Siêu âm Doppler thai là gì và nên thực hiện khi nào?
Thứ Sáu, 4 tháng 10, 2019
BS. Trần Văn Thụ, Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Siêu âm Doppler thai là thuật ngữ khá quen thuộc với các mẹ bầu đã tìm hiểu về khám thai định kỳ và các kỹ thuật liên quan. Phương pháp siêu âm Doppler này thường được thực hiện khi thai kỳ phát triển ở những tháng cuối. Từ kết quả đo lượng máu trong mỗi bộ phận cơ thể, có thể xác định được bé có đang phát triển bình thường hay không.

sub_title: 1. Kỹ thuật siêu âm Doppler thai là gì?
sub_content: Siêu âm Doppler là kỹ thuật siêu âm rất phổ biến hiện nay, được áp dụng trong chẩn đoán và điều trị cho nhiều đối tượng, nhiều bệnh khác nhau. Siêu âm Doppler đo dòng chuyển động máu trong mạch và các bộ phận cơ thể khác, giúp chẩn đoán tình trạng sức khỏe, bệnh tật. Siêu âm Doppler vượt trội hơn phương pháp siêu âm truyền thống là có thể đo lưu lượng máu ở một số bộ phận mà siêu âm truyền thống không thực hiện được.
Kỹ thuật siêu âm Doppler cũng được áp dụng cho thai nhi, trong 3 tháng cuối của thai kỳ, khi các bộ phận cơ thể đã hình thành cơ bản. Từ lưu lượng máu đo được ở một số bộ phận cơ thể bé, có thể biết được tình trạng sức khỏe cũng như bệnh lý bé mắc phải.
Kỹ thuật siêu âm Doppler thai được chia thành 2 loại:
Doppler liên tục
Siêu âm Doppler liên tục sử dụng đầu dò đặc biệt với 2 tinh thể đảm nhiệm nhiệm vụ riêng biệt. Một tinh thể sẽ phát sóng âm liên tục, theo cơ chế đặc biệt, sóng sẽ phản hồi trở lại và tinh thể còn lại sẽ chịu trách nhiệm thu hồi sóng liên tục này.
Doppler xung
Doppler xung chỉ sử dụng duy nhất một tinh thể, vừa thực hiện phát sóng âm, vừa thu sóng âm. Được gọi là Doppler xung vì sóng âm phát ra sẽ đi theo từng chuỗi xung, dọc theo hướng đầu dò quét. Bác sỹ có thể điều chỉnh kích thước và độ sâu mong muốn của vùng lấy mẫu cần phân tích.


Giống như các kỹ thuật siêu âm khác, Siêu âm Doppler cũng là phương pháp chẩn đoán an toàn, không gây nguy hiểm cho thai nhi. Trong trường hợp cần phải siêu âm Doppler trong 3 tháng giữa của thai kỳ thì mẹ cũng không cần lo lắng về ảnh hưởng của sóng đến bé.

sub_title: 2. Lợi ích của siêu âm Doppler thai
sub_content: Siêu âm Doppler thai thường đo lượng máu trong một số bộ phận cơ thể đặc trưng của thai nhi như: Não, tim, dây rốn. Điều này giúp bác sỹ xác định thai nhi hiện có được cung cấp đủ oxy và dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển hay không.
Kết quả hình ảnh siêu âm Doppler thai là cơ sở quan trọng để bác sỹ quan sát và đánh giá tình trạng phát triển thai nhi. Ngoài ra, đây cũng là kỹ thuật để chẩn đoán, sàng lọc dị tật thai nhi chính xác.


Bên cạnh đó, thường nếu bác sỹ nhận thấy có sự bất thường và quan ngại về việc mang thai thì có thể sẽ chỉ định mẹ siêu âm Doppler sớm hơn. Tùy vào tình trạng thực tế mà có thể sẽ siêu âm Doppler kiểm tra các khu vực khác nhau.
Siêu âm Doppler động mạch tử cung
Động mạch tử cung có vai trò vận chuyển máu đến tử cung của mẹ, lượng máu này sẽ được đưa đến nhau thai để nuôi dưỡng thai. Do đó, siêu âm Doppler động mạch tử cung giúp kiểm tra lượng máu đến nhau thai.
Sự phát triển của bé, nhất là giai đoạn sau của thai kỳ cần rất nhiều oxy và chất dinh dưỡng. Do đó, nếu em bé được nuôi dưỡng tốt, thành động mạch tử cung của mẹ sẽ trở nên co giãn tốt, để đáp ứng nhu cầu vận chuyển lượng máu lớn cung cấp đến nhau thai. Chính vì thế, các động mạch nhỏ tại đây khi mang thai sẽ tăng kích thước hơn so với bình thường.
Ngược lại, nếu nhau thai không được nhận đủ lượng máu cần thiết từ mẹ thì thai nhi có thể không nhận được đủ oxy và chất dinh dưỡng. Như vậy, thai cũng không thể phát triển tốt, bình thường được.


Siêu âm Doppler động mạch rốn
Siêu âm Doppler động mạch rốn giúp bác sỹ quan sát lưu lượng dòng máu từ dây rốn của bé đến nhau thai. Kỹ thuật này thường được chỉ định cho các trường hợp mẹ mang đa thai, bé bị phát triển chậm, thai nhi bị ảnh hưởng bởi kháng thể Rh trong máu mẹ.
Nếu siêu âm Doppler động mạch rốn thai nhi phát hiện được bất cứ vấn đề nào, bác sỹ có thể yêu cầu Doppler não bộ và động mạch chủ của cơ thể thai nhi. Điều này giúp đánh giá chính xác hơn vấn đề mà thai nhi đang gặp phải. Nếu bé không được nhận đủ oxy và chất dinh dưỡng, bác sỹ có thể tư vấn để mẹ sinh sớm.
Ngoài ra, bác sỹ có thể yêu cầu mẹ thực hiện Doppler động mạch rốn nhiều lần trước khi sinh, cách nhau một vài tuần, để kiểm tra thai nhi có khỏe mạnh không và dự đoán thời gian sinh chính xác. Siêu âm Doppler động mạch rốn thai nhi là phương pháp an toàn, hiệu quả, đưa ra giá trị chẩn đoán cao.
Siêu âm Doppler tim thai
Siêu âm Doppler tim thai giúp bác sỹ phát hiện sớm những dòng hở van 2 lá, 3 lá ở tim thai, hoặc phát hiện trường hợp hẹp van tim và các bệnh lý tim bẩm sinh khác.

sub_title: 3. Mẹ nên thực hiện siêu âm Doppler thai khi nào?
sub_content: Siêu âm Doppler thai thường thực hiện ở lần khám thai định kỳ, kiểm tra sức khỏe mẹ và thai nhi vào 3 tháng cuối thai kỳ và mẹ bầu có bệnh lý về tim, thận cần siêu âm Doppler.
Như vậy, siêu âm Doppler thai là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh quan trọng, giúp đánh giá tình trạng sức khỏe và phát triển của thai trong các tháng cuối thai kỳ. Ngoài ra, Doppler thai cũng giúp chẩn đoán bệnh lý, dị tật thai nhi và dự sinh phù hợp.
Mẹ bầu nên lưu ý các mốc khám thai định kỳ, thực hiện siêu âm Doppler thai và các kỹ thuật được chỉ định khác để đảm bảo trẻ có sức khỏe tốt nhất trước khi chào đời.
Nếu có nhu cầu tư vấn thêm về siêu âm cũng như các vấn đề sức khoẻ khác, liên hệ MEDLATEC để được hỗ trợ từ các chuyên gia hàng đầu trong ngành.