Tuyến tụy và tuyến trên thận: Chức năng và những bệnh lý...
Thứ Sáu, 1 tháng 12, 2023
Nguyễn Thị Hồng

Tuyến tụy và tuyến trên thận (theo y khoa thường được gọi là tuyến thượng thận) đều là những cơ quan nội tiết quan trọng đối với cơ thể. Tuy nhiên, đặc điểm cấu tạo, chức năng của những cơ quan này không phải ai cũng nắm rõ. Dưới đây là những thông tin cơ bản về tuyến tụy, tuyến thượng thận và một số bệnh lý thường gặp mà bạn nên biết.

sub_title: 1. Cấu tạo và chức năng của
			tuyến tụy
sub_content: Tuyến tụy nằm bên trong khoang bụng ở phía bên trái, sau dạ 		dày, phúc mạc và được các cơ quan như ruột non, lá lách bao quanh.
Cấu tạo
Tuyến tụy có chiều dài khoảng 15 - 25cm và nằm theo chiều 		ngang bụng, hình giống quả lê. Phần đầu gắn với vị trí tiếp nối giữa ruột non 		và dạ dày, sát tá tràng. Phần đuôi kéo dài đến sát vách. Trọng lượng của tuyến 		tụy khoảng 80g, có màu trắng nhạt. Mỗi ngày, tuyến tụy tiết ra khoảng 0,8 lít 		dịch.

Tuyến tụy là cơ quan quan trọng đảm nhiệm vai trò nội tiết 			và ngoại tiết
Chức năng
Tuyến tụy đảm nhận 2 chức năng quan trọng là nội tiết và ngoại 		tiết.
●       Nội tiết: Vai trò nội tiết của tuyến 			tụy là kiểm soát đường 			huyết trong cơ thể. Nếu đường huyết cao, tuyến tụy tiết ra insulin để tăng 			cường vận chuyển glucose từ máu vào tế bào. Nếu đường huyết thấp, tuyến tụy tiết ra 		Glucagon để duy trì nồng độ 			ổn định.
●       Ngoại tiết: Tuyến tụy sản xuất ra 			các enzyme trypsin và 			chymotrypsin có vai trò thúc đẩy hoạt động tiêu hóa protein và amylase giúp tăng cường 			chuyển hóa carbohydrate và lipase thành chất béo.

sub_title: 2. Cấu tạo và chức năng tuyếnthượng
			thận
sub_content: Tuyến thượng thận nằm ở trên mỗi quả thận, còn được gọi là 		tuyến thượng thận nằm ở dưới cơ hoành. thượng thận bên phải có dạng hình 		chóp, bên trái lớn hơn và có hình bán nguyệt. Trọng lượng của mỗi tuyến dao 		động từ 7 - 10g. Mỗi tuyến thượng thận được chia thành 2 phần là vỏ bên ngoài 		và tủy bên trong.
Phần vỏ thượng thận
Phần vỏ của tuyến trên thân được chia thành 3 lớp là lớp cầu, 		lớp bó và lớp lưới.
●       Lớp cầu: Ở ngoài cùng, nằm dưới các 			nang xơ đóng vai trò 			tiết hormone điều hòa các chất điện giải. Đặc biệt là hormone aldosteron giữ Na+ 			và K+ luôn ổn định trong máu, duy trì huyết áp ở trạng thái bình 			thường.
●       Lớp bó: Nằm ở giữa và chiếm thể tích 			lớn nhất của vỏ thường 			thận, khoảng 80%. Các tế bào trong lớp bó được sắp xếp hướng về bên trong, chứa 			ty thể, lipid và mạng lưới nội chất. Lớp bó có nhiệm vụ tiết hormone nhóm 			corticoid để chuyển hóa glucose đồng thời ức chế phản ứng viêm. Hormone quan 			trọng nhất trong nhóm này là cortisol giúp 			chuyển hóa protein, lipid thành acid amin và acid béo.
●       Lớp lưới: Nằm ở trong cùng của phần 			vỏ. Các tế bào ở lớp 			này được ngăn cách bởi mao mạch và mô liên kết, bên trong chứa tế bào chất và lipid. Vai trò quan trọng của lớp lưới là 			tiết ra hormone 			androgen tác dụng lên sự phát triển của đặc điểm nam giới đồng thời còn sản 			xuất ra một lượng đáng kể estrogen.

Mỗi người có 2 tuyến thượng thận nằm trên 2 quả thận
Phần tủy thượng thận
Phần tủy bên trong được bao quanh bởi vỏ thượng thận, được tạo 		nên bởi các tế bào ưa crom. Chức năng chính của phần tủy thượng thận là tổng 		hợp và sản xuất ra hormone catecholamines. Khi bị kích thích, các tế bào của 		tủy thượng thận sẽ sản xuất ra adrenalin và noradrenalin làm tăng lực co bóp 		của tim, tăng nhịp 			tim, nhịp thở. Ngoài ra, các hormone này còn giúp tăng huyết 		áp và hàm lượng glucose trong máu.

sub_title: 3. Những bệnh thường gặp ở tuyến tụy và
			tuyến trên thận
sub_content: Tuyến tụy và tuyến thượng thận đều 		là những cơ quan quan trọng nên khi xảy ra bất thường dù nhẹ hay nặng thì cơ 		thể cũng sẽ bị ảnh hưởng. Sau đây là một số bệnh lý ở tuyến tụy và tuyến thượng 		thận thường gặp.
Một số bệnh thường gặp ở tuyến tụy
Khi bị tác động bởi một số yếu tố như ký sinh trùng, vi khuẩn, 		virus, chấn thương,… tuyến tụy có thể xảy ra một số vấn đề như:
●       Viêm tụy: Có thể ở dạng cấp hoặc mạn 			tính. Người bệnh xuất 			hiện các cơn đau bụng hoặc hai bên hông kéo 			dài từ vài ngày đến vài năm.
●       U tụy, ung thư tuyến tụy: Thường xảy 			ra do những thói quen 			không lành mạnh như hút thuốc lá, uống nhiều rượu, bia,… Tình trạng nếu không 			được điều trị sẽ biến chứng nguy hiểm.
●       Tiểu đường: Khi tuyến tụy xảy ra bất 			thường, chức năng nội 			tiết suy giảm dẫn đến hàm lượng đường trong máu không được kiểm soát và gây ra 			bệnh tiểu đường.

Tuyến tụy bất thường có thể dẫn đến bệnh tiểu đường
Một số bệnh lý thường gặp ở tuyến thượng thận
Một số bệnh lý ở tuyến thượng thận thường gặp là:
●       Suy vỏ thượng thận: Người bệnh có 			triệu chứng da sạm đen, 			hạ huyết áp, sụt cân nhanh, cơ thể thường xuyên trong trạng thái mệt mỏi,…
●       Hội chứng Cushing: Xảy ra do cường 			hormone vỏ thượng thận 			bởi các kích thích từ tế bào ưa base của tuyến yên. Người bệnh có đặc điểm như 			mặt béo tròn, mắt húp, má phúng phính, bụng to, lưng nổi cục u, các chi teo 			dần, rạn da, lông mọc nhiều, liệt dương, rối loạn kinh nguyệt, cơ thể mệt mỏi, 			không muốn vận động,…
●       U tủy thượng thận: Là tình trạng 			hiếm gặp tuy nhiên nếu mắc 			phải sẽ có khả năng gây biến chứng nguy hiểm tính mạng. Người bệnh thường xuyên 			bị huyết áp đồng thời xuất hiện các 			cơn đau đầu, rối loạn nhịp tim, hồi 			hộp,…
Trên đây là những thông tin cơ bản về tuyến tụy và tuyến 		thượng thận. Trong trường hợp bạn xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau 		bụng, phân lỏng, mùi hôi, buồn nôn, nôn, sụt cân nhanh, huyết áp bất thường, 		đau lưng hoặc hai bên hông, nước tiểu giảm, đổi màu, rối loạn kinh nguyệt,… thì 		nên đi khám vì đôi khi đó là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý ở tuyến tụy và tuyến 		thượng thận.
Nếu bạn chưa biết nên khám và điều trị hoặc kiểm tra sức khỏe 		tuyến tụy và tuyến thượng thận ở địa chỉ nào thì hãy đến ngay các cơ sở thuộc 		Hệ thống Y tế MEDLATEC. Tại đây, bạn sẽ được các bác sĩ chuyên khoa với trình 		độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiêm trực tiếp thăm khám, chẩn đoán, điều trị và 		đưa ra những tư vấn sức khỏe cho từng trường hợp.

Kiểm tra sức khỏe tại MEDLATEC khi cơ thể có các triệu 			chứng bất thường
Để đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa, quý khách hàng hãy 		gọi đến số tổng đài của MEDLATEC: 1900 56 56 56 sẽ có nhân viên 		tiếp nhận và hướng dẫn chi tiết.