Bụi siêu mịn là gì? Tác hại và cách phòng tránh đối với sức khoẻ

Bụi siêu mịn hay bụi PM 1.0 có dạng hạt lỏng hoặc rắn lơ lửng ngoài môi trường, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe khi xâm nhập vào cơ thể con người. Hãy cùng nhà thuốc Long Châu tìm hiểu những tác hại của bụi siêu mịn cũng như cách phòng tránh chúng một cách hiệu quả nhất nhé!

Bụi siêu mịn là gì?

Bụi siêu mịn hay còn gọi là bụi PM 1.0 là những hạt bụi dạng rắn hoặc lỏng trôi nổi trong không khí. Các nhà khoa học sử dụng chỉ số PM 10, PM 2.5, PM 1.0 để quy định tiêu chuẩn cho các hạt bụi dạng rắn hay lỏng lơ lửng trong 1 mét khối không khí. Bụi siêu mịn PM 1.0 có thể được hiểu như sau:

PM là chữ viết tắt của từ tiếng Anh: Particulate Matter, dịch sang tiếng Việt là vật chất dạng hạt (lỏng hoặc rắn).

Chỉ số 1.0 là kích thước của các vật chất dạng hạt có đường kính không quá 1 micromet (kí hiệu là μm, 1μm bằng 1/ 1.000.000 m).

Tương tự, ký hiệu PM 10 hay PM 2.5 là chỉ những hạt bụi có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 10 μm hay 2,5 μm.

Hạt bụi càng có kích thước nhỏ, càng mịn thì càng dễ xâm nhập sâu vào hệ thống hô hấp và gây ảnh hưởng đến cấu trúc ADN. Hạt bụi siêu mịn PM 1.0 có thể vượt qua tất cả các hàng rào bảo vệ của hệ thống hô hấp, gây bít các vị trí diễn ra quá trình trao đổi oxy của phế nang và gây hại cho cấu trúc ADN.

Sự mất cân bằng O2 sẽ khiến các tế bào đang hoạt động bình thường bị hủy hoại và tác động xấu đến quá trình chuyển hóa vật chất hữu cơ của ADN. Những nguyên tố kim loại chuyển tiếp chứa trong thành phần hạt bụi siêu mịn như Cd, Cr, Ni hay chất aldehyde đều có thể gây cản trở cơ chế sửa sai của ADN và dẫn đến ung thư phổi.

Bụi siêu mịn nguy hiểm như thế nào?

Gây bệnh liên quan đến hô hấp

Bụi mịn khi đi vào trong phổi sẽ kết hợp với CO, SO2 hoặc NO2 trong cơ thể và ngăn cản sự gắn kết Oxy vào Hemoglobin, làm sụt giảm độ bão hòa oxy máu. Lượng oxy cung cấp đến các tế bào ít đi sẽ gây ra tình trạng dị ứng mắt, mũi, họng, ho, hắt hơi,... dẫn đến các bệnh nghiêm trọng khác về đường hô hấp và khiến cơ thể suy nhược. Ngoài ra, các chất độc hại trong bụi khi đi vào cơ thể cũng tăng nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) ở người.

Nhồi máu cơ tim

Bên cạnh bệnh liên quan đến hệ hô hấp, bụi mịn tấn công vào phế nang, đi qua vách ngăn khí - máu để xâm nhập vào hệ thống tuần hoàn và gây bệnh. Bụi siêu mịn tác động đến các chỗ tắc mạch bình thường khiến chúng vỡ ra, gây nghẽn mạch và dẫn đến hiện tượng nhồi máu cơ tim.

Ảnh hưởng đến thần kinh

Khi xâm nhập vào cơ thể, bụi siêu mịn cũng gây ảnh hưởng xấu đến hệ thống thần kinh. Tiếp xúc thời gian dài với không khí ô nhiễm khiến quá trình suy giảm nhận thức diễn ra nhanh hơn, các chức năng não bộ hoạt động kém hiệu quả, tăng nguy cơ mất trí nhớ, trầm cảm. Ngoài ra, tình trạng môi trường không sạch sẽ, quá nhiều khói bụi sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống và dần dần khiến tâm lý cũng thay đổi bất thường.

Bụi siêu mịn PM 1.0 còn được mệnh danh là "sát thủ thầm lặng" bởi chúng có thể làm tăng khả năng mắc rối loạn chức năng gan, đẩy nhanh tiến triển của xơ gan, gây kháng insulin và tăng biến chứng bệnh đái tháo đường.

Cách phòng tránh tác hại của bụi siêu mịn hiệu quả

Cách hữu hiệu nhất để phòng tránh các tác hại của bụi siêu mịn đến sức khỏe chính là hạn chế tiếp xúc với môi trường không khí ô nhiễm.

Sử dụng khẩu trang chuyên dụng ngăn bụi siêu mịn

Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp bảo vệ sức khỏe hô hấp cho gia đình thì Khẩu Trang Cao Cấp 5 Lớp Vg95 Kn95 là lựa chọn mà bạn không nên bỏ qua. Với kết cấu từ 5 lớp vải không dệt, sản phẩm đem lại công dụng ngăn ngừa đến 95% virus, vi khuẩn và bụi siêu mịn. Đệm xốp và nẹp mũi kim loại kép hoàn toàn không gây đau cho phần mũi, đem lại sự chắc chắn, ôm khít.

Thiết kế lớp Hot Air Cotton êm ái, nút chỉnh quai tai tiện lợi, chủ động điều chỉnh cho khẩu trang vừa với khuôn mặt nên không quá lỏng lẻo khi đeo mà vẫn đảm bảo độ thoáng khí. Khẩu Trang Cao Cấp 5 Lớp Vg95 Kn95 thích hợp để sử dụng ở mọi nơi, mọi lúc để ngăn ngừa bụi mịn, giọt bắn có nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh và bảo vệ hoàn hảo sức khỏe hệ hô hấp của người dùng.

Xây dựng chế độ sống lành mạnh

Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, có khẩu phần ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, nhiều vitamin và khoáng chất sẽ giúp bạn có sức đề kháng mạnh hơn, chống lại hiệu quả các tác động xấu của bụi siêu mịn đến cơ thể.

Lựa chọn nơi ở xanh sạch

Môi trường sống xanh sạch, thông thoáng sẽ hạn chế mật độ bụi siêu mịn giúp bạn có hệ thống hô hấp khỏe mạnh hơn. Đối với những đối tượng bắt buộc phải làm việc tại nơi ô nhiễm như xí nghiệp đan dệt, hầm mỏ, tiệm xăng dầu,... thì cần có đồ bảo hộ lao động đúng tiêu chuẩn.

Trên đây là những thông tin cần biết về bụi siêu mịn: Bản chất, các tác hại cũng như cách phòng tránh chúng hiệu quả. Hy vọng qua bài viết này, mỗi người đã trang bị cho mình đầy đủ kiến thức về loại bụi mịn nguy hiểm và có những biện pháp phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trong điều kiện môi trường ô nhiễm hiện nay.

Hoàng Trang

Nguồn tổng hợp.