ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดแต่อายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญาพ.ศ. ๒๕๕๕ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระเบียบว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดและอายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญาเพื่อให้การดำเนินการคุ้มครองสวัสดิภาพเกิดประโยชน์สูงสุดต่อเด็กอาศัยอำนาจตามมาตรา ๑๔ (๔) และมาตรา ๔๗แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖คณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดแต่อายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญาพ.ศ. ๒๕๕๕ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้ยกเลิกระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดและอายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญาพ.ศ. ๒๕๕๑ข้อ ๔ ในระเบียบนี้พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่าพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็กปลัดกระทรวง หมายความว่าปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ข้อ ๕ ในกรณีที่พนักงานสอบสวนได้รับตัวเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดแต่อายุไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญาตามกฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัวและมาตรา ๗๓ แห่งประมวลกฎหมายอาญา ไว้ทำการสอบสวนให้แจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ทราบก่อนที่จะมอบตัวเด็กให้อยู่ในความปกครองดูแลของบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลหรือองค์กรซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยหรือมอบตัวเด็กให้พนักงานเจ้าหน้าที่ในกรณีที่เด็กไม่มีบิดา มารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลหรือองค์กรซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยเพื่อดำเนินการสงเคราะห์หรือคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็กข้อ ๖ อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ หรือพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดต้องดำเนินการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานครหรือในจังหวัดนั้น ๆแล้วแต่กรณี รับตัวเด็กจากพนักงานสอบสวนตามข้อ ๕เพื่อดำเนินการให้เด็กได้รับการคุ้มครองสวัสดิภาพต่อไปข้อ ๗ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับแจ้งจากพนักงานสอบสวนตามข้อ๕ หรือได้รับตัวเด็กจากพนักงานสอบสวนตามข้อ ๖สืบเสาะและพินิจข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวเด็กรวมทั้งให้สืบเสาะถึงสาเหตุแห่งการกระทำผิด ความสัมพันธ์ในครอบครัว ความเป็นอยู่การเลี้ยงดู อุปนิสัย ความประพฤติของเด็ก และกำหนดแนวทางในการคุ้มครองสวัสดิภาพที่เหมาะสมแก่เด็กนั้นด้วยในการซักถามเด็ก ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามมาตรา ๓๐ (๒)แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖ โดยเคร่งครัดหากพบว่าเป็นเด็กที่พึงได้รับการสงเคราะห์ให้พิจารณาให้การสงเคราะห์ตามความเหมาะสมข้อ ๘ ในระหว่างการดำเนินการสืบเสาะและพินิจข้อเท็จจริงหากปรากฏว่าเด็กมีบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยให้พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณามอบตัวเด็กให้แก่บิดา มารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยรับไปดูแล ทั้งนี้พนักงานเจ้าหน้าที่อาจวางข้อกำหนดตามข้อ ๙ วรรคหนึ่ง โดยอนุโลมแต่หากเกรงว่าเด็กอาจไม่ปลอดภัย หรืออาจไปกระทำผิดอีก ให้ดำเนินการขออนุมัติไปยังปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดแล้วแต่กรณี เพื่อพิจารณามอบตัวเด็กไว้กับบุคคลที่เห็นว่าเหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล หรือสถานแรกรับ ในกรณีที่จำเป็นต้องส่งเด็กไปยังสถานสงเคราะห์สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟื้นฟู หรือองค์กรเอกชนที่เหมาะสมให้ร้องขอให้ปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดมีคำสั่งเพื่อส่งเด็กไปยังสถานที่เหล่านั้นกรณีที่เด็กไม่มีบิดา มารดา หรือผู้ปกครองให้ส่งมอบตัวเด็กไว้กับบุคคลที่เห็นว่าเหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแลหากไม่มีผู้ใดเหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ส่งเด็กไปอยู่สถานแรกรับสถานสงเคราะห์ สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟื้นฟูหรือองค์กรเอกชนที่เหมาะสมข้อ ๙ เพื่อประโยชน์สูงสุดของเด็กให้พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณากำหนดแนวทางคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กโดยให้เด็กมีโอกาสอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของบิดา มารดา ผู้ปกครองบุคคลซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยเป็นอันดับแรกหรือบุคคลอื่นใดที่เหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล ทั้งนี้ สามารถวางข้อกำหนด เพื่อป้องกันการกระทำผิดซ้ำประพฤติเสียหาย หรือเสี่ยงต่อการกระทำผิดดังนี้(๑)ระมัดระวังมิให้เด็กเข้าไปในสถานที่หรือท้องที่อันจะจูงใจให้เด็กประพฤติตนไม่สมควร(๒) ระมัดระวังมิให้เด็กออกนอกสถานที่อยู่อาศัยในเวลากลางคืนเว้นแต่จำเป็นหรือไปกับบิดามารดา ผู้ที่เด็กอาศัยอยู่หรือผู้ที่รับเด็กไปปกครองดูแล(๓) ระมัดระวังมิให้เด็กคบหาสมาคมกับบุคคลหรือคณะบุคคลที่จะชักนำไปในทางเสื่อมเสีย(๔)ระมัดระวังมิให้เด็กกระทำการใดอันอาจเป็นเหตุให้เด็กประพฤติเสียหาย(๕) จัดให้เด็กได้รับการศึกษาตามสมควรแก่อายุ สติปัญญาและความสนใจของเด็ก(๖) จัดให้เด็กกระทำกิจกรรมเพื่อพัฒนาตนเอง ด้านคุณธรรม จริยธรรมและบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม(๗) จัดให้เด็กและหรือครอบครัวเข้ารับการบำบัดฟื้นฟูโดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อแก้ไขสาเหตุในการกระทำผิดของเด็ก(๘) จัดให้เด็กและหรือครอบครัวทำกิจกรรมอื่น ๆ ในลักษณะเดียวกับ (๕)(๖) (๗)หากพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นสมควรจัดให้มีผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กก็ให้เสนอผลการสืบเสาะและพินิจพร้อมความเห็นไปยังปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดแล้วแต่กรณีโดยระบุชื่อผู้ที่จะขอให้แต่งตั้งเป็นผู้คุ้มครองสวัสดิภาพและระยะเวลาในการคุ้มครองสวัสดิภาพตามมาตรา ๔๘ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖ในกรณีที่มีพฤติการณ์น่าเชื่อว่าบุคคลที่รับมอบตัวเด็กไปไม่สามารถปกครองดูแลเด็กตามข้อกำหนดได้ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบหรือผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กให้คำแนะนำตามที่เห็นสมควรหากบุคคลดังกล่าวไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำให้พนักงานเจ้าหน้าที่ยื่นคำขอต่อปลัดกระทรวง ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ แล้วแต่กรณี เพื่อเรียกผู้ที่รับมอบตัวเด็กไปมาทำทัณฑ์บนว่าจะปฏิบัติตามข้อกำหนดหากพนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาเห็นว่าการคุ้มครองสวัสดิภาพด้วยวิธีการข้างต้นไม่ได้ผลแต่เห็นสมควรให้คุ้มครองสวัสดิภาพโดยการส่งตัวเด็กเข้าสถานคุ้มครองสวัสดิภาพหรือสถานพัฒนาและฟื้นฟูให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอผลการสืบเสาะและพินิจพร้อมความเห็นไปยังปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณีเพื่อพิจารณาสั่งตามความเหมาะสมก่อนยุติการคุ้มครองสวัสดิภาพให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประเมินความเหมาะสมอีกครั้ง เพื่อแน่ใจว่าเด็กสามารถอยู่ได้อย่างปกติสุขข้อ ๑๐ เพื่อประโยชน์ในการกำหนดแนวทางในการคุ้มครองสวัสดิภาพของเด็กพนักงานเจ้าหน้าที่อาจจัดประชุมผู้เกี่ยวข้อง โดยให้มีการกำหนดแผนแก้ไขฟื้นฟูเด็กวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพการยุติการคุ้มครองสวัสดิภาพ รวมทั้งการเยียวยาผู้เสียหายโดยเชิญผู้เข้าร่วมประชุมตามความเหมาะสมและจำเป็น เช่น(๑) บิดามารดา ผู้ปกครองบุคคลซึ่งรับตัวเด็กไว้ในความอุปการะเลี้ยงดูหรือซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วย(๒) ครูหรือผู้เคยให้การศึกษาแก่เด็ก(๓) ญาติซึ่งเด็กและบุคคลตาม (๑) ให้การยอมรับนับถือ(๔) ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการดูแลแก้ไขหรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเด็ก(๕) ผู้เสียหายหรือผู้แทน(๖) บุคคลที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าสมควรเชิญเข้าร่วมประชุม เช่นผู้นำชุมชน ผู้บริหารองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น กรรมการชุมชน เป็นต้น(๗) ผู้ประกอบวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง เช่น นักจิตวิทยานักสังคมสงเคราะห์ แพทย์ จิตแพทย์และพนักงานอัยการ เป็นต้นการดำเนินการตามระเบียบข้อนี้ให้พนักงานเจ้าหน้าที่คำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญและไม่ให้มีการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมข้อ ๑๑ ให้ปลัดกระทรวงรักษาการตามระเบียบนี้และมีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ประกาศณ วันที่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕สันติ พร้อมพัฒน์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ประธานกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติโชติกานต์/ผู้จัดทำ๑๘ มกราคม ๒๕๕๖เอกฤทธิ์/ผู้ตรวจ๑๘ มกราคม ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๙๔ ง/หน้า ๔/๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๕