Dấu sao mạch là gì? Đặc điểm và cơ chế hình thành dấu sao...
Thứ Ba, 15 tháng 4, 2025
Tham vấn y khoa: BS. Phạm Văn Quang

Dấu sao mạch (hay còn gọi là spider angioma) là một trong những dấu hiệu lâm sàng thường gặp trong các bệnh lý gan mạn tính, đặc biệt là xơ gan. Ngoài ra, dấu sao mạch còn gặp ở một số bệnh lý ngoài gan khác. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, cơ chế hình thành và ý nghĩa lâm sàng của dấu sao mạch trong việc chẩn đoán các vấn đề sức khỏe.

sub_title: 1. Dấu sao mạch là gì?
sub_content: Dấu sao mạch (spider angioma) là một dạng giãn mao mạch khu trú dưới da, có trung tâm màu đỏ với các nhánh nhỏ tỏa ra xung quanh, giống như hình một con nhện. Khi ấn vào trung tâm của tổn thương, màu đỏ biến mất và sẽ xuất hiện trở lại khi thả ra.
Dấu sao mạch thường có kích thước nhỏ hơn 1cm, màu đỏ tươi, vị trí có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc rải rác trên cơ thể, đặc biệt ở vùng da mỏng như mặt, cổ, mu bàn tay và ngực. Tại vị trí này, áp suất trong các mạch máu nhỏ khoảng từ 50 đến 70 mmHg, nhiệt độ tại vị trí sao mạch cũng thường cao hơn 2 – 3 độ so với các vùng da xung quanh.



sub_title: 2. Cơ chế hình thành dấu sao mạch
sub_content: Cơ chế chính xác của dấu sao mạch chưa được hiểu rõ hoàn toàn, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy sự liên quan mật thiết đến tình trạng mất cân bằng hormone, đặc biệt là estrogen. Một số yếu tố chính ảnh hưởng đến sự hình thành dấu sao mạch bao gồm:
- Rối loạn chuyển hóaestrogen:Ở bệnh nhân xơ gan, chức năng gan suy giảm khiến khả năng chuyển hóa estrogen bị rối loạn, dẫn đến sự gia tăng nồng độ estrogen trong máu. Điều này làm kích thích sự giãn nở của các tiểu động mạch dưới da và hình thành dấu sao mạch.
- Tăng lưu lượng máu đến da:Sự gia tăng tuần hoàn ngoại vi có thể làm giãn các mạch máu nhỏ, tạo nên hình dạng đặc trưng của dấu sao mạch biểu hiện ra trên da.
- Yếu tố di truyền và nội tiết:Bên cạnh đó, ở những người phụ nữ mang thai hoặc những người đang sử dụng thuốc tránh thai có chứa estrogen, dấu sao mạch cũng có thể xuất hiện do tác động của nội tiết tố.



sub_title: 3. Ý nghĩa lâm sàng của dấu sao mạch
sub_content: Dấu sao mạch là một trong những biểu hiện lâm sàng quan trọng trong chẩn đoán các vấn đề sức khỏe:
3.1. Dấu hiệu của bệnh gan
Dấu sao mạch được xem là một dấu hiệu quan trọng trong các bệnh lý gan mạn tính như:
- Xơ gan: Đặc biệt trong xơ gan do rượu hoặc viêm gan virus mạn tính, dấu sao mạch xuất hiện nhiều trên cơ thể và có thể kèm theo các dấu hiệu khác như bàn tay son, vàng da, cổ trướng.
- Suy gan cấp: Mặc dù hiếm gặp hơn, nhưng dấu sao mạch có thể xuất hiện trong các trường hợp suy gan cấp do viêm gan tối cấp hoặc ngộ độc gan.


3.2. Các nguyên nhân khác ngoài bệnh lý gan
Mặc dù dấu sao mạch thường liên quan đến bệnh lý gan, nhưng nó cũng có thể xuất hiện trong các tình trạng khác như:
- Thai kỳ: Do sự thay đổi nội tiết tố, đặc biệt là estrogen tăng cao, dấu sao mạch có thể xuất hiện và biến mất sau sinh.
- Bệnh lý nội tiết: Suy giáp hoặc cường giáp có thể làm thay đổi tuần hoàn máu và gây ra dấu sao mạch.
- Sử dụng thuốc tránh thai hoặc liệu pháp thay thế hormone: Tăng nồng độ estrogen trong máu có thể kích thích sự giãn nở mạch máu.
- Bệnh mô liên kết: Một số bệnh như lupus ban đỏ hệ thống (SLE) có thể gây giãn mao mạch tương tự dấu sao mạch.
3.3. Chẩn đoán và đánh giá mức độ nghiêm trọng
Dấu sao mạch thường được phát hiện thông qua thăm khám lâm sàng. Một số đặc điểm quan trọng giúp phân biệt dấu sao mạch do bệnh gan với các nguyên nhân khác:
- Số lượng và vị trí: Nếu xuất hiện nhiều trên thân mình và phần trên của cơ thể, có thể liên quan đến bệnh lý gan.
- Kích thước: Dấu sao mạch lớn và lan rộng thường gặp ở bệnh nhân xơ gan nặng.
- Triệu chứng kèm theo: Nếu có vàng da, cổ trướng, phù chân hoặc mệt mỏi kéo dài, cần xét nghiệm chức năng gan để đánh giá chính xác.

sub_title: 4. Điều trị dấu sao mạch
sub_content: Dấu sao mạch không phải là bệnh mà là một dấu hiệu của các bệnh lý tiềm ẩn trong cơ thể. Chính vì vậy, việc điều trị tập trung vào điều trị nguyên nhân gây ra:
- Xơ gan và bệnh lý gan: Kiểm soát nguyên nhân gây tổn thương gan, chẳng hạn như cai rượu, điều trị viêm gan virus hoặc kiểm soát gan nhiễm mỡ.
- Cân bằng nội tiết tố: Nếu dấu sao mạch liên quan đến thai kỳ hoặc sử dụng thuốc nội tiết, chúng thường tự biến mất khi ngừng sử dụng hormone.
- Quản lý bệnh lý nội tiết: Điều chỉnh tình trạng cường giáp hoặc suy giáp có thể giúp giảm dấu sao mạch.


Nếu dấu sao mạch gây ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ hoặc không tự biến mất, một số phương pháp có thể được áp dụng:
- Liệu pháp laser: Sử dụng laser để làm co mạch máu, giúp làm mờ hoặc loại bỏ dấu sao mạch.
- Điều trị bằng điện: Một phương pháp sử dụng nhiệt để phá hủy các mao mạch giãn nở.
- Sử dụng thuốc bôi: Một số thuốc chứa corticosteroid có thể giúp giảm tình trạng giãn mạch.
Dấu sao mạch là một dấu hiệu quan trọng trong chẩn đoán các bệnh lý gan, đặc biệt là xơ gan. Tuy nhiên, nó cũng có thể gặp trong nhiều tình trạng khác như thai kỳ, bệnh lý nội tiết hoặc sử dụng hormone. Việc nhận biết sớm và đánh giá dấu sao mạch trong bối cảnh lâm sàng phù hợp giúp các bác sĩ định hướng chẩn đoán và có kế hoạch điều trị kịp thời.
Nếu phát hiện dấu sao mạch, bạn nên đi khám chuyên khoa để được kiểm tra và đánh giá sức khỏe toàn diện. Mọi thông tin cần tư vấn và đặt lịch thăm khám, vui lòng liên hệ với Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ tốt nhất. Liên hệ hotline: 1900 56 56 56 để được giải đáp thắc mắc 24/7.