Hiến tiểu cầu là gì và quy trình hiến ra sao?

Hiến tiểu cầu là một hành động nhân văn và cao đẹp, đóng góp vào việc cứu sống những người gặp vấn đề về đông máu. Khác với việc hiến máu, hiến tiểu cầu chỉ tương tự như việc gạn lọc một phần nhỏ trong máu. Hãy cùng tìm hiểu cụ thể hơn về hiến tiểu cầu, quy trình hiến, đối tượng thực hiện, và mục đích của nó.

Vai trò của tiểu cầu

Trong máu, tồn tại nhiều thành phần với các chức năng cụ thể:

Hồng cầu có số lượng lớn nhất trong thành phần máu, là những tế bào vận chuyển oxy từ phổi đến các mô trong cơ thể và sau đó hoạt động ngược lại, chuyển carbon dioxide từ các mô trở lại phổi để tiêu thụ. Thời gian sống trung bình của hồng cầu là khoảng 120 ngày.

Bạch cầu là một loại tế bào khác, đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và tiêu diệt các mầm mống lạ xâm nhập gây ra các bệnh nhiễm trùng. Bạch cầu có một thời gian sống ngắn hơn, thường chỉ kéo dài từ 1 tuần đến vài tháng.

Tiểu cầu là những tế bào nhỏ nhất trong hệ thống máu, tham gia vào quá trình đông máu, ngăn máu chảy ra ngoài khi xảy ra tổn thương mạch máu. Thời gian sống trung bình của tiểu cầu khoảng 7-10 ngày. Số lượng tiểu cầu trong máu thường nằm trong khoảng 150 - 450 triệu/ml máu, và khi vượt quá hoặc giảm dưới con số này, có thể gây ra tình trạng tăng tiểu cầu hoặc giảm tiểu cầu.

Trong máu chứa hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu

Hiến tiểu cầu là gì?

Hiến tiểu cầu là quá trình trong đó một người đồng tình hiến một phần cụ thể của thành phần máu gọi là tiểu cầu. Quá trình này bao gồm các bước sau:

Người hiến tiểu cầu sẽ được lấy mẫu máu, tương tự như khi bạn đi xét nghiệm máu thông thường. Quá trình này được thực hiện bằng cách đặt một kim vào tĩnh mạch trong tay hoặc cánh tay.

Máu được lấy từ người hiến sau đó được đưa vào một thiết bị gọi là máy ly tâm. Máy này quay nhanh để tách các thành phần máu khác nhau ra khỏi nhau dựa trên trọng lực. Trong trường hợp hiến tiểu cầu, mục tiêu chính là tách lớp tiểu cầu ra khỏi các thành phần khác của máu.

Sau khi máy ly tâm hoàn thành công việc của mình, lớp tiểu cầu đã được tách ra và được thu thập riêng. Thành phần máu còn lại sau quá trình này là huyết tương, không còn chứa nhiều tiểu cầu.

Sau khi tiểu cầu đã được tách ra, các thành phần còn lại của máu, bao gồm huyết tương và các tế bào máu khác, được trả lại cho người hiến. Điều này đảm bảo rằng họ không bị thiếu máu hay thiếu hồng cầu sau khi hiến tiểu cầu.

Tiểu cầu sau khi được hiến sẽ được lưu trữ ở nhiệt độ thấp và sử dụng cho các mục đích y tế khác nhau. Các tiểu cầu này có thể được sử dụng để điều trị các bệnh lý y tế như hội chứng máu tan, ung thư hoặc chấn thương nặng.

Quá trình hiến tiểu cầu đảm bảo rằng không có nguy cơ lây truyền bệnh hoặc gây hại cho người hiến. Hiến tiểu cầu là một hành động nhân đạo quan trọng giúp cứu sống và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhiều người đang gặp khó khăn vì các vấn đề liên quan đến máu.

Quy trình hiến tiểu cầu ra sao?

Hiến tiểu cầu là một hành động nhân đạo quan trọng và có nhiều yếu tố cần xem xét trước khi tham gia. Quá trình này bắt đầu bằng việc bạn đến một trung tâm hiến máu hoặc bệnh viện có chương trình hiến tiểu cầu.

Kiểm tra y tế: Trước khi hiến tiểu cầu, bạn sẽ được khám sức khỏe. Trong quá trình này, các y bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng sức khỏe của bạn và thực hiện các xét nghiệm để đảm bảo rằng bạn phù hợp cho quá trình hiến tiểu cầu. Mục tiêu là đảm bảo an toàn cho người hiến và người nhận tiểu cầu.

Thỏa thuận hiến: Sau khi bạn đã được thông qua kiểm tra y tế và được xác nhận là phù hợp, bạn sẽ cần ký một thỏa thuận hiến. Thỏa thuận này đặt ra các quy định và cam kết của bạn trong quá trình hiến tiểu cầu.

Quá trình hiến tiểu cầu bao gồm việc lấy máu từ tĩnh mạch bằng ống kim tiêm

Quá trình hiến tiểu cầu: Quá trình hiến tiểu cầu bao gồm việc lấy máu từ tĩnh mạch bằng ống kim tiêm đặc biệt, sau đó máy ly tâm sẽ tách lớp tiểu cầu ra khỏi máu. Các thành phần máu khác sẽ được trả lại cho bạn. Quá trình này có thể kéo dài từ 60 đến 100 phút.

Số lần hiến: Một người hiến tiểu cầu có thể cho đi 6 đơn vị tiểu cầu trong một lần hiến. Sau đó, bạn có thể quyết định nếu muốn hiến tiếp theo hay không.

Đảm bảo an toàn: Quá trình hiến tiểu cầu được thiết kế để đảm bảo an toàn tối đa cho người hiến. Máy ly tâm và các thiết bị sử dụng là một lần duy nhất để tránh lây nhiễm bệnh.

Ai có thể hiến tiểu cầu?

Chương trình hiến tiểu cầu là một cơ hội đáng quý để bạn có thể giúp cứu người và cộng đồng. Đối tượng hiến tiểu cầu cần đáp ứng một số yêu cầu cơ bản để đảm bảo an toàn và hiệu quả của quá trình hiến. Điều này bao gồm:

Trọng lượng tối thiểu: Bạn cần có trọng lượng tối thiểu là 50kg. Điều này đảm bảo rằng bạn có đủ số tiểu cầu để hiến mà không ảnh hưởng đến sức khỏe của mình.

Đủ tiểu cầu: Kết quả xét nghiệm máu cho thấy lượng tiểu cầu của bạn vượt quá 200.000/mm3 máu. Điều này đảm bảo rằng bạn có đủ tiểu cầu để hiến mà không gây thiếu hụt cho cơ thể.

Thời gian giữa các lần hiến: Cần ít nhất 4 tuần giữa hai lần hiến tiểu cầu. Điều này đảm bảo rằng bạn có đủ thời gian để phục hồi và sản xuất thêm tiểu cầu trước khi hiến tiếp.

Số lượng hiến tiểu cầu: Mỗi lần hiến, bạn có thể hiến khoảng 20% số lượng tiểu cầu bạn có. Sau mỗi lần hiến, cơ thể vẫn duy trì một lượng tiểu cầu trong khoảng bình thường (160.000 - 170.000/mm3) và có khả năng sản xuất tiểu cầu mới.

Thời gian sử dụng: Thời hạn sử dụng tiểu cầu là rất ngắn, chỉ khoảng 3 - 5 ngày. Do đó, sự ủng hộ và tình nguyện từ người hiến tiểu cầu rất quan trọng để đảm bảo rằng tiểu cầu được sử dụng một cách hiệu quả và không bị lãng phí.

Cách chăm sóc sức khỏe trước và sau hiến tiểu cầu

Trước và sau khi hiến tiểu cầu, bạn cần lưu ý những điều dưới đây để đảm bảo quá trình hiến diễn ra an toàn và hiệu quả:

Trước khi hiến tiểu cầu:

Không thức khuya: Hãy đảm bảo bạn có một đêm ngủ đủ giấc trước khi hiến tiểu cầu để bạn có đủ năng lượng cho quá trình hiến.

Không dùng chất kích thích: Tránh sử dụng bất kỳ loại chất kích thích nào, bao gồm cả đồ uống chứa cồn, trước khi hiến tiểu cầu.

Uống nhiều nước: Đảm bảo cơ thể bạn đủ được hydrat hóa bằng cách uống nhiều nước.

Ăn nhẹ: Có bữa ăn nhẹ, không nên quá nhiều mỡ và đạm, khoảng 4 giờ trước khi hiến tiểu cầu.

Tâm lý thoải mái: Hãy giữ tâm lý thoải mái và tránh các yếu tố gây căng thẳng trước quá trình hiến tiểu cầu.

Tránh hóa chất độc hại: Nếu bạn có tiếp xúc với hóa chất độc hại trong công việc hoặc cuộc sống hàng ngày, hãy thông báo cho nhân viên y tế trước khi hiến.

Nghỉ ngơi và giữ tâm lý thoải mái trước quá trình hiến tiểu cầu

Sau khi hiến tiểu cầu:

Hạn chế hoạt động thể lực: Sau khi hiến tiểu cầu, hạn chế hoạt động thể lực mạnh để tránh mất quá nhiều năng lượng.

Bổ sung dinh dưỡng: Bổ sung cơ thể bằng bữa ăn đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là thực phẩm bổ máu.

Không thức khuya: Đảm bảo bạn có một đêm ngủ đủ sau khi hiến tiểu cầu.

Không uống rượu bia: Trong ngày đầu tiên sau khi hiến tiểu cầu, tránh uống rượu bia.

Không hút thuốc lá: Trong 4 tiếng đầu sau khi hiến tiểu cầu, tránh hút thuốc lá.

Những người hiến tiểu cầu sẽ nhận được các quyền lợi bao gồm khám sức khỏe và tư vấn, bữa ăn nhẹ và bồi dưỡng sau khi hiến tiểu cầu theo quy định. Hiến tiểu cầu là một hành động cao đẹp có thể cứu sống nhiều người, đặc biệt là những người đang cần sự hỗ trợ về tiểu cầu để đông máu được duy trì ổn định.

Xem thêm:

Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu điều trị thoái hóa khớp gối
Tiểu cầu giảm còn 90 có nguy hiểm không?
Thuốc tăng tiểu cầu điều trị chứng giảm tiểu cầu