ประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง กำหนดคุณลักษณะระบบการทำงาน สมรรถนะของอุปกรณ์ต่อพ่วงและการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์ต่อพ่วงสำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๖๑ อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๖ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความใน พระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ และข้อ ๑๘ (๑) (ซ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้อุปกรณ์ต่อพ่วง หมายความว่าชุดอุปกรณ์ที่ใช้ต่อพ่วงรถอย่างน้อย ๒ คัน เข้าเป็นขบวนเพื่อให้เคลื่อนที่ไปด้วยกัน ได้แก่(๑) จานพ่วง (Fifth wheel) ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๙(๒) สลักพ่วง (King pin)ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๗ หรือลักษณะ ๘(๓) ข้อต่อพ่วง (Coupling) ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔ลักษณะ ๕ และลักษณะ ๙(๔) ห่วงลากพ่วง (Drawbar eye) ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ข้อ ๒ อุปกรณ์ต่อพ่วงของรถต้องมีคุณลักษณะระบบการทำงาน และสมรรถนะ ดังต่อไปนี้(๑) มีลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะ ตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๑ ภาคผนวก๒ ภาคผนวก ๓ หรือภาคผนวก ๔ หรือเป็นไปตามข้อกำหนดของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจยุโรปแห่งสหประชาชาติ ข้อกำหนดที่ ๕๕ ว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์อนุกรม ๐๑ (UnitedNations EconomicCommission forEurope RegulationNo. ๕๕ - The Approval ofMechanical CouplingComponents ofCombinations ofVehicles, Series๐๑) หรือสูงกว่าหรือเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์ มอก. ๒๓๐๗ - ๒๕๔๙ หรือสูงกว่ากรณีที่มีเหตุผลความจำเป็นสำหรับรถที่มีลักษณะการใช้งานเฉพาะกิจอุปกรณ์ต่อพ่วงของรถนั้นอาจมีขนาดไม่เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๑ ภาคผนวก ๒ ภาคผนวก๓ หรือภาคผนวก ๔ ได้(๒)ผ่านการทดสอบความแข็งแรงและการทำงานตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๕ จากหน่วยงานที่ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบกเว้นแต่อุปกรณ์ต่อพ่วงนั้นเป็นไปตามข้อกำหนดของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจยุโรปแห่งสหประชาชาติข้อกำหนดที่ ๕๕ ว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์ อนุกรม ๐๑ (United Nations Economic Commission for Europe Regulation No. ๕๕ - The Approval of Mechanical Coupling Components of Combinations ofVehicles, Series ๐๑) หรือสูงกว่า หรือเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์ มอก. ๒๓๐๗ - ๒๕๔๙ หรือสูงกว่า ให้ได้รับยกเว้นการทดสอบแต่ต้องยื่นรายละเอียดของอุปกรณ์ต่อพ่วงและหนังสือรับรองผลการทดสอบ พร้อมชื่อและที่อยู่ของหน่วยงานที่ทำการทดสอบประกอบการพิจารณาให้ความเห็นชอบหน่วยงานตามวรรคหนึ่งต้องยินยอมให้เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกเข้าร่วมสังเกตการณ์ในการทดสอบอุปกรณ์ต่อพ่วงด้วยการทดสอบตามวรรคหนึ่งอาจใช้วิธีจำลองด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์(Computer Aided Engineering : CAE) ได้ โดยผลการทดสอบจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์นั้น ต้องได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานของรัฐและได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบกว่ามีคุณภาพเทียบเท่าผลการทดสอบตามภาคผนวก ๕(๓)อุปกรณ์ต่อพ่วงและส่วนประกอบต้องทำจากเหล็กกล้า หรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติเทียบเท่า(๔)สามารถทำการต่อพ่วงหรือปลดการต่อพ่วงได้ด้วยคนเพียงคนเดียว โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ช่วย(๕)มีการออกแบบกลไกให้มีการล็อกตัวเองโดยอัตโนมัติและต้องไม่หลุดหรือปลดล็อกได้เองภายใต้แรงใดๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างการใช้งานตามปกติหรือการทดสอบ และต้องมีกลไกการล็อกด้วยมืออีกชั้นหนึ่งซึ่งในตำแหน่งปิดล็อกจะต้องมีสปริงเพื่อป้องกันการหลุดหรือปลดล็อก โดยแรงของสปริงที่ใช้เพื่อปิดล็อกอุปกรณ์ต้องสามารถป้องกันส่วนของอุปกรณ์เคลื่อนไปสู่ตำแหน่งที่อาจเปิดหรือปลดล็อกได้เองจากการสั่นสะเทือนและหากสปริงของระบบล็อกอัตโนมัติหรือระบบล็อกด้วยมือตัวใดตัวหนึ่งไม่ทำงานต้องไม่มีผลทำให้อุปกรณ์ต่อพ่วงเปิดหรือปลดล็อกได้(๖)อุปกรณ์ต่อพ่วงสำหรับรถพ่วงที่มีเพลาตรงกลาง (Center axel trailers) ซึ่งเป็นรถที่มีแขนพ่วง ที่ไม่สามารถเคลื่อนที่ในแนวดิ่งได้อย่างอิสระและมีเพลาล้อเพลาเดียวหรือหลายเพลาอยู่ในตำแหน่งศูนย์ถ่วงของรถพ่วง เมื่อมีการบรรทุกอย่างสม่ำเสมอเต็มพื้นที่บรรทุก(Uniformly loaded) แรงในแนวดิ่งที่กระทำบนข้อต่อพ่วงต้องไม่เกินร้อยละ๑๐ ของน้ำหนักรวมสูงสุด (GVW.) ของรถพ่วงหรือ ๑,๐๐๐ กิโลกรัม แล้วแต่ค่าใดจะน้อยกว่าข้อ๓ อุปกรณ์ต่อพ่วงต้องผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐานISO ๙๐๐๑ : ๒๐๐๘ หรือ TS ๑๖๙๔๙ หรือ มอก. ๙๐๐๑ - ๒๕๕๒ หรือมาตรฐานที่สูงกว่าอุปกรณ์ต่อพ่วงต้องมีเครื่องหมายหรือฉลากที่มีรายละเอียดตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก๗ข้อ๔ การขอรับความเห็นชอบจานพ่วงสำหรับรถลักษณะ๙ หรืออุปกรณ์ต่อพ่วงสำหรับรถลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔ ลักษณะ ๕ ลักษณะ๖ ลักษณะ ๗ ลักษณะ ๘ หรือลักษณะ ๙ แล้วแต่กรณี ให้ยื่น ณ สำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบกพร้อมด้วยเอกสารหลักฐานดังนี้(๑)เอกสารประจำตัวของผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้จำหน่าย ได้แก่ สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือรับรองนิติบุคคล และสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนผู้มีอำนาจลงนาม ในกรณีเป็นนิติบุคคล(๒)หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี) และหลักฐานประจำตัวผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ(๓)รายละเอียดข้อมูลของจานพ่วงหรืออุปกรณ์ต่อพ่วงดังนี้(ก)ชื่อทางการค้าหรือเครื่องหมายการค้า(ข)ชื่อผู้ผลิตและที่อยู่(ค)ชื่อและที่อยู่ของผู้ขอรับความเห็นชอบ(ง)ประเภทของอุปกรณ์และแบบรุ่น(จ)แบบที่แสดงขนาด(ฉ)ค่าคุณลักษณะทางกล ตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๖(ช)คู่มือหรือข้อแนะนำในการติดตั้ง การใช้งาน และการบำรุงรักษา(ซ)หน่วยงานที่ทดสอบ วันที่ทำการทดสอบ และผลการทดสอบ(ฌ)ตัวอย่างการทำเครื่องหมายหรือฉลากข้อ๕ อุปกรณ์ต่อพ่วงที่เป็นไปตามข้อ ๒ และได้มีการปฏิบัติครบถ้วนถูกต้องตามข้อ๓ กรมการขนส่งทางบกจะพิจารณาให้ความเห็นชอบอุปกรณ์ต่อพ่วงนั้นข้อ๖[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับรถดังต่อไปนี้ เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป(๑)รถที่จดทะเบียนใหม่(๒)รถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่มีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถ(๓)รถที่ได้จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่และมีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถประกาศ ณวันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑สนิท พรหมวงษ์อธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑.ภาคผนวก ๑ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของจานพ่วง (Fifth wheel)๒.ภาคผนวก ๒ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของสลักพ่วง (King pin)๓.ภาคผนวก ๓ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของข้อต่อพ่วง (Coupling)๔.ภาคผนวก ๔ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของห่วงลากพ่วง (Drawbar eye)๕.ภาคผนวก ๕ การทดสอบอุปกรณ์ต่อพ่วง๖.ภาคผนวก ๖ ค่าคุณลักษณะทางกลของอุปกรณ์ต่อพ่วง๗.ภาคผนวก ๗ การทำเครื่องหมายและฉลากของอุปกรณ์ต่อพ่วง(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ภูมิกิติ/จัดทำ๑๗ เมษายน ๒๕๖๑[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๖๖ ง/หน้า ๘/๒๑ มีนาคม ๒๕๖๑