คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3062/2538หลักกฎหมาย: แม้จำเลยที่1ซึ่งสังกัดจำเลยที่2มิใช่กรรมการจัดการขายทอดตลาดที่ดินของโจทก์ที่จำเลยที่2ยึดมาเพื่อขายทอดตลาดเอาเงินชำระภาษีเงินได้ที่โจทก์ค้างชำระจำเลยที่1ก็ มีหน้าที่โดยตรงในการดำเนินการ ขายทอดตลาด เมื่อได้เสนอจำเลยที่3แต่งตั้งคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดโดยล้วนแต่เป็น ข้าราชการในบังคับบัญชาของจำเลยที่1ถือว่าจำเลยที่1ได้ทำในนามของจำเลยที่2ต้องถือว่าจำเลยที่1เป็น ผู้ทอดตลาดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา511จึงต้องห้าม เข้าสู้ราคาซื้อที่ดินดังกล่าวโจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ข้าราชการ มี ตำแหน่ง เป็น สรรพากรจังหวัด สังกัด จำเลย ที่ 2 จำเลย ที่ 2 เป็น นิติบุคคล ตาม กฎหมายจำเลย ที่ 3 มี ตำแหน่ง เป็น ผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อ ปี 2523 โจทก์เป็น หนี้ ภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดา จำเลย ที่ 2 จำนวน 121,700 บาทสรรพากร อำเภอ ยึด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ เพื่อ นำ ออกขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระหนี้ ภาษี ดังกล่าว มี จำเลย ที่ 1 เป็นผู้ขาย ทอดตลาด หรือ ผู้อำนวยการ ขายทอดตลาด จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ จัดให้ มี การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย เปิดเผย เพื่อ ให้ บุคคลภายนอกเข้า สู้ราคา จำเลย ที่ 1 ไม่มี สิทธิ จะ เข้า ประมูล ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าวได้ แต่ จำเลย ที่ 1 กลับ เข้า สู้ราคา ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าว โดย ไม่สุจริตและ ประมูล ซื้อ ใน ราคา ต่ำกว่า ราคา ที่ แท้จริง แล้ว จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ เปิด โอกาส ให้ โจทก์ หรือผู้แทน โจทก์ ใช้ สิทธิ คัดค้าน จึง เป็น การกระทำ ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ตำบล บางตลาด อำเภอ ปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ของ โจทก์ ให้ จำเลย ทั้ง สาม จดทะเบียน เพิกถอน การ โอน กรรมสิทธิ์ ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ กลับคืนฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สามจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 มีสิทธิ เข้า สู้ราคา ซื้อทรัพย์ ของ โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ได้ การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์กระทำ โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่32399 ตำบล บางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ที่ ขายทอดตลาด เมื่อ วันที่ 22 พฤษภาคม 2532 และ เพิกถอน นิติกรรม โอน กรรมสิทธิ์ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ จำเลย ที่ 1 จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ให้ กลับ สู่ ฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ให้ ถือเอาคำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ จำเลย ที่ 1 คำขอ อื่น ให้ยกจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์มี ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ มี คุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม กฎหมาย ที่ จะเข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ใน การ ขายทอดตลาดตาม ประกาศ ของ จำเลย ที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 หรือไม่ โจทก์ฎีกา ว่า แม้ จำเลย ที่ 1 ไม่มี ชื่อ เป็น กรรมการ จัดการ ขายทอดตลาดที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ก็ ตาม แต่ จำเลย ที่ 1 เป็น สรรพากรจังหวัด นนทบุรี มี หน้าที่ ดำเนินการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ โดย เป็นผู้ เสนอ ชื่อ คณะกรรมการ จัดการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ จำเลย ที่ 3เป็น ผู้ แต่งตั้ง การ ขายทอดตลาด จึง อยู่ ใน ความ ควบคุม ดูแล ของ จำเลยที่ 1 โดย ตลอด ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ขาย ทอดตลาด และ ผู้อำนวยการขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ จึง เป็น ผู้ต้อง ห้าม มิให้ เข้า เป็น ผู้ สู้ราคาใน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ เห็นว่า เมื่อ จำเลย ที่ 2 ยึด ที่ดินโฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ มา เพื่อ ขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระ ภาษีเงินได้ที่ โจทก์ ค้างชำระ แล้ว จำเลย ที่ 1 ซึ่ง อยู่ ใน สังกัด จำเลย ที่ 2ย่อม มี หน้าที่ โดยตรง ใน การ ดำเนินการ นำ ที่ดิน ที่ ยึด ขายทอดตลาดและ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ได้ เสนอ จำเลย ที่ 3 แต่งตั้ง คณะกรรมการ จัดการขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย คณะกรรมการ ทั้ง สาม คน ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ แต่งตั้ง นี้ ล้วน แต่ เป็น ข้าราชการ ผู้ อยู่ ใต้ บังคับบัญชา ของจำเลย ที่ 1 ทั้งสิ้น ซึ่ง จำเลย ที่ 3 ก็ แต่งตั้ง ตาม ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ นั้น การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว ถือว่า ได้ ทำ ใน นาม ของจำเลย ที่ 2 ทั้งสิ้น แม้ จำเลย ที่ 1 มิใช่ เป็น กรรมการ จัดการขายทอดตลาด ด้วย ก็ ตาม ก็ ต้อง ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ทอดตลาดตาม ความหมาย แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 511 เมื่อจำเลย ที่ 1 มี ฐานะ เป็น ผู้ทอดตลาด แล้ว จำเลย ที่ 1 จึง เป็น ผู้ มีคุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ที่ จะ เข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดินโจทก์ ใน การ ขายทอดตลาด ซึ่ง ตน เป็น ผู้อำนวยการ เอง ตาม ประกาศ ของ จำเลยที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 นั้น การ ซื้อ ที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 จึง ไม่ชอบ ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า การ ซื้อที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว นั้น ศาลฎีกา ไม่เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น เมื่อ ได้ วินิจฉัย ว่าการ ซื้อ ที่ดินโจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ชอบ แล้ว คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัยใน ประเด็น ที่ โจทก์ ฎีกา ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ แก่ จำเลยที่ 1 เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบ และ ไม่สุจริต อีก ต่อไป "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ของ ศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3062/2538นาง เยาะ ลามอโจทก์นาง ศรีวัฒนา เกษมสุวรรณ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 511แม้จำเลยที่1ซึ่งสังกัดจำเลยที่2มิใช่กรรมการจัดการขายทอดตลาดที่ดินของโจทก์ที่จำเลยที่2ยึดมาเพื่อขายทอดตลาดเอาเงินชำระภาษีเงินได้ที่โจทก์ค้างชำระจำเลยที่1ก็ มีหน้าที่โดยตรงในการดำเนินการ ขายทอดตลาด เมื่อได้เสนอจำเลยที่3แต่งตั้งคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดโดยล้วนแต่เป็น ข้าราชการในบังคับบัญชาของจำเลยที่1ถือว่าจำเลยที่1ได้ทำในนามของจำเลยที่2ต้องถือว่าจำเลยที่1เป็น ผู้ทอดตลาดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา511จึงต้องห้าม เข้าสู้ราคาซื้อที่ดินดังกล่าวโจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ข้าราชการ มี ตำแหน่ง เป็น สรรพากรจังหวัด สังกัด จำเลย ที่ 2 จำเลย ที่ 2 เป็น นิติบุคคล ตาม กฎหมายจำเลย ที่ 3 มี ตำแหน่ง เป็น ผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อ ปี 2523 โจทก์เป็น หนี้ ภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดา จำเลย ที่ 2 จำนวน 121,700 บาทสรรพากร อำเภอ ยึด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ เพื่อ นำ ออกขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระหนี้ ภาษี ดังกล่าว มี จำเลย ที่ 1 เป็นผู้ขาย ทอดตลาด หรือ ผู้อำนวยการ ขายทอดตลาด จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ จัดให้ มี การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย เปิดเผย เพื่อ ให้ บุคคลภายนอกเข้า สู้ราคา จำเลย ที่ 1 ไม่มี สิทธิ จะ เข้า ประมูล ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าวได้ แต่ จำเลย ที่ 1 กลับ เข้า สู้ราคา ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าว โดย ไม่สุจริตและ ประมูล ซื้อ ใน ราคา ต่ำกว่า ราคา ที่ แท้จริง แล้ว จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ เปิด โอกาส ให้ โจทก์ หรือผู้แทน โจทก์ ใช้ สิทธิ คัดค้าน จึง เป็น การกระทำ ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ตำบล บางตลาด อำเภอ ปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ของ โจทก์ ให้ จำเลย ทั้ง สาม จดทะเบียน เพิกถอน การ โอน กรรมสิทธิ์ ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ กลับคืนฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สามจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 มีสิทธิ เข้า สู้ราคา ซื้อทรัพย์ ของ โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ได้ การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์กระทำ โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่32399 ตำบล บางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ที่ ขายทอดตลาด เมื่อ วันที่ 22 พฤษภาคม 2532 และ เพิกถอน นิติกรรม โอน กรรมสิทธิ์ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ จำเลย ที่ 1 จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ให้ กลับ สู่ ฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ให้ ถือเอาคำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ จำเลย ที่ 1 คำขอ อื่น ให้ยกจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์มี ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ มี คุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม กฎหมาย ที่ จะเข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ใน การ ขายทอดตลาดตาม ประกาศ ของ จำเลย ที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 หรือไม่ โจทก์ฎีกา ว่า แม้ จำเลย ที่ 1 ไม่มี ชื่อ เป็น กรรมการ จัดการ ขายทอดตลาดที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ก็ ตาม แต่ จำเลย ที่ 1 เป็น สรรพากรจังหวัด นนทบุรี มี หน้าที่ ดำเนินการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ โดย เป็นผู้ เสนอ ชื่อ คณะกรรมการ จัดการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ จำเลย ที่ 3เป็น ผู้ แต่งตั้ง การ ขายทอดตลาด จึง อยู่ ใน ความ ควบคุม ดูแล ของ จำเลยที่ 1 โดย ตลอด ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ขาย ทอดตลาด และ ผู้อำนวยการขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ จึง เป็น ผู้ต้อง ห้าม มิให้ เข้า เป็น ผู้ สู้ราคาใน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ เห็นว่า เมื่อ จำเลย ที่ 2 ยึด ที่ดินโฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ มา เพื่อ ขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระ ภาษีเงินได้ที่ โจทก์ ค้างชำระ แล้ว จำเลย ที่ 1 ซึ่ง อยู่ ใน สังกัด จำเลย ที่ 2ย่อม มี หน้าที่ โดยตรง ใน การ ดำเนินการ นำ ที่ดิน ที่ ยึด ขายทอดตลาดและ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ได้ เสนอ จำเลย ที่ 3 แต่งตั้ง คณะกรรมการ จัดการขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย คณะกรรมการ ทั้ง สาม คน ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ แต่งตั้ง นี้ ล้วน แต่ เป็น ข้าราชการ ผู้ อยู่ ใต้ บังคับบัญชา ของจำเลย ที่ 1 ทั้งสิ้น ซึ่ง จำเลย ที่ 3 ก็ แต่งตั้ง ตาม ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ นั้น การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว ถือว่า ได้ ทำ ใน นาม ของจำเลย ที่ 2 ทั้งสิ้น แม้ จำเลย ที่ 1 มิใช่ เป็น กรรมการ จัดการขายทอดตลาด ด้วย ก็ ตาม ก็ ต้อง ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ทอดตลาดตาม ความหมาย แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 511 เมื่อจำเลย ที่ 1 มี ฐานะ เป็น ผู้ทอดตลาด แล้ว จำเลย ที่ 1 จึง เป็น ผู้ มีคุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ที่ จะ เข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดินโจทก์ ใน การ ขายทอดตลาด ซึ่ง ตน เป็น ผู้อำนวยการ เอง ตาม ประกาศ ของ จำเลยที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 นั้น การ ซื้อ ที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 จึง ไม่ชอบ ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า การ ซื้อที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว นั้น ศาลฎีกา ไม่เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น เมื่อ ได้ วินิจฉัย ว่าการ ซื้อ ที่ดินโจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ชอบ แล้ว คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัยใน ประเด็น ที่ โจทก์ ฎีกา ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ แก่ จำเลยที่ 1 เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบ และ ไม่สุจริต อีก ต่อไป "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ของ ศาลชั้นต้น(อธิราช มณีภาค-ปรีชา เฉลิมวณิชย์-วุฒิ คราวุฒิ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการขายทอดตลาดมีบทบัญญัติทั่วไปรองรับอยู่ในลักษณะซื้อขายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยการซื้อขายเฉพาะอย่างตามมาตรา509ถึง517โดยกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการขายทอดตลาดเป็นขั้นตอนไว้ เพื่อให้การขายทอดตลาดทรัพย์สินเป็นไปโดยบริสุทธิ์ยุติธรรมและได้ราคาที่เหมาะสมในขณะขายจึงมีมาตรการที่สำคัญห้ามมิให้บุคคลที่เกี่ยวข้องกับการขายทอดตลาดเข้าสู้ราคาเช่นห้ามมิให้ผู้ทอดตลาดหรือผู้ขายเข้าสู้ราคาเองดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา511ว่าห้ามมิให้ผู้ทอดตลาดเข้าสู้ราคาเองหรือใช้ให้ผู้หนึ่งผู้ใดเข้าสู้ราคาในการทอดตลาดซึ่งตนเป็นผู้อำนวยการเองและในมาตรา512ห้ามมิให้ผู้ขายเข้าสู้ราคาเองหรือใช้ให้ผู้หนึ่งผู้ใดเข้าสู้ราคาเว้นแต่จะได้แถลงไว้โดยเฉพาะในคำโฆษณาบอกการขายทอดตลาดนั้นว่าผู้ขายถือสิทธิที่จะเข้าสู้ราคาด้วยตามบทกฎหมายดังกล่าวคงเห็นแล้วว่าผู้ทอดตลาดก็ดีผู้ขายก็ดีเป็นผู้เกี่ยวข้องในการขายทอดตลาดหากเข้าสู้ราคาเสียเองอาจมีการสมคบหรือสมยอมกันกำหนดราคาให้ต่ำซึ่งมีโอกาสหรือช่องทางที่จะกระทำได้อยู่แล้วความเสียหายย่อมตกแก่เจ้าของทรัพย์สินเพราะทรัพย์สินของตนอาจขายได้ราคาน้อยไม่เพียงพอชำระหนี้ส่วนผู้ซื้อดังกล่าวก็ได้ทรัพย์สินนั้นไปในราคาถูกเมื่อเป็นเช่นนี้ย่อมเกิดความไม่เป็นธรรมแม้ว่ามีมาตรการกฎหมายเช่นนี้ก็ใช่ว่าจะสามารถป้องกันได้เด็ดขาดเพราะผู้กระทำอาจหาช่องทางเพื่อยังประโยชน์ให้แก่ตนได้ทุกวิถีทางจึงเป็นหน้าที่ของเจ้าของทรัพย์สินที่ถูกยึดมาขายทอดตลาดต้องติดตามระแวดระวังรักษาสิทธิประโยชน์ของตนตลอดเวลาปัญหาที่น่าเป็นห่วงก็คือการขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์โดยเฉพาะที่ดินและโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างบนที่ดินเพราะปัจจุบันที่ดินมีราคาสูงมากอาจถึงตารางวาละหนึ่งล้านบาทเจ้าของที่ดินที่ถูกยึดโดยกฎหมายควรต้องติดตามเรื่องตลอดเวลา การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่น่าสนใจและมีอยู่ในทางปฏิบัติเสมอคือการขายทอดตลาดทรัพย์สินจากการดำเนินคดีแพ่งโดยมีการฟ้องร้องนำคดีมาสู่ศาลต่อมาฝ่ายที่แพ้คดีตามคำพิพากษาไม่ชำระหนี้หรือค่าเสียหายซึ่งศาลพิพากษาให้ชำระแก่อีกฝ่ายก็จะมีการดำเนินการบังคับคดีแล้วยึดทรัพย์ของผู้แพ้คดีมาขายทอดตลาดต่อไปหลักเกณฑ์ทั่วไปในการขายทอดตลาดก็คงต้องถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา509ถึง517เป็นสำคัญและนำวิธีการบังคับคดีในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับด้วยส่วนอีกกรณีหนึ่งคือกรณีการยึดทรัพย์ของผู้ต้องเสียภาษีไม่ชำระภาษีเช่นกรณีตามประมวลรัษฎากรมาตรา12บทบัญญัติดังกล่าวให้อำนาจแต่ฝ่ายบริหารสามารถยึดทรัพย์ของผู้ค้างชำระภาษีมาขายทอดตลาดได้โดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาลเพื่อให้บังคับชำระค่าภาษีที่ค้างชำระนับว่าเป็นมาตรการที่ถือว่ามีลักษณะพิเศษให้อำนาจที่จะดำเนินการแก่ผู้ค้างชำระภาษีได้โดยไม่ผ่านศาลหรือผู้ใช้อำนาจตุลาการแต่บทบัญญัติดังกล่าวนี้ให้นำวิธีการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งไปใช้บังคับโดยอนุโลมด้วยและวิธีการขายทอดตลาดก็คงเป็นไปตามหลักทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา509หรือ517โดยเฉพาะเงื่อนไขที่สำคัญหรือข้อห้ามตามมาตรา511และ512คงถือเป็นประเด็นสำคัญเช่นกัน ตัวอย่างคดีนี้ถือว่าเป็นแบบอย่างที่คงไว้ซึ่งเจตนารมณ์แห่งกฎหมายเพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าของทรัพย์สินผู้ที่เกี่ยวข้องกับการขายทอดตลาดคงต้องระมัดระวังศึกษาและนำความเข้าใจบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่บังคับใช้ให้มีด้วยว่ามีขอบข่ายแค่ไหนเพียงใดคำวินิจฉัยของศาลฎีกาในเรื่องนี้เป็นแบบอย่างที่คงไว้ซึ่งความเป็นธรรมทั้งตามกฎหมายและในความเป็นจริงตามหลักธรรมหรือธรรมชาติโดยแท้จริง พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ข้าราชการ มี ตำแหน่ง เป็น สรรพากรจังหวัด สังกัด จำเลย ที่ 2 จำเลย ที่ 2 เป็น นิติบุคคล ตาม กฎหมายจำเลย ที่ 3 มี ตำแหน่ง เป็น ผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อ ปี 2523 โจทก์เป็น หนี้ ภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดา จำเลย ที่ 2 จำนวน 121,700 บาทสรรพากร อำเภอ ยึด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ เพื่อ นำ ออกขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระหนี้ ภาษี ดังกล่าว มี จำเลย ที่ 1 เป็นผู้ขาย ทอดตลาด หรือ ผู้อำนวยการ ขายทอดตลาด จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ จัดให้ มี การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย เปิดเผย เพื่อ ให้ บุคคลภายนอกเข้า สู้ราคา จำเลย ที่ 1 ไม่มี สิทธิ จะ เข้า ประมูล ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าวได้ แต่ จำเลย ที่ 1 กลับ เข้า สู้ราคา ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าว โดย ไม่สุจริตและ ประมูล ซื้อ ใน ราคา ต่ำกว่า ราคา ที่ แท้จริง แล้ว จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ เปิด โอกาส ให้ โจทก์ หรือผู้แทน โจทก์ ใช้ สิทธิ คัดค้าน จึง เป็น การกระทำ ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ตำบล บางตลาด อำเภอ ปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ของ โจทก์ ให้ จำเลย ทั้ง สาม จดทะเบียน เพิกถอน การ โอน กรรมสิทธิ์ ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ กลับคืนฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สามจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 มีสิทธิ เข้า สู้ราคา ซื้อทรัพย์ ของ โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ได้ การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์กระทำ โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่32399 ตำบล บางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ที่ ขายทอดตลาด เมื่อ วันที่ 22 พฤษภาคม 2532 และ เพิกถอน นิติกรรม โอน กรรมสิทธิ์ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ จำเลย ที่ 1 จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ให้ กลับ สู่ ฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ให้ ถือเอาคำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ จำเลย ที่ 1 คำขอ อื่น ให้ยกจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์มี ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ มี คุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม กฎหมาย ที่ จะเข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ใน การ ขายทอดตลาดตาม ประกาศ ของ จำเลย ที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 หรือไม่ โจทก์ฎีกา ว่า แม้ จำเลย ที่ 1 ไม่มี ชื่อ เป็น กรรมการ จัดการ ขายทอดตลาดที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ก็ ตาม แต่ จำเลย ที่ 1 เป็น สรรพากรจังหวัด นนทบุรี มี หน้าที่ ดำเนินการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ โดย เป็นผู้ เสนอ ชื่อ คณะกรรมการ จัดการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ จำเลย ที่ 3เป็น ผู้ แต่งตั้ง การ ขายทอดตลาด จึง อยู่ ใน ความ ควบคุม ดูแล ของ จำเลยที่ 1 โดย ตลอด ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ขาย ทอดตลาด และ ผู้อำนวยการขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ จึง เป็น ผู้ต้อง ห้าม มิให้ เข้า เป็น ผู้ สู้ราคาใน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ เห็นว่า เมื่อ จำเลย ที่ 2 ยึด ที่ดินโฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ มา เพื่อ ขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระ ภาษีเงินได้ที่ โจทก์ ค้างชำระ แล้ว จำเลย ที่ 1 ซึ่ง อยู่ ใน สังกัด จำเลย ที่ 2ย่อม มี หน้าที่ โดยตรง ใน การ ดำเนินการ นำ ที่ดิน ที่ ยึด ขายทอดตลาดและ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ได้ เสนอ จำเลย ที่ 3 แต่งตั้ง คณะกรรมการ จัดการขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย คณะกรรมการ ทั้ง สาม คน ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ แต่งตั้ง นี้ ล้วน แต่ เป็น ข้าราชการ ผู้ อยู่ ใต้ บังคับบัญชา ของจำเลย ที่ 1 ทั้งสิ้น ซึ่ง จำเลย ที่ 3 ก็ แต่งตั้ง ตาม ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ นั้น การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว ถือว่า ได้ ทำ ใน นาม ของจำเลย ที่ 2 ทั้งสิ้น แม้ จำเลย ที่ 1 มิใช่ เป็น กรรมการ จัดการขายทอดตลาด ด้วย ก็ ตาม ก็ ต้อง ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ทอดตลาดตาม ความหมาย แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 511 เมื่อจำเลย ที่ 1 มี ฐานะ เป็น ผู้ทอดตลาด แล้ว จำเลย ที่ 1 จึง เป็น ผู้ มีคุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ที่ จะ เข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดินโจทก์ ใน การ ขายทอดตลาด ซึ่ง ตน เป็น ผู้อำนวยการ เอง ตาม ประกาศ ของ จำเลยที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 นั้น การ ซื้อ ที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 จึง ไม่ชอบ ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า การ ซื้อที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว นั้น ศาลฎีกา ไม่เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น เมื่อ ได้ วินิจฉัย ว่าการ ซื้อ ที่ดินโจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ชอบ แล้ว คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัยใน ประเด็น ที่ โจทก์ ฎีกา ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ แก่ จำเลยที่ 1 เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบ และ ไม่สุจริต อีก ต่อไป "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ของ ศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3062/2538นาง เยาะ ลามอโจทก์นาง ศรีวัฒนา เกษมสุวรรณ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 511แม้จำเลยที่1ซึ่งสังกัดจำเลยที่2มิใช่กรรมการจัดการขายทอดตลาดที่ดินของโจทก์ที่จำเลยที่2ยึดมาเพื่อขายทอดตลาดเอาเงินชำระภาษีเงินได้ที่โจทก์ค้างชำระจำเลยที่1ก็ มีหน้าที่โดยตรงในการดำเนินการ ขายทอดตลาด เมื่อได้เสนอจำเลยที่3แต่งตั้งคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดโดยล้วนแต่เป็น ข้าราชการในบังคับบัญชาของจำเลยที่1ถือว่าจำเลยที่1ได้ทำในนามของจำเลยที่2ต้องถือว่าจำเลยที่1เป็น ผู้ทอดตลาดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา511จึงต้องห้าม เข้าสู้ราคาซื้อที่ดินดังกล่าวโจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ข้าราชการ มี ตำแหน่ง เป็น สรรพากรจังหวัด สังกัด จำเลย ที่ 2 จำเลย ที่ 2 เป็น นิติบุคคล ตาม กฎหมายจำเลย ที่ 3 มี ตำแหน่ง เป็น ผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อ ปี 2523 โจทก์เป็น หนี้ ภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดา จำเลย ที่ 2 จำนวน 121,700 บาทสรรพากร อำเภอ ยึด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ เพื่อ นำ ออกขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระหนี้ ภาษี ดังกล่าว มี จำเลย ที่ 1 เป็นผู้ขาย ทอดตลาด หรือ ผู้อำนวยการ ขายทอดตลาด จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ จัดให้ มี การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย เปิดเผย เพื่อ ให้ บุคคลภายนอกเข้า สู้ราคา จำเลย ที่ 1 ไม่มี สิทธิ จะ เข้า ประมูล ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าวได้ แต่ จำเลย ที่ 1 กลับ เข้า สู้ราคา ซื้อ ทรัพย์ ดังกล่าว โดย ไม่สุจริตและ ประมูล ซื้อ ใน ราคา ต่ำกว่า ราคา ที่ แท้จริง แล้ว จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ เปิด โอกาส ให้ โจทก์ หรือผู้แทน โจทก์ ใช้ สิทธิ คัดค้าน จึง เป็น การกระทำ ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ตำบล บางตลาด อำเภอ ปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ของ โจทก์ ให้ จำเลย ทั้ง สาม จดทะเบียน เพิกถอน การ โอน กรรมสิทธิ์ ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ กลับคืนฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สามจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 มีสิทธิ เข้า สู้ราคา ซื้อทรัพย์ ของ โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ได้ การ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์กระทำ โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ เพิกถอน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โฉนด เลขที่32399 ตำบล บางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัด นนทบุรี ที่ ขายทอดตลาด เมื่อ วันที่ 22 พฤษภาคม 2532 และ เพิกถอน นิติกรรม โอน กรรมสิทธิ์ที่ดิน ดังกล่าว ให้ แก่ จำเลย ที่ 1 ให้ จำเลย ที่ 1 จดทะเบียน โอนกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ให้ กลับ สู่ ฐานะ เดิม หาก ไม่ปฏิบัติ ให้ ถือเอาคำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ จำเลย ที่ 1 คำขอ อื่น ให้ยกจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์มี ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ มี คุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม กฎหมาย ที่ จะเข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ใน การ ขายทอดตลาดตาม ประกาศ ของ จำเลย ที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 หรือไม่ โจทก์ฎีกา ว่า แม้ จำเลย ที่ 1 ไม่มี ชื่อ เป็น กรรมการ จัดการ ขายทอดตลาดที่ดิน โฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ ก็ ตาม แต่ จำเลย ที่ 1 เป็น สรรพากรจังหวัด นนทบุรี มี หน้าที่ ดำเนินการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ โดย เป็นผู้ เสนอ ชื่อ คณะกรรมการ จัดการ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ จำเลย ที่ 3เป็น ผู้ แต่งตั้ง การ ขายทอดตลาด จึง อยู่ ใน ความ ควบคุม ดูแล ของ จำเลยที่ 1 โดย ตลอด ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ขาย ทอดตลาด และ ผู้อำนวยการขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ จึง เป็น ผู้ต้อง ห้าม มิให้ เข้า เป็น ผู้ สู้ราคาใน การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ เห็นว่า เมื่อ จำเลย ที่ 2 ยึด ที่ดินโฉนด เลขที่ 32399 ของ โจทก์ มา เพื่อ ขายทอดตลาด เอา เงิน ชำระ ภาษีเงินได้ที่ โจทก์ ค้างชำระ แล้ว จำเลย ที่ 1 ซึ่ง อยู่ ใน สังกัด จำเลย ที่ 2ย่อม มี หน้าที่ โดยตรง ใน การ ดำเนินการ นำ ที่ดิน ที่ ยึด ขายทอดตลาดและ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ได้ เสนอ จำเลย ที่ 3 แต่งตั้ง คณะกรรมการ จัดการขายทอดตลาด ที่ดิน ของ โจทก์ โดย คณะกรรมการ ทั้ง สาม คน ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ แต่งตั้ง นี้ ล้วน แต่ เป็น ข้าราชการ ผู้ อยู่ ใต้ บังคับบัญชา ของจำเลย ที่ 1 ทั้งสิ้น ซึ่ง จำเลย ที่ 3 ก็ แต่งตั้ง ตาม ที่ จำเลย ที่ 1เสนอ นั้น การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว ถือว่า ได้ ทำ ใน นาม ของจำเลย ที่ 2 ทั้งสิ้น แม้ จำเลย ที่ 1 มิใช่ เป็น กรรมการ จัดการขายทอดตลาด ด้วย ก็ ตาม ก็ ต้อง ถือว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ทอดตลาดตาม ความหมาย แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 511 เมื่อจำเลย ที่ 1 มี ฐานะ เป็น ผู้ทอดตลาด แล้ว จำเลย ที่ 1 จึง เป็น ผู้ มีคุณสมบัติ ต้องห้าม ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ที่ จะ เข้า สู้ราคา ซื้อ ที่ดินโจทก์ ใน การ ขายทอดตลาด ซึ่ง ตน เป็น ผู้อำนวยการ เอง ตาม ประกาศ ของ จำเลยที่ 3 ฉบับ ท้ายฟ้อง หมายเลข 3 นั้น การ ซื้อ ที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 จึง ไม่ชอบ ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า การ ซื้อที่ดิน โจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว นั้น ศาลฎีกา ไม่เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น เมื่อ ได้ วินิจฉัย ว่าการ ซื้อ ที่ดินโจทก์ จาก การ ขายทอดตลาด ของ จำเลย ที่ 1 ไม่ชอบ แล้ว คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัยใน ประเด็น ที่ โจทก์ ฎีกา ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดิน โจทก์ ให้ แก่ จำเลยที่ 1 เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบ และ ไม่สุจริต อีก ต่อไป "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ของ ศาลชั้นต้น(อธิราช มณีภาค-ปรีชา เฉลิมวณิชย์-วุฒิ คราวุฒิ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการขายทอดตลาดมีบทบัญญัติทั่วไปรองรับอยู่ในลักษณะซื้อขายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยการซื้อขายเฉพาะอย่างตามมาตรา509ถึง517โดยกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการขายทอดตลาดเป็นขั้นตอนไว้ เพื่อให้การขายทอดตลาดทรัพย์สินเป็นไปโดยบริสุทธิ์ยุติธรรมและได้ราคาที่เหมาะสมในขณะขายจึงมีมาตรการที่สำคัญห้ามมิให้บุคคลที่เกี่ยวข้องกับการขายทอดตลาดเข้าสู้ราคาเช่นห้ามมิให้ผู้ทอดตลาดหรือผู้ขายเข้าสู้ราคาเองดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา511ว่าห้ามมิให้ผู้ทอดตลาดเข้าสู้ราคาเองหรือใช้ให้ผู้หนึ่งผู้ใดเข้าสู้ราคาในการทอดตลาดซึ่งตนเป็นผู้อำนวยการเองและในมาตรา512ห้ามมิให้ผู้ขายเข้าสู้ราคาเองหรือใช้ให้ผู้หนึ่งผู้ใดเข้าสู้ราคาเว้นแต่จะได้แถลงไว้โดยเฉพาะในคำโฆษณาบอกการขายทอดตลาดนั้นว่าผู้ขายถือสิทธิที่จะเข้าสู้ราคาด้วยตามบทกฎหมายดังกล่าวคงเห็นแล้วว่าผู้ทอดตลาดก็ดีผู้ขายก็ดีเป็นผู้เกี่ยวข้องในการขายทอดตลาดหากเข้าสู้ราคาเสียเองอาจมีการสมคบหรือสมยอมกันกำหนดราคาให้ต่ำซึ่งมีโอกาสหรือช่องทางที่จะกระทำได้อยู่แล้วความเสียหายย่อมตกแก่เจ้าของทรัพย์สินเพราะทรัพย์สินของตนอาจขายได้ราคาน้อยไม่เพียงพอชำระหนี้ส่วนผู้ซื้อดังกล่าวก็ได้ทรัพย์สินนั้นไปในราคาถูกเมื่อเป็นเช่นนี้ย่อมเกิดความไม่เป็นธรรมแม้ว่ามีมาตรการกฎหมายเช่นนี้ก็ใช่ว่าจะสามารถป้องกันได้เด็ดขาดเพราะผู้กระทำอาจหาช่องทางเพื่อยังประโยชน์ให้แก่ตนได้ทุกวิถีทางจึงเป็นหน้าที่ของเจ้าของทรัพย์สินที่ถูกยึดมาขายทอดตลาดต้องติดตามระแวดระวังรักษาสิทธิประโยชน์ของตนตลอดเวลาปัญหาที่น่าเป็นห่วงก็คือการขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์โดยเฉพาะที่ดินและโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างบนที่ดินเพราะปัจจุบันที่ดินมีราคาสูงมากอาจถึงตารางวาละหนึ่งล้านบาทเจ้าของที่ดินที่ถูกยึดโดยกฎหมายควรต้องติดตามเรื่องตลอดเวลา การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่น่าสนใจและมีอยู่ในทางปฏิบัติเสมอคือการขายทอดตลาดทรัพย์สินจากการดำเนินคดีแพ่งโดยมีการฟ้องร้องนำคดีมาสู่ศาลต่อมาฝ่ายที่แพ้คดีตามคำพิพากษาไม่ชำระหนี้หรือค่าเสียหายซึ่งศาลพิพากษาให้ชำระแก่อีกฝ่ายก็จะมีการดำเนินการบังคับคดีแล้วยึดทรัพย์ของผู้แพ้คดีมาขายทอดตลาดต่อไปหลักเกณฑ์ทั่วไปในการขายทอดตลาดก็คงต้องถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา509ถึง517เป็นสำคัญและนำวิธีการบังคับคดีในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับด้วยส่วนอีกกรณีหนึ่งคือกรณีการยึดทรัพย์ของผู้ต้องเสียภาษีไม่ชำระภาษีเช่นกรณีตามประมวลรัษฎากรมาตรา12บทบัญญัติดังกล่าวให้อำนาจแต่ฝ่ายบริหารสามารถยึดทรัพย์ของผู้ค้างชำระภาษีมาขายทอดตลาดได้โดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาลเพื่อให้บังคับชำระค่าภาษีที่ค้างชำระนับว่าเป็นมาตรการที่ถือว่ามีลักษณะพิเศษให้อำนาจที่จะดำเนินการแก่ผู้ค้างชำระภาษีได้โดยไม่ผ่านศาลหรือผู้ใช้อำนาจตุลาการแต่บทบัญญัติดังกล่าวนี้ให้นำวิธีการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งไปใช้บังคับโดยอนุโลมด้วยและวิธีการขายทอดตลาดก็คงเป็นไปตามหลักทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา509หรือ517โดยเฉพาะเงื่อนไขที่สำคัญหรือข้อห้ามตามมาตรา511และ512คงถือเป็นประเด็นสำคัญเช่นกัน ตัวอย่างคดีนี้ถือว่าเป็นแบบอย่างที่คงไว้ซึ่งเจตนารมณ์แห่งกฎหมายเพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าของทรัพย์สินผู้ที่เกี่ยวข้องกับการขายทอดตลาดคงต้องระมัดระวังศึกษาและนำความเข้าใจบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่บังคับใช้ให้มีด้วยว่ามีขอบข่ายแค่ไหนเพียงใดคำวินิจฉัยของศาลฎีกาในเรื่องนี้เป็นแบบอย่างที่คงไว้ซึ่งความเป็นธรรมทั้งตามกฎหมายและในความเป็นจริงตามหลักธรรมหรือธรรมชาติโดยแท้จริง พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา