คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776/2532หลักกฎหมาย: แม้โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลชั้นต้นและจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม แต่จำเลยกระทำการดังกล่าวหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้ อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยเฉพาะข้อกฎหมายตามที่โจทก์ฎีกาว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความเพราะอายุความสะดุดหยุดลงนั้น เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลอาญา เมื่อปี พ.ศ. 2525 และจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม ก็เป็นการกระทำของจำเลยหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172 คดีโจทก์จึงขาดอายุความฟ้องร้อง ที่โจทก์ฎีกาว่า พฤติการณ์ระหว่างโจทก์จำเลยฟังอนุมาณได้ว่า โจทก์เรียกร้องเงินคืนจากจำเลยต่อเมื่อจำเลยทำการค้าได้กำไร หรือถูกโจทก์ทวงถามนั้น เห็นว่า เป็นฎีกาที่โต้เถียงข้อเท็จจริงจึงต้องห้ามฎีกาทั้งเป็นข้อที่ไม่ได้ยกว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้น ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยให้ สรุปแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776/2532ม.ล. หญิง ทินกรโจทก์นาย สุเทพ รังษี วงศ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 172แม้โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลชั้นต้นและจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม แต่จำเลยกระทำการดังกล่าวหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้ อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยเฉพาะข้อกฎหมายตามที่โจทก์ฎีกาว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความเพราะอายุความสะดุดหยุดลงนั้น เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลอาญา เมื่อปี พ.ศ. 2525 และจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม ก็เป็นการกระทำของจำเลยหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172 คดีโจทก์จึงขาดอายุความฟ้องร้อง ที่โจทก์ฎีกาว่า พฤติการณ์ระหว่างโจทก์จำเลยฟังอนุมาณได้ว่า โจทก์เรียกร้องเงินคืนจากจำเลยต่อเมื่อจำเลยทำการค้าได้กำไร หรือถูกโจทก์ทวงถามนั้น เห็นว่า เป็นฎีกาที่โต้เถียงข้อเท็จจริงจึงต้องห้ามฎีกาทั้งเป็นข้อที่ไม่ได้ยกว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้น ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยให้ สรุปแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-ดุสิต วราโห-เกียรติ จาตนิลพันธุ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในเรื่องนี้ต้องสังเกตให้ชัดเจนว่า ข้อเท็จจริงที่ว่า "โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลอาญา...และจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินจากโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม" ศาลฎีกายังไม่ได้ชี้ลงไปว่าหากได้กระทำภายในอายุความก่อนที่หนี้นั้นจะขาดอายุความแล้ว จะเป็นลักษณะของการรับสภาพหนี้ตามมาตรา 172 เพียงแต่วินิจฉัยในทางที่ว่าลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อหนี้ขาดอายุความแล้ว จึงไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นการรับสภาพหนี้ตามกฎหมาย ในเรื่องนี้ก็ยังมีความเห็นว่าแม้ข้อเท็จจริงดังกล่าวจะเกิดขึ้นก่อนหนี้ขาดอายุความ ก็ยังไม่เป็นการรับสภาพหนี้ตามมาตรา172 เหมือนกัน เพราะความในมาตรา 172 นั้น ใช้คำว่า "ถ้าลูกหนี้รับสภาพต่อเจ้าหนี้ตามสิทธิเรียกร้อง..." ลักษณะที่จะเป็นรับสภาพได้จะต้องมีการกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งขึ้น และต้องมีเจตนากระทำต่อเจ้าหนี้ โดยลูกหนี้ต้องรู้ถึงสภาพของการกระทำว่าได้รับสภาพที่เกิดขึ้นนั้นต่อเจ้าหนี้แล้ว จึงจะเป็นการรับสภาพหนี้ตามกฎหมายในข้อเท็จจริงนั้นเพียงแต่เจ้าหนี้อ้างสัญญากู้เป็นพยาน และลูกหนี้ไม่ได้โต้แย้ง ทั้งไม่ปฏิเสธว่าลายมือในสัญญากู้ปลอม ย่อมแสดงให้เห็นว่า ลูกหนี้ยังไม่ได้กระทำการอันใดต่อเจ้าหนี้ให้เห็นว่าเป็นการรับสภาพเลย การนิ่งในกรณีเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นประเด็นโดยตรงในคดีที่ลูกหนี้มีหน้าที่จะต้องปฏิเสธหรือรับ จึงไม่อาจถือว่าเป็นการกระทำในลักษณะรับสภาพต่อเจ้าหนี้ได้ ในทัศนะนี้ก็ยังมีความเชื่อว่า แม้ข้อเท็จจริงดังกล่าวนั้นโดยเฉพาะในตัวของมันเอง ก็ไม่เป็นลักษณะของการรับสภาพหนี้ เพราะถ้าถือว่าเป็นการรับสภาพหนี้แล้ว แม้แต่จะได้กระทำภายหลังที่หนี้ขาดอายุความซึ่งตามกฎหมายจะรับสภาพหนี้ไม่ได้ก็ตาม เมื่อลูกหนี้ได้กระทำเกิดขึ้นแล้วถือว่าลูกหนี้ได้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความได้ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 192 ที่ว่า"ประโยชน์แห่งอายุความนั้น จะอาจละเสียได้ต่อเมื่ออายุความครบบริบูรณ์แล้ว แต่การละเสียเช่นนี้ย่อมไม่ลบล้างสิทธิของบุคคลภายนอก" ลักษณะการละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความนี้เป็นลักษณะคลุมจักรวาล กล่าวคือ คลุมทั้งในเรื่องการรับสภาพหนี้ตามมาตรา 172และการรับสภาพความผิดโดยสัญญาตามมาตรา 188 ด้วย กล่าวคือ ถ้าหากการรับสภาพหนี้ตามมาตรา 172 นั้น ได้กระทำขึ้นภายหลังจากหนี้ขาดอายุความ ซึ่งถือว่าไม่เป็นการรับสภาพตามกฎหมาย หรือการรับสภาพความผิดตามมาตรา 188 ลูกหนี้ได้ทำขึ้นเองโดยมิได้ทำเป็นสัญญาต้องถือว่าลักษณะการกระทำของลูกหนี้ดังกล่าวทั้งสองกรณีเป็นการที่ลูกหนี้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความตามมาตรา 192 แล้ว ด้วยเหตุนี้จึงเห็นได้อย่างชัดเจนว่า ถ้าหากจะถือว่าข้อเท็จจริงดังกล่าวในสภาพเป็นลักษณะของการรับสภาพหนี้จริง แม้จะได้กระทำภายหลังที่หนี้นั้นขาดอายุความแล้ว แต่เป็นที่เห็นได้ว่าลูกหนี้ตั้งใจจะใช้หนี้แล้ว ทั้งยังได้แสดงเจตนาด้วย ฉะนั้นการที่ลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ให้เจ้าหนี้ไว้โดยทำภายหลังที่หนี้นั้นขาดอายุความแล้ว ถือว่าลูกหนี้ได้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความตามมาตรา 172 แล้ว จะยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในศาลอีกไม่ได้ (ฎีกาที่ 1675/2517, ที่ 2048/2525) จากเหตุผลดังกล่าวจึงชี้ให้เห็นว่า แม้จะได้ความข้อเท็จจริงดังกล่าวตามสภาพของข้อเท็จจริง ก็ยังไม่เป็นการรับสภาพหนี้ เพราะถ้าเป็นการรับสภาพหนี้จริง ศาลฎีกาจะต้องวินิจฉัยต่อไปว่า การรับสภาพหนี้ที่ทำภายหลังหนี้ขาดอายุความแล้ว เป็นการที่ลูกหนี้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ ลูกหนี้จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในคำให้การที่ยื่นต่อศาลไม่ได้ เมื่อลูกหนี้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ ก็เป็นเรื่องข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบฯ การที่ลูกหนี้จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในคำให้การถือว่าต้องห้าม แม้โจทก์จะไม่ได้กล่าวอ้างศาลก็สามารถยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ ด้วยเหตุนี้ศาลฎีกาได้ยกขึ้นเป็นข้อวินิจฉัยมาแล้วหลายเรื่อง เช่น โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกจากจำเลยเมื่อพ้นกำหนด 1 ปี หลังจากที่โจทก์ทราบว่าเจ้ามรดกตาย แต่ก่อนฟ้องคดีปรากฏว่าจำเลยตกลงยินยอมแบ่งมรดกให้โจทก์ ดังนี้ต้องถือว่าจำเลยได้ละเสียแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ (ฎีกาที่ 436/25182518 ฎ.502) หรือในเรื่องการแบ่งมรดกนี้ อำเภอเรียกคู่กรณีไปสอบถาม ฝ่ายครอบครองรับว่ายินดีแบ่งนาพิพาทให้ เป็นการละเสียแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ (ฎีกาที่ 107/2514) หรือเมื่อพ้นกำหนด 1 ปี เกี่ยวกับอายุความมรดกแล้ว คู่กรณียังตกลงให้เจ้าพนักงานที่ดินเปรียบเทียบก็ถือได้ว่าละเสียแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความเช่นกัน (ฎีกาที่ 244/2510) หรือแม้แต่ในเรื่องโจทก์ฟ้องเรียกเบี้ยปรับฐานผิดสัญญาโดยขอหักหนี้ที่จะต้องชำระราคาของที่ซื้อจากจำเลย ถือว่าโจทก์สละอายุความที่จำเลยจะเรียกให้ชำระราคาโจทก์จะยกอายุความขึ้นต่อสู้ตามที่จำเลยฟ้องแย้งไม่ได้ (ฎีกาที่ 1467/2519) เหล่าหนี้ศาลสามารถยกขึ้นวินิจฉัยว่าลูกหนี้ได้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความแล้วได้ จึงเห็นได้ว่าลักษณะการละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ มีความสำคัญในการที่จะสัมพันธ์กับการรับสภาพหนี้กับการรับสภาพความรับผิดโดยสัญญาเป็นอย่างยิ่ง และเมื่อฝ่ายลูกหนี้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ เป็นเรื่องที่กฎหมายถือว่าลูกหนี้ละแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ จึงไม่อาจยกขึ้นต่อสู้ในคำให้การอีกได้ ศาลสามารถยกข้อนี้ขึ้นวินิจฉัยให้เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ได้ จิตติเจริญฉ่ำคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยเฉพาะข้อกฎหมายตามที่โจทก์ฎีกาว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความเพราะอายุความสะดุดหยุดลงนั้น เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลอาญา เมื่อปี พ.ศ. 2525 และจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม ก็เป็นการกระทำของจำเลยหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172 คดีโจทก์จึงขาดอายุความฟ้องร้อง ที่โจทก์ฎีกาว่า พฤติการณ์ระหว่างโจทก์จำเลยฟังอนุมาณได้ว่า โจทก์เรียกร้องเงินคืนจากจำเลยต่อเมื่อจำเลยทำการค้าได้กำไร หรือถูกโจทก์ทวงถามนั้น เห็นว่า เป็นฎีกาที่โต้เถียงข้อเท็จจริงจึงต้องห้ามฎีกาทั้งเป็นข้อที่ไม่ได้ยกว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้น ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยให้ สรุปแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776/2532ม.ล. หญิง ทินกรโจทก์นาย สุเทพ รังษี วงศ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 172แม้โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลชั้นต้นและจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม แต่จำเลยกระทำการดังกล่าวหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้ อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยเฉพาะข้อกฎหมายตามที่โจทก์ฎีกาว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความเพราะอายุความสะดุดหยุดลงนั้น เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลอาญา เมื่อปี พ.ศ. 2525 และจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม ก็เป็นการกระทำของจำเลยหลังจากที่สิทธิเรียกร้องของโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ขาดอายุความไปแล้ว จึงไม่เป็นการรับสภาพต่อเจ้าหนี้อันจะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 172 คดีโจทก์จึงขาดอายุความฟ้องร้อง ที่โจทก์ฎีกาว่า พฤติการณ์ระหว่างโจทก์จำเลยฟังอนุมาณได้ว่า โจทก์เรียกร้องเงินคืนจากจำเลยต่อเมื่อจำเลยทำการค้าได้กำไร หรือถูกโจทก์ทวงถามนั้น เห็นว่า เป็นฎีกาที่โต้เถียงข้อเท็จจริงจึงต้องห้ามฎีกาทั้งเป็นข้อที่ไม่ได้ยกว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้น ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยให้ สรุปแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-ดุสิต วราโห-เกียรติ จาตนิลพันธุ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในเรื่องนี้ต้องสังเกตให้ชัดเจนว่า ข้อเท็จจริงที่ว่า "โจทก์เคยอ้างสัญญากู้ทั้งสองฉบับที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้เป็นพยานในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานเบิกความเท็จที่ศาลอาญา...และจำเลยไม่เคยโต้แย้งว่าไม่ได้กู้เงินจากโจทก์ ทั้งไม่เคยปฏิเสธว่าลายมือชื่อของจำเลยเป็นลายมือชื่อปลอม" ศาลฎีกายังไม่ได้ชี้ลงไปว่าหากได้กระทำภายในอายุความก่อนที่หนี้นั้นจะขาดอายุความแล้ว จะเป็นลักษณะของการรับสภาพหนี้ตามมาตรา 172 เพียงแต่วินิจฉัยในทางที่ว่าลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อหนี้ขาดอายุความแล้ว จึงไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นการรับสภาพหนี้ตามกฎหมาย ในเรื่องนี้ก็ยังมีความเห็นว่าแม้ข้อเท็จจริงดังกล่าวจะเกิดขึ้นก่อนหนี้ขาดอายุความ ก็ยังไม่เป็นการรับสภาพหนี้ตามมาตรา172 เหมือนกัน เพราะความในมาตรา 172 นั้น ใช้คำว่า "ถ้าลูกหนี้รับสภาพต่อเจ้าหนี้ตามสิทธิเรียกร้อง..." ลักษณะที่จะเป็นรับสภาพได้จะต้องมีการกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งขึ้น และต้องมีเจตนากระทำต่อเจ้าหนี้ โดยลูกหนี้ต้องรู้ถึงสภาพของการกระทำว่าได้รับสภาพที่เกิดขึ้นนั้นต่อเจ้าหนี้แล้ว จึงจะเป็นการรับสภาพหนี้ตามกฎหมายในข้อเท็จจริงนั้นเพียงแต่เจ้าหนี้อ้างสัญญากู้เป็นพยาน และลูกหนี้ไม่ได้โต้แย้ง ทั้งไม่ปฏิเสธว่าลายมือในสัญญากู้ปลอม ย่อมแสดงให้เห็นว่า ลูกหนี้ยังไม่ได้กระทำการอันใดต่อเจ้าหนี้ให้เห็นว่าเป็นการรับสภาพเลย การนิ่งในกรณีเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นประเด็นโดยตรงในคดีที่ลูกหนี้มีหน้าที่จะต้องปฏิเสธหรือรับ จึงไม่อาจถือว่าเป็นการกระทำในลักษณะรับสภาพต่อเจ้าหนี้ได้ ในทัศนะนี้ก็ยังมีความเชื่อว่า แม้ข้อเท็จจริงดังกล่าวนั้นโดยเฉพาะในตัวของมันเอง ก็ไม่เป็นลักษณะของการรับสภาพหนี้ เพราะถ้าถือว่าเป็นการรับสภาพหนี้แล้ว แม้แต่จะได้กระทำภายหลังที่หนี้ขาดอายุความซึ่งตามกฎหมายจะรับสภาพหนี้ไม่ได้ก็ตาม เมื่อลูกหนี้ได้กระทำเกิดขึ้นแล้วถือว่าลูกหนี้ได้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความได้ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 192 ที่ว่า"ประโยชน์แห่งอายุความนั้น จะอาจละเสียได้ต่อเมื่ออายุความครบบริบูรณ์แล้ว แต่การละเสียเช่นนี้ย่อมไม่ลบล้างสิทธิของบุคคลภายนอก" ลักษณะการละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความนี้เป็นลักษณะคลุมจักรวาล กล่าวคือ คลุมทั้งในเรื่องการรับสภาพหนี้ตามมาตรา 172และการรับสภาพความผิดโดยสัญญาตามมาตรา 188 ด้วย กล่าวคือ ถ้าหากการรับสภาพหนี้ตามมาตรา 172 นั้น ได้กระทำขึ้นภายหลังจากหนี้ขาดอายุความ ซึ่งถือว่าไม่เป็นการรับสภาพตามกฎหมาย หรือการรับสภาพความผิดตามมาตรา 188 ลูกหนี้ได้ทำขึ้นเองโดยมิได้ทำเป็นสัญญาต้องถือว่าลักษณะการกระทำของลูกหนี้ดังกล่าวทั้งสองกรณีเป็นการที่ลูกหนี้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความตามมาตรา 192 แล้ว ด้วยเหตุนี้จึงเห็นได้อย่างชัดเจนว่า ถ้าหากจะถือว่าข้อเท็จจริงดังกล่าวในสภาพเป็นลักษณะของการรับสภาพหนี้จริง แม้จะได้กระทำภายหลังที่หนี้นั้นขาดอายุความแล้ว แต่เป็นที่เห็นได้ว่าลูกหนี้ตั้งใจจะใช้หนี้แล้ว ทั้งยังได้แสดงเจตนาด้วย ฉะนั้นการที่ลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ให้เจ้าหนี้ไว้โดยทำภายหลังที่หนี้นั้นขาดอายุความแล้ว ถือว่าลูกหนี้ได้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความตามมาตรา 172 แล้ว จะยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในศาลอีกไม่ได้ (ฎีกาที่ 1675/2517, ที่ 2048/2525) จากเหตุผลดังกล่าวจึงชี้ให้เห็นว่า แม้จะได้ความข้อเท็จจริงดังกล่าวตามสภาพของข้อเท็จจริง ก็ยังไม่เป็นการรับสภาพหนี้ เพราะถ้าเป็นการรับสภาพหนี้จริง ศาลฎีกาจะต้องวินิจฉัยต่อไปว่า การรับสภาพหนี้ที่ทำภายหลังหนี้ขาดอายุความแล้ว เป็นการที่ลูกหนี้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ ลูกหนี้จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในคำให้การที่ยื่นต่อศาลไม่ได้ เมื่อลูกหนี้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ ก็เป็นเรื่องข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบฯ การที่ลูกหนี้จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในคำให้การถือว่าต้องห้าม แม้โจทก์จะไม่ได้กล่าวอ้างศาลก็สามารถยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ ด้วยเหตุนี้ศาลฎีกาได้ยกขึ้นเป็นข้อวินิจฉัยมาแล้วหลายเรื่อง เช่น โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกจากจำเลยเมื่อพ้นกำหนด 1 ปี หลังจากที่โจทก์ทราบว่าเจ้ามรดกตาย แต่ก่อนฟ้องคดีปรากฏว่าจำเลยตกลงยินยอมแบ่งมรดกให้โจทก์ ดังนี้ต้องถือว่าจำเลยได้ละเสียแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ (ฎีกาที่ 436/25182518 ฎ.502) หรือในเรื่องการแบ่งมรดกนี้ อำเภอเรียกคู่กรณีไปสอบถาม ฝ่ายครอบครองรับว่ายินดีแบ่งนาพิพาทให้ เป็นการละเสียแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ (ฎีกาที่ 107/2514) หรือเมื่อพ้นกำหนด 1 ปี เกี่ยวกับอายุความมรดกแล้ว คู่กรณียังตกลงให้เจ้าพนักงานที่ดินเปรียบเทียบก็ถือได้ว่าละเสียแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความเช่นกัน (ฎีกาที่ 244/2510) หรือแม้แต่ในเรื่องโจทก์ฟ้องเรียกเบี้ยปรับฐานผิดสัญญาโดยขอหักหนี้ที่จะต้องชำระราคาของที่ซื้อจากจำเลย ถือว่าโจทก์สละอายุความที่จำเลยจะเรียกให้ชำระราคาโจทก์จะยกอายุความขึ้นต่อสู้ตามที่จำเลยฟ้องแย้งไม่ได้ (ฎีกาที่ 1467/2519) เหล่าหนี้ศาลสามารถยกขึ้นวินิจฉัยว่าลูกหนี้ได้ละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความแล้วได้ จึงเห็นได้ว่าลักษณะการละเสียซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ มีความสำคัญในการที่จะสัมพันธ์กับการรับสภาพหนี้กับการรับสภาพความรับผิดโดยสัญญาเป็นอย่างยิ่ง และเมื่อฝ่ายลูกหนี้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ เป็นเรื่องที่กฎหมายถือว่าลูกหนี้ละแล้วซึ่งประโยชน์แห่งอายุความ จึงไม่อาจยกขึ้นต่อสู้ในคำให้การอีกได้ ศาลสามารถยกข้อนี้ขึ้นวินิจฉัยให้เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ได้ จิตติเจริญฉ่ำ