Cách điều trị viêm màng não mủ đúng phác đồ

Viêm màng não mủ là một bệnh lý nguy hiểm, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Cách điều trị viêm màng não mủ không chỉ đòi hỏi sự can thiệp y tế nhanh chóng mà còn cần tuân thủ chặt chẽ các phác đồ kháng sinh phù hợp. Sự hiểu biết về bệnh lý này, cũng như các phương pháp điều trị và phòng ngừa, là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với trẻ em và những người có hệ miễn dịch yếu.

Viêm màng não mủ là bệnh gì? Biến chứng bệnh viêm màng não mủ

Viêm màng não mủ là tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng ảnh hưởng đến màng não và dịch não tủy, thường do tác nhân vi khuẩn gây ra. Bệnh diễn ra khi vi khuẩn xâm nhập vàtăng sinh trong dịch não tủy, dẫn đến tình trạng viêm và sản sinh mủ. Các tác nhân gây bệnh phổ biến bao gồm phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae), não mô cầu (Neisseria meningitidis), và Haemophilus influenzae týp b. Bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là những trẻ dưới 5 tuổi, nhưng mọi lứa tuổi đều có thể mắc phải.

Viêm màng não mủ thường do vi khuẩn gây ra

Thời gian ủ bệnh của viêm màng não mủ thường kéo dài từ 2 đến 10 ngày. Những triệu chứng ban đầu bao gồm sốt cao, đau đầu, nôn mửa, kích thích hoặc li bì. Đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh, triệu chứng có thể không rõ ràng và thường khó phát hiện hơn. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm màng não mủ có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như:

Tổn thương thần kinh: Viêm màng não mủ có thể gây tổn thương não, dẫn đến di chứng thần kinh vĩnh viễn như liệt, mất thính lực, rối loạn hành vi và cảm xúc.
Tràn dịch dưới màng cứng.
Não úng thủy.
Tử vong: Tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân viêm màng não mủ có thể dao động từ 15 - 20%, đặc biệt ở những trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu.

Do đó, việc nhận biết và can thiệp kịp thời là rất quan trọng để hạn chế những biến chứng nguy hiểm này.

Cách điều trị viêm màng não mủ đúng phác đồ

Điều trị viêm màng não mủ cần phải được tiến hành càng sớm càng tốt. Nguyên tắc điều trị bao gồm việc sử dụng kháng sinh hiệu quả nhằm tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh và điều trị hỗ trợ để giảm thiểu các triệu chứng và biến chứng. Dưới đây là các bước cơ bản trong phác đồ điều trị:

Chẩn đoán và lấy dịch não tủy

Khi bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ mắc viêm màng não mủ, bác sĩ sẽ thực hiện soi đáy mắt, chọc ống sống thắt lưng để lấy dịch não tủy. Dịch não tủy sẽ được phân tích để xác định nguyên nhân gây bệnh.

Nguyên tắc lựa chọn kháng sinh điều trị viêm màng não mủ

Lựa chọn kháng sinh trong phác đồ điều trị viêm màng não mủ là một quá trình quan trọng nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng. Dưới đây là những nguyên tắc cơ bản cần lưu ý:

Sớm và càng sớm càng tốt: Kháng sinh nên được sử dụng ngay khi có chẩn đoán viêm màng não mủ, bởi bệnh tiến triển nhanh và có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Hợp lý: Việc lựa chọn kháng sinh cần dựa vào dự đoán về loại vi khuẩn có khả năng gây bệnh, kết hợp với đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân.
Kháng sinh phải qua được hàng rào máu não: Không phải tất cả các kháng sinh đều có khả năng thâm nhập vào hệ thần kinh trung ương; do đó, cần chọn những loại thuốc có khả năng này.
Kháng sinh diệt khuẩn: Phải đảm bảo rằng kháng sinh đạt nồng độ diệt khuẩn trong dịch não tủy, và nên được dùng qua đường tĩnh mạch để đảm bảo hiệu quả tối ưu.
Lựa chọn kháng sinh ban đầu: Khi chưa có kết quả phân lập vi sinh, việc chọn kháng sinh thường dựa vào kinh nghiệm, lứa tuổi của bệnh nhân và các yếu tố nguy cơ khác để định hướng loại vi khuẩn gây bệnh.
Điều chỉnh kháng sinh dựa trên kết quả: Sau khi có kết quả phân lập vi sinh và kháng sinh đồ, cần xem xét lại để chọn kháng sinh đặc hiệu phù hợp.

Dưới đây là bảng phác đồ kháng sinh kinh nghiệm khi chưa có kết quả phân lập vi sinh:

Phác đồ kháng sinh kinh nghiệm khi chưa có kết quả phân lập vi sinh

Khi điều trị viêm màng não mủ, việc xác định liều lượng kháng sinh theo lứa tuổi và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân là rất quan trọng.

Dưới đây là bảng phác đồ kháng sinh khuyến cáo trên người bệnh viêm màng não có chức năng gan thận bình thường:

Phác đồ trên người bệnh viêm màng não có chức năng gan thận bình thường

Thời gian điều trị viêm màng não mủ bằng kháng sinh

Thời gian điều trị viêm màng não mủ bằng kháng sinh thường kéo dài từ 10 đến 14 ngày. Tuy nhiên, thời gian điều trị cụ thể có thể thay đổi tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể:

Não mô cầu: 7 ngày
Hib (Haemophilus influenzae type b): 10 ngày
Phế cầu (Streptococcus pneumoniae): 14 ngày
Các trực khuẩn và vi khuẩn kỵ khí Gram-âm, liên cầu, tụ cầu: 3 tuần

Có thể ngừng kháng sinh khi:

Protein dịch não tủy: 0.5 g/l
Tế bào dịch não tủy: chỉ còn 10 – 20 tế bào/ml

Ngoài điều trị bằng kháng sinh, các biện pháp hỗ trợ cũng rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho bệnh nhân, bao gồm:

Đặt sonde dạ dày: Để đảm bảo dinh dưỡng và hạn chế tình trạng nôn.
Truyền dịch: Đảm bảo cung cấp đủ dịch và điều chỉnh điện giải, cân bằng kiềm toan.
Chống co giật: Sử dụng Diazepam với liều 0.3 mg/kg/lần.
Dexamethasone: Đối với những trường hợp nặng, có thể dùng dexamethasone để làm giảm nhanh triệu chứng. Liều sử dụng là 0.4 mg/kg/24h, chia 4 lần, và chỉ nên dùng trong 4 – 5 ngày.

Sau khi dừng điều trị bằng kháng sinh, cần theo dõi chặt chẽ các nguy cơ, triệu chứng và biến chứng có thể xảy ra do viêm màng não, như:

Dày dính màng não;
Áp xe não;
Tràn mủ màng cứng;
Suy hô hấp;
Nhiễm trùng huyết.

Cần thực hiện các biện pháp vệ sinh thường xuyên để chống loét và ngăn ngừa các phản ứng xấu có thể xảy ra.

Tác dụng phụ khi điều trị viêm màng não mủ bằng kháng sinh

Viêm màng não mủ là một bệnh lý nghiêm trọng đòi hỏi phải điều trị bằng kháng sinh. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh kéo dài và không đúng cách có thể gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn, ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh.

Tác dụng phụ ngắn hạn:

Mệt mỏi: Quá trình điều trị kéo dài và việc cơ thể phải chống lại nhiễm trùng khiến người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, suy nhược.
Rối loạn giấc ngủ: Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
Rối loạn tiêu hóa: Chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy.
Thay đổi tâm trạng: Căng thẳng, lo âu, dễ cáu gắt.

Tác dụng phụ lâu dài:

Trong một số trường hợp, viêm màng não mủ có thể để lại những di chứng lâu dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, bao gồm:

Rối loạn thần kinh: Khó khăn trong việc tập trung, suy giảm trí nhớ, thay đổi tính cách.
Rối loạn cảm giác: Mất cảm giác hoặc giảm cảm giác ở một số vùng trên cơ thể.
Rối loạn vận động: Khó khăn trong việc đi lại, phối hợp các động tác.
Rối loạn thị giác và thính giác: Mờ mắt, giảm thị lực, ù tai, giảm thính lực.

Mắt mờ, giảm thị lực là tác dụng phụ khi điều trị viêm màng não mủ bằng kháng sinh

Phòng ngừa bệnh viêm màng não mủ

Phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi bệnh viêm màng não mủ. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả:

Tiêm vắc xin

Tiêm vắc xin là cách chủ động nhất để ngăn ngừa viêm màng não do các tác nhân gây bệnh. Các loại vắc xin quan trọng bao gồm:

Vắc xin 6 trong 1 hoặc 5 trong 1: Phòng các bệnh như ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, viêm phổi và viêm màng não do Hib.
Vắc xin phế cầu: Phòng viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa do phế cầu khuẩn.
Vắc xin não mô cầu: Phòng viêm màng não do não mô cầu.

Vệ sinh cá nhân

Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống là yếu tố quan trọng trong việc phòng ngừa lây lan vi khuẩn. Một số biện pháp bao gồm:

Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch.
Súc miệng và họng bằng dung dịch sát khuẩn.
Duy trì môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ.

Nhận diện và điều trị sớm

Đối với những người có triệu chứng nghi ngờ mắc viêm màng não mủ, cần đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm có thể giúp ngăn chặn bệnh tiến triển và giảm nguy cơ biến chứng.

Thông tin cộng đồng

Cung cấp thông tin về bệnh viêm màng não mủ cho cộng đồng là một trong những cách hiệu quả để nâng cao nhận thức. Những buổi tuyên truyền về các triệu chứng, cách phòng ngừa và tầm quan trọng của tiêm vắc xin sẽ giúp mọi người chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe.

Viêm màng não mủ là một bệnh lý nghiêm trọng, đòi hỏi sự can thiệp kịp thời và chính xác. Cách điều trị viêm màng não mủ không chỉ phụ thuộc vào việc sử dụng kháng sinh đúng phác đồ mà còn liên quan chặt chẽ đến việc phát hiện sớm triệu chứng và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Đặc biệt, việc tiêm phòng vắc xin là một trong những cách thức quan trọng nhất để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Chúng ta cần nâng cao ý thức về sức khỏe và chủ động trong việc phòng ngừa để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi căn bệnh nguy hiểm này.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp các vắc xin viêm màng não chính hãng, chất lượng với giá dao động từ 1.360.000 đồng đến 1.700.000 đồng (Giá bán lẻ mang tính tham khảo, có thể thay đổi theo thời điểm). Với những ưu điểm như tiêm nhẹ - ít đau, vắc xin chính hãng - đa chủng loại, giá tốt, hệ thống lưu trữ đạt chuẩn GSP, Long Châu là điểm đến đáng tin cậy cho quý khách hàng mỗi khi có nhu cầu về tiêm chủng. Đừng ngần ngại, hãy gọi ngay Hotline 1800 6928 để được hỗ trợ và đặt lịch tiêm nhanh chóng!

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Bác sĩPhan Thị Mỹ Dương

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp ngành Y học Dự phòng tại Đại Học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, có kinh nghiệm nghiên cứu khoa học. Với phương châm phòng bệnh hơn chữa bệnh, mong muốn mang đến nhiều thông tin kiến thức y khoa để mọi người được nâng cao sức khỏe và chủ động phòng bệnh.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:viêm nãoviêm màng não

Các bài viết liên quan

Viêm màng não do Hib: Triệu chứng và phương pháp điều trị hiệu quả

Vắc xin viêm màng não: Các loại vắc xin, tác dụng, giá tiêm và lịch tiêm

Viêm màng não điều trị bao lâu​? Yếu tố quyết định thời gian hồi phục

Viêm màng não mủ ở người lớn là gì? Nguyên nhân và cách phòng bệnh

Cách điều trị viêm màng não: Những điều cần biết

Lịch trình vắc xin Quimi-Hib tiêm mấy mũi? Lưu ý cha mẹ nên biết khi cho con tiêm phòng

Vắc xin Menactra tiêm mấy mũi và lịch tiêm như thế nào?

Vắc xin Menactra giá bao nhiêu? Một số thông tin cần lưu ý về vắc xin Menactra

Lịch tiêm nhắc đúng chuẩn vắc xin viêm não Nhật Bản cho bé mà ba mẹ thường quên

Triệu chứng tử ban trong viêm màng não mô cầu và một số thông tin cần biết