Phân loại các nhóm hạch đầu mặt cổ

Các nhóm hạch đầu mặt cổ đóng một vai trò thiết yếu trong hệ miễn dịch của cơ thể, giúp bảo vệ chống lại các bệnh nhiễm trùng và bệnh lý khác. Việc phân chia các nhóm hạch này thành từng nhóm nhỏ với chức năng riêng biệt cho phép chúng ta hiểu rõ hơn về cách cơ thể xử lý các tác nhân gây bệnh.

Phân loại các nhóm hạch đầu mặt cổ

Hạch vùng đầu và cổ đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể, giúp lọc bạch huyết và duy trì sức khỏe. Chúng được chia thành hai nhóm chính: Hạch vùng đầu và hạch vùng cổ. Mỗi nhóm hạch có các phân nhóm cụ thể với nhiệm vụ và vị trí khác nhau, như sau:

Nhóm hạch vùng đầu

Nhóm hạch vùng đầu có chức năng chính là lọc bạch huyết từ các vùng đầu, mặt và da đầu, sau đó dẫn lưu về các hạch bạch huyết nông và sâu ở cổ. Các hạch bạch huyết vùng đầu được phân thành ba nhóm chính:

Hạch bạch huyết lưỡi: Nhóm hạch này nằm dọc theo cơ cằm – lưỡi (genioglossus) và có nhiệm vụ dẫn lưu bạch huyết từ lưỡi. Các hạch bạch huyết lưỡi đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe của vùng lưỡi.

Các hạch bạch huyết lưỡi bảo vệ và duy trì sức khỏe của vùng lưỡi

Hạch bạch huyết mặt: Nhóm hạch này nằm ở khu vực mặt, nhận bạch huyết từ các vùng khác nhau của khuôn mặt. Hạch bạch huyết mặt dẫn lưu bạch huyết từ các khu vực như má, mũi và miệng, sau đó chuyển tiếp đến các hạch bạch huyết dưới hàm.

Vòng bạch huyết quanh cổ: Vòng bạch huyết quanh cổ là một cấu trúc quan trọng nằm ở điểm nối giữa đầu và cổ. Vòng bạch huyết này bao gồm năm nhóm hạch chính: Hạch chẩm, hạch xương chũm, hạch tuyến mang tai nông và sâu, hạch dưới hàm và hạch dưới cằm. Nhiệm vụ của vòng bạch huyết quanh cổ là dẫn lưu bạch huyết từ các vùng như mũi, má, tai, da đầu và cằm đến các hạch bạch huyết nông hoặc sâu ở cổ.

Nhóm hạch vùng cổ

Nhóm hạch bạch huyết vùng cổ được phân thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm có nhiệm vụ và vị trí cụ thể:

Hạch cổ trước nông: Nhóm hạch này nằm dọc theo tĩnh mạch cảnh và nhận bạch huyết từ các vùng da dưới móng, cơ dưới móng, eo tuyến giáp và phần dưới thanh môn của thanh quản. Bạch huyết từ hạch cổ trước nông được dẫn lưu đến các hạch cổ bên sâu hoặc hạch bạch huyết thượng đòn.

Hạch cổ trước nông nằm dọc theo tĩnh mạch cảnh

Hạch cổ trước sâu: Nhóm hạch này được chia thành bốn nhóm cụ thể theo vị trí, bao gồm: Hạch bạch huyết trước thanh quản, tuyến giáp, cạnh khí quản và trước khí quản. Nhóm hạch này có nhiệm vụ dẫn lưu bạch huyết từ các cấu trúc sâu của cổ như thanh quản và tuyến giáp, và thường dẫn lưu trực tiếp đến hạch bạch huyết cổ bên sâu. Trong một số trường hợp, bạch huyết từ nhóm hạch này cũng có thể dẫn lưu đến hạch cổ trước nông.

Hạch cổ bên ngoài: Nằm dọc theo tĩnh mạch cảnh ngoài, nhóm hạch này còn được gọi là hạch cảnh ngoài. Nó nhận bạch huyết từ các hạch sau mang tai và dẫn lưu đến hạch thượng đòn ở gốc cổ.

Hạch cổ bên sâu: Nhóm hạch này nằm dọc theo tĩnh mạch cảnh trong và được chia thành hai nhóm: Trên và dưới. Các hạch cổ bên sâu cấp trên nằm phía trên bụng trên của cơ vai móng và bao gồm các hạch lớn gọi là hạch bạch huyết cảnh nhị thân. Ngược lại, các hạch cổ bên sâu cấp dưới nằm ở phía dưới bụng trên của cơ vai móng, với các hạch lớn có thể tìm thấy dọc theo phần giữa của tĩnh mạch cảnh trong.

Hạch bạch huyết phụ: Nhóm hạch này gần với dây thần kinh phụ và nhận bạch huyết từ các vùng da đầu, da cổ, vai bên, hầu họng, vòm họng và tuyến giáp. Bạch huyết từ nhóm hạch phụ thường dẫn lưu vào hạch thượng đòn ở gốc cổ.

Hạch bạch huyết thượng đòn: Nằm ở gốc cổ, nhóm hạch này có nhiệm vụ dẫn lưu bạch huyết từ các cấu trúc của đầu và cổ thông qua mạch hướng tâm và mạch bạch huyết cổ bên sâu. Bạch huyết từ hạch thượng đòn và hạch cổ bên sâu kết hợp để tạo thành thân cảnh ở mỗi bên. Thân cảnh vận chuyển bạch huyết từ đầu và cổ đến ống ngực ở bên trái và ống bạch huyết phải bên phải.

Hạch bạch huyết sau họng: Nhóm hạch này được phân thành ba đường chính: Một đường trong và hai đường bên. Các nút hạch này nhận bạch huyết từ các hốc mũi, xoang cạnh mũi, vòm miệng mềm, vòm khẩu cái, ống thính giác và tai giữa. Bạch huyết từ các hạch sau họng sẽ dẫn lưu đến hạch bạch huyết cổ bên sâu, bao gồm cả nhóm trên và dưới.

Như vậy, hạch bạch huyết vùng đầu và cổ có vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng miễn dịch và điều chỉnh hệ bạch huyết, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh và bảo vệ sức khỏe tổng thể.

Phân biệt hạch lành tính và ác tính

Hạch bạch huyết ở cổ có thể được phân loại thành hạch lành tính hoặc hạch ác tính, và việc phân biệt giữa hai loại hạch này rất quan trọng để xác định phương pháp điều trị phù hợp.

Hạch lành tính thường phát triển chậm và không gây ra triệu chứng nghiêm trọng. Các đặc điểm của hạch lành tính bao gồm:

Tốc độ phát triển: Hạch lành tính thường có sự phát triển từ từ, không gây ra sự đau đớn hoặc sưng to bất thường.
Ảnh hưởng sức khỏe và thẩm mỹ: Hạch này không gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tổng thể và không làm mất thẩm mỹ rõ rệt.
Triệu chứng: Người bệnh có thể không cảm thấy đau hoặc chỉ cảm thấy đau nhẹ.
Điều trị: Thông thường, hạch lành tính có thể được điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Sau một thời gian điều trị, hạch thường sẽ giảm kích thước hoặc biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu hạch có kích thước lớn và gây áp lực lên dây thần kinh hoặc các cấu trúc khác, phẫu thuật cắt bỏ có thể được chỉ định.

Hạch lành tính có thể được điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Hạch ác tính, ngược lại, thường là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng hơn, như ung thư hoặc khối u ác tính. Các đặc điểm của hạch ác tính bao gồm:

Tốc độ phát triển: Hạch ác tính thường xuất hiện và phát triển nhanh chóng, gây ra những triệu chứng nghiêm trọng hơn.
Triệu chứng: Hạch có thể sưng to, gây đau và đi kèm với các triệu chứng như sốt, chán ăn, sụt cân và cảm giác mệt mỏi.
Tầm quan trọng: Sự hiện diện của hạch ác tính kéo dài có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nguy hiểm, cần được can thiệp sớm và chính xác.
Điều trị: Trong trường hợp hạch ác tính, việc chẩn đoán và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn chặn sự tiến triển của bệnh. Bạn nên thăm khám bác sĩ ngay khi phát hiện các triệu chứng nghi ngờ để có phương pháp điều trị phù hợp.

Khi phát hiện các nhóm hạch đầu mặt cổ bệnh nhân cần được theo dõi và thăm khám sớm để kịp thời điều trị. Đừng chủ quan nếu bạn nhận thấy sự xuất hiện của hạch cứng, lớn, đau đớn hoặc không giảm sau một thời gian. Hãy đến bệnh viện hoặc các trung tâm y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Xem thêm:

Nổi hạch vùng chẩm có nguy hiểm không?

Sưng hạch bạch huyết ở cổ là bệnh gì, nguy hiểm không?