ระเบียบกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานระเบียบกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานว่าด้วยการรับคำร้องและการพิจารณาคำร้องของพนักงานตรวจแรงงานพ.ศ.2542------------- โดยที่มาตรา123 และมาตรา 124 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 บัญญัติให้ลูกจ้างหรือทายาทโดยธรรมกรณีที่ลูกจ้างถึงแก่ความตายมีสิทธิยื่นคำร้องเรียกบรรดาเงินที่นายจ้างไม่ชำระหรือคืนให้แก่ลูกจ้างตามพระราชบัญญัติดังกล่าว ต่อพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่หรือที่นายจ้างมีภูมิลำเนาอยู่ตามแบบที่อธิบดีกำหนดและให้พนักงานตรวจแรงงานสอบสวนข้อเท็จจริงและมีคำสั่งวินิจฉัยคำร้องนั้น เพื่อให้การรับคำร้องและการพิจารณาคำร้องของพนักงานตรวจแรงงานเป็นไปด้วยความเรียบร้อย เป็นธรรม มีระบบและสอดคล้องกับพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ1 ระเบียบนี้เรียกว่า "ระเบียบกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานว่าด้วยการรับคำร้องและการพิจารณาคำร้องของพนักงานตรวจแรงงาน พ.ศ. 2542" ข้อ2 ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป ข้อ3 บรรดาระเบียบ ข้อบังคับ และคำสั่งอื่นใด ในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน ข้อ4 ให้อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ หมวด1 การรับคำร้อง ------------ ข้อ5 เมื่อลูกจ้างหรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตายยื่นคำร้องตามมาตรา 123เพื่ออำนวยความสะดวกและเป็นการให้บริการแก่ผู้ร้องไม่ว่าผู้ร้องจะยื่นคำร้องต่พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ใด ให้พนักงานตรวจแรงงานนั้นรับคำร้องไว้ กรณีที่มีการยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่นายจ้างมีภูมิลำเนาหรือท้องที่อื่นซึ่งมิใช่ท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่ให้พนักงานตรวจแรงงานผู้รับคำร้องชี้แจงให้ผู้ร้องได้ทราบว่าการรับคำร้องไว้เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ร้องโดยจะส่งให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่เป็นผู้ดำเนินการพร้อมทั้งบันทึกจดแจ้งคำชี้แจงนั้นไว้เป็นหลักฐาน ให้พนักงานตรวจแรงงานที่รับคำร้องไว้ตามวรรคสองประสานกับพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่โดยจัดส่งคำร้องทางโทรสารหรือโดยวิธีอื่นใดภายในวันรุ่งขึ้นเป็นอย่างช้าและจัดส่งคำร้อง บันทึกการสอบสวนข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องไปภายในสามวันนับแต่วันที่รับคำร้อง ทั้งนี้ให้แจ้งให้ผู้ร้องได้ทราบโดยมิชักช้า ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่อยู่ในกรุงเทพมหานคร ให้ดำเนินการประสานตามวรรคสาม ไปยังกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ข้อ6 เพื่อให้การยื่นคำร้องของลูกจ้าง ทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึง แก่ความตายรวมตลอดถึงการพิจารณาคำร้องของพนักงานตรวงแรงงานเป็นไปอย่างถูกต้องและเสร็จสิ้นภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดให้พนักงานตรวจแรงงานผู้รับคำร้องตรวจสอบเอกสารหลักฐานเบื้องต้น ดังต่อไปนี้ (1)คำร้องให้ใช้แบบ คร.7 ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง แบบคำร้องและแบบคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงาน ลงวันที่ 19สิงหาคม พ.ศ. 2541 (2)เอกสารหลักฐานที่ผู้ร้องพึงให้ไว้แก่พนักงานตรวจแรงงานเพื่อประกอบการพิจารณาดำเนินการ เช่น สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนซึ่งรับรองสำเนาถูกต้องและเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับคำร้อง ข้อ7 เมื่อการยื่นคำร้องเป็นไปตามข้อ 5 และข้อ 6 ให้พนักงานตรวจแรงงานผู้รับคำร้องลงทะเบียนรับคำร้องไว้เป็นหลักฐาน หมวด2 การพิจารณาคำร้อง ------------ ข้อ8 ให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่เป็นผู้รับผิดชอบในการสอบสวนข้อเท็จจริง รวบรวมเอกสารพยานหลักฐานจากนายจ้างลูกจ้างและผู้เกี่ยวข้อง รวมทั้งมีคำสั่งวินิจฉัยคำร้องของลูกจ้างหรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตาย ในกรณีที่นายจ้างฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามเกี่ยวกับสิทธิได้รับเงินตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ต่อเนื่องในท้ องที่ต่าง ๆเกินกว่าท้องที่หนึ่งขึ้นไป ถ้าผู้ร้องได้ยื่นคำร้องในคราวเดียวกันต่อพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่ครั้งสุดท้ายให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่นั้นเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ข้อ9 การสอบสวนข้อเท็จจริง การรวบรวมเอกสารและพยานหลักฐานพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่อาจขอความร่วมมือพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่นายจ้างมีภูมิลำเนาอยู่หรือท้องที่อื่นที่เกี่ยวข้องดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงรวบรวมเอกสารและพยานหลักฐานให้ก็ได้ การขอความร่วมมือไปให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่อื่นดำเนินการตามวรรคหนึ่งให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่กำหนดประเด็นที่ต้องการให้สอบสวนข้อเท็จจริง ระบุเอกสารหรือพยานหลักฐานที่ต้องการอย่างชัดเจน ข้อ10 ให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ได้รับการร้องขอดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงตามประเด็นรวบรวมเอกสารและพยานหลักฐานตามที่ร้องขอรวมตลอดถึงทำการสอบสวนข้อเท็จจริง และรวบรวมเอกสารพยานหลักฐานเพิ่มเติมโดยมิชักช้า ให้พนักงานตรวจแรงงานตามวรรคหนึ่งจัดส่งบันทึกการสอบสวนข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานไปให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับการร้องขอ ข้อ11 ให้พนักงานตรวจแรงงานแจ้งสิทธิและหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาให้คู่กรณีทราบตามความจำเป็นแก่กรณี ถ้าคำร้องคำให้การ หรือคำชี้แจง มีข้อบกพร่องหรือมีข้อความที่อ่านไม่เข้าใจหรือผิดหลงอันเห็นได้ว่าเกิดจากความไม่รู้หรือความเลินเล่อของคู่กรณีให้พนักงานตรวจแรงงานแนะนำให้คู่กรณีแก้ไขเพิ่มเติมให้ถูกต้อง ข้อ12 ในการสอบสวนข้อเท็จจริงจากคู่กรณี ให้พนักงานตรวจแรงงานทำการสอบสวนข้อเท็จจริงโดยเปิดเผยในการนี้คู่กรณีมีสิทธินำทนายความหรือที่ปรึกษาของตนเข้าร่วมได้ ในกรณีที่นายจ้างหรือผู้แทนนายจ้างมิได้มาชี้แจงข้อเท็จจริงหลบหนี หรือจงใจประวิงการชี้แจงข้อเท็จจริงโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ให้พนักงานตรวจแรงงานทำการสอบสวนข้อเท็จจริงจากลูกจ้างหรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตายรวมตลอดถึงพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง และพิจารณาดำเนินการต่อไป ข้อ13 พนักงานตรวจแรงงานต้องพิจารณาพยานบุคคล เอกสารหรือหลักฐานที่เห็นว่าจำเป็นแก่การพิสูจน์ข้อเท็จจริง ทั้งนี้ให้รวมถึงการดำเนินการดังต่อไปนี้ (1)แสวงหาพยานหลักฐานทุกอย่างที่เกี่ยวข้อง (2)รั บฟังพยานบุคคล เอกสาร หลักฐาน คำชี้แจง หรือความเห็นของคู่กรณี พยาน หรือพยานผู้เชี่ยวชาญที่คู่กรณีกล่าวอ้างเว้นแต่พนักงานตรวจแรงงานเห็นว่าเป็นการกล่างอ้างที่ไม่จำเป็น ฟุ่มเฟือย หรือเพื่อประวิงเวลา (3)ขอข้อเท็จจริงหรือความเห็นจากคู่กรณี พยานบุคคล หรือพยานผู้เชี่ยวชาญ (4)ขอให้ผู้ครอบครองเอกสาร ส่งเอกสารที่เกี่ยวข้อง (5)ออกไปตรวจสอบสถานที่ ข้อ14 พนักงานตรวจแรงงานต้องให้คู่กรณีมีโอกาสที่จะได้ทราบข้อเท็จจริงอย่างเพียงพอ และมีโอกาสที่จะได้โต้แย้งหรือแสดงพยานหลักฐานของตน ความในวรรคหนึ่งมิให้นำมาใช้บังคับในกรณีดังต่อไปนี้เว้นแต่พนักงานตรวจแรงงานจะเห็นสมควรปฏิบัติเป็นอย่างอื่น (1)เมื่อมีความจำเป็นเร่งด่วน หากปล่อยให้เนิ่นช้าไป จะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่ผู้หนึ่งผู้ใด หรือจะกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ (2)เมื่อจะมีผลทำให้ระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนดไว้ในการทำคำสั่งต้องล่าช้าออกไป (3)เมื่อเป็นข้อเท็จจริงที่คู่กรณีได้ให้ไว้ในคำร้อง คำให้การ หรือคำชี้แจง (4)เมื่อโดยสภาพเห็นได้ชัดในตัวว่าการให้โอกาสดังกล่าวไม่อาจกระทำได้ ข้อ15 คู่กรณีมีสิทธิขอตรวจดูเอกสาร หรือพยานหลักฐานที่จำเป็นเพื่อก ารโต้แย้งชี้แจงหรือป้องกันสิทธิของตนได้ พนักงานตรวจแรงงานอาจไม่อนุญาตให้ตรวจดูเอกสารหรือพยานหลักฐานได้ถ้าเป็นกรณีที่ต้องรักษาไว้เป็นความลับ หมวด3 คำสั่งพนักงานตรวจแรงงาน ------------ ข้อ16 โดยที่พนักงานตรวจแรงงานต้องดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงและมีคำสั่งภายในหกสิบวันนับแต่วันที่รับคำร้องการนับระยะเวลาในการดำเนินการให้นับเมื่อ (1)ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่หรือที่นายจ้างมีภูมิลำเนาอยู่เป็นผู้รับคำร้องให้เริ่มนับระยะเวลาเมื่อพนักงานตรวจแรงงานนั้นได้รับคำร้อง (2)ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานนอกท้องที่ตาม (1) เป็นผู้รับคำร้องและโทรสารส่งคำร้องให้พนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานอยู่ในส่วนภูมิภาคหรือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครเป็นผู้ดำเนินการให้เริ่มนับระยะเวลาเมื่อโทรสารไปถึงจังหวัดหรือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน แล้วแต่กรณี ทั้งนี้การนับระยะเวลาเป็นวัน มิให้นับวันแรกแห่งระยะเวลานั้นรวมเข้าด้วย เว้นแต่จะได้เริ่มการในวันนั้นตั้งแต่เวลาที่เริ่มต้นทำการตามปกติในทางราชการของพนักงานตรวจแรงงาน ข้อ 17 ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานไม่อาจมีคำสั่งภายในกำหนดเวลาตามข้อ 16 ได้ ให้พนักงานตรวจแรงงานรายงานการดำเนินการเหตุผลและความจำเป็นเพื่อขอขยายเวลาต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานมอบหมายก่อนครบกำหนดเวลาดังกล่าวสิบวันเป็นอย่างน้อย อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานมอบหมายอาจพิจารณาอนุญาตให้ขยายเวลาได้ตามที่เห็นสมควรทั้งนี้ต้องไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดตามข้อ 16 ข้อ18 เมื่อพนักงานตรวจแรงงานสอบสวนแล้วปรากฎว่า ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินอย่างหนึ่งอย่างใดที่นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานพ.ศ. 2541 ให้พนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งให้นายจ้างจ่ายเงินดังกล่าวให้แก่ลูกจ้างหรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตายภายในสิบห้าวัน นับแต่วันที่ทราบหรือถือว่าได้ทราบคำสั่ง ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานเห็นว่าลูกจ้างหรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตายไม่มีสิทธิได้รับเงินตามวรรคหนึ่งให้พนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งและแจ้งเป็นหนังสือให้นายจ้างและลูกจ้าง หรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่ งถึงแก่ความตายทราบ คำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้ใช้แบบ คร.8 ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง แบบคำร้องและแบบคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานลงวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2541 ข้อ19 ให้พนักงานตรวจแรงงานลงทะเบียนคำสั่งตามข้อ 18 ในทะเบียนวินิจฉัยคำร้องตามลำดับ หมวด4 การอุทธรณ์คำสั่งพนักงานตรวจแรงงาน ------------ ข้อ20 ให้พนักงานตรวจแรงงานแจ้งสิทธิการนำคดีไปสู่ศาลแรงงานในกรณีที่นายจ้าง ลูกจ้าง หรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตายไม่เห็นด้วยกับคำสั่งพนักงานตรวจแรงงานนั้นไว้ท้ายคำสั่งทั้งนี้เพื่อแจ้งให้บุคคลดังกล่าวนำคดีไปสู่ศาลแรงงานภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่งดังกล่าว ข้อ21 ในกรณีที่นายจ้าง ลูกจ้าง หรือทายาทโดยธรรมของลูกจ้างซึ่งถึงแก่ความตายนำคดีไปสู่ศาลแรงงานภายในกำหนดเวลาตามข้อ 20ให้พนักงานตรวจแรงงานที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่กรุงเทพมหานครรายงานกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเพื่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจะได้มอบหมายให้กองนิติการประสานการต่อสู้คดีต่อไปสำหรับพนักงานตรวจแรงงานในส่วนภูมิภาคให้ประสานกับสำนักงานอัยการจังหวัดเพื่อดำเนินการต่อไป หมวด 5 การเพิกถอนหรือการแก้ไขเพิ่มเติมคำสั่ง ------------ ข้อ22 เมื่อคู่กรณีมีคำขอ พนักงานตรวจแรงงานอาจเพิกถอนหรือแก้ไขเพิ่มเติมคำสั่งพนักงานตรวจแรงงานที่พ้นกำหนดอุทธรณ์ตามหมวด 4ได้ในกรณีดังต่อไปนี้ (1)มีพยานหลักฐานใหม่ อันอาจทำให้ข้อเท็จจริงที่ฟังเป็นอันยุติแล้วนั้นเปลี่ยนแปลงไปในสาระสำคัญ (2)คู่กรณีที่แท้จริงมิได้เข้ามาในกระบวนการพิจารณาคำร้อง หรือได้เข้ามาในกระบวนการพิจารณาครั้งก่อนแล้วแต่ถูกตัดโอกาสโดยไม่เป็นธรรมในการมีส่วนร่วมในกระบวนการพิจารณาคำร้อง (3)พนักงานตรวจแรงงานไม่มีอำนาจที่จะทำคำสั่งตามคำร้องนั้น (4)ถ้าคำสั่งพนักงานตรวจแรงงานได้ออกโดยอาศัยข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายใดและต่อมาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายนั้นเปลี่ยนแปลงไปในสาระสำคัญในทางที่จะเป็นประโยชน์แก่คู่กรณี การยื่นคำขอตาม(1) (2) หรือ (3) ให้กระทำได้เฉพาะเมื่อคู่กรณีไม่อาจทราบถึงเหตุนั้นในการพิจารณาครั้งที่แล้วมาก่อนโดยไม่ใช่ความผิดของผู้นั้น การยื่นคำขอให้พิจารณาใหม่ต้องกระทำภายในเก้าสิบวันนับแต่ผู้นั้นได้รู้ถึงเหตุซึ่งอาจขอให้พิจารณาใหม่ได้ ข้อ23 พนักงานตรวจแรงงานหรือผู้บังคับบัญชาของพนักงานตรวจแรงงาน อาจเพิกถอนหรือแ ก้ไขเพิ่มเติมคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานได้ไม่ว่าจะพ้นกำหนดอุทธรณ์ตามหมวด 4 หรือไม่ก็ตาม เมื่อมีเหตุหนึ่งเหตุใดตามข้อ 22 (1) (2) (3) หรือ (4) หมวด6 การบังคับตามคำสั่ง ------------ ข้อ24 คำสั่งพนักงานตรวจแรงงานที่กำหนดให้นายจ้างชำระเงินภายในสิบห้าวัน นับแต่วันที่ทราบหรือถือว่าได้ทราบคำสั่งถ้าถึงกำหนดแล้วไม่มีการชำระเงินโดยถูกต้อง ครบถ้วนและครบกำหนดสามสิบวันแล้วให้พนักงานตรวจแรงงานใช้มาตรการบังคับตามคำสั่งโดยการดำเนินคดีอาญาได้ ข้อ25 ในกรณีที่นายจ้างได้ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานภายในเวลาที่กำหนด การดำเนินคดีอาญาต่อนายจ้างให้เป็นอันระงับไป ข้อ26 การดำเนินคดีอาญาให้เป็นไปตามระเบียบกระทรวงแรงานและสวัสดิการสังคมว่าด้วยการดำเนินคดีอาญาและการเปรียบเทียบผู้กระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานพ.ศ. 2541 ประกาศณ วันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2542 ศักดิ์ชัยศักดิ์กุลวงศ์ อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน[รก.2542/12ง/31 - 11:02:2542]