คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2530หลักกฎหมาย: ตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียง กันในคดี ทั้งตามคำพิพากษาของศาลที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด ดังนั้น โจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลยก่อน.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ตั้งแต่ พ.ศ. 2513ต่อมาวันที่ 31 มีนาคม 2529 โจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานผิดวินัยอย่างร้ายแรงเนื่องจากขณะจำเลยปฏิบัติงานเป็นลูกจ้างของโจทก์ในตำแหน่งทนายความระหว่าง พ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจและประมาทเลินเล่อ ทำให้โจทก์เสียหายหลายประการและจำเลยได้ซื้อเชื่อสินค้าจากร้านค้าของโจทก์รวมเป็นเงิน 578.50บาท นอกจากนี้ จำเลยได้รับเงินค่าจ้างจากโจทก์เกินไป 1 วันคิดเป็นเงิน 236.93 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชดใช้เงินจำนวนทั้งสิ้น 69,725.45 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า ข้อหาตามฟ้องไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยได้ชำระเงินค่าซื้อสินค้าเชื่อแล้ว ค่าจ้างที่จำเลยได้รับไว้สำหรับวันที่ 31 มีนาคม 2529 จำเลยมีสิทธิได้รับเพราะจำเลยไปทำงานในวันนั้น โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกคืน ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินจำนวน 69,725.45บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลแรงงานกลางสั่งรับอุทธรณ์เฉพาะเกี่ยวกับการรับฟังพยานหลักฐาน ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมาย อุทธรณ์นอกนั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ จึงไม่รับศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าการที่ศาลแรงงานกลางสั่งรับเอกสารที่โจทก์อ้างโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้จำเลยตามกฎหมายไว้เป็นพยานและรับฟังพยานเอกสารดังกล่าว เป็นการไม่ชอบ นั้น พิเคราะห์แล้ว เอกสารที่โจทก์อ้างเป็นพยานโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้แก่จำเลยตามกฎหมายคือเอกสารหมาย จ.1, จ.2, จ.6,จ.7, จ.8, จ.12 และ จ.13 เอกสารหมาย จ.1 คือคำสั่งของโจทก์ย้ายจำเลยจากหัวหน้าหมวดอบรม แผนกฝึกอบรม กองการเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร ไปเป็นทนายความ แผนกทนายความ ฝ่ายบริหาร เอกสารหมายจ.2 คือทะเบียนการทำงาน ความชอบ ความผิด รายของจำเลย เอกสารหมายจ.6 คือหนังสือสัญญาจ้างที่โจทก์จ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดวันดีเฟอร์นิชิ่ง ทำการก่อสร้างอาคารฯ ในบริเวณที่ดินของโจทก์เอกสารหมาย จ.7 คือบันทึกข้อความของเจ้าหน้าที่ของโจทก์เกี่ยวกับการที่ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวทำการก่อสร้างอาคารฯ บกพร่องแล้วไม่ดำเนินการแก้ไข ขอให้โจทก์จ้างบริษัทอื่นเป็นผู้ทำการซ่อมแซมแทนและเรียกให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระแก่โจทก์เอกสารหมาย จ.8 คือหนังสือทวงถามของโจทก์ขอให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระ เอกสารหมาย จ.12 คือคำสั่งของโจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานประพฤติผิดวินัยอย่างร้ายแรง และเอกสารหมาย จ.13 คือบันทึกข้อความของกองประมวลบัญชี เรื่องแจ้งหนี้ของจำเลยเพื่อดำเนินคดีฟ้องร้องต่อไป ศาลฎีกาเห็นว่าตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลแรงงานกลางกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารดังกล่าวที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียงกันในคดีแต่อย่างใด ทั้งตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลางที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยดังกล่าวมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด นอกจากเอกสารหมาย จ.13 ซึ่งจำเลยก็ยอมรับข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในเอกสารนั้นแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลย คำพิพากษาของศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2530องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์โจทก์นาย วงศ์ แสง วิเชียรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 90ตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียง กันในคดี ทั้งตามคำพิพากษาของศาลที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด ดังนั้น โจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลยก่อน.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ตั้งแต่ พ.ศ. 2513ต่อมาวันที่ 31 มีนาคม 2529 โจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานผิดวินัยอย่างร้ายแรงเนื่องจากขณะจำเลยปฏิบัติงานเป็นลูกจ้างของโจทก์ในตำแหน่งทนายความระหว่าง พ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจและประมาทเลินเล่อ ทำให้โจทก์เสียหายหลายประการและจำเลยได้ซื้อเชื่อสินค้าจากร้านค้าของโจทก์รวมเป็นเงิน 578.50บาท นอกจากนี้ จำเลยได้รับเงินค่าจ้างจากโจทก์เกินไป 1 วันคิดเป็นเงิน 236.93 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชดใช้เงินจำนวนทั้งสิ้น 69,725.45 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า ข้อหาตามฟ้องไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยได้ชำระเงินค่าซื้อสินค้าเชื่อแล้ว ค่าจ้างที่จำเลยได้รับไว้สำหรับวันที่ 31 มีนาคม 2529 จำเลยมีสิทธิได้รับเพราะจำเลยไปทำงานในวันนั้น โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกคืน ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินจำนวน 69,725.45บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลแรงงานกลางสั่งรับอุทธรณ์เฉพาะเกี่ยวกับการรับฟังพยานหลักฐาน ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมาย อุทธรณ์นอกนั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ จึงไม่รับศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าการที่ศาลแรงงานกลางสั่งรับเอกสารที่โจทก์อ้างโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้จำเลยตามกฎหมายไว้เป็นพยานและรับฟังพยานเอกสารดังกล่าว เป็นการไม่ชอบ นั้น พิเคราะห์แล้ว เอกสารที่โจทก์อ้างเป็นพยานโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้แก่จำเลยตามกฎหมายคือเอกสารหมาย จ.1, จ.2, จ.6,จ.7, จ.8, จ.12 และ จ.13 เอกสารหมาย จ.1 คือคำสั่งของโจทก์ย้ายจำเลยจากหัวหน้าหมวดอบรม แผนกฝึกอบรม กองการเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร ไปเป็นทนายความ แผนกทนายความ ฝ่ายบริหาร เอกสารหมายจ.2 คือทะเบียนการทำงาน ความชอบ ความผิด รายของจำเลย เอกสารหมายจ.6 คือหนังสือสัญญาจ้างที่โจทก์จ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดวันดีเฟอร์นิชิ่ง ทำการก่อสร้างอาคารฯ ในบริเวณที่ดินของโจทก์เอกสารหมาย จ.7 คือบันทึกข้อความของเจ้าหน้าที่ของโจทก์เกี่ยวกับการที่ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวทำการก่อสร้างอาคารฯ บกพร่องแล้วไม่ดำเนินการแก้ไข ขอให้โจทก์จ้างบริษัทอื่นเป็นผู้ทำการซ่อมแซมแทนและเรียกให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระแก่โจทก์เอกสารหมาย จ.8 คือหนังสือทวงถามของโจทก์ขอให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระ เอกสารหมาย จ.12 คือคำสั่งของโจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานประพฤติผิดวินัยอย่างร้ายแรง และเอกสารหมาย จ.13 คือบันทึกข้อความของกองประมวลบัญชี เรื่องแจ้งหนี้ของจำเลยเพื่อดำเนินคดีฟ้องร้องต่อไป ศาลฎีกาเห็นว่าตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลแรงงานกลางกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารดังกล่าวที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียงกันในคดีแต่อย่างใด ทั้งตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลางที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยดังกล่าวมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด นอกจากเอกสารหมาย จ.13 ซึ่งจำเลยก็ยอมรับข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในเอกสารนั้นแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลย คำพิพากษาของศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(เสียง ตรีวิมล-จุนท์ จันทรวงศ์-สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุหลักการอ้างอิงเอกสารเป็นพยานของคู่ความตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 90 แม้กฎหมายจะมิได้เขียนถึงผลของการที่คู่ความไม่ยื่นเอกสารที่อ้างอิงต่อศาลและส่งให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งสำเนาเอกสารนั้น ๆ ก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวันไว้อย่างชัดแจ้ง แต่ก็พอแปลความหมายได้ว่าหากคู่ความฝ่าฝืนก็เท่ากับเป็นการปฏิบัติที่มิชอบด้วยกระบวนพิจารณา ซึ่งทำให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งเสียเปรียบเพราะไม่อาจตรวจดูเอกสารนั้นก่อนได้ ศาลย่อมไม่รับฟังเอกสารนั้น ทั้งนี้เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้น 3 ประการ ดังที่บัญญัติไว้ในมาตราดังกล่าว(เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 139/2486,2581/2515) และนอกจากนี้แม้คู่ความจะปฏิบัติฝ่าฝืนมาตรา 90 แต่ศาลก็ยังมีอำนาจรับฟังพยานเอกสารนั้นได้ หากเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม จำเป็นจะต้องสืบพยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีตามมาตรา 87(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 232/2486,3012/2516,269/2520,1969/2520,2058/2520) ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ แม้ไม่อาจถือได้ว่าเป็นกรณีใดกรณีหนึ่งตามข้อยกเว้น 3 ข้อในมาตรา 90 และมาตรา 87แต่เมื่อปรากฏว่าเอกสารที่โจทก์อ้างนั้นมิได้นำมาใช้ในการวินิจฉัยคดีอยู่แล้ว โจทก์จึงไม่จำเป็นต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้จำเลยก่อน ไม่มีปัญหาเรื่องจะต้องรับฟังเอกสารนั้นหรือไม่อีก มีบางกรณีที่คู่ความมิได้ส่งเอกสารที่ตนอ้างอิงล่วงหน้า แต่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งรับรองเอกสารนั้นแล้ว ศาลก็รับฟังเอกสารนั้นยันคู่ความฝ่ายที่รับได้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798-799/2499 วินิจฉัยว่าคดีพิพาทกันเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน โจทก์อ้างว่าซื้อมา จำเลยต่อสู้ว่าให้ที่ดินทำต่างดอกเบี้ยเงินกู้ ในขณะที่โจทก์อ้างตนเองเป็นพยานและจำเลยเป็นฝ่ายถามค้าน โจทก์ให้การปฏิเสธการกู้เงิน จำเลยย่อมอ้างเอกสารกู้เงินมายันโจทก์ได้โดยไม่ต้องระบุพยานและส่งเอกสารล่วงหน้า เมื่อโจทก์รับรองเอกสารนั้นแล้ว จำเลยก็ย่อมส่งอ้างเป็นพยานประกอบคำโจทก์ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1148/2501 วินิจฉัยว่า โจทก์อ้างเอกสารสัญญาเช่าเป็นพยานโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้จำเลยก่อนวันสืยพยาน 3 วันแต่จำเลยดูแล้วรับรองเอกสารนั้น ศาลก็รับวินิจฉัยได้ จำเลยจะยกเหตุนี้มาคัดค้านไม่ได้ เป็นที่เข้าใจกันอยู่แล้วว่า วันสืบพยานนั้นหมายถึงวันที่ศาลนัดสืบพยานของคู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนและเป็นวันที่มีการสืบพยานจริง ๆ แต่ถ้าหากว่าคดีนั้นไม่มีวันสืบพยาน คู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารเป็นพยานก็ไม่จำต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อน เพราะไม่อาจที่จะนับระยะเวลา 3 วันก่อนวันสืบพยานได้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1095/2504 ผู้ร้องขัดทรัพย์อ้างด้วยว่าสัญญากู้ระหว่างโจทก์กับจำเลยตามฟ้องโจทก์นั้นทำขึ้นโดยสมยอมกันมิใช่ทำไปตามวันเวลาที่ลงไว้ในสัญญา แต่ทำปลอมขึ้นภายหลัง ศาลกำหนดให้ผู้ร้องนำสืบก่อน ผู้ร้องขาดนัดพิจารณา โจทก์นำพยานเข้าสืบฝ่ายเดียวแม้โจทก์ได้ส่งหนนังสือสัญญากู้ต่อศาลโดยมิได้ส่งสำเนาให้ผู้ร้อง ก็ไม่เป็นเหตุให้ฟังไม่ได้ว่ามีการกู้กันจริงเพราะว่าตามความจริงโจทก์ก็ไม่จำต้องส่งสัญญากู้เป็นพยานในชั้นขัดทรัพย์อีก อนึ่งภาพถ่ายที่เป็นภาพจำลองวัตถุไม่ว่าจะเป็นรถหรือห้องพิพาทไม่ใช่พยานเอกสารจึงไม่จำต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยาน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 840/2499,2235/2515,147/2518). ปริญญาดีผดุงคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ตั้งแต่ พ.ศ. 2513ต่อมาวันที่ 31 มีนาคม 2529 โจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานผิดวินัยอย่างร้ายแรงเนื่องจากขณะจำเลยปฏิบัติงานเป็นลูกจ้างของโจทก์ในตำแหน่งทนายความระหว่าง พ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจและประมาทเลินเล่อ ทำให้โจทก์เสียหายหลายประการและจำเลยได้ซื้อเชื่อสินค้าจากร้านค้าของโจทก์รวมเป็นเงิน 578.50บาท นอกจากนี้ จำเลยได้รับเงินค่าจ้างจากโจทก์เกินไป 1 วันคิดเป็นเงิน 236.93 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชดใช้เงินจำนวนทั้งสิ้น 69,725.45 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า ข้อหาตามฟ้องไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยได้ชำระเงินค่าซื้อสินค้าเชื่อแล้ว ค่าจ้างที่จำเลยได้รับไว้สำหรับวันที่ 31 มีนาคม 2529 จำเลยมีสิทธิได้รับเพราะจำเลยไปทำงานในวันนั้น โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกคืน ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินจำนวน 69,725.45บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลแรงงานกลางสั่งรับอุทธรณ์เฉพาะเกี่ยวกับการรับฟังพยานหลักฐาน ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมาย อุทธรณ์นอกนั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ จึงไม่รับศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าการที่ศาลแรงงานกลางสั่งรับเอกสารที่โจทก์อ้างโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้จำเลยตามกฎหมายไว้เป็นพยานและรับฟังพยานเอกสารดังกล่าว เป็นการไม่ชอบ นั้น พิเคราะห์แล้ว เอกสารที่โจทก์อ้างเป็นพยานโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้แก่จำเลยตามกฎหมายคือเอกสารหมาย จ.1, จ.2, จ.6,จ.7, จ.8, จ.12 และ จ.13 เอกสารหมาย จ.1 คือคำสั่งของโจทก์ย้ายจำเลยจากหัวหน้าหมวดอบรม แผนกฝึกอบรม กองการเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร ไปเป็นทนายความ แผนกทนายความ ฝ่ายบริหาร เอกสารหมายจ.2 คือทะเบียนการทำงาน ความชอบ ความผิด รายของจำเลย เอกสารหมายจ.6 คือหนังสือสัญญาจ้างที่โจทก์จ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดวันดีเฟอร์นิชิ่ง ทำการก่อสร้างอาคารฯ ในบริเวณที่ดินของโจทก์เอกสารหมาย จ.7 คือบันทึกข้อความของเจ้าหน้าที่ของโจทก์เกี่ยวกับการที่ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวทำการก่อสร้างอาคารฯ บกพร่องแล้วไม่ดำเนินการแก้ไข ขอให้โจทก์จ้างบริษัทอื่นเป็นผู้ทำการซ่อมแซมแทนและเรียกให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระแก่โจทก์เอกสารหมาย จ.8 คือหนังสือทวงถามของโจทก์ขอให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระ เอกสารหมาย จ.12 คือคำสั่งของโจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานประพฤติผิดวินัยอย่างร้ายแรง และเอกสารหมาย จ.13 คือบันทึกข้อความของกองประมวลบัญชี เรื่องแจ้งหนี้ของจำเลยเพื่อดำเนินคดีฟ้องร้องต่อไป ศาลฎีกาเห็นว่าตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลแรงงานกลางกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารดังกล่าวที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียงกันในคดีแต่อย่างใด ทั้งตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลางที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยดังกล่าวมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด นอกจากเอกสารหมาย จ.13 ซึ่งจำเลยก็ยอมรับข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในเอกสารนั้นแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลย คำพิพากษาของศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2530องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์โจทก์นาย วงศ์ แสง วิเชียรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 90ตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียง กันในคดี ทั้งตามคำพิพากษาของศาลที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด ดังนั้น โจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลยก่อน.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ตั้งแต่ พ.ศ. 2513ต่อมาวันที่ 31 มีนาคม 2529 โจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานผิดวินัยอย่างร้ายแรงเนื่องจากขณะจำเลยปฏิบัติงานเป็นลูกจ้างของโจทก์ในตำแหน่งทนายความระหว่าง พ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจและประมาทเลินเล่อ ทำให้โจทก์เสียหายหลายประการและจำเลยได้ซื้อเชื่อสินค้าจากร้านค้าของโจทก์รวมเป็นเงิน 578.50บาท นอกจากนี้ จำเลยได้รับเงินค่าจ้างจากโจทก์เกินไป 1 วันคิดเป็นเงิน 236.93 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชดใช้เงินจำนวนทั้งสิ้น 69,725.45 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า ข้อหาตามฟ้องไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยได้ชำระเงินค่าซื้อสินค้าเชื่อแล้ว ค่าจ้างที่จำเลยได้รับไว้สำหรับวันที่ 31 มีนาคม 2529 จำเลยมีสิทธิได้รับเพราะจำเลยไปทำงานในวันนั้น โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกคืน ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินจำนวน 69,725.45บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลแรงงานกลางสั่งรับอุทธรณ์เฉพาะเกี่ยวกับการรับฟังพยานหลักฐาน ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมาย อุทธรณ์นอกนั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ จึงไม่รับศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าการที่ศาลแรงงานกลางสั่งรับเอกสารที่โจทก์อ้างโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้จำเลยตามกฎหมายไว้เป็นพยานและรับฟังพยานเอกสารดังกล่าว เป็นการไม่ชอบ นั้น พิเคราะห์แล้ว เอกสารที่โจทก์อ้างเป็นพยานโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้แก่จำเลยตามกฎหมายคือเอกสารหมาย จ.1, จ.2, จ.6,จ.7, จ.8, จ.12 และ จ.13 เอกสารหมาย จ.1 คือคำสั่งของโจทก์ย้ายจำเลยจากหัวหน้าหมวดอบรม แผนกฝึกอบรม กองการเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร ไปเป็นทนายความ แผนกทนายความ ฝ่ายบริหาร เอกสารหมายจ.2 คือทะเบียนการทำงาน ความชอบ ความผิด รายของจำเลย เอกสารหมายจ.6 คือหนังสือสัญญาจ้างที่โจทก์จ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดวันดีเฟอร์นิชิ่ง ทำการก่อสร้างอาคารฯ ในบริเวณที่ดินของโจทก์เอกสารหมาย จ.7 คือบันทึกข้อความของเจ้าหน้าที่ของโจทก์เกี่ยวกับการที่ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวทำการก่อสร้างอาคารฯ บกพร่องแล้วไม่ดำเนินการแก้ไข ขอให้โจทก์จ้างบริษัทอื่นเป็นผู้ทำการซ่อมแซมแทนและเรียกให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระแก่โจทก์เอกสารหมาย จ.8 คือหนังสือทวงถามของโจทก์ขอให้ห้างหุ้นส่วนดังกล่าวนำเงินค่าซ่อมแซมมาชำระ เอกสารหมาย จ.12 คือคำสั่งของโจทก์ไล่จำเลยออกจากงานฐานประพฤติผิดวินัยอย่างร้ายแรง และเอกสารหมาย จ.13 คือบันทึกข้อความของกองประมวลบัญชี เรื่องแจ้งหนี้ของจำเลยเพื่อดำเนินคดีฟ้องร้องต่อไป ศาลฎีกาเห็นว่าตามคำฟ้องและคำให้การคดีมีประเด็นข้อพิพาทตามที่ศาลแรงงานกลางกำหนดเพียงว่า จำเลยมีความรับผิดต้องชำระเงินตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ส่วนข้อเท็จจริงตามเอกสารดังกล่าวที่โจทก์ใช้ประกอบคำเบิกความของพยานมิได้เป็นประเด็นโต้เถียงกันในคดีแต่อย่างใด ทั้งตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลางที่วินิจฉัยฟังข้อเท็จจริงมา ไม่ปรากฏว่าได้อ้างถึงหรือนำเอกสารที่จำเลยคัดค้านว่ามิได้ส่งสำเนาให้จำเลยดังกล่าวมาใช้ในการวินิจฉัยคดีแต่อย่างใด นอกจากเอกสารหมาย จ.13 ซึ่งจำเลยก็ยอมรับข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในเอกสารนั้นแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่จำเลย คำพิพากษาของศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(เสียง ตรีวิมล-จุนท์ จันทรวงศ์-สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุหลักการอ้างอิงเอกสารเป็นพยานของคู่ความตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 90 แม้กฎหมายจะมิได้เขียนถึงผลของการที่คู่ความไม่ยื่นเอกสารที่อ้างอิงต่อศาลและส่งให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งสำเนาเอกสารนั้น ๆ ก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวันไว้อย่างชัดแจ้ง แต่ก็พอแปลความหมายได้ว่าหากคู่ความฝ่าฝืนก็เท่ากับเป็นการปฏิบัติที่มิชอบด้วยกระบวนพิจารณา ซึ่งทำให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งเสียเปรียบเพราะไม่อาจตรวจดูเอกสารนั้นก่อนได้ ศาลย่อมไม่รับฟังเอกสารนั้น ทั้งนี้เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้น 3 ประการ ดังที่บัญญัติไว้ในมาตราดังกล่าว(เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 139/2486,2581/2515) และนอกจากนี้แม้คู่ความจะปฏิบัติฝ่าฝืนมาตรา 90 แต่ศาลก็ยังมีอำนาจรับฟังพยานเอกสารนั้นได้ หากเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม จำเป็นจะต้องสืบพยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีตามมาตรา 87(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 232/2486,3012/2516,269/2520,1969/2520,2058/2520) ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ แม้ไม่อาจถือได้ว่าเป็นกรณีใดกรณีหนึ่งตามข้อยกเว้น 3 ข้อในมาตรา 90 และมาตรา 87แต่เมื่อปรากฏว่าเอกสารที่โจทก์อ้างนั้นมิได้นำมาใช้ในการวินิจฉัยคดีอยู่แล้ว โจทก์จึงไม่จำเป็นต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้จำเลยก่อน ไม่มีปัญหาเรื่องจะต้องรับฟังเอกสารนั้นหรือไม่อีก มีบางกรณีที่คู่ความมิได้ส่งเอกสารที่ตนอ้างอิงล่วงหน้า แต่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งรับรองเอกสารนั้นแล้ว ศาลก็รับฟังเอกสารนั้นยันคู่ความฝ่ายที่รับได้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798-799/2499 วินิจฉัยว่าคดีพิพาทกันเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน โจทก์อ้างว่าซื้อมา จำเลยต่อสู้ว่าให้ที่ดินทำต่างดอกเบี้ยเงินกู้ ในขณะที่โจทก์อ้างตนเองเป็นพยานและจำเลยเป็นฝ่ายถามค้าน โจทก์ให้การปฏิเสธการกู้เงิน จำเลยย่อมอ้างเอกสารกู้เงินมายันโจทก์ได้โดยไม่ต้องระบุพยานและส่งเอกสารล่วงหน้า เมื่อโจทก์รับรองเอกสารนั้นแล้ว จำเลยก็ย่อมส่งอ้างเป็นพยานประกอบคำโจทก์ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1148/2501 วินิจฉัยว่า โจทก์อ้างเอกสารสัญญาเช่าเป็นพยานโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้จำเลยก่อนวันสืยพยาน 3 วันแต่จำเลยดูแล้วรับรองเอกสารนั้น ศาลก็รับวินิจฉัยได้ จำเลยจะยกเหตุนี้มาคัดค้านไม่ได้ เป็นที่เข้าใจกันอยู่แล้วว่า วันสืบพยานนั้นหมายถึงวันที่ศาลนัดสืบพยานของคู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนและเป็นวันที่มีการสืบพยานจริง ๆ แต่ถ้าหากว่าคดีนั้นไม่มีวันสืบพยาน คู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารเป็นพยานก็ไม่จำต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อน เพราะไม่อาจที่จะนับระยะเวลา 3 วันก่อนวันสืบพยานได้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1095/2504 ผู้ร้องขัดทรัพย์อ้างด้วยว่าสัญญากู้ระหว่างโจทก์กับจำเลยตามฟ้องโจทก์นั้นทำขึ้นโดยสมยอมกันมิใช่ทำไปตามวันเวลาที่ลงไว้ในสัญญา แต่ทำปลอมขึ้นภายหลัง ศาลกำหนดให้ผู้ร้องนำสืบก่อน ผู้ร้องขาดนัดพิจารณา โจทก์นำพยานเข้าสืบฝ่ายเดียวแม้โจทก์ได้ส่งหนนังสือสัญญากู้ต่อศาลโดยมิได้ส่งสำเนาให้ผู้ร้อง ก็ไม่เป็นเหตุให้ฟังไม่ได้ว่ามีการกู้กันจริงเพราะว่าตามความจริงโจทก์ก็ไม่จำต้องส่งสัญญากู้เป็นพยานในชั้นขัดทรัพย์อีก อนึ่งภาพถ่ายที่เป็นภาพจำลองวัตถุไม่ว่าจะเป็นรถหรือห้องพิพาทไม่ใช่พยานเอกสารจึงไม่จำต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยาน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 840/2499,2235/2515,147/2518). ปริญญาดีผดุง