คำสั่งนายกรัฐมนตรีคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๒/๒๕๕๒เรื่องกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง[๑] ตามที่รัฐบาลได้มีนโยบายบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชนโดยกำหนดมาตรการต่าง ๆ ซึ่งมาตรการหนึ่งคือการลดราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลหมุนเร็วและน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว บี ๕ โดยการลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานจากการปรับลดราคาขายปลีกน้ำมันตามนโยบายของรัฐทำให้เกิดการขาดทุนในปริมาณน้ำมันคงเหลือที่ได้มาในราคาก่อนปรับลดซึ่งอาจทำให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการลดปริมาณการจำหน่ายหรืองดการจำหน่ายเพื่อหลีกเลี่ยงการขาดทุนส่งผลให้อาจเกิดภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ดังนั้น เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าวจึงจำเป็นต้องจ่ายเงินชดเชยผลขาดทุนให้แก่ผู้ค้าน้ำมันอาศัยอำนาจตามความในมาตรา๓ แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๑๖นายกรัฐมนตรีจึงออกคำสั่งไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในคำสั่งนี้น้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่าน้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว บี ๕ ซึ่งมีลักษณะและคุณภาพตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดและน้ำมันดีเซลพื้นฐานผู้ค้าน้ำมัน หมายความว่า ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๗ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๐ และผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๓สถานีบริการ หมายความว่าสถานที่สำหรับจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชนโดยวิธีเติมหรือใส่ลงในที่บรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงของยานพาหนะโดยใช้มาตรวัดน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยมาตราชั่งตวงวัดที่ติดตั้งไว้เป็นประจำ ซึ่งได้จดทะเบียนเป็นผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๔๓เจ้าของสถานีบริการ หมายความว่าผู้มีกรรมสิทธิ์ในสถานีบริการและในกรณีที่เจ้าของสถานีบริการเป็นนิติบุคคลให้ถือว่ากรรมการผู้จัดการผู้จัดการหรือบุคคลใดที่รับผิดชอบการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้นเป็นเจ้าของสถานีบริการด้วยประกาศราคาขายปลีก หมายความว่าประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานตามข้อ ๒อัตราเงินชดเชย หมายความว่าอัตราชดเชยตามประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานสถาบัน หมายความว่า สถาบันบริหารกองทุนพลังงาน(องค์การมหาชน) ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน(องค์การมหาชน) พ.ศ. ๒๕๔๖ผู้อำนวยการ หมายความว่า ผู้อำนวยการสถาบันบริหารกองทุนพลังงานกองทุน หมายความว่ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่จัดตั้งขึ้นตามคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ ๔/๒๕๔๗ เรื่องกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงพนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า ข้าราชการ ลูกจ้างพนักงานราชการ และเจ้าหน้าที่ของรัฐของกระทรวงพลังงาน กระทรวงมหาดไทยกระทรวงพาณิชย์และสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีนี้ข้อ ๒ เมื่อมีประกาศลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานตามนโยบายรัฐบาลในการบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชนให้สำนักงานนโยบายและแผนพลังงานประกาศราคาขายปลีกใหม่ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปตามอัตราเงินส่งเข้ากองทุนและภาษีอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งกำหนดเวลาที่ราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับเพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการรับทราบและปฏิบัติตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีฉบับนี้ข้อ ๓ เมื่อมีการประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๒ให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการได้รับเงินชดเชยจากกองทุนในปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิในเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับคูณด้วยอัตราเงินชดเชยตามประกาศราคาขายปลีกข้อ ๔ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจหน้าที่ในการจ่ายเงินจากกองทุนตามคำสั่งนี้โดยให้มีอำนาจกำหนดระเบียบเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำสั่งนี้ตามที่เห็นสมควรข้อ ๕ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๒ ให้(๑)ผู้ค้าน้ำมัน หรือเจ้าของสถานีบริการ ปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก)หยุดขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากคลังน้ำมันเชื้อเพลิง หรือสถานีบริการ ตั้งแต่เวลา๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับจนกว่าพนักงานเจ้าหน้าที่จะได้ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือแล้ว เว้นแต่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานจะมีเหตุผลสมควรสั่งเป็นอย่างอื่น(ข)ตรวจสอบผลการตรวจวัดปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือในแบบตรวจวัดปริมาณน้ำมันคงเหลือและลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัด(ค)แจ้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่อยู่ในระหว่างการขนส่งที่ซื้อหรือได้จากผู้ผลิตและโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรที่สั่งหรือนำเข้ามาเพื่อจำหน่ายในราชอาณาจักรรวมทั้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผู้ค้าน้ำมันจ่ายจากคลังน้ำมันเพื่อส่งไปให้แก่เจ้าของสถานีบริการก่อนเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับและส่งมอบให้แก่เจ้าของสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าวหรือมาถึงสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าว รวมทั้งน้ำมันเชื้อเพลิงที่รับฝากจากผู้อื่น(ถ้ามี) ต่อกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงานอย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่มีการตรวจวัดทั้งนี้กรณีที่เจ้าของสถานีบริการไม่อยู่ ณสถานีบริการเพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งนี้ให้พนักงานหรือลูกจ้างที่จัดการดูแลสถานีบริการมีหน้าที่ปฏิบัติตามคำสั่งนี้แทนเจ้าของสถานีบริการได้(๒)กรมธุรกิจพลังงานแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการทราบจำนวนเงินชดเชยที่พึงได้รับจากกองทุนซึ่งคำนวณจากปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิที่ได้ส่งเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิดแล้วคูณด้วยอัตราเงินชดเชยพร้อมกับส่งสำเนาหนังสือให้สถาบันทราบและให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการดังกล่าวนำหนังสือของกรมธุรกิจพลังงานไปขอรับเงินชดเชยจากสถาบันภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือดังกล่าวข้อ ๖ การคำนวณปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิตามข้อ๓ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานกำหนดข้อ ๗ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีก ตามข้อ ๒ ให้(๑)กระทรวงพลังงาน ปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก)สั่งให้กรมธุรกิจพลังงาน และสำนักงานพลังงานจังหวัดส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ คลังน้ำมันและสถานีบริการทุกแห่งในกรุงเทพมหานครและในจังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(ข)สั่งให้สำนักงานพลังงานจังหวัดมีหน้าที่รวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือที่ได้ปฏิบัติงานร่วมกับหน่วยงานอื่นนำเสนอผู้ว่าราชการจังหวัดเพื่อนำส่งให้กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงานอย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(๒)กระทรวงมหาดไทย ปฏิบัติดังต่อไปนี้สั่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดรับผิดชอบและสั่งการให้นายอำเภอท้องที่ส่งเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานในท้องที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณสถานีบริการในจังหวัดที่รับผิดชอบร่วมกับสำนักงานพลังงานจังหวัดสำนักงานการค้าภายในจังหวัด กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันคงเหลือดังกล่าวนำส่งกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน(๓)กระทรวงพาณิชย์ ปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก)สั่งให้กรมการค้าภายในส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณสถานีบริการในเขตกรุงเทพมหานคร ร่วมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจและกรมธุรกิจพลังงานตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและส่งผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือตามแบบที่กำหนดไปยังกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงานอย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(ข)สั่งให้สำนักงานการค้าภายในจังหวัดส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณสถานีบริการน้ำมันในจังหวัดที่รับผิดชอบ ร่วมกับเจ้าหน้าที่กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด อำเภอท้องที่ และสำนักงานพลังงานจังหวัด ตั้งแต่เวลา๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(๔)สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก)สั่งให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณสถานีบริการร่วมกับกรมธุรกิจพลังงาน และกรมการค้าภายใน ในเขตกรุงเทพมหานครตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและส่งผลการตรวจสอบน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือตามแบบที่กำหนด ไปยังกรมธุรกิจพลังงานกระทรวงพลังงานอย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(ข)สั่งให้กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด ส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือณ สถานีบริการน้ำมันในจังหวัดที่รับผิดชอบร่วมกับนายอำเภอท้องที่สำนักงานพลังงานจังหวัด และสำนักงานการค้าภายในจังหวัด ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับข้อ ๘ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่เข้าตรวจวัดปริมาณน้ำมันคงเหลือตามข้อ๗ ลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัดในแบบตรวจวัดปริมาณน้ำมันคงเหลือข้อ ๙ ในกรณีที่มีปัญหาในการตีความเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสั่งนี้ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องนำเสนอคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.)พิจารณาวินิจฉัยและให้ถือว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นที่สุดข้อ ๑๐ คำสั่งนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๐สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เป็นต้นไปสั่ง ณ วันที่ ๑๐สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะนายกรัฐมนตรีปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๗ สิงหาคม ๒๕๕๒อภิญญา/ปรับปรุง๙ ตุลาคม ๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๑๑๒ ง/หน้า ๔/๑๑ สิงหาคม ๒๕๕๒