Tác hại của bột ngọt và những lưu ý khi sử dụng để bảo vệ sức khỏe

Với sự tiện lợi trong việc tạo hương vị đậm đà cho thực phẩm, bột ngọt trở thành một chất phụ gia không thể thiếu trong các sản phẩm đóng gói, món ăn chế biến sẵn và các món ăn tại nhà hàng. Tuy nhiên khi nhắc đến bột ngọt, mọi người vẫn e ngại về tác hại của bột ngọt, vậy bột ngọt là gì, tại sao lại khiến mọi người lo lắng khi thưởng thức?

Tìm hiểu về bột ngọt

Bột ngọt, hay Monosodium Glutamate (MSG), là một chất phụ gia thực phẩm phổ biến, được sử dụng rộng rãi để tăng hương vị trong các món ăn. Bột ngọt mang lại vị umami - một loại vị giác thứ năm sau vị mặn, ngọt, chua, và đắng, thường được mô tả là vị mặn dễ chịu, sâu lắng, giúp món ăn thêm phần đậm đà.

Về mặt hóa học, MSG là một hợp chất được tạo ra từ muối natri và axit glutamic - một axit amin có tự nhiên trong nhiều thực phẩm như cà chua, nấm, và phô mai Parmesan. Glutamate trong bột ngọt có vai trò như một chất dẫn truyền thần kinh, tham gia vào việc truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh trong não.

Bột ngọt là gia vị nêm nếm phổ biến

Tuy nhiên, việc sử dụng bột ngọt trong thực phẩm đã làm dấy lên nhiều tranh cãi về an toàn và tác hại của bột ngọt đối với sức khỏe, đặc biệt khi tiêu thụ với liều lượng cao hoặc lâu dài. Vậy tác hại của bột ngọt là gì?

Một số tác hại của bột ngọt với sức khỏe

Bột ngọt là một chất điều vị phổ biến, nhưng đã gây nhiều tranh cãi về tác hại tiềm tàng đối với sức khỏe. Mặc dù Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) xem bột ngọt là "an toàn", một số nghiên cứu và báo cáo đã cho thấy việc tiêu thụ quá mức hoặc đối với những người nhạy cảm có thể gây ra các vấn đề sau:

Hội chứng MSG (MSG Symptom Complex)

Nhiều người thường e ngại về tác hại của bột ngọt là do những biểu hiện bất thường của cơ thể khi thưởng thức thức ăn chứa nhiều bột ngọt. Cụ thể, một số người sau khi tiêu thụ bột ngọt có thể gặp phải các triệu chứng tạm thời, thường được gọi là "hội chứng MSG". Các triệu chứng bao gồm:

Đau đầu.
Đỏ bừng mặt.
Khô miệng hoặc khát nước.
Buồn nôn.
Cảm giác ngứa hoặc nóng rát ở cổ, vai và ngực.
Tim đập nhanh hoặc nhịp tim không đều.
Căng cơ.

Những triệu chứng này thường nhẹ và tự hết trong vài giờ, nhưng chúng có thể nghiêm trọng hơn đối với những người nhạy cảm đặc biệt với MSG.

Một số người bị đau đầu sau khi ăn thực phẩm chứa nhiều bột ngọt

Tăng lượng natri trong cơ thể

Bột ngọt chứa natri, và việc tiêu thụ quá mức có thể góp phần vào việc tăng lượng natri trong chế độ ăn uống, đặc biệt khi kết hợp với các loại thực phẩm giàu muối khác. Lượng natri dư thừa có thể dẫn đến:

Tăng huyết áp: Natri làm tăng thể tích máu, gây áp lực lên thành động mạch và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch.
Bệnh thận: Việc tiêu thụ natri quá mức lâu dài có thể gây tổn thương thận, ảnh hưởng đến chức năng lọc và bài tiết.

Tác động đến bệnh hen suyễn

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng bột ngọt có thể làm nặng thêm triệu chứng hen suyễn ở những người mắc bệnh. Một nghiên cứu đã ghi nhận một số trường hợp bệnh nhân hen suyễn có triệu chứng khó thở hoặc tăng cơn hen sau khi tiêu thụ thực phẩm chứa MSG.

Khả năng gây viêm và rối loạn chuyển hóa

Một số nghiên cứu trên động vật và nghiên cứu sơ bộ trên con người về tác hại của bột ngọt đã cho thấy việc tiêu thụ nhiều bột ngọt có thể góp phần vào quá trình viêm nhiễm và gây ra các vấn đề liên quan đến chuyển hóa như:

Béo phì: MSG có thể ảnh hưởng đến cảm giác no và đói, làm thay đổi hành vi ăn uống và dẫn đến việc tiêu thụ quá mức.
Rối loạn chuyển hóa: Tiêu thụ MSG có liên quan đến việc tăng nguy cơ kháng insulin, một trong những nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường type 2.

Tìm hiểu những tác hại của bột ngọt đối với sức khỏe

Những lưu ý khi sử dụng bột ngọt

Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng về những tác hại của bột ngọt đến sức khỏe khi sử dụng ở mức vừa phải, người tiêu dùng vẫn cần chú ý đến liều lượng và cách sử dụng để đảm bảo an toàn.

Đầu tiên, hãy sử dụng bột ngọt với liều lượng hợp lý và tránh lạm dụng, đặc biệt khi nấu ăn tại nhà, vì điều này giúp kiểm soát lượng MSG tốt hơn so với thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, có thể ưu tiên thực phẩm tự nhiên giàu glutamate như cà chua, nấm, hoặc phô mai Parmesan để tạo vị umami mà không cần dùng thêm bột ngọt.

Ngoài ra, cần chú ý kiểm tra nhãn sản phẩm vì bột ngọt có thể ẩn dưới nhiều tên khác nhau trong các thực phẩm đóng gói. Tránh tiêu thụ MSG khi đói để giảm nguy cơ xuất hiện các triệu chứng như nhức đầu hay mệt mỏi. Cuối cùng, nếu có bất kỳ phản ứng bất thường nào sau khi sử dụng bột ngọt, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định liệu bạn có nhạy cảm với MSG hay không. Điều này sẽ giúp bạn có thể hạn chế tối đa những tác hại của bột ngọt đối với cơ thể.

Tiêu thụ với lượng vừa phải là cách để hạn chế tác hại của bột ngọt

Tóm lại, tác hại của bột ngọt vẫn là một vấn đề gây nhiều tranh cãi trong lĩnh vực sức khỏe và dinh dưỡng. Mặc dù nhiều nghiên cứu chưa khẳng định rõ ràng về việc tiêu thụ bột ngọt ở mức vừa phải gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng, nhưng việc lạm dụng vẫn có thể dẫn đến những rủi ro cho sức khỏe. Sự cẩn trọng trong việc lựa chọn và sử dụng bột ngọt sẽ giúp bạn đảm bảo sức khỏe tốt hơn trong cuộc sống hàng ngày.

Xem thêm:

Tác hại của cà chua: Ai nên hạn chế sử dụng loại thực phẩm này?
Tác hại của dưa chuột đối với sức khỏe và những điều cần lưu ý khi chế biến

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Thanh Hải

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp Đại học Dược Hà Nội, với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện là giảng viên giảng dạy các môn Dược lý, Dược lâm sàng,...

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Dinh dưỡngChăm sóc dinh dưỡngăn uống lành mạnh

Các bài viết liên quan

Vì sao ăn quả bơ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch?

10 loại thực phẩm vừa giúp no bụng vừa hỗ trợ giảm mỡ

3 loại nước dễ uống, tốt cho gan và hệ tiêu hóa bạn nên thử

Khi nào là thời điểm tốt nhất để ăn chuối trong ngày?

6 loại hạt giàu chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường sức khỏe tim mạch

Danh sách 5 lợi ích bất ngờ khi ăn chuối luộc

Loạt phản ứng bất thường của cơ thể khi cai đường mà bạn nên biết

5 loại quả người tiểu đường nên ăn hàng tuần

Gợi ý 4 món ăn vặt giúp bảo vệ gan và đường ruột

4 không khi uống nước chè xanh tránh gây hại cho sức khỏe