Lao phổi - Tất tần tật những thông tin y khoa cần biết
Thứ Sáu, 1 tháng 3, 2024
Nguyễn Thị Hồng

Lao phổi là căn bệnh nguy hiểm, không chỉ khó khăn trong chẩn đoán và điều trị mà còn có nguy cơ lây nhiễm cao trong cộng đồng. Chính vì vậy, việc tìm hiểu những thông tin liên quan đến căn bệnh này sẽ giúp bạn có biện pháp phòng tránh cũng như xử lý hiệu quả nếu chẳng may mắc phải.

sub_title: 1. Nguyên nhân và
			triệu chứng của bệnh lao phổi
sub_content: Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, mỗi năm có 			khoảng 9 triệu người mắc bệnh lao phổi nhưng có khoảng 3 triệu người không được 			phát hiện và điều trị. Vậy nguyên nhân gây bệnh là do đâu? Biểu hiện như thế 			nào?
Nguyên nhân gây bệnh
Thủ phạm gây ra căn bệnh lao phổi nguy hiểm 			là vi 				khuẩn Mycobacterium Tuberculosis. Vi khuẩn sau khi xâm nhập vào cơ thể sẽ 			có thể trú ngụ, sinh sôi, phát triển trong các cơ quan như hạch bạch huyết, 			tai, tuyến thượng thận, não, xương khớp,… Trong đó phổ biến nhất, chiếm đến 85% 			các trường hợp là tại phổi. Loài vi khuẩn này nếu tấn công cơ quan nào thì cơ 			quan đó sẽ bị mắc bệnh lao.

M.Tuberculosis 				có thể xâm nhập, trú ngụ, sinh sôi tại phổi và gây bệnh lao
Vi khuẩn lao có thể tồn tại được ở cả môi 			trường acid hay bazơ, bị tiêu hủy ở 1000 độ C trong 5 phút và vô hoạt dưới ánh 			nắng mặt trời. Trong dịch đờm, vi khuẩn có thể sống trong nhiều tuần. Khi bệnh 			nhân lao ho, hắt hơi, nói chuyện hay khạc nhổ,… vi khuẩn được bài tiết ra 			ngoài. Nếu người khỏe mạnh vô tình tiếp xúc với những nguồn mang vi khuẩn này 			sẽ bị nhiễm bệnh.
Triệu chứng
Khi vi khuẩn tấn công vào phổi và gây bệnh 			lao, cơ thể sẽ xuất hiện những triệu chứng sau:
●       			Cơ thể thường xuyên cảm thấy 			mệt mỏi, uể oải mọi lúc, kể cả khi nghỉ ngơi, chán ăn, ăn không ngon, sụt cân 			nhanh không xác định nguyên nhân.
●       			Hầu hết bệnh nhân đều có 			biểu hiện sốt nhẹ và kéo dài, thường xảy ra vào chiều tối hoặc ban đêm. Một số 			có hiện tượng sốt cao, rét run, nóng lạnh thất thường.
●       			Ra nhiều mồ hôi trộm trong 			lúc ngủ vào ban đêm.
●       			Đau tức ngực, thỉnh thoảng xuất hiện tình trạng 				khó thở, hơi thở nông.
●       			Ho khan hoặc có đờm, đôi khi 			ra máu, kéo dài dai dẳng. Những trường hợp ho kéo dài trên 2 tháng đều cần 			phải làm xét nghiệm sàng lọc lao phổi.
Ngoài những triệu chứng trên, người bệnh còn 			có thể gặp những tình trạng khác như thiếu máu, da xanh xao, chóng mặt, buồn 			nôn, nôn, nữ giới bị rối loạn kinh nguyệt, vô kinh,… Nếu thấy cơ thể xuất hiện 			những dấu hiệu nghi ngờ bệnh thì tốt nhất bạn nên tìm đến bác sĩ chuyên khoa để 			thăm khám, xác định chính xác tình trạng và áp dụng biện pháp điều trị hiệu 			quả.

Người 				bị lao phổi có thể xuất hiện tình trạng ho ra máu

sub_title: 2. Chẩn đoán lao phổi
sub_content: Tùy theo từng trường hợp mà bác sĩ sẽ chỉ 			định bệnh nhân thực hiện các kiểm tra khác nhau để chẩn đoán lao phổi và từ đó 			đưa ra biện pháp điều trị thích hợp. Một số phương pháp chẩn đoán, tìm kiếm sự 			hiện diện của vi khuẩn lao trong phổi cũng như xác định mức độ bệnh lý phổ biến 			hiện nay là:
Chụp X - quang phổi
Chụp X - quang giúp xác định được tình trạng 			tổn thương, thâm nhiễm của vi khuẩn tại phổi. Các hình ảnh tổn thương điển hình trong lao phổi thường gặp 			trên X-quang như: nốt mờ, đám mờ, xơ hang, đám tổn thương hình nụ trên cành,.... Ngoài ra, để theo dõi và đánh giá khả 			năng đáp ứng với liệu pháp 			điều trị, bác sĩ cũng chỉ định bệnh nhân chụp X - quang phổi.
Xét nghiệm Xpert MTB/RIF
Đây là xét nghiệm sinh học phân tử được chỉ 			định để chẩn đoán lao đồng thời xác định tình trạng kháng thuốc Rifampicin. 			Phương pháp này được thực hiện đơn giản với độ chính xác cao, thời gian trả kết 			quả nhanh chóng.
Nhuộm soi đờm tìm AFB (Acid Fast 			Bacillus Test)
Bác sĩ sẽ áp dụng kỹ thuật nhuộm soi Ziehl - Neelsen trên kính hiển vi nhằm tìm kiếm sự tồn 				tại của vi khuẩn M.Tuberculosis. Mẫu bệnh phẩm sẽ là dịch đờm hoặc dịch 			dạ dày, phế quản.
●       			Nếu một trong hai mẫu bệnh 			phẩm cho kết quả dương tính thì có thể 			bệnh nhân đã mắc lao, cần phối hợp thêm các triệu chứng lâm sàng, X-quang và 			các xét nghiệm đặc hiệu về lao khác để chẩn đoán xác định.
●       			Trường hợp cả 2 mẫu xét 			nghiệm cho kết quả âm tính thì cần làm kháng sinh đồ và theo dõi triệu chứng 			sau đó xét nghiệm lại. Nếu các mẫu 			đờm sau âm tính thì cần phối hợp sử dụng các phương pháp xét nghiệm khác để tầm 			tìm vi khuẩn lao.
Nuôi cấy vi khuẩn lao
Nuôi cấy trong môi trường thạch ở phòng thí 			nghiệm là phương pháp truyền thống tìm kiếm sự tồn tại của vi khuẩn lao. Phương 			pháp đòi hỏi những yêu cầu về máy móc, thiết bị y tế để đáp ứng điều kiện nuôi 			cấy nghiêm ngặt đồng thời tốn nhiều thời gian, khoảng 3 - 4 tuần mới xác định 			được kết quả và quy trình phức tạp. Hiện nay, phương pháp MGIT-BACTEC có thể 			giúp giảm bớt thời gian chờ đợi xuống còn 2 tuần.
Ngoài những phương pháp trên, bệnh nhân còn 			có thể thực hiện các kiểm tra khác như xét nghiệm máu, phản ứng Tuberculin,… 			tùy từng trường hợp để bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác nhất về bệnh.

Nuôi 				cấy phân lập trong môi trường thạch để tìm kiếm vi khuẩn lao

sub_title: 3. Phòng bệnh lao phổi bằng cách nào?
sub_content: Để hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh lao, bạn 			có thể tham khảo một số biện pháp sau:
●       			Đeo khẩu trang thường xuyên 			mỗi khi ra ngoài, đặc biệt là khi đến những nơi công cộng, đông người.
●       			Nếu phát hiện bệnh nhân bị 			lao thì hạn chế tiếp xúc, tuyệt đối không sử dụng các vật dụng cá nhân.
●       			Xây dựng chế độ dinh dưỡng 			khoa học, hình thành lối sống lành mạnh, ăn uống đầy đủ chất và cân đối, tập 			thể dục đều đặn, không sử dụng các chất kích thích. Hạn chế đến những nơi có 			nhiều khói thuốc lá, bụi bẩn, môi trường ô nhiễm,… Nếu do tính chất công việc 			thì nên có đồ bảo hộ để bảo vệ cơ thể.
●       			Người nhiễm khuẩn lao cần 			phải có ý thực tự cách ly bản thân với những người xung quanh, khi hắt hơi, ho 			hoặc tiếp xúc với người khác phải đeo khẩu trang, không khạc nhổ bừa bãi, giấy ăn, khẩu trang sau khi dùng 				phải bỏ đúng nơi quy định hoặc tiêu hủy đúng cách.
●       			Trẻ ngay sau khi sinh được 			các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm phòng lao để bảo vệ sức khỏe.

Chuyên 				gia khuyến cáo nên tiêm phòng lao phổi cho trẻ ngay sau khi sinh
Thăm khám sức 				khỏe định kỳ là cách giúp bạn 			phát hiện sớm sự tổn tại của vi khuẩn lao kể cả khi chúng còn đang trong thời 			gian ủ bệnh và cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng. Nếu bạn chưa biết nên thăm 			khám, chẩn đoán và điều trị lao phổi ở địa chỉ nào thì hãy liên hệ ngay với các 			bác sĩ chuyên khoa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC theo số hotline 1900 565656 để 			được hỗ trợ.