Test nhanh: 3 tháng xét nghiệm HIV có chính xác không?
Thứ Năm, 12 tháng 12, 2019
ThS. Phạm Văn Ngãi, Trung tâm xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Trong số những phương pháp kiểm tra, xét nghiệm HIV thì một phương pháp khá phổ biến đó là xét nghiệm nhanh để tìm kháng thể kháng lại virus HIV có trong máu hay dịch tiết trong cơ thể của người khám bệnh. Và cũng không ít người thắc mắc rằng sau 3 tháng xét nghiệm HIV bằng test nhanh có  chính xác không?

sub_title: 1. Phương pháp xét nghiệm HIV nhanh là gì?
sub_content: Phương pháp xét nghiệm nhanh HIV là phương pháp đơn giản và có thể tự thực hiện bới người đi khám bệnh. Phương pháp này sẽ giúp họ xác định xem mình có bị nhiễm HIV hay không bằng việc kiểm tra máu ở đầu ngón tay hoặc nước bọt của người cần kiểm tra.
Phương pháp này thường cho kết quả rất nhanh, chỉ sau 15 - 20 phút là đã có được kết quả đầu tiên.
Hầu hết những phương pháp xét nghiệm nhanh HIV đều là xét nghiệm kháng thể. Xét nghiệm này sẽ tìm ra những kháng thể HIV nếu có trong máu hay dịch tiết của cơ thể.
Những xét nghiệm được thực hiện trong phòng thí nghiệm đa số là những xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể, những xét nghiệm chỉ sàng lọc kháng thể cũng có thể được thực hiện trong phòng thí nghiệm tại các cơ sở ý tế, bệnh viện. Người tới khám bệnh sẽ được yêu cầu lấy máu tĩnh mạch rồi cho vào ống đựng mẫu sau đó đem phân tích tại các phòng thí nghiệm.
Các xét nghiệm sàng lọc nhanh kháng thể thông thường sẽ cho kết quả chỉ sau khoảng 30 phút. Các xét nghiệm này sẽ được thực hiện ở môi trường lâm sàng thông thường và lấy mẫu máu ở ngón tay hoặc dịch miệng.


Xét nghiệm nhanh HIV cũng có thể được người bệnh tự thực hiện bằng cách kiểm tra kháng thể có trong dịch miệng. Bạn chỉ cần lấy mẫu dịch tiết cơ thể của mình rồi sử dụng một bộ dụng cụ y khoa chuyên dụng để tự kiểm tra xem bản thân có bị nhiễm HIV hay không.
Nếu như người bệnh nhận được kết quả dương tính thì cần phải thực hiện các xét nghiệm để tiếp tục theo dõi và xác nhận kết quả cuối cùng. Bạn hoàn toàn có thể tìm đến bác sĩ để để được tư vấn về loại xét nghiệm HIV mà mình cần làm sao cho phù hợp nhất.

sub_title: 2. Xét nghiệm HIV có mấy loại?
sub_content: HIV là căn bệnh mà không có bất cứ triệu chứng gì cụ thể và nó cũng không thể được phát hiện ngay sau khi bị phơi nhiễm. Để xét nghiệm HIV có được kết quả chính xác nhất thì bạn cần chú ý đến thời điểm làm xét nghiệm.
Có khá nhiều loại xét nghiệm HIV và mỗi loại lại có những thời gian xác định khác nhau. Ngoài xét nghiệm nhanh kể trên thì còn có những loại xét nghiệm khác có thể kiểm tra bạn có nhiễm HIV hay không.


Xét nghiệm NAT
Xét nghiệm axit nucleic hay còn được gọi tắt là NAT, đây là một xét nghiệm giúp tìm ra virus HIV trong máu. Xét nghiệm này không chỉ cho kết quả người bệnh có bị nhiễm HIV hay không mà còn có thể cho biết lượng virus đang có trong máu của người bệnh nếu họ dương tính với HIV. Xét nghiệm này thông thường chỉ được sử dụng trong theo dõi điều trị hoặc sử dụng trong chẩn đoán HIV đối với các đối tượng đặc biệt như đang sử dụng thuốc ARV hoặc được sử dụng trong sản xuất chế phẩm máu trong truyền máu,...
Xét nghiệm này thường cho kết quả rất chính xác trong giai đoạn đầu nhưng tốt hơn hết bạn nên làm thêm cả những xét nghiệm khác như kháng nguyên/kháng thể nếu như nghi ngờ mình nhiễm HIV. Những xét nghiệm đó cũng giúp bác sĩ có thể hiểu được rõ kết quả mà xét nghiệm NAT cho ra.
Tuy nhiên cũng nên lưu ý rằng khi dùng thuốc dự phòng trước khi phơi nhiễm hay đã điều trị dự phòng sau khi phơi nhiễm cũng đều sẽ làm ảnh hưởng đến kết quả của xét nghiệm NAT. Hơn nữa, hiện nay đa số các xét nghiệm phát hiện RNA hoặc DNA của virus HIV chỉ có HIV1 mà bạn có thể bị bỏ sót nếu bị nhiễm HIV2.


Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể
Đây là một trong những phương pháp xét nghiệm HIV khá phổ biến. Kháng thể các chất được hệ thống miễn dịch của cơ thể tạo ra để chống lại các kháng nguyên hay những chất lạ từ bên ngoài xâm nhập vào. Khi bị nhiễm HIV, cơ thể chúng ta sẽ kích thích sản sinh ra kháng thể để chống lại kháng nguyên p24 nếu như nhiễm HIV. Kháng nguyên này sẽ xuất hiện trong khoảng 2 - 4 tuần từ khi nhiễm HIV.
Như vậy, 3 tháng có thể xét nghiệm HIV hay không? Bạn có thể thấy có khá nhiều những xét nghiệm có thể phát hiện ra bạn có bị nhiễm HIV hay không, mỗi loại xét nghiệm sẽ có một khoảng thời gian “cửa sổ” khác nhau để cho ra kết quả xét nghiệm chính xác nhất. Giai đoạn “cửa sổ” chính là khoảng thời gian mà bạn chưa thể xét nghiệm HIV tính từ lúc bị phơi nhiễm vì thời gian này kết quả xét nghiệm sẽ không được chính xác. Thông thường giai đoạn cửa sổ này sẽ khác nhau đối với từng người và từng loại xét nghiệm.
Có loại xét nghiệm bạn có thể làm sau khoảng 18 - 45 ngày kể từ khi phơi nhiễm như xét nghiệm kháng nguyên kháng thể lấy máu tĩnh mạch, xét nghiệm kháng nguyên kháng thể lấy máu ngón tay thì có thể xét nghiệm trong khoảng 18 - 90 ngày sau khi phơi nhiễm. Như vậy, 3 tháng kể từ khi bị phơi nhiễm là thời điểm tốt để người nghi nhiễm HIV có thể đi kiểm tra và xét nghiệm xem mình có bị nhiễm HIV hay không.
Tuy nhiên bạn cũng không nhất thiết phải chờ đến 3 tháng mà MEDLATEC khuyến cáo bạn nên đi xét nghiệm HIV sau khoảng 1 tháng (4 - 6 tuần) kể từ khi phơi nhiễm. Đối với những đối tượng có quan hệ tình dục với người có khả năng đã nhiễm HIV hay những người quan hệ với nhiều người hoặc có quan hệ đồng tính nam thì nên đi xét nghiệm càng sớm càng tốt. Ngoài ra những người bị lao, viêm gan cũng nên đi xét nghiệm HIV.


Trên đây là những thông tin mà MEDLATEC chia sẻ về xét nghiệm nhanh HIV 3 tháng xét nghiệm HIV có chính xác không. Nếu bị phơi nhiễm HIV bạn cần phải gặp bác sỹ ngay để có được sự tư vấn về các biện pháp dự phòng cũng như những xét nghiệm nếu cần làm.