Động mạch đầu mặt cổ nằm ở đâu? Chức năng và vai trò trong y học

Động mạch đầu mặt cổ đưa máu và năng lượng đến não và các cấu trúc xung quanh. Vị trí chiến lược của nó ở khu vực cổ giúp nó trở thành một phần không thể thiếu trong việc duy trì sức khỏe toàn diện. Đối với y học, động mạch này không chỉ là một con đường chuyển phát máu mà còn là một cửa sổ mở ra những bí ẩn của hệ thống thần kinh và não bộ. Cùng tìm hiểu chi tiết về hệ thống động mạch ở đầu mặt cổ qua bài viết dưới đây nhé!

Động mạch là gì?

Động mạch là một loại mạch máu thuộc hệ thống mạch tuần hoàn của cơ thể người và các loài động vật khác. Động mạch chịu trách nhiệm vận chuyển máu từ trái tim đi khắp cơ thể để cung cấp dưỡng chất, oxy và các chất khác cần thiết cho tất cả các tế bào và cơ quan. Máu được bơm ra từ trái tim thông qua động mạch và sau đó qua quá trình giao đổi chất tại các mô và cơ quan, máu trở lại tim qua các mạch tĩnh mạch.

Động mạch vận chuyển máu đi khắp cơ thể

Động mạch có thành cấu trúc dày và linh hoạt để chịu được áp lực từ sự bơm máu mạnh mẽ của trái tim. Cấu trúc này giúp duy trì sự linh hoạt và độ đàn hồi của động mạch, giúp chúng thích ứng với sự thay đổi trong áp lực máu và duy trì sự truyền tải hiệu quả của máu đến tất cả các phần của cơ thể.

Động mạch đầu mặt cổ nằm ở đâu?

Máu được cung cấp chủ yếu đến vùng đầu mặt cổ thông qua mạng lưới động mạch cảnh và một phần cũng từ động mạch dưới đòn. Động mạch cảnh nằm ở vùng cổ, gần cổ họng và phía trước cổ.

Động mạch đầu mặt cổ nằm ở đâu?

Đây là một trong những động mạch chính chịu trách nhiệm cung cấp máu cho vùng đầu mặt và cổ, đảm bảo sự nuôi dưỡng của các cấu trúc trong khu vực này. Còn động mạch dưới đòn, còn được gọi là động mạch subclavian, nằm dọc theo phía dưới của xương đòn hoặc chạy dưới xương đòn. Động mạch này chịu trách nhiệm chuyển máu từ trái tim đến các cấu trúc và mô trong khu vực cổ và vai.

Động mạch cảnh

Trong động mạch cảnh bao gồm 3 nhánh động mạch bao gồm:

Động mạch cảnh chung: Nguyên uỷ của nó bên phải bắt nguồn từ thân tay đầu, sau khớp ức đòn phải. Trong khi đó, nguyên uỷ của nó bên trái xuất phát từ cung động mạch chủ. Hành trình và điểm cuối của động mạch này là chạy lên theo đường dọc của cơ ức đòn, đến mức bờ trên của sụn giáp (tương ứng với đốt sống cổ C4), sau đó phân nhánh thành hai chi nhánh.
Ðộng mạch cảnh trong: Là tuyến động mạch cung cấp máu cho các cơ quan bên trong hộp sọ, khu vực trán của đầu, ổ mắt và da đầu. Nguyên uỷ của động mạch cảnh trong nằm ở mức bờ trên của sụn giáp, tương đương với đốt sống C4. Hành trình và điểm cuối của nó là tiếp tục theo hướng đi lên của động mạch cảnh chung, nó đi qua ống cảnh của phần đá xương thái dương để nhập vào hộp sọ. Sau đó, nó xuyên qua xoang tĩnh mạch hang và kết thúc tại mỏm yên bướm trước thông qua quá trình chia thành bốn nhánh tận.
Động mạch cảnh ngoài: Là động mạch chủ yếu cung cấp máu cho các cơ quan ở đầu, mặt và cổ phía ngoài hộp sọ. Nguyên uỷ nằm ở mức bờ trên của sụn giáp. Hành trình và điểm cuối của nó bắt đầu từ nguyên uỷ, động mạch chạy lên phía sau cổ xương hàm dưới và kết thúc bằng cách phân nhánh thành hai chi nhánh tận, đó là động mạch hàm và động mạch thái dương nông.

Động mạch cảnh là nơi cung cấp máu chủ yếu đến đầu mặt cổ

Hơn nữa, động mạch mặt chạy qua phần lớn cổ và mặt. Bạn có một động mạch mặt ở mỗi bên khuôn mặt, kết thúc ở hai bên mũi và miệng. Động mạch trên khuôn mặt bắt đầu ở một bên cổ và chạy chéo qua má. Nó kết thúc ngay dưới mắt bạn. Trên đường từ cổ đến má, động mạch mặt đi qua xương hàm.

Động mạch dưới đòn

Nguyên uỷ của động mạch dưới đòn bên phải bắt nguồn từ thân tay đầu, đằng sau khớp ức đòn. Trong khi đó, nguyên uỷ của động mạch dưới đòn bên trái xuất phát từ cung động mạch chủ.

Động mạch dưới đòn cung cấp một phần máu đến vùng đầu mặt cổ

Hành trình của động mạch dưới đòn bên trái khởi đầu từ nguyên uỷ và hướng lên phía trên trong trung thất trên. Khi đến sau khớp ức đòn trái, nó cong lõm xuống phía dưới, chạy qua nền cổ và sau khi vượt qua điểm giữa bờ sau xương đòn, nó chuyển tên thành động mạch nách. Đối với động mạch dưới đòn bên phải, chỉ có một đoạn nằm ở nền cổ.

Chức năng của động mạch đầu mặt cổ

Động mạch đầu mặt cổ có sự liên quan mật thiết với nhau. Vùng sọ mặt và vùng cổ trên được cung cấp máu bởi hệ thống động mạch ở đầu và cổ và bao gồm các động mạch cảnh trong, động mạch cảnh ngoài, động mạch giáp cổ, động mạch sườn cổ và đốt sống.

Động mạch mặt có nhiều nhánh cung cấp máu cho nhiều cấu trúc. Được cung cấp máu bởi động mạch mặt, cơ buccinator và cơ nâng góc oris là hai cơ nằm sâu trong mạch máu này. Động mạch có thể đi qua hoặc đi qua (biến thể bình thường), cơ nâng môi trên. Các cơ khác được cung cấp bởi động mạch mặt bao gồm cơ nâng cơ vòm miệng, cơ cắn, cơ cằm, cơ móng, lỗ mũi, cơ vòm hầu, cơ vòm miệng, cơ da cổ, procerus, risorius, styloglossus và phần ngang của cơ mũi. Nó cũng cung cấp cho amidan vòm miệng, vòm miệng mềm, cơ chân bướm, cơ hai bên và tuyến dưới hàm.

Trong động mạch đầu mặt cổ thì động mạch mặt có một nhánh cổ chia ra bốn mạch khác trước khi tiếp tục đi vào mặt. Mạch của các nhánh cổ là động mạch khẩu cái lên, nhánh amidan, động mạch dưới cằm và các nhánh tuyến. Trên mặt, bốn mạch chính xuất phát từ thân động mạch mặt: động mạch môi dưới, động mạch môi trên, nhánh mũi bên (đến lỗ mũi) và động mạch góc. Động mạch góc là đoạn cuối của động mạch mặt. Ngoài ra, nguồn gốc của động mạch mặt nằm gần các hạch bạch huyết sâu trên cổ. Các hạch bạch huyết dưới hàm nằm liền kề với động mạch mặt khi nó chạy về phía mặt. Khi động mạch đi qua thân hàm dưới, các hạch bạch huyết dưới hàm và mặt vẫn nằm sâu trong mạch máu này.

Vai trò trong nền y học

Do đường đi nông của động mạch mặt, mạch của nó có thể sờ thấy được ở góc trước dưới của cơ cắn đối với bề mặt xương của hàm dưới. Nhiều nghiên cứu cho thấy nhịp đập của động mạch góc hiện diện và mạnh mẽ trong khoảng 70% trường hợp tắc động mạch cảnh trong. Tuy nhiên, chẩn đoán của phát hiện này còn hạn chế vì đây là phát hiện bình thường ở 1 trong 10 người trưởng thành trên 55 tuổi bị tăng huyết áp lâu dài.

Xơ vữa động mạch cảnh chung là yếu tố nguy cơ gây ra các biến cố tắc mạch dẫn đến tổn thương do thiếu máu cục bộ. Nếu có điểm yếu ở cơ nông trên mặt thì có thể có tổn thương mạch máu ở động mạch mặt. Thuyên tắc từ động mạch cảnh chung có thể di chuyển và gây tổn thương do thiếu máu cục bộ ở nhánh xa của động mạch mặt. Tuy nhiên, đây là di chứng hiếm gặp của bệnh xơ vữa động mạch cảnh.

Động mạch đầu mặt cổ có mối quan hệ mật thiết với nhau và đóng vai trò quyết định trong việc cung cấp máu, dưỡng chất và oxy đến đầu, mặt. Chức năng và vai trò của nó không chỉ giữa mức độ sinh học mà còn đóng góp lớn trong lĩnh vực y học, đặc biệt là trong việc đánh giá sức khỏe của não và các cấu trúc xung quanh.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh

Đã kiểm duyệt nội dung

Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:động mạchCơ thể người

Các bài viết liên quan

Bị đau xương ức khi mang thai: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả

Động mạch chày trước: Cấu tạo, chức năng và những bệnh lý thường gặp

Động mạch trụ: Cấu trúc giải phẫu, chức năng và các bệnh lý liên quan

Có những phương pháp điều trị hẹp động mạch cảnh nào? Vì sao cần can thiệp sớm?

Cấu tạo môi và vai trò đặc biệt trong cơ thể con người

Râu là gì? Ý nghĩa của sự hình thành râu trên cơ thể con người

Móng chân: Cấu tạo, chức năng và những vấn đề sức khỏe thường gặp

Tế bào Schwann​ là gì? Cấu trúc, chức năng và bệnh lý liên quan

Cơ ức đòn chũm là gì? Cách giãn cơ hiệu quả ngay tại nhà

5 bài tập cho cơ trán giúp giảm nếp nhăn, cải thiện độ săn chắc