Cây xô thơm là gì? Công dụng tuyệt vời và cách sử dụng hiệu quả

Cây xô thơm thực chất là một loại rau gia vị, đồng thời cũng là một loại thảo dược được sử dụng từ thời Hy Lạp cổ đại. Ngày nay, có rất nhiều gia đình trồng loại thảo mộc để sử dụng hàng ngày. Nhưng vẫn có một số người không biết, đây là cây gì, mang lại công dụng như thế nào và cách sử dụng ra sao để mang lại hiệu quả tốt nhất?

Cây xô thơm là gì?

Xô thơm còn được gọi là xôn, hoa xôn, là loài thực vật có hoa và được Carolus Linnaeus miêu tả khoa học lần đầu tiên vào năm 1753, với tên khoa học là Salvia officinalis, thuộc họ Hoa môi. Cây mang màu xanh, xám, đôi khi lại có màu tím, thân phủ đầy lông và sở hữu một mùi rất đặc trưng.

Cây xô thơm

Xuất phát từ vùng Địa Trung Hải, cây xô thơm được biết đến là loại thảo dược có hương vị nồng ấm, pha chút đắng và man mát. Vì thế, từ xa xưa, nó đã được con người đánh giá là thảo mộc quý hiếm, có tác dụng chữa bệnh. Thậm chí, có một số người tin rằng, loài cây này còn có thể kéo dài tuổi thọ. Không những vậy, nó còn “vinh dự” được sử dụng làm hương liệu cho nhiều nền ẩm thực của một số nước.

Sau này, xô thơm đã được trồng rộng rãi hơn ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Công dụng của cây xô thơm đối với sức khỏe con người

Như đã nói, xô thơm chính là loài thảo mộc quý hiếm, mang lại rất nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe của con người. Đó chính là:

Tăng cường nhận thức và trí nhớ

Thử nghiệm trong phòng thí nghiệm đã cho thấy, các loại tinh dầu được chiết xuất từ cây xô thơm có khả năng ức chế 46% AChE (gây suy giảm chất dẫn truyền thần kinh). Đồng thời, chiết xuất thảo dược của nó cũng có thể bảo vệ các tế bào não khỏi tác động của sự tích tụ cholesterol và viêm (tiểu thể amyloid – β).

Chống lão hóa

Theo nhiều nghiên cứu, xô thơm có chứa hợp chất Sclareol, có khả năng ức chế tổn thương do tia UVB gây ra cho làn da. Từ đó, giúp phục hồi độ dày biểu bì và cải thiện nếp nhăn bằng cách tăng cường sự tăng sinh tế bào.

Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

Trà của cây xô thơm có tác dụng giống như Metformin - một thành phần góp mặt trong loại thuốc trị bệnh tiểu đường. Do đó, nó được sử dụng như một phương thuốc truyền thống để chống lại tiểu đường ở nhiều quốc gia.

Giảm nguy cơ ung thư

Nhiều nhà nghiên cứu đã tìm thấy Acid Ursolic trong xô thơm, có thể ngăn chặn một cách hiệu quả sự xâm lấn, di căn và xâm chiếm của các tế bào ung thư hắc tố ác tính. Các Diterpenoids, Sesquiterpen… được phân lập từ rễ của loài thảo dược này, cho thấy tác dụng chống ung thư trên các tế bào ung thu thư gan và ruột kết.

Cải thiện sức khỏe răng miệng

Ít ai biết rằng, xô thơm hoàn toàn có thể bảo vệ răng hiệu quả khỏi các rối loạn nha khoa cấp tính và mãn tính, ở cả trẻ em lẫn người lớn. Nhờ công dụng kháng khuẩn và ức chế được sự phát triển của một số vi khuẩn làm hỏng thực phẩm, bao gồm Enterobacter cloacae và Bacillus subtilis.

Cây xô thơm có rất nhiều công dụng

Cách sử dụng cây xô thơm tốt cho sức khỏe

Nhờ sở hữu hương vị và mùi thơm đặc trưng, cây xô thơm còn được sử dụng làm hương vị cho nhiều món ăn của nền ẩm thực một số quốc gia trên thế giới. Với loại thảo dược quý hiếm này, các bạn có thể sử dụng theo nhiều cần khác nhau như:

Khi chế biến món ăn, bạn có thể vò nát lá xô thơm và cho vào giai đoạn cuối cùng. Đồng thời, cũng có thể thêm vào công thức nước sốt, bơ hỗn hợp, bánh mì, bánh ngọt để tăng hương vị. Ngoài ra, có thể cho lá xô thơm tươi vào trà, cocktail…

Ở Ý, lá xô thơm còn được sử dụng để tạo mùi thơm cho nước sốt cà chua đậm đà cũng như các món mì ống. Còn tại Pháp, loài cây này được dùng để chế biến xúc xích kết hợp với một số nguyên liệu khác như húng quế, lá nguyệt quế, mùi tây… Tại Canada và Hoa Kỳ, cây xô thơm trở thành nguyên liệu của món nhồi truyền thống - món gà tây.

Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng cây xô thơm

Như đã nói, cây xô thơm sở hữu vô vàn những công dụng tuyệt vời đối với sức khỏe của con người. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn một số tác dụng phụ, mặc dù hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra đối với một số người. Vì vậy, khi sử dụng xô thơm, các bạn cần lưu ý:

Hạn chế dùng loại thảo dược này cho những người có tiền sử động kinh, co giật vì sẽ tăng nguy cơ tái phát.

Không nên dùng xô thơm 15 ngày trước khi thực hiện phẫu thuật.

Không sử dụng xô thơm kết hợp với thuốc hạ huyết áp, bởi nó sẽ khiến huyết áp bị hạ đột ngột, gây chóng mặt, đổ mồ hôi, khó chịu.

Người bị suy gan, suy thận cũng không nên dùng lá xô thơm, vì có khả năng làm bệnh nặng hơn.

Đối với những người mắc bệnh về nội tiết tố, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thảo dược này. Bởi xô thơm có thể làm rối loạn hormone, đặc biệt là hormone estrogen - gây nên bệnh lý ung thư nghiêm trọng ở phụ nữ.

Phụ nữ mang thai nếu dùng lá xô thơm, có thể dẫn đến sảy thai. Phụ nữ đang cho con bú cũng không nên sử dụng lá của loài cây này, vì sẽ giảm tiết sữa.

Lưu ý khi sử dụng xô thơm

Trên đây là tất tần tật những thông tin giới thiệu chi tiết về cây xô thơm cũng như tác dụng tuyệt vời và cách sử dụng của nó đối với sức khỏe con người. Mong rằng, từ đó, bạn sẽ có thêm thật nhiều kiến thức hữu ích và thú vị để chăm sóc sức khỏe tốt nhất.

Phiến Trần