Sau 1 năm xét nghiệm HIV đã cần kiểm tra lại chưa?
Thứ Tư, 11 tháng 12, 2019
ThS Phạm Văn Ngãi - Trung tấm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Xét nghiệm HIV hiện không chỉ có ý nghĩa đối với việc bảo vệ sức khỏe của chính bản thân mình mà còn bảo vệ cộng đồng. Sau 1 năm xét nghiệm HIV là một trong những giai đoạn quan trọng. Hôm nay MEDLATEC sẽ cùng các bạn đọc tìm hiểu xem liệu 1 năm sau khi xét nghiệm HIV đã cần đi tái kiểm tra hay chưa?

sub_title: 1. Các thông tin chung về xét nghiệm HIV hiện nay
sub_content: Thực tế, có rất nhiều người lo lắng về vấn đề xét nghiệm HIV. Những băn khoăn này chủ yếu xoay quanh các vấn đề như xét nghiệm HIV liệu có đáng tin không, sau 1 năm xét nghiệm HIV thì kết quả đó có còn hiệu lực không? Hôm nay chúng ta hãy cùng tìm hiểu kĩ hơn về cơ chế của loại xét nghiệm này.
Virus HIV là một loại virus nguy hiểm, hiện nay đã có một số phương pháp để kiềm chế sự phát triển của nó, tuy nhiên mới dừng mở mức là ức chế sự phát triển của virus chứ không điều trị triệt để loại bỏ virus ra khỏi cơ thể. Virus HIV là nỗi ám ảnh của cộng đồng vì lẽ nó có khả năng phá hoại hệ miễn dịch - tấm khiên đáng tin nhất bảo vệ sức khỏe của con người. Đó là chưa kể HIV có thể lây lan khá dễ dàng từ người này qua người khác qua đường máu, đường tình dục, đường từ mẹ sang con.


Một trong những điều đáng sợ của loại virus này là hiện nay nền y học vẫn chưa có cách nào nhận diện trực tiếp loại virus này. Xét nghiệm HIV là để xác định xem một người có virus HIV trong cơ thể hay không. Tuy nhiên cách xác định này là gián tiếp, chủ yếu là để tìm các dấu hiệu thể hiện sự có mặt của nó:
- Tìm một phần của virus HIV. Tuy rằng hiện nay y học không nhận diện được chính xác các thể loại virus này nhưng chúng ta đã xác định được một số kháng nguyên có liên quan trực tiếp đến nó. Có thể kể đến như kháng nguyên P24, GP120, GP41,...
- Tìm kháng thể HIV của chính cơ thể chúng ta sản sinh ra theo cơ chế tự vệ tự nhiên của cơ thể (HIV IgG/IgM). Bình thường cơ thể chúng ta nếu phát hiện thấy sự xâm nhập của virus thì sẽ tự động sản sinh ra kháng thể tương ứng để chống lại loại virus đó. Các bác sĩ đã lợi dụng cơ chế này để cơ thể tự nhận diện HIV và thông báo lại cho chúng ta. Kể cả sau 1 năm xét nghiệm HIV thì khi bạn đi kiểm tra lại bạn vẫn có thể nhận diện bằng kháng thể này.

sub_title: 2. Đọc kết quả của xét nghiệm HIV
sub_content: a. Kết quả âm tính với HIV
Nếu sau khi xét nghiệm HIV và bạn nhận được kết quả âm tính thì trong cơ thể bạn vào thời điểm xét nghiệm chưa hề phát hiện thấy dấu hiệu của virus HIV hoặc kháng thể của virus này.
Tuy nhiên trên thực tế nếu bạn đã nhận được kết quả âm tính thì sau 1 năm xét nghiệm HIV không có nghĩa là bạn vẫn âm tính. Chưa loại trừ khả năng âm tính giả xét nghiệm HIV trước đó do trong giai đoạn cửa sổ chưa có khả năng phát hiện, hoặc cũng có thể bạn vẫn còn tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ sau đó. Điều này xảy ra nếu bạn đã bị nhiễm HIV nhưng lại thực hiện xét nghiệm vào đúng giai đoạn “cửa sổ” của HIV.


Hiểu một cách đơn giản thì giai đoạn này virus mới chỉ vừa xâm nhập vào cơ thể bạn. Cơ thể chưa kịp phản ứng lại với virus, tức là chưa kịp sinh ra kháng thể để chống lại virus nên xét nghiệm kết luận là âm tính. Hoặc cũng có thể cơ thể đang sản xuất kháng thể rồi nhưng lượng kháng thể chưa đủ để các phương pháp xét nghiệm hiện nay có thể phát hiện ra. Như vậy thì dù bạn xét nghiệm âm tính HIV nhưng vẫn bị nhiễm virus và có thể lây bệnh cho người khác bình thường.
Như vậy, chỉ cần bạn chưa chắc chắn về kết quả âm tính này dù với bất cứ lý do gì cũng nên đi làm xét nghiệm lại trong vòng 3 tháng tiếp theo.
b. Kết quả dương tính với HIV
Về mặt lý thuyết, khi đã dương tính với HIV thì bạn đã bị nhiễm virus này rồi. Thế nhưng đã có trường hợp khi đi xét nghiệm lần đầu, bệnh nhân bị kết luận dương tính với HIV. Thế nhưng sau 1 năm xét nghiệm HIV người đó đi xét nghiệm lại thì cơ thể lại hoàn toàn bình thường.


Lý giải cho điều này các bác sĩ đã nhận định có âm tính HIV giả thì cũng có dương tính HIV giả. Việc nhầm lẫn trong xét nghiệm là hãn hữu, có thể xảy ra nếu người đi làm xét nghiệm đang trong giai đoạn trị bệnh xơ gan, lao phổi hoặc sử dụng các loại thuốc có khả năng tác động đến các kháng thể. Ngoài ra, cũng chưa loại trừ được khả năng nhầm lẫn mẫu giữa các bệnh nhân do nhân viên y tế.

sub_title: 3. Sau 1 năm xét nghiệm HIV có cần đi kiểm tra lại hay không?
sub_content: Theo khuyến cáo của CDC (Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ), một người bình thường đi xét nghiệm HIV thường xuyên là điều nên làm. Không có điều gì có thể bảo đảm rằng bạn không bị nhiễm HIV dù trước đó bạn đã được kết luận âm tính với virus này. Điều này có nghĩa là sau 1 năm xét nghiệm HIV kết quả lần xét nghiệm cuối cùng của bạn dù có là âm tính thì nó cũng không còn hiệu lực ở thời điểm hiện tại.
Bạn cần đi kiểm tra lại sau 1 năm xét nghiệm HIV để có thể chắc chắn về sức khỏe của mình. Đặc biệt là nếu như bạn thuộc 1 trong số những đối tượng có nguy cơ bị lây nhiễm virus HIV cao sau đây:
- Bạn là người đồng tính và đã từng quan hệ đồng tính nam sau 1 năm xét nghiệm HIV kể từ lần gần nhất.
- Bạn đãquan hệ tình dụcbằng đường âm đạo hoặc đường hậu môn với một người khác giới nhưng có kết quả dương tính với HIV.
- Bạn đã từng quan hệ tình dục bằng đường âm đạo hoặc hậu môn với nhiều người sau khi xét nghiệm HIV lần trước đó.
- Bạn không may sử dụng chung các dụng cụ y tế có tiếp xúc máu với người lạ mà bạn không tin tưởng.
- Bạn đã từng bán dâm.
- Bạn đã từng phải điều trị các bệnh có liên quan đến đường tình dục.
- Bạn được chẩn đoán điều trị lao hoặc viêm gan.
- Bạn có phát sinh quan hệ tình dục với một người có đặc điểm như đã liệt kê bên trên.
Ngoài ra nếu đã sau 1 năm xét nghiệm HIV mà bạn muốn có thai thì cũng nên đi làm xét nghiệm lại một lần nữa để bảo đảm sức khỏe cho em bé sau này.


Trên đây là phần giải đáp cho thắc mắc sau 1 năm xét nghiệm HIV có cần thực hiện kiểm tra lại không. Nếu các bạn còn bất cứ thắc mắc nào khác hoặc có nhu cầu thực hiện xét nghiệm HIV hãy liên hệ với bệnh viện đa khoa MEDLATEC chúng tôi. Với 23 năm kinh nghiệm, MEDLATEC tự hào là địa chỉ xét nghiệm HIV Hà Nội uy tín hàng đầu hiện nay. Bằng trang thiết bị hiện đại, tân tiến nhất, chúng tôi có thể phát hiện ra virus HIV chỉ sau khoảng 1 tháng kể từ khi phơi nhiễm. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng sức khỏe của bạn và cộng đồng.