Não bộ của chúng ta có thực sự tạo ra "ý thức"?

Các nhà khoa học coi ý thức là ông trùm của mọi bí ẩn về hành vi của con người. Ở cấp độ đơn giản nhất, ý thức liên quan việc chúng ta nhận thức một cách "có ý thức" về những trải nghiệm của mình. Ý thức khiến chúng ta nhìn thấy màu sắc, nghe thấy âm thanh, ngửi thấy mùi, trải nghiệm cảm giác và có cảm xúc. Nhưng ý thức từ đâu mà có? Có phải do não bộ tạo ra ý thức? Câu hỏi này sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây.

Ý thức và não bộ con người

Một điều hiển nhiên rằng nếu bạn hỏi hầu hết mọi người rằng ý thức đến từ đâu thì họ sẽ trả lời rằng não bộ tạo ra ý thức. Điều này chưa biết là chắc chắn không nhưng điều chắc chắn là não bộ và ý thức liên quan đến nhau. Rõ ràng, hoạt động trong não có liên quan đến nhìn, nghe, ngửi, cảm nhận và suy nghĩ, và nếu chúng ta làm tổn thương não theo một số cách nhất định, con người sẽ không còn ý thức nữa.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ không ai biết cách thức não bộ tạo ra ý thức. Bộ não của bạn bao gồm khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh gửi các tín hiệu điện và hóa học cho nhau, các tín hiệu này nhận đầu vào từ các loại thụ thể khác nhau nằm khắp cơ thể, chẳng hạn như các thụ thể trong mắt, tai hoặc da của bạn. Vậy bộ não tạo ra ý thức bằng cách nào khi mà các thụ thể có mặt ở đó sẵn để cho chúng ta cảm nhận?

Hoạt động trong não có liên quan đến nhìn, nghe, ngửi, cảm nhận và suy nghĩ

Truyền thông tin không phải là ý thức

Trên thực thế, các tế bào thần kinh truyền thông tin đến từng bộ phận cơ thể, khá giống với việc thông tin được truyền dọc theo đường dây điện thoại hoặc trong mạng máy tính.

Nhưng truyền thông tin không phải là ý thức. Hệ thống điện thoại và mạng máy tính nhận, xử lý và truyền thông tin, chúng thực hiện mọi việc trên cơ sở thông tin mà chúng nhận được, nhưng chúng không có cá tính riêng. Chúng ta không chỉ tiếp nhận và xử lý thông tin, ví dụ như về màu sắc, âm thanh và sự tiếp xúc vật lý mà còn trải nghiệm những điều đó một cách có ý thức. Chúng ta thấy, chúng ta nghe, chúng ta trải nghiệm những cảm giác, cảm xúc, nỗi đau và niềm vui theo những cách mà hệ thống điện thoại và máy tính có lẽ không làm được vì chúng không có ý thức.

Việc truyền thông tin trong não bộ thực chất không phải là ý thức

Lý thuyết "ràng buộc” về ý thức

Các nhà khoa học đang cố gắng đưa ra lời giải thích về ý thức, và một trong những lời giải thích đó là lý thuyết “ràng buộc”. Tức là, ý thức là sự liên kết của các quá trình mà qua đó bộ não tích hợp thông tin đến từ nhiều giác quan khác nhau và liên kết chúng lại với nhau thành một trải nghiệm.

Ví dụ: khi bạn đang trò chuyện với ai đó, hình ảnh khuôn mặt của người đó và âm thanh giọng nói của họ đang được xử lý ở những phần rất khác nhau trong não của bạn và cách bạn giải thích những gì họ đang nói đang diễn ra ở một nơi khác.

Tuy nhiên, bạn có một trải nghiệm thống nhất duy nhất mà trong đó cử động miệng của người đó được căn thời gian hoàn hảo với âm thanh phát ra từ miệng họ. Theo đó, bạn ngay lập tức diễn giải các từ khi bạn nghe thấy chúng.

Có thể ý thức là sự liên kết của các quá trình mà thông tin đến từ nhiều giác quan khác nhau

Bộ não dường như không tạo ra ý thức

Từ lý thuyết trên, có vẻ như bộ não không tạo ra ý thức. Một số chuyên gia đưa ra giả thuyết rằng ý thức có thể ở bên ngoài chúng ta và bộ não chỉ cảm nhận được nó theo một cách nào đó mà chúng ta không biết.

Họ cho rằng ý thức tồn tại bên ngoài chúng ta trong thế giới bên ngoài như lực hấp dẫn hoặc lực điện từ và bộ não của chúng ta đang khai thác và sử dụng ý thức hơn là tạo ra nó.

Theo đó, chúng ta đã rơi vào cái bẫy suy nghĩ về ý thức theo cách không chính xác, vì vậy chúng ta đang cố gắng giải thích cho một vấn đề không thực sự tồn tại.

Tóm lại, não bộ của chúng ta có lẽ không thực sự tạo ra ý thức như chúng ta nghĩ. Có vẻ như chính những thụ thể mang lại cho chúng ta cảm giác khiến chúng ta lầm tưởng rằng bộ não tạo ra ý thức. Dẫu vậy, ý thức là phần không thể hiếu trong mỗi chúng ta trong từng trải nghiệm cuộc sống.