ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดว่าด้วยหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการที่ตนผลิตพ.ศ.๒๕๕๓ เพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการสามารถตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการที่ตนผลิตได้อย่างเหมาะสมและมีระบบตามกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัดพ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดและคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัวพ.ศ. ๒๕๔๖ และกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัดพ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดและคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัดและหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๒อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ (๕) และมาตรา ๔๒แห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. ๒๕๔๒อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายอธิบดีกรมการค้าภายในจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการที่ตนผลิตพ.ศ. ๒๕๕๓ข้อ ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ในระเบียบนี้มาตรวัดมวลโดยตรง หมายความว่ามาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการข้อ ๔ ให้อธิบดีกรมการค้าภายในเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้หมวด๑การตรวจสอบลักษณะของมาตรวัดมวลโดยตรง ข้อ ๕ ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ตนผลิตต้องตรวจสอบลักษณะของมาตรวัดมวลโดยตรงดังนี้(๑)มาตรวัดมวลโดยตรงต้องแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้ไว้บนมาตรวัดมวลโดยตรงโดยต้องทำให้อ่านง่ายชัดเจน และลบเลือนยาก(ก) ชื่อ หรือเครื่องหมายการค้าของผู้ผลิต(ข) รุ่นซึ่งระบุแบบของมาตรวัดมวลโดยตรง(ค)เลขลำดับประจำเครื่องที่พนักงานเจ้าหน้าที่กำหนดให้(๒) พิกัดกำลังของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องแสดงเป็นตัวเลขไทยหรืออารบิค และอักษรไทยหรือตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ที่รัฐมนตรีกำหนดโดยต้องแสดงไว้ให้เห็นชัดเจน ลบเลือนยากทั้งนี้ จะแสดงเป็นอักษรย่อก็ได้(๓) การแสดงค่าของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก) การแสดงค่าแบบแอนะล็อก๑) ขั้นหมายมาตราและส่วนชี้ค่าต้องได้รับการออกแบบอย่างเหมาะสมและทำงานสัมพันธ์กัน๒) ขั้นหมายมาตรา ตัวเลข ตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ต่าง ๆ ต้องอ่านง่าย ชัดเจนและลบเลือนยาก๓) ถ้ามีส่วนแสดงค่าหลายแห่งทุกแห่งต้องแสดงค่าสอดคล้องกัน๔) ถ้ามีส่วนพิมพ์ค่าค่าที่พิมพ์ต้องสอดคล้องกับค่าที่แสดง(ข) การแสดงค่าแบบดิจิทัล๑) การแสดงค่าไม่ว่าจะใช้ตัวเลข ตัวอักษรหรือสัญลักษณ์อื่นใดมาประกอบกันหรือไม่ก็ตามต้องไม่ทำให้เกิดความสับสนในการอ่านค่า๒) ถ้ามีส่วนแสดงค่าหลายแห่งทุกแห่งต้องแสดงค่าถูกต้องตรงกัน๓) ถ้ามีส่วนแสดงค่าทั้งแบบดิจิทัลและแบบแอนะล็อกการแสดงค่าแบบดิจิทัลต้องสอดคล้องกับการแสดงค่าแบบแอนะล็อก๔) ถ้ามีส่วนพิมพ์ค่าค่าที่พิมพ์ต้องถูกต้องตรงกับค่าที่แสดง(ค)การแสดงค่าของมาตรวัดมวลโดยตรงที่คำนวณราคาได้จำนวนเงินต้องมีความถูกต้องสอดคล้องกับปริมาณการวัดที่แสดง(๔) เครื่องหมายของบรรดาตัวควบคุมการทำงานส่วนแสดงค่าและอุปกรณ์ต่าง ๆ รวมทั้งสวิตช์ของมาตรวัดมวลโดยตรง ต้องทำให้อ่านง่ายชัดเจน และลบเลือนยาก(๕) ระบบการวัดมวลต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก)อัตราส่วนระหว่างอัตราการไหลสูงสุดกับอัตราการไหลต่ำสุดสำหรับระบบการวัดมวลต้องไม่น้อยกว่า๕ ต่อ ๑(ข) วิธีการปรับแต่งมาตรวัดมวลโดยตรงเพื่อปรับเปลี่ยนค่าอัตราส่วนระหว่างน้ำหนักที่แสดงกับน้ำหนักของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอที่วัดได้จริงโดยระบบการวัดของมาตรวัดมวลโดยตรงซึ่งวิธีการปรับแต่งดังกล่าวต้องไม่ใช้ระบบท่อทางลัดและต้องมีผนึกเพื่อป้องกันการปรับแต่งในภายหลัง(ค) ส่วนแสดงค่า๑) ต้องมีส่วนแสดงค่าหลัก๒)ส่วนแสดงค่าต้องแสดงชื่อหรือสัญลักษณ์ของหน่วยที่ใช้ในการวัด๓) ค่าขั้นหมายมาตราให้แสดงเป็นค่า ๑ X๑๐k ๒ X ๑๐kหรือ ๕ X ๑๐k โดย kเป็นเลขจำนวนเต็มบวก จำนวนเต็มลบ หรือศูนย์๔) ค่าขั้นหมายมาตราต้องไม่มากกว่าร้อยละ ๐.๕ของปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ๕) การแสดงค่าแบบดิจิทัล ให้แสดงตัวเลขอย่างน้อย๑ ตำแหน่งที่ตำแหน่งขวาสุดโดยให้มีเครื่องหมายจุดทศนิยม (.) หรือเครื่องหมายจุลภาค(,) คั่นระหว่างเลขจำนวนเต็มและเลขหลังจุดทศนิยมและในการแสดงค่านี้ต้องแสดงตัวเลขทางซ้ายของเครื่องหมายจุดทศนิยมอย่างน้อย ๑ตำแหน่ง และแสดงตัวเลขทางขวาของเครื่องหมายทุกตำแหน่งสำหรับการแสดงค่าศูนย์อาจแสดงโดยเลขศูนย์ ๑ตำแหน่งทางขวาสุดโดยไม่ต้องมีเครื่องหมายก็ได้๖)ส่วนแสดงค่าต้องมีวิธีการตั้งศูนย์อย่างถูกต้องไม่ว่าโดยวิธีอัตโนมัติหรือไม่๗) ส่วนตั้งศูนย์สำหรับส่วนแสดงค่าก) เมื่อเริ่มทำการตั้งศูนย์ส่วนแสดงค่าต้องแสดงผลไม่แตกต่างไปจากผลการวัดที่ปรากฏอยู่เดิมและจะแสดงค่าศูนย์เมื่อการตั้งศูนย์เสร็จสมบูรณ์ข)ส่วนตั้งศูนย์ต้องไม่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ต่อผลการวัดเว้นแต่การเปลี่ยนไปแสดงค่าศูนย์ค) ในขณะที่ทำการวัด ต้องไม่มีวิธีการใดที่สามารถปรับส่วนแสดงค่าให้แสดงค่าเป็นศูนย์ได้ง) ในกรณีที่เป็นส่วนแสดงค่าแบบดิจิทัลการแสดงค่าหลังจากการตั้งศูนย์ต้องไม่มีความคลาดเคลื่อนและต้องแสดงค่าเป็นศูนย์เท่านั้น(ง)ส่วนคำนวณราคาต้องแสดงราคาต่อหน่วยอย่างถูกต้องตรงตามชนิดของผลิตภัณฑ์ก่อนทำการส่งจ่ายทุกครั้ง(จ)การแสดงปริมาณและราคาซื้อขายรวมสำหรับการซื้อขายครั้งหนึ่ง ๆเมื่อการวัดปริมาณส่งจ่ายเสร็จสิ้นลงต้องแสดงปริมาณส่งจ่ายรวมและราคาซื้อขายรวมเป็นเวลาอย่างน้อย ๕ นาที หรือจนกว่าจะมีการซื้อขายครั้งต่อไป(๖) ในกรณีที่ระบบการวัดมวลมีส่วนพิมพ์ค่าหรือเครื่องบันทึกการเก็บเงินส่วนพิมพ์ค่าหรือเครื่องบันทึกการเก็บเงินนั้นต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก) ขั้นหมายมาตราเท่ากับส่วนแสดงค่า(ข)พิมพ์ผลการวัดให้ตรงกับผลการวัดซึ่งแสดงโดยส่วนแสดงค่า(ค) พิมพ์ผลการวัดเมื่อการวัดเสร็จสิ้นสมบูรณ์(ง) รายละเอียดการพิมพ์ผลการวัด ดังต่อไปนี้๑) ปริมาณการส่งจ่ายทั้งหมด๒) ราคาต่อหน่วยของผลิตภัณฑ์๓) ราคาซื้อขายรวม๔) ข้อมูลบ่งบอกชนิดของผลิตภัณฑ์ โดยใช้ชื่อสัญลักษณ์ อักษรย่อ หรือรหัสสินค้า๕) วัน เดือน ปี ที่จำหน่าย(๗)มาตรวัดมวลโดยตรงต้องมีส่วนแก้ไขค่าความหนาแน่นของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่ทำการวัดและต้องมีส่วนรักษาสถานะเพื่อรักษาสถานะของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอให้อยู่ในสถานะที่เป็นไอตลอดช่วงทำการวัดและถ้าส่วนนี้สามารถปรับแต่งได้ต้องมีผนึกเพื่อป้องกันการแก้ไขหลังจากปรับแต่งแล้ว(๘) ท่อส่งจ่าย และวาล์วต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก) ต้องไม่ทำให้ก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอที่วัดมวลแล้วเกิดการเบี่ยงเบนออกจากห้องวัดหรือท่อส่งจ่ายได้(ข) ในกรณีที่มีการติดตั้งท่อส่งจ่ายสองทางขึ้นไปต้องมีวิธีการอัตโนมัติเพื่อให้๑) ในขณะทำการส่งจ่ายก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอต้องไหลออกจากทางส่งจ่ายได้เพียงทางเดียวเท่านั้น๒)อุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมทิศทางการไหลต้องแสดงทิศทางการไหลอย่างชัดเจน(๙)ระบบการวัดของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้ให้เห็นได้ชัดเจนและลบเลือนยาก(ก) ปีที่ผลิต(ข) อัตราการไหลต่ำสุด และอัตราการไหลสูงสุด(ค) ความดันทำงานสูงสุด(ง) พิสัยอุณหภูมิใช้งาน(จ) ชนิดผลิตภัณฑ์ที่ใช้งาน(ฉ) ปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ(ช) สภาวะทำงานปกติ(ซ) ในกรณีที่มีข้อจำกัดอื่น ๆให้แสดงข้อจำกัดนั้นด้วย(๑๐)ประทับหรือแสดงเครื่องหมายเฉพาะตัวของผู้ผลิตไว้ที่มาตรวัดมวลโดยตรงกรณีที่มาตรวัดมวลโดยตรงมีลักษณะไม่ถูกต้องครบถ้วนห้ามมิให้ดำเนินการตรวจสอบในขั้นตอนต่อไปหมวด๒การตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรง ข้อ ๖ การตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรงที่ติดตั้งเข้ากับระบบการวัดมวลให้ตรวจสอบที่น้ำหนักทดสอบประมาณ๑๐ กิโลกรัม ๑๕ กิโลกรัม ๒๐ กิโลกรัม และ ๒๕ กิโลกรัมตามลำดับความเที่ยงที่ตรวจสอบได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงเมื่อเทียบกับแบบมาตราชนิดมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอความคลาดเคลื่อนต้องไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด ± ๐.๐๑ของน้ำหนักที่ทดสอบ จึงผ่านการตรวจสอบข้อ ๗ การตรวจสอบความสามารถในการทำซ้ำได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงตามข้อ๖ ที่น้ำหนักทดสอบประมาณ ๑๕ กิโลกรัม จำนวน ๓ ครั้งความแตกต่างของความคลาดเคลื่อนสูงสุดและความคลาดเคลื่อนต่ำสุดต้องไม่เกินร้อยละ๐.๕ ของน้ำหนักที่ทดสอบ จึงผ่านการตรวจสอบข้อ ๘ การตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรงที่ติดตั้งเข้ากับระบบการวัดมวลที่น้ำหนักทดสอบประมาณปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบความเที่ยงของปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบที่ตรวจสอบได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงเมื่อเทียบกับแบบมาตราชนิดมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอความคลาดเคลื่อนต้องไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่กำหนดไว้ตามตารางดังต่อไปนี้จึงผ่านการตรวจสอบปริมาณที่ทดสอบ (M)(กิโลกรัม)อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด๐.๑ ถึง ๐.๒+ ๐.๐๘ M๐.๒ ถึง ๐.๔+ ๑๖ กรัม๐.๔ ถึง ๑+ ๐.๐๔ M๑ ถึง ๒+ ๔๐ กรัมตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป+ ๐.๐๒ Mหมวด๓การให้คำรับรอง ข้อ ๙ มาตรวัดมวลโดยตรงที่ผ่านการตรวจสอบลักษณะของมาตรวัดมวลโดยตรงตามหมวด๑ และการตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรงตามหมวด ๒ แล้วให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ตนผลิตดำเนินการดังนี้(๑) ประทับเครื่องหมายคำรับรองตามแบบ ชว. ๑๐๔ไว้ที่ตำแหน่งมุมบนด้านขวาของแผ่นแสดงเลขลำดับประจำเครื่องและที่ตำแหน่งที่ป้องกันการแก้ไขหรือดัดแปลงความเที่ยงตรงของมาตรวัดมวลโดยตรง(๒) ออกหนังสือสำคัญแสดงการให้คำรับรองประจำเครื่องชั่งตวงวัดตามแบบชว. ๑๐๖ โดยหนังสือสำคัญแสดงการให้คำรับรองประจำเครื่องชั่งตวงวัดต้องแสดงรายละเอียดต่าง ๆวันที่ตรวจสอบและให้คำรับรองพร้อมแสดงวันสิ้นอายุของคำรับรอง ๒ ปีและลงนามให้ครบถ้วน ถูกต้องทุกแห่งและทุกฉบับ(๓) แสดงวันที่ตรวจสอบและให้คำรับรองพร้อมแสดงวันสิ้นอายุของคำรับรอง๒ ปี ไว้ที่แผ่นแสดงเลขลำดับประจำเครื่องข้อ ๑๐ มาตรวัดมวลโดยตรงเครื่องใดที่ไม่ผ่านการตรวจสอบให้แก้ไขให้ถูกต้องก่อนยื่นขอตรวจสอบและให้คำรับรองใหม่ข้อ ๑๑ ให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ตนผลิตรายงานผลการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงตามแบบชว.ตร. มกอ.-๑ และ ชว.ตร. มกอ.-๒ ท้ายระเบียบนี้แล้วแจ้งสำนักงานกลางหรือสำนักงานสาขาพร้อมกับรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องชั่งตวงวัดตามระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดว่าด้วยการรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องชั่งตวงวัดพ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙ประกาศณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓วัชรีวิมุกตายนอธิบดีกรมการค้าภายใน[เอกสารแนบท้าย]๑. รายงานการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการ(ชว.ตร. มกอ.-๑)๒. รายงานการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการ(ชว.ตร. มกอ.-๒)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๙ตุลาคม ๒๕๕๓ณัฐวดี/ตรวจ๒๙ตุลาคม ๒๕๕๓[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๑๒๓ ง/หน้า ๓/๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๓