ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยว่าด้วยอนุญาโตตุลาการพ.ศ.๒๕๕๑[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๒ (๒)แห่งพระราชบัญญัติคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย พ.ศ. ๒๕๕๐เลขาธิการออกระเบียบไว้ ดังนี้ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๕๑ข้อ ๒ระเบียบนี้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปหมวด๑บทนิยาม ข้อ ๓ในระเบียบนี้๓.๑ สำนักงาน คปภ.หมายถึง สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย๓.๒ คณะกรรมการหมายถึง คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ๓.๓ อนุญาโตตุลาการหมายถึง อนุญาโตตุลาการผู้ชี้ขาดข้อพิพาท ซึ่งสำนักงาน คปภ.ได้ขึ้นทะเบียนเป็นอนุญาโตตุลาการไว้ ตามความเห็นชอบของคณะกรรมการ๓.๔ ระเบียบอนุญาโตตุลาการหมายถึง ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ๓.๕ พนักงานเจ้าหน้าที่หมายถึงพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิตหรือกฎหมายว่าด้วยการประกันวินาศภัยที่เลขาธิการมอบให้ปฏิบัติหน้าที่ตามระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้๓.๖ เลขาธิการหมายถึง เลขาธิการคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยหรือผู้ซึ่งเลขาธิการคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยมอบหมาย๓.๗ ผู้เสนอข้อพิพาทหมายถึง บุคคลที่ยื่นคำเสนอข้อพิพาท เพื่อเรียกร้องสิทธิอันมีฐานแห่งสิทธิเรียกร้องจากสัญญาประกันภัยต่อสำนักงานคปภ.๓.๘ ผู้คัดค้านหมายถึงบริษัทประกันภัยที่ถูกผู้เสนอข้อพิพาทเรียกร้องให้รับผิดตามสิทธิเรียกร้องจากสัญญาประกันภัย๓.๙ คู่พิพาทหมายถึง ผู้เสนอข้อพิพาทและผู้คัดค้าน๓.๑๐ คำคู่ความหมายถึง บรรดาคำเสนอข้อพิพาท คำคัดค้าน หรือคำร้องทั้งหลายที่ยื่นต่อสำนักงาน คปภ.หรืออนุญาโตตุลาการ เพื่อตั้งประเด็นระหว่างคู่พิพาทหมวด๒คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ ข้อ ๔ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง เรียกว่า คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ ประกอบด้วยเลขาธิการเป็นประธานคณะกรรมการ ผู้ช่วยเลขาธิการสายกฎหมายและคดีผู้แทนสำนักงานศาลยุติธรรม ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด นายกสมาคมประกันวินาศภัยนายกสมาคมประกันชีวิตไทย นายกสมาคมนายหน้าประกันภัย ผู้ทรงคุณวุฒิอีกไม่เกิน ๓ คนซึ่งเลขาธิการแต่งตั้งเป็นกรรมการ และผู้อำนวยการสำนักกฎหมายและคดี สำนักงาน คปภ.เป็นกรรมการและเลขานุการให้ผู้อำนวยการส่วนอนุญาโตตุลาการเป็นผู้ช่วยเลขานุการกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ มีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละ๔ ปี เมื่อครบวาระแล้ว อาจได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการอีกได้นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระแล้วกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ(๑) ตาย(๒) ลาออก(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย(๔) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ(๕)ได้รับโทษจำคุกโดยมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระให้เลขาธิการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่โดยให้อยู่ในตำแหน่งเท่าวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่พ้นจากตำแหน่งนั้นเมื่อครบวาระดังกล่าวในวรรคสามหากยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่งเพื่อดำเนินงานต่อไปจนกว่ากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งได้รับแต่งตั้งแทนนั้นเข้ารับหน้าที่ข้อ ๕การประชุมคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมดจึงจะเป็นองค์ประชุมในการประชุมของคณะกรรมการถ้าประธานคณะกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ให้ที่ประชุมคณะกรรมการเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุมมติของที่ประชุมคณะกรรมการให้ถือเสียงข้างมากกรรมการคนหนึ่งให้มีหนึ่งเสียงถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งชี้ขาดข้อ ๖คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ดังนี้(๑) ประกาศกำหนดสถานที่ทำการของอนุญาโตตุลาการ(๒) ประกาศกำหนดอัตราค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณาและอัตราการวางเงินเป็นหลักประกันค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการและค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณา(๓)ให้คำแนะนำหรือให้คำปรึกษาเกี่ยวกับระเบียบอนุญาโตตุลาการ(๔) ให้คำแนะนำหรือให้ความเห็นชอบบุคคลที่เหมาะสมจะทำหน้าที่เป็นอนุญาโตตุลาการเสนอต่อสำนักงานคปภ. เพื่อขึ้นทะเบียนเป็นอนุญาโตตุลาการสำนักงานคปภ. ทะเบียนอนุญาโตตุลาการนี้อาจเปลี่ยนแปลงเป็นครั้งคราวตามที่คณะกรรมการเห็นสมควร(๕) ออกประกาศ กำหนดระเบียบต่าง ๆเพื่อปฏิบัติการตามระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้หมวด๓การใช้ระเบียบอนุญาโตตุลาการ ข้อ ๗ให้ใช้ระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้แก่การระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการในกรณีที่มีข้อพิพาทข้อขัดแย้ง หรือข้อเรียกร้องใด ๆระหว่างผู้มีสิทธิเรียกร้องตามสัญญาประกันภัยกับบริษัทประกันภัยภายใต้การดำเนินการของสำนักงาน คปภ.การใดที่มิได้กำหนดไว้ในระเบียบอนุญาโตตุลาการให้ดำเนินการนั้นไปตามความตกลงของคู่พิพาท หรือตามที่อนุญาโตตุลาการเห็นสมควรหรือตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๔๕ แล้วแต่กรณีข้อ ๘เพื่อประโยชน์ในการตีความระเบียบอนุญาโตตุลาการการส่งคำคู่ความหนังสือแจ้งความหรือเอกสารอื่นใด ให้ถือว่ามีผลสมบูรณ์เมื่อคู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งหรือผู้แทนฝ่ายนั้นได้รับแล้วด้วยตนเองหรือได้มีการส่งไปถึงภูมิลำเนาหรือสถานที่ประกอบธุรกิจของผู้รับหากไม่สามารถสืบหาภูมิลำเนาหรือสถานที่ประกอบธุรกิจที่แท้จริงได้ให้ส่งไปยังถิ่นที่อยู่หรือสถานที่ประกอบธุรกิจที่ทราบครั้งสุดท้ายของบุคคลนั้นเพื่อประโยชน์ในการคำนวณระยะเวลาตามระเบียบอนุญาโตตุลาการมิให้นับวันแรกแห่งระยะเวลานั้นรวมคำนวณเข้าด้วยถ้าวันสุดท้ายแห่งระยะเวลานั้นเป็นวันหยุดซึ่งตามประเพณีงดเว้นการงานให้ขยายระยะเวลาดังกล่าวจนถึงวันที่เริ่มทำงานใหม่วันหยุดซึ่งตามประเพณีงดเว้นการงานและอยู่ระหว่างระยะเวลาดังกล่าว ให้รวมคำนวณเข้าไปในระยะเวลาด้วยหมวด๔การดำเนินกระบวนการระงับข้อพิพาท ส่วนที่๑การเสนอข้อพิพาท ข้อ ๙ในการเสนอข้อพิพาทให้ผู้เสนอข้อพิพาทยื่นคำเสนอข้อพิพาทของตนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กำหนดพร้อมสำเนาที่เพียงพอเพื่อมอบให้แก่อนุญาโตตุลาการและผู้คัดค้าน ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้(๑)คำเสนอให้ระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการภายใต้การดำเนินการของสำนักงาน คปภ.(๒) ชื่อและที่อยู่ของคู่พิพาท(๓)สัญญาหรือข้อตกลงให้ระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการ(๔) ข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งข้อพิพาทหากข้อพิพาทนั้นเกี่ยวกับจำนวนเงินให้ระบุจำนวนเงินที่เรียกร้องด้วย(๕) คำขอให้ชี้ขาด(๖) จำนวนอนุญาโตตุลาการหนึ่งคนหรือสามคนในการเสนอข้อพิพาทตามวรรคแรกให้ผู้เสนอข้อพิพาทยื่นสัญญาประกันภัยอันก่อให้เกิดข้อพิพาทหรือต้นฉบับเอกสารที่แสดงข้อเท็จจริงอันเป็นฐานแห่งสิทธิเรียกร้อง หรือสำเนาเอกสารนั้นที่รับรองความถูกต้องแล้วข้อ ๑๐คำเสนอข้อพิพาทให้ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ส่วนงานสังกัดสำนักงานคปภ. ซึ่งผู้เสนอข้อพิพาทมีภูมิลำเนาอยู่ ดังต่อไปนี้(๑) ในกรุงเทพมหานครให้ยื่นที่สำนักงาน คปภ.(๒)ในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร ให้ยื่นที่สำนักงาน คปภ.จังหวัด หรือสำนักงาน คปภ. ภาคนอกจากเขตอำนาจตามวรรคแรกหากผู้เสนอข้อพิพาทมีความสะดวก อาจยื่นคำเสนอข้อพิพาทตามสถานที่ที่เกิดเหตุหรือที่ออกกรมธรรม์ประกันภัย หรือที่ทำสัญญาประกันภัยที่อยู่ในเขตอำนาจตาม (๑)หรือ (๒) ก็ได้การยื่นคำเสนอข้อพิพาทตามวรรคสองให้ผู้เสนอข้อพิพาทแสดงเหตุผลของความสะดวกและเงื่อนไขในการยื่นคำเสนอข้อพิพาทนั้นด้วยให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบคำเสนอข้อพิพาทที่มีการยื่นตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ถ้าเห็นว่าไม่ถูกต้องครบถ้วนให้มีคำสั่งคืนคำเสนอข้อพิพาทไปให้ทำมาใหม่หรือแก้ไขเพิ่มเติมให้ถูกต้องครบถ้วนเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำเสนอข้อพิพาทแล้วผู้เสนอข้อพิพาทจะยื่นคำเสนอข้อพิพาทเดียวกันนั้นต่อสำนักงาน คปภ.หรือส่วนงานสังกัดสำนักงาน คปภ. ที่อื่นอีกไม่ได้ส่วนที่๒การแจ้งเสนอข้อพิพาท ข้อ ๑๑เมื่อมีการยื่นคำเสนอข้อพิพาทและพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าคำเสนอข้อพิพาทนั้นถูกต้องก็ให้รับคำเสนอข้อพิพาทเพื่อดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งการเสนอข้อพิพาทเป็นหนังสือและส่งสำเนาคำเสนอข้อพิพาทดังกล่าวไปยังผู้คัดค้านโดยไม่ชักช้าณ ภูมิลำเนาหรือสถานที่ประกอบธุรกิจหรือถิ่นที่อยู่ของผู้คัดค้านนั้นโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับหรือวิธีอื่นตามที่เลขาธิการกำหนดส่วนที่๓การยื่นคำคัดค้านและคำเรียกร้องแย้ง ข้อ ๑๒เมื่อผู้คัดค้านได้รับหนังสือแจ้งการเสนอข้อพิพาทและสำเนาคำเสนอข้อพิพาทแล้วจะยื่นคำคัดค้านและเสนอคำเรียกร้องแย้งตามแบบที่เลขาธิการกำหนดต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ก็ได้ทั้งนี้ ให้ยื่นภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งการเสนอข้อพิพาทและสำเนาคำเสนอข้อพิพาทนั้นในกรณีมีเหตุจำเป็นที่ผู้คัดค้านไม่อาจยื่นคำคัดค้านได้ภายในกำหนดเวลาตามวรรคแรกให้ยื่นคำร้องขอขยายเวลายื่นคำคัดค้านต่อพนักงานเจ้าหน้าที่และให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีคำสั่งให้ขยายเวลายื่นคำคัดค้านได้ตามสมควรแต่ทั้งนี้ไม่เกิน ๑๕ วันข้อ ๑๓เมื่อมีการยื่นคำเรียกร้องแย้งให้นำความในข้อ ๑๑ มาใช้บังคับกับคำเรียกร้องแย้งโดยอนุโลมข้อ ๑๔การยื่นคำแก้คำเรียกร้องแย้ง ให้นำความในข้อ๑๒ มาใช้บังคับกับคำแก้คำเรียกร้องแย้งโดยอนุโลมข้อ ๑๕คำคัดค้าน คำเรียกร้องแย้งและคำแก้คำเรียกร้องแย้ง ให้ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ส่วนงานสังกัดสำนักงาน คปภ.ที่ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทไว้ส่วนที่๔การแต่งตั้งผู้แทนและบุคคลเพื่อช่วยเหลือในการดำเนินกระบวนพิจารณา ข้อ ๑๖คู่พิพาทอาจแต่งตั้งผู้แทนหรือบุคคลใดเพื่อช่วยเหลือตนในการดำเนินกระบวนการระงับข้อพิพาทก็ได้ให้คู่พิพาทดังกล่าวแจ้งชื่อและที่อยู่ของผู้แทนหรือบุคคลซึ่งตนแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยเหลือ โดยทำเป็นหนังสือตามแบบที่เลขาธิการกำหนดยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อรวมไว้ในสำนวนความส่วนที่๕การตั้งอนุญาโตตุลาการ ข้อ ๑๗ให้คู่พิพาทตั้งอนุญาโตตุลาการตามจำนวนดังต่อไปนี้(๑) กรณีข้อพิพาทที่ไม่มีทุนทรัพย์หรือข้อพิพาทที่มีจำนวนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องไม่เกิน ๒,๐๐๐,๐๐๐บาท ให้มีอนุญาโตตุลาการ จำนวน ๑ คน(๒) กรณีข้อพิพาทที่มีจำนวนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องเกิน ๒,๐๐๐,๐๐๐บาท ให้มีอนุญาโตตุลาการจำนวน ๓ คน เว้นแต่คู่พิพาทตกลงกันให้มีอนุญาโตตุลาการจำนวน ๑ คน ก็ได้ข้อ ๑๘เว้นแต่คู่พิพาทตกลงกันเป็นอย่างอื่นการตั้งอนุญาโตตุลาการจำนวน ๑ คน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่นัดพร้อมคู่พิพาทภายใน ๑๕วัน นับแต่วันรับคำคัดค้าน หรือคำคัดค้านแก้คำเรียกร้องแย้งเมื่อคู่พิพาทมาพร้อมกันแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอรายชื่ออนุญาโตตุลาการในทะเบียนอนุญาโตตุลาการของสำนักงาน คปภ. พร้อมประวัติโดยย่อและให้คู่พิพาทเลือกอนุญาโตตุลาการจากรายชื่อในทะเบียนดังกล่าวเมื่อตั้งอนุญาโตตุลาการตามวรรคแรกแล้วให้อนุญาโตตุลาการกำหนดวันพิจารณานัดแรกข้อ ๑๙เว้นแต่คู่พิพาทตกลงกันเป็นอย่างอื่นการตั้งอนุญาโตตุลาการจำนวน ๓ คน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่นัดพร้อมคู่พิพาทภายใน ๑๕วัน นับแต่วันรับคำคัดค้าน หรือคำคัดค้านแก้คำเรียกร้องแย้งเมื่อคู่พิพาทมาพร้อมกันแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอรายชื่ออนุญาโตตุลาการในทะเบียนอนุญาโตตุลาการของสำนักงานคปภ. พร้อมประวัติโดยย่อและให้คู่พิพาทเลือกอนุญาโตตุลาการจากรายชื่อในทะเบียนดังกล่าวเมื่อตั้งอนุญาโตตุลาการตามวรรคแรกแล้วให้อนุญาโตตุลาการนัดวันในการพิจารณานัดแรกและให้อนุญาโตตุลาการกำหนดผู้ที่จะทำหน้าที่เป็นประธานคณะอนุญาโตตุลาการหากคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายมิได้ดำเนินการเลือกหรือไม่อาจตกลงเลือกอนุญาโตตุลาการกันได้ตามข้อ๑๘ หรือข้อ ๑๙ ให้เลขาธิการทำการตั้งอนุญาโตตุลาการให้แก่คู่พิพาท ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความเป็นอิสระและความเป็นกลางของบุคคลที่จะได้รับการตั้งให้เป็นอนุญาโตตุลาการข้อ ๒๐การตั้งอนุญาโตตุลาการต้องทำเป็นหนังสือตามแบบที่เลขาธิการกำหนดข้อ ๒๑เมื่อได้รับการตั้งให้เป็นอนุญาโตตุลาการและตลอดระยะเวลาที่ดำเนินการทางอนุญาโตตุลาการให้อนุญาโตตุลาการเปิดเผยถึงข้อเท็จจริงอันอาจทำให้คู่พิพาทเกิดความสงสัยอันควรในความเป็นอิสระและความเป็นกลางของตนถ้าหากพึงมีอนุญาโตตุลาการอาจถูกคัดค้านได้หากปรากฏข้อเท็จจริงซึ่งเป็นเหตุอันควรสงสัยถึงความเป็นกลางหรือความเป็นอิสระแต่คู่พิพาทจะคัดค้านอนุญาโตตุลาการซึ่งตนเป็นผู้ตั้งหรือร่วมตั้งตามข้อ ๑๘ หรือข้อ๑๙ มิได้เว้นแต่คู่พิพาทฝ่ายนั้นจะมิได้รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการคัดค้านในขณะที่ตั้งอนุญาโตตุลาการนั้นการคัดค้านให้ทำเป็นหนังสือแจ้งเหตุแห่งการคัดค้านโดยแจ้งชัดยื่นต่อเลขาธิการภายใน ๑๕ วันนับแต่ได้รู้ถึงเหตุแห่งการคัดค้าน ทั้งนี้ ต้องกระทำเสียก่อนวันที่อนุญาโตตุลาการสั่งปิดการพิจารณาข้อ ๒๒หากคู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งเห็นชอบกับการคัดค้านอนุญาโตตุลาการหรือผู้เป็นอนุญาโตตุลาการขอถอนตัวหลังจากการคัดค้านให้ดำเนินการตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่แทนอนุญาโตตุลาการที่ถูกคัดค้านตามข้อ ๑๘และข้อ ๑๙ ภายใน ๓๐ วันนับแต่วันสิ้นสุดการเป็นอนุญาโตตุลาการการที่คู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งเห็นชอบกับการคัดค้านอนุญาโตตุลาการหรือผู้เป็นอนุญาโตตุลาการขอถอนตัวตามวรรคแรกมิได้หมายถึงอนุญาโตตุลาการผู้นั้นยอมรับถึงความถูกต้องแห่งเหตุคัดค้านอนุญาโตตุลาการข้อ ๒๓หากคู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งไม่เห็นชอบกับการคัดค้านอนุญาโตตุลาการและอนุญาโตตุลาการที่ถูกคัดค้านมิได้ถอนตัวถ้าเลขาธิการเห็นชอบกับคำคัดค้านให้ดำเนินการตามข้อ ๑๘ หรือข้อ ๑๙ ภายใน ๓๐วันนับแต่วันที่เลขาธิการเห็นชอบถ้าไม่เห็นชอบกับคำคัดค้านให้ยกคำคัดค้านเสียและให้เป็นที่ยุติกรณีคู่พิพาทที่คัดค้านไม่เห็นด้วยในคำวินิจฉัยของเลขาธิการตามวรรคแรกให้ดำเนินการคัดค้านต่อศาลได้ภายใน๓๐ วันนับแต่วันที่เลขาธิการมีคำวินิจฉัยการดำเนินการดังกล่าวไม่เป็นเหตุให้กระบวนการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการต้องหยุดชะงักเว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นข้อ ๒๔ในระหว่างดำเนินกระบวนพิจารณาหากอนุญาโตตุลาการตาย ลาออก ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้โดยเหตุอื่น ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่แทนโดยวิธีเดียวกับการตั้งอนุญาโตตุลาการผู้นั้น ภายใน ๓๐วันนับแต่วันสิ้นสุดการเป็นอนุญาโตตุลาการข้อ ๒๕หากอนุญาโตตุลาการที่ตั้งขึ้นใหม่แทนตามข้อ๒๒, ๒๓ และ ๒๔เป็นอนุญาโตตุลาการหนึ่งคนหรือเป็นอนุญาโตตุลาการสามคนแล้วแต่กรณีการที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาของอนุญาโตตุลาการใหม่หรือไม่นั้นให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการหรือคณะอนุญาโตตุลาการ นั้นส่วนที่๖การตกลงและการประนีประนอมยอมความ ข้อ ๒๖ก่อนวันที่อนุญาโตตุลาการพิจารณานัดแรกหากเลขาธิการเห็นสมควรหรือคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งประสงค์จะให้มีการตกลงหรือประนีประนอมยอมความโดยสำนักงานคปภ. ให้พนักงานเจ้าหน้าที่นัดคู่พิพาทมาพร้อมกันเพื่อหาทางเจรจาทำการตกลงหรือประนีประนอมยอมความในข้อพิพาทนั้นเมื่อคู่พิพาทตกลงหรือประนีประนอมยอมความระงับข้อพิพาทกันได้ไม่ว่าทั้งหมดหรือแต่บางส่วนให้คู่พิพาททำสัญญาตกลงหรือประนีประนอมยอมความนั้นเป็นหนังสือและให้คู่พิพาทลงลายมือชื่อในสัญญาดังกล่าวหากคู่พิพาทประสงค์จะให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดตามสัญญาประนีประนอมยอมความก็ให้ดำเนินกระบวนพิจารณาชั้นอนุญาโตตุลาการตามระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้ต่อไปหมวด๕วิธีพิจารณาชั้นอนุญาโตตุลาการ ข้อ ๒๗ไม่ว่าการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการจะได้ดำเนินไปแล้วเพียงใดหากอนุญาโตตุลาการเห็นเป็นการสมควรให้อนุญาโตตุลาการมีอำนาจที่จะทำการประนอมข้อพิพาทนั้นได้ข้อ ๒๘เว้นแต่คู่พิพาทได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นการสืบพยานให้เป็นไปตามวิธีการต่อไปนี้(๑) ให้คู่พิพาทยื่นบัญชีระบุพยานที่เกี่ยวข้องเพื่อสนับสนุนข้ออ้าง หรือคำคัดค้าน หรือคำเรียกร้องแย้งหรือคำแก้คำเรียกร้องแย้งของตนต่ออนุญาโตตุลาการในวันพิจารณานัดแรกในกรณีที่อนุญาโตตุลาการเห็นสมควร อนุญาโตตุลาการมีอำนาจสั่งให้คู่พิพาททำบันทึกคำพยานหรือส่งเอกสารใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทล่วงหน้าให้ก็ได้(๒) การสืบพยานบุคคลให้กระทำต่อหน้าอนุญาโตตุลาการโดยให้อนุญาโตตุลาการบันทึกคำพยานโดยย่อเพื่ออ่านและให้พยานลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน แล้วเก็บรวมไว้ในสำนวนความ(๓) ขณะนั่งพิจารณา อนุญาโตตุลาการจะให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงาน คปภ.ช่วยบันทึกคำพยานแทนก็ได้(๔) การสืบพยานจะต้องกระทำอย่างเปิดเผยเว้นแต่คู่พิพาทฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะร้องขอหรืออนุญาโตตุลาการเห็นสมควรให้ดำเนินกระบวนพิจารณาลับข้อ ๒๙คู่พิพาทฝ่ายใดกล่าวอ้างข้ออ้างใดต้องเป็นฝ่ายมีหน้าที่นำสืบให้ประจักษ์ตามข้ออ้างของตนข้อ ๓๐อนุญาโตตุลาการจะให้ผู้เชี่ยวชาญคนใดทำรายงานความเห็นเสนอก็ได้กรณีเช่นนี้ให้คู่พิพาทแจ้งข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องตามที่ผู้เชี่ยวชาญสอบถามเมื่อได้รับรายงานความเห็นของผู้เชี่ยวชาญแล้วให้อนุญาโตตุลาการแจ้งให้คู่พิพาททราบรายละเอียดในรายงานความเห็นนั้นและหากคู่พิพาทร้องขอก็ให้ทำสำเนารายงานความเห็นนั้นให้คู่พิพาทอาจยื่นคำร้องขอซักถามผู้เชี่ยวชาญก็ได้หากอนุญาโตตุลาการพิจารณาอนุญาตก็นำวิธีการสืบพยานในข้อ ๒๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ ๓๑ถ้าผู้เสนอข้อพิพาทไม่มาตามกำหนดนัดพิจารณานัดแรกโดยมิได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนการพิจารณาหรือมิได้แจ้งเหตุขัดข้องอนุญาโตตุลาการสั่งจำหน่ายข้อพิพาทเสียก็ได้ถ้าผู้คัดค้านไม่มาตามกำหนดนัดพิจารณานัดแรกหรือคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาตามกำหนดในนัดต่อไป โดยมิได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนการพิจารณาหรือมิได้แจ้งเหตุขัดข้องก่อนเริ่มพิจารณา หากอนุญาโตตุลาการเห็นเป็นการสมควรให้ดำเนินการพิจารณาไปแต่ฝ่ายเดียวกรณีคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาตามกำหนดนัดตามวรรคสองโดยไม่ได้แจ้งเหตุขัดข้องหรือขอเลื่อนการพิจารณา ให้อนุญาโตตุลาการคิดค่าปรับจากคู่พิพาทฝ่ายนั้นตามความเป็นจริงได้เพื่อจ่ายให้แก่คู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งหรือเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายแก่การดำเนินกระบวนพิจารณาคู่พิพาทอาจยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีได้โดยจะต้องแสดงเหตุผลในการขอเลื่อนให้ชัดแจ้ง และให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการถ้าคู่พิพาทไม่มีพยานอื่นใดมาเสนอต่ออนุญาโตตุลาการอีกก็ให้อนุญาโตตุลาการสั่งปิดการพิจารณาและนัดชี้ขาดหมวด๖คำชี้ขาด ข้อ ๓๒คำชี้ขาดจะต้องทำให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาเก้าสิบวันนับแต่กระบวนการตั้งอนุญาโตตุลาการเสร็จสิ้นลงถ้ามีเหตุจำเป็นให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการที่จะขยายเวลาออกไปได้อีกตามสมควรข้อ ๓๓คำชี้ขาดให้วินิจฉัยไปตามเสียงข้างมากของอนุญาโตตุลาการอนุญาโตตุลาการจะกำหนดหรือชี้ขาดการใดให้เกินขอบเขตแห่งสัญญาอนุญาโตตุลาการหรือคำขอให้ชี้ขาดของคู่พิพาทไม่ได้เว้นแต่จะเป็นการกำหนดค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณาหรือค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการ หรือเป็นการชี้ขาดให้เป็นไปตามข้อตกลงหรือประนีประนอมยอมความกันระหว่างคู่พิพาทข้อ ๓๔อนุญาโตตุลาการจะต้องวินิจฉัยชี้ขาดไปตามหลักแห่งกฎหมายและความยุติธรรมในการตีความสัญญาประกันภัยให้คำนึงถึงสภาพความเป็นไปได้และแนวปฏิบัติทางการค้าของสัญญาประกันภัยนั้น ๆ ด้วยข้อ ๓๕คำชี้ขาดจะต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อของอนุญาโตตุลาการระบุ วัน เดือน ปีและสถานที่ที่ทำคำชี้ขาดไว้โดยชัดแจ้งในกรณีที่อนุญาโตตุลาการคนใดไม่ลงลายมือชื่อไว้ให้อนุญาโตตุลาการอื่นหรือเลขาธิการจดแจ้งเหตุขัดข้องไว้คำชี้ขาดจะต้องระบุเหตุผลแห่งข้อวินิจฉัยทั้งปวงไว้โดยชัดแจ้งคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ให้สำนักงาน คปภ.เปิดเผยต่อสาธารณชนได้เว้นแต่เป็นกระบวนพิจารณาลับต้องได้รับความยินยอมจากคู่พิพาทเมื่อทำคำชี้ขาดแล้วให้มีผลผูกพันคู่พิพาทนับแต่วันอ่าน เว้นแต่คู่พิพาทไม่มาฟังคำชี้ขาดก็ให้รีบส่งสำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายและให้ถือว่าคำชี้ขาดมีผลผูกพันคู่พิพาทตั้งแต่สำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทฝ่ายนั้นข้อ ๓๖ภายในกำหนดเวลา ๓๐ วันนับแต่วันที่สำเนาคำชี้ขาดไปถึง เมื่อเกิดความสงสัยตามสมควรเกี่ยวกับข้อความในคำชี้ขาดคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอาจยื่นคำร้องขอเป็นหนังสือต่อเลขาธิการให้อนุญาโตตุลาการตีความข้อความนั้นได้ คำตีความให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของคำชี้ขาดและต้องปฏิบัติไปในทำนองเดียวกับการทำคำชี้ขาดข้อ ๓๗ถ้าในคำชี้ขาดใดมีข้อผิดพลาดหรือข้อผิดหลงเล็กน้อยเมื่ออนุญาโตตุลาการหรือเมื่อคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยื่นคำร้องขอเป็นหนังสือต่อเลขาธิการอนุญาโตตุลาการอาจแก้ไขให้ถูกต้องได้ข้อ ๓๘ภายในกำหนดเวลา ๓๐ วันนับแต่วันที่สำเนาคำชี้ขาดไปถึงเมื่อคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเห็นว่ามิได้ชี้ขาดในข้อประเด็นสาระสำคัญใด ก็อาจยื่นคำร้องขอต่อเลขาธิการเป็นหนังสือตามแบบที่สำนักงานคปภ. กำหนด ขอให้อนุญาโตตุลาการทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมในประเด็นข้อนั้นได้ในกรณีที่อนุญาโตตุลาการเห็นว่าข้อประเด็นนั้นเป็นข้อสาระสำคัญและยังมิได้ชี้ขาดไว้ ก็ให้ทำคำชี้ขาดในประเด็นนั้นให้เสร็จสิ้นภายในเวลา ๓๐ วันนับแต่วันที่คู่พิพาทฝ่ายนั้นได้ยื่นคำร้องขอถ้าอนุญาโตตุลาการเห็นว่าการทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมนั้นไม่อาจกระทำได้ นอกจากจะต้องรับฟังข้อเท็จจริงเพิ่มเติมก็อาจสั่งให้คู่พิพาทนำพยานหลักฐานมาสืบได้ อนึ่งอนุญาโตตุลาการจะต้องทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมดังกล่าว ให้เสร็จสิ้นภายใน ๖๐ วันนับแต่วันที่คู่พิพาทได้ยื่นคำร้องขอถ้ามีเหตุจำเป็นให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการที่จะขยายเวลาออกไปได้อีกตามสมควรและเมื่อทำคำชี้ขาดแล้วให้รีบส่งสำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายและให้ถือว่าคำชี้ขาดมีผลผูกพันแล้วตั้งแต่สำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทฝ่ายนั้นข้อ ๓๙เมื่ออนุญาโตตุลาการทำคำชี้ขาดทำคำตีความ แก้ไขข้อผิดพลาดหรือข้อผิดหลงเล็กน้อยหรือทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมเสร็จสิ้นแล้วให้อนุญาโตตุลาการส่งมอบสำนวนทั้งหมดให้แก่สำนักงาน คปภ.หมวด๗ค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนการพิจารณาและการวางเงินเป็นหลักประกัน ข้อ ๔๐ค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการและค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณาให้เป็นไปตามอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนดข้อ ๔๑ให้คู่พิพาทวางเงินเป็นหลักประกันค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการและค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณาในวันยื่นคำเสนอข้อพิพาทตามอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนดถ้าผู้เสนอข้อพิพาทมิได้วางเงินเป็นหลักประกันตามวรรคแรกให้ครบจำนวนให้เลขาธิการมีคำสั่งไม่รับคำเสนอข้อพิพาทในกรณีที่จัดให้มีการประนีประนอมยอมความโดยสำนักงานคปภ. หรือถอนข้อพิพาทก่อนตั้งอนุญาโตตุลาการหรือก่อนพิจารณานัดแรกให้คืนเงินที่วางเป็นหลักประกันตามวรรคแรกแก่ผู้วางหลักประกันหลังจากหักค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนการพิจารณาแล้วทั้งนี้ ให้เป็นไปตามอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนดหมวด๘บทเฉพาะกาล ข้อ ๔๒กระบวนการระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการที่ค้างพิจารณาอยู่ก่อนวันที่ระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้มีผลใช้บังคับให้ดำเนินการต่อไปตามข้อบังคับกรมการประกันภัยว่าด้วยอนุญาโตตุลาการที่ใช้อยู่ในขณะเสนอข้อพิพาทบรรดาประกาศคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการประกาศกรมการประกันภัย แบบเอกสารที่เกี่ยวกับกระบวนอนุญาโตตุลาการตามข้อบังคับกรมการประกันภัยว่าด้วยอนุญาโตตุลาการที่ใช้อยู่ในขณะเสนอข้อพิพาทให้ใช้ต่อไปได้เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้จนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขโดยระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้ หรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขโดยสำนักงาน คปภ.ประกาศณ วันที่ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๑จันทราบูรณฤกษ์เลขาธิการวัชศักดิ์/ผู้จัดทำ๒๐มกราคม ๒๕๕๒[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๕ ง/หน้า ๑/๑๔ มกราคม ๒๕๕๒