Da xanh tím bị bệnh gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Tình trạng da bất chợt chuyển sang màu xanh hoặc tím, không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo một số vấn đề sức khỏe hoặc bệnh da liễu nghiêm trọng. Cùng tìm hiểu về hiện tượng da xanh tím, nguyên nhân cũng như cách khắc phục tình trạng này.

Da xanh tím là gì?

Da xanh tím, hay còn gọi là chứng xanh tím da, là hiện tượng một vùng da và niêm mạc trên cơ thể xuất hiện màu xanh hoặc ánh tím nhẹ bất thường. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, phổ biến nhất là ở tay, chân, môi, lưỡi và mí mắt.

Nguyên nhân chính của da xanh tím là do nồng độ oxy trong máu thấp, khiến cho da và niêm mạc không nhận đủ oxy, dẫn đến việc phản chiếu ánh sáng xanh lam nhiều hơn ánh sáng đỏ, tạo nên màu xanh tím đặc trưng.

Có hai dạng da xanh tím chính:

Da xanh tím ngoại biên: Xảy ra ở các vùng da xa tim, thường do co thắt mạch máu hoặc nhiệt độ lạnh.
Da xanh tím trung ương: Xảy ra do các vấn đề về tim mạch hoặc hô hấp, khiến cho lượng oxy trong máu lưu thông đến các cơ quan bị giảm.

Hiện tượng da xanh tím bất thường khiến nhiều người lo lắng

Nguyên nhân gây ra tình trạng da xanh tím

Nguyên nhân chính của da xanh tím là thiếu oxy trong máu, khiến cho da và niêm mạc không nhận đủ oxy, dẫn đến việc phản chiếu ánh sáng xanh lam nhiều hơn ánh sáng đỏ, tạo nên màu xanh tím đặc trưng.

Ngoài ra, còn có một số nguyên nhân khác gây ra tình trạng da xanh tím:

Thiếu máu: Thiếu máu xảy ra khi cơ thể không có đủ hồng cầu hoặc hemoglobin - protein trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy. Nguyên nhân phổ biến của thiếu máu bao gồm thiếu sắt, thiếu vitamin B12, mất máu do chấn thương hoặc chảy máu kinh nguyệt quá nhiều.
Các vấn đề về hô hấp: Các bệnh lý về phổi như hen suyễn, viêm phế quản mãn tính (COPD) và xơ phổi có thể ảnh hưởng đến khả năng trao đổi oxy của phổi, dẫn đến giảm lượng oxy trong máu.
Ngộ độc CO: CO (carbon monoxide) là một loại khí độc hại có thể liên kết với hemoglobin tốt hơn oxy, khiến cho cơ thể không nhận đủ oxy. Ngộ độc CO có thể xảy ra do hít phải khói than, khí gas hoặc khói thuốc lá.
Tình trạng tim mạch: Suy tim, hở van tim và các bệnh tim mạch khác có thể ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim, dẫn đến giảm lưu lượng oxy đến các cơ quan và mô, bao gồm da.
Hiện tượng Raynaud: Đây là tình trạng co thắt các mạch máu nhỏ ở tay, chân, ngón tay và ngón chân do tiếp xúc với lạnh hoặc căng thẳng. Khi các mạch máu co thắt, lưu lượng máu đến các khu vực này bị giảm, dẫn đến da xanh tím.
Hội chứng CREST: Đây là một bệnh tự miễn ảnh hưởng đến mô liên kết, có thể gây ra co thắt mạch máu và da xanh tím.
Sử dụng một số loại thuốc: Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc chẹn beta và thuốc giảm đau, có thể gây ra tác dụng phụ là co thắt mạch máu và da xanh tím.
Nhiệt độ lạnh: Khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, các mạch máu co lại để giữ ấm cho các cơ quan nội tạng. Điều này có thể dẫn đến da xanh tím ở các vùng da xa tim, chẳng hạn như tay, chân, tai và mũi.
Mất nước: Mất nước có thể dẫn đến giảm lượng máu lưu thông, từ đó khiến da xanh tím.
Sốc phản vệ: Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng nghiêm trọng có thể gây ra huyết áp thấp và da xanh tím.
Một số bệnh lý hiếm gặp: Một số bệnh lý hiếm gặp, chẳng hạn như bệnh hồng cầu hình liềm và bệnh methemoglobinemia, cũng có thể gây ra da xanh tím.

Hiện tượng da xanh tím có thể xảy ra do hội chứng Raynaud

Cách điều trị da xanh tím

Cách điều trị da xanh tím phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Dưới đây là một số phương pháp điều trị phổ biến:

Bổ sung sắt, vitamin B12 hoặc axit folic tùy theo nguyên nhân thiếu máu. Trong một số trường hợp, có thể cần truyền máu.
Sử dụng thuốc, liệu pháp oxy hoặc phẫu thuật tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh hô hấp.
Ngộ độc CO: Di chuyển đến khu vực có không khí trong lành và cung cấp oxy ngay lập tức.
Sử dụng thuốc, phẫu thuật hoặc các phương pháp điều trị khác tùy theo bệnh lý tim mạch cụ thể.
Hiện tượng Raynaud: Tránh tiếp xúc với lạnh, sử dụng thuốc giãn mạch và các phương pháp điều trị khác.
Hội chứng CREST: Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch và các phương pháp điều trị khác.
Ngừng sử dụng thuốc hoặc thay thế bằng thuốc khác nếu tác dụng phụ là da xanh tím.
Giữ ấm cơ thể: Mặc quần áo ấm, uống nước ấm và tránh tiếp xúc với nhiệt độ lạnh.
Tăng cường tập thể dục: Tập thể dục thường xuyên giúp cải thiện lưu thông máu và cung cấp oxy cho cơ thể.
Bỏ hút thuốc lá: Hút thuốc lá có thể làm giảm lượng oxy trong máu và khiến tình trạng da xanh tím trở nên tồi tệ hơn.
Giảm căng thẳng: Căng thẳng có thể làm co thắt mạch máu và dẫn đến da xanh tím. Hãy tập yoga, thiền hoặc các phương pháp thư giãn khác để giảm căng thẳng.

Bổ sung vitamin B12 để khắc phục tình trạng da xanh tím

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám bác sĩ ngay lập tức nếu gặp các triệu chứng da xanh tím kèm theo các dấu hiệu sau:

Khó thở;
Đau ngực;
Chóng mặt, hoa mắt;
Nhịp tim nhanh hoặc chậm;
Mất ý thức.

Da xanh tím là một dấu hiệu cảnh báo sức khỏe tiềm ẩn, có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Hãy chủ động theo dõi sức khỏe của bản thân, chú ý đến những thay đổi bất thường của da và đi khám bác sĩ nếu gặp các triệu chứng da xanh tím, đặc biệt là kèm theo các triệu chứng khác.

Xem thêm: Các bệnh về da mùa hè thường gặp và cách phòng ngừa