Nuôi cấy và phân lập thành công virus Corona tại Việt Nam

Vào ngày 7/2/2020 vừa qua, Việt Nam công bố đã nuôi cấy và phân lập thành công chủng virus Corona gây bệnh viêm phổi mới. Việc làm này giúp mở ra cơ hội tìm ra phương pháp phòng và chữa bệnh hiệu quả.

Quá trình nuôi cấy và phân lập Virus Corona

Sau khi nhận được mẫu bệnh phẩm đầu tiên từ hai cha con người Trung Quốc, nhóm nghiên cứu đã tiến hành nuôi cấy và phân lập chủng virus Corona mới. Được biết rằng việc phân lập virus thuần khiết chỉ những đơn vị nghiên cứu có nền tảng về thiết bị và kinh nghiệm mới phân lập được.

Virus Corona được phân lập tại phòng thí nghiệm Việt Nam

Từ mẫu bệnh phẩm, bằng các biện pháp gây lây nhiễm trong phòng thí nghiệm, sau đó làm tăng số lượng virus trên dòng tế bào Vero. Sau 72 giờ nuôi cấy đã thành công xuất hiện các chủng virus corona mới.

Tiếp tục thực hiện phương pháp nhuộm âm bản - soi mẫu trực tiếp và sử dụng kính hiển vi điện tử để nhận diện, đồng thời dùng kỹ thuật sinh học phân tử (Realtime RT-PCR) để xác định vật liệu di truyền nCoV. Trước đó, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã có kinh nghiệm trong các đợt dịch trước, khi đã phân lập được các virus khác, điển hình là H5N1.

Việt Nam là quốc gia thứ 3 nuôi cấy chủng virus Corona thành công. Rất nhiều nơi công bố xác định được ca nhiễm nhưng vẫn chưa phân lập được chủng virus nCoV. Quá trình phân lập virus khá khó khăn, có nhiều nơi đã thất bại hoặc nuôi cấy trong nhiều tháng vẫn chưa xuất hiện chủng virus này.

Virus nCoV nuôi cấy được cung cấp chuẩn để xét nghiệm để làm mẫu chứng dương. Nhờ vậy, các kết quả xét nghiệm virus của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương sẽ chuẩn xác hơn so với trước đây. Thời gian xét nghiệm để biết bản thân có nhiễm virus Corona không rút ngắn từ 3-5 ngày chỉ còn khoảng 1 ngày là có kết quả.

Bộ sinh phẩm xét nghiệm có nhiễm virus Corona

Ý nghĩa của việc phân lập virus Corona

Bất kể một loại virus nào dù mới hay có sẵn, nếu muốn điều trị, điều chế vắc xin... thì phải có quá trình phân lập. Quá trình phân lập thường rất khó khăn và tốn nhiều thời gian, công sức, vì vậy việc Việt Nam phân lập được chủng virus nCoV là một bước tiến mới cho việc tìm ra phương thuốc điều trị.

Khi virus được nhân lên và phân lập đủ nhiều để có thể quan sát dưới kính hiển vi. Thực hiện được các bước nghiên cứu giải trình tự gen để xem nó có đột biến hay không, các vùng gây bệnh như thế nào?...

Việc phân lập virus rất phức tạp phải có: Dòng tế bào thích hợp; Điều kiện nuôi cấy thích hợp trong phòng thí nghiệm… Khi virus nhân lên số lượng nhiều thì mới có thể làm được các việc tiếp theo. Vì thế rất dễ thất bại trong việc nhân số lượng virus lên.

Việc phân lập chủng virus là tiền đề cho việc tạo vắc xin phòng và chữa bệnh viêm phổi cấp

Từ việc phân lập chủng virus nCoV thuần chủng, sẽ mất một khoảng thời gian để nghiên cứu phát triển ra vắc xin phòng ngừa và chữa trị. Các bước tiến hành tiếp theo sau khi phân lập thành công nCoV là:

Thứ nhất: Các nhà khoa học sẽ nghiên cứu các đoạn gen gây độc, từ đó có các biện pháp loại bỏ, chỉ giữu lại các gen có ý nghĩa cho việc tạo kháng nguyên cho vắc xin.

Thứ hai: Khi phân lập nuôi được virus tới một số lượng lớn virus, nhờ đó có thể tạo ra các mẫu sinh phẩm thử nghiệm bệnh hiệu quả.

Cần đặc biệt cẩn trọng do quá trình phân lập virus phải đảm bảo an toàn phòng thí nghiệm để tránh nguy cơ nhiễm bệnh và tránh tình trạng mẫu bệnh phẩm bị nhiễm chéo. Nguy hiểm hơn là có thể thất thoát ngoài môi trường gây nguy hại. Chính vì thế, cần có các thiết bị nuôi cấy hoàn chỉnh để có thể phân lập dòng virus này.

Hiện nay, Việt Nam đã có 15 ca dương tính với virus Corona và rất nhiều ca đang cách ly chờ kết quả xét nghiệm. Việc nuôi cấy và phân lập thành công sẽ giúp xác định nhanh hơn người nhiễm bệnh. Từ đó có các biện pháp cách ly và chữa trị phù hợp.

Mẫn