Cách phòng bệnh dại khi sống trong ổ dịch chó dại

Bệnh dại đã giết chết hơn 50.000 người trên khắp thế giới mỗi năm. Tuy nhiên, tử vong do bệnh dại có thể phòng ngừa được nếu áp dụng biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm kịp thời. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu cách phòng bệnh dại khi sống trong ổ dịch chó dại qua bài viết dưới đây.

Chó dại có những biểu hiện nào?

Những con chó dại thường có tai dựng đứng, mắt trừng trừng, mắt đỏ, chảy nước dãi, sụt cân, chạy lung tung, cắn người trong tầm mắt, đi lại loạng choạng, sủa không ngừng, lè lưỡi, bỏ ăn uống, thích ở một mình, đi tiểu thường xuyên, bồn chồn, sợ ánh sáng, căng thẳng và hung dữ. Cho đến khi toàn thân bị tê liệt và chết trong vòng 10 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Mặc dù một số chó và mèo không có dấu hiệu mắc bệnh dại, nhưng chúng mang virus dại. Khi bị bệnh, chúng cắn người và lây nhiễm virus dại cho người, dẫn đến bệnh dại.

Người ta ước tính có khoảng 59.000 ca tử vong hàng năm do bệnh dại trên toàn thế giới, trong đó ổ dịch chó dại ở châu Á và châu Phi (Nam Phi) chiếm đa số. Trong số các nước châu Á, Ấn Độ, Trung Quốc và Indonesia có số ca mắc cao nhất.

Chó bị dại có những biểu hiện nào?

Bị chó dại cắn có những biểu hiện gì?

Sau khi virus dại xâm nhập vào cơ thể con người thông qua tổn thương ở da hoặc niêm mạc, nó có ái lực mạnh với mô thần kinh. Cơ chế bệnh sinh của bệnh dại có thể được chia thành ba giai đoạn.

Sau khi virus xâm nhập vào mô tế bào con người, trong thời kỳ sinh sản từ vị trí vết cắn, nó sẽ nhân lên với số lượng nhỏ trong các tế bào cơ gần vết thương, sau đó xâm nhập vào các dây thần kinh ngoại biên gần đó.
Ở giai đoạn xâm nhập hệ thần kinh trung ương, virus lây lan theo hướng hướng tâm dọc theo sợi trục của dây thần kinh ngoại biên đến hệ thần kinh trung ương. Sau khi đến hạch rễ lưng của tủy sống, virus nhân lên với số lượng lớn, sau đó xâm nhập vào tủy sống và nhanh chóng đến não, chủ yếu xâm lấn các tế bào thần kinh ở thân não và tiểu não.
Ở giai đoạn khuếch tán đến các cơ quan khác nhau, virus lây lan ly tâm từ hệ thần kinh trung ương đến các dây thần kinh ngoại biên, xâm nhập vào các mô và cơ quan khác nhau, đặc biệt là tuyến nước bọt, nụ vị giác ở lưỡi, biểu mô thần kinh khứu giác,... với nhiều virus nhất. Do tổn thương nhân dây thần kinh có thể gây ra co thắt cơ hô hấp và cơ nuốt. Trên lâm sàng, bệnh nhân có các triệu chứng như sợ nước, khó thở, khó nuốt, dây thần kinh giao cảm bị kích thích, gây tiết nước bọt và tăng tiết mồ hôi; tổn thương hạch phế vị, hạch giao cảm và hạch tim có thể gây rối loạn chức năng hệ thống tim mạch và thậm chí tử vong đột ngột.

Thời kỳ ủ bệnh của bệnh dại là khoảng thời gian từ khi nhiễm bệnh đến khi không có triệu chứng trước khi phát bệnh, hầu hết là từ 1 - 3 tháng. Vết cắn và vết trầy xước từ chó, mèo và các động vật khác bị nhiễm bệnh dại là cách lây nhiễm phổ biến nhất. Virus cũng có thể lây truyền qua việc động vật bị nhiễm bệnh liếm màng nhầy như miệng và mắt hoặc vết thương chưa lành. Nước bọt do động vật bị bệnh tiết ra có chứa virus bệnh dại. Một khi tính toàn vẹn của da chúng ta bị tổn thương do gãi và cắn, hoặc vết thương hoặc màng nhầy của chúng ta bị liếm, virus có thể di chuyển đến hệ thống thần kinh trung ương thông qua các dây thần kinh ngoại biên gây bệnh cho con người.

Nói cách khác, quá trình lây nhiễm chỉ có thể xảy ra nếu có sự tiếp xúc trực tiếp giữa vùng da bị tổn thương của cơ thể người với chó mèo mang virus dại, đồng thời đáp ứng đủ hai điều kiện. Vì vậy, bị chó cắn không phải là điều kiện cần và đủ để mắc bệnh dại. Chỉ khi tiếp xúc với động vật nghi mắc bệnh dại mới có nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại.

Virus dại xâm nhập vào cơ thể con người thông qua tổn thương ở da hoặc niêm mạc

Cách phòng bệnh dại khi nuôi chó mèo hoặc sống trong ổ dịch chó dại

Trước hết, nếu bạn bị chính chó của mình có nền tảng miễn dịch rõ ràng cắn, bạn có thể sử dụng phương pháp quan sát mười ngày. Nếu con chó không bị bệnh và chết trong vòng mười ngày, điều đó có nghĩa là nó không mắc bệnh, chủ chó không gặp nguy hiểm, có thể ngừng tiêm phòng trong vòng mười ngày. Nếu chó bị bệnh và chết thì phải tiêm phòng đầy đủ.

Thứ hai, ngay cả khi bạn không may tiếp xúc với bệnh dại, chỉ cần làm theo ba bước, kịp thời điều trị y tế và tiêu chuẩn hóa chương trình tiêm chủng, bạn có thể ngăn ngừa bệnh dại 100%.

Rửa vết thương ngay lập tức: Dùng nước chảy để loại bỏ virus khỏi bề mặt vết thương và dùng xà phòng để diệt virus trên bề mặt.
Tiêm globulin miễn dịch bệnh dại: Đối với vết thương chảy máu, virus có thể đã xâm nhập vào vết thương và tiêm globulin miễn dịch bệnh dại xung quanh vết thương, virus bên trong vết thương cũng có thể bị loại bỏ.
Tiêm vắc xin: Bằng cách tiêm vắc xin kịp thời và đúng tiêu chuẩn, cơ thể chúng ta sẽ tạo ra các kháng thể được thiết kế đặc biệt để loại bỏ virus và tránh tử vong.

Vắc xin phòng bệnh dại khác với vắc xin thông thường. Không nhất thiết phải tiêm trước. Nếu tiêm ngay sau khi bị trầy xước hoặc bị cắn thì vẫn có tác dụng bảo vệ. Các nhóm có nguy cơ mắc bệnh dại cao nên tiêm phòng trước như những người là bác sĩ thú y, các nhà nghiên cứu liên quan đến bệnh dại, nhà nghiên cứu động vật hoang dã, người bắt chó,... hoặc những người cần lưu trú lâu dài ở vùng lưu hành bệnh dại ở nước ngoài, đặc biệt là những người về những vùng quê xa, thiếu cơ sở y tế.

Mặc dù tỷ lệ tử vong sau khi nhiễm virus dại là 100% nhưng tỷ lệ bảo vệ cũng là 100% nếu phát hiện và điều trị kịp thời sau phơi nhiễm bệnh dại. Dù vậy, vì sức khỏe của bản thân và người khác, người nuôi chó phải thực hiện hai việc sau:

Đăng ký chó và tiêm phòng bệnh dại định kỳ.
Giữ chó một cách văn minh và dắt chúng bằng dây xích để ngăn chó tấn công vào người khác.

Nhóm người có nguy cơ mắc bệnh dại cao nên tiêm phòng dại

Bài biết trên đây đã giúp bạn hiểu hơn về cách phòng bệnh dại khi nuôi chó mèo hoặc sống trong ổ dịch chó dại. Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và chó là nguồn lây truyền chính. Bệnh dại do virus dại gây ra có tỷ lệ tử vong gần như 100%. Hiện chưa có thuốc điều trị bệnh dại đặc hiệu. Việc phòng chống bệnh dại là rất cần thiết, đặc biệt là những người sống trong ổ dịch chó dại và người có nguy cơ tiếp xúc với virus dại.

Xem thêm:

Bệnh dại có chữa được không? Nguyên tác phòng ngừa

Tại sao bệnh dại lại sợ nước? Các triệu chứng khác là gì?