พระราชกำหนดควบคุมและดำเนินงานภารธุระการทำเหมืองแร่ทองคำ พุทธศักราช 2483พระราชกำหนด ควบคุมและดำเนินงานภารธุระการทำเหมืองแร่ทองคำ พุทธศักราช ๒๔๘๓ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล. อ. พิชเยนทร โยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๒๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๘๓ เป็นปีที่ ๗ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่เห็นสมควรออกพระราชกำหนดตามความในมาตรา ๕๒ แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย เพื่อมอบอำนาจบางอย่างให้รัฐบาลใช้ในยามฉุกเฉินตามความต้องการของชาติ จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชกำหนดนี้ขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชกำหนดนี้ให้เรียกว่า "พระราชกำหนดควบคุมและดำเนินงานภารธุรการทำเหมืองแร่ทองคำ พุทธศักราช ๒๔๘๓"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชกำหนดนี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ในพระราชกำหนดนี้ "เจ้าพนักงาน" หมายความว่า พนักงานใด ๆ ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้ "รัฐมนตรี" หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชกำหนดนี้มาตรา 4 มาตรา ๔ ให้รัฐบาลมีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ หรือสังหาริมทรัพย์ใด ๆ ทั้งหมด หรือแต่บางส่วน ซึ่งใช้ในภารธุรการทำเหมืองแร่ทองคำใด ๆ รวมทั้งที่ดิน อาคาร เครื่องดำเนินงาน เครื่องจักรกล เครื่องอุปกรณ์ และสิ่งอื่นใดที่จำเป็นในการดำเนินงานแห่งภารธุรดังกล่าวแล้ว ทั้งนี้มาตรา 4 เพื่อจะได้ควบคุมและดำเนินงานแห่งภารธุรนั้นมาตรา 5 มาตรา ๕ ก่อนตกลงเข้าครอบครองทรัพย์สินใด ๆ ให้เจ้าพนักงานมีอำนาจ ในกรณีที่เห็นว่าจำเป็น ในอันจะเข้าไปในสถานที่ต่าง ๆ แห่งภารธุรการทำเหมืองแร่ทองคำใด ๆ ซึ่งรัฐบาลอาจจะเข้าครอบครองได้ เจ้าพนักงานจะตรวจสถานที่นั้น ๆ และร้องขอเจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการภารธุรนั้น ให้นำแสดงสมุดบัญชีและเอกสารอื่น ๆมาตรา 5 ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ในการหยั่งทราบภาวะการดำเนินงาน สมรรถภาพในทางอุตสาหกรรม และความสามารถกระทำผลิตกรรมแห่งภารธุรนั้นก็ได้มาตรา 6 มาตรา ๖ เมื่อรัฐบาลตกลงจะเข้าครอบครองภารธุรการทำเหมืองแร่ทองคำ เพื่อจะได้ควบคุมและดำเนินงานรายใด ก็ให้รัฐมนตรีประกาศระบุภารธุรนั้น เมื่อประกาศนั้นได้โฆษณาในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้เจ้าพนักงานเข้าครอบครองได้ ถ้าเจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการ ไม่ยอมให้เข้าครอบครอง หรือขัดขวางในการนี้มาตรา 6 เจ้าพนักงานจะเข้าครอบครองโดยบังคับด้วยความช่วยเหลือของเจ้าหน้าที่ปกครองท้องที่และตำรวจ ซึ่งเจ้าพนักงานจะได้ขอให้ช่วยเหลือก็ได้มาตรา 7 มาตรา ๗ ในการเข้าครอบครองภารธุรนั้น ให้เจ้าพนักงานทำบัญชีอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ที่เข้าครอบครอง โดยมีหนังสือนัดหมายเจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการ หรือผู้แทนของบุคคลนั้น ๆ ให้มาอยู่ด้วย การทำบัญชีให้ทำต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน และให้ทุกคนที่อยู่ในการทำบัญชีนั้นลงนามในบัญชีด้วยมาตรา 7 บัญชีเช่นว่านี้ ให้เจ้าพนักงานเก็บไว้ฉบับหนึ่ง ให้เจ้าพนักงานส่งไปยังรัฐมนตรีฉบับหนึ่ง และให้ส่งมอบแก่เจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการอีกฉบับหนึ่งมาตรา 8 มาตรา ๘ เจ้าพนักงาน โดยปฏิบัติการตามคำสั่งของรัฐมนตรีที่ให้ไว้ในข้อบังคับที่ออกเพื่อการนั้น จะดำเนินงานแห่งภารธุรการทำเหมืองแร่ทองคำใด ๆ ที่มีอยู่ทั้งหมด หรือแต่บางส่วน หรือจะมอบอำนาจให้บุคคลใดดำเนินงานดังกล่าวแล้วทั้งหมด หรือแต่บางส่วนก็ได้มาตรา 8 ถ้ารัฐมนตรีเห็นว่าไม่จำเป็นที่จะให้ดำเนินงานดังกล่าวแล้วจะให้มีแต่เพียงการควบคุมโดยออกข้อบังคับมอบให้เจ้าพนักงานมีอำนาจควบคุมดูแล และมีอำนาจออกคำสั่งหรือคำอำนวยการให้แก่เจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์แห่งพระราชกำหนดนี้ก็ได้มาตรา 9 มาตรา ๙ เมื่อยามฉุกเฉินถึงที่สุดลงแล้ว ให้มีประกาศยกเลิกประกาศที่อนุญาตให้เข้าครอบครองภารธุร ก่อนที่จะออกจากสถานที่ต่าง ๆ แห่งภารธุรนั้น ให้เจ้าพนักงานเชิญเจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการ หรือผู้แทนของบุคคลนั้น ๆ มาสอบดูสิ่งของที่ปรากฏในบัญชีว่า คงมีอยู่หรือไม่ และในเวลาเดียวกันมาตรา 9 ให้บันทึกไว้ด้วยว่ามีสิ่งของใด ๆ ได้สูญหายไปบ้าง และมีความเสียหายหรือได้ถูกทำลายไปบ้างหรือไม่ ทั้งนี้ ให้ทำตามเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ ในมาตรา ๗ ในเรื่องการทำบัญชีมาตรา 10 มาตรา ๑๐ แทนที่จะยกเลิกประกาศที่อนุญาตให้เข้าครอบครองภารธุร ถ้ารัฐบาลเห็นสมควรจะให้ดำเนินงานแห่งภารธุรนั้นต่อไป รัฐบาลจะเสนอขอซื้อภารธุรนั้นจากเจ้าของก็ได้ ถ้าในขณะเข้าครอบครอง ภารธุรได้หยุดหรือสะดุดหยุดลงในการดำเนินงานตามภาวะเช่นเคยและเพื่อประโยชน์ปกติแล้ว จะปฏิเสธคำเสนอของรัฐบาลไม่ได้มาตรา 10 ในกรณีเช่นนั้น ถ้าไม่ตกลงกันในเรื่องราคา ก็ให้ระงับปัญหาด้วยเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ ในมาตรา ๒๒,๒๓ และ ๒๘ แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗ โดยอนุโลมมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ค่าทดแทนอันจะพึงใช้เพื่อการเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์นั้น ให้ใช้เฉพาะสำหรับค่าที่เสียไปเนื่องจากการที่ต้องปราศจากการครอบครองทรัพย์สินนั้น ๆ ค่าสึกหรอ และค่าที่สูญสิ้นหรือเสียหายด้วยเหตุอื่นนอกจากเหตุสุดวิสัย ให้รัฐมนตรีออกกฎกระทรวงระบุมูลฐานการคำนวณค่าทดแทนเช่นว่านี้มาตรา 11 และกรณีจะเป็นอย่างไรก็ตาม ไม่ให้คำนึงถึงการที่มูลค่าแห่งทรัพย์สินนั้น ๆ จะสูงขึ้น เนื่องจากเหตุฉุกเฉินนั้นมาตรา 12 มาตรา ๑๒ ผู้ใดไม่ยอมให้ หรือละเลยไม่ให้เจ้าพนักงานเข้าไปในสถานที่ต่าง ๆ แห่งภารธุร ในเมื่อประสงค์จะเข้าไปตรวจสถานที่นั้น ๆ ตามความในมาตรา ๕ หรือขัดขวางการตรวจเช่นว่านี้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 13 มาตรา ๑๓ ผู้ใดรักษาสมุดบัญชี หรือเอกสารอื่น ๆ อยู่ เมื่อเจ้าพนักงานขอตรวจตามความในมาตรา ๕ ไม่ยอมปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงาน ซึ่งสั่งให้นำแสดงสมุดเอกสารนั้น ๆ หรือสั่งให้อำนวยความสะดวกตามสมควรในการที่จะตรวจ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 14 มาตรา ๑๔ ผู้ใดกีดกันหรือขัดขวางเจ้าพนักงาน ในการที่จะเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ หรือสังหาริมทรัพย์แห่งภารธุรอันใด ในเมื่อได้มีประกาศให้เข้าครอบครองแล้วมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือจำคุกไม่เกินสามปี หรือทั้งปรับทั้งจำ ถ้าความผิดซึ่งระบุในวรรคก่อนมาตรา 14 ได้กระทำโดยใช้กำลังหรือโดยมั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไป ก็ให้ระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาท หรือจำคุกไม่เกินห้าปี หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 15 มาตรา ๑๕ ผู้ใดรู้อยู่ว่ารัฐบาลจะเข้าครอบครอง หรือได้มาซึ่งภารธุรอันใด จงใจทำลายหักโค่น ทำให้ใช้การไม่ได้ หรือทำความเสียหายอื่นใดแก่อาคาร สิ่งปลูกสร้าง เครื่องดำเนินงาน เครื่องจักรกล เครื่องอุปกรณ์ สัมภาระ พัสดุสำรอง ผลิตภัณฑ์ใด ๆ เพื่อกีดกันการที่รัฐบาลจะดำเนินงานภารธุรนั้นมาตรา 15 หรือทำให้การดำเนินงานเช่นว่านี้ ยากลำบากเกินสมควร มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือจำคุกไม่เกินสามปี หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 16 มาตรา ๑๖ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการรักษาการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งเจ้าพนักงาน และออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี