Bệnh xơ gan tiến triển - những cảnh báo nguy hiểm cần lưu...
Thứ Tư, 25 tháng 9, 2019
ThS. BS Hoàng Thị Năng, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Xơ gan tiến triển (còn gọi là xơ gan mất bù) là giai đoạn thứ 2 của bệnh xơ gan. Bước sang thời kỳ này bệnh đã có những diễn tiến vô cùng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến sự sống bởi chức năng giải độc của gan đã không còn nữa.

sub_title: 1. Triệu chứng bệnh xơ gan tiến triển
sub_content: 1.1 Xơ gan và xơ gan tiến triển là gì?
Gan có kích thước và trọng lượng khác nhau tùy theo từng cơ thể, trung bình khoảng 1,1 - 1,8 kg. Đối với quá trình chuyển hóa và thực hiện các chức năng dự trữ như: huyết tương và thải độc, tổng hợp protein,... gan đóng vai trò rất quan trọng.


Mặt khác, gan còn là nơi đi qua của máu tới các bộ phận trong cơ thể, nơi sản xuất dịch mật - dịch thể quan trọng đối với quá trình tiêu hóa. Men gan là các protein do gan tiết ra nhằm xúc tác phản ứng hóa học trong cơ thể, tham gia vào quá trình chuyển hóa chất.
Bệnh xơ gan tức là gan bị tổn thương với tính chất lan tỏa đặc trưng bởi sự thay thế mô gan bằng mô xơ, sẹo và các nốt tân sinh được thành lập gây mất chức năng gan. Đây là bệnh lý tiến triển qua 2 giai đoạn:
- Giai đoạn tiềm tàng (xơ gan còn bù).
- Giai đoạn tiến triển (xơ gan mất bù).
1.2. Triệu chứng xơ gan tiến triển
Do xơ gan tiến triển đã là giai đoạn cuối của bệnh, tổn thương đã lớn đến 80 - 90% cấu trúc gan bị tổn hại, phần gan chưa bị tổn thương không còn đủ khả năng bù trừ về mặt chức năng cho phần tổn thương. Người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng:
- Xuất huyết tiêu hóa
Do hệ thống tĩnh mạch dạ dày - ruột bị áp lực nên giãn phồng to ra gây ra tình trạng tăng áp lực gan. Đây là thời kỳ các tĩnh mạch cửa gan có thành khá mỏng manh nên chúng dễ bị vỡ và gây nên hiện tượng xuất huyết.
- Cổ trướng
Có 85% bệnh nhân xơ gan tiến triển xuất hiện triệu chứng này. Lúc này bụng sẽ phải chịu một áp lực lớn do dịch cổ trướng tập trung tại đây, sinh ra tình trạng đau đớn, khả năng hô hấp bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể bị biến chứng viêm phúc mạc màng bụng nếu bị nhiễm khuẩn dịch tích tụ tại vùng bụng.


- Da vàng
Thời kỳ này da người bệnh đã chuyển sang màu vàng thấy rõ, nhiều nhất ở phần móng và mắt. Nguyên nhân của tình trạng này là do sự tích tụ của bilirubin trong gan và máu. Đây là kết quả của ống mật không hoạt động, khả năng giải độc của gan bị tê liệt.
- Hội chứng não gan
Do gan lúc này không còn đảm nhận được chức năng thải độc và chuyển hóa hợp chất thành chất đơn giản nữa nên độc tố, nhất là amoniac trong cơ thể tăng lên. Quá nhiều amoniac trong máu và não sinh ra hội chứng não gan. Hiểu một cách đơn giản hơn tức là người bệnh mất ý thức về lời nói, hành vi, mất định hướng, mắt mờ, mệt mỏi, nhược cơ. Nguy hiểm nhất của tình trạng ấy là tử vong nếu xảy ra cơn co giật không được can thiệp kịp thời.

sub_title: 2. Biến chứng và thời gian sống của người bị xơ gan tiến triển
sub_content: 2.1. Biến chứng
- Xuất huyết tiêu hóa nhiều nơi khiến bệnh nhân dễ bị hôn mê và tử vong.
- Ung thư gan.
- Suy thận cấp.
2.2. Thời gian sống
Những bệnh nhân bị xơ gan tiến triển có thể kéo dài tuổi thọ khoảng 1 - 3 năm tùy thuộc vào các biến chứng tiềm ẩn, tình trạng sức khỏe tổng thể, tuổi tác, bệnh lý khác,... Đây là giai đoạn mà các can thiệp trên cơ thể chỉ nhằm mục đích cải thiện tình trạng xơ gan hóa.
Ngoài ra, thời gian sống của bệnh nhân xơ gan tiến triển cũng phụ thuộc nhiều vào chế độ điều trị và đáp ứng của người bệnh. Nếu cơ thể đáp ứng điều trị tốt thì mức độ xơ hóa được giảm đi, thời gian sống được tăng lên. Nếu người bệnh tuân thủ đúng phác đồ điều trị do bác sĩ đưa ra, có chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đúng hướng dẫn và thực hiện các biện pháp phòng ngừa biến chứng thì sức khỏe sẽ có diễn tiến theo chiều hướng tốt hơn.
Tỷ lệ sống sót trên 5 năm đạt khoảng 75% đối với nhóm bệnh nhân được ghép gan. Rất nhiều trường hợp được ghép gan đã có thể sống thêm trên 20 năm hoặc hơn nữa.

sub_title: 3. Chẩn đoán và điều trị xơ gan tiến triển
sub_content: 3.1. Chẩn đoán
Người bệnh không những được hỏi về các triệu chứng, tình trạng bệnh tật hiện tại, khám thể chất mà còn được bác sĩ chỉ định thực hiện xét nghiệm:
- Chọc dịch ổ bụng:
Phương pháp này dùng kim để lấy dịch từ bụng bệnh nhân, giúp giảm áp lực, giảm tình trạng cổ trướng trong bụng cho bệnh nhân, đồng thời giúp chẩn đoán phân biệt với các nguyên nhân gây tràn dịch ổ bụng khác.


- Chẩn đoán hình ảnh
Thực hiện bằng phương pháp chụp cộng hưởng từ MRI hoặc CT scan. Trong đó: chụp CT sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh; chụp MRI sử dụng năng lượng tần số vô tuyến và từ trường để tạo ra hình ảnh.
3.2. Điều trị
Việc điều trị xơ gan tiến triển chủ yếu nhằm ngăn chặn bệnh nặng hơn và kiểm soát các triệu chứng để cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tùy vào nguyên nhân gây bệnh mà mỗi bệnh nhân có liệu pháp điều trị khác nhau, thường là:
- Ngưng hoặc cai từ từ đồ uống chứa cồn.
- Giảm cân.
- Sử dụng một số loại thuốc đặc trị viêm gan như ribavirin, entecavir, tenofovir, lamivudine,... do bác sĩ chỉ định.
- Dùng thuốc kiểm soát các nguyên nhân khác như ursodiol điều trị viêm đường mật tiên phát, penicillamine điều trị bệnh Wilson.
- Phẫu thuật cấy ghép gan đối với bệnh nhân bị tổn thương gan nghiêm trọng.
Như vậy có thể thấy xơ gan tiến triển là bệnh lý vô cùng nguy hiểm, có thể đe dọa sự sống bất cứ lúc nào. Vì thế cần có biện pháp kiểm soát, điều trị hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu.
Nếu bạn đang lo lắng về các triệu chứng bệnh xơ gan, đừng chần chừ, hãy đến trực tiếp Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC hoặc liên hệ hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn, trao đổi về khả năng thực hiện xét nghiệm đánh giá chức năng gan. Đây chính là biện pháp tốt nhất nhằm bảo vệ sức khỏe của chính mình.