Xét nghiệm Anti - CCP có ý nghĩa gì với người mắc viêm kh...
Thứ Ba, 17 tháng 12, 2019
BS. Trần Thanh Huyền - Trung tâm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Xét nghiệm Anti - CCP là một hình thức xét nghiệm kháng thể tự miễn. Xét nghiệm này thường được bác sĩ chỉ định thực hiện cùng một số xét nghiệm khác trong chẩn đoán viêm khớp dạng thấp. Vậy xét nghiệm Anti - CCP thực hiện như thế nào? Những đối tượng nào cần thực hiện xét nghiệm này? Hãy đọc bài viết dưới đây để được hiểu rõ hơn về xét nghiệm Anti - CCP.

sub_title: 1. Giới thiệu chung về xét nghiệm Anti - CCP
sub_content: CCP là viết tắt của cụm từ Cyclic Citrullinated Peptide Antibody - là xét nghiệm kiểm tra sự có mặt và nồng độ của các kháng thể tự miễn liên quan đến viêm khớp dạng thấp. Các kháng thể này chính là các anti - CCP, chúng được sản xuất bởi hệ thống miễn dịch của cơ thể, và có tác dụng chống lại các CP (Citrullinated peptide vòng).
Quá trình chuyển hoá acid amin Arginine sẽ tạo ra một số chất trung gian, trong đó có Citrulline. Với một thay đổi nào đó của cơ thể thì chất trung gian được sinh ra sẽ là citrullinated peptide. Những thay đổi dẫn tới sự hình thành hợp chất citrullinated peptide là do bệnh nhân mắc viêm khớp dạng thấp. Vì thế, xét nghiệm Anti - CCP là một xét nghiệm được thực hiện có ý nghĩa trong hỗ trợ chẩn đoán viêm khớp dạng thấp.



sub_title: 2. Tìm hiểu về bệnh viêm khớp dạng thấp
sub_content: Viêm khớp dạng thấp hay viêm đa khớp dạng thấp là bệnh tự miễn phổ biến, diễn biến mạn tính với biểu hiện tại khớp, ngoài khớp, và toàn thân ở nhiều mức độ khác nhau. Nguyên nhân gây bệnh chưa rõ ràng, có thể liên quan đến yếu tố cơ địa, nhiễm khuẩn và rối loạn đáp ứng miễn dịch. Bệnh thường xảy ra ở các khớp nhỏ và vừa: khớp ngón gần, khớp bàn ngón tay, khớp cổ tay, khớp khuỷu, khớp gối, khớp cổ chân, khớp bàn ngón chân. Nhiều trường hợp bệnh xuất hiện ở các cơ quan bộ phận khác như dây thần kinh, tim, phổi, da, mạch máu,… nhưng rất ít xảy ra.
Bệnh viêm khớp dạng thấp gây ảnh hưởng không tốt đến sinh hoạt của bạn: đi đứng, làm việc, viết, ngồi, cúi người,… Nếu để lâu không điều trị, bệnh sẽ tiến triển nặng hơn dẫn đến không thể hồi phục được, đôi khi dẫn đến bệnh nhân bị tàn phế.


Chẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp sớm sẽ giúp có phác đồ điều trị tốt và nâng cao hiệu quả điều trị. Trong số đó, chẩn đoán thường dựa chủ yếu vào các dấu hiệu lâm sàng. Tuy nhiên, các dấu hiệu lâm sàng thường xuất hiện muộn, chúng xuất hiện đột ngột và nhanh chóng hết, do đó việc chẩn đoán sớm các bệnh về viêm khớp dạng thấp gặp không ít khó khăn.
Bệnh viêm khớp dạng thấp chiếm khoảng 1 - 5 %, phổ biến ở độ tuổi 20 - 40 tuổi. Nữ giới đặt biệt là phụ nữ mang thai có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp như sau:
- Giới tính: Nữ giới thường có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp cao hơn nam giới.
- Độ tuổi: Bệnh xảy ra đối với tất cả mọi lứa tuổi, nhưng những người từ 40 - 60 tuổi sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
- Yếu tố di truyền: khi trong gia đình có người mắc viêm khớp dạng thấp thì nguy cơ cao bạn cũng sẽ bị mắc bệnh.

sub_title: 3. Chỉ định xét nghiệm Anti - CCP trong hỗ trợ chẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp
sub_content: a. Cơ sở của xét nghiệm:
Khi bệnh nhân bị viêm khớp dạng thấp, bao hoạt dịch khớp bị viêm, các kháng thể Anti - CCP tồn tại trong huyết thanh với nồng độ cao. Do đó, xét nghiệm này định lượng nồng độ Anti - CCP trong huyết thanh hoặc huyết tương người bệnh. Xét nghiệm này được tiến hành dựa trên nguyên lý miễn dịch hóa phát quang (electrochemiluminescence immunoassay) nhờ sự hoạt động của máy phân tích miễn dịch Elecsys - Cobas.
b. Chỉ định xét nghiệm Anti - CCP:
Tuy xét nghiệm Anti - CCP có vai trò quan trọng trong chẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp, nhưng không vì thế mà lạm dụng xét nghiệm bừa bãi. Nó chỉ được chỉ định trong các trường hợp:
Chỉ định cùng xét nghiệm yếu tố dạng thấp (RF) để có hỗ trợ chẩn đoán viêm khớp dạng thấp chính xác nhất. Sau khi bệnh nhân có xét nghiệm RF âm tính nhưng bệnh nhân lại có các triệu chứng như: đau khớp, sưng khớp,… thì có thể nghi ngờ bệnh nhân bị viêm khớp dạng thấp nên được chỉ định xét nghiệm Anti - CCP.
Ở các bệnh nhân bị viêm khớp không đặc hiệu, viêm khớp nhẹ nhưng có một số dấu hiệu của viêm khớp dạng thấp thì xét nghiệm này cũng được chỉ định để đánh giá sự tiến triển, phát sinh bệnh viêm khớp dạng thấp.



sub_title: 4. Các giá trị trong xét nghiệm Anti - CCP và ý nghĩa lâm sàng của chúng
sub_content: a. Kết quả xét nghiệm kháng thể CCP:
Bình thường, trong huyết thanh một người khỏe mạnh có chứa < 17 U/ml kháng thể CCP. Kết quả < 17 U/ml được coi là âm tính, kết quả bằng hoặc vượt quá 17 U/ml được coi là dương tính. Đối với các bệnh nhân bị viêm đa khớp dạng thấp thì chỉ số Anti - CCP tối ưu là 17 U/ml.
b. Ý nghĩa lâm sàng của xét nghiệm:
Xét nghiệm Anti - CCP là cơ sở để chẩn đoán bệnh liên quan viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, theo nguyên tắc, để chẩn đoán bệnh cần kết hợp cả kết quả xét nghiệm lẫn các triệu chứng lâm sàng.
Đánh giá chẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp dựa vào 3 yếu tố: giá trị Anti - CCP, chỉ số RF và triệu chứng lâm sàng.
- Nếu cả Anti - CCP và RF đều dương tính thì bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh viêm khớp dạng thấp đang tiến triển mạnh.
- Nếu Anti - CCP dương tính nhưng RF âm tính, bệnh nhân có nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp giai đoạn đầu hoặc tương lai sẽ mắc.
- Nếu Anti - CCP âm tính nhưng RF dương tính mà bệnh nhân có một số triệu chứng điển hình thì có nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp hoặc các viêm khớp không đặc hiệu.
- Nếu cả Anti - CCP và RF đều âm tính, bệnh nhân ít có khả năng mắc viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên cần xem xét đến các dấu hiệu lâm sàng để đưa ra nhận định về bệnh.


Trên đây là các thông tin cung cấp về xét nghiệm Anti - CCP. Hy vọng qua bài viết độc giả đã hiểu rõ về xét nghiệm Anti - CCP, ý nghĩa của nó để có thể đưa ra quyết định đúng đắn cho bản thân. Mọi thắc mắc cần giải đáp bạn vui lòng liên hệ với MEDLATEC chúng tôi qua hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn miễn phí nhé.