พระราชบัญญัติพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นพ.ศ. ๒๕๐๙ ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชสังวาลย์ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๙เป็นปีที่ ๒๑ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นพระมหากษัตริย์โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาร่างรัฐธรรมนูญในฐานะรัฐสภาจึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นพ.ศ. ๒๕๐๙มาตรา ๒[๑]พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ฝ่ายท้องถิ่น พุทธศักราช ๒๔๗๘มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้เครื่องแบบ หมายความว่า เครื่องแต่งกายทั้งหลาย รวมทั้งเครื่องหมายต่างๆ ตลอดจนสิ่งประกอบเครื่องแต่งกายอย่างอื่นที่ได้กำหนดให้เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นแต่งเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น[๒]หมายความว่า สมาชิกสภาจังหวัด ข้าราชการส่วนจังหวัดลูกจ้างประจำขององค์การบริหารส่วนจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล นายกเทศมนตรี เทศมนตรีพนักงานเทศบาล ลูกจ้างประจำของเทศบาล กรรมการสุขาภิบาล พนักงานสุขาภิบาลลูกจ้างประจำของสุขาภิบาล สมาชิกสภาตำบล กรรมการตำบล พนักงานตำบลลูกจ้างประจำขององค์การบริหารส่วนตำบลหรือเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่นตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดินกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรตำบล แพทย์ประจำตำบลหรือเจ้าหน้าที่ตำบลและหมู่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่และหมายความรวมถึงผู้ได้รับบำเหน็จบำนาญตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่นมาตรา ๕ ลักษณะ ชนิด และประเภทของเครื่องแบบ และระเบียบในการแต่งเครื่องแบบของเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นแต่ละจำพวกหรือแต่ละชั้นให้กำหนดโดยกฎกระทรวงมาตรา ๖ผู้ใดไม่มีสิทธิแต่งเครื่องแบบตามพระราชบัญญัตินี้ได้โดยชอบด้วยกฎหมายแต่งเครื่องแบบนั้นเพื่อจะให้ผู้อื่นเชื่อว่าตนเป็นเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับมาตรา ๗ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้กฎกระทรวงนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการจอมพล ถนอม กิตติขจรนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ฝ่ายท้องถิ่น พุทธศักราช ๒๔๗๘ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันยังไม่อาจกำหนดเครื่องแบบของเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นบางเหล่าเช่น ครูประชาบาลที่จะโอนมาเป็นข้าราชการส่วนจังหวัด เป็นต้นและโทษที่จะลงแก่ผู้ฝ่าฝืนที่กำหนดไว้นั้นก็ไม่เหมาะกับปัจจุบันด้วยจึงได้ปรับปรุงใหม่พระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๑๑[๓]หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือเนื่องจากพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๐ได้กำหนดให้มีตำแหน่งผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครองและผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบขึ้นและพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙ไม่ได้กำหนดให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมีสิทธิแต่งเครื่องแบบไว้ ทั้ง ๆที่ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านดังกล่าวมีหน้าที่ช่วยเหลือผู้ใหญ่บ้านปฏิบัติกิจการต่างๆ ฉะนั้น เพื่อความเหมาะสมจึงเห็นสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นเพื่อให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมีสิทธิแต่งเครื่องแบบได้และนอกจากนี้ควรขยายไปถึงเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่นตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดินและเจ้าหน้าที่ตำบลและหมู่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่ เพื่อให้มีสิทธิแต่งเครื่องแบบได้เช่นเดียวกันกฤษดายุทธ/ผู้จัดทำ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๖ปณตภร/ตรวจ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๘๓/ตอนที่ ๙๑/หน้า ๖๕๓/๑๑ ตุลาคม ๒๕๐๙[๒] มาตรา ๔ นิยามคำว่าเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๑๑[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๘๕/ตอนที่ ๑๐๘/หน้า ๘๓๐/๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๑