คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3940/2525หลักกฎหมาย: การที่บริษัทจำเลยให้ ธ.เป็นผู้จัดการเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อที่โจทก์ทำกับบริษัทจำเลย เช่นเมื่อบริษัทจำเลยส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปที่ร้านของ ธ.แล้ว ธ.นำไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อ และส่งกลับไปให้บริษัทจำเลยจนสำเร็จเป็นสัญญาเช่าซื้อ ตลอดจนเมื่อโจทก์ชำระเงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่าน ธ.และในการชำระเงินค่าเช่าซื้อ ธ.ก็เป็นผู้รับจากโจทก์แล้วเป็นผู้จัดส่งไปให้บริษัทจำเลย ครั้งสุดท้ายเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับ ธ.ครบถ้วนแล้วขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับ ธ.ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยก็ได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า ธ.รับเงินค่างวดครั้งสุดท้ายไว้จากโจทก์จริงและบริษัทจำเลยได้ให้ ธ.ส่งให้แก่บริษัทจำเลยแล้วพฤติการณ์ที่ ธ.กับบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมาย่อมถือได้ว่า ธ.เป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์จากจำเลย ๑ คัน โดยทำสัญญาเช่าซื้อผ่านนายธงชัยหรือธงชนะซึ่งเป็นตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย ในการเช่าซื้อรถยนต์ดังกล่าวนี้ โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ ๑ คัน ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาซึ่งเป็นตัวแทนของจำเลยโดยตีราคารถยนต์ที่โจทก์ขายเป็นเงินดาวน์ในราคา ๕๐,๐๐๐ บาท และโจทก์จ่ายเงินอีก ๒,๐๐๐บาทเป็นค่าทำสัญญา การชำระเงินแบ่งเป็น ๓๐ งวด ๆ ละ ๑ เดือน ๆ ละ ๓,๑๒๙ บาท ครั้งสุดท้ายโจทก์ชำระเป็นเงินสดเพื่อตัดงวดทั้งหมดจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาท โดยผ่านนายธงชนะตัวแทนของจำเลย และยังคงค้างชำระอีกเพียง ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระในวันโอนสิทธิทางทะเบียนโจทก์ติดต่อให้จำเลยไปทำการโอนสิทธิทางทะเบียนให้โจทก์หลายครั้งแต่จำเลยก็ไม่ไปโอนให้จึงขอให้บังคับจำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า นายธงชัยหรือธงชนะ และหรือบริษัทประชายนต์ จำกัด สาขานครราชสีมา ไม่ใช่ตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย การที่โจทก์ติดต่อซื้อขายรถยนต์พิพาทกับนายธงชัยหรือธงชนะก็ดี การที่โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาก็ดี ไม่ผูกพันจำเลยเพราะเป็นคนละกรณีกันไม่เกี่ยวกับการให้เช่าซื้อของจำเลยตามสัญญาเช่าซื้อ โจทก์เพิ่งจะชำระค่าเช่าซื้อให้จำเลยเพียง ๑๑ งวด แล้วผิดนัดตลอดมาจนบัดนี้เป็นระยะเวลาเกินกว่า ๒ งวดติดต่อกัน จำเลยจึงขอบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ ให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อให้จำเลยในสภาพเรียบร้อย หากโจทก์ไม่สามารถส่งมอบให้ใช้เงิน ๙๓,๘๗๐ บาท พร้อมค่าเสียหายวันละ ๑๐๐ บาท จนกว่าจำเลยจะได้รับรถยนต์คืน โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ชำระเงินค่ารถยนต์ที่เช่าซื้อจากจำเลยให้จำเลยครบถ้วนแล้ว โดยชำระเงินดาวน์ผ่านทางบริษัทประชายนต์จำกัด สาขานครราชสีมา ตัวแทนของจำเลย และได้ชำระเงินค่าเช่าซื้อให้นายธงชัยหรือธงชนะตัวแทนของจำเลยอีกคนหนึ่ง โจทก์ยังคงค้างชำระเงินค่าเช่าซื้อรถยนต์กับจำเลยอีก ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระให้ในวันโอนชื่อทางทะเบียน ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนของรถยนต์คันพิพาทให้แก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อโจทก์ตกลงเช่าซื้อรถยนต์พิพาทกับบริษัทจำเลยแล้วนายธงชัยหรือธงชนะได้นำสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.๓ ของบริษัทจำเลยไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อที่บ้านของโจทก์โดยยังไม่ได้กรอกข้อความ เกี่ยวกับเอกสาร จ.๓ นี้ นายอิทธิไกร ไชยวรรธนะ ซึ่งเป็นผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายเช่าซื้อและติดตามหนี้สินของบริษัทจำเลยเบิกความว่าร้านธงชนะพาณิชย์ติดต่อกับบริษัทจำเลยว่า โจทก์ประสงค์กู้เงินบริษัทจำเลยโดยวิธีทำเช่าซื้อ บริษัทจำเลยแจ้งกับร้านธงชนะพาณิชย์ว่า ในต่างจังหวัดไม่มีพนักงานส่งไป บริษัทจำเลยจึงได้ส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปให้ร้านธงชนะพาณิชย์ เพื่อให้โจทก์ลงลายมือชื่อในช่องผู้เช่าซื้อแล้วส่งคืนบริษัทจำเลย เมื่อบริษัทจำเลยพิมพ์สัญญาถูกต้องตรงกับความจริงที่โจทก์ต้องการ และบริษัทจำเลยลงลายมือชื่อในช่องเจ้าของแล้วส่งกลับไปให้โจทก์นอกจากนี้เมื่อโจทก์ได้ชำระงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่านนายธงชัยหรือธงชนะอีกดังปรากฏตามจดหมายของนายธงชัยหรือธงชนะลงวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๑๗, ๓ เมษายน ๒๕๑๘ และ ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๘ ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๑๓ ทั้งในการส่งเงินค่าเช่าซื้อก็ปรากฏว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้รับจากโจทก์ แล้วนายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้จัดการส่งให้บริษัทจำเลยอีกต่อหนึ่ง และเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับนายธงชัยหรือธงชนะครบแล้ว ขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับนายธงชัยหรือธงชนะ ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า นายธงชัยหรือธงชนะได้ไปพบบริษัทจำเลยรับว่าได้รับเงินจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาทไว้จากโจทก์ และบริษัทจำเลยได้ให้นายธงชัยหรือธงชนะจัดการเอาเงินดังกล่าวส่งบริษัทจำเลย ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๒๐ แผ่นที่ ๒ แผ่นที่ ๓ และแผ่นที่ ๔ ดังนี้จะเห็นได้ว่าพฤติการณ์ที่นายธงชัยหรือธงชนะและบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมา ถือได้ว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยการที่โจทก์จ่ายเงินสดให้นายธงชัยหรือธงชนะไปเป็นเงิน ๖๐,๐๐๐ บาทตามเอกสารหมาย จ.๑๕ จึงผูกพันบริษัทจำเลยด้วย ฎีกาของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3940/2525นายสงวน วัฒนานันท์โจทก์บริษัทคอมเมอรเชียลทรัสต์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 821การที่บริษัทจำเลยให้ ธ.เป็นผู้จัดการเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อที่โจทก์ทำกับบริษัทจำเลย เช่นเมื่อบริษัทจำเลยส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปที่ร้านของ ธ.แล้ว ธ.นำไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อ และส่งกลับไปให้บริษัทจำเลยจนสำเร็จเป็นสัญญาเช่าซื้อ ตลอดจนเมื่อโจทก์ชำระเงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่าน ธ.และในการชำระเงินค่าเช่าซื้อ ธ.ก็เป็นผู้รับจากโจทก์แล้วเป็นผู้จัดส่งไปให้บริษัทจำเลย ครั้งสุดท้ายเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับ ธ.ครบถ้วนแล้วขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับ ธ.ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยก็ได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า ธ.รับเงินค่างวดครั้งสุดท้ายไว้จากโจทก์จริงและบริษัทจำเลยได้ให้ ธ.ส่งให้แก่บริษัทจำเลยแล้วพฤติการณ์ที่ ธ.กับบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมาย่อมถือได้ว่า ธ.เป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์จากจำเลย ๑ คัน โดยทำสัญญาเช่าซื้อผ่านนายธงชัยหรือธงชนะซึ่งเป็นตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย ในการเช่าซื้อรถยนต์ดังกล่าวนี้ โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ ๑ คัน ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาซึ่งเป็นตัวแทนของจำเลยโดยตีราคารถยนต์ที่โจทก์ขายเป็นเงินดาวน์ในราคา ๕๐,๐๐๐ บาท และโจทก์จ่ายเงินอีก ๒,๐๐๐บาทเป็นค่าทำสัญญา การชำระเงินแบ่งเป็น ๓๐ งวด ๆ ละ ๑ เดือน ๆ ละ ๓,๑๒๙ บาท ครั้งสุดท้ายโจทก์ชำระเป็นเงินสดเพื่อตัดงวดทั้งหมดจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาท โดยผ่านนายธงชนะตัวแทนของจำเลย และยังคงค้างชำระอีกเพียง ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระในวันโอนสิทธิทางทะเบียนโจทก์ติดต่อให้จำเลยไปทำการโอนสิทธิทางทะเบียนให้โจทก์หลายครั้งแต่จำเลยก็ไม่ไปโอนให้จึงขอให้บังคับจำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า นายธงชัยหรือธงชนะ และหรือบริษัทประชายนต์ จำกัด สาขานครราชสีมา ไม่ใช่ตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย การที่โจทก์ติดต่อซื้อขายรถยนต์พิพาทกับนายธงชัยหรือธงชนะก็ดี การที่โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาก็ดี ไม่ผูกพันจำเลยเพราะเป็นคนละกรณีกันไม่เกี่ยวกับการให้เช่าซื้อของจำเลยตามสัญญาเช่าซื้อ โจทก์เพิ่งจะชำระค่าเช่าซื้อให้จำเลยเพียง ๑๑ งวด แล้วผิดนัดตลอดมาจนบัดนี้เป็นระยะเวลาเกินกว่า ๒ งวดติดต่อกัน จำเลยจึงขอบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ ให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อให้จำเลยในสภาพเรียบร้อย หากโจทก์ไม่สามารถส่งมอบให้ใช้เงิน ๙๓,๘๗๐ บาท พร้อมค่าเสียหายวันละ ๑๐๐ บาท จนกว่าจำเลยจะได้รับรถยนต์คืน โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ชำระเงินค่ารถยนต์ที่เช่าซื้อจากจำเลยให้จำเลยครบถ้วนแล้ว โดยชำระเงินดาวน์ผ่านทางบริษัทประชายนต์จำกัด สาขานครราชสีมา ตัวแทนของจำเลย และได้ชำระเงินค่าเช่าซื้อให้นายธงชัยหรือธงชนะตัวแทนของจำเลยอีกคนหนึ่ง โจทก์ยังคงค้างชำระเงินค่าเช่าซื้อรถยนต์กับจำเลยอีก ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระให้ในวันโอนชื่อทางทะเบียน ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนของรถยนต์คันพิพาทให้แก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อโจทก์ตกลงเช่าซื้อรถยนต์พิพาทกับบริษัทจำเลยแล้วนายธงชัยหรือธงชนะได้นำสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.๓ ของบริษัทจำเลยไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อที่บ้านของโจทก์โดยยังไม่ได้กรอกข้อความ เกี่ยวกับเอกสาร จ.๓ นี้ นายอิทธิไกร ไชยวรรธนะ ซึ่งเป็นผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายเช่าซื้อและติดตามหนี้สินของบริษัทจำเลยเบิกความว่าร้านธงชนะพาณิชย์ติดต่อกับบริษัทจำเลยว่า โจทก์ประสงค์กู้เงินบริษัทจำเลยโดยวิธีทำเช่าซื้อ บริษัทจำเลยแจ้งกับร้านธงชนะพาณิชย์ว่า ในต่างจังหวัดไม่มีพนักงานส่งไป บริษัทจำเลยจึงได้ส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปให้ร้านธงชนะพาณิชย์ เพื่อให้โจทก์ลงลายมือชื่อในช่องผู้เช่าซื้อแล้วส่งคืนบริษัทจำเลย เมื่อบริษัทจำเลยพิมพ์สัญญาถูกต้องตรงกับความจริงที่โจทก์ต้องการ และบริษัทจำเลยลงลายมือชื่อในช่องเจ้าของแล้วส่งกลับไปให้โจทก์นอกจากนี้เมื่อโจทก์ได้ชำระงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่านนายธงชัยหรือธงชนะอีกดังปรากฏตามจดหมายของนายธงชัยหรือธงชนะลงวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๑๗, ๓ เมษายน ๒๕๑๘ และ ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๘ ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๑๓ ทั้งในการส่งเงินค่าเช่าซื้อก็ปรากฏว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้รับจากโจทก์ แล้วนายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้จัดการส่งให้บริษัทจำเลยอีกต่อหนึ่ง และเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับนายธงชัยหรือธงชนะครบแล้ว ขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับนายธงชัยหรือธงชนะ ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า นายธงชัยหรือธงชนะได้ไปพบบริษัทจำเลยรับว่าได้รับเงินจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาทไว้จากโจทก์ และบริษัทจำเลยได้ให้นายธงชัยหรือธงชนะจัดการเอาเงินดังกล่าวส่งบริษัทจำเลย ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๒๐ แผ่นที่ ๒ แผ่นที่ ๓ และแผ่นที่ ๔ ดังนี้จะเห็นได้ว่าพฤติการณ์ที่นายธงชัยหรือธงชนะและบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมา ถือได้ว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยการที่โจทก์จ่ายเงินสดให้นายธงชัยหรือธงชนะไปเป็นเงิน ๖๐,๐๐๐ บาทตามเอกสารหมาย จ.๑๕ จึงผูกพันบริษัทจำเลยด้วย ฎีกาของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน(สำเนียง ด้วงมหาสอน-สนิท อังศุสิงห์-ปรีชา พานิชวงศ์)ศาลแพ่ง - นายประศาสน์ ธำรงกาญจน์ศาลอุทธรณ์ - นายสวัสดิ์ โชติพานิชแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์จากจำเลย ๑ คัน โดยทำสัญญาเช่าซื้อผ่านนายธงชัยหรือธงชนะซึ่งเป็นตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย ในการเช่าซื้อรถยนต์ดังกล่าวนี้ โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ ๑ คัน ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาซึ่งเป็นตัวแทนของจำเลยโดยตีราคารถยนต์ที่โจทก์ขายเป็นเงินดาวน์ในราคา ๕๐,๐๐๐ บาท และโจทก์จ่ายเงินอีก ๒,๐๐๐บาทเป็นค่าทำสัญญา การชำระเงินแบ่งเป็น ๓๐ งวด ๆ ละ ๑ เดือน ๆ ละ ๓,๑๒๙ บาท ครั้งสุดท้ายโจทก์ชำระเป็นเงินสดเพื่อตัดงวดทั้งหมดจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาท โดยผ่านนายธงชนะตัวแทนของจำเลย และยังคงค้างชำระอีกเพียง ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระในวันโอนสิทธิทางทะเบียนโจทก์ติดต่อให้จำเลยไปทำการโอนสิทธิทางทะเบียนให้โจทก์หลายครั้งแต่จำเลยก็ไม่ไปโอนให้จึงขอให้บังคับจำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า นายธงชัยหรือธงชนะ และหรือบริษัทประชายนต์ จำกัด สาขานครราชสีมา ไม่ใช่ตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย การที่โจทก์ติดต่อซื้อขายรถยนต์พิพาทกับนายธงชัยหรือธงชนะก็ดี การที่โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาก็ดี ไม่ผูกพันจำเลยเพราะเป็นคนละกรณีกันไม่เกี่ยวกับการให้เช่าซื้อของจำเลยตามสัญญาเช่าซื้อ โจทก์เพิ่งจะชำระค่าเช่าซื้อให้จำเลยเพียง ๑๑ งวด แล้วผิดนัดตลอดมาจนบัดนี้เป็นระยะเวลาเกินกว่า ๒ งวดติดต่อกัน จำเลยจึงขอบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ ให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อให้จำเลยในสภาพเรียบร้อย หากโจทก์ไม่สามารถส่งมอบให้ใช้เงิน ๙๓,๘๗๐ บาท พร้อมค่าเสียหายวันละ ๑๐๐ บาท จนกว่าจำเลยจะได้รับรถยนต์คืน โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ชำระเงินค่ารถยนต์ที่เช่าซื้อจากจำเลยให้จำเลยครบถ้วนแล้ว โดยชำระเงินดาวน์ผ่านทางบริษัทประชายนต์จำกัด สาขานครราชสีมา ตัวแทนของจำเลย และได้ชำระเงินค่าเช่าซื้อให้นายธงชัยหรือธงชนะตัวแทนของจำเลยอีกคนหนึ่ง โจทก์ยังคงค้างชำระเงินค่าเช่าซื้อรถยนต์กับจำเลยอีก ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระให้ในวันโอนชื่อทางทะเบียน ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนของรถยนต์คันพิพาทให้แก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อโจทก์ตกลงเช่าซื้อรถยนต์พิพาทกับบริษัทจำเลยแล้วนายธงชัยหรือธงชนะได้นำสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.๓ ของบริษัทจำเลยไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อที่บ้านของโจทก์โดยยังไม่ได้กรอกข้อความ เกี่ยวกับเอกสาร จ.๓ นี้ นายอิทธิไกร ไชยวรรธนะ ซึ่งเป็นผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายเช่าซื้อและติดตามหนี้สินของบริษัทจำเลยเบิกความว่าร้านธงชนะพาณิชย์ติดต่อกับบริษัทจำเลยว่า โจทก์ประสงค์กู้เงินบริษัทจำเลยโดยวิธีทำเช่าซื้อ บริษัทจำเลยแจ้งกับร้านธงชนะพาณิชย์ว่า ในต่างจังหวัดไม่มีพนักงานส่งไป บริษัทจำเลยจึงได้ส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปให้ร้านธงชนะพาณิชย์ เพื่อให้โจทก์ลงลายมือชื่อในช่องผู้เช่าซื้อแล้วส่งคืนบริษัทจำเลย เมื่อบริษัทจำเลยพิมพ์สัญญาถูกต้องตรงกับความจริงที่โจทก์ต้องการ และบริษัทจำเลยลงลายมือชื่อในช่องเจ้าของแล้วส่งกลับไปให้โจทก์นอกจากนี้เมื่อโจทก์ได้ชำระงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่านนายธงชัยหรือธงชนะอีกดังปรากฏตามจดหมายของนายธงชัยหรือธงชนะลงวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๑๗, ๓ เมษายน ๒๕๑๘ และ ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๘ ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๑๓ ทั้งในการส่งเงินค่าเช่าซื้อก็ปรากฏว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้รับจากโจทก์ แล้วนายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้จัดการส่งให้บริษัทจำเลยอีกต่อหนึ่ง และเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับนายธงชัยหรือธงชนะครบแล้ว ขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับนายธงชัยหรือธงชนะ ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า นายธงชัยหรือธงชนะได้ไปพบบริษัทจำเลยรับว่าได้รับเงินจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาทไว้จากโจทก์ และบริษัทจำเลยได้ให้นายธงชัยหรือธงชนะจัดการเอาเงินดังกล่าวส่งบริษัทจำเลย ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๒๐ แผ่นที่ ๒ แผ่นที่ ๓ และแผ่นที่ ๔ ดังนี้จะเห็นได้ว่าพฤติการณ์ที่นายธงชัยหรือธงชนะและบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมา ถือได้ว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยการที่โจทก์จ่ายเงินสดให้นายธงชัยหรือธงชนะไปเป็นเงิน ๖๐,๐๐๐ บาทตามเอกสารหมาย จ.๑๕ จึงผูกพันบริษัทจำเลยด้วย ฎีกาของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3940/2525นายสงวน วัฒนานันท์โจทก์บริษัทคอมเมอรเชียลทรัสต์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 821การที่บริษัทจำเลยให้ ธ.เป็นผู้จัดการเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อที่โจทก์ทำกับบริษัทจำเลย เช่นเมื่อบริษัทจำเลยส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปที่ร้านของ ธ.แล้ว ธ.นำไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อ และส่งกลับไปให้บริษัทจำเลยจนสำเร็จเป็นสัญญาเช่าซื้อ ตลอดจนเมื่อโจทก์ชำระเงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่าน ธ.และในการชำระเงินค่าเช่าซื้อ ธ.ก็เป็นผู้รับจากโจทก์แล้วเป็นผู้จัดส่งไปให้บริษัทจำเลย ครั้งสุดท้ายเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับ ธ.ครบถ้วนแล้วขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับ ธ.ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยก็ได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า ธ.รับเงินค่างวดครั้งสุดท้ายไว้จากโจทก์จริงและบริษัทจำเลยได้ให้ ธ.ส่งให้แก่บริษัทจำเลยแล้วพฤติการณ์ที่ ธ.กับบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมาย่อมถือได้ว่า ธ.เป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์จากจำเลย ๑ คัน โดยทำสัญญาเช่าซื้อผ่านนายธงชัยหรือธงชนะซึ่งเป็นตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย ในการเช่าซื้อรถยนต์ดังกล่าวนี้ โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ ๑ คัน ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาซึ่งเป็นตัวแทนของจำเลยโดยตีราคารถยนต์ที่โจทก์ขายเป็นเงินดาวน์ในราคา ๕๐,๐๐๐ บาท และโจทก์จ่ายเงินอีก ๒,๐๐๐บาทเป็นค่าทำสัญญา การชำระเงินแบ่งเป็น ๓๐ งวด ๆ ละ ๑ เดือน ๆ ละ ๓,๑๒๙ บาท ครั้งสุดท้ายโจทก์ชำระเป็นเงินสดเพื่อตัดงวดทั้งหมดจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาท โดยผ่านนายธงชนะตัวแทนของจำเลย และยังคงค้างชำระอีกเพียง ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระในวันโอนสิทธิทางทะเบียนโจทก์ติดต่อให้จำเลยไปทำการโอนสิทธิทางทะเบียนให้โจทก์หลายครั้งแต่จำเลยก็ไม่ไปโอนให้จึงขอให้บังคับจำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า นายธงชัยหรือธงชนะ และหรือบริษัทประชายนต์ จำกัด สาขานครราชสีมา ไม่ใช่ตัวแทนหรือตัวแทนเชิดของจำเลย การที่โจทก์ติดต่อซื้อขายรถยนต์พิพาทกับนายธงชัยหรือธงชนะก็ดี การที่โจทก์ขายรถยนต์ของโจทก์ให้กับบริษัทประชายนต์ จำกัดสาขานครราชสีมาก็ดี ไม่ผูกพันจำเลยเพราะเป็นคนละกรณีกันไม่เกี่ยวกับการให้เช่าซื้อของจำเลยตามสัญญาเช่าซื้อ โจทก์เพิ่งจะชำระค่าเช่าซื้อให้จำเลยเพียง ๑๑ งวด แล้วผิดนัดตลอดมาจนบัดนี้เป็นระยะเวลาเกินกว่า ๒ งวดติดต่อกัน จำเลยจึงขอบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ ให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อให้จำเลยในสภาพเรียบร้อย หากโจทก์ไม่สามารถส่งมอบให้ใช้เงิน ๙๓,๘๗๐ บาท พร้อมค่าเสียหายวันละ ๑๐๐ บาท จนกว่าจำเลยจะได้รับรถยนต์คืน โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ชำระเงินค่ารถยนต์ที่เช่าซื้อจากจำเลยให้จำเลยครบถ้วนแล้ว โดยชำระเงินดาวน์ผ่านทางบริษัทประชายนต์จำกัด สาขานครราชสีมา ตัวแทนของจำเลย และได้ชำระเงินค่าเช่าซื้อให้นายธงชัยหรือธงชนะตัวแทนของจำเลยอีกคนหนึ่ง โจทก์ยังคงค้างชำระเงินค่าเช่าซื้อรถยนต์กับจำเลยอีก ๒,๐๐๐ บาท ซึ่งโจทก์จะชำระให้ในวันโอนชื่อทางทะเบียน ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนสิทธิทางทะเบียนของรถยนต์คันพิพาทให้แก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อโจทก์ตกลงเช่าซื้อรถยนต์พิพาทกับบริษัทจำเลยแล้วนายธงชัยหรือธงชนะได้นำสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.๓ ของบริษัทจำเลยไปให้โจทก์ลงชื่อในฐานะผู้เช่าซื้อที่บ้านของโจทก์โดยยังไม่ได้กรอกข้อความ เกี่ยวกับเอกสาร จ.๓ นี้ นายอิทธิไกร ไชยวรรธนะ ซึ่งเป็นผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายเช่าซื้อและติดตามหนี้สินของบริษัทจำเลยเบิกความว่าร้านธงชนะพาณิชย์ติดต่อกับบริษัทจำเลยว่า โจทก์ประสงค์กู้เงินบริษัทจำเลยโดยวิธีทำเช่าซื้อ บริษัทจำเลยแจ้งกับร้านธงชนะพาณิชย์ว่า ในต่างจังหวัดไม่มีพนักงานส่งไป บริษัทจำเลยจึงได้ส่งสัญญาเช่าซื้อและเอกสารบางอย่างไปให้ร้านธงชนะพาณิชย์ เพื่อให้โจทก์ลงลายมือชื่อในช่องผู้เช่าซื้อแล้วส่งคืนบริษัทจำเลย เมื่อบริษัทจำเลยพิมพ์สัญญาถูกต้องตรงกับความจริงที่โจทก์ต้องการ และบริษัทจำเลยลงลายมือชื่อในช่องเจ้าของแล้วส่งกลับไปให้โจทก์นอกจากนี้เมื่อโจทก์ได้ชำระงินค่าทะเบียนรถยนต์พิพาทให้บริษัทจำเลยบริษัทจำเลยก็ได้ส่งทะเบียนรถไปให้โจทก์โดยผ่านนายธงชัยหรือธงชนะอีกดังปรากฏตามจดหมายของนายธงชัยหรือธงชนะลงวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๑๗, ๓ เมษายน ๒๕๑๘ และ ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๘ ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๑๓ ทั้งในการส่งเงินค่าเช่าซื้อก็ปรากฏว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้รับจากโจทก์ แล้วนายธงชัยหรือธงชนะเป็นผู้จัดการส่งให้บริษัทจำเลยอีกต่อหนึ่ง และเมื่อโจทก์แจ้งให้บริษัทจำเลยทราบว่า โจทก์ได้ชำระเงินให้กับนายธงชัยหรือธงชนะครบแล้ว ขอให้บริษัทจำเลยโอนทะเบียนรถยนต์พิพาทให้โจทก์ บริษัทจำเลยก็แจ้งให้โจทก์ทราบว่าจะจัดการปัญหาระหว่างโจทก์กับนายธงชัยหรือธงชนะ ซึ่งต่อมาบริษัทจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า นายธงชัยหรือธงชนะได้ไปพบบริษัทจำเลยรับว่าได้รับเงินจำนวน ๖๐,๐๐๐ บาทไว้จากโจทก์ และบริษัทจำเลยได้ให้นายธงชัยหรือธงชนะจัดการเอาเงินดังกล่าวส่งบริษัทจำเลย ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.๒๐ แผ่นที่ ๒ แผ่นที่ ๓ และแผ่นที่ ๔ ดังนี้จะเห็นได้ว่าพฤติการณ์ที่นายธงชัยหรือธงชนะและบริษัทจำเลยปฏิบัติต่อกันดังกล่าวมา ถือได้ว่านายธงชัยหรือธงชนะเป็นตัวแทนเชิดของบริษัทจำเลยการที่โจทก์จ่ายเงินสดให้นายธงชัยหรือธงชนะไปเป็นเงิน ๖๐,๐๐๐ บาทตามเอกสารหมาย จ.๑๕ จึงผูกพันบริษัทจำเลยด้วย ฎีกาของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน(สำเนียง ด้วงมหาสอน-สนิท อังศุสิงห์-ปรีชา พานิชวงศ์)ศาลแพ่ง - นายประศาสน์ ธำรงกาญจน์ศาลอุทธรณ์ - นายสวัสดิ์ โชติพานิชแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ