Zona thần kinh ở mắt: nguyên nhân, cách điều trị bệnh hiệ...
Thứ Bảy, 22 tháng 8, 2020
Tham vấn y khoa: ThS.BS Nguyễn Thị Ly

Zona thần kinh ở mắt có thể để lại sẹo hoặc gây biến chứng mù lòa vĩnh viễn nếu không can thiệp điều trị sớm. Vậy nguyên nhân gây bệnh zona thần kinh là gì? Có thể phòng ngừa bằng tiêm vaccine hay không?

sub_title: 1. Zona thần kinh ở mắt và nguyên nhân
sub_content: 
Zona thần kinh nói chung do virus Varicella-zoster - một loại virus herpes gây ra. Loại virus này cư trú trong các tế bào thần kinh ở người bệnh có tiền sử bị thủy đậu, hoạt động trở lại khi hệ miễn dịch suy giảm. Hiện chưa có phương pháp điều trị tiêu diệt triệt để loại virus này, chủ yếu giảm hoạt động và tăng cường hệ miễn dịch ức chế chúng.


Sau khi mắc thủy đậu, cơ thể hình thành kháng thể chống Virus Varicella-zoster nên thường khi hoạt động trở lại, chúng cũng không thể gây thủy đậu tái phát nữa. Thay vào đó, chúng tấn công gây tổn thương các dây thần kinh xung quanh, gây ra tình trạng đau dây thần kinh, nổi mụn nước trên da ở khu vực ảnh hưởng.
Trong đó, zona thần kinh có thể chỉ xuất hiện quanh mắt, trong mắt hoặc xuất hiện đồng thời ở các bộ phận khác của cơ thể như: Vùng da tai, môi, má, lồng ngực, eo,… Bên cạnh đó, bệnh cũng gây ra các triệu chứng mệt mỏi, ốm sốt, đau nhức giống như cảm cúm. Những vết mụn nước chính là dấu hiệu phân biệt zona thần kinh với cúm cảm thông thường.
Một thể zona thần kinh hiếm gặp khác ở trẻ sơ sinh, do virus Herpes simplex type 2 (HSV 2) gây viêm giác mạc. Triệu chứng bệnh gây ra cũng không có nhiều khác biệt, song bệnh có thể lây lan sang các khu vực khác của cơ thể theo đường di chuyển của virus. Hơn nữa sức đề kháng của trẻ sơ sinh còn yếu, virus hoạt động mạnh khó bị tiêu diệt nên thường cần thuốc điều trị hỗ trợ để ngăn ngừa biến chứng.


Theo thống kê, có khoảng 10 - 20% bệnh nhân zona xuất hiện ở xung quanh mắt. Bệnh có thể gây sẹo, giảm thị lực và các vấn đề liên quan đến mắt cũng như sức khỏe chung khác.
Zona thần kinh ở mắt thường tiến triển trong vòng 1 vài tuần, khi hệ miễn dịch cơ thể đánh thắng và ức chế hoạt động của virus thành công, triệu chứng bệnh sẽ tự động biến mất hoàn toàn. Dấu hiệu chuẩn bị khỏi bệnh là khi các mụn nước vỡ ra, khô dần và đóng vảy. Nếu bị nhiễm trùng, bệnh có thể tiến triển nặng hơn, bệnh kéo dài và nguy cơ biến chứng cũng cao hơn.

sub_title: 2. Dấu hiệu nhận biết zona thần kinh ở mắt
sub_content: Có thể phân biệt zona thần kinh ở mắt với các bệnh da liễu khác bằng các triệu chứng dưới đây:
- Hình thành phát ban phồng rộp trên mí mắt, có thể lan ra mí mắt, trán, một bên mũi hoặc các khu vực khác của khuôn mặt hoặc không.
- Mụn nước nhỏ li ti có dịch trắng trong, sau đó đục dần và vỡ ra.
- Cùng với phát ban, bệnh nhân còn có thể gặp các triệu chứng ảnh hưởng thị lực như: Tầm nhìn mờ, nhạy cảm với ánh sáng,…
- Chảy nước mắt, kích ứng mắt, cảm giác đau rát bên trong mắt.
- Có thể bị sưng võng mạc, sưng mí mắt kèm đỏ xung quanh và trong mắt.
Ngay khi xuất hiện các triệu chứng trên, bạn nên sớm đi khám và điều trị tại bệnh viện chuyên khoa thần kinh hoặc nhãn khoa. Càng điều trị sớm, bệnh càng nhanh khỏi và không để lại biến chứng lâu dài.
Các biến chứng bệnh nhân zona thần kinh ở mắt có thể gặp phải khi bệnh tiến triển bao gồm:
- Sẹo vĩnh viễn: Do sưng giác mạc nghiêm trọng không được can thiệp điều trị.
- Bệnh tăng nhãn áp: Khi zona thần kinh gây sưng võng mạc và làm tăng áp lực mắt, từ đó dẫn tới tổn thương thần kinh thị giác và chấn thương giác mạc.
- Đau dây thần kinh Postherpetic: Biến chứng gây đau đớn kể cả khi bệnh zona thần kinh đã khỏi.

sub_title: 3. Điều trị zona thần kinh ở mắt thế nào?
sub_content: Trước hết để điều trị hiệu quả, cần chẩn đoán chính xác bệnh nhân có bị zona thần kinh ở mắt không hay do bệnh lý khác, tình trạng bệnh và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, tiến triển và nguy cơ biến chứng có thể gặp,…
Bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh dựa trên đánh giá lâm sàng hoặc xét nghiệm dịch từ nốt phát ban. Ngoài ra, kiểm tra võng mạc, giác mạc, ống kính và các bộ phận khác của mắt sẽ giúp đánh giá tình trang bệnh và phòng ngừa biến chứng sớm.


Giống như điều trị zona thần kinh xuất hiện ở các bộ phận khác của cơ thể, biện pháp hiệu quả thường được chỉ định là sử dụng thuốc kháng virus. Một số loại thuốc kháng virus hiệu quả trong trường hợp zona thần kinh ở mắt gồm:
- Valacyclovir.
- Famciclovir.
- Acyclovir.
Loại thuốc kháng virus này có tác dụng ngăn chặn virus lây lan, giảm đau, làm lành nhanh các vết mụn nước và phát ban. Thuốc đạt hiệu quả tốt hơn khi sử dụng trong vòng 3 ngày sau khi phát ban.
Với tình trạng sưng mắt nặng, bác sĩ có thể xem xét chỉ định dùng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống steroid. Thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm đạt hiệu quả trong các trường hợp đau thần kinh, nhất là đau thần kinh postherpetic.
Mắt là cơ quan nhạy cảm, vì thế zona thần kinh mắt rất dễ gây biến chứng, đôi khi cần mất đến vài tháng để chữa lành. Vì thế bệnh nhân cần điều trị sớm, đồng thời theo dõi tình trạng bệnh, kiểm tra mắt thường xuyên. Ở giai đoạn đầu, bác sĩ sẽ kiểm tra bệnh vài ngày 1 lần. Sau khi điều trị nhiễm trùng, bệnh nhân cần kiểm tra nhãn khoa sau 3 - 12 tháng một lần để kiểm tra biến chứng sẹo giác mạc, tăng nhãn áp nếu có.

sub_title: 4. Làm gì để ngăn ngừa zona thần kinh ở mắt?
sub_content: Tiêm vaccine thủy đậu là biện pháp phòng ngừa zona thần kinh nói chung và zona thần kinh ở mắt nói riêng hiệu quả nhất. Nguy cơ mắc bệnh zona có thể giảm tới 50% và tỷ lệ biến chứng thần kinh dài hạn cũng giảm tới hơn 66%.


Bên cạnh việc phòng ngừa, người bệnh zona thần kinh cần lưu ý tránh tiếp xúc gần với mọi người, nhất là dịch bọng zona ở mắt và các vị trí khác của cơ thể. Những đối tượng như trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai hoặc người bệnh sức khỏe yếu rất dễ bị lây nhiễm và phát bệnh với những biến chứng nguy hiểm. Sau khi vết phồng rộp do zona khô lại, hình thành vảy thì không còn nguy cơ gây lây nhiễm.
Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC là địa chỉ tin tưởng của nhiều khách hàng khi bị zona thần kinh nói riêng và các bệnh lý khác nói chung. Chuyên khoa Thần kinh với các y bác sĩ dày dặn kinh nghiệm, chắc chắn sẽ giúp bạn điều trị hiệu quả căn bệnh zona này.
Để đăng ký khám tại Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, khách hàng có thể liên hệ hệ thống y tế MEDLATEC trên toàn quốc hoặc liên hệ qua hotline 1900 56 56 56.