Rối loạn tiêu hóa ở trẻ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục

Hiểu về rối loạn tiêu hóa ở trẻ em và những thông tin liên quan là điều cần thiết. Điều này giúp cha mẹ có thể nhận biết sớm các dấu hiệu và triệu chứng, từ đó có thể can thiệp kịp thời tránh hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ là gì?

Rối loạn tiêu hóa là hiện tượng các cơ vòng trong hệ tiêu hóa co thắt bất thường, gây ra cảm giác đau bụng và làm thay đổi quá trình tiêu hóa thức ăn.

Mặc dù tình trạng này không đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hay tính mạng của trẻ, nhưng lại có tác động tiêu cực đến sự phát triển toàn diện. Nếu kéo dài, rối loạn tiêu hóa có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, làm trẻ chậm lớn, bởi trong giai đoạn nhỏ tuổi, trẻ cần một lượng dinh dưỡng lớn để phát triển.

Hơn nữa, rối loạn tiêu hóa kéo dài ở trẻ nhỏ còn có nguy cơ chuyển thành tình trạng mãn tính, khiến trẻ dễ gặp lại vấn đề này trong suốt cuộc đời.

Rối loạn tiêu hóa có thể gây ra những ảnh hưởng xấu đến sự phát triển và sức khỏe của trẻ

Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài, gây ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ. Các nguyên nhân phổ biến kéo theo tình trạng này bao gồm:

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý

Chế độ ăn uống đóng vai trò rất lớn trong việc bảo vệ hệ tiêu hóa của trẻ. Những món ăn khó tiêu, chứa nhiều dầu mỡ, đường, hoặc thiếu chất xơ đều có thể gây rối loạn tiêu hóa. Đặc biệt, nếu trẻ đang bú mẹ, chế độ dinh dưỡng của mẹ cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa của trẻ.

Sức đề kháng yếu và hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện

Trẻ nhỏ, đặc biệt từ 0-6 tuổi, có hệ miễn dịch còn non nớt và hệ vi sinh vật có lợi ở đường ruột chưa phát triển đầy đủ để tạo hàng rào bảo vệ. Điều này khiến trẻ dễ bị vi khuẩn, vi rút tấn công, dẫn đến rối loạn tiêu hóa. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng này ở trẻ.

Ngộ độc thức ăn

Hệ tiêu hóa của trẻ rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương khi tiếp xúc với thực phẩm không đảm bảo vệ sinh như: Đồ ăn ôi thiu, chế biến không đúng cách hoặc bảo quản kém. Những thực phẩm này có thể chứa virus hoặc vi khuẩn gây hại.

Ngộ độc thức ăn có thể là nguyên nhân gây ra rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Thói quen sinh hoạt không vệ sinh

Trẻ có thể bị rối loạn tiêu hóa do thói quen chơi với đất cát, thú nuôi, đồ chơi không sạch sẽ mà không rửa tay sau đó. Khi trẻ đưa tay bẩn lên miệng hoặc cầm thức ăn cho vào miệng, vi khuẩn và giun sán dễ xâm nhập, gây các vấn đề như: Tiêu chảy, đau bụng hoặc táo bón.

Sử dụng thuốc kháng sinh

Việc sử dụng thuốc kháng sinh trong thời gian dài không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh mà còn làm mất đi lợi khuẩn trong đường ruột. Sự mất cân bằng này khiến hệ tiêu hóa của trẻ dễ gặp vấn đề.

Vấn đề tâm lý

Căng thẳng, lo lắng, hoặc những thay đổi lớn trong môi trường sống có thể ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ. Những trạng thái tâm lý này đôi khi là nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa, khiến trẻ gặp các triệu chứng khó chịu.

Vấn đề tâm lý cũng có thể khiến trẻ bị rối loạn tiêu hóa

Triệu chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Triệu chứng của rối loạn tiêu hóa ở trẻ thường rất đa dạng, tùy thuộc vào nguyên nhân và thể trạng từng bé. Dưới đây là những biểu hiện phổ biến mà cha mẹ cần lưu ý:

Tiêu chảy: Trẻ đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày (thường hơn 3 lần/ngày). Phân có thể có màu xanh, vàng nhạt hoặc xám.
Đầy hơi, chướng bụng, đau bụng: Trẻ thường cảm thấy đầy hơi, tức bụng, đau quặn hoặc khó chịu trong vùng bụng. Những triệu chứng này có thể xảy ra liên tục hoặc tái phát.
Buồn nôn và nôn mửa: Trẻ có thể cảm thấy buồn nôn hoặc bị nôn, đặc biệt sau khi ăn hoặc khi chịu áp lực tâm lý.
Táo bón: Trẻ gặp khó khăn khi đi ngoài, phân khô, cứng, hoặc đi ngoài ít hơn bình thường. Điều này có thể gây đau bụng, khó chịu và đôi khi xuất hiện máu trong phân.
Chán ăn: Trẻ có thể mất khẩu vị, ăn ít hơn bình thường hoặc từ chối ăn. Nếu tình trạng chán ăn kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Nếu các triệu chứng trên kéo dài hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ, cha mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Buồn nôn và nôn mửa là triệu chứng thường thấy của rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Điều trị rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Khi trẻ có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa, cần thực hiện các bước sau để hỗ trợ điều trị hiệu quả:

Đưa trẻ đến bác sĩ

Hãy đưa trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân và tình trạng cụ thể. Dựa trên chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Không tự ý dùng thuốc

Tránh tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc cho trẻ, đặc biệt là kháng sinh hay thuốc cầm tiêu chảy. Việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Cha mẹ chỉ nên cho trẻ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Chế độ ăn uống hợp lý

Xây dựng thực đơn cân đối, đa dạng các nhóm thực phẩm, ưu tiên các loại thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất. Chế biến món ăn mềm, dễ tiêu hóa, ít dầu mỡ để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa của trẻ.

Việc chăm sóc đúng cách kết hợp với điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ sẽ giúp trẻ nhanh chóng phục hồi và hạn chế nguy cơ tái phát.

Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống

Đảm bảo vệ sinh thân thể sạch sẽ cho trẻ, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, với trẻ lớn hơn bạn có thể dạy trẻ vệ sinh cá nhân mỗi ngày. Đồng thời, giữ nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, tạo môi trường sinh hoạt an toàn và vệ sinh xung quanh trẻ.

Cách phòng tránh rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Để bảo vệ sức khỏe tiêu hóa của trẻ và phòng tránh rối loạn tiêu hóa, phụ huynh có thể áp dụng các biện pháp sau:

Đảm bảo vệ sinh cá nhân

Tập cho trẻ có thói quen trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh cần phải rửa tay thật sạch. Duy trì vệ sinh cá nhân hàng ngày để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và giun sán. Bên cạnh đó, phụ huynh nên tẩy giun định kỳ cho trẻ mỗi 6 tháng/lần.

Tập cho trẻ thói quen rửa tay trước và sau khi ăn để phòng ngừa rối loạn tiêu hóa

Bổ sung men vi sinh

Tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung các sản phẩm men vi sinh chứa lợi khuẩn và vi chất dinh dưỡng. Men vi sinh giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh, cải thiện khẩu vị và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng của trẻ.

Khuyến khích hoạt động thể chất

Động viên trẻ tham gia các hoạt động thể thao, vận động ngoài trời hoặc các bài tập thể dục phù hợp. Việc này không chỉ nâng cao sức đề kháng mà còn giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.

Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh

Trẻ cần một chế độ ăn cân đối đảm bảo cung cấp đủ chất xơ, vitamin và khoáng chất cần thiết. Cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày và hạn chế các loại thực phẩm không lành mạnh như: Đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và muối.

Theo dõi sức khỏe định kỳ

Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc tình trạng không cải thiện, hãy đưa trẻ đi khám sức khỏe để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Áp dụng đồng thời các biện pháp trên sẽ giúp các bậc phụ huynh hạn chế nguy cơ rối loạn tiêu hóa ở trẻ, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và toàn diện.

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ là một vấn đề sức khỏe phổ biến, nhưng hầu hết các trường hợp đều có thể được xử lý hiệu quả. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, tìm hiểu nguyên nhân và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp sẽ giúp trẻ nhanh chóng hồi phục. Quan trọng nhất, các bậc phụ huynh cần luôn giữ vệ sinh an toàn thực phẩm và xây dựng cho trẻ một chế độ ăn uống khoa học để phòng ngừa rối loạn tiêu hóa.

Xem thêm: Bật mí cách chữa rối loạn tiêu hóa ở người lớn

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Thị Hồng Nhung

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp đại học Khoa Dược. Có kinh nghiệm hơn 10 năm trong lĩnh vực Dược phẩm, tư vấn thuốc và thực phẩm chức năng. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:rối loạn tiêu hóaChăm sóc trẻ

Các bài viết liên quan

Kiểm tra sức khỏe định kỳ cho trẻ: Những thông tin cha mẹ cần biết

Các trò chơi cho trẻ 10 tuổi giúp con phát triển toàn diện

Đầy hơi rối loạn đại tiện: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

Có nên cho bé uống thuốc nhuận tràng? Chuyên gia cảnh báo 4 sai lầm cha mẹ dễ mắc phải

Trẻ 7 tháng đi ngoài bao nhiêu lần 1 ngày là bất thường?

Trẻ sinh non 26 tuần có nuôi được không?

Trẻ 3 tháng bị ho: Khi nào cần đưa đi khám?

Hướng dẫn cách chăm sóc trẻ bị cúm A tại nhà và cách phòng bệnh hiệu quả

DHA có tác dụng gì cho trẻ? Lợi ích và cách bổ sung đúng cách

Người lớn bị tiêu chảy bao lâu thì khỏi​? Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả