Chụp X quang có gây ung thư không? Tác động của tia X và biện pháp bảo vệ sức khỏe

Chụp X quang là một trong những phương pháp hình ảnh y tế phổ biến nhất được sử dụng để chẩn đoán và theo dõi các vấn đề sức khỏe. Tuy nhiên, có một số lo ngại rằng tia X trong quá trình chụp X quang có thể gây ung thư. Bài viết này của Nhà thuốc Long Châu sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề

Chụp X quang là gì?

Trước khi chúng ta bàn về tác động của chụp X quang đối với sức khỏe, hãy tìm hiểu xem chụp X quang là gì. Chụp X quang là một kỹ thuật hình ảnh y tế sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh của bên trong cơ thể, đặc biệt là xương và mô mềm. Quá trình này giúp bác sĩ chẩn đoán và theo dõi nhiều loại bệnh, bao gồm gãy xương, nhiễm trùng phổi hay cả ung thư.

Chụp X quang là việc sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh của bên trong cơ thể

Tác động của tia X đối với sức khỏe

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tác động của tia X có thể gây ra nguy cơ ung thư, nhất là khi tia X tập trung vào một vùng cụ thể trong cơ thể. Nguy cơ này thường nhất quán với việc tiếp xúc lặp lại với tia X, như trong trường hợp của những người làm việc trong lĩnh vực y tế, nơi họ có thể chụp X quang hàng ngày hoặc hàng tuần. Một số nguồn tia X, như tia X CT có năng lượng cao hơn và có tiềm năng gây ra tác động xấu đến sức khỏe hơn.

Tia X có khả năng xâm nhập vào cơ thể và gây ra các tác động biến đổi trên mức tế bào. Khi tia X xâm nhập vào cơ thể, nó có thể tương tác với tế bào và gây ra các thay đổi gồm:

Gây gãy DNA: Tia X có thể gây gãy sợi DNA trong tế bào, dẫn đến các biến đổi di truyền. Điều này có thể gây ra sự mất cân đối trong quá trình sao chép DNA và tăng nguy cơ phát triển các tế bào ung thư.
Tạo ra các tế bào ánh sáng: Tia X có thể kích thích tạo ra các tế bào ánh sáng là các phân tử không ổn định có thể gây tổn thương cho tế bào và gây ra các vấn đề sức khỏe.
Thay đổi cấu trúc protein: Tia X có thể làm thay đổi cấu trúc của các protein trong cơ thể, gây ra sự không hoàn chỉnh trong hoạt động của chúng.

Tuy nhiên, đáng chú ý là các tác động này thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc với tia X là tương đối lớn hoặc kéo dài. Chính vì vậy, các biện pháp bảo vệ sức khỏe được thiết kế để giảm thiểu tác động này trong quá trình chụp X quang.

Một số nghiên cứu đã chỉ tia X có nguy cơ gây ra ung thư

Độ an toàn của kỹ thuật chụp X-quang là vô cùng cao, nên bạn không cần lo lắng về vấn đề "Chụp X quang có gây ung thư không?". Tuy nhiên, cũng có một số ít nguy cơ từ việc chụp X quang và nguy cơ này có thể biến đổi theo nhiều yếu tố:

Tần số chụp X quang: Nguy cơ tăng lên khi bạn phải thường xuyên chụp X quang, đặc biệt là nếu bạn phải chụp hàng loạt ảnh X trong một khoảng thời gian ngắn. Hãy thảo luận với bác sĩ về cách giảm tần số chụp X quang mà vẫn đảm bảo chẩn đoán đúng.
Độ tuổi và giới tính: Người trẻ hơn có tỷ lệ nguy cơ thấp hơn so với người lớn tuổi khi tiếp xúc với tia X. Ngoài ra, phụ nữ có nguy cơ thấp hơn so với nam giới.
Loại chụp X quang: Một số loại chụp X quang như X quang hình ảnh nha khoa hay X quang thường xuyên của phổi có nguy cơ thấp hơn so với những loại khác như CT scans.

Biện pháp bảo vệ sức khỏe khi chụp X quang

Bảo vệ sức khỏe khi chụp X quang là một tập hợp các biện pháp được áp dụng để giảm nguy cơ tác động có hại của tia X đối với cơ thể. Một số biện pháp giúp bạn bảo vệ sức khỏe khi thực hiện chụp X quang là:

Thông tin và đồng thuận: Trước khi chụp X quang, hãy thảo luận với bác sĩ về bất kỳ lo ngại nào bạn có về tác động của tia X và cách tối ưu hóa quyết định. Điều này giúp bạn và bác sĩ hiểu rõ mục tiêu của việc chụp X quang và có kế hoạch bảo vệ sức khỏe phù hợp.
Chụp ảnh kỹ thuật số (Digital X-ray): Công nghệ chụp X quang số hóa giúp giảm lượng tia X cần sử dụng, giảm tác động xấu đến sức khỏe.
Áo chống tia X và đồ bảo hộ: Luôn tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế về cách sử dụng áo chống tia X và đồ bảo hộ để giảm tiếp xúc trực tiếp với tia X.
Kiểm tra tùy chọn thay thế: Trong một số trường hợp, có thể sử dụng các phương pháp hình ảnh thay thế như siêu âm (ultrasound) hoặc cộng hưởng từ (MRI) thay vì chụp X quang để đánh giá sự thay đổi trong cơ thể.

Chụp X quang cần có biện pháp bảo vệ sức khỏe để giảm nguy cơ tác động có hại của tia X đối với cơ thể

Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe khi chụp X quang rất quan trọng để đảm bảo an toàn và giảm nguy cơ tác động không mong muốn của tia X đối với sức khỏe của bệnh nhân. Hãy tuân thủ mọi hướng dẫn để đảm bảo rằng quá trình chụp X quang được thực hiện một cách an toàn và hiệu quả.

Như vậy có thể thấy chụp X quang là một công cụ quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi sự thay đổi về sức khỏe. Tuy nguy cơ ung thư từ chụp X quang có tồn tại, nhưng nó thường rất nhỏ và có thể được kiểm soát thông qua việc tuân thủ các biện pháp bảo vệ sức khỏe và chỉ chụp X quang khi cần thiết.

Xem thêm: U nang buồng trứng có gây ung thư không?