Các ký hiệu trên viên thuốc có ý nghĩa gì?

Bạn có từng băn khoăn về các ký hiệu hoặc chữ viết tắt xuất hiện trên đơn thuốc hoặc bao bì thuốc? Các thuật ngữ như BID, XR, PO, APAP, hay PRN có thể khiến bạn khó hiểu. Trong bài viết này, Long Châu sẽ cung cấp những thông tin các ký hiệu trên viên thuốc này.

Các ký hiệu trên viên thuốc là gì?

Khi thấy các ký hiệu như SR, LA, MR, RETARD, LP, XL, CR, XR, SA, DA, ER, PA, CD, CR... trên vỉ hoặc vỏ thuốc, bạn không nên bẻ, nghiền viên thuốc hoặc sử dụng thuốc nếu viên đã bị nứt hoặc vỡ. Những ký hiệu này thường chỉ các loại thuốc có hàm lượng hoạt chất cao, được thiết kế để giải phóng dược chất một cách từ từ, kiểm soát được tốc độ giải phóng.

Đây là một phương pháp bào chế hiện đại, với viên thuốc được tạo thành từ nhiều lớp khác nhau, mỗi lớp sẽ tan dần khi vào cơ thể, giúp hoạt chất được giải phóng một cách chậm rãi. Lớp ngoài cùng sẽ tan trước, sau đó là các lớp bên trong, cho phép thuốc giải phóng đều đặn trong suốt 12 hoặc 24 giờ, đảm bảo liều điều trị ổn định.

Nếu viên thuốc bị nghiền hoặc bẻ đôi, tất cả hoạt chất sẽ được giải phóng nhanh chóng trong một lần, làm tăng mạnh nồng độ thuốc trong máu, có thể vượt quá mức an toàn, gây nguy hiểm cho cơ thể và dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng, thậm chí là ngộ độc hoặc ảnh hưởng đến tính mạng.

Các ký hiệu trên thuốc

Ý nghĩa các ký hiệu trên viên thuốc

Tóm lại, các viên thuốc có thể chứa nhiều ký hiệu khác nhau, và nếu bạn chưa hiểu rõ ý nghĩa cũng như cách sử dụng, tốt nhất là nên hỏi ý kiến bác sĩ để đảm bảo sử dụng thuốc đúng cách và đạt hiệu quả tốt nhất. Dưới đây là một số ký hiệu thông dụng và ý nghĩa của chúng:

Ký hiệu

Ý nghĩa

Ví dụ

LA

Long acting (Tác dụng kéo dài)

Adalat LA

Zok

Zero order kinetic (Tự động)

Betaloc Zok

SR

Slow release (Phóng thích chậm)

Clazic SR, Vastarel SR

XL

Extra long (Kéo dài hơn)

Xatral XL 10mg

CR

Controlled release (Phóng thích có kiểm soát)

Tegretol CR 200mg

MR

Modified release (Phóng thích sửa đổi)

Vastarel MR

Retard

Chậm

Nitrostad Retard

LP

Liberation prolonge (Giải phóng kéo dài)

Tylenol 8h

XR

Extended release (Phóng thích kéo dài)

Augmentin XR, Glucophage XR

Những ký hiệu trên thuốc có ý nghĩa như thế nào?

Làm sao để hạn chế sai sót khi đọc các ký hiệu trên viên thuốc

Đối với nhân viên y tế

Để giảm thiểu nguy cơ nhầm lẫn và sai sót do các ký hiệu viết tắt trên đơn thuốc, bác sĩ, dược sĩ và các nhân viên y tế cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng sau:

Cung cấp thông tin đầy đủ và rõ ràng trên đơn thuốc, bao gồm tên thuốc, liều dùng, thời gian sử dụng và đường dùng cụ thể của từng loại thuốc.
Khi ghi liều thuốc, không sử dụng số "0" ở cuối sau dấu thập phân, và phải luôn có số "0" trước dấu thập phân.
Đối với bác sĩ thú y, khi kê đơn cho động vật, nên giải thích rõ ràng bằng lời hoặc viết chi tiết để tránh những hiểu lầm từ các dược sĩ có thể không quen với các ký hiệu thuốc thú y.
Khuyến khích sử dụng hệ thống kê đơn điện tử và phân phối đơn thuốc qua máy vi tính để giảm thiểu các sai sót do chữ viết tay.
Các cơ sở y tế nên tổ chức các chương trình đào tạo và cập nhật thường xuyên cho các nhân viên y tế về cách sử dụng các ký hiệu viết tắt trong đơn thuốc một cách chính xác.
Báo cáo mọi sự cố bất lợi liên quan đến sai sót thuốc hoặc ký hiệu viết tắt cho FDA. Những thông tin này sẽ hỗ trợ nâng cao nhận thức và mở rộng các hướng dẫn về an toàn.
Các nhân viên y tế, bao gồm bác sĩ, dược sĩ, y tá, điều dưỡng, cần hiểu rõ và chủ động tra cứu các thuật ngữ y khoa viết tắt phổ biến trong công việc hàng ngày.

Đối với bệnh nhân

Bệnh nhân cũng cần chú ý đến các ký hiệu viết tắt trên đơn thuốc hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc để bảo đảm quá trình điều trị an toàn và hiệu quả. Trước khi sử dụng thuốc, bệnh nhân nên lưu ý các điều sau:

Hỏi kỹ bác sĩ hoặc dược sĩ về liều dùng và cách thức sử dụng thuốc, và nếu cần, ghi chép lại các thông tin quan trọng.
Nếu đơn thuốc có những hướng dẫn lạ hoặc khó hiểu, hãy trao đổi lại với bác sĩ để được giải thích rõ ràng.
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc ghi nhớ các chỉ dẫn, hãy nhờ một người thân hoặc bạn bè đáng tin cậy đi cùng để ghi lại các thông tin quan trọng.
Báo cáo ngay cho nhân viên y tế nếu có bất kỳ sai sót nào liên quan đến thuốc để có biện pháp khắc phục kịp thời và tránh những hậu quả không mong muốn.

Bệnh nhân nên hỏi kỹ để hiểu rõ cách dùng thuốc

Những sai sót điển hình khi đọc ký hiệu trên đơn thuốc

Sai sót khi đọc các ký hiệu viết tắt tên thuốc: Tên thuốc là một trong những lĩnh vực sử dụng nhiều ký hiệu viết tắt, đặc biệt trong các phác đồ điều trị phức tạp. Việc sử dụng các ký hiệu không rõ ràng hoặc viết sai có thể dẫn đến hiểu nhầm và sai sót trong việc cấp phát thuốc.
Sai sót khi đọc ký hiệu liều dùng thuốc: Liều dùng thuốc cũng thường xuyên được viết tắt, đặc biệt là với các thuốc có liều dùng phức tạp. Khi các ký hiệu không được hiểu đúng, có thể dẫn đến sai sót nghiêm trọng trong việc cấp phát thuốc và sử dụng sai liều.
Sai sót liên quan đến số 0 trên đơn thuốc: Các con số trên đơn thuốc, đặc biệt là dấu thập phân, cũng dễ gây nhầm lẫn. Khi số 0 không được sử dụng đúng cách, như thiếu số 0 ở trước hoặc sau dấu thập phân, có thể dẫn đến sự hiểu sai về liều thuốc, gây ra quá liều hoặc thiếu liều nghiêm trọng.
Sai sót khi đọc ký hiệu về dạng bào chế thuốc: Có nhiều dạng bào chế thuốc với các ký hiệu khác nhau, như thuốc giải phóng chậm, kéo dài, hoặc giải phóng tức thời. Tuy nhiên, hiện tại chưa có tiêu chuẩn thống nhất cho việc sử dụng các ký hiệu này, điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn trong việc kê đơn và cấp phát thuốc.

Những ký hiệu của thuốc dễ nhầm lẫn

Tóm lại, các ký hiệu trên viên thuốc rất đa dạng và dễ gây nhầm lẫn, vì vậy khi kê đơn hoặc đọc đơn thuốc, cần phải hết sức cẩn trọng để giảm thiểu sai sót. Bên cạnh đó, không chỉ nhân viên y tế mà cả bệnh nhân và người nhà bệnh nhân cũng cần có hiểu biết về các ký hiệu thuốc để đảm bảo sự an toàn trong quá trình điều trị.

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Thị Hồng Nhung

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp đại học Khoa Dược. Có kinh nghiệm hơn 10 năm trong lĩnh vực Dược phẩm, tư vấn thuốc và thực phẩm chức năng. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:Cách sử dụng thuốcThuốc

Các bài viết liên quan

Thuốc đào thải axit uric: Giải pháp hiệu quả trong điều trị Gout và tăng axit uric máu

Thuốc generic là gì? Những điều cần biết trước khi sử dụng

Thuốc trị sán lá gan: Tổng hợp các loại hiệu quả được Bộ Y tế khuyến cáo

Thuốc generic và thuốc biệt dược: Sự khác biệt và lựa chọn phù hợp cho người tiêu dùng

Thuốc mỡ kháng sinh bôi vết thương hở và những điều bạn cần biết

Thuốc ARNI: Cơ chế hoạt động, lợi ích và cách dùng

Các yếu tố ảnh hưởng tới đáp ứng thuốc và mối tương quan trong quá trình hấp thu thuốc

Cách sử dụng thuốc an toàn cho người cao tuổi giúp nâng cao kết quả điều trị bệnh

Thuốc cốm là gì? Cách sử dụng, ưu điểm và nhược điểm của thuốc cốm

Các tác dụng phụ của thuốc kháng sinh liều cao​ cần lưu ý