Đi ngoài phân đen và những thông tin sức khỏe cần biết
Thứ Năm, 5 tháng 11, 2020
Tham vấn y khoa: ThS.BS Nguyễn Thị Ly

Phân đen là tình trạng thường gặp do nhiều nguyên nhân gây ra, đáng chú ý là do một vài bệnh lý tác động. Vậy hiện tượng này có nguy hiểm không và có cách nào để xử lý cũng như phòng tránh triệt để?

sub_title: 1. Đi ngoàiPhân đen- dấu hiệu cảnh báo "xấu" về sức khỏe
sub_content: Đi ngoài phân đen thông thường là do chế độ ăn uống thiếu khoa học hoặc do tác dụng phụ của thuốc,… Thế nhưng đây còn là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang mắc một bệnh lý hay gặp tình trạng nghiêm trọng, cụ thể là xuất huyết đường tiêu hóa, viêm loét dạ dày,…


Máu có thể chảy ra từ bất cứ cơ quan nào trong hệ tiêu hóa và gây ra hiện tượng phân có máu. Ngoài ra, máu từ mũi họng bị tổn thương đổ xuống và bệnh nhân nuốt vào. Phân đen kèm mùi hôi khó chịu là kết quả của việc chảy máu đường tiêu hóa.
Tùy theo mức độ tổn thương, tình trạng xuất huyết và thời gian máu tồn đọng ở đường ruột mà chúng ta có thể quan sát bằng mắt thường với các màu sắc từ đỏ tươi đến đen.

sub_title: 2. Triệu chứng kèm theo đi ngoài phân đen
sub_content: 2.1 Triệu chứng thông thường
Bên cạnh biểu hiện đi ngoài phân màu đen, cơ thể bệnh nhân còn xuất hiện những triệu chứng đi kèm khác tùy vào tình trạng sức khỏe mỗi người. Những triệu chứng thông thường đó là:
- Đau bụngâm ỉ kéo dài.
- Thói quen đi vệ sinh thay đổi đột ngột.
- Vàng da.
- Tiêu chảy.
- Chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu.
- Phân có mùi hắc ín khó chịu.
- Mắc ói.
- Chán ăn, ăn không cảm thấy ngon miệng.
- Đau và nóng rát ở trực tràng.
- Sút cân không rõ nguyên nhân.
2.2 Triệu chứng nguy hiểm
Một số bệnh nhân đi ngoài phân đen kèm theo các biểu hiện dưới đây là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe đang ở mức nguy hiểm đe dọa cả tính mạng:


- Mất dần ý thức và khả năng tri giác: hôn mê, không đáp lại kích thích,…
- Trạng thái tinh thần và hành vi thay đổi bất ngờ: nhầm lẫn, mê man, nói sảng, ảo giác,…
- Chóng mặt, hoa mắt.
- Sốt cao trên 39 độ.
- Tim đập nhanh.
- Hô hấp có vấn đề: khó thở, thở dốc.
- Đau bụng.
- Tiêu chảy liên tục.
- Ói ra máu hoặc chất có màu đen.
- Cơ thể mệt mỏi, đuối sức.
- Bụng gồng cứng giống như đá.

sub_title: 3. Các bệnh lý liên quan đến hiện tượng đi đại tiện phân đen
sub_content: Nếu phát hiện phân đen khi đi vệ sinh, bạn cần đi kiểm tra sức khỏe ngay bởi bạn khả năng mắc một trong các bệnh lý dưới đây:
3.1. Viêm loét dạ dày tá tràng
Khi dạ dày gặp vấn đề như lở loét hay xuất huyết, máu sẽ đi từ vết loét đọng lại trong cơ thể và đào thải ra ngoài cùng với phân. Một số yếu tố gây ra tình trạng này là vì sử dụng quá nhiều thuốc chống viêm, thuốc giảm đau.
3.2. Viêm thực quản
Nếu bệnh nhân viêm thực quản có chảy máu thì máu sẽ hòa vào chất thải gây ra tình trạng phân có màu đen.
3.3. Bệnh tai mũi họng
Bệnh nhân tai mũi họng kèm chảy máu trong có thể dẫn máu qua dạ dày và thoát ra ngoài cùng phân. Tuy đây là trường hợp ít gặp thế nhưng vẫn ghi nhận ca mắc bệnh do nguyên nhân này.


3.4. Viêm u ruột non
Ruột non là cơ quan cuối cùng trong đường tiêu hóa thế nên khi ruột non bị viêm hay u ruột cũng dẫn đến việc người bệnh đi ngoài có màu đen.
3.5. Mạch máu có biểu hiện bất thường
Dị dạng mạch máu sẽ xuất hiện ở mọi nơi trong đường tiêu hóa. Dị dạng có thể xảy ra ở một vùng hay rải rác khắp nơi. Đây cũng là tác nhân gây ra tình trạng đi đại tiện có màu đen.
3.6. Chảy máu đường mật
Người bệnh trước đây từng mắc bệnh gan, chấn thương ở gan, dập mật hay sỏi mật,… có thể gặp tình trạng xuất huyết đường mật. Từ đó khiến mạch máu bị tổn thương và đưa máu chảy xuống đường ruột làm cho chất thải có màu đen.
3.7. Ung thư
Bệnh nhân mắc ung thư dạ dày thời kỳ đầu sẽ có triệu chứng đi đại tiện có màu đen không rõ cơ chế. Chính vì thế khi tình trạng đi ngoài phân màu đen kéo dài phải nhanh chóng đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe và điều trị sớm trước khi bệnh biến chuyển nặng nề.

sub_title: 4. Đi ngoài phân đen nguy hiểm ra sao?
sub_content: Đi đại tiện phân đen có thể do xuất huyết đường tiêu hóa hoặc do một chứng bệnh nghiêm trọng gây ra. Nếu như không được chẩn đoán chính xác hay chữa trị kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm đến tính mạng, cụ thể là:
- Thiếu máu.
- Mất máu dẫn đến sốc.
- Đẩy nhanh tiến độ lây lan và di căn của khối u.
- Chảy máu đường mật mức độ nặng có khả năng gây biến chứng là nhiễm trùng và tử vong.



sub_title: 5. Phương pháp chẩn đoán bệnh
sub_content: Bác sĩ sẽ dựa theo tiền sử bệnh án, tình trạng bệnh sử, kết quả khám lâm sàng để xem xét cấp độ xuất huyết, nơi xuất huyết để xác định nguyên nhân. Ngoài ra, một số kỹ thuật cận lâm sàng như:
- Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu.
- Xét nghiệm máu lẫn trong phân: mục đích kiểm tra dấu vết máu trong phân, tìm ra mất máu tiềm ẩn ở hệ tiêu hóa.
- Siêu âm, chụp cản quang ở đại tràng và trực tràng, CT - Scan, chụp cộng hưởng từ, nội soi dạ dày,...
Phương hướng chữa trị dựa vào nguyên nhân và tình trạng chảy máu ở bệnh nhân. Nếu rơi vào mức nghiêm trọng, bệnh nhân sẽ được đề nghị nhập viện để tiện theo dõi và điều trị.

sub_title: 6. Phòng tránh tình trạng đi ngoài phân đen
sub_content: Bạn có thể ngăn ngừa tình trạng đi đại tiện phân đen bằng cách phòng tránh các bệnh liên quan. Một số lời khuyên cho bạn là:
- Bổ sung thật nhiều rau, món ăn chứa chất xơ tự nhiên và chứa ít chất béo bão hòa.
- Giảm thiểu việc dùng thuốc chống viêm.
- Không nên sử dụng bia rượu. Bởi khi uống bia rượu quá nhiều sẽ làm kích ứng niêm mạc ở thực quản và dạ dày.
- Không hút thuốc lá vì thuốc lá có khả năng gây viêm loét dạ dày và cả ung thư đường tiêu hóa.


Phân đen là lời cảnh báo rằng bạn cần phải đi thăm khám ngay lập tức. Việc chủ quan khi có triệu chứng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến "tinh mạng" của bạn sau này!