Cường cận giáp: Điều cần biết để bảo vệ sức khỏe xương và...
Thứ Năm, 20 tháng 3, 2025
Tham vấn y khoa: ThS.BS Nguyễn Thị Ly

Tuyến cận giáp nhỏ bé đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng canxi - yếu tố thiết yếu cho xương,cơ và hệ thần kinh. Khi tuyến này hoạt động quá mức sẽ gây ra cường cận giáp, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người bệnh. Xem ngay bài viết dưới đây để hiểu hơn về căn bệnh cường cận giáp!

sub_title: 1. Cường cận giáp là gì?
sub_content: Cường cận giáp là tình trạng tuyến		cận giáp sản xuất quá mức parathyroid hormone, làm rối loạn cân bằng canxi trong cơ thể. Tuyến cận giáp gồm bốn tuyến nhỏ nằm phía	sau tuyến giáp, có nhiệm vụ duy trì nồng độ canxi và phospho ổn định trong máu. Khi parathyroid tăng cao, cơ thể sẽ huy động canxi từ	xương vào máu, giảm đào thải canxi qua thận và tăng hấp thu canxi từ ruột, dẫn đến tăng canxi máu và hàng loạt vấn đề sức khỏe.


Tùy theo nguyên nhân, cường cận giáp được chia thành ba loại chính:
- Cường cận giáp nguyên phát: Do rối loạn tuyến cận giáp, thường gặp nhất ở những người có u tuyến cận giáp hoặc tăng sản tuyến.
- Cường cận giáp thứ phát: Xảy ra khi cơ thể bị thiếu canxi kéo dài do bệnh lý nền như suy thận mạn tính hoặc thiếu vitamin D.
- Cường cận giáp tam phát: Là hậu quả của cường cận giáp thứ phát kéo dài, khiến tuyến cận giáp hoạt động mất kiểm soát ngay cả khi		nguyên nhân ban đầu đã được khắc phục.
Nếu không được phát hiện sớm, cường cận giáp có thể gây ra loãng xương, sỏi thận, suy		thận, rối loạn nhịp tim và ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Việc hiểu rõ về bệnh là bước quan trọng giúp kiểm soát tốt và bảo vệ sức khỏe	lâu dài.

sub_title: 2. Triệu chứng nhận biết cường cận giáp
sub_content: Cường cận giáp có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không gây ra triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi nồng độ hormone parathyroid	tăng cao kéo dài, cơ thể sẽ xuất hiện nhiều dấu hiệu cảnh báo liên quan đến xương, thận, hệ thần kinh và tiêu hóa. Dưới đây là những triệu	chứng phổ biến giúp nhận biết bệnh sớm:
2.1. Triệu chứng về xương khớp
Tuyến cận giáp kiểm soát nồng độ canxi trong máu bằng cách huy động canxi từ xương, dẫn đến loãng xương và suy yếu cấu trúc xương. Người bệnh	có thể gặp các triệu chứng như:


- Đau nhức xương khớp, đặc biệt ở cột sống, hông và chân.
- Xương giòn, dễ gãy dù chỉ bị chấn thương nhẹ.
- Mất xương nhanh chóng, dễ bị loãng xương sớm hơn so với độ tuổi.
2.2. Triệu chứng tại thận
Do canxi máu tăng cao, thận phải làm việc quá mức để đào thải lượng dư thừa, gây ra:
- Sỏi thận: Hình thành do lắng đọng canxi trong thận, gây đau quặn thận, tiểu buốt, tiểu ra máu.
- Suy giảm chức năng thận: Lâu dài có thể dẫn đếnsuy thậnmạn tính.
2.3. Triệu chứng về hệ thần kinh
Tăng parathyroid hormone (PTH) dẫn đến tăng canxi máu, có thể ảnh hưởng đến não bộ và hệ thần kinh, gây ra các dấu hiệu như:
- Mệt mỏi, suy nhược kéo dài dù nghỉ ngơi đầy đủ.
- Khó tập trung, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tư duy.
- Thay đổi tâm trạng, dễ cáu gắt, lo âu hoặc trầm cảm.
2.4. Triệu chứng tại hệ tiêu hóa
Cường cận giáp có thể kích thích dạ dày và ruột, gây ra:
- Rối loạn tiêu hóa, bao gồm buồn nôn, chán ăn, táo bón.
- Viêm loét dạ dày - tá tràng, do canxi cao kích thích tăng tiết axit dịch vị.
- Viêm tụy - một biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm.
2.5. Các triệu chứng toàn thân khác
Ngoài những biểu hiện chính trên, bệnh nhân còn có thể gặp:
- Tăng huyết áp, do tác động của canxi lên mạch máu.
- Rối loạn nhịp tim, tim đập nhanh hoặc loạn nhịp.
- Đau đầu, chóng mặt, đặc biệt khi thay đổi tư thế đột ngột.
Do triệu chứng của cường cận giáp khá đa dạng và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác, việc xét nghiệm nồng độ canxi và parathyroid hormone	máu là cách chính xác nhất để chẩn đoán bệnh sớm và điều trị, ngăn ngừa biến chứng.

sub_title: 3. Chế độ dinh dưỡng và lối sống hỗ trợ kiểm soát cường cận giáp
sub_content: Đối với những người mắc bệnh cường cận giáp, bên cạnh các phương pháp điều trị y tế, chế độ dinh dưỡng và lối sống khoa học giúp kiểm	soát các triệu chứng bệnh lý, giúp duy trì cân bằng canxi trong cơ thể. Dưới đây là những nguyên tắc quan trọng mà người bệnh cần tuân	thủ:
3.1. Bổ sung đủ canxi từ thực phẩm tự nhiên
Trong một số trường hợp cường cận giáp thứ phát (ví dụ trong suy thận mạn), người bệnh cần bổ sung đủ canxi. Một số thực phẩm giàu canxi	mà người bệnh có thể tăng cường trong chế độ ăn như:
- Rau lá xanh đậm (cải bó xôi, bông cải xanh, cải xoăn).
- Sữa và các chế phẩm từ sữa (sữa chua, phô mai).
- Cá nhỏ ăn cả xương (cá mòi, cá cơm).
- Các loại hạt như hạnh nhân, vừng, óc chó.
Bệnh nhân cường cận giáp nguyên phát cần thực hiện chế độ ăn ít canxi, uống nhiều nước để tránh sỏi thận.
3.2. Kiểm soát lượng phospho trong chế độ ăn
Bệnh nhân cường cận giáp thường bị hạ phospho máu do làm tăng đào thải phospho ra ngoài cơ thể qua nước tiểu. Photpho có tác động trực	tiếp đến sự bài tiết hormone parathyroid . Khi photpho quá cao, tuyến cận giáp sẽ càng kích thích sản xuất parathyroid, làm trầm trọng	thêm tình trạng bệnh. Vì vậy, người bệnh được khuyến cáo:
- Nên hạn chế thực phẩm giàu phospho như thịt đỏ, nội tạng động vật, thực phẩm chế biến sẵn (đồ hộp, nước ngọt có ga).
- Ưu tiên thực phẩm tươi sạch với lượng photpho tự nhiên cân bằng.
Tuy nhiên bệnh nhân cường cận giáp thứ phát lại cần hạn chế thực phẩm giàu phospho.
3.3. Đảm bảo đủ vitamin D
Bệnh nhân cường cận giáp thứ phát do thiếu hụt vitamin D cần được bổ sung		vitamin D đầy đủ, cụ thể:
- Tắm nắng mặt trời 15-20 phút mỗi ngày vào buổi sáng sớm.
- Ăn các thực phẩm như cá hồi, cá thu, lòng đỏ trứng, nấm.
- Nếu thiếu hụt nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vitamin D dưới dạng viên uống.
3.4. Uống đủ nước để bảo vệ thận
Cường cận giáp làm tăng nguy cơ sỏi thận do dư thừa canxi, vì vậy cần uống đủ nước (2-2,5 lít/ngày) để hỗ trợ quá trình đào thải canxi.	Hạn chế rượu bia, đồ uống có đường và nước ngọt có ga để giảm gánh nặng cho thận.
3.5. Duy trì lối sống lành mạnh
Các hoạt động lành mạnh tốt cho sức khỏe tổng thể cũng như sức khỏe tuyến giáp bao gồm:
- Vận động thường xuyên: Các bài tập nhẹ như đi bộ, yoga, bơi lội giúp duy trì sức khỏexương khớpvà kiểm		soát cân nặng.
- Ngủ đủ giấc: Ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có thể ảnh hưởng đến hormone và sức khỏe xương.
- Kiểm soát căng thẳng: Thực hành thiền, hít thở sâu hoặc tham gia các hoạt động thư giãn giúp ổn định nội tiết tố.


Bên cạnh các biện pháp hỗ trợ trên, để được thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị y khoa chuyên sâu, quý khách hàng hãy đến ngay Hệ	thống Y tế MEDLATEC để được chẩn đoán và điều trị hiệu quả. Ngoài ra, nếu có các biểu hiện nghi ngờ cường cận giáp, quý khách hàng có thể	liên hệ hotline MEDLATEC 1900 56 56 56 để đặt lịch khám hoặc sử dụng dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tại nhà, nhận kết quả nhanh và	chính xác.