Báo cáo của WHO nhấn mạnh vai trò của vắc-xin trong việc giảm sử dụng kháng sinh

Kháng kháng sinh đang trở thành một thách thức toàn cầu, đe dọa tính mạng của hàng triệu người mỗi năm. Tuy nhiên, báo cáo của WHO nhấn mạnh vai trò của vắc-xin trong việc giảm sử dụng kháng sinh, từ đó hạn chế sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc. Cùng tìm hiểu thông tin này qua bài viết dưới đây.

Báo cáo của WHO nhấn mạnh vai trò của vắc-xin trong việc giảm sử dụng kháng sinh

Một báo cáo mới của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy rằng các vắc-xin chống lại 24 mầm bệnh có thể giúp giảm số lượng kháng sinh cần thiết lên đến 22% hoặc 2.5 tỷ liều dùng hàng ngày trên toàn cầu mỗi năm, hỗ trợ các nỗ lực toàn cầu trong việc giải quyết tình trạng kháng kháng sinh (AMR). Một số loại vắc-xin này đã có sẵn nhưng chưa được sử dụng, trong khi các loại khác cần được phát triển và đưa ra thị trường càng sớm càng tốt.

Kháng kháng sinh đang trở thành thách thức lớn trong ngành y tế

Kháng thuốc (AMR) xảy ra khi vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng không còn phản ứng với các loại thuốc kháng khuẩn, khiến con người bệnh nặng hơn và tăng nguy cơ tử vong cũng như sự lây lan của các bệnh nhiễm trùng khó điều trị. AMR chủ yếu bị thúc đẩy bởi việc lạm dụng và sử dụng sai các loại thuốc kháng sinh, đồng thời, nhiều người trên thế giới không có đủ khả năng tiếp cận với các loại thuốc kháng sinh thiết yếu. Mỗi năm, gần 5 triệu ca tử vong trên toàn cầu có liên quan đến AMR.

Vắc-xin là một phần thiết yếu trong việc giảm AMR, vì có tác dụng ngăn ngừa nhiễm trùng, giảm việc sử dụng và lạm dụng kháng sinh, cũng như làm chậm quá trình xuất hiện và lan rộng của các mầm bệnh kháng thuốc.

Báo cáo mới này mở rộng trên một nghiên cứu của WHO được công bố trên tạp chí BMJ Global Health vào năm ngoái. Nó ước tính rằng các vắc-xin hiện đang được sử dụng chống lại phế cầu khuẩn (pneumococcus pneumonia), Haemophilus influenzae loại B (Hib, vi khuẩn gây viêm phổi và viêm màng não) và thương hàn có thể ngăn chặn đến 106.000 ca tử vong liên quan đến AMR mỗi năm. Ngoài ra, 543.000 ca tử vong liên quan đến AMR có thể được ngăn chặn hàng năm khi các vắc-xin mới chống lại bệnh lao (TB) và Klebsiella pneumoniae được phát triển và triển khai trên toàn cầu. Hiện tại, các vắc-xin mới chống lại bệnh lao đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, trong khi một loại vắc-xin chống lại Klebsiella pneumoniae đang trong giai đoạn phát triển ban đầu.

Giải quyết tình trạng kháng thuốc bắt đầu từ việc ngăn ngừa nhiễm trùng, và vắc-xin là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất để làm điều này. "Phòng bệnh hơn chữa bệnh và việc mở rộng tiếp cận các vắc-xin hiện có cũng như phát triển các vắc-xin mới cho các bệnh như lao là cực kỳ quan trọng để cứu sống và đảo ngược tình trạng AMR" - Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc WHO, nhấn mạnh.

Vai trò quan trọng của vắc-xin trong việc phòng ngừa nhiễm trùng

Những người được tiêm vắc-xin có ít khả năng bị nhiễm trùng hơn và được bảo vệ khỏi các biến chứng từ nhiễm trùng thứ phát. Báo cáo đã phân tích tác động của các vắc-xin đã được cấp phép cũng như các vắc-xin đang trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Mỗi năm, các vắc-xin chống lại:

Streptococcus pneumoniae có thể giúp tiết kiệm 33 triệu liều kháng sinh nếu đạt được mục tiêu 90% trẻ em trên thế giới được tiêm chủng, cũng như đối với người lớn tuổi theo Mục tiêu Tiêm chủng 2030.
Thương hàn có thể tiết kiệm 45 triệu liều kháng sinh nếu việc triển khai vắc-xin được đẩy nhanh tại các quốc gia có gánh nặng bệnh cao.
Sốt rét do Plasmodium falciparum có thể tiết kiệm đến 25 triệu liều kháng sinh, thường bị lạm dụng trong điều trị sốt rét.
Bệnh lao có thể có tác động lớn nhất khi các vắc-xin được phát triển, giúp tiết kiệm từ 1.2 đến 1.9 tỷ liều kháng sinh – một phần đáng kể trong tổng số 11.3 tỷ liều được sử dụng hàng năm cho các bệnh được đề cập trong báo cáo này.

Báo cáo của WHO nhấn mạnh vai trò của vắc-xin trong việc giảm sử dụng kháng sinh

Vắc-xin có thể giảm thiểu đáng kể chi phí kinh tế khổng lồ của AMR

Trên toàn cầu, chi phí điều trị các mầm bệnh kháng thuốc được đánh giá trong báo cáo ước tính vào khoảng 730 tỷ USD mỗi năm. Nếu các vắc-xin chống lại tất cả các mầm bệnh được đánh giá có thể được triển khai, chúng có thể tiết kiệm một phần ba chi phí liên quan đến AMR tại bệnh viện.

Một cách tiếp cận toàn diện, lấy con người làm trung tâm được áp dụng trên toàn bộ hệ thống y tế là cần thiết để phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị nhiễm trùng. Cách tiếp cận này công nhận rằng tiêm chủng là cốt lõi để ngăn chặn AMR và có hiệu quả đặc biệt khi được kết hợp với các can thiệp khác.

Nếu vắc-xin chống lại các mầm bệnh kháng thuốc thành công sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí y tế

Tại Hội nghị Cấp cao lần thứ 79 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc về AMR vào ngày 26 tháng 9, các nhà lãnh đạo thế giới đã thông qua một tuyên bố chính trị cam kết thực hiện một loạt các mục tiêu và hành động rõ ràng, bao gồm giảm 10% số ca tử vong liên quan đến AMR mỗi năm vào năm 2030 trong số 4.95 triệu ca tử vong do vi khuẩn AMR gây ra hàng năm. Tuyên bố nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp cận với vắc-xin, thuốc men, phương pháp điều trị và chẩn đoán, đồng thời kêu gọi các cơ chế tài chính và ưu đãi để thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới và phát triển trong việc giải quyết AMR.

Báo cáo của WHO nhấn mạnh vai trò của vắc-xin trong việc giảm sử dụng kháng sinh đã mở ra một hướng đi mới trong cuộc chiến chống lại kháng kháng sinh. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển vắc-xin mới, cùng với việc tăng cường tiêm chủng, là những giải pháp thiết yếu để bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước mối đe dọa của vi khuẩn kháng thuốc.