Chảy máu động mạch có đặc điểm gì​ và cách sơ cứu mọi ngư...
Thứ Năm, 5 tháng 12, 2024
Tham vấn y khoa: BS. Đinh Văn Chỉnh

Động mạch là một trong những bộ phận quan trọng nhất của hệ tuần hoàn. Chảy máu động mạch có thể khiến nạn nhân tử vong chỉ sau một thời gian ngắn nếu không được cầm máu, cấp cứu kịp thời. Vậy, chảy máu động mạch có đặc điểm gì và cần thực hiện sơ cấp cứu ra sao cho nạn nhân bị chảy máu động mạch?

sub_title: 1. Tìm hiểu chung về động mạch
sub_content: Động mạch là tập hợp hệ thống mạch máu vận chuyển máu từ tim đến mô. Trong quá trình vận chuyển máu đến mô, động mạch lại tiếp tục phân nhánh liên tục thành nhiều động mạch nhỏ hơn, cho đến tiểu động mạch. Sau đó, tiểu động mạch lại phân nhánh thành mao mạch.


Máu có thể đi ra khỏi tim theo đường động mạch hệ thống và động mạch phổi. Cụ thể:
- Đường động mạch hệ thống: Vận chuyển máu giàu Oxy đến mạng lưới mô.
- Đường động mạch phổi: Vận chuyển máu nghèo Oxy đến phổi để nhận thêm Oxy, đồng thời đào thải CO2.
Theo nghiên cứu, huyết áp tại động mạch luôn lớn hơn những bộ phận khác trong hệ tuần hoàn. Áp lực tại động mạch luôn thay đổi theo chu kỳ tim. Trong đó, huyết áp cao nhất sẽ xuất hiện tại thì tâm thu, thấp nhất tại thì tâm trương.


Nếu xét về mặt phân loại, động mạch thường bao gồm 3 loại chính. Cụ thể là:
- Động mạch đàn hồi: Gồm một số động mạch lớn, đan xen giữa từng lớp áo là phần sợi chun chiếm ưu thế hơn so với sợi cơ trơn. Khả năng đàn hồi tại thành động mạch là lực đẩy giúp máu vận chuyển về phía trước khi tâm thất giãn. Ngoài ra, động mạch đàn hồi cũng bao gồm cả động mạch phổi, động mạch chủ khởi đầu từ tim.
- Động mạch cơ: Là lớp áo ngăn cách giữa động mạch kích thước vừa gồm nhiều sợi cơ trơn ưu thế hơn sợi cơ chun. Mạng lưới động mạch cơ làm nhiệm vụ điều phối máu đến nhiều hệ cơ quan trong cơ thể. Từng phần cơ trong cơ thể cũng tương tự như một động mạch, chẳng hạn như động mạch đùi.
- Tiểu động mạch: Được phân nhánh từ những động mạch nhỏ hơn động mạch chính. Chức năng chính của tiểu động mạch là vận chuyển máu đến mao mạch. Những mao mạch này thường rất nhỏ, tương tự như cầu nối liên kết tiểu động mạch và tiểu tĩnh mạch. Hệ thống mao mạch tạo điều kiện cho quá trình trao đổi chất, chất thải giữa máu cùng tế bào của các mô thông qua mạng lưới kẽ dịch.

sub_title: 2. Thế nào là chảy máu động mạch?
sub_content: Chảy máu động mạch là tình trạng chảy máu nghiêm trọng, khiến cơ thể mất một lượng máu lớn trong thời gian ngắn. Vì máu chảy từ động mạch chứa nhiều Oxy nên máu thường có màu đỏ tươi. Nếu không được cầm máu kịp thời, nạn nhân có thể tử vong do mất máu.
Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng chảy máu động mạch. Trong phần lớn các trường hợp, chảy máu động mạch xảy ra khi nạn nhân bị tấn công, tai nạn va chạm mạnh gây chấn thương nặng, tác động đến động mạch.



sub_title: 3. Chảy máu động mạch có đặc điểm gì?
sub_content: Nhiều người thắc mắc rằng chảy máu động mạch có đặc điểm gì. Thực tế không khó để nhận biết chảy máu động mạch với những dạng chảy máu khác như chảy máu tĩnh mạch. Theo đó vì máu chảy ra từ động mạch cực giàu Oxy màu của máu thường là màu đỏ tươi, tốc độ chảy rất nhanh, khiến cơ thể mất một lượng máu lớn chỉ trong một thời gian ngắn.


Máu chảy theo hướng dồn dập liên tục, thậm chí phun thành tia. Ngoài ra thông qua vị trí vết thương, bạn cũng có thể nhận biết máu chảy từ động mạch hay không. Thường thì dựa vào vị trí vết thương, tình trạng chảy máu sẽ được nhận biết chính xác hơn là chỉ dựa theo màu máu.
Vì rất khó kiểm soát nên nạn nhân máu chảy động mạch cần được đưa đến cơ sở y tế. Nếu không được cầm máu kịp thời, nạn nhân có nguy cơ tử vong.

sub_title: 4. Cách sơ cứu khẩn cấp cho nạn nhân bị chảy máu động mạch
sub_content: Bước sơ cứu khẩn cấp giữ vai trò rất quan trọng với người bị chảy máu động mạch. Sau đây là phần khái quát quy trình sơ cấp cứu:
- Tìm cách tạo áp lực bịt chặt vết thương bằng băng quấn chuyên dụng, găng cao su, băng gạc vô trùng. Trước đó, bạn phải gọi ngay cho cấp cứu 115 để nạn nhân được trợ giúp y tế kịp thời.
- Trong khi chờ cấp cứu nếu thấy máu ngừng chảy, bạn nên tìm cách băng lại vết thương bằng loại băng gạc vô trùng, nhằm tiếp tục tạo áp lực cầm máu vết thương.
- Máu máu động mạch chảy từ chân, tay, bạn nên giúp nạn nhân nâng đỡ phần cơ thể bị chảy máu lên cao hơn tim.
- Trường hợp nỗ lực cầm máu thất bại, bạn có thể cân nhắc sử dụng garo đặt phía trên vết thương vẫn đang chảy máu. Lưu ý rằng biện pháp đặt garo chỉ áp dụng với vết thương tại động mạch tay hoặc động mạch chân. Sau khoảng 15 phút, bạn cần nới lỏng garo, nhằm tránh biến chứng hoại tử tay hoặc chân.
- Sau khi thực hiện những bước sơ cứu cơ bản, nạn nhân cần được đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất.
- Nếu bắt buộc phải cầm máu bằng garo, bạn cần ghi nhớ một số nguyên tắc cơ bản sau:
- Không băng garo trực tiếp lên vết thương đang chảy máu. Đối với vết thương lớn, garo cần đặt phía trên vết thương khoảng 5cm.
- Không nên quấn garo quá chặt hay quá lỏng.
- Cần kiểm tra vết thương thường xuyên, nới lỏng garo kịp thời.
- Trong khi tiến hành đặt garo, bạn cần thao tác cẩn thận để tránh tình trạng chi không được cung cấp máu gây hoại tử, phải tháo chi.
Lưu ý rằng:
- Toàn bộ hướng dẫn về cách xử lý khẩn cấp trên đây chỉ có tính chất tham khảo. Trong quá trình liên hệ với cơ sở y tế cấp cứu, bạn cần trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được hướng dẫn phương pháp xử lý đúng cách.
- Các dụng cụ hỗ trợ cầm máu cho nạn nhân cần được sát khuẩn (nếu có thể) để hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng.


Hy vọng thông qua chia sẻ chi tiết đề cập trong bài viết trên, bạn có thể biết chính xác chảy máu động mạch có đặc điểm gì. Nếu không may gặp phải tình huống nghiêm trọng này, bạn cần nhanh chóng nhờ người xung quanh đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Trường hợp bắt gặp nạn nhân bị chảy máu động mạch, bạn hãy nhanh chóng gọi cấp cứu, để nạn nhân được sơ cấp cứu kịp thời.