Tư vấn: Bướu cổ lành tính có nên mổ không?

Việc đưa ra phương án điều trị bướu cổ còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Nhưng riêng với bệnh bướu cổ lành tính có nên mổ không để khỏi bệnh hoàn toàn?

Bệnh bướu cổ dù phổ biến nhưng đa số chỉ là bướu cổ lành tính, vì vậy rất ít trường hợp cần phải phẫu thuật. Thế nhưng nhiều bệnh nhân thắc mắc bệnh bướu cổ lành tính có nên mổ không để có thể ngưng dùng thuốc hoàn toàn.

Khái quát về bệnh bướu cổ

Bướu cổ là căn bệnh mà tuyến giáp phát triển to hơn so với bình thường. Các thống kê cho thấy tỷ lệ mắc bệnh bướu cổ hiện nay nằm trong khoảng 4-7% dân số và phổ biến nhất ở phụ nữ từ 20 đến 40 tuổi.

Bệnh bướu cổ được chia thành bướu cổ lành tính và ác tính.

Nguyên nhân gây ra bệnh bướu cổ hầu như là do cơ thể thiếu lượng I ốt cần thiết thông qua thức ăn. Khi đó tuyến giáp không nhận được đủ I ốt để sản xuất đủ hormon cho cơ thể. Để bù đắp cho lượng hormon thiếu hụt này, tuyến giáp phải tăng lên về kích thước, ngày càng phình to ra và tạo thành khối bướu ở cổ.

Ngoài nguyên nhân thiếu I ốt, bướu cổ còn xảy ra do di truyền hay phơi nhiễm phóng xạ, hoặc xuất hiện sau phẫu thuật tuyến giáp,..

Có những dạng bướu cổ nào

Có nhiều dạng bệnh bướu cổ khác nhau bởi sự phát triển bướu ở mỗi người. Nhưng về cơ bản có thể phân chia thành bướu cổ lành tính và bướu cổ ác tính:

Bướu cổ lành tính là những khối bướu chứa chất rắn hoặc lỏng hình thành trong tuyến giáp. Rất may là trường hợp này chiếm tới 95% tỉ lệ người mắc bướu cổ, bao gồm viêm tuyến giáp, u dạng tuyến, bướu giáp đa nhân và u nang tuyến giáp. Vì không mang lại nhiều triệu chứng mệt mỏi như bướu cổ ác tính, nên bệnh nhân thường băn khoăn bướu cổ lành tính có nên mổ không, hay bướu cổ lành tính có nguy hiểm không khi để lâu.

Là trường hợp bệnh nghiêm trọng hơn với các triệu chứng mắt lồi, tính tình nóng nảy, khó ngủ, tim đập nhanh và sụt cân. Bệnh bướu cổ ác tính chỉ chiếm 5% còn lại nhưng rất khó trị và mất khá nhiều thời gian.

Hiện nay để chẩn đoán được bướu cổ lành hay ác tính, bệnh nhân sẽ được làm xét nghiệm chọc hút kim nhỏ (FNA) với độ chính xác khá cao, vì biểu hiện bên ngoài của bướu cổ lành tính hay ác tính khá giống nhau. Phương pháp xét nghiệm này sẽ dùng kim nhỏ để chọc hút lấy tế bào, quan sát dưới kính hiển vi về cách sắp xếp của tế bào mà xác định bướu lành hay ác tính.

Bướu cổ lành tính có nên mổ không

Chờ đợi bướu tự khỏi: Một số bệnh nhân khi phát hiện bướu cổ lành tính được bác sĩ gợi ý về việc theo dõi và đánh giá định kì mà không cần chữa trị gì thêm. Tuy nhiên bệnh nhân phải nghiêm túc tuân thủ theo lịch tái khám đều đặn. Khi đó, việc xét nghiệm sinh thiết lại hay điều trị bằng thuốc có thể được tiến hành nếu khối bướu phát triển thêm về kích thước.

Uống thuốc kháng giáp: Hiện nay bệnh nhân bướu cổ lành tính có thể sử dụng thuốc kháng giáp để điều trị. Thuốc này được chia làm 2 loại. Một loại dùng để ức chế quá trình tổng hợp hormon bằng cách ngăn cản enzym xúc tác trong phản ứng này. Loại còn lại có công dụng giảm hormon tuyến giáp trong máu.

Phẫu thuật: Bướu cổ lành tính tuy không quá nguy hiểm nhưng trong một vài trường hợp vẫn được chỉ định phẫu thuật. Đó là khi bướu quá lớn gây ra tình trạng nuốt nghẹn hoặc khó thở, co thắt đường hô hấp, thực quản và mạch máu.

Vậy bướu cổ lành tính có nên mổ không nếu muốn khỏi hẳn?

Với nền y học ngày càng hiện đại, các bác sĩ luôn đưa ra câu trả lời là không nếu bệnh nhân thắc mắc bướu cổ lành tính có nên mổ không. Kể cả bướu cổ đa nhân lành tính cũng chỉ nên mổ khi điều trị nội khoa không hiệu quả, tái đi tái lại, bướu quá lớn, hay cơ địa dị ứng với thuốc kháng giáp.

Nguyên nhân chính khiến các bác sĩ từ chối khi bệnh nhân băn khoăn bị bướu cổ lành tính có nên mổ không là do sau phẫu thuật, bệnh vẫn có thể tái phát trở lại. Nhu cầu cơ thể vẫn luôn đòi hỏi lượng hormon bù đắp cho sự thiếu hụt. Vì vậy mà sau khi bị cắt đi, tuyến giáp vẫn được tái tạo lại hình thành khối u mới. Hơn nữa, việc phẫu thuật cũng rất khó để tìm ra và loại bỏ hết tất cả các u nhỏ.

Vì vậy bệnh nhân bướu cổ không cần băn khoăn bướu cổ lành tính có nên phẫu thuật hay không nếu các biện pháp điều trị nội khoa vẫn phát huy tác dụng ổn định. Sau khi phẫu thuật, bệnh nhân có khi phải phụ thuộc vào thuốc hormon tuyến giáp đến suốt đời. Mà quá trình dùng thuốc này lâu dài có thể gây biến chứng về sau như loãng xương, thiếu máu cơ tim cục bộ,...

Vì hệ lụy sau phẫu thuật khá nhiều, nên bệnh nhân cần đến các cơ sở xét nghiệm sinh thiết có thể tin tưởng về chuyên môn. Chỉ khi nào xác định bướu cổ ác tính thì bệnh nhân mới nên tiến hành phẫu thuật.

Bướu cổ lành tính có nên mổ không? Khi nào mổ?

Thực tế, không phải chỉ vì hậu phẫu thuật tuyến giáp vẫn phải dùng thuốc mà người bệnh bướu cổ từ chối chỉ định phẫu thuật từ bác sĩ. Bởi vẫn có những trường hợp bướu cổ lành tính cần phải mổ như sau:

Bướu cổ lành tính nhưng chèn ép nhiều gây khó thở và khó nuốt, mất thẩm mỹ cho người bệnh nhiều tự ti.

Bướu cổ lành tính nhưng gây rối loạn chức năng tuyến giáp (loại cường giáp).

Bướu cổ có thể nang to lên nhanh chóng, chứa máu.

Khi bướu chìm sau xương ức của bệnh nhân, chèn ép các cơ quan trung thất hay đe dọa vỡ bướu.

Bướu cổ lành tính có nên mổ không cần tham khảo ý kiến bác sĩ.

Tóm lại, việc bướu cổ lành tính có nên mổ không tốt nhất cần được nghe tư vấn từ bác sĩ. Không nên tự ý đề xuất mổ, hay từ chối mổ khi được chỉ định, vì các kết quả xét nghiệm chính là cơ sở đầy đủ nhất để quyết định việc phẫu thuật có thật sự cần thiết để giữ an toàn cho bệnh nhân bướu cổ hết mức có thể, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra. Bệnh nhân bướu cổ lành tính nên tuân theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, cũng như chú ý xem bệnh bướu cổ nên ăn gì và kiêng gì để có kết quả điều trị tốt nhất.

Quỳnh Trang