Xét nghiệm máu có thể phát hiện những loại bệnh nào?
Thứ Bảy, 29 tháng 6, 2019
ThS. BS Trịnh Thị Quế, Trung tâm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Xét nghiệm máu là một trong những loại xét nghiệm quan trọng, được chỉ định trong nhiều trường hợp bệnh nhân đến khám và điều trị. Dựa vào loại xét nghiệm này có thể phát hiện ra những căn bệnh nào và cần lưu ý gì trước khi xét nghiệm, mời bạn tham khảo thông tin hữu ích dưới đây.

sub_title: 1. Các loại xét nghiệm máu cơ bản
sub_content: Xét nghiệm máu có ý nghĩa rất lớn trong việc phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm để điều trị bệnh kịp thời và hạn chế biến chứng của bệnh.
Một số loại xét nghiệm máu cơ bản bao gồm: Xét nghiệm tổng phân tích máu, xét nghiệm đường máu, xét nghiệm mỡ máu và xét nghiệm men gan, xét nghiệm chức năng thận, xét nghiệm các marker tim mạch.
1.1. Xét nghiệm tổng phân tích máu
Theo chuyên gia, xét nghiệm tổng phân tích máu sẽ cho thấy được các chỉ số về số lượng bạch cầu, hồng cầu và các tế bào máu khác nhau. Một số tính chất riêng của tế bào máu cũng sẽ được nhận biết, chẳng hạn như về độ lớn và về lượng hemoglobin,…
Qua những chỉ số đó, bác sĩ sẽ phát hiện được tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, đặc biệt có thể chẩn đoán sớm được các bệnh lý thiếu máu, ung thư máu hay nhiễm trùng máu,…


1.2. Xét nghiệm đường máu
Những người trung tuổi nên thực hiện xét nghiệm này định kỳ vì nó có thể giúp kiểm tra nồng độ đường trong máu – yếu tố cơ bản giúp bác sĩ xác định bạn có đang mắc bệnh tiểu đường hay không.
1.3. Xét nghiệm mỡ máu
Loại xét nghiệm máu này chính là quá trình đo hàm lượng Cholesterol (Cholesterol toàn phần, LDL – Cholesterol xấu và HDL – Cholesterol tốt), Triglyceride trong máu, căn cứ để phát hiện sớm những bệnh lý về tim mạch.
1.4. Xét nghiệm men gan
Bác sĩ sẽ phát hiện được các bệnh lý có hủy hoại tế bào gan, tổn thương cơ tim hay viêm tụy qua kết quả của xét nghiệm này. Hai chỉ số men gan cơ bản gồm men alanine aminotransferase (ALT hoặc SGPT) và men aspartate aminotransferase (AST hoặc SGOT).

sub_title: 2. Xét nghiệm máu có thể biết được những bệnh gì?
sub_content: Rất nhiều bệnh có thể phát hiện thông qua hình thức xét nghiệm máu. Hầu hết, khi thăm khám định kỳ, người bệnh đều cần thực hiện những loại xét nghiệm cơ bản như đã nói ở phía trên, bao gồm xét nghiệm tổng phân tích máu, xét nghiệm đường máu, Xét nghiệm mỡ máu và xét nghiệm men gan.
Các loại xét nghiệm cơ bản này sẽ giúp phát hiện những bệnh như tiểu đường, thiếu máu, đánh giá nguy cơ tim mạch hay phát hiện về tổn thương tế bào gan do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, bệnh nhân vẫn cần có những loại xét nghiệm máu chuyên biệt để phát hiện ra các bệnh lý khác.


Xét nghiệm máu cũng có thể phát hiện ra một số bệnh xã hội như viêm gan B, HIV..nhưng đối với một số bệnh khác như giang mai, bệnh lậu, sùi mào gà…thì có thể phát hiện khi làm thêm những xét nghiệm đặc hiệu để chẩn đoán.
Trong y học hiện đại, xét nghiệm cũng là một yếu tố giúp các bác sĩ chẩn đoán bệnh ung thư. Cụ thể, xét nghiệm giúp chúng ta tìm ra các dấu ấn ung thư bằng việc phát hiện các loại protein đặc biệt hoặc các hormon do tế bào ung thư sinh ra.
Chẳng hạn, xét nghiệm AFP để biết về nguy cơ ung thư gan, xét nghiệm  CYFRA 21 để kiểm tra ung thư phổi, xét nghiệm CA 125 để chẩn đoán nguy cơ ung thư buồng trứng hay xét nghiệm CEA để tầm soát ung thư đại tràng,….
Tuy nhiên, xét nghiệm máu không thể chẩn đoán chính xác 100% bản chất ung thư vì nó có thể cho kết quả dương tính giả do máu có những chất tương đồng với khối u.
Bởi thế, ngoài xét nghiệm này, các bác sĩ còn phải làm lại xét nghiệm sau khoảng 3-6 tháng và kết hợp với chụp CT scan, chụp X-quang và tính đến các yếu tố nguy cơ của người bệnh cũng như nhiều yếu tố khác để đưa ra chẩn đoán chính xác.

sub_title: 3. Những trường hợp nào cần xét nghiệm máu?
sub_content: Xét nghiệm máu cần thiết với mọi đối tượng từ trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi. Các chuyên gia khuyên bạn nên xét nghiệm định kỳ để phát hiện sớm những thay đổi và phương pháp phòng tránh cũng như trị bệnh hiệu quả.
Đối với một số trường hợp có những dấu hiệu bất thường về các bộ phận trong cơ thể như tim, gan, thận, tuyến giáp,… thì việc xét nghiệm máu sẽ giúp bác sĩ đánh giá và chẩn đoán bệnh chính xác.


Những trường hợp muốn xác định các bệnh như HIV, các thông tin về thành phần máu, ung thư máu,… hay kiểm tra chức năng của tim mạch cũng có thể kiểm tra qua xét nghiệm máu.
Ngoài ra, xét nghiệm máu có thể được tiến hành để đánh giá hiệu quả của thuốc hay kháng sinh mà người bệnh đang dùng. Đặc biệt, xét nghiệm máu cho thai phụ, có thể hỗ trợ sàng lọc thai kỳ.

sub_title: 4. Cần chuẩn bị những gì khi thực hiện xét nghiệm máu?
sub_content: Để xét nghiệm máu có được kết quả chính xác nhất, người bệnh bắt buộc phải tuân thủ những quy tắc sau:
- Thời điểm lấy máu: Đa phần các loại xét nghiệm máu thì thời điểm lấy máu để làm xét nghiệm tốt nhất là vào buổi sáng, ngoài ra có một số loại xét nghiệm lấy theo giờ, theo chu kỳ chi tiết trong ngày.
- Một số xét nghiệm cần phải nhịn ăn từ 8-12 tiếng: Khi đã xác định làm xét nghiệm này, bạn phải nhịn ăn trong vòng 8- 12 tiếng.
- Không uống bất cứ loại thuốc nào trước khi làm xét nghiệm.
- Đặc biệt, không sử dụng các loại chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê trước khi tiến hành làm xét nghiệm.
- Nếu không tuân thủ những nguyên tắc này kết quả xét nghiệm sẽ không thể chính xác.


Lưu ý: Theo các chuyên gia, chỉ một số loại xét nghiệm về đường huyết, tim mạch, gan mật mới cần nhịn ăn. Một số xét nghiệm về bệnh khác như HIV, suy thận, cường giáp,… thì người bệnh không cần phải nhịn đói trước khi làm xét nghiệm.
Để có được kết quả xét nghiệm máu chính xác, chúng tôi khuyên bạn nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, chất lượng cao.
Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC với gần 30 năm kinh nghiệm. Trên chặng đường hoạt động, tập thể nhân viên bệnh viện luôn nỗ lực để mang đến những dịch vụ chất lượng nhất đến khách hàng.
MEDLATEC là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực xét nghiệm. Hệ thống xét nghiệm của bệnh viện đạt song hành 02 tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2012, CAP, tự tin mang đến kết quả nhanh chóng và chính xác nhất.