คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5938/2534หลักกฎหมาย: ขณะจำเลยสำรวจที่ดินเพื่อเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.2525 ที่ดินพิพาทซึ่งอยู่ในแนวเขตที่จะถูกเวนคืนด้วยมีชื่อ บ.เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.2527 ออกใช้บังคับ โดยระบุชื่อ บ.เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทมาจาก บ.ก่อนแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ.2526พระราชบัญญัติฉบับนี้จึงมีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นซึ่งอยู่ในแนวเขตที่จะต้องเวนคืนโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่โจทก์ฟ้องว่า ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทที่จะถูกเวนคืน จำเลยจึงไม่มีสิทธิดำเนินการเวนคืนที่ดินของโจทก์ ขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้ายุ่งเกี่ยวกับที่ดินพิพาทของโจทก์ จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตการเวนคืนตามแผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ และพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ แม้จะยังคงมีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของ ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทจากบุคคลนั้นไปแล้วก็ไม่ทำให้ที่ดินพิพาทของโจทก์ไม่ต้องตกอยู่ในบังคับการเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิเข้าดำเนินการเพื่อเวนคืนที่ดินพิพาทได้ ขอให้ยกฟ้อง ในวันสืบพยานคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงว่า ก่อนมีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉางอำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทนี้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ และที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย ซึ่งที่ดินพิพาทนี้โจทก์ได้ซื้อมาจากนางบรรจง เกตุษา เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ และในขณะที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินมาจากนางบรรจงเกตุษา นั้น จำเลยไม่ได้แจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินห้ามจดทะเบียนโอนที่ดินในแนวเขตบริเวณที่ดินที่เวนคืน เมื่อคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงดังกล่าวศาลเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้แล้ว จึงให้งดสืบพยาน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำฟ้อง คำให้การและที่คู่ความแถลงรับกันว่า ในปี พ.ศ.๒๕๒๕ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยองจังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจนั้น ที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของเมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าวและที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทมาจากนางบรรจง เกตุษาเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่าที่ดินพิพาทอยู่ในบังคับที่จะต้องเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ความมุ่งหมายตามพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวได้ระบุไว้ชัดว่าให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุดอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ซึ่งจำเลยได้ทำการสำรวจที่ดินที่จะต้องเวนคืนเสร็จแล้วโดยอาศัยอำนาจตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ ขณะทำการสำรวจนั้นมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินพิพาท จึงได้มีชื่อนางบรรจง เกตุษาเป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทอยู่ในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลัง เหตุที่ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลังก็เนื่องมาจากไม่มีผู้ใดแจ้งให้จำเลยทราบว่านางบรรจงได้โอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ในเวลาต่อมา พระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุที่ดินพิพาทอยู่ภายในแนวเขตที่ดินที่ต้องเวนคืนท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงเห็นได้ว่ามีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่ เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืน ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5938/2534นายวินัย วิมลเศรษฐโจทก์การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยจำเลย ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ว่าด้วยการเวนคีณอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.2527 ขณะจำเลยสำรวจที่ดินเพื่อเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.2525 ที่ดินพิพาทซึ่งอยู่ในแนวเขตที่จะถูกเวนคืนด้วยมีชื่อ บ.เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.2527 ออกใช้บังคับ โดยระบุชื่อ บ.เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทมาจาก บ.ก่อนแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ.2526พระราชบัญญัติฉบับนี้จึงมีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นซึ่งอยู่ในแนวเขตที่จะต้องเวนคืนโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่โจทก์ฟ้องว่า ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทที่จะถูกเวนคืน จำเลยจึงไม่มีสิทธิดำเนินการเวนคืนที่ดินของโจทก์ ขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้ายุ่งเกี่ยวกับที่ดินพิพาทของโจทก์ จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตการเวนคืนตามแผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ และพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ แม้จะยังคงมีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของ ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทจากบุคคลนั้นไปแล้วก็ไม่ทำให้ที่ดินพิพาทของโจทก์ไม่ต้องตกอยู่ในบังคับการเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิเข้าดำเนินการเพื่อเวนคืนที่ดินพิพาทได้ ขอให้ยกฟ้อง ในวันสืบพยานคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงว่า ก่อนมีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉางอำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทนี้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ และที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย ซึ่งที่ดินพิพาทนี้โจทก์ได้ซื้อมาจากนางบรรจง เกตุษา เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ และในขณะที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินมาจากนางบรรจงเกตุษา นั้น จำเลยไม่ได้แจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินห้ามจดทะเบียนโอนที่ดินในแนวเขตบริเวณที่ดินที่เวนคืน เมื่อคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงดังกล่าวศาลเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้แล้ว จึงให้งดสืบพยาน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำฟ้อง คำให้การและที่คู่ความแถลงรับกันว่า ในปี พ.ศ.๒๕๒๕ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยองจังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจนั้น ที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของเมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าวและที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทมาจากนางบรรจง เกตุษาเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่าที่ดินพิพาทอยู่ในบังคับที่จะต้องเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ความมุ่งหมายตามพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวได้ระบุไว้ชัดว่าให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุดอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ซึ่งจำเลยได้ทำการสำรวจที่ดินที่จะต้องเวนคืนเสร็จแล้วโดยอาศัยอำนาจตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ ขณะทำการสำรวจนั้นมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินพิพาท จึงได้มีชื่อนางบรรจง เกตุษาเป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทอยู่ในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลัง เหตุที่ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลังก็เนื่องมาจากไม่มีผู้ใดแจ้งให้จำเลยทราบว่านางบรรจงได้โอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ในเวลาต่อมา พระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุที่ดินพิพาทอยู่ภายในแนวเขตที่ดินที่ต้องเวนคืนท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงเห็นได้ว่ามีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่ เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืน ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่ พิพากษายืน.(เสียง ตรีวิมล-บุญศรี กอบบุญ-สมศักดิ์ วิธุรัติ)ศาลจังหวัดระยอง - นายชวลิต ยอดเณรศาลอุทธรณ์ - นายยงยุทธ ธารีสารแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทที่จะถูกเวนคืน จำเลยจึงไม่มีสิทธิดำเนินการเวนคืนที่ดินของโจทก์ ขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้ายุ่งเกี่ยวกับที่ดินพิพาทของโจทก์ จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตการเวนคืนตามแผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ และพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ แม้จะยังคงมีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของ ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทจากบุคคลนั้นไปแล้วก็ไม่ทำให้ที่ดินพิพาทของโจทก์ไม่ต้องตกอยู่ในบังคับการเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิเข้าดำเนินการเพื่อเวนคืนที่ดินพิพาทได้ ขอให้ยกฟ้อง ในวันสืบพยานคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงว่า ก่อนมีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉางอำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทนี้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ และที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย ซึ่งที่ดินพิพาทนี้โจทก์ได้ซื้อมาจากนางบรรจง เกตุษา เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ และในขณะที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินมาจากนางบรรจงเกตุษา นั้น จำเลยไม่ได้แจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินห้ามจดทะเบียนโอนที่ดินในแนวเขตบริเวณที่ดินที่เวนคืน เมื่อคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงดังกล่าวศาลเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้แล้ว จึงให้งดสืบพยาน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำฟ้อง คำให้การและที่คู่ความแถลงรับกันว่า ในปี พ.ศ.๒๕๒๕ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยองจังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจนั้น ที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของเมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าวและที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทมาจากนางบรรจง เกตุษาเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่าที่ดินพิพาทอยู่ในบังคับที่จะต้องเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ความมุ่งหมายตามพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวได้ระบุไว้ชัดว่าให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุดอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ซึ่งจำเลยได้ทำการสำรวจที่ดินที่จะต้องเวนคืนเสร็จแล้วโดยอาศัยอำนาจตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ ขณะทำการสำรวจนั้นมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินพิพาท จึงได้มีชื่อนางบรรจง เกตุษาเป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทอยู่ในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลัง เหตุที่ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลังก็เนื่องมาจากไม่มีผู้ใดแจ้งให้จำเลยทราบว่านางบรรจงได้โอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ในเวลาต่อมา พระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุที่ดินพิพาทอยู่ภายในแนวเขตที่ดินที่ต้องเวนคืนท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงเห็นได้ว่ามีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่ เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืน ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5938/2534นายวินัย วิมลเศรษฐโจทก์การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยจำเลย ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ว่าด้วยการเวนคีณอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.2527 ขณะจำเลยสำรวจที่ดินเพื่อเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.2525 ที่ดินพิพาทซึ่งอยู่ในแนวเขตที่จะถูกเวนคืนด้วยมีชื่อ บ.เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.2527 ออกใช้บังคับ โดยระบุชื่อ บ.เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทมาจาก บ.ก่อนแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ.2526พระราชบัญญัติฉบับนี้จึงมีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นซึ่งอยู่ในแนวเขตที่จะต้องเวนคืนโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่โจทก์ฟ้องว่า ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทที่จะถูกเวนคืน จำเลยจึงไม่มีสิทธิดำเนินการเวนคืนที่ดินของโจทก์ ขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้ายุ่งเกี่ยวกับที่ดินพิพาทของโจทก์ จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตการเวนคืนตามแผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ และพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ แม้จะยังคงมีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของ ทั้งที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินพิพาทจากบุคคลนั้นไปแล้วก็ไม่ทำให้ที่ดินพิพาทของโจทก์ไม่ต้องตกอยู่ในบังคับการเวนคืนตามพระราชบัญญัติดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิเข้าดำเนินการเพื่อเวนคืนที่ดินพิพาทได้ ขอให้ยกฟ้อง ในวันสืบพยานคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงว่า ก่อนมีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยองพ.ศ.๒๕๒๗ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉางอำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของ เมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทนี้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ และที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย ซึ่งที่ดินพิพาทนี้โจทก์ได้ซื้อมาจากนางบรรจง เกตุษา เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ และในขณะที่โจทก์ได้ซื้อที่ดินมาจากนางบรรจงเกตุษา นั้น จำเลยไม่ได้แจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินห้ามจดทะเบียนโอนที่ดินในแนวเขตบริเวณที่ดินที่เวนคืน เมื่อคู่ความแถลงรับข้อเท็จจริงดังกล่าวศาลเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้แล้ว จึงให้งดสืบพยาน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำฟ้อง คำให้การและที่คู่ความแถลงรับกันว่า ในปี พ.ศ.๒๕๒๕ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยองจังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ กำหนดแนวเขตบริเวณที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อเวนคืน โดยมีจำเลยเป็นผู้สำรวจที่ดิน และขณะสำรวจนั้น ที่ดินพิพาทมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของเมื่อสำรวจเสร็จแล้วได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ ออกใช้บังคับโดยระบุชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าวและที่ดินพิพาทอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เวนคืนด้วย โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทมาจากนางบรรจง เกตุษาเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๖ ปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่าที่ดินพิพาทอยู่ในบังคับที่จะต้องเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่ง และตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๗ หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ความมุ่งหมายตามพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวได้ระบุไว้ชัดว่าให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลห้วยโป่งและตำบลมาบตาพุดอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ซึ่งจำเลยได้ทำการสำรวจที่ดินที่จะต้องเวนคืนเสร็จแล้วโดยอาศัยอำนาจตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่กิ่งอำเภอบ้านฉาง อำเภอเมืองระยอง และอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ.๒๕๒๕ ขณะทำการสำรวจนั้นมีชื่อนางบรรจง เกตุษา เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินพิพาท จึงได้มีชื่อนางบรรจง เกตุษาเป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทอยู่ในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลัง เหตุที่ไม่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทในบัญชีรายชื่อท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในภายหลังก็เนื่องมาจากไม่มีผู้ใดแจ้งให้จำเลยทราบว่านางบรรจงได้โอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ในเวลาต่อมา พระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าวออกใช้บังคับโดยระบุที่ดินพิพาทอยู่ภายในแนวเขตที่ดินที่ต้องเวนคืนท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงเห็นได้ว่ามีเจตนารมณ์มุ่งบังคับเอาแก่ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นโดยเฉพาะ หาได้ถือเอาตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองเป็นสาระสำคัญไม่ เหตุที่ให้ระบุชื่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการจ่ายหรือวางเงินค่าทดแทนเท่านั้น ดังนั้นแม้จะไม่ปรากฏชื่อโจทก์เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินพิพาทท้ายพระราชบัญญัติเวนคืนดังกล่าว ก็หามีผลทำให้ที่ดินพิพาทไม่อยู่ภายใต้บังคับที่จะถูกเวนคืน ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวไม่ พิพากษายืน.(เสียง ตรีวิมล-บุญศรี กอบบุญ-สมศักดิ์ วิธุรัติ)ศาลจังหวัดระยอง - นายชวลิต ยอดเณรศาลอุทธรณ์ - นายยงยุทธ ธารีสารแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ