Chỉ số De Ritis là gì? Ý nghĩa lâm sàng của chỉ số De Ritis

Ý nghĩa lâm sàng của chỉ số De Ritis phản ánh sự biến đổi trong chức năng gan và có thể cung cấp thông tin quý giá về nhiều tình trạng bệnh lý liên quan đến gan. Khi tỷ số AST/ALT tăng cao hơn bình thường, điều này có thể chỉ ra sự tổn thương gan, như viêm gan, xơ gan hoặc tổn thương gan do rượu. Tuy nhiên nhiều người vẫn còn chưa hiểu rõ về chỉ số De Ritis là gì?

Chỉ số De Ritis là gì?

Chỉ số De Ritis còn được biết đến là tỷ lệ AST/ALT. Chỉ số AST/ALT là một công cụ quan trọng trong việc đánh giá tình trạng gan, đặc biệt là trong việc đánh giá mức độ viêm gan và xơ hóa gan. Enzyme ALT chủ yếu được tìm thấy trong gan, trong khi enzyme AST không chỉ tồn tại ở gan mà còn ở các cơ quan khác như cơ, tim, thận, não, và hồng cầu. Trong tế bào gan, ALT chỉ tồn tại trong phần dịch bào, trong khi AST có mặt cả trong dịch bào và các ty thể của tế bào gan.

Sự giải phóng các enzyme AST và ALT từ tế bào gan vào huyết thanh xảy ra khi có tổn thương màng tế bào. Trong trường hợp hoại tử tế bào, AST ty thể được giải phóng nhiều hơn vào huyết thanh so với AST dịch bào, dẫn đến tỷ số AST/ALT tăng lên.

Điều quan trọng cần lưu ý là sự thay đổi tỷ số AST/ALT trong các tình trạng bệnh lý khác nhau. Trong một số bệnh lý như viêm gan do virus, viêm gan mạn, gan nhiễm mỡ, tỷ số AST/ALT có thể giảm xuống dưới 1,0. Trong khi đó, trong các bệnh lý như viêm gan do rượu, xơ hóa gan, bệnh gan ứ đồng (Wilson), tổn thương cơ, tập luyện quá sức, tan máu tỷ số AST/ALT thường tăng lên. Điều này phản ánh sự khác biệt về tỷ lệ tăng của enzyme AST và ALT trong huyết thanh ở các bệnh lý gan khác nhau.

Chỉ số AST/ALT là một công cụ quan trọng trong việc đánh giá tình trạng gan

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số De Ritis lớn hơn 1

Sự biến đổi của tỷ số AST/ALT trong các bệnh lý phụ thuộc vào sự thay đổi của hoạt độ AST và ALT, tỷ lệ này phản ánh mức độ tổn thương mô bị bệnh, sự tổn thương màng tế bào hay hoại tử tế bào, và giai đoạn của bệnh.

Trong các trường hợp bệnh gan do rượu, hoạt độ AST và ALT thường tăng lên, và tỷ số AST/ALT thường lớn hơn 1,0. Một nghiên cứu trên bệnh nhân bị bệnh gan do rượu ở các mức độ khác nhau, bao gồm người đã cai rượu, người đang nghiện rượu và người bị xơ gan do rượu, đã chỉ ra rằng trong các trường hợp này, AST và ALT đều tăng, nhưng AST thường tăng nhiều hơn, dẫn đến tỷ số AST/ALT lớn hơn 1,0.

Ở bệnh nhân mắc bệnh xơ gan, không phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra, hoạt độ AST và ALT thường tăng lên và tỷ số AST/ALT cũng thường lớn hơn 1,0. Trong trường hợp xơ gan không do rượu (non-alcoholic cirrhosis), tỷ số AST/ALT thường lớn hơn 2,0.

Bệnh Wilson là một bệnh ứ đồng trong gan có thể dẫn đến tổn thương gan. Trong bệnh này, hoạt độ AST tăng lên nhiều hơn so với ALT, dẫn đến tỷ số AST/ALT lớn hơn 2,0.

Nhiều bệnh như bệnh ứ mật, viêm gan tự miễn và bệnh tắc động mạch ngoại biên cũng có thể làm tăng hoạt độ AST nhiều hơn so với ALT, dẫn đến tỷ số AST/ALT lớn hơn 1,0. Trong bệnh tắc động mạch ngoại biên, mức độ nghiêm trọng của bệnh có thể được đánh giá dựa trên tỷ số AST/ALT, với giá trị cắt là 1,67.

Các bệnh viêm gan do bia rượu thường có chỉ số De Ritis lớn hơn 1

Các bệnh có chỉ số De Ritis bé hơn 1

Trong các bệnh như viêm gan do virus, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) và nhiễm độc gan do acetaminophen (acetaminophen poisoning), tỷ số AST/ALT thường dưới 1,0.

Trong viêm gan virus cấp như viêm gan B và C, tỷ số này thường dao động từ 0,5 đến 0,7. Trong trường hợp viêm gan B mạn, tỷ số AST/ALT cũng thường dưới 1,0, nhưng có thể tăng lên khi bệnh tiến triển thành xơ gan. Trong viêm gan C mạn, tỷ số AST/ALT có thể cao hơn ở những bệnh nhân có xơ gan so với những người không có xơ gan, đặc biệt là khi viêm gan đã tiến triển thành xơ gan.

Trong bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), hoạt độ AST và ALT có thể tăng nhẹ so với những người khỏe mạnh, và tỷ số AST/ALT thường dưới 1,0. Điều này đối lập với bệnh gan nhiễm mỡ do rượu (AFLD), nơi hoạt độ AST và ALT thường tăng cao hơn và tỷ số AST/ALT có thể lớn hơn 1,0.

Trong nghiên cứu trên 190 bệnh nhân nhiễm độc thuốc giảm đau acetaminophen (paracetamol), bao gồm 142 bệnh nhân đến bệnh viện kịp thời và 48 bệnh nhân đến muộn, nghiên cứu này đã chỉ ra sự thay đổi của hoạt độ AST, ALT và tỷ số AST/ALT theo thời gian trong quá trình nhiễm độc acetaminophen.

Bệnh gan nhiễm mỡ có chỉ số De Risit lớn hơn 1

Chỉ số De Ritis là một yếu tố quan trọng được sử dụng trong chẩn đoán bệnh lý gan, cung cấp thông tin về mức độ tổn thương và sự biến đổi của mô gan. Sự tăng hay giảm của tỷ số này có thể phản ánh sự thay đổi trong hoạt động của các enzyme AST và ALT, phụ thuộc vào loại bệnh và giai đoạn của nó.