Ứng dụng thở khí dung trong điều trị các bệnh đường hô hấp

Bệnh hô hấp là bệnh thường gặp và thường xuyên xảy ra. Các tổn thương chủ yếu ở khí quản, phế quản, phổi và khoang ngực. Liệu pháp thở khí dung là một phương pháp điều trị quan trọng đối với các bệnh liên quan đến hệ hô hấp. Nó phù hợp với nhiều đối tượng, bao gồm trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và bệnh nhân nguy kịch.

Thở khí dung là gì?

Khí dung là một hệ phân tán được hình thành bởi các hạt rắn hoặc lỏng nhỏ được phân tán và lơ lửng trong môi trường khí. Thở khí dung hay liệu pháp thở khí dung đề cập đến phương pháp sử dụng thiết bị đặc biệt để phân tán thuốc thành dạng khí dung và khí dung đi vào hệ hô hấp theo luồng không khí khi hít vào. Nó cho phép thuốc tác động trực tiếp lên niêm mạc đường hô hấp để đạt được mục đích làm sạch và làm ẩm đường thở để điều trị tại chỗ. Hiện nay nó đã trở thành một phương pháp điều trị quan trọng đối với các bệnh liên quan đến hệ hô hấp. Bởi vì nó có thể tác động trực tiếp lên khu vực điều trị, thuốc được sử dụng chính xác, liều lượng nhỏ, thuốc được hấp thu tốt hơn, tác dụng nhanh hơn.

Thở khí dung phù hợp với nhiều đối tượng

Ứng dụng liệu pháp thở khí dung trong các bệnh về đường hô hấp

Hen suyễn

Hen suyễn là một bệnh cụ thể thường biểu hiện dưới dạng viêm đường hô hấp mãn tính, với các triệu chứng hô hấp ngày càng trầm trọng hơn như thở khò khè, khó thở và tức ngực cũng như hạn chế luồng khí thở ra.

Để điều trị duy trì hen suyễn, trước tiên nên sử dụng ống hít định liều hoặc ống hít bột khô. Tuy nhiên, đối với một số bệnh nhân mắc bệnh nặng cần liều thuốc lớn hơn và những người không thể sử dụng thiết bị hít đúng cách, chẳng hạn như trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nên sử dụng phương pháp thở khí dung.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)

COPD là một bệnh phổ biến có thể phòng ngừa và điều trị được, đặc trưng bởi sự hạn chế luồng khí dai dẳng. Sự phát triển dần dần của tình trạng hạn chế luồng khí có liên quan đến phản ứng viêm mãn tính tăng cường của đường thở và phổi đối với các hạt hoặc chất gây dị ứng.

Các phương pháp điều trị bằng thuốc thường được khuyên dùng cho bệnh nhân ổn định bao gồm thuốc giãn phế quản, ICS và thuốc long đờm. Sử dụng khí dung dạng hít có thể là lựa chọn tốt hơn cho một số bệnh nhân lớn tuổi, có tốc độ dòng khí hít vào thấp, mắc bệnh nặng và gặp khó khăn khi sử dụng ống hít bột khô.

Viêm phế quản mãn tính

Viêm phế quản mãn tính là tình trạng viêm mãn tính không đặc hiệu của khí quản, niêm mạc phế quản và các mô xung quanh. Trên lâm sàng, ho có đờm là triệu chứng chính, hoặc có thở khò khè, khởi phát kéo dài.

Đối với những người viêm phế quản mãn tính có triệu chứng nặng và kết quả điều trị thông thường kém, có thể sử dụng các loại thuốc hít dạng khí dung như ICS, thuốc giãn phế quản và thuốc long đờm để thúc đẩy quá trình phục hồi của bệnh nhân.

Viêm nắp thanh quản cấp tính, viêm thanh quản cấp tính

Đây là một trường hợp viêm thanh quản cấp tính và nặng. Nguyên nhân chính là do phù nề nắp thanh quản. Bệnh tiến triển nhanh, một số ít người mắc bệnh nặng nhanh chóng bị ngạt thở, dẫn đến tỷ lệ tử vong cao. Điều trị chủ yếu dựa vào thuốc kháng khuẩn toàn thân và glucocorticoids, kết hợp với corticosteroids dạng khí dung liều cao là phương pháp điều trị rất quan trọng.

Thở khí dung là phương pháp điều trị quan trọng đối với các bệnh đường hô hấp

Các loại thuốc được dùng trong thở khí dung

Corticosteroids dạng hít (ICS)

ICS hiện là loại thuốc chống viêm tại chỗ mạnh nhất cho đường hô hấp và hiện là thuốc được sử dụng phổ biến và hiệu quả trong điều trị viêm đường hô hấp mãn tính, hen suyễn,... Nó có thể làm giảm tình trạng tăng phản ứng của đường thở, chống viêm bằng cách tác động đến các tế bào và phân tử cần thiết cho phản ứng viêm. ICS bao gồm budesonide, beclomethasone, fluticasone, mometasone và ciclesonide.

ICS có đặc điểm an toàn tốt và tỷ lệ phản ứng bất lợi thấp hơn so với glucocorticoids toàn thân. Sự xuất hiện các phản ứng bất lợi có liên quan đến sinh khả dụng của thuốc được hấp thu vào tuần hoàn qua đường hô hấp và đường tiêu hóa, điều này phụ thuộc một phần vào các yếu tố như dược động học của ICS, thiết bị hít và sự tuân thủ của bệnh nhân.

Thuốc giãn phế quản

Thuốc chủ vận chọn lọc thụ thể beta 2

Thuốc chủ vận thụ thể beta 2 là thuốc giãn phế quản được sử dụng phổ biến nhất trong thực hành lâm sàng. Chúng có thể được chia thành hai loại là SABA và LABA theo thời gian khởi phát và thời gian tác dụng. Hiện nay, các chế phẩm được sử dụng lâm sàng để hít khí dung chủ yếu là SABA. Đặc điểm chung của các chế phẩm SABA là khởi phát tác dụng nhanh và thời gian duy trì ngắn bao gồm terbutaline và salbutamol.

Thuốc đối kháng thụ thể choline

Theo thời gian khởi phát và thời gian tác dụng khác nhau, nó có thể được chia thành hai loại là thuốc đối kháng thụ thể choline tác dụng ngắn (SAMA) và thuốc đối kháng thụ thể choline tác dụng kéo dài (LAMA). Hiện nay, các chế phẩm hít dạng nguyên tử được sử dụng trên lâm sàng chủ yếu là SAMA.

Ipratropium bromide là một chế phẩm hít SAMA thường được sử dụng. Nó là một chất đối kháng thụ thể choline M không chọn lọc. Bởi vì nó ngăn chặn thụ thể M2 trên màng trước synap, nó có thể thúc đẩy giải phóng acetylcholine từ các đầu dây thần kinh, do đó làm giãn cơ trơn phế quản trong bệnh lý hen suyễn, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính,...

Thuốc kháng sinh

Thở khí dung kháng sinh chủ yếu được sử dụng trong bệnh giãn phế quản do nhiễm Pseudomonas aeruginosa lâu dài và viêm phổi bệnh viện bị nhiễm vi khuẩn đa kháng thuốc, chẳng hạn như viêm phổi liên quan đến máy thở.

Thuốc long đờm

N-axetyl Cysteine

N-axetyl Cysteine có thể làm giảm độ nhớt của đờm và làm cho nó hóa lỏng để thải ra dễ dàng hơn.

Ambroxol Hydrochloride

Nó có thể làm giảm độ nhớt của đờm, tăng cường sự chuyển động của lông mao biểu mô phế quản, tăng tiết chất hoạt động bề mặt phế nang và làm cho đờm dễ ho hơn.

ICS là thuốc được sử dụng phổ biến và hiệu quả trong điều trị viêm đường hô hấp

Thở khí dung có tốt không?

Điều trị bằng khí dung có thể làm loãng đờm và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thải đờm. Ngoài ra, phương pháp này có thể nhanh chóng đưa các phân tử thuốc vào phổi, giúp chúng phát huy tác dụng nhanh chóng để đạt được hiệu quả điều trị. So với đường uống, tiêm bắp và tiêm tĩnh mạch, liệu pháp thở khí dung có ưu điểm là tác dụng nhanh, hiệu quả chữa bệnh tốt, ít phản ứng phụ toàn thân và không cần sự hợp tác có chủ ý của bệnh nhân vì thuốc tác động trực tiếp lên cơ quan đích.

Thở khí dung đúng cách là như thế nào?

Trước khi thở khí dung: Làm sạch dịch tiết ở miệng, mũi và cặn thức ăn để giữ cho đường hô hấp thông thoáng nhằm nâng cao hiệu quả điều trị khí dung và để tránh các hạt khí dung gây kích ứng đường thở, có thể gây nghẹt thở, buồn nôn,...

Trong quá trình thở khí dung: Sử dụng mặt nạ vừa vặn với khuôn mặt, tốt nhất là ở tư thế ngồi thoải mái, nửa ngồi hoặc nằm nghiêng. Vị trí này có thể hạ thấp cơ hoành, tăng độ sâu thở ra và trao đổi khí, đồng thời tạo điều kiện cho thuốc hít vào đường thở và phế nang. Nếu bệnh nhân bị ho nặng, bệnh nhân có thể tạm dừng và vỗ nhẹ vào lưng để hỗ trợ thải đờm hiệu quả. Nếu xảy ra cảm giác khó chịu như run hoặc co thắt cơ, không cần phải hoảng sợ và nên dừng thuốc kịp thời. Nên ngừng điều trị nếu bạn bị khó thở, cảm thấy buồn ngủ hoặc đau ngực đột ngột.

Sau khi thở khí dung: Sau khi sử dụng mặt nạ thở khí dung, bạn nên rửa mặt kịp thời hoặc dùng khăn ướt lau sạch những giọt sương bên dưới miệng và mũi để tránh những giọt sương còn sót lại gây kích ứng da miệng, mũi và gây dị ứng hoặc tổn thương da. Súc miệng sau khi hít để tránh thuốc tích tụ trong họng.

Ngồi ở tư thế thoải mái khi thở khí dung

Những lưu ý khi thở khí dung

Nhiễm trùng liên quan đến khí dung bao gồm ô nhiễm máy phun khí dung và thuốc hít cũng như sự lây lan của vi khuẩn gây bệnh giữa các bệnh nhân. Cho nên:

Bình phun, ống thở, mặt nạ phun,... để bảo quản thuốc dạng lỏng phải được khử trùng đúng cách. Phải có một bộ cho mỗi bệnh nhân.
Khi thực hiện xử lý bằng khí dung, người vận hành phải rửa tay trước và sau khi điều trị để giảm sự lây lan của vi khuẩn gây bệnh giữa các bệnh nhân.
Bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ trong quá trình điều trị để ngăn ngừa xảy ra co thắt đường thở.
Đặt bộ lọc ở đầu thở ra của quá trình thở khí dung sẽ giúp bảo vệ môi trường không khí khỏi bị ô nhiễm bởi thuốc và các chất khác.

Súc miệng sau khi hít để tránh thuốc tích tụ trong họng

Tóm lại, liệu pháp thở khí dung đề cập đến việc sử dụng một thiết bị đặc biệt để phân tán thuốc hít thành dạng khí dung đi vào đường hô hấp và phổi theo luồng không khí, cho phép thuốc tác động trực tiếp lên đường thở, nhằm đạt được mục đích làm sạch, làm ẩm và điều trị tại chỗ. Thở khí dung có thể được sử dụng cho các bệnh hô hấp lâm sàng phổ biến như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính,...

Xem thêm: Những điều cần biết về mở khí quản và các loại ống mở khí quản

Có thể bạn quan tâm

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm

Dược sĩ Đại họcNguyễn Mỹ Huyền

Đã kiểm duyệt nội dung

Dược sĩ Đại học có nhiều năm kinh nghiệm trong việc tư vấn Dược phẩm và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về Bệnh học. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.

Xem thêm thông tin

Chủ đề:bệnh hô hấpKhí dung

Các bài viết liên quan

Tại sao biến thể Covid-19 JN.1 tồn tại dai dẳng?

Các loại nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ và cách phòng ngừa

Chất lượng không khí ảnh hưởng sức khỏe như thế nào?

Ho cấp tính: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Tại sao trẻ hay bị nghẹt mũi? Những điều cha mẹ nên biết

Phác đồ điều trị viêm mũi xoang ở trẻ em bố mẹ nên biết

Tìm hiểu chi tiết quy trình kỹ thuật dẫn lưu màng phổi

Nhiễm trùng đường hô hấp ở người lớn​ nguyên nhân do đâu?

Ô nhiễm không khí liên quan đến việc tăng số ca nhập viện do nhiễm trùng đường hô hấp

Người mắc COPD khó thở khi nào? Cách phòng ngừa COPD