Hội chứng tiền đình: Phương pháp điều trị hiệu quả và chẩn đoán chính xác

Hội chứng rối loạn tiền đình hay bệnh rối loạn tiền đình với triệu chứng chính là chóng mặt rất phổ biến. Điều này khiến các hoạt động hàng ngày, làm việc và đi lại gặp nhiều khó khăn.

Mặc dù hầu hết các trường hợp mắc hội chứng tiền đình không nguy hiểm đến tính mạng nhưng chất lượng cuộc sống của người bệnh vẫn bị suy giảm.

Chức năng của hệ thống tiền đình đối con người

Chức năng chính của hệ thống tiền đình là giữ thăng bằng trong cơ thể đồng thời thực hiện các động tác như di chuyển, xoay người, cúi người,… được điều khiển bởi các nhóm dây thần kinh nằm trong não.

Vùng ngoại vi của hệ thống tiền đình là một phần của tai trong hoạt động như một thiết bị hướng dẫn gia tốc và quán tính thu nhỏ, liên tục báo cáo thông tin về các chuyển động và vị trí của đầu và cơ thể đến các trung tâm tích hợp nằm ở thân não, tiểu não và vỏ não.

Chức năng chính của hệ thống tiền đình là giữ thăng bằng trong cơ thể

Cách chẩn đoán hội chứng tiền đình chính xác

Cơ quan tiền đình bắt đầu ở tai trong, và dây thần kinh sọ số VIII đi vào nhân xám ở trung tâm não, tạo thành một hệ thống phức tạp. Vì vậy, việc đánh giá kỹ lưỡng vùng tai trong là điều không thể bỏ qua.

Các bác sĩ sử dụng thông tin từ bệnh sử của bệnh nhân và các cuộc kiểm tra liên tục và chỉ định xét nghiệm chẩn đoán để đánh giá chức năng của hệ thống tiền đình. Đồng thời, cũng cần loại trừ các nguyên nhân khác cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự.

Các xét nghiệm chẩn đoán hội chứng tiền đình được xây dựng từ các xét nghiệm về chức năng tiền đình, chẳng hạn như cử động mắt theo bản năng để đáp ứng với các kích thích của ốc tai.

Ngoài ra, việc theo dõi khuynh hướng quay đầu, dáng đi, tư thế của bệnh nhân cũng như khả năng tự cân bằng của cơ thể trong không gian cũng có thể chỉ ra rằng chóng mặt là do hội chứng trán có tính chất gia đình hoặc bất thường của các cơ quan khác.

Đồng thời, đo thính lực cũng là một thành phần của khám tiền đình vì dây thần kinh sọ thứ tám đảm nhiệm cả chức năng thính giác và tiền đình. Tuy nhiên, khi hai chức năng này đi vào trung tâm của não, chúng sẽ kết thúc trong các nhân xám khác nhau.

Theo đó, bất kỳ nguyên nhân nào gây ra hội chứng tiền đình cùng với việc suy giảm thính lực đều suy ra vị trí tiền đình ngoại biên. Đó là khi người bệnh bị rối loạn tiền đình và có dấu hiệu nghe kém, ù tai, nghe thấy tiếng động trong tai.

Ngoài việc thăm khám thông thường, chụp phim sọ não còn có vai trò trong chẩn đoán hội chứng tiền đình, đặc biệt là phát hiện các nguyên nhân của hội chứng tiền đình trung ương. Các phương tiện thường được chỉ định là chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp vi tính (CT).

Ngoài ra, cần thực hiện các xét nghiệm thông thường khác để đánh giá hoạt động của các hệ cơ quan khác hoặc phát hiện các nguyên nhân khác gây rối loạn thăng bằng: Công thức máu toàn bộ, hóa máu, xét nghiệm dị ứng, kiểm tra thị lực,...

Chụp phim sọ não còn có vai trò trong chẩn đoán hội chứng tiền đình

Phương pháp điều trị hội chứng tiền đạt hiệu quả

Điều trị chóng mặt, tình trạng mất thăng bằng do rối loạn chức năng tiền đình, phụ thuộc vào các triệu chứng, tiền sử bệnh và sức khỏe tổng thể của bạn. Ngoài ra, tránh bỏ qua khả năng hội chứng tiền đình có thể xảy ra như một tác dụng phụ của việc điều trị các bệnh lý khác.

Các phương thức điều trị hội chứng tiền đình bao gồm:

Chỉnh tư thế

Sử dụng các bài tập về đầu, cơ thể và mắt để điều chỉnh não nhận biết và xử lý các tín hiệu từ các hệ thống tiền đình và kết hợp chúng với thông tin cảm nhận hình ảnh và chiều sâu.

Định vị lại ốc tai

Đây là một hình thức điều trị chuyên biệt cho chứng chóng mặt tư thế kịch phát lành tính. Phương pháp điều trị này, thường được gọi là phương pháp điều trị Epley, bao gồm một loạt các cử động đầu và cơ thể liên tục để di chuyển sỏi ốc tai vào trong.

Phương pháp điều trị Epley gồm một loạt các cử động đầu và cơ thể liên tục để di chuyển sỏi ốc tai vào trong

Thay đổi lối sống

Nhiều người mắc bệnh Meniere, chóng mặt liên quan đến chứng đau nửa đầu, nhận thấy những thay đổi nhất định trong chế độ ăn uống sẽ rất hữu ích trong việc kiểm soát chóng mặt.

Ăn uống đủ chất dinh dưỡng sẽ rất hữu ích trong việc kiểm soát chóng mặt

Tăng cường giao tiếp xã hội

Các triệu chứng của hội chứng tiền đình đôi khi vô hình và không thể đoán trước, tác động tâm lý rất lớn. Vì vậy, người bệnh cần được hỗ trợ, tư vấn để thay đổi lối sống, tránh trầm cảm và lo lắng quá mức, nhất là khi bệnh thuyên giảm không như mong muốn.

Sử dụng thuốc

Việc sử dụng thuốc trong điều trị rối loạn tiền đình phụ thuộc vào tình trạng rối loạn chức năng của hệ thống tiền đình là sớm hay cấp tính (kéo dài đến 5 ngày) hoặc mãn tính (trên 5 ngày) mà dùng thuốc điều trị chóng mặt, giảm kích thích hoặc các thuốc an thần, chống nôn.

Đối với các bệnh do hội chứng tiền đình trung ương, việc kê đơn thuốc cần điều chỉnh phù hợp với các tổn thương ở não như tai biến mạch máu não, viêm não hay thoái hóa.

Việc sử dụng thuốc trong điều trị phụ thuộc vào tình trạng rối loạn chức năng của hệ thống tiền đình

Phẫu thuật

Khi các phương pháp y tế như mô tả ở trên không hiệu quả, phẫu thuật có thể được xem xét trong điều trị hội chứng tiền đình, được thực hiện tùy thuộc vào chẩn đoán và tình trạng thể chất của cá nhân.

Đối với hội chứng tiền đình ngoại biên, phẫu thuật nhằm mục đích điều chỉnh hoặc phá hủy để ổn định chức năng tai trong hoặc chặn đường truyền thông tin cảm giác từ tai trong lên não. Ngược lại, trong hội chứng tiền đình trung ương, can thiệp phẫu thuật có thể bị hạn chế do tổn thương thực thể của nhu mô não.

Tóm lại, hội chứng tiền đình tuy không nguy hại nhưng lại gây ra cảm giác chóng mặt rất khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Vì vậy, việc tìm hiểu hội chứng tiền đình là gì, phân loại hội chứng tiền đình và cách điều trị là cần thiết đối với mỗi gia đình.

Nga Linh