Sự khác biệt giữa: Dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm là gì?

Nhiều người nhầm lẫn giữa dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm, nhưng chúng là hai điều khác nhau. Hiểu được sự khác biệt là rất quan trọng nếu bạn gặp các triệu chứng giống như dị ứng sau khi ăn một số loại thực phẩm.

Dị ứng thực phẩm là gì?

Dị ứng thực phẩm xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn phản ứng quá mức với một số protein trong thực phẩm. Khi bạn tiêu thụ thực phẩm mà bạn bị dị ứng, nó sẽ kích hoạt các tế bào miễn dịch trong máu của bạn giải phóng các hóa chất, chẳng hạn như histamine, gây ra các triệu chứng dị ứng như:

Nổi mẩn đỏ.

Phát ban da.

Ngứa môi, miệng, lưỡi, họng và mặt.

Đỏ hoặc sưng môi, miệng, lưỡi, cổ họng và mặt.

Sưng da quanh mắt.

Sự khác biệt của dị ứng và không dung nạp thực phẩm là gì?

Khi bị dị ứng thực phẩm, hệ thống miễn dịch của bạn nhầm protein trong một số loại thực phẩm là có hại, gây ra phản ứng miễn dịch. Dị ứng thực phẩm có thể nhẹ hoặc đe dọa tính mạng. Nghiêm trọng nhất được gọi là phản ứng phản vệ gây ra các triệu chứng như:

Chóng mặt hoặc ngất xỉu.

Buồn nôn, nôn, đau dạ dày.

Khó thở hoặc tức ngực.

Cảm giác như thể cổ họng của bạn đang đóng lại.

Sưng miệng, môi hoặc lưỡi.

Đỏ da.

Mạch nhanh.

Huyết áp thấp.

Hoàn toàn mất ý thức.

Một đặc điểm phân biệt của dị ứng thực phẩm là các triệu chứng bắt đầu gần như ngay lập tức hoặc trong vài phút sau khi ăn thực phẩm mà bạn bị dị ứng. Mặc dù có thể bị dị ứng với bất kỳ loại thực phẩm nào, nhưng hầu hết các trường hợp dị ứng thực phẩm là do các loại thực phẩm sau:

Động vật có vỏ.

Đậu phộng.

Trứng.

Lúa mì.

Thực phẩm từ đậu nành.

Hạt cây.

Mè.

Cá.

Sữa.

Mặc dù bạn có thể bị dị ứng bất cứ lúc nào trong đời, nhưng chúng thường xuất hiện nhiều nhất trong thời thơ ấu. Tuy nhiên, theo trang foodallergy.org, 40% những người bị dị ứng thực phẩm với cá trải qua các triệu chứng đầu tiên khi trưởng thành.

Một số người bị dị ứng hải sản rất nghiêm trọng

Kiểm tra dị ứng thực phẩm

Để biết chắc chắn liệu bạn có bị dị ứng hay không, bạn có thể cần xét nghiệm. Thử nghiệm dị ứng thực phẩm có thể bao gồm:

Xét nghiệm chích da: Một lượng nhỏ chất gây dị ứng nghi ngờ được đặt trên da của cánh tay hoặc lưng của bạn. Sau đó, một kỹ thuật viên sẽ dùng kim chích vào da của bạn để chất này ngấm vào dưới bề mặt da của bạn. Một vết sưng (tổ ong) nổi lên xuất hiện trong vòng 15 phút cho thấy phản ứng dị ứng.

Xét nghiệm máu dị ứng: Trong xét nghiệm này, một mẫu máu nhỏ được bạn lấy tại văn phòng bác sĩ hoặc phòng thí nghiệm và gửi đến một cơ sở xét nghiệm đặc biệt. Mất khoảng một tuần để có kết quả từ xét nghiệm máu dị ứng.

Thử thách thức ăn: Nếu cả xét nghiệm máu dị ứng và xét nghiệm chích da đều âm tính, nhưng bạn vẫn nghi ngờ mình bị dị ứng với một số loại thực phẩm, bạn có thể phải trải qua thử thách thức ăn qua đường miệng tại văn phòng bác sĩ chuyên khoa dị ứng. Đối với quy trình này, bạn ăn nhiều lượng khác nhau của chất bị nghi ngờ gây dị ứng dưới sự giám sát y tế, trong khi bác sĩ của bạn theo dõi các dấu hiệu và triệu chứng của phản ứng dị ứng.

Không dung nạp thực phẩm là gì?

Không dung nạp thực phẩm là khi cơ thể bạn phản ứng tiêu cực với thực phẩm, đồ uống hoặc chất phụ gia vào thực phẩm. Tuy nhiên, không dung nạp thực phẩm không phải là dị ứng, vì nó không kích hoạt hệ thống miễn dịch của bạn.

Như đã đề cập, phản ứng dị ứng thực phẩm có thể nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng. Ngược lại, các triệu chứng không dung nạp thức ăn chủ yếu gây ra các triệu chứng về tiêu hóa. Không dung nạp thực phẩm có thể do mức độ thấp của các enzym cần thiết để tiêu hóa một loại thực phẩm cụ thể. Ví dụ, những người không dung nạp lactose kém hiệu quả hơn trong việc tiêu hóa lactose, một loại đường tự nhiên trong sữa và các sản phẩm từ sữa khác. Khi ăn thực phẩm có chứa lactose, họ có thể gặp các triệu chứng về đường tiêu hóa, chẳng hạn như đầy hơi và tiêu chảy.

Gluten là thực phẩm nổi tiếng về chứng không dung nạp thực phẩm

Một số người không dung nạp:

Fructose: Loại đường này được tìm thấy trong mật ong, một số loại trái cây và rau quả, và si-rô ngô có hàm lượng fructose cao (HFCS). Nhiều người không dung nạp fructose cũng gặp phải các triệu chứng khi họ ăn thực phẩm có chứa chất làm ngọt nhân tạo như sorbitol và xylitol. Những loại đường này đôi khi được thêm vào kẹo singum không đường và các loại thực phẩm không đường khác.

Bột ngọt (MSG): MSG là một chất điều vị được thêm vào nhiều loại thực phẩm Châu Á, rau đóng hộp, đồ ăn nhanh tẩm gia vị, nước xốt salad và súp. Một số người không dung nạp bột ngọt cũng có thể có phản ứng với chiết xuất nấm men và chất thủy phân protein, được sử dụng làm chất điều chỉnh hương vị tự nhiên trong nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn.

Không dung nạp gluten: Một số người không thể tiêu hóa gluten, một loại protein thường được tìm thấy trong lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch. Ăn bánh mì và mì ống có chứa gluten có thể gây đầy hơi, chướng bụng, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón. Không dung nạp gluten không giống như bệnh celiac, một tình trạng liên quan đến hệ thống miễn dịch và có thể làm hỏng ruột non.

Với chứng không dung nạp thức ăn, bạn có thể dung nạp một lượng nhỏ thức ăn có vấn đề mà không gặp phải các triệu chứng. Ví dụ, một số người không dung nạp lactose có thể uống một lượng nhỏ sữa mà không bị ốm. Những người khác nhận thấy họ không có vấn đề gì nếu họ uống thuốc men lactase trước khi uống sữa (những loại này có bán tại quầy). Nhưng nếu bạn ăn quá nhiều hoặc ăn quá thường xuyên, bạn có thể có các triệu chứng khó chịu.

Nếu bạn cho rằng mình có thể mắc chứng không dung nạp thực phẩm, hãy đến gặp bác sĩ để loại trừ các nguyên nhân có thể gây ra các triệu chứng của bạn (như hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh celiac). Sau đó, bạn trao đổi với bác sĩ để tìm cách quản lý các triệu chứng của bạn, để chúng không ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.

Không giống như dị ứng thực phẩm, không dung nạp thực phẩm không liên quan đến hệ thống miễn dịch hoặc giải phóng histamine. Vì vậy, các triệu chứng không xuất hiện ngay sau khi ăn một loại thực phẩm mà bạn không dung nạp và có thể không xuất hiện cho đến hàng giờ hoặc thậm chí vài ngày sau khi ăn một loại thực phẩm.

Chẩn đoán sự không dung nạp thực phẩm

Việc không dung nạp thực phẩm có thể khó chẩn đoán. Bước đầu tiên là theo dõi các triệu chứng của bạn - bao gồm cả những triệu chứng về thể chất và tinh thần - và khi nào chúng xảy ra liên quan đến những gì bạn ăn. Điều này sẽ giúp bạn xác định xem có một mẫu hay không.

Một cách tiếp cận khác là sử dụng một chế độ ăn kiêng loại bỏ. Chế độ ăn kiêng bao gồm việc cắt bỏ một số loại thực phẩm nhất định trong vài tuần và sau đó giới thiệu lại từng loại một. Quá trình này có thể giúp bạn phát hiện ra các loại thực phẩm đang gây ra vấn đề.

Sự không ăn nhập thường khó chẩn đoán vì chúng có thể tích lũy – bạn có thể không cảm thấy các triệu chứng cho đến khi bạn ăn một lượng nhất định thực phẩm vi phạm trong vài ngày hoặc vài tuần. Nhiều người đổ lỗi cho các triệu chứng của họ về một điều gì đó mơ hồ như “căng thẳng”, nghĩa là chứng không dung nạp thực phẩm có thể không được chẩn đoán trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Bây giờ bạn đã biết sự khác biệt giữa dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm. Khi bạn bị dị ứng với một loại thực phẩm, hệ thống miễn dịch của bạn sẽ phản ứng quá mức và gây ra các triệu chứng có thể đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, không dung nạp thực phẩm không liên quan đến hệ thống miễn dịch của bạn. Tuy nhiên, cả hai đều có thể có vấn đề. Bước đầu tiên là đến gặp bác sĩ của bạn và đảm bảo rằng không có gì khác xảy ra. Họ có thể đề nghị thử nghiệm dị ứng. Nếu các xét nghiệm dị ứng âm tính, bạn có thể tiến hành xác định các loại thực phẩm có thể gây ra các triệu chứng không dung nạp thực phẩm.

Bảo Hân