptococcus neoformansthường được tìm thấy trong phân cũ đã khô của các loài chim, đặc biệt là chim bồ câu và trong đất chứa nhiều phân chim, dơi, gà,… Các địa điểm như tháp, nhà thờ, phía dưới nóc các toà nhà cũ, bệ cửa sổ, kho chứa rơm, cỏ khô,… là những nơi thu hút các loài chim, dơi đến trú ngụ và trở thành các vị trí có chứa nhiều vi nấm quan trọng.

Hình thái nấm Cryptococcus neoformans quan sát dưới kính hiển vi

Về đường lây nhiễm, dù bạn là một người khoẻ mạnh hay là người bị suy yếu miễn dịch đều có thể bị nhiễmCryptococcus neoformans khi hít phải các bào tử nấm trong không khí. Tuy nhiên, những người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS, người cấy ghép tạng,… sẽ dễ mắc bệnh hơn.

Khi nhiễmCryptococcus neoformans, những triệu chứng sẽ xuất hiện trên cơ quan mà vi nấm thường gây bệnh, đó là não và phổi. Trong đó, các dấu hiệu thường gặp bao gồm sốt, ho ra máu, và đau ngực. Nếu não bị nhiễm trùng, có thể xuất hiện các vấn đề về thị giác, rối loạn tâm thần hoặc thay đổi hành vi. Khi đó, các xét nghiệm định danh để chẩn đoán và thuốc kháng nấm thường được dùng trongđiều trịCryptococcus neoformans.

Các bệnh doCryptococcus neoformansgây ra

Khi bị nhiễmCryptococcus neoformans, giai đoạn vi nấm này xâm nhập ở phổi thường diễn tiến âm thầm hoặc thoáng qua. Đa số bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm bệnh khi có biểu hiện tổn thương ở hệ thần kinh trung ương. Bệnh nhân AIDS thường gặp các tổn thương da do vi nấm này và có thể xuất hiện trước hoặc đồng thời với viêm màng não. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về các bệnh doCryptococcus neoformansthường gặp dưới đây.

Viêm màng não

Viêm màng não là thể thường gặp nhất trong các trường hợp bệnh trên thần kinh trung ương doCryptococcus neoformans. Bệnh có thể diễn biến chậm, phần lớn trường hợp bị đau đầu và sốt vừa phải. Bệnh nhân bắt đầu với bằng triệu chứng nhức đầu âm ỉ và có thể kéo dài nhiều tháng trước khi nhập viện. Cơn nhức đầu ngày càng tăng, thường lan khắp đầu và không thuyên giảm với thuốc giảm đau.

Cơn đau đầu âm ỉ do Cryptococcus neoformans

Những triệu chứng khác có thể xảy ra khi bệnh trầm trọng hơn. Dấu hiệu kích thích màng não và phù não dần dần xuất hiện như chóng mặt, buồn nôn, nôn ói, cổ cứng, thị lực có vấn đề, không thể giữ thăng bằng khi đi đứng, thay đổi về tâm thần như ngủ gà, giảm trí nhớ.

Trong một số trường hợp, viêm màng não không bắt đầu với cơn nhức đầu nữa mà bệnh có thể xảy ra một cách đột ngột hơn với tình trạng giảm thị lực hay có trạng thái ngủ gà, lơ mơ hoặc có biểu hiện nôn ói.Các biểu hiện đột ngột này có thể dẫn bệnh nhân đến tử vong trong vòng 2 tuần.

Viêm phổi

NhiễmCryptococcus neoformanskhu trú ở phổi thường khó phát hiện. Các triệu chứng bệnh thường không đặc hiệu (ho và sốt) tương tự nhưviêm phổi do tác nhân khác, do đó gây khó khăn trong chẩn đoán bệnh, đặc biệt là trên người khỏe mạnh. Vi nấm này có thể âm thầm tồn tại nhiều năm trong phế quản ở phổi nhưng không gây ra các biểu hiện bệnh lý. Bệnh thường được phát hiện trong các trường hợp chụp phim phổi. Người nhiễm vi nấm lâu ngày có thể diễn tiến nguy cơ vi nấm âm thầm phát tán theo đường máu đến hệ thần kinh trung ương, gây biến chứng nghiêm trọng viêm màng não.

Tổn thương da

Tổn thương da có thể xảy ra với các trường hợp nhiễmCryptococcus neoformans lan tỏa. Nguy cơ bị tổn thương da cao hơn trong nhómbệnh nhân AIDS và là dấu hiệu giúp phát hiện sớm vi nấm đã phát tán toàn thân.

Các biểu hiện ở da thường là những nốt sẩn không đau, phần trung tâm lõm dần xuống và loét ra tạo thành tổn thương dạng núi lửa. Đôi khi chúng xuất hiện dưới dạng mụn mủ, vết loét hoặc áp xe. Tổn thương da chủ yếu xuất hiện ở mặt, thân và các chi. Hầu hết các bệnh nhân có tổn thương da không điều trị sẽ tiến triển đến viêm màng não.

Vi nấm phát tán toàn thân dây tổn thương cấu trúc da

Cách phòng ngừa nhiễmCryptococcus neoformans

Hiện chưa phát hiện trường hợp lây nhiễm trực tiếp vi nấmCryptococcus neoformanstừ động vật sang người. Sự lây nhiễm chủ yếu do môi trường bị ô nhiễm có chứa vi nấm. Do đó, mọi người có thể tham khảo những biện pháp phòng ngừa nhiễmCryptococcus neoformans dưới đây.

Tránh tiếp xúc với nguồn lây nhiễm: Hạn chế tiếp xúc với phân chim, đặc biệt là phân chim bồ câu, và tránh quét dọn chuồng chim. Nên dùng đồ bảo hộ khi phải tiếp xúc với đất hoặc phân chim, nên đeo khẩu trang, găng tay và quần áo bảo hộ để giảm nguy cơ hít phải bào tử nấm.
Giữ vệ sinh môi trường: Thường xuyên tẩy rửa những khu vực có nguy cơ nhiễm nấm bằng các dung dịch tẩy trùng.
Tăng cường hệ miễn dịch: Người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân HIV/AIDS cần được điều trị và kiểm soát tốt bệnh. Mọi người có thể tham khảo nhữngcách tăng cường đề kháng để giảm nguy cơ nhiễm nấm tồn tại trong môi trường sống.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Người thuộc nhóm có nguy cơ cao nên đi khám định kỳ để theo dõi và phát hiện sớm khi có các triệu chứng bất thường.

Vận động và tập thể dục tăng cường sức khỏe đề kháng

Tóm lại, tuyCryptococcus neoformanslà một loại vi nấm phổ biến trong tự nhiên nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bệnh nghiêm trọng, đặc biệt ở những người suy yếu miễn dịch. Cách phòng ngừa nhiễm nấm chủ yếu liên quan đến giữ vệ sinh ở môi trường sống. Bên cạnh đó, mọi người cần tăng cường hệ miễn dịch và kiểm tra sức khỏe định kỳ để hạn chế mắc bệnh. Chủ động phòng ngừa có thể giảm thiểu nguy cơ nhiễmCryptococcus neoformans, từ đó bảo vệ tốt hơn sức khỏe của bản thân và cộng đồng.

Xem thêm: Viêm màng não do lao hay do nguyên nhân nào khác nữa?

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcTrần Huỳnh Minh Nhật

Đã kiểm duyệt nội dung

Dược sĩ chuyên khoa Dược lý - Dược lâm sàng. Tốt nghiệp 2 trường đại học Mở và Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Có kinh nghiệm nghiên cứu về lĩnh vực sức khỏe, đạt được nhiều giải thưởng khoa học. Hiện là Dược sĩ chuyên môn phụ trách xây dựng nội dung và triển khai dự án đào tạo - Hội đồng chuyên môn tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:sốt rétbệnh truyền nhiễm

Các bài viết liên quan

Bị tay chân miệng ăn trứng gà được không? Lời giải đáp từ phía chuyên gia dinh dưỡng

Tay chân miệng bội nhiễm: Dấu hiệu cảnh báo, mức độ nguy hiểm và cách chăm sóc đúng cách

Bị tay chân miệng có ho không? Nguyên nhân và cách chăm sóc đúng cho trẻ bị ho

Bị zona có nổi hạch không? Giải đáp chuyên sâu từ chuyên gia y tế

Dấu hiệu trở nặng của tay chân miệng ở trẻ và cách chăm sóc đúng cách để phòng biến chứng

Tại sao bệnh não mô cầu có thể gây tử vong trong 24 giờ?

Mùa nào dễ nhiễm virus RSV? Biện pháp hạn chế nhiễm virus RSV

Triệu chứng nhiễm virus RSV ở người lớn là gì? Nhiễm virus RSV ở người lớn có nguy hiểm không?

Những đối tượng có nguy cơ cao nhiễm RSV và cách phòng ngừa

Tay chân miệng lây qua đường nào? Cách phòng tránh bệnh tay chân miệng