คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1916/2534หลักกฎหมาย: ขณะคดีแพ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล จำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25แต่ศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปตามที่เห็นสมควรก็ได้ เมื่อปรากฏว่าศาลได้มีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบแล้วเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้มีคำสั่งจำหน่ายคดีเพื่อให้โจทก์ไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายแต่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตให้จำหน่ายคดีตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้วเมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีแพ่งย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุด ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 93.ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า คดีนี้โจทก์ได้ยื่นฟ้องจำเลยเป็นคดีล้มละลายและศาลได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดแล้ว เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 แต่ก่อนโจทก์ฟ้องคดีนี้ ผู้ร้องได้เป็นโจทก์ฟ้องจำเลยกับพวกรวม 3 คน เป็นคดีแพ่ง เรื่องผิดสัญญาซื้อขายในระหว่างการพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าว ศาลชั้นต้นได้หมายเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้เข้าว่าคดีแทนจำเลยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีแพ่งเฉพาะจำเลยเสีย ผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีดังกล่าวได้แถลงคัดค้าน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าวต่อไปแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้แก่ผู้ร้องเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2531 คดีถึงที่สุดโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 17 พฤษภาคม 2531 ผู้ร้องได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ แต่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้อง ทำให้ผู้ร้องได้รับความเสียหายขอให้มีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำคัดค้านว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยในคดีแพ่งที่ผู้ร้องเป็นโจทก์ คำพิพากษาในคดีแพ่งดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในอันที่จะให้ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 93 เมื่อผู้ร้องได้ทราบถึงการที่จำเลยถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วแต่ผู้ร้องมิได้ขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 91 ย่อมถือว่าผู้ร้องไม่ประสงค์จะนำหนี้ดังกล่าวมายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลาย คำสั่งของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ที่ไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องจึงชอบแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงร่วมกันว่า คดีมีข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่4950/2531 ของศาลชั้นต้น ทั้งสองฝ่ายไม่ขอสืบพยานศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องไว้ดำเนินการต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องมีว่า ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับจากวันที่คดีแพ่งถึงที่สุดหรือไม่ข้อเท็จจริงได้ความว่า ขณะคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 4950/2531 ของศาลชั้นต้นอยู่ในระหว่างพิจารณาสืบพยานโจทก์ จำเลยที่ 1 ในคดีดังกล่าวคือจำเลยในคดีนี้ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า จำเลยถูกศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 ศาลเห็นว่าเมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์ อำนาจในการต่อสู้คดีตกแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ จึงให้เลื่อนคดีไปนัดสืบพยานโจทก์ใหม่กับมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยทราบ และสอบถามว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าดำเนินคดีแทนจำเลยหรือไม่ให้แถลงต่อศาลก่อนวันนัด ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ 16 เมษายน 2530 ต่อมาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า คดียังอยู่ในระหว่างที่เจ้าหนี้จะยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายได้ หากมีการดำเนินคดีนี้ต่อไปก็ไม่เกิดประโยชน์แต่อย่างใด เพราะถ้าโจทก์ (ผู้ร้อง) ชนะคดีแล้วก็ต้องไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามมาตรา 91, 93แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 อยู่นั่นเอง ด้วยเหตุผลดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลย โจทก์ในคดีดังกล่าวคือผู้ร้องในคดีนี้ยื่นคำแถลงคัดค้านว่าได้ฟ้องบุคคลอื่นเป็นจำนวนที่ 2และที่ 3 แม้ศาลจะจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ 1 (จำเลยคดีนี้) ก็หาทำให้คดีสิ้นสุดไม่ ประกอบกับคดีมีปัญหายุ่งยากและทุนทรัพย์สูงจึงขอให้ศาลเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ามาเป็นคู่ความในคดีศาลมีคำสั่งในวันนัดว่าเห็นควรไม่จำหน่ายคดีแต่ให้ดำเนินคดีต่อไปโดยให้ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทราบคำสั่งของศาลที่แจ้งให้ทราบถึงผลการดำเนินคดีของจำเลยแล้ว ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ 15 มิถุนายน 2530 ต่อมาศาลได้สืบพยานโจทก์ จำเลยในคดีแพ่งจนเสร็จการพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยกับพวกร่วมกันชำระเงินแก่ผู้ร้อง พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2483 มาตรา 25แต่ตามบทกฎหมายดังกล่าวศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจาณาต่อไปตามคำคัดค้านของผู้ร้อง อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลก็ได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้ว เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดี ผู้ร้องย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนด 2 เดือนนับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุดตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 93 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำร้องของผู้ร้องนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้บังคับตามคำสั่งศาลชั้นต้น. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1916/2534บริษัท จูรองชิปยาร์ด จำกัดโจทก์บริษัท มุนโดแก๊ส เอส.เอ . จำกัดผู้ร้องเจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้านบริษัท เปโทรเ ลน ก๊าซ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 25, ม. 93ขณะคดีแพ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล จำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25แต่ศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปตามที่เห็นสมควรก็ได้ เมื่อปรากฏว่าศาลได้มีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบแล้วเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้มีคำสั่งจำหน่ายคดีเพื่อให้โจทก์ไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายแต่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตให้จำหน่ายคดีตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้วเมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีแพ่งย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุด ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 93.ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า คดีนี้โจทก์ได้ยื่นฟ้องจำเลยเป็นคดีล้มละลายและศาลได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดแล้ว เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 แต่ก่อนโจทก์ฟ้องคดีนี้ ผู้ร้องได้เป็นโจทก์ฟ้องจำเลยกับพวกรวม 3 คน เป็นคดีแพ่ง เรื่องผิดสัญญาซื้อขายในระหว่างการพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าว ศาลชั้นต้นได้หมายเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้เข้าว่าคดีแทนจำเลยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีแพ่งเฉพาะจำเลยเสีย ผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีดังกล่าวได้แถลงคัดค้าน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าวต่อไปแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้แก่ผู้ร้องเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2531 คดีถึงที่สุดโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 17 พฤษภาคม 2531 ผู้ร้องได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ แต่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้อง ทำให้ผู้ร้องได้รับความเสียหายขอให้มีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำคัดค้านว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยในคดีแพ่งที่ผู้ร้องเป็นโจทก์ คำพิพากษาในคดีแพ่งดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในอันที่จะให้ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 93 เมื่อผู้ร้องได้ทราบถึงการที่จำเลยถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วแต่ผู้ร้องมิได้ขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 91 ย่อมถือว่าผู้ร้องไม่ประสงค์จะนำหนี้ดังกล่าวมายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลาย คำสั่งของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ที่ไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องจึงชอบแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงร่วมกันว่า คดีมีข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่4950/2531 ของศาลชั้นต้น ทั้งสองฝ่ายไม่ขอสืบพยานศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องไว้ดำเนินการต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องมีว่า ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับจากวันที่คดีแพ่งถึงที่สุดหรือไม่ข้อเท็จจริงได้ความว่า ขณะคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 4950/2531 ของศาลชั้นต้นอยู่ในระหว่างพิจารณาสืบพยานโจทก์ จำเลยที่ 1 ในคดีดังกล่าวคือจำเลยในคดีนี้ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า จำเลยถูกศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 ศาลเห็นว่าเมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์ อำนาจในการต่อสู้คดีตกแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ จึงให้เลื่อนคดีไปนัดสืบพยานโจทก์ใหม่กับมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยทราบ และสอบถามว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าดำเนินคดีแทนจำเลยหรือไม่ให้แถลงต่อศาลก่อนวันนัด ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ 16 เมษายน 2530 ต่อมาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า คดียังอยู่ในระหว่างที่เจ้าหนี้จะยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายได้ หากมีการดำเนินคดีนี้ต่อไปก็ไม่เกิดประโยชน์แต่อย่างใด เพราะถ้าโจทก์ (ผู้ร้อง) ชนะคดีแล้วก็ต้องไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามมาตรา 91, 93แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 อยู่นั่นเอง ด้วยเหตุผลดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลย โจทก์ในคดีดังกล่าวคือผู้ร้องในคดีนี้ยื่นคำแถลงคัดค้านว่าได้ฟ้องบุคคลอื่นเป็นจำนวนที่ 2และที่ 3 แม้ศาลจะจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ 1 (จำเลยคดีนี้) ก็หาทำให้คดีสิ้นสุดไม่ ประกอบกับคดีมีปัญหายุ่งยากและทุนทรัพย์สูงจึงขอให้ศาลเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ามาเป็นคู่ความในคดีศาลมีคำสั่งในวันนัดว่าเห็นควรไม่จำหน่ายคดีแต่ให้ดำเนินคดีต่อไปโดยให้ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทราบคำสั่งของศาลที่แจ้งให้ทราบถึงผลการดำเนินคดีของจำเลยแล้ว ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ 15 มิถุนายน 2530 ต่อมาศาลได้สืบพยานโจทก์ จำเลยในคดีแพ่งจนเสร็จการพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยกับพวกร่วมกันชำระเงินแก่ผู้ร้อง พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2483 มาตรา 25แต่ตามบทกฎหมายดังกล่าวศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจาณาต่อไปตามคำคัดค้านของผู้ร้อง อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลก็ได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้ว เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดี ผู้ร้องย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนด 2 เดือนนับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุดตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 93 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำร้องของผู้ร้องนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้บังคับตามคำสั่งศาลชั้นต้น.(ราเชนทร์ จัมปาสุต-สวิน อักขรายุธ-สมพงษ์ สนธิเณร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาที่จะมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาสองเดือนนับจากวันคดีถึงที่สุดตาม พ.ร.บ.ล้มละลายฯมาตรา 93 ได้ต้องเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีที่ค้างพิจารณาอยู่แทนลูกหนี้ ตามมาตรา 25 และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดี ในกรณีที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีโดยเข้ามาดำเนินคดีแทนลูกหนี้จริง ๆ ก็ไม่มีปัญหาเพราะเมื่อเข้ามาแล้วแม้จะแพ้บางส่วนไม่ทั้งหมดก็ถือว่าแพ้ เช่นฎีกาที่ 118/2497 หรือขอเข้าว่าคดีแทน แล้วขอให้ศาลสั่งจำหน่ายคดีหากศาลสั่งจำหน่ายคดีตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็ไม่ต้องด้วยมาตรา 93 เช่นกัน ปัญหาอยู่ที่ว่าถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดี หรือเข้าว่าคดีและขอให้ศาลสั่งจำหน่ายคดี แต่ศาลให้ดำเนินคดีต่อไปโดยไม่จำหน่ายคดีในที่สุดศาลพิพากษาให้ลูกหนี้แพ้คดี จะถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้และแพ้คดี อันเป็นผลให้เจ้าหนี้มีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาสองเดือนนับจากวันคดีถึงที่สุดตามมาตรา 93 หรือไม่ เดิมเคยมีปัญหาว่าพ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25 เป็นบทบังคับให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้ทุกเรื่องเสมอไปหรือไม่ เพราะหากเป็นบทบังคับแล้วไม่ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าว่าคดีแทนลูกหนี้หรือไม่ก็ตาม ถ้าศาลพิพากษาให้ลูกหนี้แพ้คดี ก็ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีด้วยแต่ถ้ามิใช่บทบังคับ ผลก็แตกต่างกันออกไป แล้วแต่ข้อเท็จจริงว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีหรือไม่ ต่อไปมีฎีกาที่1313/2521 วินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ล้มละลายฯ มาตรา 25 มิใช่บทบังคับให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้ทุกเรื่องเสมอไปแต่คำวินิจฉัยดังกล่าวก็ไม่ได้หมายความว่าถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดี หรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอให้ศาลสั่งจำหน่ายคดีแล้ว ศาลจะต้องสั่งจำหน่ายคดีเสียทุกเรื่อง ทั้งนี้เพราะมีฎีกาที่2222/2517 วินิจฉัยว่า ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25 ศาลมีอำนาจงดการพิจารณาคดีไว้ หรือจะสั่งประการใดตามที่เห็นสมควรก็ได้ มิใช่มีอำนาจสั่งงดการพิจารณาไว้อย่างเดียว และฎีกาที่939/2530 วินิจฉัยว่า อำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ แต่เมื่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ขอเข้าว่าคดี หรือไม่ได้มีคำขอให้จำหน่ายคดีก็ต้องดำเนินกระบวนพิจาณาต่อไป คำวินิจฉัยในฎีกาทั้งสองเรื่องนี้ จึงเป็นการแก้ปัญหาว่าคดีที่ค้างพิจารณาอยู่นั้นจะดำเนินอย่างไรต่อไป มิฉะนั้นคดีก็ค้างพิจารณาอยู่อย่างนั้นไม่อาจดำเนินการอย่างไรได้ ทั้งเป็นธรรมแก่เจ้าหนี้อีกทางหนึ่งด้วยเพราะถ้าขณะนั้นได้ล่วงพ้นกำหนดเวลาสองเดือนนับแต่วันโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัยพ์เด็ดขาดแล้ว ถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอให้จำหน่ายคดีหากศาลสั่งให้จำหน่ายคดี เมื่อเจ้าหนี้ไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายก็อาจถูกโต้แย้งว่าขอรับชำระหนี้ไม่ได้ เพราะล่วงพ้นกำหนดเวลาตามมาตรา 91 แล้ว และกรณีดังกล่าวก็ไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 92 คำวินิจฉัยในฎีกาที่ 1916/2534 จึงไม่ขัดหรือกลับหลักคำวินิจฉัยในฎีกาที่ 1313/2521 แต่แสดงให้เห็นว่าอำนาจในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งอันเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลในขณะที่มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งอาจใช้ดุลพินิจว่าจะเข้าว่าคดีหรือไม่ก็ได้เป็นเรื่องหนึ่ง ส่วนการที่จะสั่งให้งดการพิจารณา หรือสั่งให้จำหน่ายคดีหรือให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปอย่างไรเป็นอำนาจของศาลเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ดังนั้น ในกรณีที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดีโดยไม่ได้ดำเนินการประการใดเลย หรือยื่นคำแถลงต่อศาลว่าไม่ประสงค์จะเข้าว่าคดีและขอให้จำหน่ายคดี หรือเข้าว่าคดีแทนแต่ขอให้จำหน่ายคดี หากศาลสั่งให้จำหน่ายคดีก็ไม่ต้องด้วย มาตรา 93 ตามฎีกาที่ 690/2512,2222/2517,1313/2521 และ 2730/2522 ซึ่งศาลสั่งให้จำหน่ายคดี แต่ถ้าศาลสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป โดยไม่จำหน่ายคดีเท่ากับศาลสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้ เมื่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทราบคำสั่งและกำหนดนัดโดยชอบแล้ว แม้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มาศาลตามนัดต้องถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้แล้ว ถ้าในที่สุดศาลพิพากษาให้ลูกหนี้แพ้คดี ก็ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีด้วย เจ้าหนี้มีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลา ตามมาตรา 93 ตามฎีกาที่ 939/2530 และ 1916/2534. สุทินนาคพงศ์.คำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า คดีนี้โจทก์ได้ยื่นฟ้องจำเลยเป็นคดีล้มละลายและศาลได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดแล้ว เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 แต่ก่อนโจทก์ฟ้องคดีนี้ ผู้ร้องได้เป็นโจทก์ฟ้องจำเลยกับพวกรวม 3 คน เป็นคดีแพ่ง เรื่องผิดสัญญาซื้อขายในระหว่างการพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าว ศาลชั้นต้นได้หมายเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้เข้าว่าคดีแทนจำเลยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีแพ่งเฉพาะจำเลยเสีย ผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีดังกล่าวได้แถลงคัดค้าน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าวต่อไปแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้แก่ผู้ร้องเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2531 คดีถึงที่สุดโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 17 พฤษภาคม 2531 ผู้ร้องได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ แต่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้อง ทำให้ผู้ร้องได้รับความเสียหายขอให้มีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำคัดค้านว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยในคดีแพ่งที่ผู้ร้องเป็นโจทก์ คำพิพากษาในคดีแพ่งดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในอันที่จะให้ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 93 เมื่อผู้ร้องได้ทราบถึงการที่จำเลยถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วแต่ผู้ร้องมิได้ขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 91 ย่อมถือว่าผู้ร้องไม่ประสงค์จะนำหนี้ดังกล่าวมายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลาย คำสั่งของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ที่ไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องจึงชอบแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงร่วมกันว่า คดีมีข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่4950/2531 ของศาลชั้นต้น ทั้งสองฝ่ายไม่ขอสืบพยานศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องไว้ดำเนินการต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องมีว่า ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับจากวันที่คดีแพ่งถึงที่สุดหรือไม่ข้อเท็จจริงได้ความว่า ขณะคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 4950/2531 ของศาลชั้นต้นอยู่ในระหว่างพิจารณาสืบพยานโจทก์ จำเลยที่ 1 ในคดีดังกล่าวคือจำเลยในคดีนี้ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า จำเลยถูกศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 ศาลเห็นว่าเมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์ อำนาจในการต่อสู้คดีตกแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ จึงให้เลื่อนคดีไปนัดสืบพยานโจทก์ใหม่กับมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยทราบ และสอบถามว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าดำเนินคดีแทนจำเลยหรือไม่ให้แถลงต่อศาลก่อนวันนัด ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ 16 เมษายน 2530 ต่อมาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า คดียังอยู่ในระหว่างที่เจ้าหนี้จะยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายได้ หากมีการดำเนินคดีนี้ต่อไปก็ไม่เกิดประโยชน์แต่อย่างใด เพราะถ้าโจทก์ (ผู้ร้อง) ชนะคดีแล้วก็ต้องไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามมาตรา 91, 93แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 อยู่นั่นเอง ด้วยเหตุผลดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลย โจทก์ในคดีดังกล่าวคือผู้ร้องในคดีนี้ยื่นคำแถลงคัดค้านว่าได้ฟ้องบุคคลอื่นเป็นจำนวนที่ 2และที่ 3 แม้ศาลจะจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ 1 (จำเลยคดีนี้) ก็หาทำให้คดีสิ้นสุดไม่ ประกอบกับคดีมีปัญหายุ่งยากและทุนทรัพย์สูงจึงขอให้ศาลเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ามาเป็นคู่ความในคดีศาลมีคำสั่งในวันนัดว่าเห็นควรไม่จำหน่ายคดีแต่ให้ดำเนินคดีต่อไปโดยให้ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทราบคำสั่งของศาลที่แจ้งให้ทราบถึงผลการดำเนินคดีของจำเลยแล้ว ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ 15 มิถุนายน 2530 ต่อมาศาลได้สืบพยานโจทก์ จำเลยในคดีแพ่งจนเสร็จการพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยกับพวกร่วมกันชำระเงินแก่ผู้ร้อง พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2483 มาตรา 25แต่ตามบทกฎหมายดังกล่าวศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจาณาต่อไปตามคำคัดค้านของผู้ร้อง อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลก็ได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้ว เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดี ผู้ร้องย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนด 2 เดือนนับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุดตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 93 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำร้องของผู้ร้องนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้บังคับตามคำสั่งศาลชั้นต้น. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1916/2534บริษัท จูรองชิปยาร์ด จำกัดโจทก์บริษัท มุนโดแก๊ส เอส.เอ . จำกัดผู้ร้องเจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้านบริษัท เปโทรเ ลน ก๊าซ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 25, ม. 93ขณะคดีแพ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล จำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25แต่ศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปตามที่เห็นสมควรก็ได้ เมื่อปรากฏว่าศาลได้มีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบแล้วเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้มีคำสั่งจำหน่ายคดีเพื่อให้โจทก์ไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายแต่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตให้จำหน่ายคดีตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้วเมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีแพ่งย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุด ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 93.ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า คดีนี้โจทก์ได้ยื่นฟ้องจำเลยเป็นคดีล้มละลายและศาลได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดแล้ว เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 แต่ก่อนโจทก์ฟ้องคดีนี้ ผู้ร้องได้เป็นโจทก์ฟ้องจำเลยกับพวกรวม 3 คน เป็นคดีแพ่ง เรื่องผิดสัญญาซื้อขายในระหว่างการพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าว ศาลชั้นต้นได้หมายเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้เข้าว่าคดีแทนจำเลยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีแพ่งเฉพาะจำเลยเสีย ผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีดังกล่าวได้แถลงคัดค้าน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งดังกล่าวต่อไปแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้แก่ผู้ร้องเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2531 คดีถึงที่สุดโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 17 พฤษภาคม 2531 ผู้ร้องได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ แต่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้อง ทำให้ผู้ร้องได้รับความเสียหายขอให้มีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำคัดค้านว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยในคดีแพ่งที่ผู้ร้องเป็นโจทก์ คำพิพากษาในคดีแพ่งดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในอันที่จะให้ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 93 เมื่อผู้ร้องได้ทราบถึงการที่จำเลยถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วแต่ผู้ร้องมิได้ขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 91 ย่อมถือว่าผู้ร้องไม่ประสงค์จะนำหนี้ดังกล่าวมายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลาย คำสั่งของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ที่ไม่รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องจึงชอบแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงร่วมกันว่า คดีมีข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่4950/2531 ของศาลชั้นต้น ทั้งสองฝ่ายไม่ขอสืบพยานศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้องไว้ดำเนินการต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องมีว่า ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับจากวันที่คดีแพ่งถึงที่สุดหรือไม่ข้อเท็จจริงได้ความว่า ขณะคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 4950/2531 ของศาลชั้นต้นอยู่ในระหว่างพิจารณาสืบพยานโจทก์ จำเลยที่ 1 ในคดีดังกล่าวคือจำเลยในคดีนี้ได้ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า จำเลยถูกศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2530 ศาลเห็นว่าเมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์ อำนาจในการต่อสู้คดีตกแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ จึงให้เลื่อนคดีไปนัดสืบพยานโจทก์ใหม่กับมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยทราบ และสอบถามว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าดำเนินคดีแทนจำเลยหรือไม่ให้แถลงต่อศาลก่อนวันนัด ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ 16 เมษายน 2530 ต่อมาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า คดียังอยู่ในระหว่างที่เจ้าหนี้จะยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายได้ หากมีการดำเนินคดีนี้ต่อไปก็ไม่เกิดประโยชน์แต่อย่างใด เพราะถ้าโจทก์ (ผู้ร้อง) ชนะคดีแล้วก็ต้องไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามมาตรา 91, 93แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 อยู่นั่นเอง ด้วยเหตุผลดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่ขอเข้าว่าคดีแทนจำเลย และขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลย โจทก์ในคดีดังกล่าวคือผู้ร้องในคดีนี้ยื่นคำแถลงคัดค้านว่าได้ฟ้องบุคคลอื่นเป็นจำนวนที่ 2และที่ 3 แม้ศาลจะจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ 1 (จำเลยคดีนี้) ก็หาทำให้คดีสิ้นสุดไม่ ประกอบกับคดีมีปัญหายุ่งยากและทุนทรัพย์สูงจึงขอให้ศาลเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ามาเป็นคู่ความในคดีศาลมีคำสั่งในวันนัดว่าเห็นควรไม่จำหน่ายคดีแต่ให้ดำเนินคดีต่อไปโดยให้ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทราบคำสั่งของศาลที่แจ้งให้ทราบถึงผลการดำเนินคดีของจำเลยแล้ว ปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ 15 มิถุนายน 2530 ต่อมาศาลได้สืบพยานโจทก์ จำเลยในคดีแพ่งจนเสร็จการพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยกับพวกร่วมกันชำระเงินแก่ผู้ร้อง พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เมื่อจำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดอำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2483 มาตรา 25แต่ตามบทกฎหมายดังกล่าวศาลจะมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือให้ดำเนินกระบวนพิจาณาต่อไปตามคำคัดค้านของผู้ร้อง อันมีผลเท่ากับศาลไม่อนุญาตตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลแล้ว แม้ในวันนัดต่อ ๆ มาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมิได้มาศาลก็ตาม แต่ศาลก็ได้ประกาศแจ้งวันนัดให้จำเลยทราบที่หน้าศาลทุกครั้ง กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนจำเลยแล้ว เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดี ผู้ร้องย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายภายในกำหนด 2 เดือนนับแต่วันที่คดีแพ่งดังกล่าวถึงที่สุดตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 93 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำร้องของผู้ร้องนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้บังคับตามคำสั่งศาลชั้นต้น.(ราเชนทร์ จัมปาสุต-สวิน อักขรายุธ-สมพงษ์ สนธิเณร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาที่จะมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาสองเดือนนับจากวันคดีถึงที่สุดตาม พ.ร.บ.ล้มละลายฯมาตรา 93 ได้ต้องเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีที่ค้างพิจารณาอยู่แทนลูกหนี้ ตามมาตรา 25 และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดี ในกรณีที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีโดยเข้ามาดำเนินคดีแทนลูกหนี้จริง ๆ ก็ไม่มีปัญหาเพราะเมื่อเข้ามาแล้วแม้จะแพ้บางส่วนไม่ทั้งหมดก็ถือว่าแพ้ เช่นฎีกาที่ 118/2497 หรือขอเข้าว่าคดีแทน แล้วขอให้ศาลสั่งจำหน่ายคดีหากศาลสั่งจำหน่ายคดีตามคำแถลงของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็ไม่ต้องด้วยมาตรา 93 เช่นกัน ปัญหาอยู่ที่ว่าถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดี หรือเข้าว่าคดีและขอให้ศาลสั่งจำหน่ายคดี แต่ศาลให้ดำเนินคดีต่อไปโดยไม่จำหน่ายคดีในที่สุดศาลพิพากษาให้ลูกหนี้แพ้คดี จะถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้และแพ้คดี อันเป็นผลให้เจ้าหนี้มีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาสองเดือนนับจากวันคดีถึงที่สุดตามมาตรา 93 หรือไม่ เดิมเคยมีปัญหาว่าพ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25 เป็นบทบังคับให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้ทุกเรื่องเสมอไปหรือไม่ เพราะหากเป็นบทบังคับแล้วไม่ว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าว่าคดีแทนลูกหนี้หรือไม่ก็ตาม ถ้าศาลพิพากษาให้ลูกหนี้แพ้คดี ก็ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีด้วยแต่ถ้ามิใช่บทบังคับ ผลก็แตกต่างกันออกไป แล้วแต่ข้อเท็จจริงว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีหรือไม่ ต่อไปมีฎีกาที่1313/2521 วินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ล้มละลายฯ มาตรา 25 มิใช่บทบังคับให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้ทุกเรื่องเสมอไปแต่คำวินิจฉัยดังกล่าวก็ไม่ได้หมายความว่าถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดี หรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอให้ศาลสั่งจำหน่ายคดีแล้ว ศาลจะต้องสั่งจำหน่ายคดีเสียทุกเรื่อง ทั้งนี้เพราะมีฎีกาที่2222/2517 วินิจฉัยว่า ตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 25 ศาลมีอำนาจงดการพิจารณาคดีไว้ หรือจะสั่งประการใดตามที่เห็นสมควรก็ได้ มิใช่มีอำนาจสั่งงดการพิจารณาไว้อย่างเดียว และฎีกาที่939/2530 วินิจฉัยว่า อำนาจการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งต่อไปย่อมเป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ แต่เมื่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ขอเข้าว่าคดี หรือไม่ได้มีคำขอให้จำหน่ายคดีก็ต้องดำเนินกระบวนพิจาณาต่อไป คำวินิจฉัยในฎีกาทั้งสองเรื่องนี้ จึงเป็นการแก้ปัญหาว่าคดีที่ค้างพิจารณาอยู่นั้นจะดำเนินอย่างไรต่อไป มิฉะนั้นคดีก็ค้างพิจารณาอยู่อย่างนั้นไม่อาจดำเนินการอย่างไรได้ ทั้งเป็นธรรมแก่เจ้าหนี้อีกทางหนึ่งด้วยเพราะถ้าขณะนั้นได้ล่วงพ้นกำหนดเวลาสองเดือนนับแต่วันโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัยพ์เด็ดขาดแล้ว ถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดีหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอให้จำหน่ายคดีหากศาลสั่งให้จำหน่ายคดี เมื่อเจ้าหนี้ไปยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายก็อาจถูกโต้แย้งว่าขอรับชำระหนี้ไม่ได้ เพราะล่วงพ้นกำหนดเวลาตามมาตรา 91 แล้ว และกรณีดังกล่าวก็ไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 92 คำวินิจฉัยในฎีกาที่ 1916/2534 จึงไม่ขัดหรือกลับหลักคำวินิจฉัยในฎีกาที่ 1313/2521 แต่แสดงให้เห็นว่าอำนาจในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งอันเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลในขณะที่มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เป็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งอาจใช้ดุลพินิจว่าจะเข้าว่าคดีหรือไม่ก็ได้เป็นเรื่องหนึ่ง ส่วนการที่จะสั่งให้งดการพิจารณา หรือสั่งให้จำหน่ายคดีหรือให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปอย่างไรเป็นอำนาจของศาลเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ดังนั้น ในกรณีที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่เข้าว่าคดีโดยไม่ได้ดำเนินการประการใดเลย หรือยื่นคำแถลงต่อศาลว่าไม่ประสงค์จะเข้าว่าคดีและขอให้จำหน่ายคดี หรือเข้าว่าคดีแทนแต่ขอให้จำหน่ายคดี หากศาลสั่งให้จำหน่ายคดีก็ไม่ต้องด้วย มาตรา 93 ตามฎีกาที่ 690/2512,2222/2517,1313/2521 และ 2730/2522 ซึ่งศาลสั่งให้จำหน่ายคดี แต่ถ้าศาลสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป โดยไม่จำหน่ายคดีเท่ากับศาลสั่งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้ เมื่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทราบคำสั่งและกำหนดนัดโดยชอบแล้ว แม้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มาศาลตามนัดต้องถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้เข้าว่าคดีแทนลูกหนี้แล้ว ถ้าในที่สุดศาลพิพากษาให้ลูกหนี้แพ้คดี ก็ถือว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แพ้คดีด้วย เจ้าหนี้มีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลา ตามมาตรา 93 ตามฎีกาที่ 939/2530 และ 1916/2534. สุทินนาคพงศ์.