ระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนพ.ศ. ๒๕๕๘ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนพ.ศ. ๒๕๔๕ ให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ มาตรา ๒๓ วรรคสองและวรรคสาม มาตรา ๒๔วรรคสอง มาตรา ๒๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๖ วรรคสองและวรรคสามแห่งพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนพ.ศ. ๒๕๕๘ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้ยกเลิกระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน พ.ศ. ๒๕๔๕ข้อ ๔ ในระเบียบนี้คณะกรรมการ หมายความว่าคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติประธานกรรมการ หมายความว่า ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติกรรมการ หมายความว่ากรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติคณะอนุกรรมการ หมายความว่าคณะอนุกรรมการที่คณะกรรมการแต่งตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่สืบสวนและสอบสวนข้อเท็จจริงรับฟังคำชี้แจงและพยานหลักฐาน และจัดทำรายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือทำหน้าที่อื่นตามที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้หรือที่คณะกรรมการมอบหมายสำนักงาน หมายความว่าสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเลขาธิการ หมายความว่าเลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติคำร้อง หมายความว่าเรื่องที่คณะกรรมการเห็นสมควรให้มีการตรวจสอบหรือเรื่องที่มีการเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อขอให้ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนผู้ร้อง[๒] หมายความว่าบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่อ้างว่าถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งยื่นคำร้องขอให้ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนและให้หมายความรวมถึงผู้ทำการแทนที่ได้รับมอบหมายหรือองค์กรที่ยื่นคำร้องแทนผู้ถูกร้อง[๓] หมายความว่าบุคคลหรือองค์กรซึ่งถูกผู้ร้องกล่าวหาว่ากระทำละเมิดสิทธิมนุษยชนและให้หมายความรวมถึงบุคคลหรือองค์กรที่คณะกรรมการเห็นสมควรให้มีการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามระเบียบนี้เจ้าหน้าที่รับคำร้อง หมายความว่าเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่รับคำร้อง ดำเนินการตรวจสอบและกลั่นกรองคำร้องเบื้องต้นว่าเป็นคำร้องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการหรือไม่เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวน หมายความว่าเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการสืบสวนสอบสวน หรือตรวจสอบคำร้อง และจัดทำสำนวนเสนอต่อคณะอนุกรรมการหรือคณะกรรมการแล้วแต่กรณีพนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่าบุคคลซึ่งคณะกรรมการแต่งตั้งขึ้นเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนหมายความว่าองค์การสิทธิมนุษยชนที่มีคุณสมบัติตามกฎหมายว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติและระเบียบว่าด้วยการนั้นการติดตามผล หมายความว่าการติดตามผลการดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนของคณะกรรมการมาตราที่อ้างถึงในระเบียบนี้ให้หมายถึงมาตราของพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ข้อ ๕ ให้ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติรักษาการตามระเบียบนี้ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดหมวด ๑บททั่วไป ข้อ ๖ ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการ แล้วแต่กรณี อาจย่นหรือขยายได้ตามที่เห็นสมควร ทั้งนี้ให้คำนึงถึงความจำเป็นเร่งด่วนและประโยชน์แห่งการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนเป็นสำคัญข้อ ๗ การใดที่ระเบียบนี้กำหนดให้คณะกรรมการต้องปฏิบัติในการพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนให้นำมาใช้กับคณะอนุกรรมการด้วยโดยอนุโลมข้อ ๘ การตรวจดูหรือขอข้อมูล ข้อเท็จจริงบรรดาเอกสารหรือพยานหลักฐานที่ได้มาในการปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้สำนักงานพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารของราชการและระเบียบว่าด้วยการนั้นหมวด ๒การยื่นคำร้องการตรวจคำร้องและการประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ส่วนที่ ๑การยื่นคำร้อง ข้อ ๙ บุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมรวมทั้งองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนที่พบเห็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๓ และมาตรา ๒๔บุคคลหรือกลุ่มบุคคลนั้นเป็นผู้มีสิทธิยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในหมวดนี้[๔]เพื่อให้การแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนเป็นไปโดยรวดเร็วและเหมาะสมแก่กรณีเมื่อคณะกรรมการเห็นสมควรอาจกำหนดให้มีการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนในกรณีใดโดยไม่มีการยื่นคำร้องตามวรรคหนึ่งก็ได้ข้อ ๑๐ คำร้องที่ทำเป็นหนังสือต้องมีรายการตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา๒๓ ได้แก่(๑) ชื่อและที่อยู่ของผู้ร้อง(๒) ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์อันเป็นเหตุแห่งการกระทำหรือการละเลยการกระทำอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน(๓) ลายมือชื่อหรือลายพิมพ์นิ้วมือของผู้ร้องคำร้องตามวรรคหนึ่งต้องจัดทำเป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษกรณีคำร้องเป็นภาษาอื่นให้ผู้ร้องจัดแปลเป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษด้วยเว้นแต่คณะกรรมการจะมีมติเป็นอย่างอื่นข้อ ๑๑ การยื่นคำร้องให้กระทำได้ ดังนี้(๑) ยื่นต่อสำนักงาน(๒) ยื่นต่อกรรมการคนใดคนหนึ่ง(๓) ยื่นต่อองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนเพื่อส่งต่อไปยังสำนักงาน(๔) ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ(๕) ส่งคำร้องด้วยวิธีการหรือรูปแบบอื่น เช่น ทางโทรสารหรือส่งทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์หรือสื่ออื่น ๆ(๖) ส่งคำร้องผ่านส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานของรัฐตามที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๑๒ เพื่อให้การยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการเป็นไปโดยสะดวกในกรณีมีความจำเป็นเร่งด่วนผู้ร้องอาจร้องเรียนด้วยวาจา หรือทางโทรศัพท์หรือวิธีอื่นข้อ ๑๓ ในการรับคำร้องตามข้อ๑๒ ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงานดำเนินการดังนี้(๑) บันทึกการร้องเรียนตามแบบที่สำนักงานกำหนดซึ่งอย่างน้อยจะต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับวัน เดือน ปีที่รับคำร้อง ชื่อ ที่อยู่และหมายเลขโทรศัพท์ของผู้ร้องข้อเท็จจริงหรือพฤติการณ์อันเป็นเหตุแห่งการร้องเรียน และความประสงค์ของผู้ร้อง(๒) ประสานกับผู้ร้องเพื่อให้ส่งหนังสือยืนยันคำร้องและส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับคำร้องในกรณีที่มีเหตุขัดข้องอันไม่อาจดำเนินการได้ อาจเสนอให้คณะกรรมการ พิจารณาตามข้อ๒๐ (๑) หรือข้อ ๒๖ แล้วแต่กรณี(๓) ในกรณีเป็นการรับคำร้องตามข้อ ๑๒ต้องจัดให้ผู้ร้องลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในแบบบันทึกการร้องเรียนด้วยถ้าผู้ร้องไม่อาจลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือ ก็ให้บันทึกเหตุดังกล่าวไว้ ทั้งนี้ ให้ออกใบรับคำร้องให้แก่ผู้ร้องดังกล่าวแล้วรายงานสำนักงานเพื่อพิจารณาต่อไป(๔) ในกรณีที่ไม่อาจบันทึกการร้องเรียน ตาม (๑)หรือในกรณีที่ได้รับการร้องเรียนนอกสถานที่ตั้งสำนักงานหรือกรณีมีเหตุจำเป็นเร่งด่วนจะต้องดำเนินการเพื่อแก้ไขเยียวยาผู้ซึ่งถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนให้ดำเนินการไปตามความเหมาะสมและจัดให้มีการบันทึกการร้องเรียนเรื่องที่มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนนั้นในภายหลังข้อ ๑๔ ในกรณีการร้องเรียนด้วยวาจาหากต่อมาเจ้าหน้าที่สำนักงานไม่สามารถติดต่อกับผู้ร้องตามที่อยู่หรือหมายเลขโทรศัพท์ที่ได้ให้ไว้นั้นได้ ให้เสนอคณะกรรมการเพื่อพิจารณายุติเรื่องที่ร้องเรียนนั้นเว้นแต่คณะกรรมการเห็นสมควรให้ทำการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อไปข้อ ๑๕ ในการเสนอคำร้องขององค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนให้กระทำโดยวิธีการตามหมวดนี้โดยองค์การเอกชนดังกล่าวต้องพิจารณาและจัดทำความเห็นในเบื้องต้นเพื่อเสนอต่อคณะกรรมการด้วยว่ากรณีมีมูลหรือไม่แล้วเสนอเรื่องพร้อมด้วยความเห็นให้สำนักงานดำเนินการต่อไปข้อ ๑๖ การร้องเรียนด้วยวิธีการอื่นใดนอกจากที่ได้กำหนดไว้ในหมวดนี้ให้เจ้าหน้าที่รับคำร้องประสานกับผู้ร้องเพื่อให้ส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับคำร้องเพื่อประกอบการพิจารณารับคำร้องไว้ตรวจสอบต่อไป ทั้งนี้คณะกรรมการจะรับคำร้องไว้ตรวจสอบต่อเมื่อปรากฏว่ามีข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานพอสมควรที่เห็นว่ามีมูลสมควรได้รับการตรวจสอบส่วนที่ ๒การตรวจคำร้อง ข้อ ๑๗ เมื่อได้รับคำร้อง ให้สำนักงานดำเนินการดังนี้(๑) แจ้งผู้ร้อง หรือองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชน แล้วแต่กรณีทราบภายในสามวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้อง(๒)มอบหมายเจ้าหน้าที่รับคำร้องเพื่อตรวจคำร้องให้เป็นไปตามกฎหมายและระเบียบ(๓)เสนอคณะกรรมการพิจารณามอบหมายให้คณะอนุกรรมการที่รับผิดชอบในประเด็นตามคำร้องนั้นพิจารณาตรวจสอบต่อไปในกรณีที่คำร้องมีประเด็นเกี่ยวพันกับอำนาจหน้าที่ของคณะอนุกรรมการมากกว่าหนึ่งคณะให้เสนอคณะกรรมการพิจารณามอบหมายให้คณะอนุกรรมการที่มีหน้าที่รับผิดชอบในประเด็นหลักเป็นผู้ตรวจสอบทุกประเด็นเว้นแต่คณะกรรมการจะมีมติเป็นอย่างอื่นข้อ ๑๘ ในการตรวจคำร้องให้เจ้าหน้าที่รับคำร้องดำเนินการ ดังนี้(๑) ในกรณีที่คำร้องใดไม่ถูกต้อง ไม่ครบถ้วน หรือไม่ชัดเจนหรือมีข้อบกพร่องในสาระสำคัญให้แจ้งผู้ร้อง หรือองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้อง หรือเพิ่มเติมคำร้องให้ชัดเจนหรือจะเชิญผู้ร้อง หรือองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนมาพบเพื่อสอบถามข้อเท็จจริง หรือขอเอกสารหรือพยานหลักฐานเพิ่มเติมก็ได้รวมถึงสามารถดำเนินการใด ๆเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อเท็จจริงเพิ่มเติมที่เพียงพอต่อการทำความเห็นเสนอต่อคณะกรรมการได้(๒) ถ้าผู้ร้อง หรือองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชน มีความประสงค์ขอให้คณะกรรมการให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับการฟ้องคดีต่อศาลรวมมาด้วยให้ส่งคำร้องไปยังหน่วยงานในสำนักงานที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการต่อไปข้อ ๑๙ เมื่อได้ตรวจคำร้องตามข้อ๑๘ แล้ว ให้เจ้าหน้าที่รับคำร้องจัดทำบันทึกสรุป พร้อมความเห็นว่าควรรับหรือไม่รับคำร้องไว้ตรวจสอบหรือดำเนินการอื่นใด เสนอต่อเลขาธิการเพื่อเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาต่อไปข้อ ๒๐ เจ้าหน้าที่รับคำร้องอาจมีความเห็นเสนอให้คณะกรรมการไม่รับคำร้องไว้ตรวจสอบหรือยุติเรื่องในกรณีที่คำร้องมีลักษณะดังต่อไปนี้(๑) เรื่องที่ผู้ร้องไม่ดำเนินการแก้ไขหรือเพิ่มเติมคำร้องภายในระยะเวลาอันสมควรหรือไม่สามารถติดต่อผู้ร้องได้(๒)เรื่องที่ผู้ร้องได้รับการแก้ไขความเดือดร้อนและความไม่เป็นธรรมหรือได้รับการชดใช้ความเสียหายอย่างเหมาะสมแล้ว(๓) เรื่องที่ผู้ร้องประสงค์ขอถอนคำร้อง หรือผู้ร้องตาย หรือเป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ หรือคนสาบสูญตามคำสั่งศาลโดยไม่มีทายาท หรือผู้อนุบาลหรือผู้พิทักษ์เข้าแทนที่และการพิจารณาต่อไปจะไม่เป็นประโยชน์ส่วนรวมของชาติและประชาชน(๔) เรื่องที่คณะกรรมการเคยพิจารณาแล้วและไม่ปรากฏหลักฐานหรือข้อเท็จจริงใหม่อันอาจทำให้ผลการพิจารณาเปลี่ยนแปลงไป(๕) เหตุอื่นใดที่เห็นว่าควรไม่รับคำร้องไว้ตรวจสอบส่วนที่ ๓การประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ข้อ ๒๑ ในกรณีที่อาจแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของผู้ร้องได้ด้วยวิธีการประสานงานกับหน่วยราชการองค์การเอกชน หรือองค์การอื่นในด้านสิทธิมนุษยชน ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๘ (๔)หรือการประสานกับบุคคลหรือหน่วยงานอื่นใดในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนแก่ผู้ร้องให้เจ้าหน้าที่รับคำร้องหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้ดำเนินการดังกล่าวได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้โดยคำนึงถึงความจำเป็นเร่งด่วนและเหมาะสมแก่กรณีรวมทั้งต้องใช้ความระมัดระวังตามสมควรเพื่อมิให้เกิดผลกระทบที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้ร้องหรือผู้เกี่ยวข้องข้อ ๒๒ การประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนให้แก่ผู้ร้องอาจดำเนินการได้ในกรณี ดังนี้(๑) ผู้ร้องขอมา(๒) คณะกรรมการมีมติให้ดำเนินการ๓) สำนักงานหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเห็นว่าควรดำเนินการให้แก่ผู้ร้องในกรณีตาม (๒) และ (๓)ให้สอบถามความสมัครใจของผู้ร้องมาพิจารณาประกอบการดำเนินการข้อ ๒๓ ในการประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนถ้าหน่วยราชการ องค์การเอกชนหรือองค์การอื่นในด้านสิทธิมนุษยชน หรือบุคคลหรือหน่วยงานอื่นใด ได้แก้ไขปัญหาให้ผู้ร้องตามสมควรแก่กรณีแล้วให้สำนักงานจัดทำรายงานผลการดำเนินการเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาต่อไปข้อ ๒๔ ภายใต้บังคับข้อ๒๓ ในกรณีที่ปรากฏว่าหน่วยราชการ องค์การเอกชนหรือองค์การอื่นในด้านสิทธิมนุษยชนหรือบุคคล หรือหน่วยงานอื่นใดไม่ได้แก้ไขปัญหาให้ผู้ร้องหรือไม่ได้รับแจ้งผลการดำเนินการจากหน่วยงานหรือบุคคลดังกล่าวภายในระยะเวลาที่จำเป็นและตามสมควรแก่กรณีให้เจ้าหน้าที่สำนักงานรายงานเหตุข้างต้นต่อสำนักงานเพื่อเสนอคณะกรรมการพิจารณาต่อไปหมวด ๓การพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ส่วนที่ ๑การพิจารณารับคำร้องไว้ตรวจสอบ ข้อ ๒๕ เมื่อคณะกรรมการได้พิจารณาตามข้อ๑๙ แล้วเห็นว่า คำร้องที่เสนอเป็นเรื่องที่มีมูลและอยู่ในอำนาจหน้าที่และมีมติให้รับคำร้องไว้พิจารณาตรวจสอบให้สำนักงานมอบหมายเจ้าหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนเพื่อดำเนินการสืบสวนสอบสวน หรือตรวจสอบข้อเท็จจริง และจัดทำสำนวนเสนอต่อคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการแล้วแต่กรณี ต่อไปข้อ ๒๖ คณะกรรมการอาจพิจารณาเห็นสมควรให้มีการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนอันเนื่องมาจากกรณีดังต่อไปนี้(๑) กรณีมีเหตุอันควรเชื่อว่าอาจมีการละเมิดสิทธิมนุษยชนและมีผลกระทบต่อส่วนรวม(๒)ผู้ร้องเป็นผู้ทำการแทนองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนที่มิได้เป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย(๓) กรณีไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในหมวด ๒หรือกรณีอื่นใดแต่คณะกรมการเห็นสมควรให้มีการตรวจสอบข้อ ๒๗ ถ้าคำร้องที่รับไว้พิจารณาตรวจสอบตามข้อ ๒๕จำนวนมากกว่าหนึ่งคำร้องขึ้นไปมีข้อกล่าวหาหรือประเด็นร้องเรียนอย่างเดียวกันหรือเกี่ยวเนื่องใกล้ชิดกันหรือมีคู่กรณีเดียวกันหรือร่วมกันถ้าคณะกรรมการเห็นว่าจะเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาจะมีมติให้รวมพิจารณาและวินิจฉัยรวมกันไปก็ได้ในกรณีที่คณะกรรมการมีมติให้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งให้แจ้งมติดังกล่าวให้คู่กรณีทราบเป็นหนังสือภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้มีการรับรองมติดังกล่าวนั้นข้อ ๒๘ ในกรณีที่คณะกรรมการเห็นว่าคำร้องที่รับไว้ไม่อยู่ในอำนาจหน้าที่หรือควรได้รับการพิจารณาแก้ไขโดยองค์กรอื่นซึ่งมีอำนาจหน้าที่ตามหลักเกณฑ์ที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕ วรรคสอง หรือวรรคสามให้สำนักงานดำเนินการตามมติคณะกรรมการต่อไปในกรณีที่คณะกรรมการส่งเรื่องให้องค์กรอื่นพิจารณาตามมาตรา๒๕ วรรคสาม ให้สำนักงานติดตามผลดำเนินการขององค์กรนั้น หากองค์กรนั้นไม่แจ้งผลดำเนินการในเวลาอันสมควรหรือได้แจ้งผลการดำเนินการแล้วให้เสนอคณะกรรมการพิจารณาตามที่เห็นสมควรต่อไป[๕]ส่วนที่ ๒การแสวงหาข้อเท็จจริงตามคำร้อง ข้อ ๒๙ ในการสืบสวนสอบสวน หรือตรวจสอบข้อเท็จจริง ให้สำนักงานแจ้งบุคคลหรือหน่วยงานที่ถูกอ้างว่าเป็นผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือบุคคลหรือหน่วยงานใดที่เห็นว่าเกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนเพื่อให้บุคคลหรือหน่วยงานนั้นชี้แจงข้อเท็จจริงภายในระยะเวลาที่กำหนดในการแจ้งดังกล่าวให้สรุปรายละเอียดข้อเท็จจริงตามคำร้องให้เพียงพอแก่การชี้แจงได้โดยถูกต้องครบถ้วนด้วยเว้นแต่เป็นปัญหาข้อกฎหมายหรือเป็นปัญหาข้อเท็จจริงแต่ไม่มีความจำเป็นที่ต้องสืบสวนสอบสวนหรือตรวจสอบข้อเท็จจริงอีกให้สำนักงานแจ้งให้บุคคลหรือหน่วยงานนั้นทราบด้วยว่าจะต้องชี้แจงภายในระยะเวลาที่กำหนดดังกล่าวในกรณีบุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่อาจชี้แจงข้อเท็จจริงหรือส่งหลักฐานได้ทันภายในระยะเวลาที่กำหนดอาจขอขยายระยะเวลาได้คราวละไม่เกินสิบห้าวันรวมแล้วไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดข้อ ๓๐ เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาการชี้แจงข้อเท็จจริงตามข้อ๒๙ แล้ว ให้คณะกรรมการดำเนินการพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยแจ้งข้อเท็จจริงตามคำร้องและที่ได้จากการชี้แจงของบุคคลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ผู้ร้องผู้ถูกร้อง และผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ และต้องให้โอกาสบุคคลดังกล่าวชี้แจงและเสนอพยานหลักฐานตามสมควรเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำที่อ้างว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนข้อ ๓๑ ให้เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนรวบรวมข้อเท็จจริงที่ได้จากคำร้องคำชี้แจงของบุคคลหรือหน่วยงานที่ถูกอ้างว่าเป็นผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือเกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง และจัดทำบันทึกสรุปสำนวนเสนอต่อคณะกรรมการบันทึกสรุปสำนวนอย่างน้อยต้องประกอบด้วย(๑) ชื่อผู้ร้องและผู้ถูกร้อง(๒) เหตุแห่งการร้องและความประสงค์ของผู้ร้อง(๓) สรุปข้อเท็จจริงจากคำร้องคำชี้แจงของบุคคลหรือหน่วยงานที่ถูกอ้างว่าเป็นผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือเกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชน และพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง(๔) ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง(๕) ความเห็นพร้อมด้วยเหตุผลในประเด็นหรือเรื่องที่พิจารณาในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไปเห็นว่าสำนวนยังไม่สมบูรณ์ให้สั่งการเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนดำเนินการให้สมบูรณ์ ทั้งนี้ ในส่วนความเห็นของเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนถ้าผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไปมีความเห็นแย้งก็ให้บันทึกความเห็นแย้งนั้นไว้ด้วยส่วนที่ ๓การรับฟังคำชี้แจงและพยานหลักฐาน ข้อ ๓๒ เมื่อได้รับบันทึกสรุปสำนวนตามข้อ ๓๑หากคณะกรรมการเห็นสมควรให้คู่กรณีบุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องมาปรากฏตัวต่อหน้าคณะกรรมการตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๖ วรรคสอง ให้แจ้งคู่กรณีบุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนั้นทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวันเว้นแต่กรณีจำเป็นเร่งด่วนอาจแจ้งกำหนดวันนัดตรวจสอบล่วงหน้าตามที่คณะกรรมการเห็นสมควรหากคู่กรณี บุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่อาจมาปรากฏตัวต่อหน้าคณะกรรมการอาจมอบอำนาจเป็นหนังสือให้บุคคลอื่นมาดำเนินการแทนได้ทั้งนี้การดำเนินการของบุคคลดังกล่าวให้ถือเป็นการดำเนินการของคู่กรณี บุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนั้นข้อ ๓๓ ในวันนัดตรวจสอบให้คู่กรณี บุคคล หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีสิทธิชี้แจงเป็นหนังสือหรือวาจาก็ได้ ในกรณีเป็นการชี้แจงเป็นหนังสือคณะกรรมการอาจสอบถามข้อเท็จจริงเพิ่มเติมได้ในการชี้แจงด้วยวาจา หรือการรับฟังพยานหลักฐาน ถ้าคู่กรณี บุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องฝ่ายใดจำเป็นต้องใช้ล่ามหรือสื่ออื่น ๆเพื่อให้สามารถเข้าใจหรือให้ถ้อยคำได้ให้บุคคลหรือหน่วยงานดังกล่าวแจ้งถึงเหตุนั้นให้สำนักงานทราบล่วงหน้าก่อนถึงวันนัดเพื่อจัดหาให้ในกรณีที่การตรวจสอบไม่อาจดำเนินการเสร็จสิ้นได้ภายในวันเดียวให้กำหนดวันนัดอื่นต่อไปข้อ ๓๔ ในการชี้แจงด้วยวาจาให้ดำเนินการดังต่อไปนี้(๑) ให้ผู้ร้องและพยานของผู้ร้องให้ถ้อยคำก่อนและให้ผู้ถูกร้องและพยานของผู้ถูกร้องให้ถ้อยคำในลำดับต่อไปเว้นแต่คณะกรรมการจะกำหนดเป็นอย่างอื่น(๒)คณะกรรมการอาจซักถามเพิ่มเติมจากคู่กรณีและพยานได้ตามที่เห็นสมควรข้อ ๓๕ คณะกรรมการอาจขอให้ผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้เชี่ยวชาญมาให้ความเห็นเพื่อประกอบการตรวจสอบได้ส่วนที่ ๔ทนายความหรือที่ปรึกษาของคู่กรณี ข้อ ๓๖ ในกรณีที่คู่กรณีต้องมาปรากฏตัวต่อหน้าคณะกรรมการในการพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนคู่กรณีมีสิทธินำทนายความหรือที่ปรึกษาของตนเข้ามาในกระบวนการพิจารณาตรวจสอบได้แต่ห้ามมิให้ทนายความหรือที่ปรึกษาตอบคำถามแทนคู่กรณีหรือพยานฝ่ายตนเว้นแต่ได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการกรณีผู้ร้อง ผู้ถูกร้อง หรือพยาน เป็นเด็กหรือเยาวชนคณะกรรมการอาจจัดให้มีนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์เข้าร่วมในการตรวจสอบด้วยตามสมควรแก่กรณีในระหว่างการตรวจสอบหากคณะกรรมการเห็นว่าทนายความหรือที่ปรึกษาของคู่กรณีมีพฤติการณ์หรือความประพฤติไม่เหมาะสมคณะกรรมการอาจไม่อนุญาตให้ทนายความหรือที่ปรึกษาเข้าร่วมในกระบวนการตรวจสอบครั้งนั้นได้โดยให้มีการตรวจสอบในวันนั้นต่อไปแต่คู่กรณีอาจนำทนายความหรือที่ปรึกษาเข้าร่วมการตรวจสอบครั้งต่อไปได้ข้อ ๓๗ ในการให้ถ้อยคำของคู่กรณีหรือพยานฝ่ายหนึ่งคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่ง รวมทั้งทนายความหรือที่ปรึกษาของฝ่ายดังกล่าวจะเข้ารับฟังไม่ได้เว้นแต่คณะกรรมการจะกำหนดเป็นอย่างอื่นส่วนที่ ๕การไกล่เกลี่ย ข้อ ๓๘ การดำเนินการไกล่เกลี่ยตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา๒๗ คณะกรรมการอาจดำเนินการหรือมอบหมายให้คณะอนุกรรมการ สำนักงาน หรือบุคคลที่คณะกรรมการเห็นสมควรดำเนินการแทนได้เมื่อได้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งแล้วให้จัดทำข้อตกลงระหว่างคู่กรณีเป็นหนังสือไว้และให้คณะกรรมการพิจารณายุติเรื่องข้อ ๓๙ ข้อตกลงระหว่างคู่กรณีตามข้อ ๓๘อย่างน้อยต้องประกอบด้วย(๑) สถานที่ดำเนินการไกล่เกลี่ย(๒) วัน เดือน ปี ที่ดำเนินการไกล่เกลี่ย(๓) ชื่อและที่อยู่ของคู่กรณี(๔) รายละเอียดข้อตกลง(๕) ลายมือชื่อหรือลายพิมพ์นิ้วมือของคู่กรณี และพยานอย่างน้อยสองคน(๖) ลายมือชื่อหรือลายพิมพ์นิ้วมือของผู้ดำเนินการไกล่เกลี่ยก่อนการลงลายมือชื่อตามวรรคหนึ่ง ต้องอ่านข้อตกลงให้คู่กรณีฟังและให้คู่กรณีมีเวลาตามสมควรในการพิจารณารายละเอียดในบันทึกข้อตกลงด้วยข้อตกลงตามวรรคหนึ่งให้จัดทำเป็นสามฉบับเพื่อมอบให้กับคู่กรณีฝ่ายละหนึ่งฉบับ และเก็บไว้ในสำนวนหนึ่งฉบับข้อ ๔๐ กรณีที่คู่กรณีฝ่ายใดไม่ลงลายมือชื่อหรือลายพิมพ์นิ้วมือหรือไม่มีการปฏิบัติตามข้อตกลง หรือมีการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามข้อตกลงให้สำนักงานเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ต่อไปส่วนที่ ๖การจัดทำรายงาน ข้อ ๔๑ ในกรณีที่คณะกรรมการได้พิจารณาตรวจสอบเสร็จสิ้นแล้วเห็นว่ามีการกระทำหรือละเลยการกระทำอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งต้องจัดทำรายงานผลการตรวจสอบตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา๒๘ คณะกรรมการอาจมอบหมายให้คณะอนุกรรมการหรือสำนักงาน แล้วแต่กรณีเป็นผู้จัดทำเสนอคณะกรรมการพิจารณาก็ได้ โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑)ชื่อของผู้ร้องหรือผู้ซึ่งถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนและผู้ถูกร้อง เว้นแต่คณะกรรมการจะให้ปกปิดชื่อ(๒) สรุปข้อเท็จจริงตามคำร้องและความประสงค์ของผู้ร้อง(๓)รายละเอียดข้อเท็จจริงที่เกี่ยวกับพฤติการณ์แห่งการละเมิดสิทธิมนุษยชน(๔) ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง(๕) ความเห็นพร้อมด้วยเหตุผลที่มีความเห็นดังกล่าว(๖) มาตรการการแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งต้องกำหนดโดยชัดแจ้งว่าบุคคลหรือหน่วยงานใด มีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายใดและด้วยวิธีการอย่างไรรวมทั้งระยะเวลาในการดำเนินการตามมาตรการดังกล่าวในกรณีที่คณะกรรมการเห็นว่า การกระทำหรือการละเลยการกระทำนั้นไม่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนให้จัดทำรายงานผลการตรวจสอบตามวรรคหนึ่งด้วยโดยอนุโลมในกรณีที่ไม่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนแต่มีการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมหรือเป็นกรณีที่เห็นสมควรได้รับการแก้ไขปัญหาเชิงนโยบายให้ดำเนินการดังนี้(๑)กรณีที่เห็นว่ามีการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมซึ่งสมควรแก่การแก้ไขเยียวยาความเสียหายให้กับผู้ถูกกระทำเช่นว่านั้นคณะกรรมการอาจกำหนดแนวทางแก้ไข เพื่อแจ้งให้บุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามความเหมาะสมภายใต้อำนาจหน้าที่ของบุคคลหรือหน่วยงานนั้น(๒)กรณีที่เห็นว่าสมควรมีการแก้ไขปัญหาในเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนเป็นส่วนรวมด้วยคณะกรรมการอาจมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพื่อแจ้งให้คณะรัฐมนตรีรัฐสภาหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แล้วแต่กรณี พิจารณาดำเนินการข้อ ๔๒ ในกรณีที่คณะกรรมการให้รวมการพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามข้อ๒๗ อาจจัดทำรายงานเป็นฉบับเดียวกันก็ได้ข้อ ๔๓ ให้สำนักงานแจ้งรายงานไปยังผู้เกี่ยวข้องดังนี้(๑) แจ้งไปยังบุคคลหรือหน่วยงานหรือหน่วยราชการที่มีหน้าที่ต้องดำเนินการตามข้อ ๔๑ วรรคหนึ่ง (๖) หรือวรรคสาม (๑)หรือ (๒) แล้วแต่กรณี(๒) แจ้งไปยังผู้ร้อง หรือองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชน แล้วแต่กรณีเพื่อทราบให้สำนักงานแจ้งรายงานตามวรรคหนึ่งให้ผู้เกี่ยวข้องทราบโดยเร็ว[๖]หมวด ๔คณะอนุกรรมการและการพิจารณาของคณะอนุกรรมการ ข้อ ๔๔ การแต่งตั้งคณะอนุกรรมการและการทำหน้าที่ของคณะอนุกรรมการที่คณะกรรมการแต่งตั้งตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา๒๖ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้หรือที่คณะกรรมการกำหนดไว้ในคำสั่งแต่งตั้งข้อ ๔๔/๑[๗] อนุกรรมการต้องปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างเป็นกลางรวมทั้งต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติและประชาชนประกอบด้วยข้อ๔๔/๒[๘]ห้ามมิให้อนุกรรมการดำเนินการตรวจสอบคำร้องที่ได้รับมอบหมายเมื่อปรากฏเหตุ ดังต่อไปนี้(๑)เป็นผู้ที่ได้ถูกอ้างเป็นพยานโดยเป็นผู้ที่รู้เห็นเหตุการณ์เกี่ยวข้องกับคำร้องนั้น(๒)เป็นผู้มีส่วนได้เสียในคำร้อง หรือเป็นผู้แทนโดยชอบธรรม หรือผู้แทนหรือได้เป็นทนายความของคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมาแล้ว(๓)มีสาเหตุโกรธเคืองกับผู้ร้องหรือผู้ถูกร้อง(๔)เป็นผู้ร้อง ผู้ถูกร้อง หรือเป็นคู่สมรส บุพการี ผู้สืบสันดานหรือพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมบิดาหรือมารดากับผู้ร้องหรือผู้ถูกร้อง(๕)มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดในฐานะญาติหรือเป็นหุ้นส่วนหรือมีผลประโยชน์ร่วมกันหรือขัดแย้งกับผู้ร้องหรือผู้ถูกร้องในกรณีที่ปรากฏว่ามีเหตุตามวรรคหนึ่งให้อนุกรรมการผู้นั้นแจ้งต่อประธานกรรมการโดยเร็ว ระหว่างนั้นห้ามมิให้อนุกรรมการผู้นั้นมีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินการของคณะอนุกรรมการในคำร้องนั้นความในวรรคสองให้ใช้บังคับในกรณีที่คู่กรณีร้องคัดค้านว่าอนุกรรมการผู้ใดมีเหตุตามวรรคหนึ่งด้วยโดยอนุโลมการยื่นคำคัดค้านตามวรรคสามให้ทำเป็นหนังสือยื่นต่อประธานอนุกรรมการและประธานกรรมการก่อนคณะอนุกรรมการจะได้พิจารณาสำนวนในเรื่องนั้นเสร็จสิ้นโดยจะต้องแสดงข้อเท็จจริงที่เป็นเหตุแห่งการคัดค้านไว้ให้ปรากฏในคำคัดค้านด้วยในการพิจารณาคำคัดค้าน ให้คณะกรรมการเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดข้อ ๔๕ คณะอนุกรรมการมีวาระการทำหน้าที่ตามที่คณะกรรมการกำหนดกรณีที่คณะอนุกรรมการครบวาระแล้วและยังไม่มีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการขึ้นใหม่ให้สำนักงานมอบหมายเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนดำเนินการเกี่ยวกับคำร้องที่อยู่ในความรับผิดชอบของคณะอนุกรรมการนั้นแล้วเสนอคณะกรรมการพิจารณาต่อไปข้อ ๔๖ อนุกรรมการต้องมีคุณสมบัติทั่วไปและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้(๑) มีสัญชาติไทย(๒) มีอายุไม่ต่ำกว่าสามสิบปี(๓) ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย(๔)[๙]ไม่เป็นบุคคลที่เคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกตั้งแต่สองปีขึ้นไปโดยได้พ้นโทษมายังไม่ถึงห้าปีในวันได้รับการเสนอชื่อเว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท(๕) ไม่เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐรัฐวิสาหกิจหรือราชการส่วนท้องถิ่น เพราะการกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง(๖) ไม่เคยถูกวุฒิสภามีมติถอดถอนออกจากตำแหน่ง(๗) ไม่เคยถูกคณะกรรมการวินิจฉัยว่าเป็นผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือเป็นผู้มีพฤติการณ์ปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม(๘) ไม่เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลให้ทรัพย์ตกเป็นของแผ่นดินเพราะมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ หรือร่ำรวยผิดปกติ(๙) ไม่เคยมีประวัติการถูกคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติชี้มูลว่าเป็นผู้กระทำผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่กระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการหรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรมเว้นแต่ต่อมาภายหลังศาลวินิจฉัยว่าผู้นั้นมิได้กระทำความผิดตามที่ถูกชี้มูล(๑๐) ไม่เป็นบุคคลติดยาเสพติดให้โทษกรณีตาม (๑) (๒) และ (๔) คณะกรรมการอาจมีมติยกเว้นได้ข้อ๔๖/๑[๑๐] ให้ประธานกรรมการเป็นผู้มีอำนาจออกบัตรประจำตัวอนุกรรมการในการขอมีบัตรประจำตัวให้อนุกรรมการทำคำขอยื่นต่อประธานกรรมการโดยผ่านประธานอนุกรรมการและให้สำนักงานเป็นผู้จัดทำบัตรประจำตัวแก่อนุกรรมการ โดยให้นำกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐและกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องมาใช้บังคับโดยอนุโลม พร้อมทั้งจัดทำทะเบียนประวัติไว้เป็นหลักฐาน ทั้งนี้บัตรประจำตัวเป็นอันยกเลิกเมื่อพ้นจากตำแหน่งข้อ ๔๗ ให้คณะกรรมการมีอำนาจสั่งให้คณะอนุกรรมการระงับหรือแก้ไขการกระทำใดๆ ที่ปรากฏว่าขัดต่อกฎหมาย ระเบียบ หรือมติของคณะกรรมการในกรณีที่คณะอนุกรรมการหรืออนุกรรมการคนใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งหรือกระทำการใด ๆอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือไม่คุ้มครองหรือส่งเสริมสิทธิมนุษยชนคณะกรรมการจะสั่งให้คณะอนุกรรมการพ้นจากการปฏิบัติหน้าที่หรืออนุกรรมการคนนั้นพ้นจากตำแหน่งก็ได้ข้อ ๔๘ อนุกรรมการพ้นจากตำแหน่งเมื่อ(๑) ครบวาระตามที่คณะกรรมการกำหนด(๒) ตาย(๓) ขาดคุณสมบัติทั่วไปหรือมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๔๖(๔) ลาออก(๕) คณะกรรมการมีมติให้พ้นจากตำแหน่ง(๖) คณะกรรมการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการคณะใหม่แทนคณะอนุกรรมการคณะเดิม(๗) เมื่อคณะกรรมการพ้นจากการปฏิบัติหน้าที่ข้อ ๔๙ การประชุมของคณะอนุกรรมการตามระเบียบนี้ให้นำระเบียบว่าด้วยการประชุมคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมาใช้บังคับโดยอนุโลมให้คณะอนุกรรมการรับฟังรายละเอียดทั้งข้อเท็จจริง ข้อกฎหมายและความเห็น พร้อมทั้งพยานหลักฐานต่าง ๆที่เกี่ยวข้องจากเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนตลอดจนความเห็นของผู้บังคับบัญชาของเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบสำนวนเพื่อประกอบการพิจารณาตรวจสอบด้วยข้อ ๕๐ เมื่อคณะอนุกรรมการได้ตรวจสอบสำนวนและพยานหลักฐานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องตามความจำเป็นและสมควรแล้วให้คณะอนุกรรมการจัดทำรายงานเสนอต่อคณะกรรมการ โดยให้นำความในข้อ ๔๑ หรือข้อ ๔๒ มาใช้บังคับ แล้วแต่กรณีข้อ ๕๑ เมื่อคณะอนุกรรมการได้พิจารณาสำนวนเสร็จสิ้นตามข้อ๕๐ แล้ว ให้สำนักงานนำรายงานของคณะอนุกรรมการพร้อมทั้งสำนวนเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาโดยเร็วหมวด ๕พนักงานเจ้าหน้าที่ ข้อ ๕๒ ในการพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนคณะกรรมการอาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานของคณะกรรมการได้ตามที่ได้รับมอบหมายตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ในการแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคหนึ่ง ให้นำข้อ ๔๖มาใช้บังคับโดยอนุโลม เว้นแต่คณะกรรมการจะกำหนดเป็นอย่างอื่นข้อ ๕๓ ผู้ที่จะได้รับการแต่งตั้งเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่จะต้องไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียกับงานที่จะปฏิบัติหรืออาจให้หรือได้รับประโยชน์จากการปฏิบัติงานนั้น ๆข้อ ๕๔ คำสั่งแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่จะต้องกำหนดภารกิจที่มอบหมายและระยะเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดสำหรับการปฏิบัติภารกิจนั้นให้ชัดเจนโดยให้ถือว่าพ้นจากหน้าที่เมื่อปฏิบัติภารกิจเสร็จสิ้นข้อ ๕๕ เมื่อสิ้นสุดการปฏิบัติภารกิจแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่รายงานผลการปฏิบัติเป็นหนังสือต่อคณะกรรมการโดยเร็ว ทั้งนี้คณะกรรมการอาจซักถามเพิ่มเติมจากพนักงานเจ้าหน้าที่นั้นได้ข้อ ๕๖ หากปรากฏต่อมาภายหลังว่าพนักงานเจ้าหน้าที่กระทำการใดอันเป็นการขัดต่อภารกิจที่ได้รับมอบหมาย หรือด้วยเหตุอื่นใดที่คณะกรรมการเห็นว่าการปฏิบัติภารกิจต่อไปจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่องค์กรหรือภารกิจที่ได้รับมอบหมายนั้นคณะกรรมการอาจมีคำสั่งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งกระทำการเช่นว่านั้นพ้นจากการปฏิบัติหน้าที่หมวด ๖การติดตามผล ข้อ ๕๗ เมื่อพ้นระยะเวลาที่ต้องดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาตามข้อ๔๑ แล้ว แต่บุคคลหรือหน่วยงานมิได้แจ้งผลการดำเนินการให้สำนักงานมีหนังสือสอบถามผลการดำเนินการหรือการดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับมาตรการการแก้ไขปัญหานั้นในกรณีที่ได้มีหนังสือสอบถามผลการดำเนินการแล้ว แต่บุคคลหรือหน่วยงานมิได้แจ้งผลการดำเนินการและไม่ปรากฏข้อเท็จจริงว่าบุคคลหรือหน่วยงานได้ดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาให้สำนักงานเสนอคณะกรรมการพิจารณาดำเนินการตามมาตรา ๓๐ข้อ ๕๘ เมื่อสำนักงานได้ติดตามการดำเนินการตามมาตรา๓๐ แล้ว ปรากฏว่าไม่มีการดำเนินการโดยไม่มีเหตุอันสมควรให้สำนักงานเสนอคณะกรรมการพิจารณาตามมาตรา ๓๑ข้อ ๕๙ เมื่อคณะกรรมการได้พิจารณามีมติให้ดำเนินการใดตามข้อ๕๗ และข้อ ๕๘ แล้วให้สำนักงานดำเนินการตามมติคณะกรรมการและรายงานผลการดำเนินการให้คณะกรรมการทราบโดยเร็วแล้วสรุปผลการดำเนินการแนบไว้ในสำนวนด้วยข้อ ๖๐ สำนักงานอาจเสนอคณะกรรมการเพื่อพิจารณายุติการติดตามผลการตรวจสอบในกรณีดังต่อไปนี้(๑) กรณีที่บุคคลหรือหน่วยงานได้ดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาทั้งหมดหรือบางส่วนที่เป็นประเด็นสาระสำคัญในการบรรเทาปัญหาแล้ว(๒) กรณีที่บุคคลหรือหน่วยงานมิได้ดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือดำเนินการแล้วแต่ยังไม่แล้วเสร็จ โดยมีเหตุผลอันสมควร(๓) กรณีที่คู่กรณีได้มีการฟ้องร้องเป็นคดีต่อศาลหรือที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเด็ดขาดแล้วในประเด็นเดียวกันกับมาตรการการแก้ไขปัญหา(๔) กรณีที่โดยสภาพของเรื่องไม่อาจดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาได้หรือการดำเนินการตามมาตรการการแก้ไขปัญหาจะไม่เป็นประโยชน์อีกต่อไป(๕) กรณีอื่นตามที่คณะกรรมการเห็นสมควรบทเฉพาะกาล ข้อ ๖๑ การใดที่ได้ดำเนินการก่อนระเบียบนี้มีผลใช้บังคับและยังไม่แล้วเสร็จให้การดำเนินการนั้นเป็นอันใช้ได้ และให้ดำเนินการต่อไปตามระเบียบนี้ข้อ ๖๒ ให้คณะอนุกรรมการที่ได้รับการแต่งตั้งไว้ก่อนที่ระเบียบนี้มีผลใช้บังคับยังคงทำหน้าที่ต่อไปโดยไม่นำข้อ ๔๖ และข้อ ๔๘ (๓) มาใช้บังคับประกาศณ วันที่ ๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ศาสตราจารย์อมราพงศาพิชญ์ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๙[๑๑]ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปวริญา/เพิ่มเติม๒๔ สิงหาคม๒๕๕๙นุสรา/ตรวจ๑๗ พฤศจิกายน๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๒/ตอนพิเศษ ๕๙ ง/หน้า ๑/๑๗ มีนาคม ๒๕๕๘[๒] ข้อ ๔ นิยามคำว่า ผู้ร้องแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๓] ข้อ ๔ นิยามคำว่าผู้ถูกร้อง แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๔] ข้อ ๙วรรคหนึ่ง แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๕] ข้อ ๒๘ วรรคสองแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๖] ข้อ ๔๓ วรรคสองแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๗] ข้อ ๔๔/๑เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๘] ข้อ ๔๔/๒เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๙] ข้อ ๔๖ (๔)แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๑๐] ข้อ ๔๖/๑เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙[๑๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๑๘๕ ง/หน้า ๕/๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๙