Bác sĩ giải đáp những thắc mắc về xét nghiệm vi sinh
Thứ Sáu, 5 tháng 8, 2022

Trong quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh nhiễm trùng, các bác sĩ thường chỉ định bệnh nhân thực hiện một số xét nghiệm vi sinh để tìm ra nguyên nhân gây bệnh. Khi đã biết rõ về nguyên nhân gây bệnh, các bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và mang lại hiệu quả cao nhất cho người bệnh. Dưới đây, bác sĩ sẽ giải đáp một số thắc mắc về phương pháp xét nghiệm này.

sub_title: 1. Xét nghiệm vi sinh là gì? Mục đích thực hiện là gì?
sub_content: - Xét nghiệm vi sinhlà gì?
Các bác sĩ thực hiện phân tích các loại vi sinh vật có trong mẫu bệnh phẩm được lấy từ nhiều nguồn khác nhau, chẳng hạn như từ người bệnh, từ các loại động vật, thực phẩm, đồ ăn dụng cụ hay môi trường sống,…


Các bệnh phẩm để thực hiện xét nghiệm vi sinh như nước tiểu giữa dòng, mủ ngoài da hoặc mủ sâu trong da do nhiễm trùng kín, dịch màng phổi, dịch khớp, dịch não tủy, đờm, cấy máu, phân,…
Sau khi thực hiện xét nghiệm phân tích các vi sinh vật có trên mẫu bệnh phẩm, các bác sĩ sẽ đưa ra kết luận chẩn đoán bệnh. Đồng thời, phương pháp xét nghiệm vi sinh cũng có thể tìm ra được nguyên nhân gây bệnh chính xác.
- Mục đích thực hiện xét nghiệm vi sinh
Ở nước ta, ngoài các bệnh như tiểu đường, ung thư hay béo phì, bệnh nhiễm trùng cũng chiếm tỷ lệ nhiễm rất cao và gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe. Một số bệnh nhiễm trùng phổ biến có thể kể đến như nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng đường tiêu hóa, nhiễm trùng sinh dục, nhiễm trùng da hay nhiễm trùng máu,…
Tình trạng này vô cùng nguy hiểm, trong những tình huống xấu nhất có thể đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người vẫn rất chủ quan khi bị nhiễm trùng. Không những không đi thăm khám, nhiều người còn tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Việc lạm dụng dụng thuốc kháng sinh hay sử dụng thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ có thể khiến bệnh lâu khỏi hơn và dẫn tới tình trạng kháng thuốc, làm suy giảm hệ miễn dịch.


Mục đích của phương pháp xét nghiệm này chính là tìm ra nguyên nhân gây bệnh và phương pháp điều trị hợp lý. Do đó, thường được sử dụng trong việc chẩn đoán, theo dõi, điều trị bệnh, dịch tễ học, đồng thời phục vụ cho các nghiên cứu khoa học, công tác giảng dạy và một số vấn đề pháp lý. Ngoài ra, trong một số trường hợp đặc biệt xét nghiệm vi sinh còn được sử dụng để gây ra và chống lại chiến tranh, khủng bố.

sub_title: 2. Xét nghiệm vi sinh có giá trị ứng dụng như thế nào?
sub_content: Một số loại xét nghiệm vi sinh thường được áp dụng là xét nghiệm soi trực tiếp, xét nghiệm nuôi cấy, xét nghiệm miễn dịch, xét nghiệm sinh học phân tử. Mỗi loại xét nghiệm lại mang những giá trị khác nhau. Cụ thể là:
- Đối với xét nghiệm soi trực tiếp:
Đây là bước thực hiện đầu tiên để tìm ra được những dữ liệu quan trọng và dựa vào đó, các chuyên gia sẽ lựa chọn những loại xét nghiệm tiếp theo. Vì thế, phần lớn các trường hợp thực hiện xét nghiệm này không mang lại giá trị chẩn đoán và không có tính quyết định.
Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm soi trực tiếp cũng mang giá trị chẩn đoán trong một số trường hợp đặc biệt như xét nghiệm vi khuẩn phong, xét nghiệm vi khuẩn lao, vi khuẩn lậu, song cầu khuẩn gram âm trong dịch não tủy, vi khuẩn trong dịch tử cung,…
Đối với phương pháp này, vi khuẩn sẽ được soi tươi, soi qua thuốc nhuộm hoặc soi vi sinh vật dưới kính hiển vi điện tử. Cụ thể là:
+ Soi tươi: Phân tích vi sinh vật ngay cả khi chúng còn sống. Phương pháp này thường được áp dụng với các trường hợp tìm xoắn khuẩn, amip, trứng của ký sinh trùng, sợi nấm, bào tử nấm,…
+ Nhuộm soi vi sinh vật: Các chuyên gia sẽ dùng thuốc nhuộm chuyên dụng lên vi sinh vật đã chết. Sau đó dùng kính hiển vi quang học để soi và phân tích vi sinh vật. Vì vi sinh vật đã chết nên có thể quan sát rõ hình thể, cấu trúc, tính chất bắt màu,…
+ Soi vi sinh vật dưới kính hiển vi điện tử: Thường được dùng trong nghiên cứu khoa học. Mục đích của phương pháp này là nhận biết cấu trúc của các loài vi sinh vật có kích thước siêu vi.


- Đối với xét nghiệm nuôi cấy
Vi sinh vật từ các mẫu bệnh phẩm sẽ được nuôi cấy trong môi trường nhân tạo trong một thời gian nhất định. Kết quả sẽ giúp các chuyên gia đánh giá về khả năng lây bệnh của chúng.
Ưu điểm của xét nghiệm này là có độ đặc hiệu cao và rất hữu ích trong quá trình chẩn đoán nhiều loại bệnh nhiễm trùng. Tuy nhiên, để thực hiện loại xét nghiệm này cần đầu tư các thiết bị máy móc hiện đại, mẫu bệnh phẩm cũng yêu cầu bảo quản đúng kỹ thuật, người thực hiện cần có chuyên môn cao. Bên cạnh đó, độ nhạy của xét nghiệm cũng có thể bị ảnh hưởng nếu bệnh nhân đã sử dụng thuốc kháng sinh.
- Đối với cácxét nghiệm miễn dịch
Mục đích của xét nghiệm này là xác định vi sinh vật, thường mang lại hiệu quả cao đối với xét nghiệm vi sinh vật nội bào, các loại ký sinh trùng lạc chỗ. Ưu điểm của xét nghiệm miễn dịch là có thể xét nghiệm được cả những vi sinh vật không còn hoặc rất ít, xét nghiệm đạt kết quả cao khi mẫu bệnh phẩm được bảo quản lâu, độ nhạy cao và có thể thực hiện hàng loạt, thời gian cho kết quả nhanh. Tuy nhiên với những vi sinh vật chưa tìm ra được các kháng nguyên đặc hiệu thì chẩn đoán lại ít có giá trị.


- Đối với xét nghiệm sinh học phân tử
Là xét nghiệm gen đặc hiệu của sinh vật bằng giải trình tự, PCR, Real Time PCR,... Có độ đặc hiệu và độ nhạy cao, cho kết quả nhanh, xác định giai đoạn bệnh nhưng để thực hiện cần đầu tư trang thiết bị hiện đại, các bác sĩ cần có trình độ cao, tốn kém chi phí.
Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC là một trong những địa chỉ y tế đáng tin cậy để thực hiện xét nghiệm vi sinh và một số loại xét nghiệm quan trọng khác. Để được tư vấn về các vấn đề sức khỏe và đặt lịch xét nghiệm sớm, mời bạn gọi đến tổng đài 1900 56 56 56, các nhân viên tổng đài của MEDLATEC sẽ hướng dẫn trực tiếp cho bạn.