Ngộ độc diquat – Cơn đau dày vò và hệ lụy về sau

Sử dụng thuốc diệt cỏ trong làm nông hiện nay là một giải pháp vô cùng tiện lợi và giúp ích cho người nông dân rất nhiều. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng liều hoặc trong quá trình sử dụng không cẩn thận để thuốc diệt cỏ dính vào cơ thể thì có thể gây ra ngộ độc diquat hoặc một số hóa chất khác, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của con người.

Thực trạng của vấn đề ngộ độc diquat

Mỗi năm, các bệnh viện tại nước ta tiếp nhận hàng chục người bệnh có bệnh lý ngộ độc do thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, ngộ độc thức ăn, thuốc diệt chuột, thuốc hạ áp,... Trong đó, có khoảng 10% bệnh nhân ngộ độc diquat, paraquat và có tỷ lệ tử vong cao. Trong trường hợp bệnh nhân may mắn được cứu sống thì chi phí điều trị là vô cùng lớn và một số di chứng về bệnh nội tạng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống cũng như tuổi thọ về sau.

Một số trường hợp ngộ độc do diquat từ thuốc diệt cỏ, diệt chuột ở người lớn đến từ mâu thuẫn về tình yêu, gia đình, căng thẳng và áp lực trong cuộc sống dẫn đến hành động uống thuốc diệt cỏ, diệt chuột để tự tử và gây ra hậu quả tử vong đáng thương. Đáng lưu ý hơn là tình trạng ngộ độc ở trẻ nhỏ do sự bất cẩn của người lớn và do sự hiếu kỳ của trẻ em dẫn đến tình trạng uống nhầm và gây ra hiện tượng ngộ độc diquat vô cùng thương tâm.

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc diệt cỏ được bày bán trên thị trường

Độc tố của thuốc diệt cỏ diquat

Ngoài ngộ độc do thuốc diệt cỏ paraquat thì thuốc diệt cỏ diquat cũng là một trong những hóa chất diệt cỏ cực độc. Độc tố của nó tương tự như paraquat. Chất độc này khi đi vào cơ thể sẽ ngấm dần vào các mô gây ra tổn thương đa nội tạng. Người bị ngộ độc diquat có thể bị suy giảm hô hấp nghiêm trọng, dẫn đến các tình trạng khó thở, ho ra máu, xơ phổi, trụy tim, tổn thương gan, suy thận, hệ tiêu hóa bị phá hủy, thần kinh co giật. Đa số trường hợp người bệnh đều hôn mê, tử vong ngay sau khi uống chỉ với một liều lượng nhỏ.

Ngộ độc thuốc diệt cỏ có thành phần Fluoroacetate sẽ gây ức chế chu trình Krebs, mất năng lượng dự trữ, ức chế hô hấp tế bào và có thể làm chết tế bào. Khi thuốc diệt cỏ đi vào cơ thể có thể đầu độc hệ thần kinh và gây triệu chứng đau đầu, suy giảm tri giác, co giật, thậm chí là hôn mê và gây liệt cơ. Ngoài ra còn gây chứng rối loạn nhịp tim, rối loạn huyết động, tác động đến hệ tiêu hóa gây đau bụng, buồn nôn và một số biểu hiện của tiêu cơ vân cấp, suy hô hấp do co giật,...

Thuốc diệt cỏ có thể gây suy hệ thần kinh thậm chí là tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời

Cách xử lý khi bị ngộ độc diquat

Khi bị ngộ độc, điều cần làm là nhanh chóng lấy chất độc ra khỏi cơ thể càng sớm càng tốt. Tuy nhiên bạn cần phải biết được người bệnh đang bị nhiễm độc qua đường nào và có cách xử lý ra sao.

Nhiễm độc da, mắt: Khi bị ngộ độc, bạn cần phải lập tức thay quần áo, rửa da bằng nước xà phòng an toàn và rửa mặt bằng nước sạch trong khoảng 15 đến 20 phút.

Nhiễm độc qua đường uống: Hãy cố gắng tìm cách nôn ra. Uống than hoạt tính, Fuller’s earth 20g. Rửa dạ dày cho đến khi test dithionit âm tính. Tiếp tục uống than hoạt tính 0.5g/2 giờ và sorbitol 0.5g/giờ.

Quá trình hồi sức: Chống đau với morphin; truyền dịch để có nước tiểu trên 100ml/giờ; tránh dùng oxy, thông khí nhân tạo nếu suy hô hấp; nếu vô niệu có thể dùng thận nhân tạo hoặc sử dụng phương pháp lọc máu với hấp phụ than (hemoperfusion sur charbon).

Khi bị ngộ độc diquat cần làm sạch chất độc trong thời gian sớm nhất

Phòng tránh ngộ độc thuốc diệt cỏ diquat

Người có nhu cầu sử dụng thuốc diệt cỏ, diệt chuột, để tránh ngộ độc diquat hãy mua các loại thuốc đúng mục đích, bảo quản kỹ lưỡng ở những nơi an toàn và kín đáo, đặc biệt là để xa tầm tay trẻ em. Không nên sử dụng các loại chai đựng nước, bia hoặc nước ngọt để đựng các loại chất độc hại này vì rất dễ nhầm lẫn và đem ra uống.

Người trẻ hoặc những người ở các độ tuổi khác nhau cần có chế độ sinh hoạt điều độ, chọn các lối sống tích cực, cân bằng giữa việc học tập, lao động và vui chơi để tránh tâm lý căng thẳng dẫn đến hành vi tự tử.

Nếu phát hiện có người uống thuốc diệt cỏ diệt chuột dẫn đến tình trạng ngộ độc do diquat thì phải nhanh chóng đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Bác sĩ sẽ dùng các biện pháp thải độc như dùng than hoạt tính, rửa dạ dày, lọc máu hấp phụ để có thể đào thải bớt thuốc ra ngoài.

Bài viết trên đây đã tổng hợp về đặc điểm lâm sàng, độc tố cũng như các biện pháp phòng tránh bị ngộ độc diquat có trong thuốc diệt cỏ. Hãy sử dụng các loại thuốc diệt cỏ đúng cách và an toàn để bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình.

Cẩm Ly