Xơ gan mất bù và những triệu chứng điển hình nhất của bệnh
Thứ Tư, 21 tháng 8, 2019
ThS. BS Hoàng Thị Năng, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Xơ gan mất bù là một trong những bệnh lý nghiêm trọng có thể dẫn đến ung thư gan và có nguy cơ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị.

sub_title: 1. Xơ gan mất bù là gì?
sub_content: Đây là giai đoạn cuối của xơ gan, khi đó các mô gan gần như là bị xơ hóa hoàn toàn 80 - 90%. Ở giai đoạn này gan không còn khả năng tái tạo lại tế bào mới và những tế bào gan chưa bị tổn thương quá ít và không thể bù chức năng gan cho những tế bào, mô gan đã bị xơ hóa. Vì vậy mà gọi là xơ gan mất bù.



sub_title: 2. Phân biệt xơ gan mất bù và xơ gan còn bù
sub_content: Khác với xơ gan mất bù, xơ gan còn bù thuộc những giai đoạn đầu của bệnh xơ gan được xem là xơ gan nhẹ. Khi đó chức năng gan vẫn có thể được phục hồi. Tuy nhiên ở giai đoạn còn bù, tình trạng cơ thể thường không có những biểu hiện rõ rệt của bệnh lý, hoặc có những biểu hiện như những loại bệnh thông thường.
Vì vậy, phần lớn những người phát hiện mắc xơ gan thường là ở giai đoạn cuối (giai đoạn mất bù) hoặc cũng là đang ở giai đoạn gần cuối.

sub_title: 3. Triệu chứng, dấu hiệu điển hình của bệnh xơ gan mất bù
sub_content: Xơ gan mất bù có các triệu chứng rất điển hình. Cụ thể là các triệu chứng, dấu hiệu dưới đây:
Xuất huyết nội tạng
Theo một vài thông kê cho thấy có đến 50% các bệnh nhân mắc bệnh nhân mắc xơ giai đoạn mất bù có dấu hiệu xuất huyết nội tạng. Nguyên nhân của hiện tượng này là do áp lực tại tĩnh mạch cửa của gan, huyết áp cao nội bộ khiến cho hệ thống tĩnh mạch ở dạ dày và ruột chịu áp lực, giãn ra.
Thành của các tĩnh mạch này lại rất mỏng nên rất dễ bị vỡ và dẫn đến hiện tượng xuất huyết nội tạng.
Chướng bụng
Trong số những bệnh nhân mắc xơ gan mất bù thì có đến 85% bệnh nhân bị cổ trướng. Tình trạng này là do sự tích tụ quá nhiều dịch ở trong ổ bụng. Huyết tương, dịch lympho tích tụ nhiều ở trong ổ bụng lâu ngày bị kẹt lại ở làm tăng áp lực gây ra cảm giác đau tức, bụng phình to, đầy hơi, khó thở.
Phù


Phù nề là một trong những biểu hiện dễ nhận thấy nhất ở những người mắc xơ gan mất bù. Lúc đầu hiện tượng này xuất hiện ở chân, tay sau đó là lan ra toàn thân. Khi lấy ngón tay ấn vào có thể bị lún 1-2 cm và phải mất vài giây mới trở lại như ban đầu.
Vàng da
Da vàng là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất ở những bệnh nhân mắc xơ gan giai đoạn mất bù. Màu sắc sẽ chuyển từ vàng nhạt qua vàng đậm tùy theo mức độ nặng nhẹ của bệnh, và xuất hiện ở mắt và móng tay đầu tiên, sau đó lan dần ra toàn thân.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do mất chức năng gan dẫn đến hoạt động của ống mật và chức năng năng giải độc của gan không còn gây tích tụ bilirubin. Bilirubin chính là nguyên nhân trực tiếp khiến cho cho mắt, móng tay, da có màu vàng.
Chứng não gan
Gan là một bộ phận rất quan trọng trong cơ thể, thực hiện các chức năng như: tổng hợp protein, lọc máu, thải độc ...Ở giai đoạn xơ gan mất bù, gan bị suy giảm chức năng một cách nghiêm trọng và gần như là không còn khả năng thải độc, dẫn đến những độc tố ở trong cơ thể người, đặc biệt là amoniac bị tích tụ trong máu gây ra chứng não gan.
Những bệnh nhân bị mắc chứng não gan có những biểu hiện mất ý thức về hành vi, lời nói của mình, có thể bị hôn mê hoặc lúc tỉnh lúc mê.


Một số triệu chứng khác
Ngoài những triệu chứng nêu trên, bệnh nhân mắc xơ gan mất bù còn có thể có những triệu chứng như: suy thận, thiếu máu, chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy, xuất huyết dưới da...

sub_title: 4. Nguyên nhân dẫn đến bệnh xơ gan mất bù
sub_content: Những mô xơ, sẹo xuất hiện ở gan là do một số bệnh về gan gây ra, điển hình nhất gồm: Viêm gan B, C, bệnh gan nhiễm mỡ và các bệnh gan liên quan đến rượu.
Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác như:
- Hemochromatosis – bệnh thừa sắt khi hàm lượng sắt ở trong cơ thể quá cao
- Xơ nang
- Bệnh Wilson
- Bệnh viêm đường ống mật
- Hội chứng Alagille- rối loạn tiêu hóa do di truyền
- Bệnh viêm đường mật tiên phát
- Viêm đường mật xơ cứng tiên phát
- Lạm dụng quá mức các loại thuốc:  amiodarone (Cordarone), methotrexate (Rheumatrex) và methyldopa (Aldomet).



sub_title: 5. Điều trị bệnh xơ gan giai đoạn mất bù như thế nào cho hiệu quả?
sub_content: Đây là giai đoạn mà chức năng gan không thể phục hồi lại được và dĩ nhiên là cũng không thể chữa khỏi bệnh xơ gan ở giai đoạn này. Các biện pháp điều trị phổ biến như: uống thuốc lợi tiểu, chọc dịch cổ trướng, ghép gan... Những phương pháp này chỉ có thể ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm và ngăn chặn bệnh tiến triển thành ung thư, hoặc giảm đau.
Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên bi quan quá mà cần kiên trì điều trị theo phác đồ điều trị của bác sĩ kết hợp với chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý, không uống bia rượu, không ăn quá nhiều dầu dầu mỡ, chiên rán, đồ cay nóng, đồ mặn.
Những người mắc xơ gan mất bù cần phải tuân thủ theo đúng pháp đồ điều trị của bác sĩ. Tuyệt đối không tùy ý sử dụng các loại thuốc đông y, hoặc tây y, những loại thuốc không có chỉ định của bác sĩ, không được tự ý mua thuốc đặc biệt là tránh là các loại thuốc có hai thêm cho gan.



sub_title: 6. Người mắc bệnh xơ gan giai đoạn mất bù có thể sống được trong thời gian bao lâu?
sub_content: Những người mắc xơ gan giai đoạn mất bù thường chỉ kéo dài tuổi thọ từ 1 đến 3 năm. Tuy nhiên, còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: sức khỏe, tuổi tác, các biến chứng tiềm ẩn của bệnh, mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Một tin đáng mừng là với phương pháp ghép gan, người bệnh có thể sống một cuộc sống bình thường trong khoảng 20 năm hoặc nhiều hơn thế. Ngoài ra, tỷ lệ bệnh nhân sống hơn 5 năm chiếm tới 75%. Tuy nhiên phương pháp này có hạn chế là nguồn gan để ghép cho người bệnh rất ít.
Xơ gan mất bù là bệnh lý nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong. Việc phát hiện bệnh sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp tăng cơ hội sống cho bệnh nhân.
Nếu bạn đang gặp phải các vấn đề về gan, triệu chứng nghi mắc của bệnh, hãy liên hệ với MEDLATEC để được tư vấn, chăm sóc và khám chữa kịp thời.