Người bệnh nên biết chụp cộng hưởng từ có hại không
Thứ Ba, 27 tháng 8, 2019
BS. Trần Văn Thụ, Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Chụp cộng hưởng từ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh được sử dụng trong hầu hết các bệnh lý như xương khớp, cột sống thắt lưng, thần kinh, ổ bụng,... Vậy thực chất chụp cộng hưởng từ có hại không?

sub_title: 1. Đôi nét về kĩ thuật chụp cộng hưởng từ
sub_content: 1.1. Thế nào là chụp cộng hưởng từ?
Chụp cộng hưởng từ (MRI) là kỹ thuật chẩn đoán y khoa sử dụng từ trường và sóng radio tạo ra hình ảnh giải phẫu của cơ thể. Khác với chụp X-quang hay chụp CT, phương pháp này không sử dụng tia X nhưng cho phép phát hiện ra các điểm bất thường bên trong cơ thể, kể cả những bất thường ẩn sau các lớp xương.


Hình ảnh thu được từ MRI cho độ phân giải cao, sắc nét và chi tiết về tình trạng hiện tại của các bộ phận trên cơ thể. Vì thế, có thể áp dụng chẩn đoán từ với hầu hết bệnh lý, đặc biệt là:
- Tổn thương một số cấu trúc phần mềm như dây chằng, tủy sống sụn chêm….;
- Bệnh lý gan, mật, tụy,...;
- Bị tổn thương vùng xương khớp như thoát vị đĩa đệm, gai cột sống,…;
- Bệnh lý mạch máu, thần kinh;
- Bệnh liên quan tới não như tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não, u dây thần kinh sọ não…
- Bệnh ung thư.
1.2. Những ưu điểm của phương pháp chụp cộng hưởng từ
- Nhiều chỉ định khảo sát hơn so với các kĩ thuật chẩn đoán hình ảnh khác;
- Không sử dụng tia X hay bức xạ ion;
- Hình ảnh có độ sắc nét cao, có khả năng tái tạo 3D sắc nét;
- Đánh giá tốt tình trạng tưới máu não hoặc tổn thương;
- Đánh giá tốt tình trạng của các cơ quan rất nhỏ bên trong cơ thể như thần kinh, mạch máu.

sub_title: 2. Chụp cộng hưởng từ có hại không
sub_content: 2.1. Chụp cộng hưởng từ tương đối an toàn
Chụp cộng hưởng từ đang ngày càng được ưa chuộng và sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, chụp cộng hưởng từ có hại không vẫn là mối quan tâm chung của người chụp. Đến nay, chưa tìm thấy bất kỳ tác hại nào của phương pháp nào đối với cơ thể cả mà trái lại, nó tương đối an toàn, chính xác và không xâm lấn.


Thực tế cho thấy phương pháp này đã và đang thay thế cho nhiều phương pháp phải sử dụng thiết bị xâm nhập cơ thể gây đau đớn và nguy hại cho sức khỏe người bệnh. Thông qua kỹ thuật MRI có thể phát hiện bất thường ẩn sau lớp xương mà không cần sử dụng đến tia X như chụp CT hay X-quang nên không lo về tác dụng phụ. Không những thế, đây còn là kĩ thuật được thực hiện khá nhanh chóng và chuẩn xác hơn nhiều so với tia X trong chẩn đoán các bệnh về tim mạch.
Cộng hưởng từ đã được chứng minh vô hại với thai nhi. Tuy nhiên, phụ nữ có thai ở 3 tháng đầu - giai đoạn tạo cơ quan của thai nhi nên cũng cần hết sức thận trọng, chỉ chụp cộng hưởng từ khi thật cần thiết và có sự chỉ định của bác sĩ mà thôi.
Tuy không gây hại cho cơ thể nhưng từ trường cao của máy MRI có thể gây hại đến các thiết bị cấy ghép bằng kim loại ở bên trong cơ thể. Những trường hợp cần tiêm thuốc tương phản, trước khi chụp nhân viên y tế sẽ hỏi bệnh nhân về tiền sử dị ứng thuốc, tiền sử bệnh thận và hướng dẫn bệnh nhân ký giấy cam kết.
Nguyên nhân của việc hỏi và ký giấy cam kết ấy không phải do thuốc tương phản gây độc cho cơ thể nên bệnh nhân không cần phải lo lắng chụp cộng hưởng từ có hại không. Việc làm này xuất phát từ thực trạng thuốc tương phản có thể gây dị ứng với các biểu hiện: chóng mặt, nhức đầu, buồn nôn, nôn, nổi mẩn ngứa, tê rần chân tay... Chúng thường chỉ xuất hiện với mức độ nhẹ và sẽ mất hẳn sau khi dùng thuốc chống dị ứng.
2.2. Những việc cần làm để đảm bảo an toàn chụp cộng hưởng từ
Như đã nói ở trên, tuy MRI không nguy hại cho sức khỏe nhưng từ trường của nó lại có thể ảnh hưởng tới các thiết bị kim loại bên trong cơ thể. Vì thế, để tránh xảy ra điều này, người chụp nên lưu ý:
- Hãy tháo các vật dụng làm bằng kim loại đeo trên cơ thể như: đồng hồ, trang sức, răng giả, chìa khóa từ, thẻ ATM,...;


- Để cho nhân viên y tế dùng dụng cụ chuyên dụng để kiểm tra các dị vật và thiết bị kim loại đặt trong cơ thể. Những người có các dị vật nhỏ bằng kim loại nằm trong các cơ quan có mô lỏng lẻo như mắt, não, phổi, tim,... không nên chụp MRI. Nếu chúng ở những vị trí khác, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để biết có nên chụp MRI hay không.
- Nếu cần tiêm thuốc tương phản, hãy cho bác sĩ biết về tiền sử dị ứng thuốc vì thuốc có thể gây ra dị ứng với các biểu hiện đã nói đến ở trên.
- Nhịn đói 4 – 6 giờ trước khi chụp MRI ở gan mật.
- Trường tiêm thuốc tương phản vào tĩnh mạch tại vùng cẳng hoặc cổ tay người bệnh có thể cảm thấy toàn thân ấm lên hoặc hơi đắng ở lưỡi nhưng đây là điều bình thường, chúng sẽ nhanh hết trong khoảng 2 - 5 phút.
Người bệnh không cần phải lo ngại vấn đề chụp cộng hưởng từ có hại không nhưng cũng không vì thế mà tùy tiện yêu cầu thực hiện phương pháp này. Tốt nhất chỉ nên chụp khi có chỉ định của bác sĩ để tránh lãng phí kinh tế không cần thiết vì mức giá chụp MRI tương đối cao so với mặt bằng thu nhập chung ở nước ta. Trước và sau khi chụp người bệnh cùng cần tuân thủ đúng các vấn đề an toàn mà chúng tôi nói đến phía trên.
Bệnh viện đa khoa MEDLATEC đưa vào sử dụng máy chụp cộng hưởng từ 1.5 Tesla hệ thống SIGNA Explorer với công nghệ Silent của hãng GE (Hoa Kỳ). Máy có khả năng loại bỏ các nhiễu chuyển động, giảm nhiễu mờ nên chất lượng hình ảnh vô cùng sắc nét. Máy có khả năng định lượng gan nhiễm mỡ, phần mềm tự động giảm nhiễu gây ra bởi chuyển động trong quá trình chụp và đặc biệt, không hoặc ít ảnh hưởng bởi nhịp thở hay cử động của người bệnh, giảm phần lớn tiếng ồn khó chịu khi chụp.
Bệnh nhân nghi ngờ sức khỏe có vấn đề cần chụp cộng hưởng từ hãy đến trực tiếp Bệnh viện đa khoa MEDLATEC để được bác sĩ thăm khám, tư vấn nên hay không nên áp dụng phương pháp này trong trường hợp của mình. Hoặc bệnh nhân cũng có thể gọi tới hotline 1900 56 56 56 để được giải đáp cặn kẽ mọi vấn đề còn thắc mắc xung quanh kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh này.