กฎกระทรวงกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการขออนุญาตเก็บ จัดหาหรือรวบรวมพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปหรือพันธุ์พืชป่าเพื่อการปรับปรุงพันธุ์ ศึกษา ทดลองหรือวิจัยเพื่อประโยชน์ในทางการค้าและการทำข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์พ.ศ. ๒๕๕๓[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๕๒แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. ๒๕๔๒อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา๒๙ ประกอบกับมาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้คำขออนุญาต หมายความว่าคำขออนุญาตเก็บ จัดหา หรือรวบรวมพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไป พันธุ์พืชป่าหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของพันธุ์พืชดังกล่าว เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ ศึกษา ทดลองหรือวิจัยเพื่อประโยชน์ในทางการค้าบัญชีแสดงรายการ หมายความว่าบัญชีแสดงรายการพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไป หรือพันธุ์พืชป่าที่ระบุชนิด แหล่งที่มาส่วนของพันธุ์พืชที่จะเก็บ จัดหา หรือรวบรวมและจำนวนหรือปริมาณของพันธุ์พืชดังกล่าวโครงการ หมายความว่าโครงการปรับปรุงพันธุ์ ศึกษา ทดลองหรือวิจัยพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปหรือพันธุ์พืชป่าหนังสืออนุญาต หมายความว่าหนังสืออนุญาตให้เก็บ จัดหา หรือรวบรวมพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไป พันธุ์พืชป่าหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของพันธุ์พืชดังกล่าว เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ ศึกษา ทดลองหรือวิจัยเพื่อประโยชน์ในทางการค้าข้อตกลง หมายความว่าข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์หน่วยงานของรัฐ หมายความว่ากระทรวง ทบวง กรม หรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นและมีฐานะเป็นกรมราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ และองค์การมหาชนที่ตั้งขึ้นโดยกฎหมายหมวด ๑การขออนุญาต ข้อ ๒ ผู้ขออนุญาตต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้(๑) เป็นผู้บรรลุนิติภาวะ(๒) มีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย(๓) ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ(๔) ไม่เคยถูกเพิกถอนหนังสืออนุญาตเว้นแต่ได้ถูกเพิกถอนหนังสืออนุญาตดังกล่าวมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปีก่อนวันขออนุญาต(๕) ไม่เคยได้รับโทษตามมาตรา ๖๖เว้นแต่พ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่าสองปีก่อนวันขออนุญาตในกรณีที่นิติบุคคลเป็นผู้ขออนุญาตต้องไม่มีลักษณะต้องห้ามตามวรรคหนึ่ง(๔) และ (๕) และมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศไทยในกรณีที่ผู้ขออนุญาตเป็นคนต่างด้าวต้องได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวด้วยข้อ ๓ ให้ผู้ขออนุญาตยื่นคำขออนุญาตต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ณ กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์การยื่นคำขออนุญาตตามวรรคหนึ่งอาจกระทำโดยวิธีการอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้(๑) ยื่นคำขออนุญาตด้วยตนเองหรือมอบอำนาจให้บุคคลอื่นกระทำการแทน(๒) ส่งคำขออนุญาตโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ(๓) ส่งโดยวิธีการอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนดคำขออนุญาตให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาข้อ ๔ การยื่นคำขออนุญาตต้องแนบเอกสารและหลักฐานดังต่อไปนี้(๑) กรณีผู้ขออนุญาตเป็นบุคคลธรรมดา(ก)สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือเอกสารประจำตัวอย่างอื่นที่ทางราชการออกให้ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชน(ข) สำเนาทะเบียนบ้าน(ค) แผนที่แสดงที่ตั้งสถานประกอบการ(ง) บัญชีแสดงรายการ(จ) โครงการ(ฉ) ข้อเสนอเกี่ยวกับการแบ่งปันผลประโยชน์(ช) เอกสารอื่นตามที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา(๒) กรณีผู้ขออนุญาตเป็นนิติบุคคล(ก) สำเนาใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนนิติบุคคล(ข) สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนพร้อมวัตถุประสงค์ของนิติบุคคลและผู้มีอำนาจลงชื่อแทนนิติบุคคลซึ่งเป็นฉบับปัจจุบันโดยมีคำรับรองของผู้มีอำนาจให้คำรับรองตามกฎหมายไม่เกินหกเดือนนับแต่วันที่ออกหนังสือรับรองนั้น(ค) เอกสารตาม (๑) (ก) และ (ข) ของผู้มีอำนาจลงชื่อแทนนิติบุคคล(ง) เอกสารตาม (๑) (ค) (ง) (จ) (ฉ) และ (ช)(๓) กรณีผู้ขออนุญาตเป็นหน่วยงานของรัฐให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้ยื่นคำขออนุญาตในนามหน่วยงานของรัฐดังกล่าวโดยให้แนบสำเนาบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือคำสั่งแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าหน่วยงานของรัฐแห่งนั้นพร้อมทั้งเอกสารตาม(๑) (ง) (จ) (ฉ) และ (ช)บัญชีแสดงรายการตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามแบบ ค.พ. ๑๐ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๕ ผู้ขออนุญาตต้องกรอกข้อความในคำขออนุญาตให้ครบถ้วนเป็นภาษาไทยพร้อมทั้งลงลายมือชื่อของผู้ขออนุญาต หรือลงลายมือชื่อของผู้รับมอบอำนาจโดยให้แนบหนังสือมอบอำนาจและสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือเอกสารประจำตัวอย่างอื่นที่ทางราชการออกให้ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจด้วยข้อ ๖ ในกรณีที่เอกสารหรือหลักฐานประกอบคำขออนุญาตเป็นภาษาต่างประเทศจะต้องมีคำแปลเป็นภาษาไทยโดยผู้ขออนุญาตและผู้แปลต้องลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้องทุกหน้าหมวด ๒การอนุญาต ข้อ ๗ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขออนุญาตพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานแล้วให้ตรวจสอบคำขออนุญาตพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานว่าถูกต้องและครบถ้วนหรือไม่หากเห็นว่าไม่ถูกต้องหรือยื่นเอกสารและหลักฐานไม่ครบถ้วนให้มีหนังสือแจ้งเพื่อให้ผู้ขออนุญาตแก้ไขเพิ่มเติมหรือยื่นเอกสารและหลักฐานให้ครบถ้วนภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งหากผู้ขออนุญาตไม่ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาดังกล่าวให้ถือว่าผู้ขออนุญาตไม่ประสงค์ที่จะยื่นคำขออนุญาตนั้นในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าคำขออนุญาตและเอกสารหลักฐานถูกต้องและครบถ้วนแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่ส่งคำขออนุญาตพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานต่อคณะทำงานซึ่งอธิบดีแต่งตั้งเพื่อพิจารณาและเจรจาต่อรองกับผู้ขออนุญาตเกี่ยวกับบัญชีแสดงรายการโครงการ และข้อเสนอเกี่ยวกับการแบ่งปันผลประโยชน์คณะทำงานตามวรรคสองให้มีจำนวนไม่น้อยกว่าสามคนแต่ไม่เกินห้าคนซึ่งอย่างน้อยต้องประกอบด้วยผู้ที่มีความเชี่ยวชาญด้านพืชจำนวนหนึ่งคนและผู้มีคุณวุฒิด้านกฎหมายจำนวนหนึ่งคนข้อ ๘ เมื่อได้รับคำขออนุญาตพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานจากพนักงานเจ้าหน้าที่ให้คณะทำงานพิจารณาบัญชีแสดงรายการ โครงการและข้อเสนอเกี่ยวกับการแบ่งปันผลประโยชน์เพื่อเจรจาต่อรองกับผู้ขออนุญาตต่อไปในการพิจารณาบัญชีแสดงรายการ โครงการและข้อเสนอเกี่ยวกับการแบ่งปันผลประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ให้คณะทำงานคำนึงถึงความเป็นไปได้ของโครงการประโยชน์ของรัฐที่จะได้รับทั้งทางทรัพย์สิน ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาบุคลากร ผลประโยชน์อื่น ๆ และความคุ้มค่าของเอกชนในการดำเนินงานประกอบกันในกรณีที่คณะทำงานกับผู้ขออนุญาตสามารถตกลงกันได้ หากพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจอนุญาตเห็นชอบกับการตกลงนั้นให้มีหนังสือแจ้งคำสั่งให้ผู้ขออนุญาตทราบเพื่อให้มาทำข้อตกลงตามหมวด ๓พร้อมทั้งรับหนังสืออนุญาตตามแบบ ค.พ. ๑๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้ง หากผู้ขออนุญาตไม่มาทำข้อตกลงภายในกำหนดเวลาดังกล่าวให้ถือว่าผู้ขออนุญาตไม่ประสงค์ที่จะขออนุญาตในกรณีที่คณะทำงานกับผู้ขออนุญาตไม่สามารถตกลงกันได้หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจอนุญาตไม่เห็นชอบกับการตกลงให้มีคำสั่งไม่อนุญาตพร้อมกับมีหนังสือแจ้งคำสั่งให้ผู้ขออนุญาตทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่มีคำสั่งหมวด ๓การทำข้อตกลง ข้อ ๙ เมื่อได้รับแจ้งคำสั่งอนุญาตตามข้อ ๘วรรคสาม ให้ผู้ขออนุญาตมาทำข้อตกลงกับพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจอนุญาตด้วยตนเองณ กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในกรณีที่ผู้ขออนุญาตไม่สามารถมาทำข้อตกลงด้วยตนเองได้ ผู้ขออนุญาตอาจมอบอำนาจให้บุคคลอื่นกระทำการแทนโดยให้แนบหนังสือมอบอำนาจและสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือเอกสารประจำตัวอย่างอื่นที่ทางราชการออกให้ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ขออนุญาตและผู้รับมอบอำนาจข้อ ๑๐ ข้อตกลงให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งอย่างน้อยต้องมีรายการตามมาตรา๕๒ วรรคสอง (๑) ถึง (๘) และให้มีรายการดังต่อไปนี้ด้วย(๑) การแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงข้อตกลงเพื่อการป้องกันรักษาโรคและส่งเสริมสุขภาพ การรักษาสวัสดิภาพของประชาชนการรักษาและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและความหลากหลายทางชีวภาพหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น(๒) ผลและการดำเนินการเมื่อข้อตกลงสิ้นสุดลงตามข้อ ๑๑ข้อ ๑๑ ข้อตกลงสิ้นสุดลงในกรณีใดกรณีหนึ่งดังต่อไปนี้(๑) เมื่อครบกำหนดอายุของข้อตกลง(๒) เมื่อมีการยกเลิกข้อตกลงการสิ้นสุดลงของข้อตกลงไม่กระทบถึงการใด ๆ ที่ได้ดำเนินการไปแล้วให้ไว้ณ วันที่ ๓๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ศุภชัยโพธิ์สุรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์[เอกสารแนบท้าย]๑. บัญชีแสดงรายการ (ค.พ. ๑๐)๒. หนังสืออนุญาตให้เก็บ จัดหา หรือรวบรวมพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปพันธุ์พืชป่า หรือส่วนหนึ่งส่วนใดของพันธุ์พืชดังกล่าว เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ศึกษา ทดลอง หรือวิจัยเพื่อประโยชน์ในทางการค้า (ค.พ. ๑๑)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๕๒ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชพ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้การเก็บ จัดหา หรือรวบรวมพันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปพันธุ์พืชป่า หรือส่วนหนึ่งส่วนใดของพันธุ์พืชดังกล่าว เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ศึกษา ทดลองหรือวิจัยเพื่อประโยชน์ในทางการค้าจะต้องได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ และทำข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวงตลอดจนข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์อาจมีรายการอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้วิชชุตา/ผู้จัดทำ๔ สิงหาคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๘/ตอนที่ ๕ ก/หน้า ๑/๒๑ มกราคม ๒๕๕๔