Tuyến cận giáp là gì? Những chức năng quan trọng của tuyến cận giáp

Tuyến cận giáp bao gồm bốn tuyến nhỏ đặt phía sau tuyến giáp, đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương. Chúng đảm bảo kiểm soát chính xác mức độ canxi và phosphorus trong cơ thể. Các rối loạn như suy tuyến cận giáp và cường tuyến cận giáp thường xuất hiện khi có sự biến đổi về nồng độ canxi trong máu cùng quá trình chuyển hóa xương, biểu hiện tình trạng không cân đối về chức năng của tuyến cận giáp.

Tuyến cận giáp là thế nào?

Tuyến cận giáp là một phần của hệ thống nội tiết, gồm bốn tuyến nhỏ đặt phía sau tuyến giáp, có chức năng điều chỉnh mức canxi trong cơ thể. Vị trí nằm ở vùng cổ, tuyến cận giáp liên tục theo dõi và điều chỉnh nồng độ canxi trong máu.

Tuyến cận giáp hoạt động bằng cách sản xuất hormone parathyroid (PTH), giúp kiểm soát canxi không chỉ trong máu mà còn trong xương và khắp cơ thể. Canxi đóng vai trò quan trọng trong nhiều hệ thống cơ quan trong cơ thể con người. Kích thước của tuyến cận giáp thường nhỏ, tương đương với hạt gạo, đôi khi có thể lớn hơn như hạt đậu.

Nguồn cung cấp máu của tuyến cận giáp bao gồm cả lưu tĩnh mạch và lưu bạch huyết, đều được dẫn đến tuyến giáp. Các tuyến cận giáp có nguồn gốc từ lớp biểu mô của túi hầu thứ ba và thứ tư.

Hormone parathyroid (PTH) ảnh hưởng đáng kể đến các tế bào xương qua các cơ chế sau:

Điều chỉnh quá trình hấp thụ canxi từ chế độ ăn (bao gồm cả lượng canxi được đào thải qua thận và lượng canxi được tích tụ trong xương).
Tăng cường việc lưu trữ canxi trong xương và cung cấp canxi cho phần còn lại của cơ thể theo nhu cầu của tuyến cận giáp.
Kích thích sự hình thành hoạt động của vitamin D với tác dụng gia tăng quá trình hấp thụ canxi và phosphorus trong ruột.

Tuyến cận giáp là cơ quan quan trọng trong cơ thể con người

Chức năng quan trọng của tuyến cận giáp

Tuyến cận giáp đóng vai trò quan trọng trong hệ thống nội tiết với canxi được coi là một yếu tố không thể thiếu trong cuộc sống vì:

Cung cấp năng lượng cho hệ thống thần kinh: Canxi có chức năng quan trọng trong truyền tải xung điện dọc theo dây thần kinh, đảm bảo cơ thể có phương tiện để di chuyển xung điện một cách chính xác. Sự không ổn định về mức canxi có thể gắn liền với các triệu chứng phổ biến của các rối loạn tuyến giáp và tình trạng cao canxi như trầm cảm, mệt mỏi, yếu đuối và nhiều triệu chứng khác liên quan đến hệ thống thần kinh.
Cung cấp năng lượng cho hệ thống cơ bắp: Tương tự như dây thần kinh, cơ bắp sử dụng biến đổi mức độ canxi bên trong tế bào để cung cấp năng lượng cho quá trình co cơ. Sự không ổn định trong nồng độ canxi có thể dẫn đến tình trạng chuột rút cơ hoặc yếu đuối cơ bắp.
Cung cấp sức mạnh cho hệ thống xương: Canxi đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra xương chắc khỏe. Xương là hệ thống lưu trữ canxi mà cơ thể sử dụng để đảm bảo có nguồn cung canxi đủ.

Do đó, canxi đóng vai trò quan trọng và được kiểm soát chặt chẽ trong cơ thể và tuyến cận giáp là nguồn điều tiết duy nhất cho chất khoáng này. Không có cơ quan nào khác có khả năng điều chỉnh vai trò này. Nguyên nhân là hệ thống thần kinh của con người khác biệt so với các loài khác và canxi chính là nguồn cung điện quan trọng cho hệ thống thần kinh. Khi nồng độ canxi tăng lên, cơ thể sẽ trải qua các thay đổi về tâm trạng và nhiều triệu chứng thần kinh khác.

Nhiệm vụ độc đáo của tuyến cận giáp là điều chỉnh mức canxi trong cơ thể trong phạm vi hẹp để đảm bảo hoạt động bình thường của hệ thống thần kinh và cơ bắp. Tuyến cận giáp liên tục đo lường lượng canxi trong máu và nếu nồng độ canxi giảm xuống, nó sẽ tạo ra hormone tuyến cận giáp (PTH) để kích thích việc lấy canxi từ kho lưu trữ xương và đưa vào máu. Khi nồng độ canxi đạt mức đủ cao, tuyến cận giáp sẽ tự ngừng hoạt động và ngừng sản xuất hormone PTH.

Tuyến cận giáp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương

Các bệnh lý liên quan đến tuyến cận giáp phổ biến

Các bệnh liên quan đến tuyến cận giáp xuất phát từ sự giải phóng quá mức hoặc quá ít hormone PTH, ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách khác nhau. Dưới đây là những căn bệnh phổ biến nhất:

Bệnh cường tuyến cận giáp: Đặc trưng bởi sự dư thừa hormone PTH, bệnh cường tuyến cận giáp xuất hiện khi tuyến cận giáp tiếp tục tạo ra lượng lớn PTH ngay cả khi nồng độ canxi trong cơ thể là bình thường.
Suy tuyến cận giáp: Đây là tình trạng do sản xuất hormone PTH không đủ, dẫn đến giảm nồng độ canxi trong máu và tăng lượng phosphorus trong máu. Suy tuyến cận giáp thường xảy ra do tổn thương hoặc loại bỏ tuyến cận giáp trong quá trình phẫu thuật tuyến cận giáp hoặc tuyến giáp.
Loãng xương: Khi tuyến cận giáp hoạt động quá mức, nó tạo ra nhiều hormone PTH, khiến cho canxi liên tục được giải phóng từ xương vào máu. Hiện tượng này làm giảm mật độ xương và độ cứng của xương do thiếu hụt canxi.

Có nhiều căn bệnh liên quan đến tuyến cận giáp gây nguy hiểm cho bệnh nhân

Biện pháp phòng tránh bệnh về tuyến cận giáp

Phòng ngừa các bệnh liên quan đến tuyến cận giáp là việc quan trọng để duy trì sức khỏe toàn diện. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hữu ích:

Dinh dưỡng cân đối: Bảo đảm chế độ ăn giàu canxi và iodine như sò điệp, hải sản,cá hồi, rau xanh và thực phẩm giàu iodine như rong biển đều có thể giúp duy trì sức khỏe của tuyến cận giáp.
Kiểm soát stress: Stress có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều cơ quan trong đó có tuyến cận giáp. Thực hành các phương pháp giảm stress như yoga, thiền, hoạt động vận động có thể giúp duy trì sự cân bằng nội tiết.
Tập thể dục đều đặn: Hoạt động vận động thể chất đều đặn giúp cải thiện chức năng nội tiết và duy trì trọng lượng cơ thể ổn định. Điều này có thể giúp ngăn chặn sự biến đổi về nồng độ canxi trong cơ thể.
Kiểm tra định kỳ: Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm cả kiểm tra huyết áp, chức năng tuyến cận giáp, đường huyết. Nhận biết sớm các vấn đề này có thể giúp người bệnh bắt đầu điều trị kịp thời.
Tránh tiếp xúc với chất độc hại: Tránh tiếp xúc với các chất độc hại có thể gây hại cho tuyến cận giáp như hóa chất độc hại, thuốc lá và các chất ô nhiễm môi trường.

Người bệnh cần có chế độ ăn lành lạnh để phòng bệnh về tuyến cận giáp

Như vậy, Nhà thuốc Long Châu vừa chia sẻ kiến thức về chức năng của tuyến cận giáp cũng như các biện pháp phòng ngừa bệnh và duy trì sức khỏe. Hy vọng bài viết này sẽ giúp các bạn có thêm kinh nghiệm hữu ích để chăm sóc tốt hơn cho sức khỏe của mình.

Xem thêm:Ung thư tuyến cận giáp: Triệu chứng và cách điều trị

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh

Đã kiểm duyệt nội dung

Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Nội tiếtCơ thể người

Các bài viết liên quan

Bị đau xương ức khi mang thai: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

U nhú lành tính là gì? Phân loại và cách xử lý hiệu quả

Động mạch chày trước: Cấu tạo, chức năng và những bệnh lý thường gặp

Động mạch trụ: Cấu trúc giải phẫu, chức năng và các bệnh lý liên quan

Cấu tạo môi và vai trò đặc biệt trong cơ thể con người

Râu là gì? Ý nghĩa của sự hình thành râu trên cơ thể con người

Ngực căng đau: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Móng chân: Cấu tạo, chức năng và những vấn đề sức khỏe thường gặp

Tế bào Schwann​ là gì? Cấu trúc, chức năng và bệnh lý liên quan

Cơ ức đòn chũm là gì? Cách giãn cơ hiệu quả ngay tại nhà