Giảm nhu động ruột là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Giảm nhu động ruột là tình trạng ruột co bóp chậm hoặc không co bóp, làm ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và đào thải chất cặn bã. Đây có thể là hậu quả của nhiều nguyên nhân như chế độ ăn uống thiếu chất xơ, lối sống ít vận động hoặc một số bệnh lý liên quan đến hệ tiêu hóa. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Giảm nhu động ruột: Nguyên nhân và đối tượng có nguy cơ cao

Nhu động ruột, hay còn gọi là nhu động tiêu hóa, là quá trình co bóp của các sợi cơ dọc theo ống tiêu hóa nhằm tạo ra chuyển động trong ruột. Quá trình này diễn ra tại thực quản khi nuốt thức ăn, dạ dày, ruột non và ruột già với vai trò hỗ trợ di chuyển, nghiền nát và tiêu hóa thức ăn hiệu quả.

Giảm nhu động ruột là tình trạng giảm sự co bóp của các bó sợi cơ trong ruột non và ruột già, làm chậm quá trình tiêu hóa và đào thải phân. Khi nhu động ruột suy giảm, tần suất đi tiêu giảm, phân trở nên khô cứng hơn và người bệnh có thể gặp khó khăn khi đại tiện.

Giảm nhu động ruột làm tần suất đi tiêu giảm, phân khô cứng hơn và người bệnh khó đại tiện

Nguyên nhân gây giảm nhu động ruột

Giảm nhu động ruột là một tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, khiến việc co bóp và di chuyển thức ăn qua đường ruột diễn ra chậm hơn bình thường. Việc xác định nguyên nhân gây bệnh giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp gây giảm nhu động ruột.

Nguyên nhân bệnh lý

Một số bệnh lý tiêu hóa có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột, gây rối loạn chức năng co bóp và làm chậm quá trình tiêu hóa.

Tắc ruột hoặc bán tắc ruột

Đây là tình trạng đường ruột bị cản trở một phần hoặc hoàn toàn do các nguyên nhân như dính ruột sau phẫu thuật, khối u, polyp đại tràng hoặc dị vật. Khi mới khởi phát, ruột có thể tăng co bóp để đẩy dịch và thức ăn qua chỗ tắc nhưng về lâu dài, khi ruột bị căng giãn quá mức, nhu động ruột sẽ suy giảm dẫn đến táo bón, chướng bụng và thậm chí là nôn ói.

Nhu động ruột suy giảm do tắc ruột dẫn đến táo bón, chướng bụng và thậm chí là nôn ói

Tắc phân

Khi phân khô cứng tích tụ trong trực tràng quá lâu, việc đi tiêu trở nên khó khăn. Người bệnh thường bị táo bón kéo dài và có cảm giác mót rặn nhưng không thể đại tiện.

Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Đây là một rối loạn tiêu hóa mạn tính có thể gây táo bón, tiêu chảy hoặc xen kẽ cả hai tình trạng. Nguyên nhân có thể liên quan đến hệ vi sinh đường ruột, tương tác giữa thần kinh và ruột hoặc yếu tố chế độ ăn uống.

Lạm dụng thuốc nhuận tràng

Sử dụng thuốc nhuận tràng trong thời gian dài có thể khiến đại tràng mất khả năng hoạt động bình thường, dẫn đến táo bón nặng và phụ thuộc vào thuốc.

Rối loạn hệ thần kinh chi phối

Một số bệnh lý thần kinh như Parkinson, di chứng đột quỵ, đái tháo đường hoặc xơ cứng bì có thể làm giảm khả năng co bóp của cơ trơn đường tiêu hóa.

Rối loạn nội tiết tố

Suy giáp, cường tuyến cận giáp hoặc thay đổi hormone trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến hoạt động của nhu động ruột.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc như thuốc giảm đau opioid, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc kháng cholinergic có thể làm giảm nhu động ruột.

Hội chứng giả tắc ruột (Intestinal pseudo-obstruction)

Đây là một tình trạng hiếm gặp trong đó ruột bị giãn rộng và giảm nhu động mà không có sự tắc nghẽn cơ học rõ ràng.

Nguyên nhân do thói quen sinh hoạt

Ngoài các bệnh lý kể trên, lối sống và chế độ sinh hoạt cũng ảnh hưởng đáng kể đến nhu động ruột.

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý

Chế độ ăn thiếu chất xơ hoặc quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn dầu mỡ và thực phẩm khó tiêu có thể làm giảm hoạt động của cơ trơn ruột.

Uống không đủ nước

Cơ thể thiếu nước có thể khiến phân trở nên khô cứng, làm tăng nguy cơ táo bón và giảm nhu động ruột.

Cơ thể thiếu nước khiến phân khô cứng, làm tăng nguy cơ táo bón và giảm nhu động ruột

Thiếu vận động

Hoạt động thể chất giúp kích thích nhu động ruột và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả hơn. Những người ít vận động hoặc ngồi lâu có nguy cơ cao bị rối loạn nhu động ruột.

Stress và căng thẳng kéo dài

Hệ thần kinh có vai trò quan trọng trong điều hòa nhu động ruột. Khi bị căng thẳng hoặc lo âu, hormone căng thẳng có thể ảnh hưởng đến sự co bóp của ruột, gây ra táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa.

Giảm nhu động ruột có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc thay đổi lối sống, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và kiểm soát tốt các bệnh lý nền có thể giúp cải thiện tình trạng này hiệu quả. Nếu tình trạng kéo dài hoặc đi kèm với các triệu chứng nghiêm trọng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Dấu hiệu giảm nhu động ruột

Giảm nhu động ruột xảy ra khi hoạt động co bóp của ruột diễn ra chậm hoặc ngừng hẳn, gây ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng. Tình trạng này có thể biểu hiện qua nhiều triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào mức độ và vị trí bị ảnh hưởng trong hệ tiêu hóa. Những dấu hiệu điển hình bao gồm đau quặn bụng, chướng bụng, đầy hơi và cảm giác căng tức khó chịu. Người bệnh cũng có thể gặp tình trạng buồn nôn, nôn, táo bón kéo dài hoặc đi tiêu khó. Một số trường hợp cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và suy giảm thể trạng do hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả.

Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và suy giảm thể trạng

Phòng ngừa giảm nhu động ruột

Giảm nhu động ruột có thể gây ra nhiều vấn đề về tiêu hóa như táo bón, chướng bụng và khó tiêu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này còn có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng. Do đó, việc duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện các biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa.

Một chế độ dinh dưỡng khoa học đóng vai trò then chốt trong việc duy trì nhu động ruột ổn định. Hãy bổ sung đầy đủ các nhóm thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt để kích thích hoạt động của ruột. Tránh tiêu thụ thực phẩm nhiều đường, dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn hoặc chứa chất bảo quản vì chúng có thể làm chậm nhu động ruột. Đồng thời, hạn chế các chất kích thích như bia rượu, thuốc lá và cà phê để bảo vệ niêm mạc ruột.

Bên cạnh đó, duy trì thói quen ăn uống khoa học như ăn đúng giờ, nhai kỹ, tránh bỏ bữa và không ăn khuya sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm bằng cách ăn chín uống sôi để ngăn ngừa nhiễm khuẩn đường ruột. Ngoài ra, uống đủ nước mỗi ngày giúp làm mềm phân và hỗ trợ quá trình di chuyển trong ruột, giảm nguy cơ táo bón.

Hoạt động thể chất cũng là yếu tố quan trọng giúp tăng cường nhu động ruột. Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để tập thể dục, đặc biệt là các bài tập dành cho cơ sàn chậu và hậu môn sẽ giúp kích thích quá trình co bóp của ruột. Bên cạnh đó, kiểm tra sức khỏe định kỳ và thăm khám ngay khi có dấu hiệu bất thường về tiêu hóa là điều cần thiết để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các vấn đề liên quan đến nhu động ruột.

Các bài tập dành cho cơ sàn chậu và hậu môn giúp kích thích quá trình co bóp của ruột

Giảm nhu động ruột không chỉ gây ra những rối loạn tiêu hóa khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời. Việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung đủ chất xơ, uống đủ nước và tập thể dục đều đặn là những giải pháp quan trọng giúp cải thiện nhu động ruột và ngăn ngừa táo bón. Bên cạnh đó, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề tiêu hóa để có hướng xử lý phù hợp. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường, hãy chủ động thăm khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Xem thêm:

Hội chứng ruột kích thích uống thuốc gì?

Hội chứng ruột kích thích nên ăn gì

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Mỹ Huyền

Đã kiểm duyệt nội dung

Dược sĩ Đại học có nhiều năm kinh nghiệm trong việc tư vấn Dược phẩm và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về Bệnh học. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Hội chứng ruột kích thíchbệnh tiêu hóa

Các bài viết liên quan

Những điều cần biết về tình trạng táo bón ở người lớn

Ung thư dạ dày giai đoạn cuối nên ăn gì và hạn chế ăn gì?

Men tiêu hóa cho người lớn​ có tác dụng gì?

Gợi ý thực đơn cho người bị hội chứng ruột kích thích

Một số bệnh về đường tiêu hóa​ thường gặp và lợi ích của việc khám sàng lọc

Xuất huyết tiêu hóa có biến chứng gì? Cách điều trị và phòng ngừa

Bé bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và cách phòng tránh

Đau bụng âm ỉ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

10 bệnh tiêu hóa thường gặp ngày Tết cần lưu ý để có tết vui

Táo bón không nên ăn gì? Điểm mặt 10 món cần tránh để mau khỏi