Thiếu protein C: Cách nhận biết và phác đồ điều trị bệnh
Thứ Sáu, 4 tháng 4, 2025
Tham vấn y khoa: ThS.BS Trần Thị Kim Ngọc

Protein C là một trong những yếu tố tham gia vào quá trình đông máu. Tình trạng thiếu hụt loại protein này có thể gây ra những hậu quả sức khỏe nghiêm trọng. Vậy làm thế nào để nhận biết thiếu protein C và cách điều trị bệnh như thế nào?

sub_title: 1. Protein C có vai trò như thế nào?
sub_content: Đây là một loại protein huyết tương xuất hiện nội sinh, là một tiền chất enzyme của một glycoprotein chống đông máu. Protein C phụ thuộc vitamin K được tổng hợp tại gan và là một yếu tố quan trọng trong quá trình đông máu.


Ở trạng thái bình thường, sự cân bằng giữa hoạt hóa đông máu và ức chế đông máu sẽ giúp quá trình lưu thông máu được diễn ra thuận lợi. Protein C là một trong số nhiều kháng chất sinh lý khác nhau của cơ thể có nhiệm vụ đảm bảo cho hoạt động ức chế đông máu.
Khi mô và thành mạch máu bị thương, cơ chế đông máu sẽ được kích hoạt. Đầu tiên, các tiểu cầu và một số hóa chất ứng động sẽ tập trung lại để tạo ra dính tiểu cầu không bền vững và tạm thời che vết thương lại. Đồng thời, quá trình đông máu huyết tương cũng sẽ được khởi động với sự tham gia của các yếu tố đông máu để tạo ra mạng lưới sợi fibrin chắc chắn hơn hay chính là cục máu đông để ngăn máu chảy ra khỏi lòng mạch.
Ngoài ra, protein C còn có vai trò hạn chế kích thước của cục máu đông bằng cơ chế làm bất hoạt yếu tố đông máu V và VIII (yếu tố chống hemophilia A) thông qua quá trình tiêu protein. Đây là yếu tố giúp hạn chế nguy cơ đông máu quá mức, giúp cho lòng mạch thông thoáng.

sub_title: 2. Thiếu protein C gây triệu chứng gì?
sub_content: Thiếu protein C sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quá trình đông máu, tăng nguy cơ xuất hiện những cục máu đông bất thường trong lòng mạch máu tăng tỉ lệ mắc huyết khối tĩnh mạch. Tình trạng này rất có thể liên quan đến sự đột biến gen trong tế bào. Tùy theo mức độ thiếu protein C mà có thể chia bệnh thành 2 dạng đó là dạng bẩm sinh và mắc phải.
Ở những trường hợp thiếu protein C dạng nhẹ, người bệnh có thể gặp phải tình trạng cục máu đông hình thành bên trong tĩnh mạch sâu của cánh tay, cánh chân và xa bề mặt da. Chính vì thế, người bệnh thường bị sưng cẳng chân, cẳng tay.
Nếu huyết khối tĩnh mạch sâu bị vỡ, những mảnh vỡ này sẽ có thể đi theo dòng máu, làm tắc nghẽn tuần hoàn, thuyên tắc phổi và đe dọa tính mạng của người bệnh. Phần lớn những trường hợp thiếu protein C dạng nhẹ thường không xuất hiện những cục máu đông bất thường.
Nguy cơ xuất hiện những cục máu đông có thể tăng cao ở những bệnh nhân cao tuổi, phụ nữ mang thai, người bệnh trong quá trình phẫu thuật, người ít vận động,...
Trẻ sơ sinh bị thiếu protein C dạng nghiêm trọng thường xuất hiện các dấu hiệu của ban xuất huyết tối cấp và có nguy cơ tử vong cao. Khi những cục máu đông xuất hiện ở khắp cơ thể, chúng có thể gây hoại tử những mô xung quanh. Quá trình đông máu sẽ lan rộng, gây thiếu hụt nghiêm trọng protein đông máu và khiến cơ thể xuất hiện nhiều vết bầm tím, chảy máu bất thường. Những đợt ban xuất huyết tối cấp có thể tái phát khi trẻ trải qua giai đoạn sơ sinh.

sub_title: 3. Chẩn đoán thiếu protein C
sub_content: Những triệu chứng thiếu protein C thường không đặc hiệu. Do đó, bác sĩ không thể chẩn đoán bệnh chính xác nếu chỉ thông qua những biểu hiện bất thường của cơ thể.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh của gia đình và bản thân người bệnh. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện những xét nghiệm quan trọng để đưa ra những chẩn đoán chính xác về tình trạng sức khỏe của người bệnh, chẳng hạn như xét nghiệm máu để xác định nồng độ protein C, xét nghiệm di truyền xác định đột biến gen PROC gây bệnh.


Trong đó, xét nghiệm protein C là xét nghiệm chuyên sâu, thường được chỉ định ở các trường hợp nghi có tình trạng tăng đông máu. Đây là xét nghiệm quan trọng trong việc tiên lượng nguy cơ cũng như theo dõi tình trạng huyết khối ở bệnh nhân có tình trạng tăng đông.
Bạn không cần nhịn ăn trước khi thực hiện xét nghiệm này. Tuy nhiên, nếu đang sử dụng các loại thuốc như thuốc tránh thai, thuốc chống đông,... bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi xét nghiệm bởi đây là những loại thuốc có thể gây ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm protein C.

sub_title: 4. Điều trị thiếu protein C bằng cách nào?
sub_content: Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu dành cho những trường hợp thiếu protein C, rất khó để chữa khỏi bệnh hoàn toàn. Những trường hợp thiếu protein C dạng nhẹ thường không cần điều trị. Ở những trường hợp bệnh nghiêm trọng, người bệnh có nguy cơ cao xuất hiện những cục máu đông thì cần ngăn chặn nguy cơ này bằng phương pháp dùng thuốc chống đông máu.
Các bác sĩ sẽ thực hiện thăm khám kỹ cho người bệnh để xác định tình trạng bệnh cũng như lựa chọn các loại thuốc phù hợp cho người bệnh, từ đó bảo vệ người bệnh tránh khỏi những rủi ro nghiêm trọng.

sub_title: 5. Gợi ý địa chỉ xét nghiệm protein C đáng tin cậy
sub_content: Nếu bạn đang phân vân về địa chỉ xét nghiệm protein C, Hệ thống Y tế MEDLATEC chính là gợi ý hữu ích dành cho bạn. Đây là đơn vị y tế đáng tin cậy, đã và đang khẳng định về chất lượng dịch vụ y tế trong gần 3 thập kỷ vừa qua.
Không chỉ có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, MEDLATEC còn được đầu tư các trang thiết bị y tế hiện đại, đặc biệt là Trung tâm Xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2012 và chứng chỉ CAP của Hoa Kỳ. MEDLATEC có thể thực hiện được hàng nghìn xét nghiệm từ cơ bản đến kỹ thuật phân tích chuyên sâu.
Nếu bạn không có quá nhiều thời gian để đến thăm khám trực tiếp tại viện, bạn có thể lựa chọn dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi của MEDLATEC. Đây là dịch vụ y tế tiện lợi, đáp ứng yêu cầu về tính riêng tư và giúp khách hàng tiết kiệm tối đa thời gian khám chữa bệnh.


Hy vọng, bài viết đã giúp bạn hiểu hơn về tình trạng thiếu protein C và xét nghiệm giúp nhận biết sớm tình trạng này. Nếu cần đặt lịch xét nghiệm sớm tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn cụ thể hơn.