คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8/2536หลักกฎหมาย: จำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ลงวันออกเช็ค ย่อมถือว่าไม่มีวันที่จำเลยกระทำความผิด แม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงกันก็มีผลทำให้เช็คนั้นสมบูรณ์มีรายการครบถ้วนตามกฎหมาย เพื่อใช้ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น หาทำให้กลับเป็นความผิดตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497มาตรา 3 ไม่ แม้จำเลยที่ 2 แต่ผู้เดียวฎีกา แต่การที่เช็คที่จำเลยร่วมกันออกไม่ลงวันที่ออกเช็คเป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกลงโทษได้ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225.โจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 50,000 บาทและให้จำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 8 เดือนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2529 บริษัทจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้มีอำนาจจัดการแทน ได้ทำสัญญาขายฝากที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างของบริษัทจำเลยที่ 1 ไว้กับโจทก์ มีกำหนดเวลาไถ่ถอนภายใน 2 ปี และภายในกำหนดเวลา 2 ปีดังกล่าว โจทก์ผู้รับซื้อฝากตกลงยินยอมให้จำเลยที่ 1 ใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างโดยจำเลยที่ 1 ตกลงให้ค่าตอบแทนแก่โจทก์เดือนละ 60,000 บาท กำหนดชำระทุก 6 เดือนต่อครั้ง ๆ ละ 360,000 บาท ซึ่งจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ล่วงหน้ารวม 4 ฉบับ ๆ ละ360,000 บาท เช็คพิพาทคดีนี้เป็นหนึ่งในสี่ฉบับดังกล่าว และเป็นเช็คลำดับที่ 2 ครั้นถึงกำหนดชำระเงินโจทก์ได้นำไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขา 172 สุขุมวิท 43 เพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่า เช็คพิพาทขณะสั่งจ่ายไม่ได้ลงวันที่หรือไม่... คดีมีเหตุผลให้รับฟังได้ว่า ขณะออกเช็คพิพาทไม่มีการลงวันที่สั่งจ่าย ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า เช็คพิพาทได้มีการลงวันที่ตรงกับข้อความในสัญญาให้อาศัยและใช้ที่ดินไว้แล้วนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้น เมื่อจำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ได้ลงวันที่สั่งจ่ายย่อมถือได้ว่า ไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิดแม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงอันมีต่อกันระหว่างคู่กรณีก็ตาม ก็มีผลเพียงให้เช็คพิพาทนั้นสมบูรณ์ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น การกระทำของจำเลยทั้งสองไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และแม้ว่าคดีนี้จำเลยที่ 2แต่เพียงผู้เดียวฎีกา จำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาด้วยก็ตาม แต่เป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกรับโทษด้วยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8/2536นาง จินตนา เหล่า นิยม ชนโจทก์บริษัท สหรัฐ กิต อินเตอร์เนชั่นแนล อิมปอร์ต เอ็กซ์ปอร์ต จำกัดจำเลยกับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 213, ม. 225 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3จำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ลงวันออกเช็ค ย่อมถือว่าไม่มีวันที่จำเลยกระทำความผิด แม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงกันก็มีผลทำให้เช็คนั้นสมบูรณ์มีรายการครบถ้วนตามกฎหมาย เพื่อใช้ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น หาทำให้กลับเป็นความผิดตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497มาตรา 3 ไม่ แม้จำเลยที่ 2 แต่ผู้เดียวฎีกา แต่การที่เช็คที่จำเลยร่วมกันออกไม่ลงวันที่ออกเช็คเป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกลงโทษได้ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225.โจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 50,000 บาทและให้จำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 8 เดือนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2529 บริษัทจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้มีอำนาจจัดการแทน ได้ทำสัญญาขายฝากที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างของบริษัทจำเลยที่ 1 ไว้กับโจทก์ มีกำหนดเวลาไถ่ถอนภายใน 2 ปี และภายในกำหนดเวลา 2 ปีดังกล่าว โจทก์ผู้รับซื้อฝากตกลงยินยอมให้จำเลยที่ 1 ใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างโดยจำเลยที่ 1 ตกลงให้ค่าตอบแทนแก่โจทก์เดือนละ 60,000 บาท กำหนดชำระทุก 6 เดือนต่อครั้ง ๆ ละ 360,000 บาท ซึ่งจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ล่วงหน้ารวม 4 ฉบับ ๆ ละ360,000 บาท เช็คพิพาทคดีนี้เป็นหนึ่งในสี่ฉบับดังกล่าว และเป็นเช็คลำดับที่ 2 ครั้นถึงกำหนดชำระเงินโจทก์ได้นำไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขา 172 สุขุมวิท 43 เพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่า เช็คพิพาทขณะสั่งจ่ายไม่ได้ลงวันที่หรือไม่... คดีมีเหตุผลให้รับฟังได้ว่า ขณะออกเช็คพิพาทไม่มีการลงวันที่สั่งจ่าย ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า เช็คพิพาทได้มีการลงวันที่ตรงกับข้อความในสัญญาให้อาศัยและใช้ที่ดินไว้แล้วนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้น เมื่อจำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ได้ลงวันที่สั่งจ่ายย่อมถือได้ว่า ไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิดแม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงอันมีต่อกันระหว่างคู่กรณีก็ตาม ก็มีผลเพียงให้เช็คพิพาทนั้นสมบูรณ์ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น การกระทำของจำเลยทั้งสองไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และแม้ว่าคดีนี้จำเลยที่ 2แต่เพียงผู้เดียวฎีกา จำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาด้วยก็ตาม แต่เป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกรับโทษด้วยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์.(สุวรรณ ตระการพันธุ์-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุรินทร์ นาควิเชียร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเกี่ยวกับเรื่องการออกเช็คโดยเช็คไม่ลงวันที่ โดยถือว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิด เพราะสารสำคัญของความผิดอยู่ที่วันออกเช็ค คือวันที่สั่งให้ธนาคารจ่ายเงินตามเช็คนั้นถ้าเช็ครายใดผู้ออกเช็คไม่ได้ลงวันที่ออกเช็คก็ไม่มีทางที่จะให้ผู้ออกเช็คทราบได้ว่าจะให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้นในวันใดซึ่งมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาอยู่หลายเรื่อง และรวมทั้งวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ด้วย เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 89-90/2513 ลักษณะความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาที่จะมิให้มีการใช้เงินตามเช็ค หรือฐานออกเช็คโดยรู้อยู่แล้วว่าในขณะออกเช็คไม่มีเงินในบัญชีอันจะพึงจ่ายให้ได้นั้นสารสำคัญของความผิดทั้งสองฐานนี้อยู่ที่วันออกเช็ค คือ วันที่สั่งให้ธนาคารจ่ายเงินตามเช็คนั้น ถ้าเช็ครายใดผู้ออกเช็คไม่ได้ลงวันที่ออกเช็คก็ไม่มีทางที่จะให้ผู้ออกเช็คทราบได้ว่าจะให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้นในวันใด ซึ่งวันนั้นผู้ออกเช็คจะได้เตรียมเงินไว้ในบัญชีที่ธนาคารอันจะพึงจ่ายเงินตามเช็คนั้นหรืออีกนัยหนึ่งก็คือ เช็คที่ไม่มีวันออกเช็ค ถือได้ว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำผิด แม้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 910ประกอบกับ มาตรา 989 จะให้สิทธิผู้ทรงเช็คไว้ว่า ถ้าเช็ครายใดมิได้ลงวันออกเช็ค ผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายคนหนึ่งคนใดทำการโดยสุจริตจะจดวันที่ถูกต้องแท้จริงลงก็ได้นั้น กฎหมายเพียงแต่ให้เช็คฉบับนั้นเป็นเช็คที่มีรายการสมบูรณ์ตามกฎหมายฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น แต่หามีผลที่จะลงโทษผู้ออกเช็คในทางอาญา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯมาตรา 4 อนุมาตรา (1) และ (2) ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1976/2523(ประชุมใหญ่) กรณีห้ามธนาคารมิให้ใช้เงินตามมาตรา 3(5) จะมีความผิดก็ต่อเมื่อธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินตามเช็คดังบทบัญญัติในวรรคท้ายของมาตรา 3วันที่ในเช็คอันเป็นกำหนดเวลาที่สั่งให้ธนาคารใช้เงินจึงเป็นสาระสำคัญของการกระทำความผิดฐานนี้ด้วย เช็คไม่ลงวันที่ย่อมถือได้ว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิด การออกเช็คโดยไม่ลงวันที่ ผู้ออกเช็คไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3(5) ออกเช็คไม่ลงวันที่ แม้ตกลงให้ลงวันที่ในเช็ค ไม่ผิดอาญา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2039/252 จำเลยออกเช็คเพื่อชำระหนี้โจทก์โดยไม่ลงวันที่ออกเช็ค ถือว่าไม่มีวันที่จำเลยกระทำความผิดแม้จะตกลงกันให้โจทก์ลงวันในเช็คนั้นเป็นวันใดวันหนึ่งก็เป็นเพียงให้เช็คได้มีรายการครบถ้วนตามกฎหมายเพื่อใช้ฟ้องร้องบังคับกันได้ในทางแพ่ง หาทำให้กลับเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2497/2533 การที่โจทก์ขอให้จำเลยออกเช็คพิพาทแลกเอาเช็คฉบับเก่าที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินคืนไปแสดงให้เห็นว่าโจทก์ทราบอยู่แล้วว่าจำเลยไม่มีเงินในบัญชีพอที่จะชำระเงินให้แก่โจทก์ได้ นอกจากนี้โจทก์ยอมรับว่าเช็คพิพาทจำเลยทั้งสองไม่ได้ลงวันที่สั่งจ่าย โจทก์เป็นผู้ลงเอง แม้จำเลยที่ 2 ยินยอมให้ลงและยังได้ทำหนังสือสัญญาขายลดเช็คไว้กับโจทก์ดังนี้จำเลยก็ไม่มีความผิดตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ แม้ปัจจุบันจะมีการยกเลิกกฎหมายฉบับนี้แล้ว มีกฎหมายฉบับใหม่คือ พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดการจากใช้เช็ค พ.ศ. 2534ออกมาใช้บังคับแทนปรากฏว่าองค์ประกอบของความผิดตามกฎหมายดังกล่าวนี้ก็ยังต้องการวันที่สั่งจ่ายในเช็ค เช็คไม่ลงวันที่ออกเช็คถือว่าไม่มีความผิด ตาม พ.ร.บ. ความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534. ปฏิกรณ์คงพิพิธ.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 50,000 บาทและให้จำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 8 เดือนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2529 บริษัทจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้มีอำนาจจัดการแทน ได้ทำสัญญาขายฝากที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างของบริษัทจำเลยที่ 1 ไว้กับโจทก์ มีกำหนดเวลาไถ่ถอนภายใน 2 ปี และภายในกำหนดเวลา 2 ปีดังกล่าว โจทก์ผู้รับซื้อฝากตกลงยินยอมให้จำเลยที่ 1 ใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างโดยจำเลยที่ 1 ตกลงให้ค่าตอบแทนแก่โจทก์เดือนละ 60,000 บาท กำหนดชำระทุก 6 เดือนต่อครั้ง ๆ ละ 360,000 บาท ซึ่งจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ล่วงหน้ารวม 4 ฉบับ ๆ ละ360,000 บาท เช็คพิพาทคดีนี้เป็นหนึ่งในสี่ฉบับดังกล่าว และเป็นเช็คลำดับที่ 2 ครั้นถึงกำหนดชำระเงินโจทก์ได้นำไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขา 172 สุขุมวิท 43 เพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่า เช็คพิพาทขณะสั่งจ่ายไม่ได้ลงวันที่หรือไม่... คดีมีเหตุผลให้รับฟังได้ว่า ขณะออกเช็คพิพาทไม่มีการลงวันที่สั่งจ่าย ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า เช็คพิพาทได้มีการลงวันที่ตรงกับข้อความในสัญญาให้อาศัยและใช้ที่ดินไว้แล้วนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้น เมื่อจำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ได้ลงวันที่สั่งจ่ายย่อมถือได้ว่า ไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิดแม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงอันมีต่อกันระหว่างคู่กรณีก็ตาม ก็มีผลเพียงให้เช็คพิพาทนั้นสมบูรณ์ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น การกระทำของจำเลยทั้งสองไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และแม้ว่าคดีนี้จำเลยที่ 2แต่เพียงผู้เดียวฎีกา จำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาด้วยก็ตาม แต่เป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกรับโทษด้วยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8/2536นาง จินตนา เหล่า นิยม ชนโจทก์บริษัท สหรัฐ กิต อินเตอร์เนชั่นแนล อิมปอร์ต เอ็กซ์ปอร์ต จำกัดจำเลยกับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 213, ม. 225 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3จำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ลงวันออกเช็ค ย่อมถือว่าไม่มีวันที่จำเลยกระทำความผิด แม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงกันก็มีผลทำให้เช็คนั้นสมบูรณ์มีรายการครบถ้วนตามกฎหมาย เพื่อใช้ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น หาทำให้กลับเป็นความผิดตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497มาตรา 3 ไม่ แม้จำเลยที่ 2 แต่ผู้เดียวฎีกา แต่การที่เช็คที่จำเลยร่วมกันออกไม่ลงวันที่ออกเช็คเป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกลงโทษได้ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225.โจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 50,000 บาทและให้จำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 8 เดือนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2529 บริษัทจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้มีอำนาจจัดการแทน ได้ทำสัญญาขายฝากที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างของบริษัทจำเลยที่ 1 ไว้กับโจทก์ มีกำหนดเวลาไถ่ถอนภายใน 2 ปี และภายในกำหนดเวลา 2 ปีดังกล่าว โจทก์ผู้รับซื้อฝากตกลงยินยอมให้จำเลยที่ 1 ใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างโดยจำเลยที่ 1 ตกลงให้ค่าตอบแทนแก่โจทก์เดือนละ 60,000 บาท กำหนดชำระทุก 6 เดือนต่อครั้ง ๆ ละ 360,000 บาท ซึ่งจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ล่วงหน้ารวม 4 ฉบับ ๆ ละ360,000 บาท เช็คพิพาทคดีนี้เป็นหนึ่งในสี่ฉบับดังกล่าว และเป็นเช็คลำดับที่ 2 ครั้นถึงกำหนดชำระเงินโจทก์ได้นำไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขา 172 สุขุมวิท 43 เพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่า เช็คพิพาทขณะสั่งจ่ายไม่ได้ลงวันที่หรือไม่... คดีมีเหตุผลให้รับฟังได้ว่า ขณะออกเช็คพิพาทไม่มีการลงวันที่สั่งจ่าย ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า เช็คพิพาทได้มีการลงวันที่ตรงกับข้อความในสัญญาให้อาศัยและใช้ที่ดินไว้แล้วนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้น เมื่อจำเลยที่ 2 ออกเช็คโดยไม่ได้ลงวันที่สั่งจ่ายย่อมถือได้ว่า ไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิดแม้ต่อมาจะมีการประทับตรายางวันที่ตามข้อตกลงอันมีต่อกันระหว่างคู่กรณีก็ตาม ก็มีผลเพียงให้เช็คพิพาทนั้นสมบูรณ์ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น การกระทำของจำเลยทั้งสองไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และแม้ว่าคดีนี้จำเลยที่ 2แต่เพียงผู้เดียวฎีกา จำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาด้วยก็ตาม แต่เป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ที่มิได้ฎีกาให้มิต้องถูกรับโทษด้วยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์.(สุวรรณ ตระการพันธุ์-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุรินทร์ นาควิเชียร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเกี่ยวกับเรื่องการออกเช็คโดยเช็คไม่ลงวันที่ โดยถือว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิด เพราะสารสำคัญของความผิดอยู่ที่วันออกเช็ค คือวันที่สั่งให้ธนาคารจ่ายเงินตามเช็คนั้นถ้าเช็ครายใดผู้ออกเช็คไม่ได้ลงวันที่ออกเช็คก็ไม่มีทางที่จะให้ผู้ออกเช็คทราบได้ว่าจะให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้นในวันใดซึ่งมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาอยู่หลายเรื่อง และรวมทั้งวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ด้วย เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 89-90/2513 ลักษณะความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาที่จะมิให้มีการใช้เงินตามเช็ค หรือฐานออกเช็คโดยรู้อยู่แล้วว่าในขณะออกเช็คไม่มีเงินในบัญชีอันจะพึงจ่ายให้ได้นั้นสารสำคัญของความผิดทั้งสองฐานนี้อยู่ที่วันออกเช็ค คือ วันที่สั่งให้ธนาคารจ่ายเงินตามเช็คนั้น ถ้าเช็ครายใดผู้ออกเช็คไม่ได้ลงวันที่ออกเช็คก็ไม่มีทางที่จะให้ผู้ออกเช็คทราบได้ว่าจะให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้นในวันใด ซึ่งวันนั้นผู้ออกเช็คจะได้เตรียมเงินไว้ในบัญชีที่ธนาคารอันจะพึงจ่ายเงินตามเช็คนั้นหรืออีกนัยหนึ่งก็คือ เช็คที่ไม่มีวันออกเช็ค ถือได้ว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำผิด แม้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 910ประกอบกับ มาตรา 989 จะให้สิทธิผู้ทรงเช็คไว้ว่า ถ้าเช็ครายใดมิได้ลงวันออกเช็ค ผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายคนหนึ่งคนใดทำการโดยสุจริตจะจดวันที่ถูกต้องแท้จริงลงก็ได้นั้น กฎหมายเพียงแต่ให้เช็คฉบับนั้นเป็นเช็คที่มีรายการสมบูรณ์ตามกฎหมายฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น แต่หามีผลที่จะลงโทษผู้ออกเช็คในทางอาญา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯมาตรา 4 อนุมาตรา (1) และ (2) ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1976/2523(ประชุมใหญ่) กรณีห้ามธนาคารมิให้ใช้เงินตามมาตรา 3(5) จะมีความผิดก็ต่อเมื่อธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินตามเช็คดังบทบัญญัติในวรรคท้ายของมาตรา 3วันที่ในเช็คอันเป็นกำหนดเวลาที่สั่งให้ธนาคารใช้เงินจึงเป็นสาระสำคัญของการกระทำความผิดฐานนี้ด้วย เช็คไม่ลงวันที่ย่อมถือได้ว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำความผิด การออกเช็คโดยไม่ลงวันที่ ผู้ออกเช็คไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3(5) ออกเช็คไม่ลงวันที่ แม้ตกลงให้ลงวันที่ในเช็ค ไม่ผิดอาญา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2039/252 จำเลยออกเช็คเพื่อชำระหนี้โจทก์โดยไม่ลงวันที่ออกเช็ค ถือว่าไม่มีวันที่จำเลยกระทำความผิดแม้จะตกลงกันให้โจทก์ลงวันในเช็คนั้นเป็นวันใดวันหนึ่งก็เป็นเพียงให้เช็คได้มีรายการครบถ้วนตามกฎหมายเพื่อใช้ฟ้องร้องบังคับกันได้ในทางแพ่ง หาทำให้กลับเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2497/2533 การที่โจทก์ขอให้จำเลยออกเช็คพิพาทแลกเอาเช็คฉบับเก่าที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินคืนไปแสดงให้เห็นว่าโจทก์ทราบอยู่แล้วว่าจำเลยไม่มีเงินในบัญชีพอที่จะชำระเงินให้แก่โจทก์ได้ นอกจากนี้โจทก์ยอมรับว่าเช็คพิพาทจำเลยทั้งสองไม่ได้ลงวันที่สั่งจ่าย โจทก์เป็นผู้ลงเอง แม้จำเลยที่ 2 ยินยอมให้ลงและยังได้ทำหนังสือสัญญาขายลดเช็คไว้กับโจทก์ดังนี้จำเลยก็ไม่มีความผิดตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ แม้ปัจจุบันจะมีการยกเลิกกฎหมายฉบับนี้แล้ว มีกฎหมายฉบับใหม่คือ พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดการจากใช้เช็ค พ.ศ. 2534ออกมาใช้บังคับแทนปรากฏว่าองค์ประกอบของความผิดตามกฎหมายดังกล่าวนี้ก็ยังต้องการวันที่สั่งจ่ายในเช็ค เช็คไม่ลงวันที่ออกเช็คถือว่าไม่มีความผิด ตาม พ.ร.บ. ความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534. ปฏิกรณ์คงพิพิธ.