Câu hỏi: Sử dụng tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả có được xem là hành vi xâm phạm quyền tác giả không?

Căn cứ Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 (Có hiệu lực từ 01/01/2023) những hành vi xâm phạm quyền tác giả bao gồm:
Hành vi xâm phạm quyền tác giả
1. Xâm phạm quyền nhân thân quy định tại Điều 19 của Luật này.
2. Xâm phạm quyền tài sản quy định tại Điều 20 của Luật này.
3. Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ quy định tại các điều 25, 25a và 26 của Luật này.
4. Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu biện pháp công nghệ hữu hiệu do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình nhằm thực hiện hành vi quy định tại Điều này và Điều 35 của Luật này.
5. Sản xuất, phân phối, nhập khẩu, chào bán, bán, quảng bá, quảng cáo, tiếp thị, cho thuê hoặc tàng trữ nhằm mục đích thương mại các thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện, giới thiệu hoặc cung cấp dịch vụ khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị, sản phẩm, linh kiện hoặc dịch vụ đó được sản xuất, sử dụng nhằm vô hiệu hóa biện pháp công nghệ hữu hiệu bảo vệ quyền tác giả.
6. Cố ý xóa, gỡ bỏ hoặc thay đổi thông tin quản lý quyền mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả khi biết hoặc có cơ sở để biết việc thực hiện hành vi đó sẽ xúi giục, tạo khả năng, tạo điều kiện thuận lợi hoặc che giấu hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của pháp luật.
7. Cố ý phân phối, nhập khẩu để phân phối, phát sóng, truyền đạt hoặc cung cấp đến công chúng bản sao tác phẩm khi biết hoặc có cơ sở để biết thông tin quản lý quyền đã bị xóa, gỡ bỏ, thay đổi mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả; khi biết hoặc có cơ sở để biết việc thực hiện hành vi đó sẽ xúi giục, tạo khả năng, tạo điều kiện thuận lợi hoặc che giấu hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của pháp luật.
8. Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ quy định để được miễn trừ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian quy định tại khoản 3 Điều 198b của Luật này.
Như vậy, việc “ review phim” mà không được sự đồng ý của tác giả và không thuộc một trong những trường hợp được phép sử dụng tác phẩm đã công bố mà không phải xin phép thì được xem là một trong những hành vi xâm phạm quyền tác giả.
Hiện nay, thực trạng "review phim" xuất hiện rất nhiều trên các trang mạng xã hội. Điều này vừa đem lại lợi ích, vừa đem lại bất cập cho tác phẩm gốc. Việc review phim có thể khiến tác phẩm có độ phủ sóng rộng hơn, nhưng cũng đồng thời đem lại cái nhìn tiêu cực đối với tác phẩm nếu những review mang tính chê bai và sai lệch với nội dung của tác phẩm.
Tựu chung lại, việc review phim vẫn là một trong những hành vi xâm phạm quyền tác giả. Nhà nước cần có những quy định cụ thể để kiểm soát "trào lưu" này.
Trước đây, theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, những hành vi xâm phạm quyền tác giả bao gồm:
Hành vi xâm phạm quyền tác giả
...
7. Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh, trừ trường hợp quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 của Luật này.
8. Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, không trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 25 của Luật này.
...

Từ khóa: Quyền sở hữu trí tuệ, Tác phẩm phái sinh
Ngày đăng: 26/03/2022