คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 210/2499หลักกฎหมาย: คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำขอว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้นเป็นแต่คำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้.เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 232 แล้วโจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วัน นับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234อุทธรณ์คำสั่งฉบับแรกของโจทก์แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมมาไม่ ย่อมถือว่าเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบส่วนอุทธรณ์คำสั่งฉบับที่ 2 ซึ่งโจทก์เสียค่าธรรมเนียมมาแล้วแม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้วคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้คดีนี้ได้ความชั้นเดิมว่าโจทก์ฟ้องอย่างคนอนาถาในระหว่างที่ศาลไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา โจทก์จำเลยตกลงกันให้โจทก์ไปถอนเงินในคดีแพ่งแดงที่ 207/2493 ของศาลแขวงพระนครเหนือเป็นเงินหนึ่งหมื่นบาทมาเสียเป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้ โจทก์ได้ไปถอนเงินมาจากศาลแขวงพระนครเหนือเอามาใช้เป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้เมื่อวันที่ 21 พ.ย. 96 ต่อมาวันที่ 13 พ.ย. 97 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ วันที่ 13 ธ.ค. 97 โจทก์อุทธรณ์และร้องขอว่าความอย่างคนอนาถา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งในวันนั้นเองโดยมิได้ไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา"ศาลอนุญาตให้โจทก์ถอนเงินในคดีของศาลแขวงพระนครเหนือมาเพื่อเสียค่าธรรมเนียมศาลชั้นต้นหนึ่งหมื่นบาท ซึ่งเสียไปสามพันบาทเศษเท่านั้นยังไม่ถือว่าโจทก์อนาถา ให้นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมศาลภายใน 2 วัน นับแต่วันนี้ไป"วันที่ 14 ธ.ค. 97 โจทก์ยื่นคำร้องอย่างคนอนาถาชี้แจงให้ศาลทราบว่าเงินที่ถอนมาได้ใช้จ่ายหมดไปแล้ว ขอให้ศาลนัดไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งมีใจความว่า ไม่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งเดิม ต่อมาวันที่ 15 ธ.ค. 97 ศาลชั้นต้นสั่งในฟ้องอุทธรณ์ว่า "โจทก์มิได้นำเงินค่าธรรมเนียมชั้นฟ้องอุทธรณ์มาเสียตามกำหนดที่ศาลสั่งไว้คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ จึงไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์" ในวันที่ 15 ธ.ค. 97 นั้นเองโจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นโดยไม่ได้ปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ว่าที่ศาลชั้นต้นด่วนทำคำสั่งโดยยังไม่ได้ส่งสำเนาคำร้องและฟ้องอุทธรณ์ให้จำเลยไม่ได้ฟังคำคู่ความทุกฝ่ายทั้งยังไม่ได้ไต่สวนพยานหลักฐานของโจทก์ผู้ร้องขออนาถานั้นไม่ชอบด้วย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155-156 ขอให้ศาลอุทธรณ์สั่งให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อนาถาของโจทก์ต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งว่า "เมื่อศาลเชื่อว่าโจทก์มิใช่คนยากจนสามารถจะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้และได้สั่งให้นำเงินมาเสียภายในกำหนดแล้วโจทก์หานำเงินมาเสียไม่เมื่อศาลเชื่อดังกล่าวแล้วไม่ต้องไต่สวนหรือฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก็ชอบที่จะสั่งได้ และเมื่อสั่งอย่างหนึ่งอย่างใดแล้วคำสั่งนั้นเป็นที่สุด อุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ เมื่อศาลไม่อนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาและโจทก์ไม่นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมนอกจากถือว่าทอดทิ้งคดีแล้ว คดีของโจทก์ยังขาดอายุความอุทธรณ์ด้วย จึงไม่เป็นอุทธรณ์คำสั่งแต่ประการใด จึงไม่รับไว้" ต่อมาวันที่ 14 ม.ค. 98 โจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นอีก โดยปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ด้วย ขอให้ศาลอุทธรณ์กลับคำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่สั่งไต่สวนคำร้องขอว่าความอย่างคนอนาถาและที่สั่งไม่รับอุทธรณ์คำสั่ง เป็นให้ศาลชั้นต้นสั่งไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์และดำเนินคดีอย่างคนอนาถาคราวนี้ศาลชั้นต้นสั่งรับเป็นอุทธรณ์ ส่งสำเนาให้จำเลย แล้วส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งให้ยกอุทธรณ์โจทก์เสียโจทก์ฎีกาต่อมาศาลฎีกาปรึกษาคดีนี้แล้วเห็นว่าคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำร้องว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้น เป็นคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 232 แล้ว โจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234 อุทธรณ์ของโจทก์ฉบับลงวันที่ 15 ธ.ค. 97 แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมไม่ย่อมเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 14 ม.ค. 98 ซึ่งโจทก์ปิดค่าธรรมเนียม แม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้ว คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับเป็นอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้ จึงให้ยกฎีกาโจทก์เสีย โดยพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 210/2499นายกิมจั๊ว ศรีเวศร์ โดยนายทองอยู่ ศรีเวศร์ ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นายเวหา จรดลจำเลย ป.วิ.พ. ม. 149, ม. 234คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำขอว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้นเป็นแต่คำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้.เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 232 แล้วโจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วัน นับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234อุทธรณ์คำสั่งฉบับแรกของโจทก์แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมมาไม่ ย่อมถือว่าเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบส่วนอุทธรณ์คำสั่งฉบับที่ 2 ซึ่งโจทก์เสียค่าธรรมเนียมมาแล้วแม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้วคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้คดีนี้ได้ความชั้นเดิมว่าโจทก์ฟ้องอย่างคนอนาถาในระหว่างที่ศาลไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา โจทก์จำเลยตกลงกันให้โจทก์ไปถอนเงินในคดีแพ่งแดงที่ 207/2493 ของศาลแขวงพระนครเหนือเป็นเงินหนึ่งหมื่นบาทมาเสียเป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้ โจทก์ได้ไปถอนเงินมาจากศาลแขวงพระนครเหนือเอามาใช้เป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้เมื่อวันที่ 21 พ.ย. 96 ต่อมาวันที่ 13 พ.ย. 97 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ วันที่ 13 ธ.ค. 97 โจทก์อุทธรณ์และร้องขอว่าความอย่างคนอนาถา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งในวันนั้นเองโดยมิได้ไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา"ศาลอนุญาตให้โจทก์ถอนเงินในคดีของศาลแขวงพระนครเหนือมาเพื่อเสียค่าธรรมเนียมศาลชั้นต้นหนึ่งหมื่นบาท ซึ่งเสียไปสามพันบาทเศษเท่านั้นยังไม่ถือว่าโจทก์อนาถา ให้นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมศาลภายใน 2 วัน นับแต่วันนี้ไป"วันที่ 14 ธ.ค. 97 โจทก์ยื่นคำร้องอย่างคนอนาถาชี้แจงให้ศาลทราบว่าเงินที่ถอนมาได้ใช้จ่ายหมดไปแล้ว ขอให้ศาลนัดไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งมีใจความว่า ไม่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งเดิม ต่อมาวันที่ 15 ธ.ค. 97 ศาลชั้นต้นสั่งในฟ้องอุทธรณ์ว่า "โจทก์มิได้นำเงินค่าธรรมเนียมชั้นฟ้องอุทธรณ์มาเสียตามกำหนดที่ศาลสั่งไว้คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ จึงไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์" ในวันที่ 15 ธ.ค. 97 นั้นเองโจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นโดยไม่ได้ปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ว่าที่ศาลชั้นต้นด่วนทำคำสั่งโดยยังไม่ได้ส่งสำเนาคำร้องและฟ้องอุทธรณ์ให้จำเลยไม่ได้ฟังคำคู่ความทุกฝ่ายทั้งยังไม่ได้ไต่สวนพยานหลักฐานของโจทก์ผู้ร้องขออนาถานั้นไม่ชอบด้วย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155-156 ขอให้ศาลอุทธรณ์สั่งให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อนาถาของโจทก์ต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งว่า "เมื่อศาลเชื่อว่าโจทก์มิใช่คนยากจนสามารถจะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้และได้สั่งให้นำเงินมาเสียภายในกำหนดแล้วโจทก์หานำเงินมาเสียไม่เมื่อศาลเชื่อดังกล่าวแล้วไม่ต้องไต่สวนหรือฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก็ชอบที่จะสั่งได้ และเมื่อสั่งอย่างหนึ่งอย่างใดแล้วคำสั่งนั้นเป็นที่สุด อุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ เมื่อศาลไม่อนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาและโจทก์ไม่นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมนอกจากถือว่าทอดทิ้งคดีแล้ว คดีของโจทก์ยังขาดอายุความอุทธรณ์ด้วย จึงไม่เป็นอุทธรณ์คำสั่งแต่ประการใด จึงไม่รับไว้" ต่อมาวันที่ 14 ม.ค. 98 โจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นอีก โดยปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ด้วย ขอให้ศาลอุทธรณ์กลับคำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่สั่งไต่สวนคำร้องขอว่าความอย่างคนอนาถาและที่สั่งไม่รับอุทธรณ์คำสั่ง เป็นให้ศาลชั้นต้นสั่งไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์และดำเนินคดีอย่างคนอนาถาคราวนี้ศาลชั้นต้นสั่งรับเป็นอุทธรณ์ ส่งสำเนาให้จำเลย แล้วส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งให้ยกอุทธรณ์โจทก์เสียโจทก์ฎีกาต่อมาศาลฎีกาปรึกษาคดีนี้แล้วเห็นว่าคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำร้องว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้น เป็นคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 232 แล้ว โจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234 อุทธรณ์ของโจทก์ฉบับลงวันที่ 15 ธ.ค. 97 แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมไม่ย่อมเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 14 ม.ค. 98 ซึ่งโจทก์ปิดค่าธรรมเนียม แม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้ว คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับเป็นอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้ จึงให้ยกฎีกาโจทก์เสีย โดยพิพากษายืน(ดุลยการณ์โกวิท-นนทปัญญา-นนทประชา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้ได้ความชั้นเดิมว่าโจทก์ฟ้องอย่างคนอนาถาในระหว่างที่ศาลไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา โจทก์จำเลยตกลงกันให้โจทก์ไปถอนเงินในคดีแพ่งแดงที่ 207/2493 ของศาลแขวงพระนครเหนือเป็นเงินหนึ่งหมื่นบาทมาเสียเป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้ โจทก์ได้ไปถอนเงินมาจากศาลแขวงพระนครเหนือเอามาใช้เป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้เมื่อวันที่ 21 พ.ย. 96 ต่อมาวันที่ 13 พ.ย. 97 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ วันที่ 13 ธ.ค. 97 โจทก์อุทธรณ์และร้องขอว่าความอย่างคนอนาถา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งในวันนั้นเองโดยมิได้ไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา"ศาลอนุญาตให้โจทก์ถอนเงินในคดีของศาลแขวงพระนครเหนือมาเพื่อเสียค่าธรรมเนียมศาลชั้นต้นหนึ่งหมื่นบาท ซึ่งเสียไปสามพันบาทเศษเท่านั้นยังไม่ถือว่าโจทก์อนาถา ให้นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมศาลภายใน 2 วัน นับแต่วันนี้ไป"วันที่ 14 ธ.ค. 97 โจทก์ยื่นคำร้องอย่างคนอนาถาชี้แจงให้ศาลทราบว่าเงินที่ถอนมาได้ใช้จ่ายหมดไปแล้ว ขอให้ศาลนัดไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งมีใจความว่า ไม่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งเดิม ต่อมาวันที่ 15 ธ.ค. 97 ศาลชั้นต้นสั่งในฟ้องอุทธรณ์ว่า "โจทก์มิได้นำเงินค่าธรรมเนียมชั้นฟ้องอุทธรณ์มาเสียตามกำหนดที่ศาลสั่งไว้คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ จึงไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์" ในวันที่ 15 ธ.ค. 97 นั้นเองโจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นโดยไม่ได้ปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ว่าที่ศาลชั้นต้นด่วนทำคำสั่งโดยยังไม่ได้ส่งสำเนาคำร้องและฟ้องอุทธรณ์ให้จำเลยไม่ได้ฟังคำคู่ความทุกฝ่ายทั้งยังไม่ได้ไต่สวนพยานหลักฐานของโจทก์ผู้ร้องขออนาถานั้นไม่ชอบด้วย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155-156 ขอให้ศาลอุทธรณ์สั่งให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อนาถาของโจทก์ต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งว่า "เมื่อศาลเชื่อว่าโจทก์มิใช่คนยากจนสามารถจะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้และได้สั่งให้นำเงินมาเสียภายในกำหนดแล้วโจทก์หานำเงินมาเสียไม่เมื่อศาลเชื่อดังกล่าวแล้วไม่ต้องไต่สวนหรือฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก็ชอบที่จะสั่งได้ และเมื่อสั่งอย่างหนึ่งอย่างใดแล้วคำสั่งนั้นเป็นที่สุด อุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ เมื่อศาลไม่อนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาและโจทก์ไม่นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมนอกจากถือว่าทอดทิ้งคดีแล้ว คดีของโจทก์ยังขาดอายุความอุทธรณ์ด้วย จึงไม่เป็นอุทธรณ์คำสั่งแต่ประการใด จึงไม่รับไว้" ต่อมาวันที่ 14 ม.ค. 98 โจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นอีก โดยปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ด้วย ขอให้ศาลอุทธรณ์กลับคำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่สั่งไต่สวนคำร้องขอว่าความอย่างคนอนาถาและที่สั่งไม่รับอุทธรณ์คำสั่ง เป็นให้ศาลชั้นต้นสั่งไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์และดำเนินคดีอย่างคนอนาถาคราวนี้ศาลชั้นต้นสั่งรับเป็นอุทธรณ์ ส่งสำเนาให้จำเลย แล้วส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งให้ยกอุทธรณ์โจทก์เสียโจทก์ฎีกาต่อมาศาลฎีกาปรึกษาคดีนี้แล้วเห็นว่าคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำร้องว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้น เป็นคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 232 แล้ว โจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234 อุทธรณ์ของโจทก์ฉบับลงวันที่ 15 ธ.ค. 97 แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมไม่ย่อมเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 14 ม.ค. 98 ซึ่งโจทก์ปิดค่าธรรมเนียม แม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้ว คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับเป็นอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้ จึงให้ยกฎีกาโจทก์เสีย โดยพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 210/2499นายกิมจั๊ว ศรีเวศร์ โดยนายทองอยู่ ศรีเวศร์ ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นายเวหา จรดลจำเลย ป.วิ.พ. ม. 149, ม. 234คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำขอว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้นเป็นแต่คำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้.เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 232 แล้วโจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วัน นับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234อุทธรณ์คำสั่งฉบับแรกของโจทก์แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมมาไม่ ย่อมถือว่าเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบส่วนอุทธรณ์คำสั่งฉบับที่ 2 ซึ่งโจทก์เสียค่าธรรมเนียมมาแล้วแม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้วคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้คดีนี้ได้ความชั้นเดิมว่าโจทก์ฟ้องอย่างคนอนาถาในระหว่างที่ศาลไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา โจทก์จำเลยตกลงกันให้โจทก์ไปถอนเงินในคดีแพ่งแดงที่ 207/2493 ของศาลแขวงพระนครเหนือเป็นเงินหนึ่งหมื่นบาทมาเสียเป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้ โจทก์ได้ไปถอนเงินมาจากศาลแขวงพระนครเหนือเอามาใช้เป็นค่าธรรมเนียมในคดีนี้เมื่อวันที่ 21 พ.ย. 96 ต่อมาวันที่ 13 พ.ย. 97 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ วันที่ 13 ธ.ค. 97 โจทก์อุทธรณ์และร้องขอว่าความอย่างคนอนาถา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งในวันนั้นเองโดยมิได้ไต่สวนคำร้องที่ขอว่าความอย่างคนอนาถา"ศาลอนุญาตให้โจทก์ถอนเงินในคดีของศาลแขวงพระนครเหนือมาเพื่อเสียค่าธรรมเนียมศาลชั้นต้นหนึ่งหมื่นบาท ซึ่งเสียไปสามพันบาทเศษเท่านั้นยังไม่ถือว่าโจทก์อนาถา ให้นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมศาลภายใน 2 วัน นับแต่วันนี้ไป"วันที่ 14 ธ.ค. 97 โจทก์ยื่นคำร้องอย่างคนอนาถาชี้แจงให้ศาลทราบว่าเงินที่ถอนมาได้ใช้จ่ายหมดไปแล้ว ขอให้ศาลนัดไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งมีใจความว่า ไม่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งเดิม ต่อมาวันที่ 15 ธ.ค. 97 ศาลชั้นต้นสั่งในฟ้องอุทธรณ์ว่า "โจทก์มิได้นำเงินค่าธรรมเนียมชั้นฟ้องอุทธรณ์มาเสียตามกำหนดที่ศาลสั่งไว้คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ จึงไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์" ในวันที่ 15 ธ.ค. 97 นั้นเองโจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นโดยไม่ได้ปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ว่าที่ศาลชั้นต้นด่วนทำคำสั่งโดยยังไม่ได้ส่งสำเนาคำร้องและฟ้องอุทธรณ์ให้จำเลยไม่ได้ฟังคำคู่ความทุกฝ่ายทั้งยังไม่ได้ไต่สวนพยานหลักฐานของโจทก์ผู้ร้องขออนาถานั้นไม่ชอบด้วย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155-156 ขอให้ศาลอุทธรณ์สั่งให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อนาถาของโจทก์ต่อไป ศาลชั้นต้นทำคำสั่งว่า "เมื่อศาลเชื่อว่าโจทก์มิใช่คนยากจนสามารถจะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้และได้สั่งให้นำเงินมาเสียภายในกำหนดแล้วโจทก์หานำเงินมาเสียไม่เมื่อศาลเชื่อดังกล่าวแล้วไม่ต้องไต่สวนหรือฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก็ชอบที่จะสั่งได้ และเมื่อสั่งอย่างหนึ่งอย่างใดแล้วคำสั่งนั้นเป็นที่สุด อุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ เมื่อศาลไม่อนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาและโจทก์ไม่นำเงินมาเสียค่าธรรมเนียมนอกจากถือว่าทอดทิ้งคดีแล้ว คดีของโจทก์ยังขาดอายุความอุทธรณ์ด้วย จึงไม่เป็นอุทธรณ์คำสั่งแต่ประการใด จึงไม่รับไว้" ต่อมาวันที่ 14 ม.ค. 98 โจทก์ได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นอีก โดยปิดค่าธรรมเนียมมาในอุทธรณ์ด้วย ขอให้ศาลอุทธรณ์กลับคำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่สั่งไต่สวนคำร้องขอว่าความอย่างคนอนาถาและที่สั่งไม่รับอุทธรณ์คำสั่ง เป็นให้ศาลชั้นต้นสั่งไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์และดำเนินคดีอย่างคนอนาถาคราวนี้ศาลชั้นต้นสั่งรับเป็นอุทธรณ์ ส่งสำเนาให้จำเลย แล้วส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งให้ยกอุทธรณ์โจทก์เสียโจทก์ฎีกาต่อมาศาลฎีกาปรึกษาคดีนี้แล้วเห็นว่าคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำร้องว่าความอย่างคนอนาถาของโจทก์นั้น เป็นคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ โจทก์ยังอุทธรณ์ไม่ได้เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 232 แล้ว โจทก์จะต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลอุทธรณ์ภายใน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม มาตรา 234 อุทธรณ์ของโจทก์ฉบับลงวันที่ 15 ธ.ค. 97 แม้จะยื่นภายในอายุความแต่โจทก์หาเสียค่าธรรมเนียมไม่ย่อมเป็นอุทธรณ์ที่ไม่ชอบดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 14 ม.ค. 98 ซึ่งโจทก์ปิดค่าธรรมเนียม แม้จะถือเป็นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ แต่ก็ยื่นเกิน 10 วันนับแต่วันที่ศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์แล้ว คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่รับเป็นอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด โจทก์อุทธรณ์ต่อไปไม่ได้ จึงให้ยกฎีกาโจทก์เสีย โดยพิพากษายืน(ดุลยการณ์โกวิท-นนทปัญญา-นนทประชา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ