Răng khôn là gì và những trường hợp cần nhổ bỏ răng khôn?
Thứ Sáu, 11 tháng 9, 2020
Tham vấn y khoa: ThS.BS Trần Thị Kim Ngọc

Một người trưởng thành sẽ có 32 chiếc răng trong đó có 4 chiếc gọi là răng khôn. Trên thực tế có những người chỉ có 2 chiếc hoặc không hề mọc răng này. Loại răng gây ra rất nhiều phiền toái cho con người mỗi khi chúng xuất hiện.

sub_title: 1. Răng khôn là gì?
sub_content: Răng khôn hay còn được gọi là răng số 8, là răng hàm lớn thứ 3 xuất hiện cuối cùng trong hàm và thường mọc ở người có độ tuổi từ 17 - 25. Răng số 8 này khiến nhiều người tranh cãi bởi chúng có chức năng không rõ ràng nhưng lại mang nhiều phiền toái cho con người. Nha khoa trên thế giới vẫn chưa thể kết luận được việc có hay không nên nhổ răng khôn.


Trong quá trình tiến hóa của con người từ vài triệu năm trước bắt đầu ở loài vượn cổ thì xương hàm ở người dần dần thu nhỏ. Đến bây giờ, đa phần hàm lớn ở người chỉ có thể chứa khoảng 18 chiếc răng gồm 14 răng ở hàm trên và 14 răng ở hàm dưới.

sub_title: 2. Ở người có bao nhiêu chiếc răng khôn?
sub_content: Trên thực tế, con người vẫn có đến 32 chiếc răng do có thêm 4 chiếc răng số 8 gồm 2 chiếc ở hàm trên và 2 chiếc ở hàm dưới, chúng xuất hiện sau 28 chiếc răng. Nếu hàm không còn chỗ cho răng số 8 mọc chúng sẽ tự tìm đường khác để mọc.


Chúng có thể xuất hiện ngược về phía xương hàm và đâm thẳng về hướng răng hàm lớn thứ 2 ở bên cạnh hoặc xuất hiện bình thường, chúng nhú lên phần lợi một phần thì ngưng và không mọc nữa.

sub_title: 3. Biến chứng do răng không gây ra là gì?
sub_content: Chiếc răng cuối cùng mọc lệch có khả năng làm xuất hiện nhiều biến chứng phiền toái gây ảnh hưởng cho sức khỏe con người:
3.1. Sâu răng
Vì răng số 8 nằm ở phía trong cùng của hàm thế nên rất khó để làm sạch thức ăn do đó tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ. Vấn đề nghiêm trọng hơn nếu răng số 8 chỉ mọc lên được 1 phần hay mọc lệch đâm vào răng bên cạnh. Về lâu dài, chúng sẽ gây ra sâu răng, nhiễm trùng khiến bệnh nhân đau đớn dữ dội.
3.2. Viêm lợi
Việc tích tụ đồ ăn và vi khuẩn trong răng khôn dễ gây ra viêm nhiễm phần lợi quanh nó, làm xuất hiện các triệu chứng như đau, sưng, sốt, miệng có mùi hôi hay đôi khi làm cứng hàm khiến người bệnh không thể há to miệng. Nếu viêm lợi tái đi tái lại nhiều lần cho đến khi được điều trị thì những lần tái phát sau đó sẽ có mức độ nguy hiểm cao hơn.


3.3. Hủy hoại xương và hàm răng
Nếu răng số 8 mọc lệch đâm vào răng kế bên sẽ khiến cho chiếc răng ấy bị tiêu hủy, lung lay tiêu xương và bắt buộc phải nhổ răng. Biểu hiện dễ thấy nhất chính là các cơn đau từ âm ỉ đến dữ dội tại vị trí đó.
Một vài trường hợp, nếu những vấn đề của răng số 8 không được xử lý triệt để sẽ làm nhiễm trùng lan đến mang tai, má, mắt, cổ,… thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng.

sub_title: 4. Nên hay không nên nhổ răng khôn?
sub_content: Nhiều người vẫn băn khoăn không biết liệu có nên nhổ răng số 8 hay giữ lại chúng. Bác sĩ thường khuyến khích nhổ răng trong các trường hợp sau đây:
- Răng số 8 mọc lệch gây ra những biến chứng đau, nhiễm trùng tái phát, xuất hiện u nang và ảnh hưởng xấu đến các chiếc răng gần đó.
- Răng số 8 chưa làm xuất hiện biến chứng nhưng có khe giắt nằm giữa răng số 8 và răng kế bên. Sau này sẽ gây ảnh hưởng cho chiếc răng bên cạnh thì nên nhổ để ngăn ngừa biến chứng.
- Răng số 8 mọc thẳng, có đủ chỗ không gây cản trở nhưng hình dạng bất thường, kích thước nhỏ, dị dạng, gây nhồi nhét đồ ăn với chiếc răng kế bên sau này sẽ gây ra sâu răng hay viêm nha chu răng.


- Răng số 8 mọc thẳng, có đủ chỗ, không bị cản trở bởi phần nướu và xương thế nhưng không có răng đối diện ăn khớp làm cho răng không trồi xuống phía hàm đối diện khiến thức ăn bị nhồi nhét và lở loét nướu ở đối diện.
- Răng số 8 bị nha chu hoặc sâu răng.
- Nhổ răng số 8 khi cần điều chỉnh hình, trồng răng giả hoặc răng khôn gây ra các bệnh toàn thân khác.
Thủ thuật nhổ răng khôn thường diễn ra khá nhanh, chỉ khoảng vài phút. Thế nhưng trong một vài trường hợp thì thời gian thực hiện có thể lên đến 20 phút hoặc lâu hơn.
Đối với các trường hợp dưới đây thì không cần thiết phải nhổ răng:
- Răng số 8 mọc thẳng, bình thường không xuất hiện biến chứng và không bị kẹt giữa mô xương và nướu.
- Người bệnh có bệnh lý toàn thân khó kiểm soát như đái tháo đường, tim mạch hay rối loạn đông máu,…
- Răng số 8 có liên quan đến cấu trúc giải phẫu quan trọng là dây thần kinh, xoang hàm,… nhưng không thể thực hiện những phương pháp phẫu thuật chuyên biệt.

sub_title: 5. Chăm sóc sức khỏe sau khi nhổ răng khôn
sub_content: 5.1. Chế độ ăn uống
Sau khi nhổ răng, bạn chỉ nên ăn những món ăn mềm, lỏng và dễ tiêu hóa để xương hàm hạn chế hoạt động. Bên cạnh đó:
- Không được ăn đồ ăn quá cứng, quá mặn, ăn thức ăn chua, cay,… nước uống có ga và dùng chất kích thích trong 2 ngày đầu tiên sau khi nhổ.
- Không được hút thuốc lá ít nhất là 3 ngày.
- Không được uống rượu trong suốt quá trình điều trị.


5.2. Chăm sóc sau khi nhổ răng
Cắn chặt gạc tại chỗ khoảng 30 - 45 phút sau khi nhổ răng. Sau khi thuốc tê tan bạn sẽ thấy đau nhẹ và chảy máu kéo dài từ 1 - 2 ngày. Má của bạn có thể sưng phồng và có xuất hiện khối máu tụ tại vị trí nhổ. Bạn hãy dùng túi đá để chườm lên má sau khi nhổ răng để giúp làm giảm đau, sưng.
Uống thuốc đúng theo toa bác sĩ chỉ định để giúp bạn giảm đau. Bạn có thể đánh răng bình thường sau khi nhổ. Nếu máu vẫn còn chảy hãy dùng gạc vô trùng đặt vào vết thương và giữ chặt khoảng 15 - 20 phút để chờ cho máu đông thành hình.
Nếu máu vẫn còn chảy nhiều bạn cần trở lại bệnh viện để được kiểm tra. Không được súc miệng cho đến khi cục máu đông thành hình. Ngoài ra, không được mút, nhổ, đá lưỡi, thọc tay,… vào vết thương.
Răng khôn là chiếc răng phức tạp nhất do chúng thường mọc lên và gây phiền toái cho khổ chủ. Việc nhổ răng cần phải qua tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn.