กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลหนองบัวตำบลบางโขมด และตำบลบ้านครัวอำเภอบ้านหมอ และตำบลเริงรางและตำบลบ้านยางอำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรีพ.ศ.๒๕๔๗[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๘ (๑๐)แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ในกฎกระทรวงนี้อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่า อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการขายปลีกหรือขายส่ง หรือทั้งขายปลีกและขายส่ง ซึ่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันแต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข และอาคารที่มีกิจกรรมหลักเพื่อใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนบริเวณที่ ๑ หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้ทิศเหนือเริ่มต้นจากเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๖๗ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๒๒ ระยะ ๒,๗๖๐ เมตร เป็นเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๖๗ไปทางทิศตะวันออกและทิศตะวันออกเฉียงเหนือ บรรจบจุดที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อระยะ ๑,๑๕๐ เมตรทิศตะวันออกเป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้บรรจบศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๖๗ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อไปทางทิศตะวันออกระยะ ๑,๐๐๐ เมตร เป็นเส้นตรงไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ บรรจบกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๔๘ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางคลองเริงรางไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ระยะ ๑,๑๕๐ เมตร เป็นเส้นตรงต่อไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ระยะ ๑,๑๕๐ เมตรทิศใต้เป็นเส้นตั้งฉากไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ บรรจบแม่น้ำป่าสัก ฝั่งเหนือ เลียบแม่น้ำป่าสักฝั่งเหนือ ไปทางทิศตะวันตก บรรจบกับเส้นแบ่งเขตจังหวัดสระบุรีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเลียบเส้นแบ่งเขตจังหวัดสระบุรีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ไปทางทิศตะวันตก จนบรรจบจุดที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางคลองส่งน้ำชลประทาน๒๔ ขวา ระยะ ๓๐๐ เมตร ทิศตะวันตกเป็นเส้นตรงขึ้นไปทางทิศเหนือ บรรจบจุดเริ่มต้นเว้นแต่พื้นที่บริเวณที่๒บริเวณที่ ๒หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้๒.๑ ทิศเหนือ เริ่มต้นจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๒๖๗ ฟากตะวันออก บรรจบกับถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากใต้ทิศตะวันออก เลียบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ บรรจบกับหนองหลวง เส้นตั้งฉากกับถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อตรงจุดที่อยู่ห่างจากถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อบรรจบกับคลองเริงราง ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือตามแนวถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ เป็นระยะ ๔๒๐ เมตร เลียบแนวถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตกลงมาทางใต้ บรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๔๘ ฟากเหนือทิศใต้ เลียบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๔๘ ฟากเหนือไปทางทิศตะวันตกบรรจบแนวขนานระยะ ๘๐ เมตร กับศูนย์กลางคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาท ป่าสัก (อนุศาสนนันทน์)ทิศตะวันตก เลียบแนวขนานระยะ ๘๐ เมตร กับกึ่งกลางคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาทป่าสัก (อนุศาสนนันทน์) ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือบรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๖๗ ฟากตะวันออก จนบรรจบจุดเริ่มต้น๒.๒ ทิศเหนือเริ่มต้นจากเส้นตั้งฉากกับถนนเลียบคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาท ป่าสัก (อนุศาสนนันทน์) ฝั่งตะวันออก ตรงจุดที่อยู่ห่างจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๔๘ บรรจบกับถนนเลียบคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาท ป่าสัก (อนุศาสนนันทน์) ฝั่งตะวันออก ไปทางทิศใต้ ตามแนวถนนเลียบคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาท ป่าสัก (อนุศาสนนันทน์) ฝั่งตะวันออก เป็นระยะ ๔๕๐ เมตรทิศตะวันออกเลียบแนวเขตที่ดินของบริษัท เครือซีเมนต์ไทย (จำกัด)ทิศใต้เลียบแนวเขตที่ดินของบริษัทเครือซีเมนต์ไทย (จำกัด)ทิศตะวันตกเลียบถนนเลียบคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาท ป่าสัก (อนุศาสนนันทน์) ฝั่งตะวันออก ฟากตะวันออก๒.๓ ทิศเหนือเริ่มต้นจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๔๘ ฟากใต้ ตรงจุดที่บรรจบกับแนวเขตวิทยาลัยเทคนิคท่าหลวง(ซีเมนต์ไทยอนุสรณ์) ฟากตะวันออก เลียบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๔๘ ฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออก บรรจบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตกทิศตะวันออก เลียบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อฟากตะวันตก ไปทางทิศใต้ บรรจบแม่น้ำป่าสัก ฝั่งเหนือทิศใต้ เลียบแม่น้ำป่าสัก ฝั่งเหนือ และเส้นแบ่งเขตจังหวัดสระบุรีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยาไปทางทิศตะวันตก บรรจบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตกทิศตะวันตกเลียบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตก ไปทางทิศเหนือ บรรจบแนวเขตที่ดินบริษัท เครือซีเมนต์ไทย(จำกัด) ฟากตะวันออก เลียบแนวเขตที่ดินบริษัท เครือซีเมนต์ไทย (จำกัด) ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันตกบรรจบจุดเริ่มต้น๒.๔ทิศเหนือ จดที่ดินของบริษัท เครือซีเมนต์ไทย (จำกัด)ทิศตะวันออกจดที่ดินของบริษัท เครือซีเมนต์ไทย (จำกัด)ทิศใต้จดเส้นแบ่งเขตจังหวัดสระบุรีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยาทิศตะวันตกจดถนนเลียบคลองส่งน้ำสายใหญ่ชัยนาท ป่าสัก (อนุศาสนนันทน์) ฝั่งตะวันออก ฟากตะวันออก๒.๕ทิศเหนือ จดถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทาน ๒๕ ขาว ฝั่งใต้ ฟากใต้ทิศใต้จดเส้นแบ่งเขตจังหวัดสระบุรีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยาทิศตะวันตกจดเส้นแบ่งเขตจังหวัดสระบุรีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยาทั้งนี้ไม่รวมถึงสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา และศาสนสถานทั้งนี้ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ๑/๑[๒] การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งให้คำนวณเฉพาะพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้นโดยไม่ต้องนำพื้นที่เก็บสินค้า พื้นที่สำนักงาน และพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วยข้อ๒ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลหนองบัวตำบลบางโขมด และตำบลบ้านครัว อำเภอบ้านหมอ และตำบลเริงราง และตำบลบ้านยาง อำเภอเสาไห้จังหวัดสระบุรี ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและประเภทดังต่อไปนี้(๑)ภายในบริเวณที่ ๑ ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป(๒)ภายในบริเวณที่ ๒ ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารดังต่อไปนี้(ก)อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังเกิน๑,๐๐๐ ตารางเมตร(ข)อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่๓๐๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร เว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งนั้นเป็นไปตามข้อกำหนดดังต่อไปนี้๑.ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔ ช่องทางหรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร และจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า๒.แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร๓. มีที่ว่างไม่น้อยกว่า ๗๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๔. มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๑.๕ ต่อ ๑๕.มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวน หรือบริเวณปลูกต้นไม้ หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๐๖.มีที่ว่างด้านหน้าของอาคาร ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๗.มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคาร ห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า๑๕ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๘.อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตร ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน หรือสถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว๙. มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร๔๐ ตารางเมตร เศษของ ๔๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร๑๐.ที่พักมูลฝอย ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔ เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน๓ ลูกบาศก์เมตร ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร และสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ๓ ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ ๒ห้ามบุคคลใดดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารใด ๆ ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ ๔ อาคารที่มีอยู่แล้วในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ๒ ก่อนหรือในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ ๕ อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร หรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้นก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและยังก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อกฎกระทรวงนี้ไม่ได้ให้ไว้ ณวันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๗โภคิน พลกุลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑. แผนที่ท้ายกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลหนองบัวตำบลบางโขมด และตำบลบ้านครัว อำเภอบ้านหมอ และตำบลเริงราง และตำบลบ้านยาง อำเภอเสาไห้จังหวัดสระบุรี พ.ศ. ๒๕๔๗(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลหนองบัว ตำบลบางโขมด และตำบลบ้านครัว อำเภอบ้านหมอ และตำบลเริงรางตำบลบ้านยาง อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ลงวันที่ ๒ กันยายน ๒๕๔๖ ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่๕ กันยายน ๒๕๔๖ เป็นต้นมา แต่มาตรา ๑๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติว่า ถ้าไม่มีการออกกฎกระทรวงหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศนั้นมีผลใช้บังคับให้ประกาศดังกล่าวเป็นอันยกเลิก และโดยที่สมควรห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในบริเวณดังกล่าวต่อไปเพื่อประโยชน์ในด้านการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม การผังเมือง และการอำนวยความสะดวกแก่การจราจรจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙[๓]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีการประกาศใช้บังคับกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท จำนวน ๑๔๗ ฉบับ แต่กฎกระทรวงดังกล่าวไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์การคิดคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งทำให้เกิดปัญหาความชัดเจนในการคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารดังกล่าวประกอบกับปัจจุบันได้มีการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัดโดยมีหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งในกฎกระทรวงดังกล่าวแล้วสมควรกำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง เพื่อให้ประชาชนเกิดความชัดเจนในการปฏิบัติตามกฎหมายและแนวทางการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทเป็นไปโดยสอดคล้องกันจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้สายสัมพันธ์/จัดทำ๕ ตุลาคม ๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๕๑ ก/หน้า ๙๙ (เล่มที่ ๔)/๓ กันยายน ๒๕๔๗[๒] ข้อ๑/๑ เพิ่มโดยกฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ.๒๕๕๙[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓/ตอนที่ ๘๖ ก/หน้า ๒๒/๓๐ กันยายน ๒๕๕๙