Câu hỏi thường gặp và những điều cần lưu ý khi đi xét ngh...
Thứ Tư, 11 tháng 12, 2019
ThS. Phạm Văn Ngãi, Trung tâm xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

HIV là một căn bệnh thế kỉ gây nhiều ám ảnh cho nhân loại bởi hậu quả nặng nề và sự lây lan thầm lặng. Tuy nhiên, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, xét nghiệm phát hiện HIV sớm không còn là lo lắng của mỗi người. Bài viết hôm nay sẽ cùng bạn tìm hiểu về phương pháp xét nghiệm HIV và những điều bạn nên biết khi đi xét nghiệm HIV.

sub_title: 1. Tìm hiểu chung về căn bệnh thế kỉ - HIV
sub_content: HIV là viết tắt của Human Immunodeficiency Virus - là tên của loại virus gây nên bệnh HIV/AIDS. Virus này gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch ở người bị nhiễm (AIDS - acquired immunodeficiency syndrome). Virus HIV là loại virus có vỏ ngoài protein, chúng xâm nhập vào cơ thể và nhân lên trong tế bào lympho T-CD4, mặc dù cơ thể có phản ứng sinh kháng thể (IgG và IgM). Tuy nhiên không có khả năng ức chế virus do chúng chú ẩn bên trong các tế bào người. Chúng phá huỷ các tế bào của cơ thể, làm suy giảm hệ miễn dịch khiến bệnh nhân chết đi chỉ vì những yếu tố gây bệnh thông thường (vi khuẩn, virus độc lực thấp, các vết thương, xây xát bị nhiễm trùng không lành được,…).


Bệnh HIV tiến triển qua bốn giai đoạn:
Giai đoạn sơ nhiễm (giai đoạn cửa sổ):
- Sơ nhiễm cấp tính: kéo dài 1 - 4 tuần sau khi nhiễm virus. Cơ thể có thể xuất hiện các triệu chứng hoặc không xuất hiện các triệu chứng. Vì thế, xét nghiệm ở giai đoạn này có thể cho kết quả âm tính.
- Sơ nhiễm sau 2 - 3 tháng nhiễm virus: lúc này cơ thể đã có các kháng thể chống lại virus nên làm xét nghiệm đã có kết quả chính xác.
Giai đoạn nhiễm không triệu chứng: giai đoạn này kéo dài 5 - 7 năm, virus phát triển âm thầm, lặng lẽ không biểu hiện gì. Trong giai đoạn này, đi xét nghiệm HIV vẫn cho kết quả dương tính.
Giai đoạn cận AIDS: kết quả xét nghiệm giai đoạn này là dương tính. Cơ thể có thể xuất hiện một số triệu chứng như cơ thể mệt mỏi, hệ miễn dịch yếu dần đi,… bạn có thể mắc phải một số bệnh nhiễm trùng cơ hội do sự suy yếu của hệ miễn dịch.
Giai đoạn AIDS: là giai đoạn cuối của HIV.Ở giai đoạn này, bệnh đã tiến triển nặng, hệ miễn dịch quá yếu và có các triệu chứng điển hình:
- Sút cân nhanh, cơ thể gầy yếu;
- Thường xuyên bị sốt, ho, tiêu chảy kéo dài vài tuần đến một tháng;
- Mắc các bệnh cơ hội đi kèm: Lao, ung thư, lở loét toàn thân, nhiễm trùng,…


Các con đường lây nhiễm HIV
Có ba con đường lây nhiễm HIV, đó là:
- Lây truyền dọc: từ mẹ sang con qua nhau thai.
- Lây truyền qua máu và các chế phẩm máu.
- Qua đường niêm mạc: Niêm mạc miệng, niêm mạc đường sinh dục, hậu môn.

sub_title: 2. Đi xét nghiệm HIV - nên hay không?
sub_content: Xét nghiệm HIV là việc làm cần thiết cho tất cả mọi người, không chỉ là những người có nguy cơ hoặc nghi ngờ phơi nhiễm HIV mà còn cả những người bình thường. Các đối tượng thuộc nhóm có nguy cơ phơi nhiễm HIV bao gồm những đối tượng: nghiện ma tuý, hút chích dùng chung kim tiêm, làm nghề mại dâm hoặc quan hệ tình dục với nhiều người, quan hệ tình dục đồng tính, người dẫm phải hoặc tiếp xúc với bơm kim tiêm, người đã từng có lịch sử nhận máu của người khác,…
Xét nghiệm HIV chính là bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và những người xung quanh bạn. Đối với nhóm người có nguy cơ lây nhiễm HIV thì xét nghiệm sớm giúp bạn phát hiện sớm kết quả và có hướng điều trị tốt, giúp ngăn chặn sự phát triển của virus trong cơ thể, kéo dài thời gian sống và hạn chế lây nhiễm sang người khác. Đối với những người bình thường, đi xét nghiệm HIV giúp bạn yên tâm hơn và có cách phòng tránh lây nhiễm HIV đúng đắn.


Những điều cần lưu ý trước khi đi xét nghiệm HIV
Dưới đây là những lưu ý trước khi bạn quyết định xét nghiệm HIV:
- Không sử dụng bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào: theo khuyến cáo, bạn không nên sử dụng các loại thuốc và thực phẩm chức năng trước khi đi xét nghiệm HIV, đặc biệt các thuốc ức chế virus.
- Tối nhất nên đi xét nghiệm vào buổi sáng, lúc này các chỉ số sinh lý sinh hoá của cơ thể được phản ánh chính xác nhất.

sub_title: 3. Các câu hỏi thường gặp khi xét nghiệm HIV
sub_content: Thông tin về người đi xét nghiệm HIV có được bảo mật không?
Câu trả lời là “có” bạn nhé. HIV là một căn bệnh có thể nói như là nhận một bản án tử hình. Người bị nhiễm HIV có thể sẽ bị mọi người xa lánh tuy xã hội luôn có những hành động tuyên truyền không kỳ thị người nhiễm HIV. Một khi thông tin về bệnh nhân bị lộ ra thì sẽ ảnh hưởng rất xấu đến bệnh nhân và gia đình.
Tuy nhiên, bệnh nhân phải đảm bảo thực hiện tốt các biện pháp chống lây nhiễm sang người khác. Hiện nay, một số trung tâm xét nghiệm có độ bảo mật là cực kỳ tuyệt đối, MEDLATEC là một trong những trung tâm đặt khách hàng lên hàng đầu.
Xét nghiệm HIV có bao nhiêu cách?
Có 2 phương pháp xét nghiệm phát hiện HIV trong máu:
Trực tiếp: phát hiện kháng nguyên, là con virus hoặc các thành phần của chúng như kháng nguyên P24, kháng nguyên GP120, GP41, acid nucleic virus (RNA), thông qua các xét nghiệm nhanh, xét nghiệm miễn dịch bán tự động/tự động hay xét nghiệm sinh học phân tử (PCR), Western blot,...
Gián tiếp: Phát hiện kháng thể HIV trong máu:
- Xét nghiệm nhanh: Determine HIV 1/2, HIV VIKIA ½,...
- Ngưng kết hạt: Serodia.
- ELISA: Murex HIV Combo Ag/Ab.
- Miễn dịch tự động: Cobas, Architec,...


Xét nghiệm HIV mất bao nhiêu thời gian?
Thông thường kết quả xét nghiệm HIV sẽ có sau 60 - 90 phút, tuỳ vào số lượng bệnh nhân và thao tác của bác sĩ.
Hiện nay có dịch vụ xét nghiệm HIV tại nhà. Dịch vụ này tốt cho những người không có thời gian đi xét nghiệm, không thích đến bệnh viện hoặc xấu hổ khi được chỉ định xét nghiệm HIV.
Nếu kết quả dương tính thì tôi nên làm gì?
- Nếu xét nghiệm lần 1 cho thấy bạn dương tính với HIV thì bạn nên thực hiện xét nghiệm chuẩn để xác định rõ ràng có bị nhiễm hay không (gọi là xét nghiệm HIV khẳng định).
- Bạn sẽ được tư vấn bởi một chuyên gia của phòng sức khỏe tình dục và được khuyên nên làm gì tiếp theo.
- Bắt đầu điều trị để giữ sức khỏe cho bản thân và tiếp tục cuộc sống của mình.
- Bạn sẽ được hỗ trợ một số dịch vụ khám, điều trị sức khỏe và một số lĩnh vực khác theo quy định của pháp luật.
Trên đây là những thông tin bạn cần biết về căn bệnh HIV và lưu ý khi đi xét nghiệm HIV mà chúng tôi muốn chia sẻ đến bạn đọc. Hiện nay, hầu hết các bệnh viện và trung tâm xét nghiệm lớn đều có dịch vụ xét nghiệm HIV. Tuy nhiên bạn nên cân nhắc kỹ lưỡng về giá cả, chất lượng trước khi quyết định.
Nếu bạn còn đang phân vân đi xét nghiệm HIV ở đâu thì MEDLATEC chính là sự lựa chọn đáng để bạn tham khảo. Tại đây, với hệ thống máy móc hiện đại, tân tiến cùng đội ngũ y bác sỹ có tay nghề cao, dày dạn kinh nghiệm, chắc chắn sẽ mang đến bạn những kết quả xét nghiệm chính xác nhất.