Bé thở mạnh bụng phập phồng có phải là bệnh lý không?

Một em bé khi sinh ra cơ thể còn rất yếu ớt, mong manh nhưng phải đối mặt với rất nhiều tác nhân độc hại bên ngoài, ảnh hưởng đến sức khoẻ của bé. Dù chỉ là một cái hắt hơi, chảy nước mũi hay thở nhanh cũng khiến các bậc phụ huynh rất lo lắng, nhất là đối với những người lần đầu tiên lên chức bố mẹ. Khi bố mẹ thấy bé thở mạnh bụng phập phồng thường thắc mắc không biết biểu hiện vậy là bệnh gì, có nguy hiểm không? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thêm các thông tin về nhịp thở của bé, hỗ trợ cho việc chăm sóc em bé tốt hơn.

Đặc điểm sinh lý bình thường của trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh có nhiều đặc điểm sinh lý khác so với người trưởng thành như nhịp thở, huyết áp, nhịp tim,… Đặc biệt, hệ hô hấp của bé chưa hoàn thiện, bé đang phải học cách sử dụng phổi và chủ yếu thở bằng mũi, đường thở của bé cũng còn nhỏ nên quá trình hô hấp sẽ khó khăn hơn.

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy,nhịp thở bình thường của các bé sơ sinh nằm trong khoảng 30 - 60 nhịp/phút, có trường hợp bé thở mạnh khoảng 20 nhịp/phút thường xảy ra vào lúc bé đang ngủ. Khoảng từ tháng thứ 6 trở đi, nhịp thở của bé đã ổn định hơn, dao động từ 25 - 40 nhịp/phút. Nhịp hít vào, thở ra của các bé sơ sinh tuân theo chu kỳ, giữa mỗi chu kỳ có thể có khoảng nghỉ khoảng 5 giây, hiện tượng này sẽ biến mất khi bé lớn lên.

Bố mẹ có thể quan sát thấy bé thở mạnh bụng phập phồng

Vì vậy bố mẹ sẽ có thể thấy bé thở mạnh bụng phập phồng, có khi nhịp thở của bé lại không ổn định, đôi lúc nhịp thở của bé bị đứt quãng. Trong trường hợp này, bố mẹ đừng vội lo lắng, hãy quan sát kỹ từng chi tiết, biểu hiện của bé để có thể đánh giá chính xác tình trạng thực tế của bé.

Nếu nhịp thở bé có dấu hiệu bất thường như: Thở nhanh, thở mạnh kèm sốt,khò khè,… có thể bé đang mắc bệnh đường hô hấp. Bố mẹ nên đưa bé đi bác sĩ để được thăm khám và kiểm tra.

Bé thở mạnh bụng phập phồng có phải bệnh lý không?

Dựa trên các đặc điểm sinh lý của cơ thể, đặc biệt là đặc điểm đường hô hấp ở bé sơ sinh, việc bé thở mạnh bụng phập phồng hoàn toàn là hiện tượng sinh lý bình thường. Ngoài ra, tiếng thở của bé khi ngủ có thể gấp gáp hơn, thở phát ra tiếng, nhịp thở nhanh,… do hệ hô hấp của bé đang trong quá trình học cách vận hành.

Mẹ có thể kiểm tra tình trạng thở của bé thông qua cách đếm nhịp thở lúc ngủ của bé. Ôm bé vào lòng và kéo áo bé lên ngang ngực. Sau đó, đếm nhịp chuyển động lên xuống của ngực và bụng bé. Chỉ nên thực hiện điều này vào lúc bé đang ngủ hoặc nằm yên, bé không khóc và không bú, đếm liên tục nhịp thở của bé trong khoảng 1 phút. Để đảm bảo tính chính xác, mẹ có thể đếm lặp lại 2 - 3 lần để được kết quả chính xác nhất.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nếu nhịp thở của bé nằm trong khoảng giới hạn dưới đây thì có thể bé đang mắc chứng thở nhanh mạnh khi ngủ:

Trẻ dưới 2 tháng tuổi: Nhịp thở khoảng từ 60 lần/phút trở lên.
Trẻ dưới 2 tháng và dưới 12 tháng tuổi: Nhịp thở khoảng 50 lần/phút.
Trẻ từ 1 - 5 tuổi: Nhịp thở khoảng 40 lần/phút.

Kiểm tra hô hấp của bé bằng cách đếm nhịp thở lúc ngủ

Nguyên nhân bé thở mạnh bụng phập phồng

Bé thở mạnh bụng phập phồng là một hiện tượng khá phổ biến, vậy nguyên nhân là do đâu? Khi đánh giá về mặt giải phẫu sinh lý, nguyên nhân có thể do cấu tạo chưa hoàn chỉnh của hệ hô hấp ở trẻ và đường thở của bé vẫn đang trong giai đoạn tập quen với việc hít thở bên ngoài. Bên cạnh đó, còn một vài nguyên nhân khác có thể khiến bé thở mạnh bụng phập phồng như:

Hệ miễn dịch và sức đề kháng của trẻ còn non nớt

Khi nằm trong bệnh mẹ, bé được bảo vệ trong môi trường đảm bảo an toàn cho sự phát triển của trẻ. Sau khi chào đời, hệ miễn dịch vàsức đề kháng của bé còn rất kém, dễ nhiễm khuẩn, virus xâm nhập gây ra các bệnh trên đường hô hấp, dẫn đến những triệu chứng như khó thở, ho khò khè, thở mạnh bụng phập phồng…

Ngoài ra, dưới tác động của môi trường như bụi bẩn, khói xe cộ, lông động vật,… có thể khiến bé bị hắt hơi liên tục, chảy nước mũi. Bố mẹ cần vệ sinh mũi cho bé hằng ngày, đặc biệt ngay sau khi tắm. Bên cạnh đó, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, trong lành, thoáng mát,… giúp bé có thể phát triển toàn diện.

Dị ứng thời tiết

Bởi vì sức đề kháng của trẻ sơ sinh còn khá non nớt, nên bé rất nhạy cảm với các yếu tố thời tiết, nhiệt độ. Chỉ một sự thay đổi nhỏ như thời tiết đột ngột thay đổi từ nắng sang mưa hay trời trở lạnh,… bé cũng có thể bịdị ứng thời tiết, nổi bật nhất là các biểu hiện trên đường hô hấp. Bé dễ gặp tình trạng thở mạnh bụng phập phồng hay thở nhanh, chảy nước mũi,…

Hệ miễn dịch và sức đề kháng của bé còn non nớt

Một số bệnh lý khác

Trong trường hợp bé thở mạnh bụng phập phồng xuất phát từ một bệnh lý nào đó, ngoài biểu hiện trên nhịp thở như thở nhanh, mạnh, gấp gáp, lồng ngực lõm,… bé còn có thể sẽ quấy khóc, bỏ bú, sốt.

Lúc này, bé có thể đang mắc phải các vấn đề nghiêm trọng trên đường hô hấp như: Viêm phế quản, viêm tiểu phế quản,viêm phổi hay thậm chí là suy hô hấp. Bố mẹ cần chú ý quan sát biểu hiện của bé để kịp thời đưa bé đến bác sĩ để thăm khám và điều trị sớm nhất có thể.

Để hỗ trợ quá trình hô hấp của bé hoạt động tốt hơn, hiệu quả hơn, bố mẹ có thể điều chỉnhtư thế khi ngủ của trẻ sao cho phù hợp để bé thở dễ dàng hơn. Ngoài ra vệ sinh mũi cho bé cũng rất quan trọng, giúp loại bỏ các dị vật gây cản trở quá trình hô hấp của bé. Bố mẹ có thể vệ sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi cho bé, sau đó lau khô mũi.

Các dấu hiệu nguy hiểm đi kèm thở khò khè cần lưu ý

Nếu trẻ sơ sinh thở mạnh bụng phập phồng kéo dài kèm theo một hoặc nhiều biểu hiện dưới đây thì cha mẹ cần hết sức chú ý phải đưa trẻ đến gặp bác sĩ sớm để được thăm khám:

Trẻ sơ sinh ngủ li bì, rất khó để đánh thức.
Bỗng nhiên bỏ bú, bú kém hơn với những ngày bình thường.
Trẻ sốt liên tục, có lúc sốt cao trên 38,5 độ C.
Da trẻ tím tái, hơi thở mạnh, ngực bụng phập phồng rút lõm kèm theo sự hơi thở nặng nề kéo dài.

Bé thở mạnh bụng phập phồng là hiện tượng sinh lý bình thường, bố mẹ không cần quá lo lắng. Tuy nhiên bố mẹ cũng không nên quá chủ quan trong trường hợp bé thở nhanh, mạnh thường xuyên bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng sức khỏe của bé. Thông qua bài viết này, các bậc phụ huynh đã phần nào bổ sung thêm các kiến thức trong việc chăm sóc sức khỏe của con em mình, đảm bảo sự phát triển an toàn và tốt nhất cho bé.