Phình động mạch chủ ngực nguy hiểm như thế nào?

Hiện nay, theo nghiên cứu tỉ lệ bệnh nhân phình động mạch chủ ngực là từ 2 - 5% trong tất cả các bệnh lý về phình mạch máu. Một số bệnh nhân thắc mắc rằng phình động mạch chủ ngực nguy hiểm như thế nào?

Phình động mạch chủ ngực là gì?

Phình động mạch chủ ngực là khi đường kính ngang của đoạn động mạch chủ vượt quá 1,5 lần so với phần còn lại của đoạn động mạch. Đây là một tình trạng được phân loại thành các dạng cụ thể:

Phình động mạch chủ ngực dạng túi: Tại mặt bên của động mạch chủ, xuất hiện một phồng lên không đều. Đây thường là kết quả của chấn thương hoặc tổn thương gây ra bởi loét xâm thấu vào động mạch chủ, tạo ra một sự giãn nở giả.

Phình động mạch chủ ngực dạng túi

Phình động mạch chủ ngực dạng hình thoi: Đây là dạng phình thực sự, khi tất cả ba lớp của thành động mạch chủ bị tổn thương. Đoạn động mạch chủ giãn ra không đều theo chiều dài và ảnh hưởng đến toàn bộ chu vi của thành động mạch chủ.

Phình động mạch chủ ngực - bụng: Đây liên quan đến cả hai đoạn của động mạch chủ ngực và động mạch chủ bụng. Đây là tình trạng mở rộng đáng kể và không bình thường của cả hai đoạn này.

Dấu hiệu cảnh báo phình động mạch chủ ngực

Bệnh phình động mạch chủ ngực thường không xuất hiện triệu chứng rõ ràng, thường chỉ được phát hiện trong quá trình kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc khi thực hiện chụp X-quang ngực thông thường. Tuy nhiên, một số dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện ở những bệnh nhân mang triệu chứng không điển hình như sau:

Cơn đau đột ngột ở vùng trước ngực hoặc sau lưng: Cảm giác đau thường mơ hồ và có thể lan ra vùng cổ, hàm dưới hoặc giữa hai xương bả vai. Đau có thể xuất hiện ở vai trái, hoặc lan tỏa đến lưng. Khi động mạch chủ ngực bị phình và tách ra, cơn đau có thể đột ngột như cảm giác bị xé ở vùng trước ngực hoặc sau lưng.

Cảm giác bị xé ở vùng trước ngực cảnh báo phình động mạch chủ ngực

Khó thở và khó nuốt do áp lực chèn ép: Phình động mạch chủ ngực với mức độ lớn có thể tạo áp lực và chèn ép các cấu trúc xung quanh hoặc các cơ quan lân cận. Điều này có thể gây ra tình trạng khàn tiếng (do chèn ép thần kinh thanh quản), khó thở và khó nuốt (do chèn ép khí quản, thực quản), hoặc thậm chí gây phù (do chèn ép lên tĩnh mạch).

Phình động mạch chủ ngực nguy hiểm như thế nào?

Một số yếu tố thường gây tăng nguy cơ tiến triển bệnh phình động mạch chủ ngực bao gồm:

Xơ vữa động mạch: Sự phát triển xơ vữa trong động mạch có thể làm tăng áp lực bên trong và dẫn đến sự giãn nở của động mạch chủ ngực.

Hút thuốc lá: Hút thuốc lá có thể gây tổn thương cho mao mạch và góp phần vào việc phát triển bệnh phình động mạch chủ ngực.

Cao huyết áp: Áp lực máu tăng cao có thể gây căng thẳng lên thành động mạch và góp phần vào quá trình phình nở.

Tốc độ tiến triển của bệnh phình động mạch chủ ngực trung bình là từ 0,42cm - 0,56cm/năm. Khi kích thước đường kính động mạch chủ ngực tăng lên, nguy cơ vỡ phình cũng tăng lên đáng kể, đây là biến chứng nặng và có thể gây tử vong.

Khi phình động mạch chủ ngực chưa vỡ hoàn toàn và gây ra các vấn đề như sốc hoặc trụy tim mạch, người bệnh thường có những triệu chứng như: Đau đột ngột và kéo dài ở vùng ngực, bụng hoặc lưng; nhịp tim nhanh, huyết áp không ổn định hoặc thấp; da niêm mạc nhợt nhạt do mất máu; các hình ảnh chụp X - quang phát hiện có dịch trong màng phổi hoặc sau phúc mạc. Trong trường hợp này, phẫu thuật cấp cứu là cần thiết, tuy nhiên, tiên lượng cho bệnh nhân trong trạng thái này thường rất nặng.

Bệnh phình động mạch chủ ngực là một bệnh lý không thể hoàn toàn phục hồi, có thể gây tử vong nếu biến chứng nặng xảy ra. Do đó, việc phát hiện sớm dấu hiệu bệnh và can thiệp kịp thời là cực kỳ quan trọng, giúp tránh được các hậu quả đáng tiếc.

Biện pháp phòng ngừa tình trạng phình động mạch chủ ngực

Phòng ngừa phình động mạch chủ ngực có thể đạt được thông qua một số biện pháp cải thiện lối sống và quản lý y tế hàng ngày. Dưới đây là một số cách bạn có thể áp dụng:

Quản lý áp lực máu và cholesterol:

Kiểm soát huyết áp: Điều chỉnh chế độ ăn uống, tập thể dục đều đặn và theo dõi áp lực máu có thể giúp giảm nguy cơ phình động mạch chủ ngực.
Kiểm soát cholesterol: Ăn uống cân đối, giảm cholesterol có hại và duy trì mức cholesterol lành mạnh trong máu giúp giảm nguy cơ phình động mạch.

Ăn uống cân đối, giảm cholesterol ngăn ngừa phình động mạch chủ ngực

Thay đổi lối sống:

Hút thuốc lá và cai thuốc lá: Điều này có thể giảm nguy cơ phình động mạch chủ ngực.
Tăng cường hoạt động thể chất: Tập thể dục đều đặn có thể giúp kiểm soát cân nặng, giảm áp lực máu và tăng cường sức khỏe động mạch.
Ăn uống cân đối: Hạn chế thức ăn giàu chất béo và đường, tăng cường hàm lượng rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, protein từ nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng.

Quản lý y tế:

Điều trị các bệnh lý liên quan: Điều trị các bệnh lý như tiểu đường, bệnh tim mạch, huyết áp cao có thể giúp giảm nguy cơ phình động mạch chủ ngực.
Theo dõi sức khỏe định kỳ: Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và quản lý các vấn đề sức khỏe liên quan đến động mạch.

Điều chỉnh lối sống:

Giảm căng thẳng: Học cách giải quyết căng thẳng và áp lực một cách hiệu quả có thể giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch và động mạch.
Giữ trọng lượng cơ thể lý tưởng: Tránh tăng cân không kiểm soát và duy trì một trọng lượng cơ thể lành mạnh.

Việc duy trì một lối sống lành mạnh và thường xuyên kiểm tra sức khỏe có thể giúp giảm nguy cơ phình động mạch chủ ngực và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Hãy thảo luận với bác sĩ để có kế hoạch phòng ngừa phù hợp với tình trạng sức khỏe và yếu tố rủi ro của bạn.