Đi tìm nguyên nhân gây đau vùng thượng vị là gì
Chủ Nhật, 21 tháng 11, 2021

Khi nhắc đến đau vùng thượng vị rất nhiều người liên tưởng ngay đến cơn đau của bệnh dạ dày. Trên thực tế, có rất nhiều lý do gây đau ở thượng vị, không chỉ mỗi bệnh dạ dày. Vậy nguyên nhân đau vùng thượng vị là gì và xử trí như thế nào, bài viết sau sẽ làm rõ những vấn đề ấy.

sub_title: 1. Thượng vị là vùng nào, đau thượng vị là đau ở đâu
sub_content: 
Thượng vị là vùng ở trên rốn và nằm ngay dưới mũi xương ức. Cơn đau thượng vị có thể là đau thắt, đau nhói, đau âm ỉ đi kèm với hiện tượng ợ hơi hoặc các trường hợp viêm tụy cấp bệnh nhân đau dữ dội như dao đâm. Đau thượng vị phổ biến nhất với triệu chứng ợ hơi, chủ yếu xuất hiệu sau khi ăn xong, đặc biệt là sau ăn đồ chua, cay nóng,... hoặc uống nhiều rượu - bia.


Đau thượng vị là những cơn đau nhức xuất hiện ở vùng trên rốn và phía dưới mũi xương ức. Cơn đau thường xuất hiện ở các khu vực:
- Từ thượng vị lan ra phía sau lưng.
- Đau ở thượng vị phía bên phải.
- Đau ở thượng vị phía bên trái.

sub_title: 2. Nguyên nhânđau vùng thượng vịlà gì
sub_content: 2.1. Đau thượng vị xảy ra vào thời điểm nào
Thời điểm phổ biến để xảy ra cơn đau vùng thượng vị là gì? Cơn đau thượng vị xảy ra ở rất nhiều thời điểm khác nhau tùy theo nguồn gốc gây ra bệnh:
- Đau về buổi đêm: Cơn đau thượng vị buổi đêm thường có chu kỳ lặp lại vào 1 - 2 giờ sáng. Nguồn cơn của cơn đau này chủ yếu là do sự tăng dịch acid dạ dày khi cơ quan này bị dày trống do đã tiêu hóa hết thức ăn, nó rất dễ gây viêm loét và đau thượng vị.
- Đau khi đói: Khi dạ dày rỗng vào buổi đêm, dịch acid dạ dày tăng tiết nên dễ gây đau vùng thượng vị. Đặc biệt, cơn đau sẽ cảm nhận rõ ràng nhất khi dạ dày đã tiêu hóa hết thức ăn hoặc đói.
- Đau sau ăn: Thường xuất hiện khi có ổ viêm loét dạ dày vì thức ăn ma sát và tác động đến vùng bị viêm loét gây đau thượng vị sau ăn.
Một số trường hợp bệnh nhân đau dữ dội như dao đâm ở thượng vị, cần thận trọng tình trạng viêm tụy cấp.
2.2. Nguyên nhân gây đau vùng thượng vị
Phải biết được nguyên nhân đau vùng thượng vị là gì thì mới có cơ sở để tìm ra phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả. Những cơn đau từ vùng này có thể xuất phát từ yếu tố bệnh lý bên trong cơ thể nhưng cũng có thể không phải từ yếu tố bệnh lý.
2.2.1. Nguyên nhân không do bệnh lý
- Mang thai
Cơn đau nhẹ vùng thượng vị trong thai kỳ là hiện tượng nhiều người gặp phải vì nó có liên quan đến trào ngược axit dạ dày hoặc áp lực của tử cung trước sự phát triển không ngừng của thai nhi. Ngoài ra, nồng độ hormone thai kỳ thay đổi cũng dẫn đến đau thượng vị vào ban đêm.


- Dùng chất kích thích trong thời gian dài
Thường xuyên dùng chất kích thích dễ làm viêm nhiễm niêm mạc dạ dày và hậu quả chính là cơn đau thượng vị âm ỉ và ngày càng trở nên dữ dội. Một số trường hợp còn xuất hiện triệu chứng về tiêu hóa, buồn nôn và bị nôn.
- Ăn quá nhiều hoặc quá no
Mặc dù dạ dày có khả năng co giãn tương đối linh hoạt nhưng nếu bắt nó phải tiêu hóa một lượng thức ăn quá lớn vào một thời điểm thì rất dễ tạo áp lực cho cơ quan lân cận và sự xuất hiện của cơn đau thượng vị.
2.2.2. Nguyên nhân do bệnh lý
Trường hợp chưa biết nguyên nhân đau vùng thượng vị là gì cũng có thể liên tưởng đến các bệnh lý phổ biến sau:
- Trào ngược dạ dày
Bệnh xảy ra khi dịch axit ở trong dạ dày thường xuyên chảy ngược vào ống thực quản và làm cho niêm mạc thực quản bị kích ứng. Người già là nhóm đối tượng dễ mắc bệnh lý này nhất.
Bệnh trào ngược dạ dày thường gây nên cảm giác đau tức ở thượng vị. Cơn đau ở trường hợp này có xu hướng lan ra cánh tay và sau lưng hoặc lan đến ngực nên nhiều người nhầm lẫn với bệnh lý về tim và phổi. Thực tế là do axit dạ dày trào ngược lên làm kích thích các đầu mút sợi thần kinh ở bề mặt niêm mạc thực quản nên khiến cơn đau lan ra các vị trí như trên.


- Viêm dạ dày mạn tính
Đây cũng là một trong những bệnh nên đưa vào danh sách nguyên nhân gây đau vùng thượng vị là gì. Tình trạng viêm nhiễm mạn tính ở dạ dày xảy ra chủ yếu do lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm; căng thẳng hoặc stress kéo dài; có chế độ ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh,... Ngoài ra, vi khuẩn HP làm cho niêm mạc dạ dày mất khả năng chống acid cũng gây ra đau thượng vị.
Đau thượng vị do viêm dạ dày mạn tính thường diễn ra vào buổi đêm hoặc khi bị đói. Cơn đau có tính chất âm ỉ, kéo dài, tạo thành từng cơn, khó chịu, nóng rát,... kèm theo các triệu chứng ợ hơi, buồn nôn, ngủ kém, đại tiện phân đen, nôn ra máu,...
- Loét dạ dày
Loét dạ dày giai đoạn đầu thường tự lành lại nhưng khi vết loét lớn rất dễ gây ra các biến chứng nghiêm trọng như: thủng dạ dày, ung thư dạ dày,... Cơn đau thượng vị do loét dạ dày cũng thường kéo đến với buổi đêm hoặc khi đói kèm theo triệu chứng nóng rát, ợ chua và ợ hơi,...
- Thủng dạ dày
Viêm loét dạ dày trong thời gian dài nếu không được điều trị dễ dẫn đến thủng dạ dày đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Người bị thủng dạ dày thường đau ở vùng thượng vị với tính chất liên tục, đột ngột, đau có xu hướng tăng và làm căng cơ bụng khi nằm hoặc đứng.
- Bị rối loạn vận động mật
Tuy không nguy hiểm nhưng rối loạn vận động túi mật lại gây ra đau thượng vị khiến cho người bệnh gặp nhiều bất tiện trong cuộc sống và công việc. Nguyên nhân của bệnh lý này là mất cân bằng Cholecysto Tin và anti lecy. Dấu hiệu đau vùng thượng vị là gì khi xuất phát từ nguyên nhân này: đó là người bệnh sẽ cảm thấy khó tiêu, đầy hơi, gan đau quặn, vùng hạ sườn phải đau dữ dội,...
- Giun chui ống mật
Do giun chui từ ruột non ngược lên hành tá tràng vào ống mật chủ và túi mật nên chức năng và hoạt động của ống mật bị ảnh hưởng. Người bị giun chui ống mật thường đau vùng thượng vị một cách vật vã, quằn quại, vã mồ hôi, buồn nôn và nôn,...
Không phải ai trong chúng ta cũng biết được nguyên nhân đau vùng thượng vị là gì. Vì thế, khi cơn đau xuất hiện với mức độ ngày càng tăng hoặc kèm theo hiện tượng cứng bụng, nôn mửa nhiều, sốt,... thì nên đến gặp bác sĩ ngay để tìm ra chính xác nguyên nhân và được điều trị kịp thời.
Mọi quan tâm khác có liên quan đến đau vùng thượng vị bạn đọc có thể liên hệ ngay tới tổng đài 1900 56 56 56. Tại đây, các bác sĩ chuyên khoa và chuyên gia y tế của Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC luôn sẵn lòng lắng nghe để đưa ra những tư vấn chính xác và hiệu quả với sức khỏe của bạn.