Câu hỏi: Sống thử trước hôn nhân, những vấn đề pháp lý có thể gặp phải?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.
Chính vì không có sự ràng buộc pháp lý hay trở ngại nào nên là sống thử trước hôn nhân chứa đựng rất nhiều rủi ro pháp lý.
Có thể kể đến 03 rủi ro, bất lợi khi sống thử trước hôn nhân sau đây:
(1) Không được pháp luật bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình
Sống thử trước hôn nhân không được pháp luật công nhận là quan hệ vợ chồng. Do đó, các quyền và nghĩa vụ của vợ chồng theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 không áp dụng cho các cặp đôi sống thử và các cặp đôi này sẽ không được pháp luật hôn nhân bảo vệ khi có sự xuất hiện của người thứ ba trong mối quan hệ.
(2) Khó khăn trong việc đăng ký khai sinh cho con
Trường hợp sống thử và có con thì một vấn đề rắc rối phát sinh ở thời điểm này chính là làm giấy khai sinh cho con.
Một trong những điều kiện cần để làm giấy khai sinh cho con đó là giấy đăng kí kết hôn của bố mẹ hơn nữa theo quy định tại khoản 1 Điều 88 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.
Nhưng vì pháp luật không công nhận quan hệ hôn nhân giữa những cặp đối sống thử nên trường hợp này, đứa con sinh ra không được công nhận là con chung của một cặp vợ chồng.
Thực tế, có nhiều trường hợp vì các cặp đôi không đăng ký kết hôn mà chỉ sống thử, khi đăng ký khai sinh cho con phải để trống thông tin về người cha theo quy định tại khoản 2 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP về đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ:
Đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ
...
2. Trường hợp chưa xác định được cha thì khi đăng ký khai sinh họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ; phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ để trống.
...
Trường hợp muốn có đầy đủ thông tin về người cha trong giấy khai sinh của con phải làm thủ tục nhận cha cho con theo quy định của pháp luật về hộ tịch.
(3) Tài sản chung, tài sản riêng
Như đã phân tích, việc nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.
Khi đó, tài sản giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 16 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Giải quyết quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn
1. Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập.
Pháp luật đã quy định tài sản của các cặp đôi chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên, nhưng trên thực tế, việc phân chia tài sản sẽ rất khó khăn vì nhiều trường hợp các cặp đôi này chia tay không êm đẹp.
Lúc đó, việc phân chia tài sản sẽ giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Nhiều trường hợp tài sản giữa các cặp đôi trong thời gian sống thử là công sức, đóng góp từ cả 2 phía nhưng lại chỉ đứng tên của một người do đó rất khó khăn trong việc chứng minh để phân chia tài sản cho hợp lý.
Nhìn chung, sống thử trước hôn nhân tiềm ẩn nhiều rủi ro về mặt pháp lý. Do đó, các cặp đôi cần cân nhắc kỹ lưỡng và có sự chuẩn bị cẩn thận trước khi quyết định sống thử.

Từ khóa: Hôn nhân và gia đình
Ngày đăng: 29/03/2024