ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ[๑] ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ ลงวันที่๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๗ ไว้แล้ว นั้นโดยที่กรมการขนส่งทางบกมีนโยบายให้มีการจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถสำหรับบริการให้ประชาชนได้รับความสะดวกในการนำรถไปใช้บริการตรวจสภาพยิ่งขึ้นและเพื่อเป็นการส่งเสริมให้ภาคเอกชนจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถเอกชนเพิ่มมากขึ้น อาศัยอำนาจตามความในข้อ๓ (๒) และข้อ ๔ (๔) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๗ (พ.ศ. ๒๕๓๕)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมการขนส่งทางบกกำหนดแบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถลงวันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๗ ข้อ ๒สถานตรวจสภาพรถที่ประสงค์จะตรวจสภาพเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกและกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ประจำสถานตรวจสภาพรถตามแบบขนาด และมาตรฐาน ดังต่อไปนี้(๑)เครื่องทดสอบโคมไฟหน้า สามารถแสดงค่าการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสง (จุดโฟกัส)ของโคมไฟหน้ารถ ไปทางสูงและต่ำ เป็นเซนติเมตรต่อระยะห่างไปทางหน้ารถ ๑๐ เมตรหรือเป็นนิ้วต่อระยะห่างไปทางหน้ารถ ๒๕ ฟุต หรือเป็นค่าองศาของมุมและสามารถแสดงว่าศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถเบี่ยงเบนไปทางซ้ายหรือทางขวาได้ยกเว้นสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับหากได้ใช้ฉากรับแสงสำหรับทดสอบการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถแทนเครื่องทดสอบโคมไฟหน้าอยู่ก่อนจะต้องจัดให้มีเครื่องทดสอบโคมไฟหน้ารถตามวรรคหนึ่งสำหรับทำการทดสอบการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๐เป็นต้นไป(๒)เครื่องวัดควันดำเป็นเครื่องวัดที่สามารถวัดค่าควันดำที่ระบายจากท่อไอเสียของรถยนต์ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมกำหนดยกเว้นสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับหากมิได้ให้บริการตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซลไม่ต้องจัดให้มีเครื่องวัดควันดำก็ได้(๓)เครื่องวิเคราะห์ก๊าซ เป็นเครื่องที่สามารถวัดปริมาณก๊าซคาร์บอนมอน๊อคไซค์และก๊าซไฮโดรคาร์บอนที่ระบายจากท่อไอเสียของรถ ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมกำหนดยกเว้นสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับหากมิได้ให้บริการตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้เครื่องยนต์แกสโซลีนไม่ต้องจัดให้มีเครื่องวิเคราะห์ก๊าซก็ได้(๔)เครื่องวัดระดับเสียงและเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์(ก)เครื่องวัดระดับเสียงเป็นเครื่องที่สามารถวัดระดับเสียงของรถยนต์ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมกำหนด(ข)เครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ สามารถใช้วัดความเร็วรอบ เครื่องยนต์แก๊สโซลีนในการตรวจสอบระดับเสียงของรถยนต์ ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมกำหนดยกเว้นสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับหากมิได้ให้บริการตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้เครื่องยนต์แกสโซลีนไม่ต้องจัดให้มีเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ก็ได้(๕)เครื่องตรวจสอบก๊าซรั่วสำหรับใช้ตรวจสอบการรั่วของก๊าซที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถยนต์ เช่นก๊าซธรรมชาติ (LPG) และก๊าซธรรมชาติอัด (CNG) เป็นต้นสามารถตรวจสอบการรั่วของก๊าซที่มีความเข้มข้นปริมาณตั้งแต่ ๕๐ ppm. ขึ้นไปสถานตรวจสภาพรถใดไม่มีเครื่องตรวจสอบก๊าซรั่วจะใช้การตรวจสอบการรั่วของก๊าซโดยใช้ฟองสบู่แทนก็ได้(๖)สิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพใต้ท้องรถ จะเป็นเครื่องยกรถทั้งคัน หรือสะพานหรือบ่อตรวจสภาพใต้ท้องรถ อย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้ ทั้งนี้ต้องมีสภาพมั่นคงแข็งแรงและเหมาะสมสำหรับตรวจสภาพใต้ท้องรถกรณีที่เครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไม่เป็นไปตาม(๑) (๒) (๓) (๔) (๕) หรือ (๖) หากสถานตรวจสภาพรถใดประสงค์จะนำมาใช้ต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบกก่อนข้อ ๓สถานตรวจสภาพรถที่ประสงค์จะตรวจสภาพเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถจักรยานยนต์ตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ประจำสถานตรวจสภาพรถตามแบบ ขนาด และมาตรฐาน ดังต่อไปนี้(๑)เครื่องทดสอบโคมไฟหน้า ซึ่งมีแบบ ขนาด และมาตรฐานเช่นเดียวกับที่กำหนดไว้ในข้อ ๒(๑) วรรคหนึ่งยกเว้นสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับหากได้ใช้ฉากรับแสงสำหรับทดสอบการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถแทนเครื่องทดสอบโคมไฟหน้าอยู่ก่อนจะต้องจัดให้มีเครื่องทดสอบโคมไฟหน้ารถตามวรรคหนึ่งสำหรับทำการทดสอบการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๐เป็นต้นไป(๒)เครื่องวิเคราะห์ก๊าซ ซึ่งมีแบบ ขนาด และมาตรฐานเช่นเดียวกับที่กำหนดไว้ในข้อ ๒(๓) วรรคหนึ่ง(๓)เครื่องวัดระดับเสียงและเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ ซึ่งมีแบบ ขนาดและมาตรฐานเช่นเดียวกับที่กำหนดไว้ในข้อ ๒ (๔) กรณีที่เครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไม่เป็นไปตาม(๑) (๒) หรือ (๓)หากสถานตรวจสภาพรถใดประสงค์จะนำมาใช้ต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบกก่อนข้อ ๔ในกรณีที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดให้การตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพต้องมีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกนอกเหนือจากที่กำหนดตามในข้อ๒ หรือ ข้อ ๓ แล้วแต่กรณี ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกเป็นการเพิ่มเติมทั้งนี้ ตามแบบ ขนาด และมาตรฐานและภายในกำหนดระยะเวลาที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดทั้งนี้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๓เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๙ประดัง ปรีชญางกูรอธิบดีกรมการขนส่งทางบกอัมภิญา/พิมพ์๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑โชติกานต์/ปรับปรุง๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๓/ตอนที่ ๔๐ ง/หน้า ๑๐๔/๑๖ พฤษภาคม ๒๕๓๙