พระราชกฤษฎีกาพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการชำระราคาและค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเขตปฏิรูปที่ดินพ.ศ. ๒๕๒๐ ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๐เป็นปีที่ ๓๒ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ประกาศว่าโดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการชำระราคาและค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเขตปฏิรูปที่ดินอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๐ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และ มาตรา ๓๕แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๘ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๑๙ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการชำระราคาและค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเขตปฏิรูปที่ดิน พ.ศ.๒๕๒๐มาตรา ๒[๑] พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา๓[๒]การชำระที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่จัดซื้อ ให้จ่ายเป็นเงินสดหรือเงินสดและพันธนบัตรของรัฐบาลตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้(๑)ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่จัดซื้อซึ่งมีราคาไม่เกินแปดล้านบาทให้จ่ายเป็นเงินสดทั้งหมด(๒)ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่จัดซื้อซึ่งมีราคาเกินแปดล้านบาทขึ้นไปสำหรับจำนวนเงินแปดล้านบาทแรกให้จ่ายตาม (๑) ส่วนที่เกินแปดล้านให้จ่ายเป็นเงินสดร้อยละยี่สิบห้าและจ่ายเป็นพันธบัตรของรัฐบาลร้อยละเจ็ดสิบห้าเว้นแต่ในกรณีส่วนที่จะต้องจ่ายเป็นพันธบัตรรัฐบาลมีจำนวนต่ำกว่าหนึ่งหมื่นบาทให้จ่ายเป็นเงินสดมาตรา ๔ การชำระค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่เวนคืนให้จ่ายเป็นเงินสดส่วนหนึ่ง และส่วนที่เหลือให้จ่ายเป็นพันธบัตรของรัฐบาลตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้(๑) ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่เวนคืนซึ่งมีค่าทดแทนไม่เกินหนึ่งแสนบาท ให้จ่ายเป็นเงินสดร้อยละห้าสิบ ส่วนที่เหลือให้จ่ายเป็นพันธบัตรของรัฐบาล(๒) ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่เวนคืนซึ่งมีค่าทดแทนเกินหนึ่งแสนบาท สำหรับจำนวนเงินหนึ่งแสนบาทแรกให้จ่ายตาม (๑)ส่วนที่เกินหนึ่งแสนบาทให้จ่ายเป็นเงินสดร้อยละยี่สิบห้าและจ่ายเป็นพันธบัตรของรัฐบาลร้อยละเจ็ดสิบห้า มาตรา ๕ การชำระราคาตามมาตรา ๓ (๒)หรือการชำระค่าทดแทนตามมาตรา ๔ นั้นเมื่อจ่ายเป็นพันธบัตรของรัฐบาลตามมูลค่าแล้วยังมีจำนวนเงินเหลืออยู่ไม่เท่ามูลค่าของหนึ่งหน่วยพันธบัตรที่ตราไว้ให้จ่ายเป็นเงินสดมาตรา ๖ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการธานินทร์ กรัยวิเชียรนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ : - เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือโดยที่พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๘บัญญัติให้การชำระราคาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่จัดซื้อและการชำระค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่เวนคืนเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกาจึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้นพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการชำระราคาและค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเขตปฏิรูปที่ดิน(ฉบับที่๒) พ.ศ. ๒๕๓๖[๓]หมายเหตุ : - เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือโดยที่หลักเกณฑ์และวิธีการในการชำระที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่จัดซื้อมา ในการปฏิรูปที่ดินซึ่งกำหนดไว้ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีในการชำระและค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเขตปฏิรูปที่ดิน พ.ศ. ๒๕๒๐ยังไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน เนื่องจากราคาที่ดินได้ปรับตัวสูงขึ้นมากประกอบกับดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลมักจะมีอัตราต่ำกว่าดอกเบี้ยเงินฝากประจำการแลกเปลี่ยนธนบัตรรัฐบาลเป็นเงินสดจะมีส่วนลดสูงและสถาบันการเงินที่จะรับแลกเปลี่ยนก็มีอยู่น้อยทำให้การใช้พันธบัตรไม่แพร่หลายและไม่จงใจ ให้มีการขายที่ดินให้แก่สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการชำระราคาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ดังกล่าวเสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้นโดยเพิ่มจำนวนเงินที่จะชำระเป็นเงินสดให้มากขึ้น อันจะเป็นการส่งเสริมนโยบายการซื้อที่ดินแปลงใหญ่เพื่อนำมาจัดให้เกษตรผู้ไม่มีที่ดินทำกินต่อไป จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้วิภา/ปรับปรุง๑๒ กันยายน ๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๔/ตอนที่ ๔๖/หน้า ๔๘๓/๓๑ พฤษภาคม ๒๕๒๐[๒] มาตรา ๓แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการชำระราคาและค่าทดแทนที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเขตปฏิรูปที่ดิน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๖[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๘๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๘/๒ กรกฎาคม ๒๕๓๖