Rối loạn cơ xương do nguyên nhân nào? Cách điều trị và phòng ngừa

Các rối loạn cơ xương có nhiều nguyên nhân, từ tuổi tác và di truyền đến các yếu tố lối sống và chấn thương. Chẩn đoán chính xác, kết hợp với kế hoạch điều trị phù hợp, là rất quan trọng để kiểm soát các tình trạng này. Bệnh nhân được can thiệp kịp thời dựa trên các triệu chứng, tiền sử bệnh và các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại sẽ giúp giảm bớt gánh nặng của các rối loạn cơ xương và cải thiện chất lượng cuộc sống. Cùng Long Châu tìm hiểu về nguyên nhân và cách trị bệnh xương khớp này nhé!

Nguyên nhân gây ra rối loạn cơ xương thường gặp

Các rối loạn cơ xương phổ biến bao gồm viêm xương khớp, viêm gân, đau xơ cơ, gãy xương, viêm khớp dạng thấp và hội chứng ống cổ tay. Mức độ nghiêm trọng của các tình trạng này là khác nhau, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Hiểu được nguyên nhân gây ra các rối loạn cơ xương có thể giúp phòng ngừa và can thiệp sớm.

Rối loạn cơ xương do nhiều nguyên nhân gây nên

Độ tuổi

Tuổi tác đóng vai trò quan trọng trong các rối loạn cơ xương, với quá trình lão hóa tự nhiên dẫn đến hao mòn dần dần ở các khớp, sụn và túi hoạt dịch. Sự suy giảm này đặc biệt đáng chú ý ở người cao tuổi, vì lượng máu cung cấp cho các khớp và các mô xung quanh giảm làm tăng tốc quá trình phá vỡ các cấu trúc này.

Viêm xương khớp là một trong những tình trạng cơ xương phổ biến nhất ở người lớn tuổi nên tuổi tác trở thành yếu tố nguy cơ chính.

Đặc điểm nghề nghiệp

Nhiều rối loạn cơ xương có liên quan đến các mối nguy hiểm nghề nghiệp. Công việc đòi hỏi phải di chuyển lặp đi lặp lại, đứng lâu hoặc ngồi không đúng tư thế có thể gây áp lực không đáng có lên hệ thống cơ xương. Ví dụ, nhân viên văn phòng ngồi lâu thường bị thoái hóa đốt sống thắt lưng hoặc cứng đầu gối, trong khi những người làm công việc đòi hỏi phải nâng vật nặng hoặc tư thế không đúng có thể bị đau lưng mãn tính, chấn thương vai hoặc các vấn đề về khớp.

Việc điều chỉnh công thái học và nghỉ ngơi thường xuyên là rất quan trọng với mỗi người nhằm ngăn ngừa các vấn đề về cơ xương liên quan đến công việc.

Chế độ ăn uống

Một chế độ ăn uống cân bằng rất quan trọng để duy trì xương và khớp khỏe mạnh. Thiếu hụt chất dinh dưỡng, đặc biệt là canxi, vitamin D và các khoáng chất thiết yếu khác, có thể làm suy yếu hệ thống cơ xương. Những người thiếu các chất dinh dưỡng này có nguy cơ mắc các tình trạng như loãng xương và thoái hóa khớp cao hơn. Việc bổ sung chế độ ăn giàu chất dinh dưỡng hỗ trợ xương có thể giúp ngăn ngừa các rối loạn cơ xương.

Rối loạn chuyển hóa

Các tình trạng như bệnh gút, do mất cân bằng chuyển hóa như nồng độ axit uric trong máu tăng cao, có thể dẫn đến các vấn đề đau đớn về cơ xương. Bệnh gút thường biểu hiện dưới dạng đau khớp nghiêm trọng, sưng và cứng khớp.

Ngoài ra, các vấn đề về tuần hoàn, tổn thương thần kinh và thiếu máu cục bộ cột sống có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về cơ xương.

Mức độ hoạt động

Cả hoạt động thể chất quá mức và lối sống ít vận động đều có thể dẫn đến các rối loạn cơ xương. Những người ít vận động, đặc biệt là những người ngồi hoặc nằm trong thời gian dài, có thể bị cứng khớp và yếu cơ, góp phần gây ra các tình trạng như viêm xương khớp.

Ngược lại, gắng sức quá mức, cho dù là do lao động nặng nhọc hay chơi thể thao cường độ cao mà không phục hồi đúng cách, có thể gây tổn thương khớp và căng cơ.

Nhiễm trùng cũng gây biến chứng rối loạn cơ xương

Nhiễm trùng

Mặc dù xương và khớp nằm sâu trong cơ thể, chúng vẫn có thể dễ bị nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus, thường là do chấn thương hoặc các biến chứng khác. Sốt thấp khớp, hậu quả của nhiễm trùng liên cầu khuẩn không được điều trị, có thể dẫn đến bệnh thấp khớp và đau cơ xương mãn tính.

Yếu tố di truyền

Di truyền có thể khiến mọi người dễ mắc các rối loạn cơ xương. Ví dụ, viêm khớp dạng thấp có yếu tố di truyền mạnh, với 60-70% các trường hợp liên quan đến yếu tố di truyền. Việc tìm hiểu tiền sử bệnh lý gia đình có thể giúp xác định những người có nguy cơ cao hơn và khuyến khích theo dõi, can thiệp sớm.

Rối loạn cơ xương sau chấn thương

Chấn thương do tai nạn hoặc tác động lực quá mức lên xương và khớp có thể dẫn đến các rối loạn cơ xương sau chấn thương. Gãy xương, trật khớp và tổn thương do khởi động kém trước khi hoạt động thể chất đều là những tác nhân phổ biến. Cần phục hồi chức năng thích hợp và chế độ tập luyện thận trọng để tránh các biến chứng lâu dài.

Giới tính

Phụ nữ dễ mắc các rối loạn cơ xương hơn nam giới, đặc biệt là do các yếu tố lối sống và thay đổi nội tiết tố. Nhân viên văn phòng ngồi trong thời gian dài hoặc những người làm việc nhà thường bị cứng khớp và đau.

Ngoài ra, tình trạng thiếu canxi trong thời kỳ tiền mãn kinh, mang thai hoặc mãn kinh làm trầm trọng thêm các vấn đề về cơ xương ở phụ nữ. Kiểm tra sức khỏe xương thường xuyên và bổ sung đủ canxi là điều quan trọng để ngăn ngừa các vấn đề này.

Dị tật bẩm sinh

Một số cá nhân sinh ra đã có các bất thường về cơ xương bẩm sinh, chẳng hạn như khớp không đối xứng, dây chằng lỏng lẻo hoặc xương không thẳng hàng. Những tình trạng này thường cần can thiệp phẫu thuật để điều chỉnh và cải thiện chức năng.

Dị tật cơ xương bẩm sinh cần được phẫu thuật để tránh biến chứng về sau

Điều trị rối loạn cơ xương như thế nào?

Điều trị các rối loạn cơ xương phụ thuộc rất nhiều vào chẩn đoán chính xác, vị trí vùng bị ảnh hưởng và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Việc phát hiện và can thiệp sớm là chìa khóa để kiểm soát cơn đau, ngăn ngừa tổn thương thêm và phục hồi chức năng.

Đối với các trường hợp nhẹ, cơn đau không thường xuyên, thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen hoặc acetaminophen thường được kê đơn. Các loại thuốc này giúp kiểm soát cơn đau và tình trạng viêm, cho phép bệnh nhân duy trì các hoạt động hàng ngày của mình. Ngoài ra, việc điều chỉnh các nguyên nhân tiềm ẩn - điển hình như tư thế xấu, căng thẳng lặp đi lặp lại hay thiếu hụt dinh dưỡng - đều rất quan trọng để giảm đau lâu dài.

Đối với các rối loạn cơ xương nghiêm trọng hơn, khi cơn đau và tình trạng viêm rõ rệt, bác sĩ có thể kê đơn thuốc mạnh hơn, liều cao. Các loại thuốc này có thể bao gồm thuốc chống viêm, corticosteroid hoặc thuốc giãn cơ để kiểm soát các triệu chứng và giảm viêm.

Vật lý trị liệu là nền tảng của việc điều trị các tình trạng cơ xương. Thông qua các bài tập và liệu pháp có mục tiêu, bệnh nhân có thể cải thiện khả năng vận động của khớp, lấy lại sức mạnh của cơ và tăng cường phạm vi chuyển động của mình. Liệu pháp tập thể dục không chỉ giúp phục hồi chức năng mà còn tăng cường hệ thống cơ xương, ngăn ngừa tình trạng suy yếu thêm.

Trong một số trường hợp, các liệu pháp thay thế như xoa bóp, châm cứu hoặc nắn xương có thể bổ sung cho phương pháp chăm sóc y tế thông thường. Các phương pháp này có thể giúp giảm đau và cải thiện khả năng vận động khi kết hợp với các phác đồ điều trị truyền thống.

Mục tiêu chính của việc điều trị các rối loạn cơ xương là kiểm soát cơn đau, giảm viêm và bảo tồn hoặc phục hồi chức năng. Những bệnh nhân đáp ứng tốt với phương pháp điều trị thường lấy lại được khả năng sử dụng hoàn toàn các cơ và khớp, trở lại các hoạt động bình thường với ít hoặc không có hạn chế. Chẩn đoán sớm, can thiệp kịp thời và tuân thủ các liệu pháp được kê đơn là điều cần thiết để đạt được kết quả tốt nhất và ngăn ngừa tổn thương lâu dài.

Vật lý trị liệu giúp ngăn ngừa cơ xương suy yếu

Cách phòng ngừa rối loạn cơ xương

Rối loạn cơ xương có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động, sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống, đặc biệt là khi một người già đi. Thực hiện các bước chủ động để chăm sóc cơ thể trong độ tuổi trung niên có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các rối loạn cơ xương hoặc làm giảm mức độ nghiêm trọng của chúng.

Sau đây là một số chiến lược phòng ngừa chính:

Các bài tập tăng cường sức mạnh và kéo giãn thường xuyên

Tập thể dục thường xuyên là điều cần thiết để duy trì sức khỏe cơ xương. Các bài tập tăng cường sức mạnh giúp xây dựng cơ bắp, hỗ trợ các khớp và giảm căng thẳng cho xương. Kéo giãn giúp cải thiện tính linh hoạt, tăng lưu lượng máu đến các cơ và tăng cường khả năng vận động của khớp. Các hoạt động như yoga, pilates và tập tạ tác động thấp là những lựa chọn tuyệt vời để tăng cường hệ thống cơ xương.

Hạn chế các chuyển động lặp đi lặp lại

Thực hiện cùng một chuyển động nhiều lần có thể dẫn đến mỏi cơ và mòn khớp. Nên sử dụng các kỹ thuật và công cụ phù hợp giúp giảm căng thẳng cho cơ thể khi thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến các chuyển động lặp đi lặp lại.

Áp dụng chế độ ăn uống bổ dưỡng

Một chế độ ăn uống cân bằng, giàu chất dinh dưỡng rất quan trọng đối với sức khỏe của xương và khớp. Ăn thực phẩm giàu canxi và vitamin D có thể giúp xương chắc khỏe và giảm nguy cơ loãng xương và các tình trạng cơ xương khác. Nếu chế độ ăn uống không đủ, bác sĩ có thể khuyến nghị dùng thêm các chất bổ sung để đảm bảo mức dinh dưỡng tối ưu.

Chế độ ăn uống đủ canxi giúp giảm loãng xương

Chẩn đoán và điều trị sớm

Nếu bạn bị đau khớp, nhức mỏi hoặc viêm, hãy nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Chẩn đoán và can thiệp sớm có thể ngăn ngừa các rối loạn cơ xương trở nên trầm trọng hơn. Việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến tăng đau, tổn thương khớp và các yêu cầu điều trị phức tạp hơn.

Tóm lại, rối loạn cơ xương chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng đến cơ, xương, khớp ở nhiều mức độ khác nhau. Người bị rối loạn cơ xương sẽ thường xuyên cảm giác đau đớn, các hoạt động thường ngày bị cản trở. Bằng cách kết hợp những thói quen lành mạnh trong bài viết này vào thói quen hàng ngày, bạn có thể giảm khả năng mắc các rối loạn cơ xương và duy trì khả năng vận động cũng như chất lượng cuộc sống khi bạn già đi. Chăm sóc phòng ngừa là điều cần thiết để duy trì sức khỏe cơ xương lâu dài.

Xem thêm:

Phẫu thuật thay toàn bộ xương cánh tay áp dụng điều trị bệnh gì?
Khâu nối chi đứt lìa: Quy trình cấp cứu và cơ hội phục hồi

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Mỹ Huyền

Đã kiểm duyệt nội dung

Dược sĩ Đại học có nhiều năm kinh nghiệm trong việc tư vấn Dược phẩm và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về Bệnh học. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Bệnh xương khớpCơ xương khớp

Các bài viết liên quan

Bị đau xương ức khi mang thai: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

Độ tuổi bị loãng xương phổ biến là khi nào? Những điều cần biết và cách phòng ngừa sớm

Bệnh vôi hóa sụn sườn là gì? Nguyên nhân gây bệnh và phương pháp điều trị phù hợp

Nguyên nhân gây ra các bệnh về xương khớp

Chỉ số Ritchie là gì? Ý nghĩa của chỉ số Ritchie đối với sức khỏe bệnh nhân

Hiểu cơ chế viêm khớp dạng thấp để kiểm soát bệnh hiệu quả

Tình trạng đau bàn tay: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và phương pháp điều trị

Khô khớp ngón tay: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị hiệu quả

Cơ ức đòn chũm là gì? Cách giãn cơ hiệu quả ngay tại nhà

5 bài tập cho cơ trán giúp giảm nếp nhăn, cải thiện độ săn chắc