Chỉ số Triglyceride cao là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Triglyceride cao không chỉ phản ánh chế độ ăn uống và lối sống kém lành mạnh mà còn có thể liên quan đến các bệnh lý nền như đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa. Việc phát hiện sớm và can thiệp đúng cách sẽ giúp ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm, đồng thời cải thiện sức khỏe tim mạch và chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Triglyceride cao là gì?

Triglyceride cao là tình trạng chất béo trung tính trong máu vượt quá mức cho phép, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như mỡ máu,xơ vữa động mạch, gan nhiễm mỡ, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Triglyceride cao là tình trạng chất béo trung tính trong máu vượt quá mức cho phép

Triglyceride là một dạng chất béo trung tính được tạo thành từ một phân tử glycerol kết hợp với ba phân tử axit béo. Cơ thể tổng hợp Triglyceride chủ yếu từ thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán và các sản phẩm động vật giàu cholesterol.

Dù đóng vai trò thiết yếu trong việc tích trữ và cung cấp năng lượng cho cơ thể, lượng Triglyceride sẽ tăng cao nếu lượng calo tiêu thụ vượt quá nhu cầu. Tình trạng này thường liên quan đến béo phì, bệnh lý tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng hợp lý là các biện pháp hiệu quả giúp duy trì Triglyceride ở mức an toàn.

Chỉ số Triglyceride bao nhiêu là cao?

Xét nghiệm máu là phương pháp quan trọng giúp bác sĩ đánh giá nồng độ Triglyceride trong cơ thể có ở mức an toàn hay không. Ở người lớn, mức Triglyceride bình thường là dưới 150 mg/dL, trong khi ở người trẻ từ 10-19 tuổi, chỉ số này nên dưới 90 mg/dL. Các mức độ Triglyceride được phân loại như sau:

Chỉ số Triglyceride ngưỡng cao: 150-199 mg/dL;
Chỉ số Triglyceride cao: 200-499 mg/dL;
Chỉ số Triglyceride rất cao: 500 mg/dL.

Chỉ số Triglyceride trên 200 mg/dL được gọi là chỉ số Triglyceride cao

Dấu hiệu Triglyceride cao thường gặp

Nhiều người không biết mình đang có mức Triglyceride cao do tình trạng này thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Phần lớn chỉ phát hiện ra khi thực hiện xét nghiệm Triglyceride, xét nghiệm máu trong các đợt khám sức khỏe định kỳ hoặc khi thăm khám, điều trị các bệnh lý khác.

Một số dấu hiệu gián tiếp có thể nhận thấy bao gồm:

Béo phì hoặc thừa cân.
Vòng eo to hơn mức bình thường.
Cảm giác mệt mỏi, thiếu sức sống.
Vết bầm tím có thể xuất hiện trên da một cách dễ dàng.
Đau ngực hoặc có dấu hiệu tim mạch - đặc biệt ở những người có mức Triglyceride rất cao.

Đau ngực là dấu hiệu ở những người có mức Triglyceride rất cao

Nguyên nhân gây Triglyceride cao

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng Triglyceride cao, bao gồm các yếu tố bệnh lý, thói quen sinh hoạt không lành mạnh và tác động từ môi trường sống.

Chỉ số Triglyceride cao do bệnh thận mãn tính

Khi chức năng thận suy giảm, khả năng chuyển hóa chất béo và protein trong cơ thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hệ quả là chất béo bị tích tụ nhiều hơn do quá trình đào thải và xử lý kém hiệu quả, từ đó làm tăng bất thường nồng độ Triglyceride trong máu.

Triglyceride cao do đái tháo đường

Tình trạng kháng insulin ở người bệnh đái tháo đường gây rối loạn quá trình chuyển hóa lipid trong cơ thể. Lượng đường huyết tăng cao kích thích gan sản xuất nhiều Triglyceride hơn, dẫn đến nồng độ chất béo trung tính trong máu vượt quá mức bình thường.

Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp không chỉ tác động đến hệ miễn dịch mà còn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa lipid. Tình trạng viêm mạn tính làm mất cân bằng chất béo trong cơ thể, dẫn đến rối loạn chuyển hóa Triglyceride. Các phản ứng miễn dịch kéo dài khiến lượng chất béo trung tính trong máu tăng cao bất thường.

Bệnh gan

Khi gan bị tổn thương hoặc suy giảm chức năng, khả năng chuyển hóa và xử lý Triglyceride sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Sự rối loạn trong quá trình trao đổi chất khiến chất béo tích tụ trong máu nhiều hơn, làm nồng độ Triglyceride tăng cao và tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe.

Suy giáp

Suy giáp có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa Triglyceride do hormone tuyến giáp giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa chất béo trong cơ thể. Khi tuyến giáp hoạt động kém, quá trình chuyển hóa lipid bị suy giảm, làm cho Triglyceride tích tụ trong máu nhiều hơn mức bình thường.

Chế độ ăn uống không khoa học

Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh là một trong những nguyên nhân phổ biến làm tăng chỉ số Triglyceride trong máu. Việc nạp quá nhiều calo, đặc biệt từ đường và carbohydrate tinh chế, khiến gan sản xuất nhiều Triglyceride hơn mức cơ thể cần. Đặc biệt, đường fructose có thể dễ dàng chuyển hóa thành Triglyceride khi vào cơ thể.

Các loại thực phẩm như bánh mì trắng, gạo trắng, mì ống chứa nhiều carbohydrate tinh chế có khả năng làm tăng đường huyết nhanh chóng, từ đó kích thích gan tạo ra nhiều Triglyceride. Bên cạnh đó, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa có trong thịt đỏ, mỡ động vật và đồ ăn chế biến sẵn cũng góp phần làm tăng cholesterol xấu (LDL) và Triglyceride. Việc tiêu thụ quá nhiều rượu bia cũng khiến gan hoạt động quá mức và đẩy mạnh quá trình tổng hợp Triglyceride.

Ăn uống không khoa học góp phần làm tăng cholesterol xấu

Lối sống không lành mạnh

Lối sống ít vận động làm chậm quá trình đốt cháy chất béo, dẫn đến tình trạng tăng Triglyceride và giảm cholesterol tốt (HDL) trong máu. Thừa cân, béo phì cũng là yếu tố làm rối loạn chuyển hóa lipid, góp phần làm tăng mỡ máu. Bên cạnh đó, thói quen hút thuốc lá không chỉ làm tăng nồng độ Triglyceride mà còn làm giảm HDL, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tim mạch và sức khỏe tổng thể.

Thuốc làm tăng Triglyceride

Một số loại thuốc có thể làm tăng nồng độ Triglyceride trong máu, bao gồm thuốc lợi tiểu và thuốc chẹn beta dùng trong điều trị tăng huyết áp, thuốc tránh thai chứa estrogen, corticosteroid có tác dụng chống viêm, thuốc chống trầm cảm và một số loại thuốc điều trị khác.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ Triglyceride cao

Các yếu tố làm tăng nguy cơ Triglyceride cao có thể kể đến như:

Tuổi tác cao.
Tiền sử gia đình có người mắc cholesterol hoặc Triglyceride cao.
Phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh.
Phụ nữ đang mang thai.
Người nhiễm HIV.
Mắc rối loạn chuyển hóa lipid.
Có nguồn gốc Nam Á (như Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh và các nước lân cận).
Sử dụng rượu bia quá mức.

Uống rượu bia quá mức làm tăng nguy cơ Triglyceride cao

Chỉ số Triglyceride cao nguy hiểm như thế nào?

Triglyceride cao là một trong những nguyên nhân chính gâymỡ máu cao và có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Khi chỉ số Triglyceride vượt ngưỡng 200 mg/dL, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch và đột quỵ sẽ tăng rõ rệt. Lượng Triglyceride cao khiến chất béo tích tụ trên thành mạch máu, gây xơ vữa và làm thành động mạch dày, cứng hơn, cản trở lưu thông máu. Đây là yếu tố làm gia tăng đáng kể nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Đặc biệt, khi Triglyceride vượt mức 500 mg/dL, nguy cơ viêm tụy cấp - một tình trạng viêm nguy hiểm ở tuyến tụy - trở nên rất cao. Trong trường hợp này, Triglyceride bị enzyme lipase phân hủy, tạo ra các axit béo tự do với nồng độ cao, làm tăng độ nhớt của máu và gây tắc nghẽn các mao mạch tụy. Hậu quả là mô tụy bị tổn thương nặng nề, dẫn đến phản ứng viêm mạnh.

Ngoài ra, Triglyceride cao còn góp phần vào sự hình thành gan nhiễm mỡ không do rượu, do chất béo dư thừa tích tụ trong gan, gây viêm và làm suy giảm chức năng gan. Nếu không kiểm soát kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành xơ gan hoặc suy gan.

Phương pháp chẩn đoán xét nghiệm Triglyceride cao

Cách duy nhất để xác định bạn có bị Triglyceride cao hay không là thông qua xét nghiệm máu, cụ thể là xét nghiệm lipid máu (lipid profile). Xét nghiệm này giúp đo lường nồng độ Triglyceride trong máu cùng với các chỉ số khác như cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol (loại xấu) và HDL-cholesterol (loại tốt). Để đảm bảo độ chính xác, người bệnh cần nhịn ăn từ 9 đến 12 giờ trước khi lấy máu.

Bên cạnh kết quả xét nghiệm, bác sĩ cũng sẽ đánh giá các yếu tố nguy cơ như tiền sử bệnh, chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt để đưa ra chẩn đoán toàn diện. Nếu cần thiết, các xét nghiệm bổ sung sẽ được chỉ định nhằm phát hiện các tình trạng liên quan như đái tháo đường hoặc gan nhiễm mỡ.

Xét nghiệm máu giúp bác sĩ đánh giá được mức độ nguy hiểm của bệnh

Cách điều trị chỉ số Triglyceride cao thế nào

Phác đồ điều trị tăng Triglyceride thường đòi hỏi sự kết hợp giữa nhiều biện pháp khác nhau nhằm đạt hiệu quả tối ưu. Một trong những hướng tiếp cận quan trọng nhất là thay đổi lối sống.

Điều chỉnh lối sống để giảm Triglyceride

Việc thay đổi thói quen sinh hoạt đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát chỉ số Triglyceride và cải thiện sức khỏe tim mạch. Với những người thừa cân hoặc béo phì, chỉ cần giảm 5-10% trọng lượng cơ thể đã có thể giúp hạ đáng kể mức Triglyceride trong máu. Tăng cường vận động thể chất, ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần giúp đẩy mạnh quá trình trao đổi chất và đốt cháy mỡ thừa hiệu quả.

Ngoài ra, cần hạn chế hoặc tránh hoàn toàn rượu bia, vì đây là yếu tố làm tăng nhanh chóng lượng Triglyceride. Bỏ thuốc lá không chỉ giúp cải thiện nồng độ cholesterol tốt (HDL) mà còn giảm thiểu nguy cơ mắcbệnh tim mạch. Đồng thời, quản lý căng thẳng hiệu quả giúp hạn chế sự gia tăng hormone cortisol, một yếu tố liên quan đến rối loạn chuyển hóa mỡ. Những điều chỉnh này không chỉ giúp kiểm soát Triglyceride mà còn mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe tổng thể.

Chế độ ăn uống hỗ trợ kiểm soát Triglyceride

Để giảm mức Triglyceride trong máu, việc điều chỉnh chế độ ăn uống là yếu tố then chốt. Trước hết, cần hạn chế tiêu thụ đường và carbohydrate tinh chế có trong bánh kẹo, nước ngọt, cơm trắng, bánh mì trắng và các thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, hãy bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu nhằm hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo.

Người có Triglyceride cao cũng nên ưu tiên sử dụng chất béo tốt cho tim mạch như dầu ô liu, dầu hướng dương, dầu đậu nành, quả bơ và các loại cá béo. Đồng thời, cần hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa - thường có trong sữa nguyên kem, thịt đỏ và đồ ăn nhanh - để giảm cholesterol và cải thiện sức khỏe mạch máu. Việc bổ sung omega-3 từ cá hồi, cá thu hoặc dầu cá cũng là giải pháp hiệu quả giúp hạ Triglyceride một cách tự nhiên.

Sử dụng thuốc để giảm Triglyceride

Khi các biện pháp thay đổi lối sống và chế độ ăn uống không đủ hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc để kiểm soát nồng độ Triglyceride trong máu. Một số thuốc thường được sử dụng theo đơn bao gồm:

Fibrates (như fenofibrate, gemfibrozil): Có tác dụng giảm sản xuất Triglyceride và thúc đẩy quá trình phân hủy chúng.
Niacin: Giúp hạ Triglyceride đồng thời làm tăng mức cholesterol tốt (HDL).
Statin (như atorvastatin, simvastatin): Dù chủ yếu được dùng để giảm cholesterol xấu (LDL), statin cũng hỗ trợ làm giảm Triglyceride trong một số trường hợp.

Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát nồng độ Triglyceride trong máu

Các loại nước uống giúp giảm Triglyceride một cách tự nhiên

Một số loại nước uống quen thuộc có thể hỗ trợ kiểm soát và làm giảm mức Triglyceride trong máu một cách tự nhiên:

Trà xanh và trà đen: Giàu chất chống oxy hóa, giúp cải thiện quá trình chuyển hóa chất béo trong cơ thể.
Trà gừng: Có tác dụng chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần ổn định mỡ máu.
Nước chanh tỏi: Chứa các hợp chất lưu huỳnh giúp giảm cả cholesterol lẫn Triglyceride.
Nước lá vối, nước râu ngô: Có khả năng thanh lọc cơ thể, hỗ trợ gan và thận loại bỏ chất béo dư thừa.
Nước cam ép: Cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp kiểm soát Triglyceride hiệu quả.

Biện pháp phòng ngừa chỉ số Triglyceride tăng cao

Dưới đây là những biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa tình trạng tăng Triglyceride:

Hạn chế đường và carbohydrate tinh chế, bao gồm các thực phẩm như nước ngọt, đồ ngọt, bánh mì trắng, cơm trắng, mì ống và thức ăn chế biến sẵn.
Ưu tiên thực phẩm lành mạnh trong ăn, chọn ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây, các loại đậu, dầu thực vật như dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu hướng dương, quả bơ và các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích,...
Giảm tiêu thụ chất béo bão hòa (thường có trong thịt đỏ, mỡ động vật, bơ,...) và tránh chất béo chuyển hóa (có trong thực phẩm chiên rán, đóng gói sẵn).
Hạn chế tối đa rượu bia, vì chúng có thể làm tăng nhanh chỉ số Triglyceride.
Duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống khoa học kết hợp với tập luyện thể dục đều đặn.
Giảm căng thẳng bằng những phương pháp phù hợp như thiền, yoga hoặc các hoạt động thư giãn cá nhân.
Bỏ thuốc lá không chỉ giúp giảm Triglyceride mà còn nâng cao mức cholesterol tốt (HDL).
Thực hiện xét nghiệm máu định kỳ để kiểm tra nồng độ Triglyceride, từ đó kịp thời điều chỉnh chế độ sinh hoạt và điều trị nếu cần.

Bỏ thuốc lá không chỉ giúp giảm Triglyceride mà còn nâng cao mức cholesterol tốt

Câu hỏi thường gặp về chỉ số Triglyceride cao

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến tình trạng Triglyceride cao:

Sự khác biệt giữa Triglyceride cao và cholesterol cao là gì?

Triglyceride và cholesterol đều là chất béo trong máu nhưng đảm nhiệm các vai trò khác nhau. Triglyceride là nguồn dự trữ năng lượng chính của cơ thể, trong khi cholesterol cần thiết để xây dựng màng tế bào và sản xuất hormone. Mức Triglyceride cao thường xuất phát từ chế độ ăn uống không hợp lý và lối sống thiếu lành mạnh. Ngược lại, cholesterol cao có thể liên quan đến yếu tố di truyền bên cạnh chế độ ăn. Cả hai nếu ở mức cao đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Người có chỉ số Triglyceride cao nên xét nghiệm định kỳ bao lâu?

Theo khuyến cáo, người có Triglyceride cao nên thực hiện xét nghiệm máu từ 2 đến 5 lần mỗi năm. Tuy nhiên, tần suất cụ thể sẽ phụ thuộc vào mức độ tăng Triglyceride và các yếu tố nguy cơ tim mạch của từng cá nhân. Bác sĩ sẽ đưa ra lịch xét nghiệm phù hợp với từng trường hợp.

Nên ăn gì để giảm chỉ số Triglyceride trong máu?

Để kiểm soát và giảm chỉ số Triglyceride, người bệnh nên ưu tiên các loại thực phẩm sau:

Thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá ngừ, cá tuyết giúp giảm mỡ máu hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt như bánh mì nguyên cám, gạo lứt, yến mạch giúp cung cấp chất xơ và carbohydrate phức tạp.
Các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, macca, hồ đào chứa nhiều chất béo không bão hòa và omega-3.
Rau xanh và trái cây giúp bổ sung chất xơ và chất chống oxy hóa, hỗ trợ chuyển hóa chất béo.

Chỉ số Triglyceride cao bao nhiêu là nguy hiểm?

Nguy hiểm nhất là khiTriglyceride 500 mg/dL, vì lúc này nguy cơ bịviêm tụy cấp,gan nhiễm mỡ,xơ vữa động mạch,đột quỵ và cácbệnh tim mạch tăng lên đáng kể. Do đó, nếu chỉ số Triglyceride của bạn ở mức từ 200 mg/dL trở lên, bạn nên chủ động thay đổi lối sống và theo dõi y tế thường xuyên.

Triglyceride cao là một chỉ số cảnh báo sớm về nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như tim mạch, viêm tụy cấp, gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, duy trì chế độ ăn uống khoa học, tăng cường vận động và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ sẽ giúp bạn ngăn ngừa và cải thiện tình trạng Triglyceride cao, từ đó bảo vệ sức khỏe một cách bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcTrần Huỳnh Minh Nhật

Đã kiểm duyệt nội dung

Dược sĩ chuyên khoa Dược lý - Dược lâm sàng. Tốt nghiệp 2 trường đại học Mở và Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Có kinh nghiệm nghiên cứu về lĩnh vực sức khỏe, đạt được nhiều giải thưởng khoa học. Hiện là Dược sĩ chuyên môn phụ trách xây dựng nội dung và triển khai dự án đào tạo - Hội đồng chuyên môn tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Chỉ số TriglycerideRối loạn mỡ máu

Các bài viết liên quan

Rối loạn lipid máu nên ăn gì? Nguyên tắc ăn uống cho người rối loạn lipid máu

Triglyceride bình thường là bao nhiêu? Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số triglyceride

Những sai lầm điều trị mỡ máu thường gặp

Chỉ số triglyceride cao khi mang thai: Nguyên nhân và cách kiểm soát

Tăng triglyceride máu nặng: Nguyên nhân, chẩn đoán và phương pháp điều trị

Triglyceride cao uống thuốc gì? Các loại thuốc điều trị triglyceride cao

Rối loạn chuyển hóa gây béo phì có đúng không? Biện pháp điều trị bệnh

Bệnh mỡ máu cao có chữa khỏi được không và những điều cần biết

Chỉ số triglyceride tăng do đâu? Có ảnh hưởng đến mỡ máu không?

Triglyceride tăng trong trường hợp nào và cách kiểm soát hiệu quả