Nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí? Có những gì khác biệt?

Tiêm phòng là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đây là cách giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đồng thời góp phần xây dựng "miễn dịch cộng đồng" để bảo vệ những người xung quanh. Tuy nhiên, nhiều người vẫn thắc mắc nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí​?

Tổng quan về tiêm phòng

Tiêm chủng là một trong những biện pháp y tế công cộng hiệu quả nhất, giúp kích thích cơ thể sản sinh kháng thể, bảo vệ con người khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Nhờ đó, tiêm vắc xin không chỉ giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng, di chứng lâu dài hoặc tử vong, đặc biệt với những bệnh chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu.

Tiêm chủng là một trong những biện pháp y tế hiệu quả nhất

Không chỉ bảo vệ cá nhân, tiêm chủng đầy đủ còn tạo ra miễn dịch cộng đồng, một hiệu ứng bảo vệ tập thể khi tỷ lệ tiêm chủng trong cộng đồng đạt ngưỡng cao. Điều này giúp bảo vệ những người không đủ điều kiện sức khỏe để tiêm ngừa. Ngoài ra, tiêm vắc xin còn hỗ trợ giảm áp lực lên hệ thống y tế, góp phần kiểm soát, loại trừ và tiến tới thanh toán các dịch bệnh nguy hiểm, đồng thời tiết kiệm chi phí điều trị lâu dài.

Vắc xin được xem là một trong những phát minh quan trọng nhất của nhân loại, giúp thay đổi cục diện y tế toàn cầu. Tại Việt Nam, hiện có hơn 40 loại vắc xin, giúp phòng ngừa khoảng 50 loại bệnh truyền nhiễm phổ biến, bao gồm:

Vắc xin phòng các bệnh cơ bản: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, lao, viêm gan B.
Vắc xin ngừa tiêu chảy do Rotavirus, phế cầu khuẩn, viêm não Nhật Bản.
Vắc xin phòng sởi, quai bị, rubella, thủy đậu, cúm.
Vắc xin ngừa các bệnh do vi khuẩn não mô cầu (A, B, C, Y, W-135).
Vắc xin phòng ngừa HPV – giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng.
Vắc xin phòng dại, thương hàn, tả.

Các loại vắc xin này hiện có thể được tiêm chủng tại các cơ sở y tế trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng hoặc tại các trung tâm tiêm chủng dịch vụ.

Vắc xin được xem là một trong những phát minh quan trọng nhất của nhân loại

So sánh tiêm phòng dịch vụ và miễn phí

Để giúp có quyết định nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí​, hãy cùng tham khảo bảng so sánh tiêm phòng dịch vụ và miễn phí sau đây:

Tiêu chí	Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR)	Tiêm chủng Dịch vụ
Đối tượng	Trẻ em từ sơ sinh đến dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai.	Mọi đối tượng, từ trẻ sơ sinh đến người cao tuổi, bao gồm phụ nữ mang thai, nhân viên y tế, người du lịch,...
Danh mục vắc xin

10-12 loại vắc xin cơ bản, bao gồm:

Vắc xin phòng bệnh lao (BCG).
Vắc xin viêm gan B.
Vắc xin SII (vắc xin 5 trong 1).
Vắc xin phòng bại liệt (OPV).
Vắc xin phòng bại liệt (IPV).
Vắc xin phòng bệnh sởi (MVVac).
Vắc xin phòng bệnh sởi - rubella (MRVac).
Vắc xin tiêm nhắc bệnh bạch hầu, uốn ván và ho gà (DPT).
Vắc xin viêm não Nhật Bản (Jevax).
Vắc xin uốn ván.

Hơn 40 loại vắc xin, bao phủ gần 50 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm:

Vắc xin phối hợp ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm:

5 trong 1: Ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib. Ví dụ: Pentaxim (Pháp).
6 trong 1: Ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib, viêm gan B. Ví dụ: Hexaxim (Pháp), Infanrix Hexa (Bỉ).
3 trong 1:

Ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván: Adacel (Canada), Boostrix (Bỉ).
Ngừa sởi, quai bị, rubella: MMR (Ấn Độ), MMR-II (Mỹ), Priorix (Bỉ).

4 trong 1: Ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt. Ví dụ: Tetraxim (Pháp).
2 trong 1: Ngừa bạch hầu, uốn ván hấp phụ. Ví dụ: Td (Việt Nam).

Vắc xin phòng các bệnh đặc hiệu:

Viêm gan B: Gene Hbvax (Việt Nam), Heberbiovac (Cuba), Engerix B (Bỉ), Euvax B (Hàn Quốc).
Viêm gan A và B kết hợp: Twinrix (Bỉ).
Viêm gan A: Havax (Việt Nam), Avaxim (Pháp).
Phế cầu khuẩn: Prevenar-13 (Bỉ), Pneumovax 23 (Mỹ), Synflorix (Bỉ).
Lao: BCG (Việt Nam).
Rotavirus (tiêu chảy cấp): Rotateq (Mỹ), Rotarix (Bỉ), Rotavin (Việt Nam).
Não mô cầu: Bexsero (Ý), Menactra (Mỹ), VA-Mengoc-BC (Cuba).
Sởi: MVVac (Việt Nam).
Thủy đậu: Varilrix (Bỉ), Varicella (Hàn Quốc), Varivax (Mỹ).
HPV (phòng ung thư): Gardasil (Mỹ), Gardasil 9 (Mỹ).
Viêm não Nhật Bản: Imojev (Thái Lan), Jeev (Ấn Độ), Jevax (Việt Nam).
Cúm: Ivacflu-S (Việt Nam), GCFlu Quadrivalent (Hàn Quốc), Vaxigrip Tetra (Pháp), Influvac Tetra (Hà Lan).
Dại: Verorab (Pháp), Abhayrab (Ấn Độ).
Thương hàn: Typhoid VI (Việt Nam), Typhim VI (Pháp).
Tả: mORCVAX (Việt Nam).
Hib: Quimi-Hib (Cuba).

Các sản phẩm khác liên quan đến tiêm chủng:

Uốn ván hấp phụ: TT (Việt Nam).
Huyết thanh uốn ván: SAT (Việt Nam).

Lịch tiêm	Cố định theo lịch quốc gia, phù hợp với từng độ tuổi.	Linh hoạt, có thể tùy chỉnh lịch tiêm theo nhu cầu cá nhân hoặc loại vắc xin.
Chi phí	Miễn phí hoàn toàn do được nhà nước và các tổ chức quốc tế tài trợ.	Có tính phí tùy loại vắc xin. Giá thường cao hơn nhưng có nhiều ưu đãi tại một số cơ sở dịch vụ lớn.
Cơ sở tiêm chủng

Trạm y tế xã/phường.

Cơ sở vật chất cơ bản, phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia.

Trung tâm tiêm chủng tư nhân hoặc bệnh viện.

Cơ sở vật chất hiện đại, tiện nghi (ví dụ: Trung tâm Tiêm chủng Long Châu).

Chất lượng vắc xin	Được WHO phê duyệt, chất lượng đảm bảo nhưng danh mục hạn chế.	Bao gồm cả vắc xin thế hệ mới nhập khẩu từ các nước phát triển (Mỹ, Pháp, Bỉ,...).
Khả năng cung ứng	Một số loại vắc xin có thể khan hiếm do phụ thuộc vào nguồn cung từ chương trình.	Khả năng cung ứng ổn định hơn nhờ cơ chế nhập khẩu và bảo quản tại các trung tâm dịch vụ lớn như Long Châu.
Tiện ích và dịch vụ

Thủ tục đơn giản nhưng thời gian chờ đợi có thể lâu vì số lượng người đông.

Quy trình tiêm chủng an toàn theo quy định Bộ Y tế.

Dịch vụ nhanh chóng, không phải chờ đợi lâu.

Quy trình cải tiến, thêm các tiện ích như nhắc lịch tiêm tự động, theo dõi sức khỏe sau tiêm qua hệ thống trực tuyến.

Ưu điểm nổi bật	Miễn phí hoàn toàn, phù hợp với mọi đối tượng, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp.	Đa dạng loại vắc xin, chất lượng cao, linh hoạt về lịch tiêm và dịch vụ chăm sóc.
Nhược điểm	Danh mục vắc xin giới hạn, chỉ tiêm các vắc xin cơ bản.	Chi phí cao, có thể không phù hợp với những gia đình thu nhập không cao.

So sánh tiêm phòng dịch vụ và miễn phí

Nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí​?

Nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí​ có thể tùy thuộc vào nhiều vấn đề như:

Phụ thuộc vào độ tuổi

Trẻ em: Theo CDC, trẻ em cần ưu tiên tiêm các loại vắc xin cơ bản trong chương trình Tiêm chủng Mở rộng. Các vắc xin này bao gồm viêm gan B, sởi, lao, bạch hầu,... Những bệnh có thể gây tử vong cao nếu không được ngăn chặn kịp thời. Chương trình này không chỉ đảm bảo an toàn cho từng cá nhân trẻ mà còn tạo miễn dịch cộng đồng, giúp bảo vệ cả những người không thể tiêm vắc xin do bệnh lý hoặc dị ứng. Nghiên cứu từ WHO chỉ ra rằng việc tiêm các vắc xin cơ bản làm giảm 85% nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Người lớn: Đối với người trưởng thành, tiêm phòng dịch vụ có thể phù hợp hơn, đặc biệt là những người thuộc nhóm có nguy cơ cao như nhân viên y tế, người làm việc tại khu vực đông dân cư, hoặc khách du lịch đến những nơi có dịch bệnh bùng phát. Các vắc xin dịch vụ như HPV, cúm, phế cầu, hoặc viêm gan A thường được khuyến nghị bổ sung để tăng cường bảo vệ sức khỏe.

Điều kiện kinh tế

Thu nhập không cao: Đối với những người có thu nhập không cao, chương trình tiêm phòng miễn phí đảm bảo khả năng tiếp cận các loại vắc xin cơ bản mà không tạo gánh nặng tài chính. Các chương trình này do chính phủ và các tổ chức phi lợi nhuận tài trợ, tập trung vào mục tiêu kiểm soát dịch bệnh ở các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí tùy thuộc vào điều kiện tài chính

Thu nhập trung bình hoặc cao: Những người có điều kiện kinh tế tốt hơn thường tìm đến dịch vụ tiêm phòng để được tiếp cận với các loại vắc xin thế hệ mới hoặc dịch vụ chăm sóc cao cấp. Điều này không chỉ mang lại sự thuận tiện mà còn giúp bổ sung các vắc xin đặc thù không nằm trong chương trình miễn phí, như HPV hoặc phế cầu khuẩn.

Nên tiêm phòng dịch vụ hay miễn phí​, cả tiêm phòng miễn phí và dịch vụ đều có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe. Nếu ngân sách hạn chế, tiêm miễn phí vẫn đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, nếu bạn có điều kiện tài chính và muốn lựa chọn vắc xin chất lượng cao hơn, tiêm dịch vụ là một giải pháp đáng cân nhắc.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh

Đã kiểm duyệt nội dung

Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Tiêm chủngphòng bệnh

Các bài viết liên quan

Bệnh sởi tấn công người lớn, Bộ Y tế khuyến cáo khẩn

Người trên 50 tuổi, người có bệnh nền cần chủ động tiêm vắc xin phòng sởi

WHO kêu gọi các nước tăng cường biện pháp ngăn chặn sự lây lan bệnh sởi

Người lớn tiêm vắc xin sởi ở đâu uy tín, an toàn?

Vắc xin IPV tiêm ở đâu? Địa chỉ tiêm vắc xin IPV uy tín và an toàn

IgA là gì? Vai trò của kháng thể IgA đối với sức khỏe

Người đã bị sởi có cần tiêm phòng sởi nữa không?

Vì sao người lớn cũng cần tiêm vắc xin? Giải đáp về tác dụng tiêm phòng với người trưởng thành

Tiêm phòng viêm gan B ở đâu TPHCM? Danh sách địa chỉ uy tín và cập nhật mới nhất

Vắc xin viêm màng não: Các loại vắc xin, tác dụng, giá tiêm và lịch tiêm