Vô sinh - nguyên nhân cách thức chẩn đoán và điều trị
Thứ Năm, 5 tháng 9, 2019
ThS.BS Hoàng Thị Năng - Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Hiện nay tỷ lệ người mắc vô sinh ở nước ta đang có chiều hướng ngày càng gia tăng. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này và nó là vấn đề của cả vợ lẫn chồng chứ không phải của riêng ai. Tùy từng nguyên nhân gây vô sinh mà áp dụng phương pháp điều trị phù hợp thì mới hy vọng được kết quả tốt nhất.

sub_title: 1. Thế nào là vô sinh, nguyên nhân do đâu?
sub_content: 1.1. Thế nào là vô sinh?
Thuật ngữ vô sinh được dùng để chỉ tình trạng các cặp vợ chồng thường xuyên quan hệ tình dục không áp dụng biện pháp tránh thai nào trong vòng 1 năm mà không thể thụ thai được. Ngoài ra, thuật ngữ này cũng được dùng với những phụ nữ có thể thụ thai nhưng lại không có khả năng mang thai cho đến khi sinh.


1.2. Nguyên nhân vô sinh
Có rất nhiều nguyên nhân gây ra vô sinh trong đó điển hình nhất là:
- Đối với nam giới:
+ Tinh trùng ít;
+ Khả năng di động của tinh trùng yếu;
+ Không có tinh trùng;
+ Dị dạng tinh trùng.
- Đối với nữ giới:
+ Rụng trứng không đều hoặc không rụng trứng;
+ Vòi trứng bị tắc;
+ Lạc nội mạc tử cung;
+ U xơ tử cung;
+ Rối loạn rụng trứng;
+ Bất thường tại tử cung.

Bệnh lý tử cung là một trong những nguyên nhân gây vô sinh ở nữ giới
1.3. Yếu tố làm tăng nguy cơ vô sinh
Những yếu tố sau được xem là tăng nguy cơ vô sinh ở cả nam lẫn nữ:
- Tuổi tác
Sự tăng lên về tuổi tác ở nữ giới kéo theo sự suy giảm về khả năng thụ thai, điều này đặc biệt rõ rệt với phụ nữ ngoài 30 tuổi. Những phụ nữ lớn tuổi vô sinh có thể do vấn đề về sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hoặc do số lượng và chất lượng trứng. Đối với đàn ông trên độ tuổi 40 khả năng sinh sản sẽ kém hơn những người trẻ tuổi.
- Rượu bia
Không có ngưỡng an toàn của việc dùng rượu bia khi phụ nữ đã thụ thai hoặc mang thai. Nếu đang có dự định mang thai hãy tránh uống bia rượu vì nó khiến cho khả năng thụ thai kém đi, chất lượng và số lượng tinh trùng suy giảm.
- Thuốc lá
Cơ hội thụ thai sẽ giảm đi rất nhiều nếu một trong hai người hút thuốc lá. Đối với nam giới, việc hút thuốc thường xuyên có thể làm số lượng tinh trùng ít đi hoặc rối loạn chức năng cương dương.
- Thừa cân
Ít vận động và béo phì có thể làm tăng nguy cơ vô sinh. Bên cạnh đó, béo phì cũng ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng và mức độ testosterone ở nam giới.
- Thiếu cân
Chế độ ăn ít calo, chán hoặc thèm ăn vô độ sẽ tăng nguy cơ mắc các vấn đề về sinh sản ở nữ giới.

sub_title: 2. Phương thức chẩn đoán và điều trị vô sinh
sub_content: 2.1. Khi nào nên khám vô sinh?
Những người đã cố gắng tìm cách thụ thai trong vòng 1 năm mà không có kết quả nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa thăm khám. Ngoài ra, các trường hợp sau cũng nên khám vô sinh:
- Đối với nữ giới:
+ Phụ nữ ngoài độ tuổi 35 cố gắng thụ thai trong 6 tháng mà không thành công;
+ Không có kinh nguyệt hoặc kinh nguyệt không đều;
+ Từng gặp vấn đề về sinh nở;
+ Từng bị sảy thai nhiều hơn 1 lần;
+ Từng bị viêm vùng chậu hoặc được chẩn đoán bệnh lạc nội mạc tử cung;
+ Từng điều trị ung thư.
- Đối với nam giới:
+ Gặp các vấn đề về tinh trùng;
+ Bìu bị sưng;
+ Từng thắt ống dẫn tinh;
+ Gặp các vấn đề về chức năng tình dục;
+ Từng phẫu thuật vùng bẹn hoặc bìu;
+ Tinh hoàn nhỏ;
+ Từng điều trị ung thư.
2.2. Phương pháp chẩn đoán vô sinh
Để chẩn đoán vô sinh (hiếm muộn), các xét nghiệm thường dùng là:
- Siêu âm phụ khoa.
- Siêu âm bơm nước buồng tử cung (SIS)


- Chụp tử cung - vòi trứng có cản quang (HSG).
- Xét nghiệm đánh giá nội tiết buồng trứng: FSH, LH, Estradiol, Prolactin, Progesteron, AMH.
- Tinh dịch đồ.
Không phải mọi trường hợp cần chẩn đoán vô sinh cũng đều phải thực hiện hết các xét nghiệm này. Một số trường hợp nếu cần thiết sẽ phải thực hiện thêm một vài xét nghiệm khác nữa.
2.3. Điều trị vô sinh
Phương pháp điều trị vô sinh ở mỗi người không giống nhau vì nó cần căn cứ theo từng nguyên nhân cụ thể. Điều trị vô sinh chủ yếu sử dụng các phương pháp sau:
- Phẫu thuật
Đây là phương pháp áp dụng cho các trường hợp vô sinh xuất phát từ nguyên nhân bất thường tại cơ quan sinh dục nam hoặc nữ. Đối với nam giới, bất thường phổ biến nhất là giãn tĩnh mạch ở bìu. Đối với nữ giới thì các bất thường phổ biến là: u xơ tử cung, polyp tử cung, lạc nội mạc tử cung.
- Kích thích rụng trứng
Người bị vô sinh xuất phát từ nguyên nhân rối loạn nội tiết tố gây rụng trứng không đều hoặc không rụng trứng sẽ điều trị bằng phương pháp này. Bệnh nhân có thể được chỉ định dùng thuốc kích thích quá trình rụng trứng như thuốc ức chế Aromatase và thuốc hạ Insulin, Clomiphene Citrate, Gonadotropin,… Kích thích rụng trứng thường được kết hợp điều trị với các phương pháp điều trị vô sinh khác để tăng hiệu quả.


- Bơm tinh trùng vào tử cung
Để thực hiện phương pháp này người ta sẽ bảo quản đông lạnh tinh trùng khỏe mạnh được thu thập từ trước đó. Đến gần thời điểm rụng trứng, tinh trùng sẽ được bơm vào tử cung. Muốn tăng tỷ lệ thành công, việc bơm tinh trùng vào tử cung có thể kết hợp với phương pháp kích thích rụng trứng.
- Thụ tinh trong ống nghiệm
Phương pháp này cho tỷ lệ thành công cao nên đang được áp dụng rất phổ biến. Đầu tiên bác sĩ sẽ dùng Gonadotropin kích thích rụng trứng sau đó lấy trứng trưởng thành ra khỏi buồng trứng và tiến hành thụ tinh với tinh trùng trong phòng thí nghiệm. Đến giai đoạn phôi hình thành thì sẽ chuyển nó vào tử cung và đây chính là thời điểm người phụ nữ bắt đầu mang thai. Ngoài ra, phôi và tinh trùng cũng có thể được bảo quản đông lạnh để dùng vào thời điểm thích hợp sau đó.
Những trường hợp vô sinh do các nguyên nhân sau sẽ áp dụng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm:
+ Bệnh lạc nội mạc tử cung mức độ nặng;
+ Hư hoặc tắc ống dẫn trứng không thể can thiệp bằng phẫu thuật;
+ Vô sinh chưa tìm ra nguyên nhân;
+ Suy buồng trứng sớm.
Nguyên nhân gây vô sinh ở mỗi người không giống nhau nên cũng không thể áp dụng chung một phương pháp điều trị chung cho mọi trường hợp. Muốn biết chính xác tình trạng vô sinh hiếm muộn của mình như thế nào, tốt nhất bệnh nhân nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn cụ thể.
Bạn đang gặp phải vấn đề về sức khỏe sinh sản, lo lắng nguy cơ vô sinh, hãy liên hệ hotline 1900 56 56 56 hoặc đến trực tiếp Bệnh viện đa khoa MEDLATEC, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm được đào tạo bài bản về chuyên môn của chúng tôi sẽ thăm khám và tư vấn giúp bạn phương pháp chẩn đoán vô sinh phù hợp, cho kết quả chính xác trong thời gian ngắn nhất.