Câu hỏi: Tăng lương hưu từ 1/7/2024 khi bỏ lương cơ sở thay thế bằng mức tham chiếu làm chênh lệch mức hưởng lương hưu thì giải quyết thế nào?

Theo Nghị quyết 104/2023/QH15, sẽ thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 từ 01/7/2024. Điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và một số chính sách an sinh xã hội đang gắn với lương cơ sở.
Theo quy định hiện nay tại Điều 7 Nghị định 115/2015/NĐ-CP, đối với người tham gia BHXH bắt buộc, việc tính lương hưu được tính dựa trên tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng và mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Hiện nay, công thức tính lương hưu được áp dụng theo Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Điều 7 Nghị định 115/2015/NĐ-CP như sau:
Lương hưu hằng tháng = Tỉ lệ hưởng hằng tháng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
Dựa trên công thức tính lương hưu, có thể thấy mức lương hưu được tính từ mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội và tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng. Do đó, nếu quy định về tỷ lệ hưởng lương hưu không thay đổi mà mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội tăng sẽ dẫn đến tăng mức hưởng lương hưu.
Tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 có đưa ra nội dung cải cách tiền lương sẽ bỏ đi lương cơ sở. Do đó, các đối tượng đang hưởng mức lương hằng tháng dựa trên lương cơ sở cũng sẽ có sự thay đổi về lương dẫn đến mức bình quân tiền lương hằng tháng đóng BHXH cũng sẽ có sự thay đổi.
Theo tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 xây dựng hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo nêu trên sẽ được xây dựng để thay thế hệ thống bảng lương hiện hành; việc chuyển xếp từ lương cũ sang lương mới được bảo đảm không thấp hơn tiền lương hiện hưởng.
Theo đó, có thể thấy khi thực hiện cải cách tiền lương thì sẽ có nhiều đối tượng sẽ được tăng lương theo tinh thần Nghị quyết 27 dẫn đến cũng sẽ được tăng lương hưu.
Tại Báo cáo 840/BC-UBTVQH15 năm 2024 tải về về tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), có nội dung như sau:
Theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc đánh giá tác động của cải cách tiền lương đối với các quy định của Luật BHXH, trong đó có việc bãi bỏ “mức lương cơ sở”. Chính phủ đã đề xuất (i) Bổ sung quy định về khái niệm “Mức tham chiếu” tại khoản 12 Điều 4 thay cho “mức lương cở sở” để làm căn cứ.
Cụ thể, dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi có thêm nội dung giải thích về thuật ngữ "mức tham chiếu" như sau:
Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quy định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội trong Luật này. Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế và phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội.
Theo Báo cáo 840/BC-UBTVQH15, do đây là nội dung mới được đặt ra nên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm đánh giá tác động, đồng thời tiến hành nghiên cứu xây dựng sau:
- Nghiên cứu xây dựng một số nguyên tắc cụ thể xác định mức tham chiếu để thực hiện từ ngày 01/7/2024 khi cải cách tiền lương cũng như khi Luật có hiệu lực, đúng theo quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 28-NQ/TW năm 2018 về cải cách chính sách BHXH.
- Khi thực hiện cải cách tiền lương sẽ xảy ra độ chênh lệch lớn giữa lương hưu của người nghỉ hưu và người đang làm việc do tăng lương mới rất cao. Do đó, cần bổ sung quy định “mức tham chiếu” cụ thể này trong dự thảo Luật (dưới dạng nguyên tắc tính vào thời điểm cải cách tiền lương). Còn sau đó khi áp dụng nguyên tắc điều chỉnh cho các năm hoặc giai đoạn tiếp theo trên cơ sở mức tăng chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế và phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước, quỹ BHXH.
Tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 cũng nêu rõ khi tiến hành cải cách tiền phải đảm bảo rằng tiền lương mới không thấp hơn tiền lương hiện hưởng. Do đó những đối tượng có mức lương mới tăng dẫn đến mức đóng, mức hưởng lương hưu cũng sẽ tăng theo.
Như vậy, từ các nội dung nêu trên có thể thấy, khi thực hiện cải cách tiền lương từ 01/7/2024 sẽ xảy ra độ chênh lệch lớn giữa lương hưu của người nghỉ hưu và người đang làm việc do tăng lương mới rất cao.
Do đó, cần điều chỉnh và xây dựng mức tham chiếu cho phù hợp, tại thời điểm cải cách sẽ xây dựng mức tham chiếu (dưới dạng nguyên tắc tính vào thời điểm cải cách tiền lương). Sau đó thì áp dụng nguyên tắc điều chỉnh cho các năm hoặc giai đoạn tiếp theo trên cơ sở mức tăng chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế và phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước, quỹ BHXH.
*Lưu ý: Hiện nay vẫn chưa có văn bản chính thức về mức điều chỉnh lương hưu, tăng lương hưu cụ thể, mức tham chiếu nêu trên chỉ mới là đề xuất.
https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/LVPD/tang-luong-huu-khi-bo-luong-co-so.jpg
Tăng lương hưu từ 1/7/2024 khi bỏ lương cơ sở thay thế bằng mức tham chiếu làm chênh lệch mức hưởng lương hưu thì giải quyết thế nào? (Hình từ internet)

Từ khóa: Tăng lương hưu, Lương hưu
Ngày đăng: 17/06/2024