Những biểu hiện trẻ tự kỷ nhẹ đặc trưng nhất

Chứng tự kỷ có rất nhiều dạng, ở nhiều mức độ khác nhau. Bố mẹ cần phân biệt rõ biểu hiện trẻ tự kỷ nhẹ hay nặng để có phương pháp can thiệp kịp thời.

Hội chứng tự kỷ có tên tiếng Anh là Autism bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là “tự thân”. Thuật ngữ này được đem vào sử dụng lần đầu tiên ở đầu thế kỷ 20 bởi bác sĩ Eugen Bleuler. Từ này để ám chỉ những người bị rối loạn phát triển ở nhiều mặt nhất là giao tiếp và tương tác xã hội.

Tuy được dùng chung tên gọi nhưng tự kỷ được chia làm rất nhiều loại khác nhau. Nếu xét về độ thông minh sẽ có trẻ tự kỷ thông minh hoặc tự kỷ kém thông minh. Xét mức độ triệu chứng có trẻ tự kỷ nhẹ hoặc tự kỷ nặng. Còn nếu xét về thời điểm mắc hội chứng sẽ có loại tự kỷ điển hình (hay còn gọi là tự kỷ bẩm sinh) hoặc tự kỷ không điển hình (tự kỷ mắc phải).

Nếu cha mẹ phát hiện sớm được biểu hiện trẻ tự kỷ nhẹ hay nặng để có cách giáo dục phù hợp thì tình trạng của con sẽ được cải thiện đáng kể.

So sánh giữa tự kỷ nhẹ và tử kỷ nặng

Tự kỷ trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "tự thân".

Người có chứng tự kỷ nhẹ xếp cuối cùng trong phổ mức độ mắc tự kỷ. Họ có các biểu hiện trẻ tự kỷ nhưng mức độ không rõ rệt. Tình trạng sức khỏe của họ không quá kém tới mức cần phải chăm sóc riêng biệt. Đôi khi người tự kỷ nhẹ được coi là có tính cách hơi đặc biệt, cô lập nhưng vẫn có khả năng học tập và làm việc tốt. Trái lại trẻ bị tự kỷ nặng xếp đầu tiên trong phổ mức độ tự kỷ. Trẻ bị tự kỷ nặng thường có biểu hiện dễ nhận thấy ngay trong 3 năm đầu đời.

Trẻ bị tự kỷ nhẹ được chia thành 3 nhóm chính. Để chẩn đoán chính xác một người có bị tự kỷ nhẹ không các bác sĩ chuyên khoa sẽ căn cứ vào triệu chứng từ mỗi nhóm này.

Tự kỷ nhẹ và kỹ năng xã hội

Nhìn chung những người bị tự kỷ đều gặp vấn đề với các kỹ năng xã hội. Dễ nhận thấy nhất là những bé tự kỷ nhẹ không hoặc cực hiếm khi dùng ánh mắt để nhìn một cách chú ý vào ai đó. Trẻ dường như không muốn hoặc không hứng thú việc kết nối với người khác. Chúng thường bị mô tả là khá vụng về khi tương tác, vô cảm hoặc xa lánh với người xung quanh.

Tự kỷ nhẹ và khả năng giao tiếp

Trẻ tự kỷ nhẹ bị hạn chế về khả năng giao tiếp.

Trẻ bị tự kỷ nhẹ có các vấn đề về giao tiếp rất đa dạng. Có bé vẫn có thể nói tốt một ngôn ngữ nhưng cách diễn đạt hơi bất thường. Chúng thường dùng từ không phù hợp ngữ cảnh hoặc những từ lạ hiếm khi được sử dụng trong giao tiếp thông thường.

Khi nói chuyện với trẻ tự kỷ nhẹ bạn sẽ nhận thấy câu chuyện khá đơn điệu được trình bày với nhịp điệu khác thường (quá nhanh hoặc chậm). Một điểm đáng lưu ý, trẻ tự kỷ nhẹ không nói và không hiểu được lời nói ẩn dụ, so sánh hay mỉa mai. Tất cả những gì chúng hiểu đều chính xác theo nghĩa đen của từ.

Tự kỷ nhẹ và hành vi ám ảnh

Trẻ tự kỷ nhẹ luôn bị ám ảnh bởi một điều gì đó.

Những trẻ mắc tự kỷ nhẹ rất hay có các hành vi ám ảnh. Chúng luôn tuân thủ một cách cứng nhắc theo lịch trình đã định sẵn: ví dụ đúng giờ là phải ăn nếu không được ăn sẽ làm loạn lên hoặc đúng giờ là cần đi ngủ cho dù đang ở bất cứ đâu. Nếu chẳng may không thể làm chính xác theo lịch cố định bé thấy cực khó chịu, có khi đến mức đau khổ.

Ngoài ra, biểu hiện trẻ tự kỷ nhẹ còn dễ nhận biết nhất ở năng khiếu tự nhiên vượt trội. Rất nhiều trẻ tự kỷ nhẹ có hiểu biết sâu rộng với khoa học, máy tính, công nghệ, thiên văn học, âm nhạc,… Nhưng ở những lĩnh vực khác đôi khi là những việc bình thường bé lại không thể thực hiện được.

Nếu cha mẹ phát hiện được con bị tự kỷ sớm để có can thiệp kịp thời thì trẻ vẫn có thể sinh hoạt bình thường, có cuộc sống hạnh phúc và phát huy tiềm năng đạt được thành tựu lớn.

Huyền Trang