Xơ gan xuất huyết tiêu hóa là gì và triệu chứng của bệnh
Thứ Tư, 28 tháng 8, 2019
ThS. BS Hoàng Thị Năng, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Xuất huyết tiêu hóa là 1 trong những biến chứng nguy hiểm của xơ gan, nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có nguy cơ tử vong rất cao. Vậy, xơ gan xuất huyết tiêu hoá là gì? Biểu hiện bệnh ra sao? Điều trị như thế nào?

sub_title: 1. Xơ gan là gì?
sub_content: Xơ gan là một căn bệnh mãn tính khi bị một căn bệnh nào đó hoặc nhiều căn bệnh liên quan tới gan kéo dài gây tổn thương các tế bào gan và hình thành các mô xơ, sẹo làm suy giảm chức năng gan.
Ngoài ra, những người nghiện bia rượu, thường xuyên lạm dụng thuốc, đặc biệt là những loại thuốc có hại cho gan, những người bị dinh dưỡng rối loạn cũng là có thể bị mắc xơ gan.
Xuất huyết tiêu hóa là biến chứng rất nguy hiểm của xơ gan, thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của bệnh. Nguyên nhân là do lực ở tĩnh mạch cửa tăng đột ngột khiến cho các tĩnh mạch ở thực quản và tâm phình vị bị căng giãn quá mức dẫn đến xuất huyết.
Bệnh xơ gan có rất nhiều biểu hiện khác nhau, tình trạng bệnh càng nghiêm trọng thì những biểu hiện bệnh lại càng rõ rệt. Đặc biệt là những biến chứng nghiêm trọng của xơ gan bao gồm cả xuất huyết tiêu hoá, thì những biểu hiện rất rõ ràng và dễ nhận thấy. Dưới đây là biểu hiện của xơ gan gây biến chứng xuất huyết.

sub_title: 2. Các biểu hiện, triệu chứng của xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hoá
sub_content: 

Xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa có những biểu hiện tương đối giống với bệnh xuất huyết ở dạ dày. Điển hình là những biểu hiện sau:
- Buồn nôn, nôn ra máu.
- Đau thắt vùng thượng vị.
- Đại tiện phân đen, phân có mùi hôi rất khó chịu.
Bệnh nhân, khi phát hiện những triệu chứng này thì rất có thể đã mắc xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa. Cần phải được cấp cứu, điều trị ngay, nếu không để lâu, nguy cơ tử vong là rất cao.

sub_title: 3. Chẩn đoán xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa
sub_content: 

Để có thể biết chính xác có bị mắc bệnh xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa hay không các bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán bệnh theo các bước sau:
Bước 1: Chẩn đoán lâm sàng
- Dựa vào tiền sử bệnh án của bệnh nhân. Bệnh nhân có bị mắc xơ gan không? Hay có đang bị mắc gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa không?
- Dựa vào các triệu chứng biểu hiện ra bên ngoài của bệnh như: đi ngoài phân đen, nước phân màu đỏ, nôn ra máu.
- Các triệu chứng lâm sàng khác của bệnh xơ gan.
Bước 2: Xét nghiệm bệnh xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa bao gồm các xét nghiệm:
- Xét nghiệm máu: khả năng đông máu cơ bản, xét nghiệm công thức máu ngoại biên,  các xét nghiệm sinh hóa máu…
Bước 3: Chẩn đoán
- Xác định xuất huyết tiêu hóa là do xơ gan. Dấu hiệu: khinội soidạ dày sẽ phát hiện tĩnh mạch vùng thực quản giãn và vỡ ra.
Bước 4: Chẩn đoán xác định và phân biệt xuất huyết tiêu hóa do xơ gan với các bệnh xuất huyết tiêu hóa khác do viêm loét dạ dày tá tràng, rách tâm vị dạ dày, dị dạng mạch, thực quản bị polyp, ho ra máu…

sub_title: 4. Cách điều trị bệnh xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa
sub_content: 

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng xuất huyết tiêu hóa ở bệnh nhân xơ gan là do áp lực tại tĩnh mạch cửa tăng làm giảm áp áp suất tại tĩnh mạch dạ dày và thực quản, khiến cho tĩnh mạch ở thực quản và dạ dày giãn nở hết mức, quá trình lưu thông máu diễn ra nhanh và mạnh hơn bình thường.
Mặt khác, thành tĩnh mỏng lại mỏng và phải chịu một áp lực lớn như vậy dẫn đến bị vỡ ra gây xuất huyết.
Lúc này bệnh nhân cần được cầm máu ngay lập tức nếu không sẽ dẫn đến bị mất máu quá nhiều và tử vong. Một số biện pháp cầm máu được sử dụng trong trường hợp này là:
- Cầm máu và kiểm soát tình trạng đông máu.
- Sau đó bệnh nhân được điều trị hồi sức, chống sốc.
- Tiếp theo, bệnh nhân sẽ được truyền thêm máu và dịch.
- Dùng thuốc giảm áp lực tại tĩnh mạch cửa.
- Cuối cùng là phẫu thuật.
Điều trị hồi sức
Mục đích của điều trị hồi sức là làm ổn định huyết động.
Cách thức thực hiện: truyền dịch gồm: các dung dịch cao phân từ như Hemocel, Dextran… sau đó là truyền Glucose 5% và truyền máu để đảm bảo huyết sắc tố phải >80g/l.
Điều trị cầm máu
Đối với những bệnh nhân đang chảy máu và bị rối loạn huyết động chưa thể nội soi để cầm máu được thì sẽ được đặt Sonde cầm máu còn được gọi là bóng chèn.
Sau khi huyết động ổn định tiến hành nội soi cầm máu, sử dụng vòng cao su để thắt búi giãn tĩnh mạch ở thực quản hoặc là tiêm xơ.
Dùng thuốc
- Sử dụng các loại thuốc làm giảm áp tĩnh mạch cửa như: Octreotide, Terlipressin, Somatostatin,  …, dùng thuốc trước khi nội soi.
- Các loại kháng sinh dự phòng: Cetriaxone, Quinolon
- Điều trị dự phòng cho bệnh não gan: Philpovin,Duphalac, …
- Một số thuốc khác: vitamin K, giảm tiết acid, Transamin,,..

sub_title: 5. Phòng ngừa bệnh xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa
sub_content: Xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa có thể phòng ngừa và phát hiện sớm điều trị sẽ đạt hiệu quả cao hơn. Cách tốt tốt nhất là nên đi khám sức khỏe định kỳ. Đặc biệt là những người đã mắc xơ gan cần đi kiểm tra nội soi thực quản để được đánh giá độ giãn tĩnh mạch dạ dày và thực quản để kiểm soát biên chứng xuất huyết do xơ gan gây ra.
Bên cạnh đó thì người bệnh cần có chế độ ăn uống nghỉ ngơi hợp lý, tuân thủ đúng theo chỉ định điều trị của bác sĩ.
Hi vọng những thông tin mà  MEDLATEC chia sẻ trên sẽ giúp bạn có hiểu biết rõ hơn về xơ gan xuất huyết tiêu hóa. Nắm bắt được nguyên nhân, biểu hiện, cách phòng tránh bệnh sẽ giúp bạn có thể phát hiện và điều trị bệnh kịp thời. Nếu cần tư vấn thêm về xơ gan gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa, liên hệ với MEDLATEC để được hỗ trợ.