Bị zona thần kinh trên mặt có nguy hiểm không?
Thứ Tư, 19 tháng 8, 2020
Tham vấn y khoa: ThS.BS Nguyễn Thị Ly

Zona thần kinh trên mặt thường dễ gây các biến chứng liên quan đến vị trí phát ban, để lại sẹo gây mất thẩm mỹ. Vậy xử lý điều trị thế nào với các trường hợp này?

sub_title: 1. Zona thần kinh trên mặt có thường xuất hiện không?
sub_content: 
Zona thần kinh là bệnh nhiễm trùng phổ biến gây ra bởi virus herpes - loại virus gây bệnh thủy đậu. Thông thường ở người có tiền sử mắc bệnh thủy đậu, virus này không biến mất mà cư trú trong các hạch thần kinh suốt đời, bị hệ miễn dịch ức chế hoạt động. Vì lý do nào đó khiến sức đề kháng cơ thể giảm, virus hoạt động trở lại và gây bệnh zona thần kinh.


Zona thần kinh xuất hiện khi virus gây bệnh dọc theo vị trí dây thần kinh ảnh hưởng, từ đó gây ra các vết phát ban, nổi bọng nước ở một vài vị trí trên cơ thể. Thường gặp là zona xuất hiện ở mặt, lưng, ngực, quanh mắt, miệng. Đặc biệt zona thần kinh trên mặt thường gây đau đớn kéo dài, dễ dẫn tới biến chứng và sẹo gây mất thẩm mỹ cho người bệnh.
Chưa có số liệu thống kê cụ thể tỉ lệ bị zona thần kinh trên mặt song tình trạng bệnh này do virus gây bệnh gây hại đến dây thần kinh khu vực liên quan. Hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị zona thần kinh hoàn toàn, chỉ có thể ức chế hoạt động của virus và điều trị triệu chứng. Tuy nhiên việc điều trị sớm giúp giảm các biến chứng nguy hiểm.
Người bệnh bị zona thần kinh trên mặt thường có vệt phát ban đỏ dài, quanh mắt, miệng, có thể lây từ tai đến trán, mũi và các khu vực xung quanh. Đôi khi phát ban zona có thể xuất hiện cả trong miệng.


Triệu chứng đầu tiên xuất hiện là cảm giác nóng rát, ngứa ran ở các vết sưng đỏ xuất hiện. Sau đó từ vùng phát ban, xuất hiện các mụn nước li ti chứa chất lỏng, sau đó lan rộng sang các vùng xung quanh. Vết phát ban do zona thần kinh khá giống với vết bỏng, nhưng không do tác nhân bên ngoài mà là tổn thương thần kinh do virus herpes. Các mụn nước này đục dần, vỡ ra và hình thành lớp vảy bao bọc. Khi vảy khô và tự bong ra là lúc bệnh chuẩn bị khỏi.
Ngoài ra, zona thần kinh trên mặt còn gây các triệu chứng như: Đau đớn, mệt mỏi, sốt, đau nhức đầu, ngứa râm ran,…

sub_title: 2. Biến chứng của zona thần kinh trên mặt
sub_content: Mặt là bộ phận chứa nhiều cơ quan quan trọng và nhạy cảm, vì thế zona thần kinh xuất hiện ở khu vực này cũng dễ gây ra biến chứng nghiêm trọng hơn. Đặc biệt nếu không điều trị can thiệp sớm, biến chứng bệnh càng nặng và khó khắc phục.
2.1. Biến chứng zona thần kinh ở mắt
Tỉ lệ người bị zona thần kinh ở mắt khá cao, đây là tình trạng bệnh nghiêm trọng bởi virus hoạt động gây ảnh hưởng đến không chỉ vùng da quanh mắt mà cả giác mạc, tế bào thần kinh mắt phản ứng với ánh sáng.
Zona thần kinh ở mắt có thể khiến bệnh nhân: Xuất hiện ban đỏ, sưng, bọng mắt, rối loạn thị lực, nhiễm trùng mắt,… Nặng hơn có thể gây mù vĩnh viễn.


2.2. Biến chứng zona thần kinh ở tai
Zona thần kinh trong tai hoặc gần tai đều có nguy cơ biến chứng nhiễm trùng, ảnh hưởng đến chức năng thần kinh liên quan như: Gặp vấn đề về cân bằng, yếu cơ mặt, thính giác suy giảm,… Đôi khi dù zona thần kinh đã hết nhưng những biến chứng này vẫn tồn tại kéo dài, thậm chí vĩnh viễn.
2.3. Biến chứng zona thần kinh ở miệng
Zona thần kinh có thể phát triển trong miệng hoặc xung quanh miệng, gây đau đớn, khó khăn trong việc ăn uống, giao tiếp hàng ngày. Biến chứng thường gặp là đau dây thần kinh Postherpetic, gây đau đớn kéo dài mặc dù bệnh zona đã khỏi hoàn toàn. Cơn đau có thể kéo dài hàng tháng hoặc hàng năm nếu không can thiệp điều trị.
Hơn nữa, zona thần kinh ở miệng dễ bị nhiễm khuẩn, để lại sẹo vĩnh viễn. Nhiễm trùng nặng còn ảnh hưởng đến não, tủy sống và các mạch máu, gây nhiều hệ lụy sức khỏe khác.

sub_title: 3. Chẩn đoán và điều trị zona
sub_content: Trước khi phát ban, người bệnh thường xuất hiện triệu chứng nóng sốt song triệu chứng này rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Vì thế khi có triệu chứng nghi ngờ zona thần kinh trên mặt, bệnh nhân cần đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị càng sớm càng tốt.


Bác sĩ có thể xem xét khám trên vết phát ban, xét nghiệm da của vùng tổn thương để có kết luận điều trị phù hợp với tình trạng bệnh và mức độ tổn thương của hệ miễn dịch. Thuốc thường được chỉ định điều trị zona thần kinh, phòng người biến chứng là các loại thuốc kháng virus, corticosteroid chống viêm, thuốc giảm đau không hoặc có kê đơn.
Ngoài ra, bệnh nhân được hướng dẫn vệ sinh, giữ cho vùng da mặt bị zona thần kinh luôn sạch sẽ, thoáng mát, tránh nguy cơ nhiễm trùng. Ở những đối tượng có nguy cơ cao, bác sĩ có thể tư vấn biện pháp phòng ngừa bệnh tái phát như tiêm phòng vaccine.
Nếu điều trị tích cực, zona thần kinh ở mặt sẽ tự khỏi sau một vài tuần, biến chứng đau hoặc tổn thương da mặt có thể kéo dài hơn nhưng không quá lo ngại. Điều quan trọng nữa là người bệnh cần tránh tiếp xúc với những người khác chưa bị thủy đậu hoặc sức khỏe yếu như: Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người vừa ốm dậy, người bị ung thư,… Dịch chứa trong các bọng nước chứa virus gây bệnh chính là nguồn lây nhiễm cho cộng đồng.
Như vậy, zona thần kinh trên mặt không quá nguy hiểm nhưng bệnh nhân không nên chủ quan, cần điều trị sớm và tích cực để ngăn ngừa biến chứng và tái phát. Theo thống kê, có khoảng 5% số người bị zona thần kinh tái phát khi lớn tuổi hoặc hệ miễn dịch yếu do bệnh tật. Tiêm phòng thủy đậu là biện pháp giảm khả năng nhiễm virus và mắc bệnh hiệu quả.


Để đăng ký khám và điều trị bệnh tại chuyên khoa thần kinh Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với hệ thống y tế MEDLATEC toàn quốc hoặc qua hotline 1900 56 56 56. MEDLATEC luôn sẵn sàng 24/7 phục vụ bạn.