Tác dụng phụ lâu dài trong điều trị ung thư

Gần như bất kỳ điều trị ung thư nào đều có thể gây ra tác dụng phụ lâu dài. Mỗi phương pháp điều trị khác nhau có thể gây ra tác dụng phụ khác nhau. Dưới đây là danh sách các tác dụng phụ phổ biến thường gặp ở bệnh nhân sau điều trị ung thư:

Tác dụng phụ lâu dài từ phẫu thuật

Tác dụng phụ lâu dài của phẫu thuật phụ thuộc vào loại ung thư và vị trí bạn thực hiện phẫu thuật:

Tăng nguy cơ nhiễm trùng ở bệnh nhân u lympho Hodgkin: Bệnh nhân hoàn thành phẫu thuật u lympho Hodgkin thành công thường bị cắt bỏ lách. Lách là một cơ quan quan trọng cho hệ thống miễn dịch, khi bị loại bỏ cơ thể có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn.

Bệnh nhân sau phẫu thuật ung thư xương và mô mềm có thể bị mất một phần hoặc toàn bộ chi.

Những người đã xạ trị hoặc phẫu thuật để loại bỏ các hạch bạch huyết có thể bị phù bạch mạch. Hạch bạch huyết là những cơ quan nhỏ, hình hạt đậu giúp chống nhiễm trùng. Phù bạch mạch là khi bạch huyết tích tụ và gây sưng và đau.

Những người đã có một số phẫu thuật ở xương chậu hoặc bụng có thể không thể có con. Điều này được gọi là vô sinh. Tìm hiểu thêm về mối quan tâm sinh sản và bảo Tác dụng phụ lâu dài về tim mạch

Cả hóa trị và xạ trị ở ngực đều có thể gây ra các vấn đề ở tim. Một số người có thể có nguy cơ cao hơn ở những trường hợp:

Điều trị ung thư hạch Hodgkin khi còn nhỏ.

Từ 65 tuổi trở lên.

Nhận được hóa trị liệu liều cao hơn.

Đã nhận được một số loại thuốc, chẳng hạn như trastuzumab (Herceptin, Ogivri) và doxorubicin (Adriamycin, Doxil).

Các tác dụng phụ phổ biến về tim có thể gặp:

Suy tim sung huyết: Suy yếu cơ tim, các triệu chứng bao gồm khó thở, chóng mặt và phù tay hoặc chân.

Bệnh động mạch vành: Là một loại bệnh tim phổ biến hơn ở những người đã xạ trị liều cao vào ngực. Các triệu chứng bao gồm đau ngực và khó thở.

Rối loạn nhịp tim, là nhịp tim không đều: Các triệu chứng bao gồm chóng mặt, đau ngực và khó thở.

Các loại thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ về tim:

Trastuzumab.

Doxorubicin.

Daunorubicin (Cerubidine).

Epirubicin (Ellence).

Cyclophosphamide (Genoxal, Mitoxan).

Osemertinib (Tagrisso).

Hãy hỏi bác sĩ nếu các phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến sức khỏe trái tim của bạn. Bác sĩ sẽ có kể hoạch chăm sóc và kiểm tra chức năng tim của bạn và theo dõi tổn thương trong và sau khi điều trị bằng các phương pháp: Siêu âm tim, kiểm tra cấu trúc, điện tâm đồ (EKG hoặc ECG) và xạ tâm thất kí (MUGA).

Tác dụng phụ lâu dài sau điều trị ung thư

Tăng huyết áp

Tăng huyết áp còn được gọi là huyết áp cao. Nó có thể xảy ra cùng với suy tim sung huyết hoặc có thể là một triệu chứng riêng biệt. Nếu bạn bị tăng huyết áp, bác sĩ có thể theo dõi chặt chẽ hơn trong quá trình điều trị ung thư. Tăng huyết áp cấp cứu là khi huyết áp đột ngột tăng nhanh, thường gây tổn thương nội tạng. Vì vậy, điều quan trọng là có được sự giúp đỡ y tế ngay lập tức.

Một số loại thuốc ung thư có thể gây tăng huyết áp. Các loại thuốc này bao gồm:

Bevacizumab (Avastin, Mvasi).

Sorafenib (Nexavar).

Sunitinib (Kinh).

Nguy cơ hạ huyết áp khi ngừng dùng các loại thuốc này. Bệnh nhân có nguy cơ tăng huyết áp sau điều trị nên được thăm khám kiểm tra huyết áp, giảm cân, ăn ít muối, uống thuốc và tăng cường hoạt động.

Tác dụng phụ về phổi

Hóa trị và xạ trị vào ngực có thể làm tổn thương phổi. Những bệnh nhân sau ung thư được điều trị bằng cả hóa trị và xạ trị có thể có nguy cơ tổn thương phổi cao hơn bình thường. Những người đã mắc bệnh phổi và người lớn tuổi có thể có nhiều vấn đề về phổi hơn.

Các loại thuốc có thể gây tổn thương phổi bao gồm:

Bleomycin (Blexane).

Chất làm mềm (Becenum, BiCNU, Carmubris).

Methotrexate (nhiều tên thương hiệu).

Những ảnh hưởng đến phổi có thể bao gồm:

Sự thay đổi hoạt động của phổi.

Niêm mạc phổi dày lên.

Viêm phổi.

Khó thở.

Sau điều trị ung thư bệnh nhân có thể viêm phổi

Tác dụng phụ về hệ thống nội tiết

Một số loại điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến hệ nội tiết. Hệ nội tiết bao gồm các tuyến và các cơ quan khác tạo ra hormone, tạo ra trứng hoặc tinh trùng. Những bệnh nhân sau điều trị ung thư thành công có nguy cơ thay đổi hormone từ các phương pháp điều trị cần xét nghiệm máu thường xuyên để đo nồng độ hormone.

Mãn kinh

Nhiều phương pháp điều trị ung thư có thể khiến phụ nữ có các triệu chứng mãn kinh. Những phương pháp điều trị bao gồm:

Phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng.

Hóa trị.

Liệu pháp hormone.

Xạ trị đến vùng xương chậu.

Các triệu chứng mãn kinh do điều trị ung thư có thể tồi tệ hơn các triệu chứng mãn kinh tự nhiên. Điều này là do sự giảm hormone xảy ra nhanh hơn. Các triệu chứng bao gồm:

Thay đổi tâm trạng hoặc ham muốn tình dục.

Nóng bừng.

Loãng xương.

Khó kiểm soát bàng quang.

Phụ nữ dùng liệu pháp hormone chưa trải qua thời kỳ mãn kinh có thể có kinh nguyệt ít hơn. Chu kỳ kinh nguyệt có thể dừng hoàn toàn ở những phụ nữ khác. Sau khi điều trị, kinh nguyệt có thể trở lại đối với một số phụ nữ trẻ. Nhưng phụ nữ trên 40 tuổi ít có khả năng quay trở lại. Một số lần điều trị ung thư gây ra mãn kinh sớm hơn bình thường. Nó cũng có thể gây ra mãn kinh ngay lập tức.

Vấn đề nội tiết tố cho nam giới

Một số phương pháp điều trị ung thư có thể khiến nam giới gặp phải các triệu chứng tương tự như mãn kinh. Chúng bao gồm liệu pháp hormone cho ung thư tuyến tiền liệt hoặc phẫu thuật để cắt bỏ tinh hoàn. Các triệu chứng có thể bao gồm:

Thay đổi ham muốn tình dục.

Nóng bừng.

Loãng xương.

Vô sinh

Phương pháp điều trị ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản hoặc hệ thống nội tiết làm tăng nguy cơ vô sinh trong một thời gian ngắn hoặc là vĩnh viễn. Vô sinh có nghĩa là không thể mang thai hoặc làm cha một đứa trẻ.

Vấn đề nội tiết tố từ xạ trị đầu và cổ

Xạ trị đến vùng đầu và cổ có thể làm giảm nồng độ hormone, đăc biệt là tuyến giáp.

Các tác dụng phụ về xương, khớp và mô mềm

Hóa trị, thuốc steroid hoặc liệu pháp hormon có thể gây loãng xương. Liệu pháp miễn dịch có thể gây ra vấn đề ở khớp hoặc cơ. Những người không hoạt động thể chất có thể có nguy cơ cao hơn về các tác dụng phụ này.

Những người sống sót sau ung thư có thể giảm nguy cơ mắc bệnh loãng xương theo những cách sau:

Tránh các sản phẩm thuốc lá.

Ăn thực phẩm giàu canxi và vitamin D.

Hoạt động thể thao.

Hạn chế uống bia rượu.

Não, tủy sống và các vấn đề về thần kinh

Hóa trị và xạ trị có thể gây ra tác dụng phụ dài hạn cho não, tủy sống và dây thần kinh. Bao gồm:

Nghe kém do hóa trị liệu liều cao, đặc biệt là các loại thuốc như cisplatin.

Tăng nguy cơ đột quỵ từ liều cao phóng xạ lên não.

Tác dụng phụ của hệ thần kinh, bao gồm tổn thương dây thần kinh bên ngoài não và tủy sống, được gọi là bệnh thần kinh ngoại biên.

Những người sống sót sau ung thư nên được khám thực thể thường xuyên và kiểm tra thính giác sau khi điều trị để kiểm tra những tác dụng phụ này.

Học tập, trí nhớ, khả năng tập trung

Hóa trị và xạ trị liều cao vào đầu và các khu vực khác của cơ thể có thể gây ra vấn đề về nhận thức cho người lớn và trẻ em. Vấn đề nhận thức xảy ra khi một người gặp khó khăn trong việc xử lý thông tin. Nói chuyện với bác sĩ nếu bạn gặp bất kỳ vấn đề trong số này.

Giảm khả năng tập trung sau điều trị ung thư

Sức khỏe răng miệng và các vấn đề về thị lực

Những người sống sót sau ung thư có thể có các vấn đề về sức khỏe răng miệng, tùy thuộc vào các phương pháp điều trị mà họ nhận được:

Hóa trị có thể ảnh hưởng đến men răng và làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề răng miệng dài hạn.

Liều cao của xạ trị đến vùng đầu và cổ có thể thay đổi sự phát triển của răng. Nó cũng có thể gây ra bệnh ở nướu và việc sản xuất nước bọt gây khô miệng.

Thuốc steroid có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về mắt, đục thủy tinh thể.

Để theo dõi các vấn đề sau điều trị, những người sống sót nên sắp xếp các cuộc hẹn thường xuyên với nha sĩ và bác sĩ nhãn khoa.

Tác dụng phụ về tiêu hóa

Hóa trị, xạ trị và phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa thức ăn. Phẫu thuật hoặc xạ trị đến vùng bụng có thể gây ra sẹo, gây đau và các vấn đề về đường ruột khác. Một số bệnh nhân sau điều trị ung thư có thể bị tiêu chảy mãn tính làm giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng.

Khó khăn về cảm xúc

Những người sống sót sau ung thư thường có những cảm xúc tích cực và tiêu cực khác nhau:

Khuây khỏa.

Một cảm giác biết ơn vì được sống.

Sợ tái phát.

Phẫn nộ.

Cảm giác tội lỗi.

Phiền muộn.

Lo ngại.

Cảm thấy cô đơn.

Ung thư thứ phát

Đây có thể là một bệnh ung thư nguyên phát mới. Nó có thể phát triển như là một tác dụng phụ của các phương pháp điều trị ung thư trước đây, như hóa trị và xạ trị. Hoặc nó có thể là ung thư ban đầu đã lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

Hóa trị và xạ trị cũng có thể làm hỏng tế bào gốc tủy xương. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp hoặc bệnh tủy. Rối loạn sinh tủy là một bệnh ung thư máu, trong đó các phần bình thường của máu không được tạo ra hoặc là tạo bất thường. Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ triệu chứng mới hoặc tác dụng phụ mà bạn gặp phải.

Mệt mỏi

Mệt mỏi là một cảm giác mệt mỏi về thể chất, cảm xúc hoặc tinh thần. Đây là tác dụng phụ phổ biến nhất của điều trị ung thư. Một số người sống sót sau ung thư đã mệt mỏi trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm sau khi kết thúc điều trị.

Ly Nguyễn