Làm sao để đối phó với tình trạng im lặng độc hại (Silent Treatment)?

Sự im lặng khiến chúng ta nghi ngờ, căng thẳng tinh thần, và mong muốn nói lên để giải quyết vấn đề nhưng mọi nỗ lực đều thất bại. Trong bất kỳ tình huống nào, không có ai xứng đáng phải trải qua sự im lặng độc hại. Vậy sự im lặng độc hại là như thế nào và làm thế nào để xử lý nếu tình cờ rơi vào tình trạng này?

Im lặng độc hại là gì?

Im lặng độc hại là một chiêu tâm lý mà người ta từ chối sự tồn tại của người khác bằng cách ngưng phản hồi mọi giao tiếp từ họ. Cho dù người khác gửi tin nhắn, thể hiện mong muốn giải quyết vấn đề hoặc cố gắng tìm hiểu ý kiến của mình nhưng vẫn giữ im lặng, thậm chí cô lập và tẩy chay.

Ngược lại với nhu cầu kết nối xã hội của con người, im lặng độc hại tạo ra nhiều tổn thương tâm lý cho người bị tác động. Chiêu "im lặng độc hại" này có thể thể hiện dưới nhiều hình thức từ nặng đến nhẹ, bao gồm việc lơ đẹp tin nhắn trên mạng xã hội, rút lui khi có tranh cãi, từ chối trả lời các câu hỏi giải quyết vấn đề và thậm chí là việc từ chối gặp mặt trực tiếp.

Im lặng độc hại không chỉ xuất hiện trong mối quan hệ cá nhân mà còn có thể thấy trong gia đình, công việc và tình yêu. Nó có thể thể hiện thông qua sự phớt lờ tâm sự của con cái trong gia đình, đồng nghiệp không chú ý đến ý kiến và ý tưởng của bạn hoặc đối tác tình cảm cố ý không hiểu vấn đề, không chịu lắng nghe.

Im lặng độc hại là một chiêu tâm lý mà người ta từ chối sự tồn tại của người khác

Hậu quả mà im lặng độc hại mang lại

Hậu quả mà im lặng độc hại (Silent Treatment) mang lại cho nạn nhân là:

Tổn thương lòng tự trọng

Im lặng được xem là một hành vi "cố ý gây đau đớn" theo quan điểm của các nhà tâm lý học. Vì bản năng sơ khai của con người đòi hỏi sự giao tiếp để nhận thức về sự tồn tại của mình trong cộng đồng. Hành động im lặng trở thành một loại dao cắt chặt mọi nỗ lực kết nối, làm cho người bị tác động cảm thấy "không được công nhận" và sự tồn tại của họ trở nên vô nghĩa.

Thao túng tâm lý

Người bị im lặng có thể bị thao túng tâm lý, trải qua cảm giác tự ghét, mong muốn thay đổi tình huống và thậm chí có thể phát sinh ý muốn tự làm tổn thương bản thân. Hành động này thường dẫn đến trạng thái tinh thần đầy biến động và lo lắng.

Không hiểu đúng mức độ ảnh hưởng

Người chọn im lặng không phải lúc nào cũng có ý định ác ý. Hầu hết họ không nhận ra rằng hành vi im lặng của họ có thể ảnh hưởng đến người khác như thế nào. Có thể họ thiếu hiểu biết về tác động lâu dài và mức độ đau khổ mà hành động của mình gây ra cho người xung quanh.

Im lặng được xem là một hành vi "cố ý gây đau đớn"

Tại sao con người chọn sử dụng biện pháp im lặng độc hại thay vì giải quyết vấn đề?

Im lặng để tự bảo vệ khỏi tổn thương

Người im lặng trong cuộc tranh cãi không nhất thiết là muốn tấn công, mà thậm chí còn có thể là nạn nhân của tổn thương. Theo Tiến sỹ Tâm lý Kristin Davin, họ cũng có thể sợ hãi đối diện với xung đột và coi hành vi im lặng như một cách tự vệ để bảo vệ cảm xúc của mình. Bằng cách im lặng, họ có thể tạm thời tránh xa khỏi những cuộc chiến tranh mà họ dự đoán sẽ mang lại đau thương.

Im lặng do khó khăn trong giao tiếp

Không phải ai cũng biết cách xử lý khéo léo trong xung đột. Những người thiếu kỹ năng giao tiếp có thể chọn lựa im lặng, chủ yếu là vì họ gặp khó khăn trong việc kiểm soát và thể hiện cảm xúc của mình. Mặc dù im lặng không phải là phương pháp tốt nhất nhưng đôi khi nó là cách đơn giản nhất để họ tránh suy nghĩ quá nhiều.

Im lặng để "trả đũa"

Người có tính cách mạnh mẽ có thể chọn im lặng như một cách để thao túng cảm xúc và trừng phạt người khác. Đây có thể là một hình thức trừng phạt, nơi họ cố tình im lặng để gây ra đau thương và ép người khác phải thực hiện hành động mong muốn của họ. Hành vi im lặng trong trường hợp này thường được coi là một cách lạm dụng tâm lý độc hại. Nghiên cứu còn chỉ ra rằng nó có thể gây chấn thương tâm lý tương đương với nỗi đau thể xác.

Những người thiếu kỹ năng giao tiếp có thể chọn lựa im lặng

Làm thế nào để đối phó với sự im lặng độc hại?

Bình tĩnh và tìm hiểu nguyên nhân

Trước hết, hãy giữ bình tĩnh, thực hiện hít thở sâu và tránh tìm kiếm câu trả lời ngay lập tức. Thay vào đó, nên tìm hiểu nguyên nhân đằng sau sự im lặng. Người ta có thể sử dụng im lặng như một cách để tránh việc nói những lời cay đắng hoặc vì đơn giản họ coi im lặng là cách giải quyết ôn hòa. Việc này đôi khi xuất phát từ họ, không phải từ bạn nên hãy để họ có thêm thời gian với bản thân.

Tiếp nhận khách quan

Chấp nhận rằng mỗi người có một cách tiếp cận và động cơ khác nhau. Trong khi bạn có thể muốn giải quyết mọi vấn đề ngay lập tức, người khác có thể chọn lựa im lặng vì họ đang gặp khó khăn trong việc thể hiện cảm xúc hay kiểm soát chúng.

Chia sẻ cảm xúc một cách thành thật

Sau khi vấn đề được giải quyết, bạn có thể chia sẻ cảm xúc của mình với đối phương. Ngược lại, họ cũng có thể làm điều tương tự. Điều này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về cảm xúc và định hình quan hệ của mình.

Rời đi khi cần thiết

Nếu sự im lặng độc hại trở nên quá thường xuyên và gây tổn thương, hãy xem xét việc cắt đứt mối quan hệ. Điều này không chỉ giúp bạn giữ vững ranh giới cá nhân mà còn bảo vệ tâm lý của bạn khỏi những tác động tiêu cực.

Trên đây là chia sẻ của chúng tôi về im lặng độc hại (Silent Treatment). Hành vi lạm dụng cảm xúc mang lại tác động độc hại và nếu kéo dài có thể dẫn đến các vấn đề tâm lý. Do đó, nếu gặp các trường hợp này, bạn nên chủ động đối phó để tìm được cách giải quyết tốt nhất.