คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2533หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายซึ่ง เป็นคนหางานไปทำงานในประเทศ สิงคโปร์ โดย เรียกและรับค่าบริการ แต่ ในความผิดฐาน ฉ้อโกงโจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยทั้งสองโดย ทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายด้วย การแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริง ซึ่ง ควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทำงานที่ประเทศ สิงคโปร์ อันเป็นความเท็จ ซึ่ง ความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายไปทำงานที่ประเทศ สิงคโปร์ ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายแต่ อย่างใดจำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้ เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้นการกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐาน จัดหางานโดย มิได้รับอนุญาตตาม พ.ร.บ. จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528ดัง โจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยแม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าวศาลก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ เอง.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกระทำผิดกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงนายกองเหรียญชันชัยภูมิ กับพวกซึ่งเป็นผู้เสียหายรวม 6 คน ด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์มีรายได้ดี อันเป็นเท็จ ซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเพื่อส่งคนงานไปทำงานประเทศสิงคโปร์ จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อ มอบเงินรวมเป็นเงินทั้งหมด 86,000 บาทให้แก่จำเลยทั้งสองไป และจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยจำเลยทั้งสองเรียกและรับค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกนี้ โดยจำเลยทั้งสองไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลางตามกฎหมาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91, 341 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4 พระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 30, 82 ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนหรือใช้เงิน แก่ผู้เสียหายทั้งหกจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 30วรรคหนึ่ง, 82 จำคุกคนละ 3 ปี คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุกคนละ 2 ปี นอกจากที่แก้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยเรียกและรับค่าบริการแต่ในความผิดฐานฉ้อโกง โจทก์บรรยายฟ้องว่า จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายทั้งหกด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำ และจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ อันเป็นความเท็จซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ได้เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางาน จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ของผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อมอบเงินแก่จำเลยทั้งสองไป เช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายทั้งหกแต่อย่างใด จำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกเท่านั้นการกระทำของจำเลยทั้งสองตามฟ้องจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ดังโจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าว ศาลฎีกาก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองต่อไป..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2533พนักงานอัยการ จังหวัด ชัยภูมิโจทก์นาย กอง สิน คำ สอน กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 341 ป.วิ.อ. ม. 195 วรรคสอง พ.ร.บ.จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน ม. 30, ม. 82โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายซึ่ง เป็นคนหางานไปทำงานในประเทศ สิงคโปร์ โดย เรียกและรับค่าบริการ แต่ ในความผิดฐาน ฉ้อโกงโจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยทั้งสองโดย ทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายด้วย การแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริง ซึ่ง ควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทำงานที่ประเทศ สิงคโปร์ อันเป็นความเท็จ ซึ่ง ความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายไปทำงานที่ประเทศ สิงคโปร์ ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายแต่ อย่างใดจำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้ เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้นการกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐาน จัดหางานโดย มิได้รับอนุญาตตาม พ.ร.บ. จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528ดัง โจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยแม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าวศาลก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ เอง.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกระทำผิดกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงนายกองเหรียญชันชัยภูมิ กับพวกซึ่งเป็นผู้เสียหายรวม 6 คน ด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์มีรายได้ดี อันเป็นเท็จ ซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเพื่อส่งคนงานไปทำงานประเทศสิงคโปร์ จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อ มอบเงินรวมเป็นเงินทั้งหมด 86,000 บาทให้แก่จำเลยทั้งสองไป และจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยจำเลยทั้งสองเรียกและรับค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกนี้ โดยจำเลยทั้งสองไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลางตามกฎหมาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91, 341 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4 พระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 30, 82 ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนหรือใช้เงิน แก่ผู้เสียหายทั้งหกจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 30วรรคหนึ่ง, 82 จำคุกคนละ 3 ปี คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุกคนละ 2 ปี นอกจากที่แก้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยเรียกและรับค่าบริการแต่ในความผิดฐานฉ้อโกง โจทก์บรรยายฟ้องว่า จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายทั้งหกด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำ และจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ อันเป็นความเท็จซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ได้เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางาน จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ของผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อมอบเงินแก่จำเลยทั้งสองไป เช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายทั้งหกแต่อย่างใด จำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกเท่านั้นการกระทำของจำเลยทั้งสองตามฟ้องจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ดังโจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าว ศาลฎีกาก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองต่อไป..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น.(อุไร คังคะเกตุ-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุวิทย์ ธีรพงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. กฎหมายที่เกี่ยวกับการจัดหางานของไทยฉบับแรก คือพระราชบัญญัติว่าด้วยสำนักงานจัดหางาน พุทธศักราช 2475 ซึ่งต่อมาได้มีการแก้ไขโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยสำนักงานจัดหางาน (ฉบับที่ 2)พุทธศักราช 2486 นอกจากนี้ ในปี 2475 ได้มีการประกาศใช้กฎหมายเกี่ยวกับการจัดหางานอีกฉบับหนึ่ง คือ พระราชบัญญัติสำนักงานจัดหางานประจำท้องถิ่น พุทธศักราช 2475 ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยสำนักงานจัดหางาน พุทธศักราช 2475 มาตรา 5 ได้บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดประกอบกิจการในทางสำนักงานจัดหางาน โดยมิได้รับอนุญาตไว้ด้วย หากฝ่าฝืนก็มีโทษตาม มาตรา 16 ต่อมาได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511 ขึ้นโดยให้ยกเลิกกฎหมายทั้งสามฉบับข้างต้นเสีย ตามกฎหมายฉบับนี้ได้บัญญัติไว้ในมาตรา 7 ว่า "ห้ามมิให้จัดหางานโดยเรียกหรือรับค่าบริการ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจัดหางานจากนายทะเบียน..." ซึ่งคำว่า "จัดหางาน" ในมาตรา 4 ได้ให้ความหมายไว้ว่า หมายถึง การประกอบธุรกิจหางานให้แก่คนหางาน หรือหาลูกจ้างให้แก่นายจ้าง และคำว่า "ค่าบริการ" หมายความว่า เงินหรือประโยชน์อย่างอื่น ซึ่งเป็นค่าตอบแทนการจัดหางาน ดังนั้น องค์ประกอบของความผิด ตามมาตรา 7 จึงประกอบด้วย องค์ประกอบภายนอก 1. จัดหางาน2. โดยเรียกหรือรับค่าบริการ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2071/2530)3. ไม่ได้รับอนุญาตจัดหางาน และองค์ประกอบภายใน เจตนา หากบุคคลใดฝ่าฝืนตามมาตรา 7 ก็จะมีโทษตามมาตรา 27 ปัจจุบันพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511ถูกยกเลิกแล้วโดยพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ตามกฎหมายนี้บัญญัติเรื่องการจัดหางานในประเทศไว้ในมาตรา 8 ว่า "ห้ามมิให้ผู้ใดจัดหางานให้คนหางานทำงานในประเทศเว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียน..." องค์ประกอบของความผิดจึงประกอบด้วย องค์ประกอบภายนอก 1. จัดหางาน 2. ให้คนหางานทำงานในประเทศ 3. ไม่ได้รับใบอนุญาต องค์ประกอบภายใน เจตนา ซึ่งคำว่า"จัดหางาน" ในมาตรา 4 หมายถึง ประกอบธุรกิจจัดหางานให้แก่คนหางานหรือหาลูกจ้างให้แก่นายจ้าง โดยจะเรียกหรือรับค่าบริการตอบแทนหรือไม่ก็ตาม และคำว่า "ค่าบริการ" หมายถึง เงินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ให้เป็นค่าตอบแทนการจัดหางาน ส่วนคำว่า "คนหางาน"หมายถึง บุคคลซึ่งประสงค์จะทำงานโดยเรียกหรือรับค่าจ้างเป็นเงินหรือประโยชน์อย่างอื่น หากบุคคลใดฝ่าฝืน มาตรา 8 ก็จะมีโทษตามมาตรา 73 นอกจากนี้กฎหมายฉบับปัจจุบันยังบัญญัติเรื่องการจัดหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศไว้ในมาตรา 30 ว่า "ห้ามมิให้ผู้ใดจัดหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศ เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลาง..." องค์ประกอบของความผิดจึงประกอบด้วยองค์ประกอบภายนอก 1. จัดหางาน 2. ให้คนหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศ 3. ไม่ได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียน องค์ประกอบภายในเจตนา หากบุคคลใดฝ่าฝืน มาตรา 30 ก็จะมีโทษตาม มาตรา 82 สำหรับวัตถุประสงค์ของพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 นั้น ท่านที่สนใจสามารถดูได้จากหมายเหตุท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 135/2531 เขียนโดยนายบัณฑิต รชตะนันทน์ ในหนังสือคำพิพากษาศาลฎีกา พ.ศ. 2531 เล่มที่ 1 หน้า 46-56 ซึ่งจัดพิมพ์โดยสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการ 2. ส่วนใหญ่ผู้กระทำผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน มักจะมีพฤติการณ์หลอกลวงประชาชน เพื่อให้ประชาชนหลงเชื่อจนประชาชนมอบเงินแก่ผู้กระทำผิดเป็นการตอบแทน อันเป็นการกระทำผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341 และ 343ด้วย ดังนั้น เวลาฟ้องผู้กระทำผิด โจทก์จึงมักจะบรรยายฟ้องให้ผู้กระทำผิดรับโทษตามกฎหมายทั้งสองฉบับ แต่แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยความผิดในเรื่องนี้ที่ผ่านมามี 2 แนว คือ แนวที่หนึ่ง วินิจฉัยว่าเป็นความผิดหลายกรรม และศาลสามารถลงโทษจำเลยตามกฎหมายทั้งสองฉบับได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 958/2530 ความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511มาตรา 7,27 ฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาต สาระสำคัญอยู่ที่การไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนตามกฎหมาย จำเลยจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตเมื่อใดก็เป็นความผิดสำเร็จ และถ้าการจัดหางานนั้นได้กระทำโดยแสดงข้อความอันเป็นเท็จต่อประชาชนหรือปกปิดข้อความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งแก่ประชาชนอันเป็นความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343 ด้วย ย่อมถือว่าเป็นการกระทำอีกกรรมหนึ่งต่างหาก เพราะจำเลยมีเจตนาที่แยกต่างหากจากความผิดฐานแรก ดังนั้นแม้จำเลยจะได้กระทำดังกล่าวในคราวเดียวกัน การกระทำของจำเลยก็เป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2724/2532 จำเลยเป็นผู้ติดต่อชักจูงให้ผู้เสียหายไปทำงานต่างประเทศ และรับเงินบางส่วนจากผู้เสียหายไว้ ทั้งยังเป็นผู้เขียนแผนที่ให้ผู้เสียหายเดินทางไปหาพวกจำเลยที่กรุงเทพฯ เมื่อผู้เสียหายไม่ได้เดินทางไปทำงาน จำเลยก็เป็นผู้ติดต่อกับพวกจำเลยเพื่อให้คืนเงินแก่ผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยเข้าลักษณะที่แบ่งแยกหน้าที่กันทำในระหว่างจำเลยกับพวก หาใช่เป็นแต่เพียงผู้แนะนำให้ผู้ประสงค์จะไปทำงานในต่างประเทศติดต่อกับผู้ที่จะจัดส่งเองโดยตรงเท่านั้นไม่และการที่จำเลยกับพวกรับเงินผู้เสียหายไปแล้วไม่ดำเนินการให้ผู้เสียหายได้เดินทางไปทำงานตามที่จำเลยกับพวกพูดรับรองไว้ แสดงให้เห็นว่าจำเลยกับพวกไม่มีเจตนาที่จะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายการกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกง จำเลยเป็นผู้ติดต่อให้ผู้เสียหายไปทำงานที่ไต้หวัน โดยผู้เสียหายต้องเสียค่าใช้จ่ายให้จำเลย ผู้เสียหายบางรายได้ไปที่ไต้หวันและมีนายจ้างคัดเลือกไปทำงาน แต่ก็ถูกตำรวจของไต้หวันจับกุมและส่งตัวกลับประเทศไทย เพราะวีซ่าที่ออกลักษณะนักท่องเที่ยวได้หมดอายุ จึงเชื่อได้ว่าจำเลยกับพวกประกอบธุรกิจจัดหางานให้แก่คนหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศ เมื่อจำเลยไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลาง จำเลยจึงมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 30,82อีกฐานหนึ่งด้วย แนวที่สอง วินิจฉัยว่า หากข้อเท็จจริงฟังว่าเป็นความผิดฐานฉ้อโกงแล้ว แสดงว่าจำเลยไม่มีเจตนา จะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายจำเลยจึงไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานแต่อย่างใด เหตุที่แนววินิจฉัยออกมาเช่นนี้น่าจะมีเหตุผลว่า เมื่อจำเลยไม่มีเจตนาจะจัดหางานแล้ว การกระทำของจำเลยจึงไม่เข้าองค์ประกอบภายในของความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งแนวคำพิพากษาศาลฎีกานี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาจำนวนมากได้เดินตามมาโดยตลอด สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยว่า จำเลยไม่มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายนั้น จากการศึกษาแนวคำพิพากษาศาลฎีกาพบว่า ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงดังกล่าวด้วยวิธีหลายประการด้วยกันกล่าวคือ ก. วิธีฟังข้อเท็จจริงจากทางการนำสืบ ดังปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1248/2531 ตอนหนึ่งว่า "...ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยโดยทุจริตหลอกลวงประชาชนทั่วไปโดยได้ตั้งสำนักงานจัดหางานดังกล่าวขึ้น แล้วประกาศโฆษณาแก่ประชาชนทั่วไป รับสมัครคนหางานในตำแหน่งต่าง ๆ อันเป็นความเท็จ ความจริงแล้วจำเลยไม่ได้รับอนุญาตให้จัดหางาน จำเลยไม่ประสงค์ที่จะจัดหางานดังกล่าวอย่างจริงจังและไม่มีงานที่จะให้คนมาสมัครงานทำดังที่ประกาศโฆษณาไว้แต่อย่างใดจำเลยเพียงแต่ตั้งสำนักงานจัดหางานดังกล่าวขึ้นมาเพื่อหลอกลวงให้ประชาชนหลงเชื่อมาติดต่อกับจำเลย แล้วจะได้หลอกเอาเงินค่าสมัครงานและค่าบริการต่าง ๆ จากประชาชน เช่นนี้ แสดงว่าจำเลยมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่พวกผู้เสียหายแต่อย่างใด จำเลยเพียงแต่อ้างการจัดตั้งสำนักงานจัดหางานมาเป็นข้อหลอกลวงเพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้น การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511 แม้จำเลยให้การรับสารภาพก็ไม่อาจลงโทษจำเลยในความผิดฐานนี้ได้..." ข. วิธีพิเคราะห์จากคำฟ้องของโจทก์ ดังปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3640/2531 ตอนหนึ่งว่า "...การที่โจทก์บรรยายฟ้องในความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนว่า จำเลยหลอกลวงประชาชนด้วยการโฆษณาแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจำเลยเป็นตัวแทนของบริษัทจัดหางานในกรุงเทพมหานครเปิดรับสมัครคนงานไปทำงานที่เกาะไซปัน ประเทศฟิลิปปินส์ ความจริงจำเลยไม่ได้เป็นตัวแทนของบริษัทในกรุงเทพมหานครและไม่สามารถจัดหางานตามที่โฆษณาได้นั้น แสดงว่าจำเลยมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายแต่อย่างใด จำเลยเพียงแต่อ้างว่าเป็นตัวแทนของบริษัทจัดหางานในกรุงเทพมหานครก็เพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้น การกระทำของจำเลยตามฟ้องจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511 ดังโจทก์ฟ้อง ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าว ศาลก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง..." ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 448/2532 และที่ 3946/2532วินิจฉัยทำนองเดียวกัน เฉพาะคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3946/2532นั้น โจทก์ได้บรรยายฟ้องระบุคำว่า "ไม่มีเจตนา" อยู่ในคำฟ้องด้วยดังความตอนหนึ่งของคำฟ้องว่า "...เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2525 ถึงวันที่ 20 มีนาคม 2526 เวลากลางวันและกลางคืนต่อเนื่องกัน จำเลยกับพวก...ร่วมกันจัดหางานให้แก่คนหางานโดยเรียกและรับเงินค่าบริการจากคนหางานโดยมิได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนตามกฎหมาย และจำเลยกับพวกดังกล่าวร่วมกันฉ้อโกงประชาชน โดยหลอกลวง...ผู้เสียหายจนผู้เสียหายหลงเชื่อว่าจำเลยกับพวกสามารถจัดส่งพวกผู้เสียหายไปทำงานต่างประเทศได้ ทั้งที่ความจริงจำเลยกับพวก ไม่มีเจตนาและไม่สามารถจัดส่งผู้ใดไปทำงานดังกล่าว..." สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2533 นี้ ก็ได้วินิจฉัยเดินตามมาทำนองเดียวกันโดยในคำฟ้องมีข้อความตอนหนึ่งว่า"...จำเลยทั้งสอง ไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเพื่อส่งคนงานไปทำงานประเทศสิงคโปร์..." มีข้อสังเกตในข้อนี้อีกจุดหนึ่งว่า คำฟ้องคดีข้อหาฉ้อโกงประชาชน และความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานทุกคดี โจทก์มักจะบรรยายฟ้องโดยมีข้อความทำนองเดียวกับที่กล่าวมาแล้วทั้งสิ้น ค. การใช้วิธีการในข้อ ก. และ ข. ผสมกัน ดังปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 135/2531 ตอนหนึ่งว่า "...ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติตามที่โจทก์จำเลยนำสืบรับกันว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็ม.เอ็ม.พี.เป็นนิติบุคคล มีนายไพบูลย์จันนารี เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยทั้งสองเป็นลูกจ้างของห้างหุ้นส่วนดังกล่าว ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวมิได้รับอนุญาตให้จัดตั้งสำนักงานจัดส่งคนงานไปต่างประเทศ การที่จำเลยทั้งสองพูดจาหลอกลวงชักชวนผู้เสียหายและประชาชนให้มาสมัครงานกับห้างหุ้นส่วนดังกล่าวโดยอ้างว่า ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวสามารถจัดส่งคนงานไปทำงานที่ประเทศดูไบโดยคนงานจะได้รับเงินเดือนสูงโดยเรียกค่าบริการจากผู้สมัคร ผู้เสียหายหลงเชื่อจึงไปสมัครซึ่งแสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่พวกผู้เสียหายแต่อย่างใด จำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างเอาเหตุที่จะส่งผู้เสียหายไปทำงานต่างประเทศมาเป็นข้อหลอกลวง เพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้น ทั้งตามฟ้องโจทก์ก็บรรยายว่าจำเลยทั้งสองกับพวกไม่ได้รับอนุญาตจัดหางาน และมิได้ดำเนินการติดต่อกับบริษัทใด ๆ ที่ประเทศดูไบ และไม่สามารถจัดส่งประชาชนที่มาสมัครงานไปต่างประเทศได้ ทั้งจำเลยทั้งสองกับพวกไม่มีเจตนาที่จะส่งประชาชนที่มาสมัครงานไปทำงานต่างประเทศแต่อย่างใด จึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยทั้งสองจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาต อันจะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน (พ.ศ. 2511 มาตรา 7,27-ผู้เขียน)..." 3. จากแนวคำพิพากษาศาลฎีกาต่าง ๆ ทำให้เห็นว่าศาลไม่อาจลงโทษจำเลยในข้อหาฉ้อโกงและความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน เป็น 2 กรรม ในขณะเดียวกันได้เลยเนื่องจากหากการกระทำของจำเลยเป็นความผิดฐานหนึ่งแล้ว ก็จะไม่เป็นความผิดอีกฐานหนึ่งได้ จึงมีปัญหาว่าบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน ฐานจัดหางานโดยไม่รับอนุญาตซึ่งมีอัตราโทษหนักกว่าความผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญา จะมีโอกาสใช้บังคับได้หรือไม่ หากโจทก์ฟ้องความผิดฐานนี้มาอย่างเดียว และจำเลยให้การสารภาพ คดีก็คงไม่มีปัญหาแต่อย่างใด แต่ถ้าจำเลยสู้คดีว่าตนไม่มีเจตนาจัดหางานเพียงมีเจตนาฉ้อโกงคนหางาน และข้อเท็จจริงฟังได้ตามนั้น ศาลก็ลงโทษจำเลยไม่ได้ ซึ่งดูแล้วก็เหมือนกับว่าบทบัญญัติความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตจะเป็นหมันใช้บังคับไม่ได้ ไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานที่ต้องการปราบปรามสำนักงานจัดหางานที่ไม่ได้รับอนุญาตหรือสำนักงานจัดหางานเถื่อนนั่นเอง วิธีการแก้ไขปัญหาในเรื่องนี้ผู้เขียนคิดว่าน่าจะมีการแก้ไขพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528โดยขยายความมาตรา 8 และมาตรา 30 ให้ครอบคลุมถึงกรณีนี้ด้วยหรือมิฉะนั้นก็แก้ไขประมวลกฎหมายอาญาในความผิดฐานฉ้อโกง มาตรา341-343 ให้ขยายความเฉพาะกรณีฉ้อโกงโดยอ้างเหตุว่าจะสามารถจัดหางานให้แก่ประชาชนได้โดยกำหนดโทษให้หนักกว่าความผิดฐานฉ้อโกงธรรมดาก็ได้ 4. เมื่อพิจารณาพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานแล้วทำให้ผู้เขียนคิดถึงพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. 2522 กฎหมายฉบับนี้บัญญัติในมาตรา 11,39 และ 50 ว่าห้ามมิให้ผู้ใดนอกจากบริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ หรือธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ หากผู้ใดฝ่าฝืนก็จะมีโทษตามมาตรา 71 นอกจากนั้นในมาตรา 4 และมาตรา 8การจะตั้งบริษัทประกอบธุรกิจดังกล่าวนั้นจะต้องได้รับใบอนุญาตจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังด้วย จะเห็นได้ว่ากฎหมายฉบับนี้มีบทบัญญัติคล้ายคลึงกับพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ดังนั้น หากบุคคลใดไม่มีเจตนาประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์ หรือธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ แต่มีเจตนาหลอกลวงประชาชน บุคคลนั้นก็ไม่น่าจะมีความผิดตามมาตรา 71 ดังกล่าวเช่นกันแต่ผู้นั้นจะมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาฐานฉ้อโกง และอาจมีความผิดตามพระราชกำหนดการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน พ.ศ. 2527ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษโดยเฉพาะก็ได้ แต่โปรดสังเกตว่ากฎหมายที่ว่าด้วยการจัดหางาน ที่เป็นการฉ้อโกงประชาชนนั้น ปัจจุบันยังไม่มีบัญญัติไว้โดยตรงแต่อย่างใด. ทวีประจวบลาภ.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกระทำผิดกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงนายกองเหรียญชันชัยภูมิ กับพวกซึ่งเป็นผู้เสียหายรวม 6 คน ด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์มีรายได้ดี อันเป็นเท็จ ซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเพื่อส่งคนงานไปทำงานประเทศสิงคโปร์ จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อ มอบเงินรวมเป็นเงินทั้งหมด 86,000 บาทให้แก่จำเลยทั้งสองไป และจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยจำเลยทั้งสองเรียกและรับค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกนี้ โดยจำเลยทั้งสองไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลางตามกฎหมาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91, 341 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4 พระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 30, 82 ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนหรือใช้เงิน แก่ผู้เสียหายทั้งหกจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 30วรรคหนึ่ง, 82 จำคุกคนละ 3 ปี คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุกคนละ 2 ปี นอกจากที่แก้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยเรียกและรับค่าบริการแต่ในความผิดฐานฉ้อโกง โจทก์บรรยายฟ้องว่า จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายทั้งหกด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำ และจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ อันเป็นความเท็จซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ได้เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางาน จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ของผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อมอบเงินแก่จำเลยทั้งสองไป เช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายทั้งหกแต่อย่างใด จำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกเท่านั้นการกระทำของจำเลยทั้งสองตามฟ้องจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ดังโจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าว ศาลฎีกาก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองต่อไป..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2533พนักงานอัยการ จังหวัด ชัยภูมิโจทก์นาย กอง สิน คำ สอน กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 341 ป.วิ.อ. ม. 195 วรรคสอง พ.ร.บ.จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน ม. 30, ม. 82โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายซึ่ง เป็นคนหางานไปทำงานในประเทศ สิงคโปร์ โดย เรียกและรับค่าบริการ แต่ ในความผิดฐาน ฉ้อโกงโจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยทั้งสองโดย ทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายด้วย การแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริง ซึ่ง ควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทำงานที่ประเทศ สิงคโปร์ อันเป็นความเท็จ ซึ่ง ความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายไปทำงานที่ประเทศ สิงคโปร์ ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายแต่ อย่างใดจำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้ เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้นการกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐาน จัดหางานโดย มิได้รับอนุญาตตาม พ.ร.บ. จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528ดัง โจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยแม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าวศาลก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ เอง.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกระทำผิดกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงนายกองเหรียญชันชัยภูมิ กับพวกซึ่งเป็นผู้เสียหายรวม 6 คน ด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำและจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์มีรายได้ดี อันเป็นเท็จ ซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเพื่อส่งคนงานไปทำงานประเทศสิงคโปร์ จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อ มอบเงินรวมเป็นเงินทั้งหมด 86,000 บาทให้แก่จำเลยทั้งสองไป และจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยจำเลยทั้งสองเรียกและรับค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกนี้ โดยจำเลยทั้งสองไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลางตามกฎหมาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91, 341 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4 พระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 30, 82 ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันคืนหรือใช้เงิน แก่ผู้เสียหายทั้งหกจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 30วรรคหนึ่ง, 82 จำคุกคนละ 3 ปี คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุกคนละ 2 ปี นอกจากที่แก้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดหางานให้ผู้เสียหายทั้งหกซึ่งเป็นคนหางานไปทำงานในประเทศสิงคโปร์โดยเรียกและรับค่าบริการแต่ในความผิดฐานฉ้อโกง โจทก์บรรยายฟ้องว่า จำเลยทั้งสองโดยทุจริตร่วมกันหลอกลวงผู้เสียหายทั้งหกด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จและปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งว่ามีงานให้ทำ และจำเลยทั้งสองจะจัดให้ผู้เสียหายทั้งหกทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ อันเป็นความเท็จซึ่งความจริงแล้วไม่มีงานให้ทำ จำเลยทั้งสองไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานที่ประเทศสิงคโปร์ได้เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางาน จำเลยทั้งสองมีเจตนาฉ้อโกงทรัพย์ของผู้เสียหายไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว จากการหลอกลวงดังกล่าวเป็นเหตุให้ผู้เสียหายทั้งหกหลงเชื่อมอบเงินแก่จำเลยทั้งสองไป เช่นนี้ แสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายทั้งหกแต่อย่างใด จำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างการจัดหางานเพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายทั้งหกเท่านั้นการกระทำของจำเลยทั้งสองตามฟ้องจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ดังโจทก์ฟ้อง ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าว ศาลฎีกาก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองต่อไป..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น.(อุไร คังคะเกตุ-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุวิทย์ ธีรพงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. กฎหมายที่เกี่ยวกับการจัดหางานของไทยฉบับแรก คือพระราชบัญญัติว่าด้วยสำนักงานจัดหางาน พุทธศักราช 2475 ซึ่งต่อมาได้มีการแก้ไขโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยสำนักงานจัดหางาน (ฉบับที่ 2)พุทธศักราช 2486 นอกจากนี้ ในปี 2475 ได้มีการประกาศใช้กฎหมายเกี่ยวกับการจัดหางานอีกฉบับหนึ่ง คือ พระราชบัญญัติสำนักงานจัดหางานประจำท้องถิ่น พุทธศักราช 2475 ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยสำนักงานจัดหางาน พุทธศักราช 2475 มาตรา 5 ได้บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดประกอบกิจการในทางสำนักงานจัดหางาน โดยมิได้รับอนุญาตไว้ด้วย หากฝ่าฝืนก็มีโทษตาม มาตรา 16 ต่อมาได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511 ขึ้นโดยให้ยกเลิกกฎหมายทั้งสามฉบับข้างต้นเสีย ตามกฎหมายฉบับนี้ได้บัญญัติไว้ในมาตรา 7 ว่า "ห้ามมิให้จัดหางานโดยเรียกหรือรับค่าบริการ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจัดหางานจากนายทะเบียน..." ซึ่งคำว่า "จัดหางาน" ในมาตรา 4 ได้ให้ความหมายไว้ว่า หมายถึง การประกอบธุรกิจหางานให้แก่คนหางาน หรือหาลูกจ้างให้แก่นายจ้าง และคำว่า "ค่าบริการ" หมายความว่า เงินหรือประโยชน์อย่างอื่น ซึ่งเป็นค่าตอบแทนการจัดหางาน ดังนั้น องค์ประกอบของความผิด ตามมาตรา 7 จึงประกอบด้วย องค์ประกอบภายนอก 1. จัดหางาน2. โดยเรียกหรือรับค่าบริการ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2071/2530)3. ไม่ได้รับอนุญาตจัดหางาน และองค์ประกอบภายใน เจตนา หากบุคคลใดฝ่าฝืนตามมาตรา 7 ก็จะมีโทษตามมาตรา 27 ปัจจุบันพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511ถูกยกเลิกแล้วโดยพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ตามกฎหมายนี้บัญญัติเรื่องการจัดหางานในประเทศไว้ในมาตรา 8 ว่า "ห้ามมิให้ผู้ใดจัดหางานให้คนหางานทำงานในประเทศเว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียน..." องค์ประกอบของความผิดจึงประกอบด้วย องค์ประกอบภายนอก 1. จัดหางาน 2. ให้คนหางานทำงานในประเทศ 3. ไม่ได้รับใบอนุญาต องค์ประกอบภายใน เจตนา ซึ่งคำว่า"จัดหางาน" ในมาตรา 4 หมายถึง ประกอบธุรกิจจัดหางานให้แก่คนหางานหรือหาลูกจ้างให้แก่นายจ้าง โดยจะเรียกหรือรับค่าบริการตอบแทนหรือไม่ก็ตาม และคำว่า "ค่าบริการ" หมายถึง เงินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ให้เป็นค่าตอบแทนการจัดหางาน ส่วนคำว่า "คนหางาน"หมายถึง บุคคลซึ่งประสงค์จะทำงานโดยเรียกหรือรับค่าจ้างเป็นเงินหรือประโยชน์อย่างอื่น หากบุคคลใดฝ่าฝืน มาตรา 8 ก็จะมีโทษตามมาตรา 73 นอกจากนี้กฎหมายฉบับปัจจุบันยังบัญญัติเรื่องการจัดหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศไว้ในมาตรา 30 ว่า "ห้ามมิให้ผู้ใดจัดหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศ เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลาง..." องค์ประกอบของความผิดจึงประกอบด้วยองค์ประกอบภายนอก 1. จัดหางาน 2. ให้คนหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศ 3. ไม่ได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียน องค์ประกอบภายในเจตนา หากบุคคลใดฝ่าฝืน มาตรา 30 ก็จะมีโทษตาม มาตรา 82 สำหรับวัตถุประสงค์ของพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 นั้น ท่านที่สนใจสามารถดูได้จากหมายเหตุท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 135/2531 เขียนโดยนายบัณฑิต รชตะนันทน์ ในหนังสือคำพิพากษาศาลฎีกา พ.ศ. 2531 เล่มที่ 1 หน้า 46-56 ซึ่งจัดพิมพ์โดยสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการ 2. ส่วนใหญ่ผู้กระทำผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน มักจะมีพฤติการณ์หลอกลวงประชาชน เพื่อให้ประชาชนหลงเชื่อจนประชาชนมอบเงินแก่ผู้กระทำผิดเป็นการตอบแทน อันเป็นการกระทำผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341 และ 343ด้วย ดังนั้น เวลาฟ้องผู้กระทำผิด โจทก์จึงมักจะบรรยายฟ้องให้ผู้กระทำผิดรับโทษตามกฎหมายทั้งสองฉบับ แต่แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยความผิดในเรื่องนี้ที่ผ่านมามี 2 แนว คือ แนวที่หนึ่ง วินิจฉัยว่าเป็นความผิดหลายกรรม และศาลสามารถลงโทษจำเลยตามกฎหมายทั้งสองฉบับได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 958/2530 ความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511มาตรา 7,27 ฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาต สาระสำคัญอยู่ที่การไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนตามกฎหมาย จำเลยจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตเมื่อใดก็เป็นความผิดสำเร็จ และถ้าการจัดหางานนั้นได้กระทำโดยแสดงข้อความอันเป็นเท็จต่อประชาชนหรือปกปิดข้อความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งแก่ประชาชนอันเป็นความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343 ด้วย ย่อมถือว่าเป็นการกระทำอีกกรรมหนึ่งต่างหาก เพราะจำเลยมีเจตนาที่แยกต่างหากจากความผิดฐานแรก ดังนั้นแม้จำเลยจะได้กระทำดังกล่าวในคราวเดียวกัน การกระทำของจำเลยก็เป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2724/2532 จำเลยเป็นผู้ติดต่อชักจูงให้ผู้เสียหายไปทำงานต่างประเทศ และรับเงินบางส่วนจากผู้เสียหายไว้ ทั้งยังเป็นผู้เขียนแผนที่ให้ผู้เสียหายเดินทางไปหาพวกจำเลยที่กรุงเทพฯ เมื่อผู้เสียหายไม่ได้เดินทางไปทำงาน จำเลยก็เป็นผู้ติดต่อกับพวกจำเลยเพื่อให้คืนเงินแก่ผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยเข้าลักษณะที่แบ่งแยกหน้าที่กันทำในระหว่างจำเลยกับพวก หาใช่เป็นแต่เพียงผู้แนะนำให้ผู้ประสงค์จะไปทำงานในต่างประเทศติดต่อกับผู้ที่จะจัดส่งเองโดยตรงเท่านั้นไม่และการที่จำเลยกับพวกรับเงินผู้เสียหายไปแล้วไม่ดำเนินการให้ผู้เสียหายได้เดินทางไปทำงานตามที่จำเลยกับพวกพูดรับรองไว้ แสดงให้เห็นว่าจำเลยกับพวกไม่มีเจตนาที่จะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายการกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกง จำเลยเป็นผู้ติดต่อให้ผู้เสียหายไปทำงานที่ไต้หวัน โดยผู้เสียหายต้องเสียค่าใช้จ่ายให้จำเลย ผู้เสียหายบางรายได้ไปที่ไต้หวันและมีนายจ้างคัดเลือกไปทำงาน แต่ก็ถูกตำรวจของไต้หวันจับกุมและส่งตัวกลับประเทศไทย เพราะวีซ่าที่ออกลักษณะนักท่องเที่ยวได้หมดอายุ จึงเชื่อได้ว่าจำเลยกับพวกประกอบธุรกิจจัดหางานให้แก่คนหางานเพื่อไปทำงานในต่างประเทศ เมื่อจำเลยไม่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลาง จำเลยจึงมีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 มาตรา 30,82อีกฐานหนึ่งด้วย แนวที่สอง วินิจฉัยว่า หากข้อเท็จจริงฟังว่าเป็นความผิดฐานฉ้อโกงแล้ว แสดงว่าจำเลยไม่มีเจตนา จะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายจำเลยจึงไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานแต่อย่างใด เหตุที่แนววินิจฉัยออกมาเช่นนี้น่าจะมีเหตุผลว่า เมื่อจำเลยไม่มีเจตนาจะจัดหางานแล้ว การกระทำของจำเลยจึงไม่เข้าองค์ประกอบภายในของความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งแนวคำพิพากษาศาลฎีกานี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาจำนวนมากได้เดินตามมาโดยตลอด สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยว่า จำเลยไม่มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายนั้น จากการศึกษาแนวคำพิพากษาศาลฎีกาพบว่า ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงดังกล่าวด้วยวิธีหลายประการด้วยกันกล่าวคือ ก. วิธีฟังข้อเท็จจริงจากทางการนำสืบ ดังปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1248/2531 ตอนหนึ่งว่า "...ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยโดยทุจริตหลอกลวงประชาชนทั่วไปโดยได้ตั้งสำนักงานจัดหางานดังกล่าวขึ้น แล้วประกาศโฆษณาแก่ประชาชนทั่วไป รับสมัครคนหางานในตำแหน่งต่าง ๆ อันเป็นความเท็จ ความจริงแล้วจำเลยไม่ได้รับอนุญาตให้จัดหางาน จำเลยไม่ประสงค์ที่จะจัดหางานดังกล่าวอย่างจริงจังและไม่มีงานที่จะให้คนมาสมัครงานทำดังที่ประกาศโฆษณาไว้แต่อย่างใดจำเลยเพียงแต่ตั้งสำนักงานจัดหางานดังกล่าวขึ้นมาเพื่อหลอกลวงให้ประชาชนหลงเชื่อมาติดต่อกับจำเลย แล้วจะได้หลอกเอาเงินค่าสมัครงานและค่าบริการต่าง ๆ จากประชาชน เช่นนี้ แสดงว่าจำเลยมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่พวกผู้เสียหายแต่อย่างใด จำเลยเพียงแต่อ้างการจัดตั้งสำนักงานจัดหางานมาเป็นข้อหลอกลวงเพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้น การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511 แม้จำเลยให้การรับสารภาพก็ไม่อาจลงโทษจำเลยในความผิดฐานนี้ได้..." ข. วิธีพิเคราะห์จากคำฟ้องของโจทก์ ดังปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3640/2531 ตอนหนึ่งว่า "...การที่โจทก์บรรยายฟ้องในความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนว่า จำเลยหลอกลวงประชาชนด้วยการโฆษณาแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจำเลยเป็นตัวแทนของบริษัทจัดหางานในกรุงเทพมหานครเปิดรับสมัครคนงานไปทำงานที่เกาะไซปัน ประเทศฟิลิปปินส์ ความจริงจำเลยไม่ได้เป็นตัวแทนของบริษัทในกรุงเทพมหานครและไม่สามารถจัดหางานตามที่โฆษณาได้นั้น แสดงว่าจำเลยมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่ผู้เสียหายแต่อย่างใด จำเลยเพียงแต่อ้างว่าเป็นตัวแทนของบริษัทจัดหางานในกรุงเทพมหานครก็เพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้น การกระทำของจำเลยตามฟ้องจึงไม่เป็นความผิดฐานจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2511 ดังโจทก์ฟ้อง ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นว่ากล่าว ศาลก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง..." ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 448/2532 และที่ 3946/2532วินิจฉัยทำนองเดียวกัน เฉพาะคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3946/2532นั้น โจทก์ได้บรรยายฟ้องระบุคำว่า "ไม่มีเจตนา" อยู่ในคำฟ้องด้วยดังความตอนหนึ่งของคำฟ้องว่า "...เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2525 ถึงวันที่ 20 มีนาคม 2526 เวลากลางวันและกลางคืนต่อเนื่องกัน จำเลยกับพวก...ร่วมกันจัดหางานให้แก่คนหางานโดยเรียกและรับเงินค่าบริการจากคนหางานโดยมิได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนตามกฎหมาย และจำเลยกับพวกดังกล่าวร่วมกันฉ้อโกงประชาชน โดยหลอกลวง...ผู้เสียหายจนผู้เสียหายหลงเชื่อว่าจำเลยกับพวกสามารถจัดส่งพวกผู้เสียหายไปทำงานต่างประเทศได้ ทั้งที่ความจริงจำเลยกับพวก ไม่มีเจตนาและไม่สามารถจัดส่งผู้ใดไปทำงานดังกล่าว..." สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2533 นี้ ก็ได้วินิจฉัยเดินตามมาทำนองเดียวกันโดยในคำฟ้องมีข้อความตอนหนึ่งว่า"...จำเลยทั้งสอง ไม่มีเจตนาและไม่สามารถที่จะส่งผู้เสียหายทั้งหกไปทำงานประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะจำเลยทั้งสองมิได้รับอนุญาตให้จัดหางานเพื่อส่งคนงานไปทำงานประเทศสิงคโปร์..." มีข้อสังเกตในข้อนี้อีกจุดหนึ่งว่า คำฟ้องคดีข้อหาฉ้อโกงประชาชน และความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานทุกคดี โจทก์มักจะบรรยายฟ้องโดยมีข้อความทำนองเดียวกับที่กล่าวมาแล้วทั้งสิ้น ค. การใช้วิธีการในข้อ ก. และ ข. ผสมกัน ดังปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 135/2531 ตอนหนึ่งว่า "...ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติตามที่โจทก์จำเลยนำสืบรับกันว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็ม.เอ็ม.พี.เป็นนิติบุคคล มีนายไพบูลย์จันนารี เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยทั้งสองเป็นลูกจ้างของห้างหุ้นส่วนดังกล่าว ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวมิได้รับอนุญาตให้จัดตั้งสำนักงานจัดส่งคนงานไปต่างประเทศ การที่จำเลยทั้งสองพูดจาหลอกลวงชักชวนผู้เสียหายและประชาชนให้มาสมัครงานกับห้างหุ้นส่วนดังกล่าวโดยอ้างว่า ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวสามารถจัดส่งคนงานไปทำงานที่ประเทศดูไบโดยคนงานจะได้รับเงินเดือนสูงโดยเรียกค่าบริการจากผู้สมัคร ผู้เสียหายหลงเชื่อจึงไปสมัครซึ่งแสดงว่าจำเลยทั้งสองมิได้มีเจตนาจะจัดหางานให้แก่พวกผู้เสียหายแต่อย่างใด จำเลยทั้งสองเพียงแต่อ้างเอาเหตุที่จะส่งผู้เสียหายไปทำงานต่างประเทศมาเป็นข้อหลอกลวง เพื่อให้ได้เงินค่าบริการจากผู้เสียหายเท่านั้น ทั้งตามฟ้องโจทก์ก็บรรยายว่าจำเลยทั้งสองกับพวกไม่ได้รับอนุญาตจัดหางาน และมิได้ดำเนินการติดต่อกับบริษัทใด ๆ ที่ประเทศดูไบ และไม่สามารถจัดส่งประชาชนที่มาสมัครงานไปต่างประเทศได้ ทั้งจำเลยทั้งสองกับพวกไม่มีเจตนาที่จะส่งประชาชนที่มาสมัครงานไปทำงานต่างประเทศแต่อย่างใด จึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยทั้งสองจัดหางานโดยมิได้รับอนุญาต อันจะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน (พ.ศ. 2511 มาตรา 7,27-ผู้เขียน)..." 3. จากแนวคำพิพากษาศาลฎีกาต่าง ๆ ทำให้เห็นว่าศาลไม่อาจลงโทษจำเลยในข้อหาฉ้อโกงและความผิดตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน เป็น 2 กรรม ในขณะเดียวกันได้เลยเนื่องจากหากการกระทำของจำเลยเป็นความผิดฐานหนึ่งแล้ว ก็จะไม่เป็นความผิดอีกฐานหนึ่งได้ จึงมีปัญหาว่าบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน ฐานจัดหางานโดยไม่รับอนุญาตซึ่งมีอัตราโทษหนักกว่าความผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญา จะมีโอกาสใช้บังคับได้หรือไม่ หากโจทก์ฟ้องความผิดฐานนี้มาอย่างเดียว และจำเลยให้การสารภาพ คดีก็คงไม่มีปัญหาแต่อย่างใด แต่ถ้าจำเลยสู้คดีว่าตนไม่มีเจตนาจัดหางานเพียงมีเจตนาฉ้อโกงคนหางาน และข้อเท็จจริงฟังได้ตามนั้น ศาลก็ลงโทษจำเลยไม่ได้ ซึ่งดูแล้วก็เหมือนกับว่าบทบัญญัติความผิดฐานจัดหางานโดยไม่ได้รับอนุญาตจะเป็นหมันใช้บังคับไม่ได้ ไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานที่ต้องการปราบปรามสำนักงานจัดหางานที่ไม่ได้รับอนุญาตหรือสำนักงานจัดหางานเถื่อนนั่นเอง วิธีการแก้ไขปัญหาในเรื่องนี้ผู้เขียนคิดว่าน่าจะมีการแก้ไขพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528โดยขยายความมาตรา 8 และมาตรา 30 ให้ครอบคลุมถึงกรณีนี้ด้วยหรือมิฉะนั้นก็แก้ไขประมวลกฎหมายอาญาในความผิดฐานฉ้อโกง มาตรา341-343 ให้ขยายความเฉพาะกรณีฉ้อโกงโดยอ้างเหตุว่าจะสามารถจัดหางานให้แก่ประชาชนได้โดยกำหนดโทษให้หนักกว่าความผิดฐานฉ้อโกงธรรมดาก็ได้ 4. เมื่อพิจารณาพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานแล้วทำให้ผู้เขียนคิดถึงพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. 2522 กฎหมายฉบับนี้บัญญัติในมาตรา 11,39 และ 50 ว่าห้ามมิให้ผู้ใดนอกจากบริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ หรือธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ หากผู้ใดฝ่าฝืนก็จะมีโทษตามมาตรา 71 นอกจากนั้นในมาตรา 4 และมาตรา 8การจะตั้งบริษัทประกอบธุรกิจดังกล่าวนั้นจะต้องได้รับใบอนุญาตจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังด้วย จะเห็นได้ว่ากฎหมายฉบับนี้มีบทบัญญัติคล้ายคลึงกับพระราชบัญญัติจัดหางานและคุ้มครองคนหางานพ.ศ. 2528 ดังนั้น หากบุคคลใดไม่มีเจตนาประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์ หรือธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ แต่มีเจตนาหลอกลวงประชาชน บุคคลนั้นก็ไม่น่าจะมีความผิดตามมาตรา 71 ดังกล่าวเช่นกันแต่ผู้นั้นจะมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาฐานฉ้อโกง และอาจมีความผิดตามพระราชกำหนดการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน พ.ศ. 2527ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษโดยเฉพาะก็ได้ แต่โปรดสังเกตว่ากฎหมายที่ว่าด้วยการจัดหางาน ที่เป็นการฉ้อโกงประชาชนนั้น ปัจจุบันยังไม่มีบัญญัติไว้โดยตรงแต่อย่างใด. ทวีประจวบลาภ.