คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 633/2528หลักกฎหมาย: โจทก์ซื้อรถยนต์จากจำเลย จำเลยยังมิได้ส่งมอบ ต่อมาโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย แทนที่จำเลยจะเสนอขอส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์ จำเลยกลับขายรถยนต์คันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นนี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีว่าสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย โจทก์จำเลยต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิมโจทก์ฟ้องว่า โจทก์สั่งซื้อรถยนต์จากจำเลยทั้งสอง ได้ชำระเงินบางส่วนและจำเลยได้ส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์แล้ว ต่อมาจำเลยเสนอขายรถยนต์รุ่นใหม่แก่โจทก์โดยจะรับรถยนต์คันเดิมกลับคืน โจทก์ตกลงซื้อโดยให้ถือว่าเงินที่ชำระไปแล้วเป็นเงินชำระราคาบางส่วนสำหรับรถยนต์คันใหม่ และโจทก์จะต้องเพิ่มเงินชำระราคาบางส่วนให้แก่จำเลยอีกจำนวนหนึ่ง จำเลยจะส่งมอบรถยนต์คันใหม่ให้แก่โจทก์หลังจากได้รับเงินที่ชำระเพิ่มแล้ว ต่อมาจำเลยได้รับเงินชำระหนี้เพิ่มและรับมอบรถยนต์คันเดิมคืนไปจากโจทก์ แต่ไม่ส่งมอบรถยนต์คันใหม่ เป็นการผิดสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญา ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินที่ชำระไปแล้วแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า เงินที่โจทก์ชำระไว้แล้วเป็นเงินมัดจำ โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาและไม่ยอมรับรถไปจากจำเลย จำเลยมีสิทธิเลิกสัญญาโดยไม่ต้องบอกกล่าว ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญา พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินแก่โจทก์ตามคำฟ้อง จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ตามรูปเรื่องจึงไม่น่าเชื่อว่า โจทก์ได้บอกกล่าวทวงถามให้จำเลยที่ ๑ ส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ภายในกำหนดระยะเวลาพอสมควร อันจะถือเป็นเหตุให้โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาแก่จำเลยที่ ๑ ได้ แต่อย่างไรก็ดีข้อเท้จจริงปรากฏว่าเมื่อโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ ๑ ตามเอกสารหมาย จ.๖ แทนที่จะเสนอขอส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ให้แก่โจทก์จำเลยที่ ๑ กลับขายรถยนต์เก๋งคันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นที่กล่าวมานี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีทั้งสองฝ่ายต่างสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย สัญญาซื้อขายรถยนต์เก๋งคันใหม่ที่โจทก์กับจำเลยที่ ๑ ทำไว้จึงไม่มีผลผูกพันต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยที่ ๑ ต่างต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ จำเลยที่ ๑ จึงต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 633/2528นายสุวิทย์ พิณฑมรโจทก์บริษัทศรีสมบัติมาร์เก็ตติ้ง จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 386, ม. 387, ม. 391, ม. 461โจทก์ซื้อรถยนต์จากจำเลย จำเลยยังมิได้ส่งมอบ ต่อมาโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย แทนที่จำเลยจะเสนอขอส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์ จำเลยกลับขายรถยนต์คันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นนี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีว่าสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย โจทก์จำเลยต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิมโจทก์ฟ้องว่า โจทก์สั่งซื้อรถยนต์จากจำเลยทั้งสอง ได้ชำระเงินบางส่วนและจำเลยได้ส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์แล้ว ต่อมาจำเลยเสนอขายรถยนต์รุ่นใหม่แก่โจทก์โดยจะรับรถยนต์คันเดิมกลับคืน โจทก์ตกลงซื้อโดยให้ถือว่าเงินที่ชำระไปแล้วเป็นเงินชำระราคาบางส่วนสำหรับรถยนต์คันใหม่ และโจทก์จะต้องเพิ่มเงินชำระราคาบางส่วนให้แก่จำเลยอีกจำนวนหนึ่ง จำเลยจะส่งมอบรถยนต์คันใหม่ให้แก่โจทก์หลังจากได้รับเงินที่ชำระเพิ่มแล้ว ต่อมาจำเลยได้รับเงินชำระหนี้เพิ่มและรับมอบรถยนต์คันเดิมคืนไปจากโจทก์ แต่ไม่ส่งมอบรถยนต์คันใหม่ เป็นการผิดสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญา ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินที่ชำระไปแล้วแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า เงินที่โจทก์ชำระไว้แล้วเป็นเงินมัดจำ โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาและไม่ยอมรับรถไปจากจำเลย จำเลยมีสิทธิเลิกสัญญาโดยไม่ต้องบอกกล่าว ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญา พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินแก่โจทก์ตามคำฟ้อง จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ตามรูปเรื่องจึงไม่น่าเชื่อว่า โจทก์ได้บอกกล่าวทวงถามให้จำเลยที่ ๑ ส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ภายในกำหนดระยะเวลาพอสมควร อันจะถือเป็นเหตุให้โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาแก่จำเลยที่ ๑ ได้ แต่อย่างไรก็ดีข้อเท้จจริงปรากฏว่าเมื่อโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ ๑ ตามเอกสารหมาย จ.๖ แทนที่จะเสนอขอส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ให้แก่โจทก์จำเลยที่ ๑ กลับขายรถยนต์เก๋งคันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นที่กล่าวมานี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีทั้งสองฝ่ายต่างสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย สัญญาซื้อขายรถยนต์เก๋งคันใหม่ที่โจทก์กับจำเลยที่ ๑ ทำไว้จึงไม่มีผลผูกพันต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยที่ ๑ ต่างต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ จำเลยที่ ๑ จึงต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล พิพากษายืน.(กิติ บูรพรรณ์-ปราการ กาญจนศูนย์-ปชา วรธรรมพินิจ)ศาลแพ่ง - นายสุรินทร์ มาศพงศ์ศาลอุทธรณ์ - นายเสียง ตรีวิมลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์สั่งซื้อรถยนต์จากจำเลยทั้งสอง ได้ชำระเงินบางส่วนและจำเลยได้ส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์แล้ว ต่อมาจำเลยเสนอขายรถยนต์รุ่นใหม่แก่โจทก์โดยจะรับรถยนต์คันเดิมกลับคืน โจทก์ตกลงซื้อโดยให้ถือว่าเงินที่ชำระไปแล้วเป็นเงินชำระราคาบางส่วนสำหรับรถยนต์คันใหม่ และโจทก์จะต้องเพิ่มเงินชำระราคาบางส่วนให้แก่จำเลยอีกจำนวนหนึ่ง จำเลยจะส่งมอบรถยนต์คันใหม่ให้แก่โจทก์หลังจากได้รับเงินที่ชำระเพิ่มแล้ว ต่อมาจำเลยได้รับเงินชำระหนี้เพิ่มและรับมอบรถยนต์คันเดิมคืนไปจากโจทก์ แต่ไม่ส่งมอบรถยนต์คันใหม่ เป็นการผิดสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญา ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินที่ชำระไปแล้วแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า เงินที่โจทก์ชำระไว้แล้วเป็นเงินมัดจำ โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาและไม่ยอมรับรถไปจากจำเลย จำเลยมีสิทธิเลิกสัญญาโดยไม่ต้องบอกกล่าว ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญา พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินแก่โจทก์ตามคำฟ้อง จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ตามรูปเรื่องจึงไม่น่าเชื่อว่า โจทก์ได้บอกกล่าวทวงถามให้จำเลยที่ ๑ ส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ภายในกำหนดระยะเวลาพอสมควร อันจะถือเป็นเหตุให้โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาแก่จำเลยที่ ๑ ได้ แต่อย่างไรก็ดีข้อเท้จจริงปรากฏว่าเมื่อโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ ๑ ตามเอกสารหมาย จ.๖ แทนที่จะเสนอขอส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ให้แก่โจทก์จำเลยที่ ๑ กลับขายรถยนต์เก๋งคันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นที่กล่าวมานี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีทั้งสองฝ่ายต่างสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย สัญญาซื้อขายรถยนต์เก๋งคันใหม่ที่โจทก์กับจำเลยที่ ๑ ทำไว้จึงไม่มีผลผูกพันต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยที่ ๑ ต่างต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ จำเลยที่ ๑ จึงต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 633/2528นายสุวิทย์ พิณฑมรโจทก์บริษัทศรีสมบัติมาร์เก็ตติ้ง จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 386, ม. 387, ม. 391, ม. 461โจทก์ซื้อรถยนต์จากจำเลย จำเลยยังมิได้ส่งมอบ ต่อมาโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย แทนที่จำเลยจะเสนอขอส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์ จำเลยกลับขายรถยนต์คันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นนี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีว่าสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย โจทก์จำเลยต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิมโจทก์ฟ้องว่า โจทก์สั่งซื้อรถยนต์จากจำเลยทั้งสอง ได้ชำระเงินบางส่วนและจำเลยได้ส่งมอบรถยนต์ให้แก่โจทก์แล้ว ต่อมาจำเลยเสนอขายรถยนต์รุ่นใหม่แก่โจทก์โดยจะรับรถยนต์คันเดิมกลับคืน โจทก์ตกลงซื้อโดยให้ถือว่าเงินที่ชำระไปแล้วเป็นเงินชำระราคาบางส่วนสำหรับรถยนต์คันใหม่ และโจทก์จะต้องเพิ่มเงินชำระราคาบางส่วนให้แก่จำเลยอีกจำนวนหนึ่ง จำเลยจะส่งมอบรถยนต์คันใหม่ให้แก่โจทก์หลังจากได้รับเงินที่ชำระเพิ่มแล้ว ต่อมาจำเลยได้รับเงินชำระหนี้เพิ่มและรับมอบรถยนต์คันเดิมคืนไปจากโจทก์ แต่ไม่ส่งมอบรถยนต์คันใหม่ เป็นการผิดสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญา ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินที่ชำระไปแล้วแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า เงินที่โจทก์ชำระไว้แล้วเป็นเงินมัดจำ โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาและไม่ยอมรับรถไปจากจำเลย จำเลยมีสิทธิเลิกสัญญาโดยไม่ต้องบอกกล่าว ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญา พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนเงินแก่โจทก์ตามคำฟ้อง จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ตามรูปเรื่องจึงไม่น่าเชื่อว่า โจทก์ได้บอกกล่าวทวงถามให้จำเลยที่ ๑ ส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ภายในกำหนดระยะเวลาพอสมควร อันจะถือเป็นเหตุให้โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาแก่จำเลยที่ ๑ ได้ แต่อย่างไรก็ดีข้อเท้จจริงปรากฏว่าเมื่อโจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ ๑ ตามเอกสารหมาย จ.๖ แทนที่จะเสนอขอส่งมอบรถยนต์เก๋งคันใหม่ให้แก่โจทก์จำเลยที่ ๑ กลับขายรถยนต์เก๋งคันดังกล่าวให้แก่ผู้อื่นไป พฤติการณ์เช่นที่กล่าวมานี้แสดงให้เห็นเจตนาของคู่กรณีทั้งสองฝ่ายต่างสมัครใจที่จะเลิกสัญญาต่อกันโดยปริยาย สัญญาซื้อขายรถยนต์เก๋งคันใหม่ที่โจทก์กับจำเลยที่ ๑ ทำไว้จึงไม่มีผลผูกพันต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยที่ ๑ ต่างต้องคืนสู่ฐานะดั่งที่เป็นอยู่เดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ จำเลยที่ ๑ จึงต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล พิพากษายืน.(กิติ บูรพรรณ์-ปราการ กาญจนศูนย์-ปชา วรธรรมพินิจ)ศาลแพ่ง - นายสุรินทร์ มาศพงศ์ศาลอุทธรณ์ - นายเสียง ตรีวิมลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ