Thiền Vipassana là gì? Lợi ích và cách thực hiện

Thiền Vipassana được coi là nền tảng của tất cả các phương pháp thiền định trong Phật giáo hiện nay. Nhiều người tìm đến thiền Vipassana để giảm bớt căng thẳng, làm dịu tâm trí để sống an yên hơn.

Thiền Vipassana là gì?

Vipassana có nghĩa là “nhìn sự vật như chúng thực sự là gì”, đây là một trong những kỹ thuật thiền cổ xưa nhất của Ấn Độ. Thiền Vipassana bắt nguồn từ giáo lý Phật Giáo, được phát triển bởi Đức Phật Gautama từ hơn 2500 năm trước và được truyền thừa cho đến ngày nay.

Thiền Vipassana thường được dạy trong các khóa học kéo dài 10 ngày, trong đó người tham gia học những điều cơ bản của phương pháp và thực hành nó dưới sự hướng dẫn của các giáo viên giàu kinh nghiệm.

Những khóa học này, giống như tất cả các kỹ thuật thiền, dành cho mọi người thuộc mọi tín ngưỡng và quốc tịch. Vipassana không yêu cầu hệ thống niềm tin nào, vì đây là một phương pháp thực hành phi giáo phái - nghĩa là nó không liên quan gì đến những niềm tin huyền bí nào. Tương tự như vậy, nó tương thích với bất kỳ tôn giáo hay quan điểm triết học nào.

Việc thực hành thiền Vipassana là một hành trình tự khám phá và tạo cơ hội cho chính mình trải nghiệm những chân lý của giáo lý cổ xưa. Mục tiêu của việc thực hành là hoàn toàn thanh lọc tâm trí, phát triển các giá trị như lòng từ bi, sự bình tĩnh và tăng cường sự đồng cảm.

Nguyên tắc cơ bản của thiền Vipassana là mọi bất tịnh trong tâm đều phát sinh từ sự thiếu hiểu biết cơ bản về bản chất thực sự của thực tại. Sự vô minh cơ bản này là nguyên nhân gốc rễ của mọi đau khổ - Vipassana là một cách loại bỏ sự thiếu hiểu biết này bằng cách phát triển tuệ giác về bản chất thực sự của thực tại.

Thiền Vipassana là một trong những kỹ thuật thiền cổ xưa nhất của Ấn Độ

Lợi ích của thiền Vipassana

Giống như hầu hết các hình thức thiền khác, thiền Vipassana có một số lợi ích bao gồm cải thiện cả về thể chất và tinh thần. Một số lợi ích của thiền Vipassana bao gồm:

Phát triển tâm trí trong sáng và bình tĩnh: Thiền Vipassana giúp người thực hiện phát triển tâm trí trong sáng và bình tĩnh. Việc thực hành chánh niệm có thể giúp giảm căng thẳng và lo lắng, đồng thời cũng có thể giúp cải thiện quan điểm của bạn về hiện tại và tương lai.

Ý thức rõ về hiện tại: Một trong những mục tiêu của thiền Vipassana là giúp chúng ta ý thức rõ hơn về thời điểm hiện tại. Việc thực hành này có thể giúp mọi người trở nên tỉnh táo hơn trước những suy nghĩ và cảm xúc của mình và tránh bị cuốn vào một vòng luẩn quẩn bất tận của việc suy ngẫm về quá khứ và tương lai.

Cải thiện sức khỏe thể chất: Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người tham dự các khóa thiền Vipassana thường có sức khỏe thể chất tốt hơn. Mặc dù không rõ tại sao điều này xảy ra nhưng các chuyên gia chỉ ra rằng việc giảm căng thẳng là nguyên nhân giúp sức khỏe của họ tốt hơn.

Giảm cảm xúc tiêu cực: Kỹ thuật thiền Vipassana cũng có thể giúp giảm bớt những cảm xúc tiêu cực như giận dữ, hận thù và tham lam. Thiền Vipassana dạy bạn quan sát những cảm xúc này thay vì đắm chìm trong chúng, giúp bản thân cảnh giác và bình tĩnh hơn, đặc biệt tốt với những người đang bị trầm cảm.

Thiền Vipassana giúp chúng ta bình tĩnh hơn, đặc biệt tốt với người đang bị trầm cảm, rối loạn lo âu

Cải thiện khả năng phán đoán: Bằng cách phát triển trạng thái tâm trí bình tĩnh, thiền Vipassana có thể kích thích nhận thức, khả năng tự chủ và cảm giác bình yên. Bằng cách cải thiện những yếu tố này, bạn có thể trở thành người ra quyết định tốt hơn, người có thể định hướng theo thực tế thay vì bị chi phối bởi những áp lực.

Thúc đẩy bộ não linh hoạt hơn: Thiền Vipassana giúp tăng tính linh hoạt của não bộ trong xử lý các vấn đề hoặc các thay đổi từ môi trường bên ngoài.

Giảm các triệu chứng mãn kinh: Việc thực hành thiền Vipassana cho thấy có thể giúp phụ nữ tuổi mãn kinh hạn chế các triệu chứng như đau đầu vận mạch, các vấn đề về giấc ngủ, tâm trạng hay đau cơ xương…

Mặc dù chúng ta có thể thu được những lợi ích này bằng cách chỉ tham dự một khóa tu thiền Vipassana, nhưng sau đó, các chuyên gia luôn khuyên nên dành vài phút mỗi ngày để tự mình thực hành thiền. Bằng cách đó, chúng ta có thể liên tục gặt hái được toàn bộ lợi ích của chánh niệm và các kỹ thuật liên quan đến thiền định khác.

Thiền Vipassana giúp bạn hạnh phúc, khỏe mạnh hơn mỗi ngày

Cách thực hành thiền Vipassana

Thiền Vipassana hầu như luôn được thực hiện trong các khóa tu hiện nay, trong đó bạn sẽ tham gia một khóa học do các chuyên gia thiền giảng dạy. Hơn nữa, thiền Vipassana có thể dễ dàng thực hiện tại nhà theo các bước sau:

Chuẩn bị trước khi thiền

Thời gian: Thiền Vipassana không mất quá nhiều thời gian, bạn chỉ cần dành ra 10 - 15 phút mỗi ngày là có thể hoàn thành. Tốt nhất bạn nên thiền vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy.

Địa điểm: Không có quá nhiều yêu cầu về địa điểm thiền Vipassana, bạn chỉ cần chọn nơi yên tĩnh để thực hiện như trong phòng ngủ, ngoài ban công, ngoài công viên không quá ồn ào…

Trang phục: Bạn có thể mặc trang phục thoải mái nhất như đồ ngủ hoặc đồ tập thể dục đều được.

Thiền Vipassana thực hiện đơn giản, ai cũng có thể thực hiện được

Thực hành thiền Vipassana

Để thực hiện thiền Vipassana, bạn hãy thực hiện theo 5 bước sau đây:

Bước 1: Ngồi thẳng lưng, bắt chéo chân ở tư thế thoải mái trên mặt đất, hãy thư giãn cơ thể nhất có thể.
Bước 2: Nhắm mắt lại và thở đều như bình thường.
Bước 3: Bạn tập trung vào hơi thở của mình và cảm nhận, không phản ứng hay phán xét chúng.
Bước 4: Hạn chế không phân tâm, tập trung theo nhịp thở và tiếp tục thiền.
Bước 5: Thực hiện ít nhất 5 - 10 phút khi bắt đầu, khi đã quen với cách thiền, bạn có thể kéo dài thời gian từ 15 phút hoặc lâu hơn tùy theo mong muốn của bạn.

Thiền Vipassana bắt nguồn từ giáo lý Đạo Phật cổ xưa, khi thực hiện sẽ đem lại nhiều lợi ích, nhất là giúp bạn giảm căng thẳng và lo âu, giúp cải thiện sức khỏe tinh thần, cải thiện trí não và tăng cường thể chất. Hãy thực hiện Thiền Vipassana ít nhất 5 - 10 phút mỗi ngày để cảm nhận những thay đổi tích cực mà phương pháp này mang lại nhé.

Xem thêm:

12 lợi ích của thiền dựa trên chứng minh khoa học

Bạn đã biết ăn trong chánh niệm là gì hay chưa?

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Thị Thảo Nguyên

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp Khoa Dược trường Đại học Nam Cần Thơ. Có nhiều năm kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:ThiềnYoga

Các bài viết liên quan

Các phương pháp thư giãn giúp giảm tạm thời tình trạng huyết áp cao

Thiền dài hạn có thể cải thiện tình trạng căng thẳng và lão hóa

Hướng dẫn chi tiết cách thiền cho người mới bắt đầu​ từ chuyên gia

Chế độ ăn uống của bạn và men vi sinh có thể cải thiện hiệu quả của vắc xin như thế nào?

5 tư thế Yoga giúp đánh thức năng lượng mỗi sáng

6 tư thế yoga đơn giản giúp thanh lọc cơ thể hiệu quả

Ananda Yoga là gì? Lợi ích nhận được khi thực hành thường xuyên

Raja Yoga là gì? Hướng dẫn thực hành từng bước cho người mới

Jnana Yoga là gì? Nguồn gốc và cách thực hành

Yoga Karma là gì? Lợi ích nhận được và hướng dẫn thực hiện