Xét nghiệm EIA là gì và có vai trò gì trong khám và điều...
Thứ Sáu, 10 tháng 4, 2020
CN. Hoàng Văn Thanh - Trung tâm Xét nghiệm

Xét nghiệm EIA đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán nhiều bệnh lý dựa vào việc phát hiện sự có mặt của các kháng thể hoặc kháng nguyên trong mẫu bệnh phẩm. Thế nhưng không phải ai cũng nắm được những thông tin cơ bản về xét nghiệm EIA. Vậy xét nghiệm EIA là gì và có vai trò như thế nào?

sub_title: 1. Xét nghiệm EIA là gì?
sub_content: Xét nghiệm EIA (Enzyme Immunoassay) hay còn được biết đến với cái tên phổ biến hơn là xét nghiệm ELISA (Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay). Đây là một xét nghiệm phân tích hóa sinh được tiến hành dựa trên ứng dụng tính đặc hiệu của các kháng thể và độ nhạy của các xét nghiệm enzyme. Dựa vào xét nghiệm EIA, người ta có thể phát hiện và định lượng được các phân tử như kháng thể, protein, hormone và peptide.


Yếu tố xác định nồng độ kháng thể hay kháng nguyên chính là cường độ màu của chất mà enzyme thủy phân thành sau khi được cho phản ứng với một cơ chất thích hợp.

sub_title: 2. Xét nghiệm EIA có những loại nào?
sub_content: Tùy thuộc vào loại bệnh khác nhau như nhiễm trùng gián tiếp, trực tiếp, sandwich hay cạnh tranh mà xét nghiệm EIA được chia thành từng loại tương ứng. Dù là loại nào thì cũng đều tuân thủ nguyên tắc chung là dựa trên cơ chế miễn dịch học để phát hiện ra kháng thể/kháng nguyên.
- ELISA trực tiếp.
- ELISA gián tiếp.
- ELISA cạnh tranh.
- ELISA sandwich.

sub_title: 3. Vai trò của xét nghiệm EIA là gì?
sub_content: 3.1. Thử nghiệm thuốc, mang thai và sàng lọc ung thư
Sàng lọc ung thư là một trong những lĩnh vực được các nhà khoa học đầu tư nghiên cứu và phát triển bởi nó đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tỷ lệ chữa khỏi và kéo dài thời gian sống của người bệnh. Xét nghiệm EIA trong y học được ứng dụng phổ biến đối với những bệnh nhân ung thư vú, ung thư buồng trứng ở giai đoạn đầu.


Bên cạnh đó, xét nghiệm EIA với mẫu nước tiểu có thể giúp phát hiện nồng độ một số chất cấm như thuốc phiện, cannabinoids, cocain, amphetamine, methadone và benzodiazepine. Đồng thời, nồng độ các dược chất có trong cơ thể bệnh nhân đang điều trị viêm ruột hoặc viêm khớp cũng có thể được theo dõi nhờ vào phương pháp này.
Ngoài ra, xét nghiệm EIA cũng được thực hiện để phát hiện phụ nữ mang thai hoặc các bệnh khác dựa vào việc kiểm tra hormone gonadotropin màng đệm trong mẫu nước tiểu của người bệnh.
Một số bệnh cụ thể có thể được chẩn đoán dựa vào xét nghiệm EIA như:
- HIV.
- Bệnh giang mai.
- Bệnh thiếu máu ác tính.
- Bệnh Lyme.
- Bệnh Toxoplasmosis.
- Virus varicella - zoster gây bệnh zona và thủy đậu.
- Ung thư biểu mô tế bào vảy.
- Sốt đốm Rocky Mountain.
- Virus Zika.
Trước khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn, xét nghiệm EIA đóng vai trò như một công cụ sàng lọc. Do đó nếu có triệu chứng hoặc dấu hiệu của một trong các bệnh kể trên thì bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân tiến hành xét nghiệm EIA.
3.2. Phát hiện kháng thể tiểu cầu
Xét nghiệm EIA giúp xác định các bệnh lý như Lupus ban đỏ hệ thống hay xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát dựa vào việc phát hiện kháng thể tiểu cầu có trong huyết thanh.
Không chỉ là một phương pháp đơn giản và ít tốn kém, xét nghiệm EIA cũng giúp cung cấp nhiều thông tin giá trị hơn so với các phương pháp khác như PIIFT hay LCT.
3.3. Phát hiện dị ứng thực phẩm
Không chỉ trong y khoa, xét nghiệm EIA còn được ứng dụng cả trong ngành công nghiệp thực phẩm. Thông qua xét nghiệm này, người ta sẽ phát hiện được các thành phần trong thực phẩm có thể gây dị ứng để dán nhãn cảnh báo cho người sử dụng.
Ngoài ra, kỹ thuật này cũng giúp khắc phục nhược điểm của phương pháp PCR nên có thể kiểm tra được dầu hoặc nhiều chất khác như sữa, lòng trắng trứng,...


3.4. Phát hiện kháng thể kháng vi khuẩn/virus
Ngày nay tại nhiều quốc gia đang phát triển, xét nghiệm EIA được ứng dụng rộng rãi trong việc phát hiện virus, đặc biệt là đối với những nhóm người dễ bị tổn thương hoặc tại các khu vực có tỷ lệ lây nhiễm cao.
Ưu điểm của phương pháp này chính là có thể kiểm tra tại chỗ và cho ra kết quả ngay lập tức, giúp các bác sĩ có kế hoạch điều trị kịp thời và hiệu quả.

sub_title: 4. Xét nghiệm EIA được thực hiện như thế nào?
sub_content: Xét nghiệm EIA diễn ra tương đối đơn giản, sử dụng mẫu bệnh phẩm là máu của người bệnh. Do đó, người bệnh không cần chuẩn bị gì trước khi làm xét nghiệm. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ vấn đề gì liên quan đến việc lấy máu như rối loạn chảy máu, máu khó đông hoặc dễ bị bầm tím thì người bệnh nên thông báo trước cho bác sĩ để có cách tiến hành phù hợp.
Sau khi hoàn tất việc lấy máu, mẫu máu đó sẽ được chuyển đi phân tích tại phòng thí nghiệm. Nếu bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân mắc phải bệnh gì thì kỹ thuật viên sẽ thêm mẫu vào đĩa petri có chứa kháng nguyên nghi ngờ có liên quan đến bệnh đó.
Một loại enzyme sẽ được đưa vào đĩa petri để quan sát phản ứng giữa kháng nguyên của enzyme và máu của người bệnh. Cả hai sẽ liên kết với nhau nếu máu của người đó có chứa kháng thể chống kháng nguyên. Cuối cùng, nếu giấy thử đổi màu thì có nghĩa là người đó đã dương tính với bệnh mà bác sĩ nghi ngờ.
Ý thức được giá trị của xét nghiệm EIA, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC đã tiến hành triển khai và đầu tư những dòng máy xét nghiệm hiện đại bậc nhất nhằm mang những kết quả chẩn đoán nhanh nhất, chính xác nhất. Đồng thời chú trọng đào tạo và không ngừng nâng cao trình độ của đội ngũ kỹ thuật viên. Với phương châm “dịch vụ tốt, công nghệ cao”, MEDLATEC luôn đảm bảo sẽ mang đến cho quý khách hàng sự hài lòng cao nhất.


Trên đây là một số thông tin về xét nghiệm EIA. Hi vọng thông qua bài viết đã giúp bạn đọc tự mình trả lời được câu hỏi Xét nghiệm EIA là gì cũng như nắm được những ứng dụng của xét nghiệm này trong y khoa.
Để biết thêm chi tiết, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn sức khỏe 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ hoàn toàn miễn phí từ các chuyên gia hàng đầu trong ngành.