Nhiệt lưỡi: nguyên nhân gây ra và cách phòng ngừa hiệu quả
Thứ Sáu, 15 tháng 4, 2022
Tham vấn y khoa: BSCKI. Dương Ngọc Vân

Nhiệt miệng có thể xảy ra ở vùng niêm mạc má, miệng hoặc lưỡi, trong đó nhiệt lưỡi gây nhiều đau đớn và bất tiện hơn cho người bệnh. Vậy nguyên nhân nào gây nhiệt lưỡi và cách điều trị, phòng ngừa ra sao?

sub_title: 1. Tìm hiểu về nguyên nhân gây nhiệt lưỡi
sub_content: 
Giống như nhiệt miệng nói chung, nhiệt lưỡi là những vết loét nông, tròn, có màu trắng hoặc ngà trắng viền ngoài màu đỏ. Nhiệt lưỡi thường có đường kính vài milimet, vùng lưỡi xung quanh có thể bị sưng to gây đau rát khó chịu.


Hầu hết vết nhiệt lưỡi là lành tính và tự khỏi sau 7 - 10 ngày diễn biến, cơn đau rát khó chịu kéo dài từ 3 - 4 ngày tùy theo nguyên nhân và cách chăm sóc. Thực tế có rất nhiều nguyên nhân có thể gây nhiệt lưỡi, một người có thể bị nhiều lần do những nguyên nhân khác nhau.
Dưới đây là những nguyên nhân thường gây nhiệt lưỡi:
1.1. Do tổn thương thực thể ở lưỡi
Nhiệt lưỡi có thể hình thành từ những tổn thương thực thể mới xuất hiện, cùng với tác động của nước bọt và môi trường trong khoang miệng luôn ẩm ướt, có vi khuẩn mà hình thành. Tổn thương thường gặp nhất là do khi ăn hoặc nói chuyện vô tình cắn phải lưỡi hoặc do vật cứng sắc trong miệng gây ra. Đặc biệt những người sử dụng dụng cụ niềng răng, móc cài răng giả rất dễ bị tổn thương lưỡi dẫn đến nhiệt lưỡi.


Nếu do nguyên nhân này, nhiệt lưỡi hình thành ở giai đoạn tổn thương đang hồi phục, khi vết thương lành hẳn bạn sẽ không còn thấy đau rát.
1.2. Do thức ăn
Nhiệt lưỡi có thể xuất hiện do ăn phải thực phẩm gây kích thích niêm mạc, nhất là những người có cơ địa nhạy cảm. Các thức ăn dễ gây kích thích dẫn đến nhiệt lưỡi gồm:
- Các loại trái cây nhiều acid như: dâu tây, dứa, cam, chanh, xoài,...
- Các thực phẩm cay, mặn chế biến chiên hoặc nướng.
- Thức uống như rượu, bia, cà phê, ca cao,...
- Các loại hạt cứng.
1.3. Do tác dụng phụ của thuốc điều trị
Một số bệnh nhân khi uống thuốc điều trị trong thời gian dài có thể gặp tình trạng nhiệt miệng, nhiệt lưỡi tái phát nhiều lần. Nhất là các nhóm thuốc kháng viêm không chứa steroid, thuốc chẹn bât, thuốc điều trị ung thư hoặc những người điều trị bằng xạ trị,...
Ngoài ra, những loại kem đánh răng, nước súc miệng chứa thành phần sodium lauryl sulfate cũng là chất có thể gây kích ứng niêm mạc lưỡi, miệng.
1.4. Do lạm dụng rượu bia, thuốc lá
Tình trạng nhiệt lưỡi thường xuất hiện nhiều ở những người thường xuyên hút thuốc lá hoặc lạm dụng nhiều rượu bia. Bên cạnh đó, họ còn gặp phải nhiều vấn đề răng miệng khác như: hơi thở có mùi khó chịu, răng xỉn màu, sâu răng, sưng tuyến nước bọt, viêm nướu, viêm nha chu, mắc ung thư trong miệng,...


Ngoài ra, nhiệt lưỡi là một trong những triệu chứng nằm trong hội chứng cai thuốc lá, xuất hiện ở người cai thuốc trong 2 tuần đầu tiên. Mặc dù vậy, sau đó người bỏ thuốc sẽ không gặp tình trạng nhiệt lưỡi thường xuyên mà có được nhiều lợi ích về sức khỏe.
1.5. Do căng thẳng, lo âu hoặc thay đổi hormone
Ít người biết rằng tâm lý căng thẳng, lo âu kéo dài cũng gây ra nhiều thay đổi trong cơ thể, nhất là hormone và miễn dịch. Kết quả là sự xuất hiện ở những vết nhiệt lưỡi và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Sự thay đổi hormone ở phụ nữ tới chu kỳ hành kinh hoặc trong thời kỳ mang thai cũng gây ra nhiệt lưỡi, nhiệt miệng và một số vấn đề răng miệng khác như nướu răng bị sưng đỏ, chảy máu, sưng tuyến nước bọt,...
1.6. Do chế độ ăn thiếu chất
Nhiệt lưỡi xuất hiện nhiều ở những người có chế độ dinh dưỡng thiếu hụt, nhất là các nhóm chất như Vitamin b12, Vitamin B9, kẽm, sắt, Vitamin C, các loại acid amin,... Cần chú ý hơn đến chế độ ăn uống nếu bạn đang thường xuyên bị nhiệt lưỡi và có chế độ ăn không tốt.

sub_title: 2. Xử trí thế nào khi bị nhiệt lưỡi?
sub_content: Nhiệt lưỡi đa phần là lành tính và tự khỏi hoàn toàn sau 7 - 10 ngày, cơn đau nhức do nhiệt lưỡi cũng không kéo dài. Tuy nhiên để làm giảm khó chịu, tăng tốc độ hồi phục tổn thương cũng như hạn chế loét lan rộng, có thể áp dụng những cách sau:


2.1. Dùng thuốc bôi trị nhiệt miệng
Thuốc bôi trị nhiệt miệng không kê đơn có tác dụng tạo thành lớp màng ngăn cách vết loét nhiệt lưỡi với vi khuẩn có hại trong khoang miệng cũng như các chất kích thích trong thực phẩm. Vì thế vết loét lưỡi sẽ nhanh hồi phục hơn, cũng giảm tình trạng đau xót hiệu quả.
Bạn có thể tìm mua thuốc bôi trị nhiệt miệng tại các hiệu quả, thành phần chủ yếu thường thấy là acid hyaluronic.
2.2. Ăn uống lành mạnh, đủ dinh dưỡng
Chế độ ăn của bạn nên luân phiên, đa dạng các loại thực phẩm để đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cả đa lượng và vi lượng. Bên cạnh đó, các loại thức ăn lành tính giúp nhiệt lưỡi nhanh khỏi và không còn tái phát mà bạn có thể ăn nhiều hơn như: bột sắn dây, rau xanh, mật ong, các loại đậu,...
Những người dễ bị thiếu chất như phụ nữ mang thai, người lớn tuổi, người có bệnh lý nền kém hấp thu,... được khuyến khích nên uống viên bổ sung Vitamin và khoáng chất. Khi bị nhiệt lưỡi, nên tránh các thực phẩm gây kích thích như: thực phẩm mặn nhiều muối, nhiều acid, thực phẩm cay, khô cứng,...
2.3. Vệ sinh răng miệng đúng cách
Các nốt nhiệt xuất hiện ở lưỡi gây nhiều đau rát, khó chịu nên bạn có xu hướng vệ sinh răng miệng qua loa. Song thực tế, việc này càng khiến vi khuẩn có điều kiện phát triển, xâm nhập tấn công khiến vết nhiệt lưỡi lâu lành hơn.


Vì thế, hãy đánh răng và vệ sinh răng miệng tốt cả trong quá trình này nhằm kiểm soát vi khuẩn, giúp răng miệng sạch sẽ và đem đến cảm giác dễ chịu. Ngoài đánh răng, có thể dùng dung dịch muối pha loãng hoặc baking soda hòa tan vào nước ấm để giảm đau rát do nhiệt lưỡi.
Nếu khi áp dụng các biện pháp trên nhưng vết nhiệt lưỡi vẫn kéo dài, lan rộng với kích thước lớn hơn 1cm thì bạn nên đi khám bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý tiềm ẩn nguy hiểm hơn cần được điều trị. Nếu cần hỗ trợ thêm hãy liên hệ với MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56.