Nguyên lý hoạt động của que test viêm gan B và cách sử dụng
Thứ Năm, 23 tháng 6, 2022
Tham vấn y khoa: BSCKI. Dương Ngọc Vân

Xét nghiệm xác định một người mắc viêm gan B hay không và ở giai đoạn nào là những xét nghiệm phức tạp. Một trong những biện pháp giúp phát hiện nhanh một người có nhiễm bệnh hay không là sử dụng que test viêm gan B. Vậy que test này có cho kết quả chính xác không, sử dụng như thế nào?

sub_title: 1. Que test viêm gan B hoạt động như thế nào?
sub_content: 
Viêm gan B là bệnh lý ngày càng phổ biến do khả năng lây nhiễm cao của virus gây bệnh, do vậy tỉ lệ mắc bệnh ở Việt Nam tăng lên nhanh chóng. Để chẩn đoán bệnh, xét nghiệm viêm gan B dựa trên định lượng kháng thể, kháng nguyên liên quan được sử dụng phổ biến. Song nhiều trường hợp cần kiểm tra nhanh thì que test viêm gan B tiện lợi và cho kết quả nhanh chóng hơn.


Cơ chế chung của que test viêm gan B nói riêng và các xét nghiệm viêm gan B nói chung là xác định sự có mặt có các dấu vết virus trong máu của người thực hiện. Tùy theo loại dấu vết mà phương pháp xét nghiệm là khác nhau, bao gồm các loại kháng nguyên và kháng thể với virus viêm gan B.
Trong đó, que test viêm gan B có mục đích là xác định sắc ký miễn dịch invitro để định tính kháng nguyên virus viêm gan B, có mặt trong huyết tương hoặc huyết thanh. Cấu tạo của que test được phủ một lớp kháng thể HBsAg, sau đó được nhúng vào mẫu huyết thanh hoặc huyết tương. Hỗn hợp dịch xét nghiệm sẽ đi theo màng thấm di chuyển lên mao dẫn của que test, từ đó phản ứng kết tủa màu với kháng thể kháng HBsAg. Đây là cơ chế làm xuất hiện các vạch màu để chẩn đoán một người có nhiễm virus viêm gan B hay không.


Nếu mẫu đủ và lớp màng thấm tốt, mẫu vạch chứng sẽ xuất hiện, cho thấy điều kiện xét nghiệm đạt yêu cầu. Vạch màu nếu xuất hiện ở vùng kết quả nghĩa là người xét nghiệm dương tính với viêm gan B, ngược lại là không nhiễm bệnh. Ngoài ra vẫn có trường hợp kết quả âm tính giả hoặc dương tính giả, độ chính xác của que test là thấp hơn so với các xét nghiệm phân tích với máy chuyên dụng.

sub_title: 2. Hướng dẫn sử dụng que test viêm gan B
sub_content: Để thực hiện đúng cho kết quả test chính xác, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng ghi trên mỗi bao bì sản phẩm. Dưới đây là các bước sử dụng que test viêm gan B:
Bước 1: Lấy bộ thử ra khỏi túi, lưu ý cần sử dụng trong thời gian sớm nhất kể từ khi bóc que test ra khỏi túi bảo vệ tối đa trong vòng 1 giờ. Que test ở điều kiện môi trường ngoài có thể thay đổi nên kết quả test có thể giảm độ chính xác.
Bước 2: Dùng que test nhúng trực tiếp vào mẫu phẩm trong ống nghiệm theo hướng mũi tên chỉ xuống, để trong khoảng 15 - 20 phút sau đó lấy ra và đọc kết quả.  Lưu ý: mẫu bệnh phẩm là 2ml máu tĩnh mạch đựng trong  ống serum hoặc ống EDTA, được ly tâm 3000 vòng/phút trong 5 - 10 phút. Do vậy, test viêm gan B thường không thể thực hiện tại nhà được.
- Nếu chỉ hiện vạch chứng, không hiện vạch kết quả, kết quả là âm tính.
- Nếu hiện đồng thời cả vạch chứng và vạch kết quả nghĩa là người bệnh dương tính với viêm gan B.
Nếu kết quả dương tính, người bệnh nên chủ động thực hiện thêm các xét nghiệm chẩn đoán chính xác bệnh cũng như điều trị sớm. Viêm gan B kéo dài không được điều trị tốt là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh lý về gan nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe.

sub_title: 3. Lưu ý khi dùng que test viêm gan B
sub_content: Để kết quả xét nghiệm có độ chính xác cao, không bị ảnh hưởng bởi yếu tố môi trường hay điều kiện lấy mẫu, hãy lưu ý một số vấn đề sau khi sử dụng que test viêm gan B:
- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, kiểm tra que test còn hạn sử dụng trước khi mở túi.
- Bảo quản que test trong điều kiện nhiệt độ thích hợp, theo quy định là bảo quản trong phòng làm lạnh hoặc có nhiệt độ từ 2 -  30 độ C.
- Thực hiện đúng hướng dẫn, quy định về tiêu hủy mẫu phẩm sau khi sử dụng, hạn chế nguy cơ lây nhiễm sang những người xung quanh.
Biện pháp test viêm gan B sử dụng que test nhanh chỉ cho kết quả rằng bạn có đang nhiễm viêm gan B hay không, không thể chỉ dựa vào kết quả này để chẩn đoán tình trạng bệnh cũng như điều trị. Để xác định bạn mắc viêm gan B cấp tính hay mạn tính, tình trạng gan có bị tổn thương viêm hay không thì thực hiện thêm một số xét nghiệm khác.


Que test nhanh viêm gan B có tỉ lệ âm tính cao, không phát hiện được tình trạng bệnh khi nồng độ HBsAg trong mẫu vật phẩm nhỏ hơn 1 ng/mL. Vì thế có thể xảy ra trường hợp xét nghiệm bằng que test âm tính nhưng lại có đầy đủ triệu chứng lâm sàng, lúc này chỉ có thể phát hiện bằng xét nghiệm phân tích có độ nhạy và độ chính xác cao hơn.
Kết quả test nhanh viêm gan B âm tính không loại trừ hoàn toàn khả năng đã bị lây nhiễm virus, do đó không nên chủ quan mà cần tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe. Nếu có nguy cơ mắc bệnh cao do đã tiếp xúc gần có thể lây nhiễm với người bệnh hoặc có triệu chứng nghi ngờ, có thể xét nghiệm sau một khoảng thời gian để có kết quả chính xác.
Như vậy, người dân có nhu cầu test nhanh viêm gan B có thể sử dụng que test được bán tại các cơ sở y tế trên cả nước, thực hiện đúng theo hướng dẫn sử dụng để kiểm tra.


Trung tâm xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC là một trong những địa chỉ xét nghiệm uy tín hàng đầu cả nước với hệ thống trang thiết bị hiện đại, đáp ứng được hơn 2.000 xét nghiệm từ cơ bản đến nâng cao.
Trung tâm Xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế ISO 15189:2012 và CAP đảm bảo cho kết quả nhanh và chính xác nhất. Hơn nữa, bệnh viện còn có dịch vụ xét nghiệm tại nhà, trả kết quả tận nơi, rất phù hợp với người bệnh rộn, người già, nhất là trong điều kiện dịch bệnh hiện nay. Giá xét nghiệm tại nhà bằng với giá xét nghiệm tại bệnh viện, chỉ phụ thu thêm 10.000 đồng phí đi lại/1 lần lấy mẫu.
Nếu bạn đọc có thắc mắc cần tư vấn thêm, hãy liên hệ với MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.