คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2672/2538หลักกฎหมาย: โจทก์ทั้งสองฟ้องว่าโจทก์ทั้งสองได้นำเจ้าหน้าที่รังวัดที่ดินพิพาทของโจทก์ซึ่งมีเพียง หนังสือรับรองการทำประโยชน์เพื่อขอออกโฉนดที่ดินจำเลยคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินขอให้เพิกถอนคำคัดค้านจำเลยให้การและ ฟ้องแย้งว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ทั้งสองออกทับที่ดินมีโฉนดของจำเลยขอให้ยกฟ้องและเพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ทั้งสองดังนี้คดีจึงมีประเด็นพิพาทว่าที่ดินพิพาทเป็นของใครเป็น คดีมีทุนทรัพย์ เมื่อที่ดินพิพาทมีราคา150,000บาทจึงห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา248วรรคแรกโจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน จังหวัด สมุทรสาคร หาก จำเลย ไม่ยอม เพิกถอนก็ ขอให้ ถือเอา คำพิพากษา ของ ศาล เป็น การแสดง เจตนาจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส. 3) ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ของ จำเลย กับพวก จำเลย จึง มีสิทธิคัดค้าน การ รังวัด ของ โจทก์ ขอให้ ยกฟ้อง และ มี คำสั่ง ให้ เพิกถอนน.ส. 3 ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออกจาก สารบบ ทะเบียน ที่ดินโจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ออก โดยชอบ ด้วย ประมวลกฎหมายที่ดิน ขอให้ ยกฟ้อง แย้งศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนดที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อ เจ้าพนักงาน ที่ดินจังหวัด สมุทรสาคร หาก ไม่ยอม เพิกถอน ก็ ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน ยกฟ้อง แย้งจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สองเป็น เจ้าของ ที่ดินพิพาท ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3)เล่ม ที่ 7 หน้า (124) 62 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร เนื้อที่ 1 ไร่ 32 ตารางวา โจทก์ ทั้ง สอง ได้ นำเจ้าหน้าที่ รังวัด ที่ดินพิพาท เพื่อ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน จำเลย ได้ คัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ขอให้ เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนด ที่ดินจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ทั้ง สอง ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร ของ จำเลย ขอให้ ยกฟ้อง และ ให้ เพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง คดี จึง มี ประเด็น ว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดินของ จำเลย หรือไม่ ซึ่ง เป็น กรณี พิพาท กัน ว่า ที่ดินพิพาท เป็น ของ ใครจึง เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ตาม ราคา ที่ดินพิพาท ซึ่ง มี ราคา 150,000 บาทดังนั้น ราคา ทรัพย์สิน หรือ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ใน ชั้นฎีกาจึง ไม่เกิน สอง แสน บาท ห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคแรก ศาลอุทธรณ์ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย นำสืบ ไม่ได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จำเลย ฎีกา ว่าพยานหลักฐาน ของ จำเลย นำสืบ ฟังได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จึง เป็น การ โต้เถียงดุลพินิจ ใน การ รับฟัง พยานหลักฐาน ของ ศาลอุทธรณ์ เป็น ฎีกา ในข้อเท็จจริง ห้าม มิให้ จำเลย ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าวที่ ศาลชั้นต้น สั่ง รับ ฎีกา ของ จำเลย จึง เป็น การ ไม่ชอบ ศาลฎีกาไม่รับ วินิจฉัย "พิพากษายก ฎีกา จำเลย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2672/2538นาง ส้มจีน ชาวน้ำ กับพวกโจทก์นาย น่วม ลัดกรูดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 248โจทก์ทั้งสองฟ้องว่าโจทก์ทั้งสองได้นำเจ้าหน้าที่รังวัดที่ดินพิพาทของโจทก์ซึ่งมีเพียง หนังสือรับรองการทำประโยชน์เพื่อขอออกโฉนดที่ดินจำเลยคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินขอให้เพิกถอนคำคัดค้านจำเลยให้การและ ฟ้องแย้งว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ทั้งสองออกทับที่ดินมีโฉนดของจำเลยขอให้ยกฟ้องและเพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ทั้งสองดังนี้คดีจึงมีประเด็นพิพาทว่าที่ดินพิพาทเป็นของใครเป็น คดีมีทุนทรัพย์ เมื่อที่ดินพิพาทมีราคา150,000บาทจึงห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา248วรรคแรกโจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน จังหวัด สมุทรสาคร หาก จำเลย ไม่ยอม เพิกถอนก็ ขอให้ ถือเอา คำพิพากษา ของ ศาล เป็น การแสดง เจตนาจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส. 3) ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ของ จำเลย กับพวก จำเลย จึง มีสิทธิคัดค้าน การ รังวัด ของ โจทก์ ขอให้ ยกฟ้อง และ มี คำสั่ง ให้ เพิกถอนน.ส. 3 ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออกจาก สารบบ ทะเบียน ที่ดินโจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ออก โดยชอบ ด้วย ประมวลกฎหมายที่ดิน ขอให้ ยกฟ้อง แย้งศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนดที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อ เจ้าพนักงาน ที่ดินจังหวัด สมุทรสาคร หาก ไม่ยอม เพิกถอน ก็ ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน ยกฟ้อง แย้งจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สองเป็น เจ้าของ ที่ดินพิพาท ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3)เล่ม ที่ 7 หน้า (124) 62 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร เนื้อที่ 1 ไร่ 32 ตารางวา โจทก์ ทั้ง สอง ได้ นำเจ้าหน้าที่ รังวัด ที่ดินพิพาท เพื่อ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน จำเลย ได้ คัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ขอให้ เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนด ที่ดินจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ทั้ง สอง ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร ของ จำเลย ขอให้ ยกฟ้อง และ ให้ เพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง คดี จึง มี ประเด็น ว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดินของ จำเลย หรือไม่ ซึ่ง เป็น กรณี พิพาท กัน ว่า ที่ดินพิพาท เป็น ของ ใครจึง เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ตาม ราคา ที่ดินพิพาท ซึ่ง มี ราคา 150,000 บาทดังนั้น ราคา ทรัพย์สิน หรือ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ใน ชั้นฎีกาจึง ไม่เกิน สอง แสน บาท ห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคแรก ศาลอุทธรณ์ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย นำสืบ ไม่ได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จำเลย ฎีกา ว่าพยานหลักฐาน ของ จำเลย นำสืบ ฟังได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จึง เป็น การ โต้เถียงดุลพินิจ ใน การ รับฟัง พยานหลักฐาน ของ ศาลอุทธรณ์ เป็น ฎีกา ในข้อเท็จจริง ห้าม มิให้ จำเลย ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าวที่ ศาลชั้นต้น สั่ง รับ ฎีกา ของ จำเลย จึง เป็น การ ไม่ชอบ ศาลฎีกาไม่รับ วินิจฉัย "พิพากษายก ฎีกา จำเลย(ดุสิต เพชรปลูก-นิเวศน์ คำผอง-ทวีชัย เจริญบัณฑิต)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาที่พบทางปฏิบัติเป็นประจำในการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลคือปัญหาที่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีการอุทธรณ์หรือฎีกาอยู่เสมอผลที่สุดศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาต้องยกอุทธรณ์หรือฎีกานั้นเสียเป็นเหตุให้สูญเสียเวลาและเสียค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีอีกทั้งยังต้องรอฟังผลคดีอันอาจเป็นเหตุให้ไม่สามารถดำเนินกิจการต่างๆต่อไปได้ การศึกษาทำความเข้าใจหลักเกณฑ์ทั่วไปเกี่ยวกับการห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงนับว่าเป็นเรื่องสำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่าเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณากรณีอื่นๆ หลักการหรือบทบัญญัติว่าด้วยการห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงมีบัญญัติไว้ในมาตรา224และ248แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเฉพาะที่เกี่ยวกับคำพิพากษาศาลฎีกาหมายเหตุนี้คือมาตรา248วรรคแรกและเปรียบเทียบกับมาตรา224วรรคแรกจึงขอนำมากล่าวเฉพาะบทบัญญัติวรรคแรกเท่านั้น เปรียบเทียบทุนทรัพย์ที่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริง ศาลอุทธรณ์ทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์ไม่เกิน50,000บาท ศาลฎีกาทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นฎีกาไม่เกิน200,000บาท คดีตามหมายเหตุนี้เริ่มจากการที่โจทก์นำรังวัดที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์เพื่อขอออกโฉนดที่ดินแล้วจำเลยคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินเจ้าพนักงานที่ดินจึงไม่อาจดำเนินการต่อไปได้ โจทก์จึงเสนอคดีสู่ศาลขอให้บังคับจำเลยเพิกถอนคำคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ออกทับที่ดินมีโฉนดของจำเลยกับพวกขอให้ยกฟ้องและมีคำสั่งเพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ การโต้แย้งของจำเลยดังกล่าวย่อมเป็นการโต้เถียงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองของโจทก์ปัญหาว่ากรณีเช่นนี้ถือว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์หรือไม่ถ้าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ผลในทางกฎหมายที่ตามมาก็คือประการแรกฝ่ายเริ่มคดีต้องเสียค่าขึ้นศาลในอัตราร้อยละ2.5ของทุนทรัพย์แต่ไม่เกิน200,000บาททั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา149,150และตาราง1ท้ายฯข้อ(1)(ก)ผลประการที่สองคือสิทธิในการอุทธรณ์และฎีกาต่อไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา224วรรคแรกและ248วรรคแรกจะถูกจำกัดหรือไม่เพียงใดก็อยู่ที่ทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาดังตารางเปรียบเทียบข้างต้น แนวคิดในเรื่องการโต้เถียงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินว่าเป็นของโจทก์หรือของจำเลยนี้แม้ไม่มีการฟ้องแย้งเข้ามาด้วยก็ตามศาลฎีกาวินิจฉัยมาตลอดว่าเป็นการโต้เถียงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินที่พิพาทถือว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่6107/2531,477/2537และ3406/2537และมีข้อสังเกตว่าถ้าจำเลยฟ้องแย้งว่าทรัพย์สินพิพาทเป็นของจำเลยด้วยห้ามโจทก์เกี่ยวข้องดังนี้จำเลยต้องเสียค่าขึ้นศาลด้วย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่250/2518) สำหรับทุนทรัพย์ที่จะใช้สิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาได้เพียงใดนั้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา224วรรคแรกและ248วรรคสองให้ถือเอาทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นอุทธรณ์หรือในชั้นฎีกาเป็นเกณฑ์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1596/2537,130/2537,3406/2537และ4950/2537)และประการสำคัญในการวินิจฉัยว่าคดีต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาข้อเท็จจริงหรือไม่นั้นต้องพิจารณาบทกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในวันยื่นคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำฟ้องฎีกาแล้วแต่กรณี(คำพิพากษาศาลฎีกาที่220/2537)หมายความว่าแม้ตามบทกฎหมายเดิมก่อนฟ้องคดีหรือขณะเริ่มฟ้องคดีทุนทรัพย์ที่พิพาทจะไม่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงก็ตามแต่ถ้าขณะยื่นคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำฟ้องฎีกามีบทกฎหมายออกมาบังคับหรือวางเงื่อนไขในการอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงว่าเป็นอย่างไรหรือมีข้อจำกัดอย่างไรต้องถือตามบทบัญญัติใหม่ที่ออกมาบังคับ พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน จังหวัด สมุทรสาคร หาก จำเลย ไม่ยอม เพิกถอนก็ ขอให้ ถือเอา คำพิพากษา ของ ศาล เป็น การแสดง เจตนาจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส. 3) ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ของ จำเลย กับพวก จำเลย จึง มีสิทธิคัดค้าน การ รังวัด ของ โจทก์ ขอให้ ยกฟ้อง และ มี คำสั่ง ให้ เพิกถอนน.ส. 3 ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออกจาก สารบบ ทะเบียน ที่ดินโจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ออก โดยชอบ ด้วย ประมวลกฎหมายที่ดิน ขอให้ ยกฟ้อง แย้งศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนดที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อ เจ้าพนักงาน ที่ดินจังหวัด สมุทรสาคร หาก ไม่ยอม เพิกถอน ก็ ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน ยกฟ้อง แย้งจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สองเป็น เจ้าของ ที่ดินพิพาท ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3)เล่ม ที่ 7 หน้า (124) 62 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร เนื้อที่ 1 ไร่ 32 ตารางวา โจทก์ ทั้ง สอง ได้ นำเจ้าหน้าที่ รังวัด ที่ดินพิพาท เพื่อ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน จำเลย ได้ คัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ขอให้ เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนด ที่ดินจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ทั้ง สอง ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร ของ จำเลย ขอให้ ยกฟ้อง และ ให้ เพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง คดี จึง มี ประเด็น ว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดินของ จำเลย หรือไม่ ซึ่ง เป็น กรณี พิพาท กัน ว่า ที่ดินพิพาท เป็น ของ ใครจึง เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ตาม ราคา ที่ดินพิพาท ซึ่ง มี ราคา 150,000 บาทดังนั้น ราคา ทรัพย์สิน หรือ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ใน ชั้นฎีกาจึง ไม่เกิน สอง แสน บาท ห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคแรก ศาลอุทธรณ์ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย นำสืบ ไม่ได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จำเลย ฎีกา ว่าพยานหลักฐาน ของ จำเลย นำสืบ ฟังได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จึง เป็น การ โต้เถียงดุลพินิจ ใน การ รับฟัง พยานหลักฐาน ของ ศาลอุทธรณ์ เป็น ฎีกา ในข้อเท็จจริง ห้าม มิให้ จำเลย ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าวที่ ศาลชั้นต้น สั่ง รับ ฎีกา ของ จำเลย จึง เป็น การ ไม่ชอบ ศาลฎีกาไม่รับ วินิจฉัย "พิพากษายก ฎีกา จำเลย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2672/2538นาง ส้มจีน ชาวน้ำ กับพวกโจทก์นาย น่วม ลัดกรูดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 248โจทก์ทั้งสองฟ้องว่าโจทก์ทั้งสองได้นำเจ้าหน้าที่รังวัดที่ดินพิพาทของโจทก์ซึ่งมีเพียง หนังสือรับรองการทำประโยชน์เพื่อขอออกโฉนดที่ดินจำเลยคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินขอให้เพิกถอนคำคัดค้านจำเลยให้การและ ฟ้องแย้งว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ทั้งสองออกทับที่ดินมีโฉนดของจำเลยขอให้ยกฟ้องและเพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ทั้งสองดังนี้คดีจึงมีประเด็นพิพาทว่าที่ดินพิพาทเป็นของใครเป็น คดีมีทุนทรัพย์ เมื่อที่ดินพิพาทมีราคา150,000บาทจึงห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา248วรรคแรกโจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน จังหวัด สมุทรสาคร หาก จำเลย ไม่ยอม เพิกถอนก็ ขอให้ ถือเอา คำพิพากษา ของ ศาล เป็น การแสดง เจตนาจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส. 3) ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ของ จำเลย กับพวก จำเลย จึง มีสิทธิคัดค้าน การ รังวัด ของ โจทก์ ขอให้ ยกฟ้อง และ มี คำสั่ง ให้ เพิกถอนน.ส. 3 ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออกจาก สารบบ ทะเบียน ที่ดินโจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ออก โดยชอบ ด้วย ประมวลกฎหมายที่ดิน ขอให้ ยกฟ้อง แย้งศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนดที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ต่อ เจ้าพนักงาน ที่ดินจังหวัด สมุทรสาคร หาก ไม่ยอม เพิกถอน ก็ ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน ยกฟ้อง แย้งจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สองเป็น เจ้าของ ที่ดินพิพาท ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3)เล่ม ที่ 7 หน้า (124) 62 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร เนื้อที่ 1 ไร่ 32 ตารางวา โจทก์ ทั้ง สอง ได้ นำเจ้าหน้าที่ รังวัด ที่ดินพิพาท เพื่อ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน จำเลย ได้ คัดค้านการ ขอ ออก โฉนด ที่ดิน ขอให้ เพิกถอน คำคัดค้าน การ ขอ ออก โฉนด ที่ดินจำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ทั้ง สอง ออก ทับ ที่ดิน โฉนด ที่ 972 ตำบล บ้านเกาะ อำเภอ เมือง สมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสาคร ของ จำเลย ขอให้ ยกฟ้อง และ ให้ เพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง คดี จึง มี ประเด็น ว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดินของ จำเลย หรือไม่ ซึ่ง เป็น กรณี พิพาท กัน ว่า ที่ดินพิพาท เป็น ของ ใครจึง เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ตาม ราคา ที่ดินพิพาท ซึ่ง มี ราคา 150,000 บาทดังนั้น ราคา ทรัพย์สิน หรือ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ใน ชั้นฎีกาจึง ไม่เกิน สอง แสน บาท ห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคแรก ศาลอุทธรณ์ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย นำสืบ ไม่ได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จำเลย ฎีกา ว่าพยานหลักฐาน ของ จำเลย นำสืบ ฟังได้ ว่า หนังสือรับรองการทำประโยชน์ของ โจทก์ ทั้ง สอง ออก ทับ โฉนด ที่ดิน ของ จำเลย จึง เป็น การ โต้เถียงดุลพินิจ ใน การ รับฟัง พยานหลักฐาน ของ ศาลอุทธรณ์ เป็น ฎีกา ในข้อเท็จจริง ห้าม มิให้ จำเลย ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าวที่ ศาลชั้นต้น สั่ง รับ ฎีกา ของ จำเลย จึง เป็น การ ไม่ชอบ ศาลฎีกาไม่รับ วินิจฉัย "พิพากษายก ฎีกา จำเลย(ดุสิต เพชรปลูก-นิเวศน์ คำผอง-ทวีชัย เจริญบัณฑิต)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาที่พบทางปฏิบัติเป็นประจำในการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลคือปัญหาที่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีการอุทธรณ์หรือฎีกาอยู่เสมอผลที่สุดศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาต้องยกอุทธรณ์หรือฎีกานั้นเสียเป็นเหตุให้สูญเสียเวลาและเสียค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีอีกทั้งยังต้องรอฟังผลคดีอันอาจเป็นเหตุให้ไม่สามารถดำเนินกิจการต่างๆต่อไปได้ การศึกษาทำความเข้าใจหลักเกณฑ์ทั่วไปเกี่ยวกับการห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงนับว่าเป็นเรื่องสำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่าเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณากรณีอื่นๆ หลักการหรือบทบัญญัติว่าด้วยการห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงมีบัญญัติไว้ในมาตรา224และ248แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเฉพาะที่เกี่ยวกับคำพิพากษาศาลฎีกาหมายเหตุนี้คือมาตรา248วรรคแรกและเปรียบเทียบกับมาตรา224วรรคแรกจึงขอนำมากล่าวเฉพาะบทบัญญัติวรรคแรกเท่านั้น เปรียบเทียบทุนทรัพย์ที่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริง ศาลอุทธรณ์ทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์ไม่เกิน50,000บาท ศาลฎีกาทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นฎีกาไม่เกิน200,000บาท คดีตามหมายเหตุนี้เริ่มจากการที่โจทก์นำรังวัดที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์เพื่อขอออกโฉนดที่ดินแล้วจำเลยคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินเจ้าพนักงานที่ดินจึงไม่อาจดำเนินการต่อไปได้ โจทก์จึงเสนอคดีสู่ศาลขอให้บังคับจำเลยเพิกถอนคำคัดค้านการขอออกโฉนดที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่าหนังสือรับรองการทำประโยชน์ออกทับที่ดินมีโฉนดของจำเลยกับพวกขอให้ยกฟ้องและมีคำสั่งเพิกถอนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ของโจทก์ การโต้แย้งของจำเลยดังกล่าวย่อมเป็นการโต้เถียงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองของโจทก์ปัญหาว่ากรณีเช่นนี้ถือว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์หรือไม่ถ้าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ผลในทางกฎหมายที่ตามมาก็คือประการแรกฝ่ายเริ่มคดีต้องเสียค่าขึ้นศาลในอัตราร้อยละ2.5ของทุนทรัพย์แต่ไม่เกิน200,000บาททั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา149,150และตาราง1ท้ายฯข้อ(1)(ก)ผลประการที่สองคือสิทธิในการอุทธรณ์และฎีกาต่อไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา224วรรคแรกและ248วรรคแรกจะถูกจำกัดหรือไม่เพียงใดก็อยู่ที่ทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาดังตารางเปรียบเทียบข้างต้น แนวคิดในเรื่องการโต้เถียงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินว่าเป็นของโจทก์หรือของจำเลยนี้แม้ไม่มีการฟ้องแย้งเข้ามาด้วยก็ตามศาลฎีกาวินิจฉัยมาตลอดว่าเป็นการโต้เถียงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินที่พิพาทถือว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่6107/2531,477/2537และ3406/2537และมีข้อสังเกตว่าถ้าจำเลยฟ้องแย้งว่าทรัพย์สินพิพาทเป็นของจำเลยด้วยห้ามโจทก์เกี่ยวข้องดังนี้จำเลยต้องเสียค่าขึ้นศาลด้วย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่250/2518) สำหรับทุนทรัพย์ที่จะใช้สิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาได้เพียงใดนั้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา224วรรคแรกและ248วรรคสองให้ถือเอาทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นอุทธรณ์หรือในชั้นฎีกาเป็นเกณฑ์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1596/2537,130/2537,3406/2537และ4950/2537)และประการสำคัญในการวินิจฉัยว่าคดีต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาข้อเท็จจริงหรือไม่นั้นต้องพิจารณาบทกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในวันยื่นคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำฟ้องฎีกาแล้วแต่กรณี(คำพิพากษาศาลฎีกาที่220/2537)หมายความว่าแม้ตามบทกฎหมายเดิมก่อนฟ้องคดีหรือขณะเริ่มฟ้องคดีทุนทรัพย์ที่พิพาทจะไม่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงก็ตามแต่ถ้าขณะยื่นคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำฟ้องฎีกามีบทกฎหมายออกมาบังคับหรือวางเงื่อนไขในการอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงว่าเป็นอย่างไรหรือมีข้อจำกัดอย่างไรต้องถือตามบทบัญญัติใหม่ที่ออกมาบังคับ พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา