Mania là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị

Mania hay còn gọi là hưng cảm, được biết đến như một hội chứng rối loạn tâm trạng và được đặc trưng bởi các triệu chứng đặc trưng như vui vẻ quá mức, ăn quá nhiều, năng lượng tràn đầy và tâm trạng cao bất thường.

Mania là gì?

Hưng cảm hay mania là hội chứng đặc trưng bởi trạng thái hưng phấn của cơ thể, biểu hiện bằng hưng phấn cảm xúc, tăng cảm xúc, tăng hoạt động, hưng phấn suy nghĩ và có dấu hiệu rối loạn thể chất như mất ngủ, tăng thèm ăn, tăng hoạt động tình dục và sụt cân. Hưng cảm cũng là một giai đoạn củarối loạn lưỡng cực. Hưng cảm khiến người bệnh hưng phấn, tràn đầy sinh lực, gây khó ngủ, thèm ăn, hoạt động thể chất mạnh... Tuy nhiên, ngay trước hoặc sau thời điểm này, họ có thể lại cảm thấy buồn bã và u uất trở lại.

Hưng cảm hay mania là hội chứng đặc trưng bởi trạng thái hưng phấn của cơ thể

Nguyên nhân gây ra hội chứng Mania

Những người có cha mẹ hoặc anh chị em mắc chứng rối loạn này có nhiều khả năng trải qua giai đoạn hưng cảm hơn. Những người có bệnh lý hoặcbệnh tâm thần tiềm ẩn, đặc biệt là những người mắc chứng rối loạn lưỡng cực, có thể trải qua các giai đoạn hưng cảm. Những bất thường của trục hạ đồi, tuyến yên, tuyến thượng thận hoặc tuyến giáp, sự mất cân bằng trong hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh, đặc biệt là dopamine cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng hưng cảm ở bệnh nhân.

Quét não cho thấy một số người mắc chứng hưng cảm có cấu trúc hoặc hoạt động não hơi khác so với người bình thường. Ví dụ, những người bị thiếu hụt tế bào thần kinh đệm hoặc khiếm khuyết trong cấu trúc tế bào thần kinh, đặc biệt là ở vỏ não trán, có nguy cơ mắc chứng hưng cảm cao hơn.

Chứng hưng cảm cũng có thể được kích hoạt bởi những thay đổi của môi trường, chẳng hạn như các sự kiện tiêu cực hoặc các tình huống căng thẳng hoặc đau thương trong cuộc sống, ví dụ như cái chết của người thân, căng thẳng tài chính, các mối quan hệ, bệnh tật…

Các giai đoạn của Mania

Hiện nay, theo Phân loại thống kê quốc tế về bệnh tật và các vấn đề sức khỏe liên quan - ICD, Mania được chia thành 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1, hưng cảm nhẹ: Trong giai đoạn hưng cảm nhẹ, bệnh nhân và những người xung quanh có thể không nhận thức được điều đó. Các triệu chứng ban đầu thường gặp như làtình trạng mất ngủ, bốc đồng, khó chịu...

Tình trạng mất ngủ có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn đang ở giai đoạn 1 của Mania

Giai đoạn 2, hưng cảm cấp tính: Ở giai đoạn hưng cảm cấp tính, nó thường xảy ra đột ngột khiến người bệnh hành động, bộc phát, thiếu suy nghĩ, mất kiểm soát. Triệu chứng thường gặp là suy nghĩ nhanh, liên tục nói về nhiều chủ đề khác nhau, không ngủ, bắt đầu có dấu hiệu mất khả năng nhận thức về thực tế…
Giai đoạn 3, hưng cảm nặng: Giai đoạn này có thể được gọi là mê sảng. Các triệu chứng của giai đoạn này bao gồm hưng cảm cấp tính vàtrạng thái mê sảng. Các triệu chứng có thể xảy ra bao gồm nói ngọng, mất phương hướng, mất nhận thức...

Triệu chứng Mania

Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

Dễ bị phân tâm, ảo giác, ảo thanh.
Có rất nhiều điều để suy nghĩ và các ý tưởng cứ liên tục xuất hiện.
Các rối loạn khác nhưtình trạng chán ăn, ăn quá nhiều và ăn quá nhanh.
Hiếm khi cảm thấy buồn ngủ và thường chỉ ngủ vài giờ mỗi ngày.
Thích khẳng định mình, thích khoe khoang, hống hách, tự phụ.
Ham muốn tình dục tăng cao.
Làm việc, hành động thiếu suy nghĩ, thường xuyên tiêu quá nhiều tiền hoặc làm những việc liều lĩnh, kích động, bồn chồn, không thể ngồi yên, không cảm thấy mệt mỏi nhưng không thể hoàn thành công việc.
Năng lượng cao hơn bình thường và thường cười, nói và hát, nhưng cũng dễ tức giận, cáu kỉnh và không thể kiểm soát bản thân một cách dễ dàng.
Suy nghĩ hoang tưởng, thiếu thực tế, có thể là ảo tưởng, kiêu ngạo, cho rằng mình là người có quyền lực, địa vị...

Bệnh nhân thường không nhận thức được những thay đổi này ở bản thân và thường không tin tưởng hay chấp nhận lời khuyên của người khác. Hơn nữa, khi cơn điên cuồng lắng xuống, họ có thể bắt đầu cảm thấy hối hận, tự trách bản thân…

Chẩn đoán Mania

Theo Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần DSM 5, các triệu chứng điển hình để chẩn đoán chứng hưng cảm là nói nhanh, lan man, giảm buồn ngủ, suy nghĩ liên tục, thiếu chú ý, dễ kích động, cáu gắt... Ngoài những triệu chứng này, bác sĩ chuyên khoa cũng sẽ điều tra tiền sử bệnh và sức khỏe thể chất của bệnh nhân. Đồng thời, bác sĩ cũng có thể đặt một số câu hỏi để cơ thể bệnh nhân trả lời hoặc cũng có thể cho bệnh nhân làm xét nghiệm như xét nghiệm rối loạn lưỡng cực.

Bác sĩ có thể cho bệnh nhân làm xét nghiệm rối loạn lưỡng cực để chẩn đoán Mania

Việc chẩn đoán bệnh này có thể phức tạp vì mọi người có thể không nhận biết được một số triệu chứng nhất định để xác định thời điểm chẩn đoán. Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng phải kéo dài ít nhất 1 tuần trước khi bác sĩ có thể chẩn đoán đó là chứng hưng cảm. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng nghiêm trọng đến mức phải nhập viện, bệnh nhân cần được chẩn đoán nhanh hơn.

Điều trị hội chứng Mania

Để điều trị hội chứng Mania bác sĩ thường điều trị kết hợp liệu pháp tâm lý với sử dụng thuốc. Các loại thuốc điều trị hội chứng Mania bao gồm thuốc ổn định tâm trạng và thuốc chống loạn thần.

Tuy nhiên, việc tìm ra sự kết hợp phù hợp của thuốc có thể đòi hỏi thử nghiệm và điều chỉnh từng loại thuốc trước khi đạt được hiệu quả tối ưu. Vì vậy bệnh nhân cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ về cách sử dụng thuốc. Ngay cả khi gặp phải các tác dụng phụ, việc ngưng sử dụng thuốc mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ có thể gây nguy hiểm cho bệnh nhân. Trong trường hợp xuất hiện các vấn đề liên quan đến tác dụng phụ, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tìm ra cách khắc phục phù hợp.

Điều trị hội chứng Mania kết hợp liệu pháp tâm lý với sử dụng thuốc

Đối với chứng chán ăn, thường có thể cải thiện mà không cần sử dụng thuốc. Duy trì một lối sống lành mạnh có thể hỗ trợ trong việc điều trị rối loạn lưỡng cực. Điều quan trọng là duy trì một chế độ ăn uống cân đối, tập thể dục đều đặn hàng ngày và duy trì giấc ngủ đều đặn mỗi đêm. Thiếu ngủ cũng có thể góp phần vào tình trạng Mania.

Hy vọng với những chia sẻ trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc mania là gì. Nói một cách đơn giản, mania là gì hay hưng cảm là một tình trạng gây ra cảm giác hưng phấn hoặc bồn chồn bất thường, khó chịu, kích động và tràn đầy năng lượng. Nếu bạn nghi ngờ rằng bạn hoặc người thân hoặc bạn bè mà bạn biết mắc phải tình trạng này, cách tốt nhất là bạn nên đến gặp bác sĩ hoặc nhà tâm lý học để được điều trị kịp thời nhé.

Xem thêm:

Hệ thần kinh: Cấu tạo, chức năng, hoạt động, các bệnh về thần kinh
Nhận biết các dấu hiệu rối loạn lưỡng cực thường gặp nhất
Rối loạn lưỡng cực có di truyền không? Phòng tránh như thế nào?

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNgô Kim Thúy

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Hệ thần kinhTâm thần

Các bài viết liên quan

Đột quỵ có cứu được không? Cách tăng cơ hội sống sót

Đột quỵ liệt nửa người: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, chẩn đoán và điều trị

Dây thần kinh tọa nằm ở đâu? Bệnh thường gặp về dây thần kinh tọa

Có các loại xuất huyết não nào và cách chẩn đoán thế nào?

Cerebrum là gì? Thông tin quan trọng về cerebrum hay còn gọi là đại não

Bạn có biết: Giấc ngủ NREM có thể thúc đẩy hiệu suất nhận thức thông qua sự đồng bộ hóa não

Chỉ định và chống chỉ định gây tê đám rối thần kinh cánh tay

Triệu chứng rối loạn tiền đình ở nữ giới

Làm sao đưa người bệnh tâm thần vào viện an toàn và hiệu quả?

Chữa bệnh mất ngủ ở nam giới: Giải pháp hiệu quả và lời khuyên từ chuyên gia