คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4910/2536หลักกฎหมาย: เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 11 มกราคม2532 การบังคับคดีสำหรับที่ดินของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้วการที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดีเมื่อวันที่ 29พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และกระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วจึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีกคดีนี้สืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 1 ชำระหนี้เบิกเงินเกินบัญชี และจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้ค้ำประกัน และศาลได้พิพากษาไปตามยอม โดยจำเลยที่ 1 ยอมชำระให้แก่โจทก์เป็นเงิน873,110.42 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องและจะชำระเสร็จภายใน 3 เดือน นับแต่วันทำยอม หากไม่ชำระยอมให้โจทก์ยึดทรัพย์จำนองขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ ถ้าไม่พอชำระให้ยึดทรัพย์อื่นของจำเลยที่ 1 ออกขายทอดตลาดเอาเงินชำระจนครบโจทก์ไม่เรียกร้องจากจำเลยที่ 2 อีก เพราะจำเลยที่ 2 ได้ชำระให้โจทก์แล้วจำนวน 150,000 บาท เป็นที่พอใจแล้ว ต่อมาจำเลยที่ 1ไม่ปฏิบัติตามสัญญายอม โจทก์บังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1ที่จำนองไว้กับโจทก์คือที่ดินโฉนดเลขที่ 14757, 14758, 14759ตำบลไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ออกขายทอดตลาดและขายหมดไปแล้วเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ในราคารวมทั้งสิ้น 288,000 บาทและศาลจังหวัดน่านได้มีหนังสือลงวันที่ 22 ธันวาคม 2531 ถึงเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านให้โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อไปแล้ว ต่อมาวันที่ 11 มกราคม 2532 ศาลชั้นต้นได้จ่ายเงินค่าขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวให้โจทก์ไปเรียบร้อยแล้วจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดครั้งนี้อ้างว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะมิได้ส่งหมายแจ้งวันนัดให้จำเลยที่ 1 ทราบโดยชอบ จำเลยที่ 1 จึงไม่มีโอกาสมาคัดค้าน โจทก์กับผู้ซื้อสมคบกันฉ้อฉลเพราะซื้อขายกันในราคาถูกมากความจริงแล้วทรัพย์ของจำเลยที่ 1 จะขายได้ในราคาไม่น้อยกว่าสองล้านบาท โจทก์แถลงคัดค้านว่าจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจคัดค้านการขายทอดตลาดเพราะขาดอายุความแล้ว ทั้งการขายทอดตลาดได้กระทำโดยชอบด้วยกฎหมาย เพราะจำเลยที่ 1 ทราบวันนัดขายทอดตลาดโดยชอบแล้วและราคาที่ขายก็เหมาะสมเนื่องจากที่ดินของจำเลยที่ 1 อยู่ห่างไกลจากแหล่งชุมชนบริเวณที่ยังไม่เจริญ ขอให้ยกคำร้องของจำเลยที่ 1ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 ไปเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531 และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปจากศาลชั้นต้น เมื่อวันที่ 11มกราคม 2532 เห็นว่า การบังคับคดีสำหรับที่ดินทั้งสามแปลงของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้ว การที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดี เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว แม้ข้อเท็จจริงจะฟังได้ตามที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่า จำเลยที่ 1 มิได้รับแจ้งการส่งประกาศขายทอดตลาดก็ตาม แต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านก่อนการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และไม่จำต้องวินิจฉัยปัญหาในเรื่องราคาที่ดินพิพาทส่วนที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่าควรใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยนั้น เห็นว่า กระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้ว จึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีก ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4910/2536ธนาคาร กรุงเทพ จำกัดโจทก์นาย สม รรถชัย สีหพันธ์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 296 วรรคสองเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 11 มกราคม2532 การบังคับคดีสำหรับที่ดินของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้วการที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดีเมื่อวันที่ 29พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และกระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วจึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีกคดีนี้สืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 1 ชำระหนี้เบิกเงินเกินบัญชี และจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้ค้ำประกัน และศาลได้พิพากษาไปตามยอม โดยจำเลยที่ 1 ยอมชำระให้แก่โจทก์เป็นเงิน873,110.42 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องและจะชำระเสร็จภายใน 3 เดือน นับแต่วันทำยอม หากไม่ชำระยอมให้โจทก์ยึดทรัพย์จำนองขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ ถ้าไม่พอชำระให้ยึดทรัพย์อื่นของจำเลยที่ 1 ออกขายทอดตลาดเอาเงินชำระจนครบโจทก์ไม่เรียกร้องจากจำเลยที่ 2 อีก เพราะจำเลยที่ 2 ได้ชำระให้โจทก์แล้วจำนวน 150,000 บาท เป็นที่พอใจแล้ว ต่อมาจำเลยที่ 1ไม่ปฏิบัติตามสัญญายอม โจทก์บังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1ที่จำนองไว้กับโจทก์คือที่ดินโฉนดเลขที่ 14757, 14758, 14759ตำบลไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ออกขายทอดตลาดและขายหมดไปแล้วเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ในราคารวมทั้งสิ้น 288,000 บาทและศาลจังหวัดน่านได้มีหนังสือลงวันที่ 22 ธันวาคม 2531 ถึงเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านให้โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อไปแล้ว ต่อมาวันที่ 11 มกราคม 2532 ศาลชั้นต้นได้จ่ายเงินค่าขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวให้โจทก์ไปเรียบร้อยแล้วจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดครั้งนี้อ้างว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะมิได้ส่งหมายแจ้งวันนัดให้จำเลยที่ 1 ทราบโดยชอบ จำเลยที่ 1 จึงไม่มีโอกาสมาคัดค้าน โจทก์กับผู้ซื้อสมคบกันฉ้อฉลเพราะซื้อขายกันในราคาถูกมากความจริงแล้วทรัพย์ของจำเลยที่ 1 จะขายได้ในราคาไม่น้อยกว่าสองล้านบาท โจทก์แถลงคัดค้านว่าจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจคัดค้านการขายทอดตลาดเพราะขาดอายุความแล้ว ทั้งการขายทอดตลาดได้กระทำโดยชอบด้วยกฎหมาย เพราะจำเลยที่ 1 ทราบวันนัดขายทอดตลาดโดยชอบแล้วและราคาที่ขายก็เหมาะสมเนื่องจากที่ดินของจำเลยที่ 1 อยู่ห่างไกลจากแหล่งชุมชนบริเวณที่ยังไม่เจริญ ขอให้ยกคำร้องของจำเลยที่ 1ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 ไปเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531 และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปจากศาลชั้นต้น เมื่อวันที่ 11มกราคม 2532 เห็นว่า การบังคับคดีสำหรับที่ดินทั้งสามแปลงของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้ว การที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดี เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว แม้ข้อเท็จจริงจะฟังได้ตามที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่า จำเลยที่ 1 มิได้รับแจ้งการส่งประกาศขายทอดตลาดก็ตาม แต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านก่อนการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และไม่จำต้องวินิจฉัยปัญหาในเรื่องราคาที่ดินพิพาทส่วนที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่าควรใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยนั้น เห็นว่า กระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้ว จึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีก ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ชลอ ทองแย้ม-ชลิต ประไพศาล-สุนพ กีรติยุติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกรณีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีได้รับความเสียหายจากการดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ของเจ้าพนักงานบังคับคดี บุคคลดังกล่าวชอบที่จะยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น เพื่อขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง หลักเกณฑ์จึงมีอยู่ว่าบุคคลดังกล่าวจะต้องยื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืน หากบุคคลดังกล่าวยังไม่ทราบการฝ่าฝืน ก็อาจยื่นคำร้องต่อศาลในเวลาใดก็ได้แต่ต้องก่อนการบังคับคดีเสร็จสิ้นลง กรณีใดบ้างที่จะถือได้ว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้แล้ว อาทิ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 241/2499 การร้องขอให้เพิกถอนการบังคับคดีถ้าได้ขายทรัพย์ที่ยึดจนโจทก์รับเงินค่าขายทรัพย์ไปแล้ว แม้จะเป็นการบังคับคดีเสร็จไปเพียงบางส่วน ก็ร้องขอเพิกถอนส่วนที่เสร็จไปแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2631/2523 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 การคัดค้านการบังคับคดีนั้นต้องกระทำก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แม้โจทก์จะอ้างว่าเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองที่ดินที่มีการบังคับขายทอดตลาดก็ตาม แต่เมื่อโจทก์มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลก่อนการบังคับได้เสร็จลงทั้งไม่เคยใช้สิทธิร้องขัดทรัพย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 ด้วยโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 221/2523 เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์จำนองเสร็จ และจ่ายเงินแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้วแม้อยู่ระหว่างโอนทางทะเบียนแก่ผู้ซื้อก็ถือว่าการบังคับคดีเสร็จแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสองลูกหนี้ตามคำพิพากษาขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดอ้างว่าสมยอมกันขายราคาต่ำไปไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/2532 ผู้ซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาดได้ชำระราคาครบถ้วน ศาลชั้นต้นจึงมีหนังสือลงวันที่ 11 พฤศจิกายน2530 ถึงนายอำเภอให้โอนที่ดินที่ขายทอดตลาดให้แก่ผู้ซื้อทั้งโจทก์ก็ได้รับชำระหนี้จากเงินสุทธิที่ได้จากการขายทอดตลาดไปเมื่อวันที่10 พฤศจิกายน 2530 แล้ว ดังนี้ถือได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงฉะนั้นการที่จำเลยที่ 2 มายื่นคำร้อง เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์2531 ขอให้ยกเลิกการขายทอดตลาดจึงเป็นคำร้องที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง เพราะยื่นภายหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้ จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านต่อศาลภายหลังที่เจ้าพนักงานบังคับขายทอดตลาดที่ดินไปแล้วจนกระทั่งศาลชั้นต้นมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อทรัพย์ไป และโจทก์ก็ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ไปเรียบร้อยแล้ว จึงเป็นการยื่นคำร้องหลังจากที่การบังคับคดีเสร็จสิ้นลงไปแล้ว อย่างไรก็ดีคำพิพากษาศาลฎีกานี้ยังไม่ได้วินิจฉัยในประเด็นสำคัญอีกประเด็นหนึ่งว่า การร้องขอเพิกถอนกระบวนวิธีการบังคับคดีที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งนั้นจะอาศัยมาตรา 27 มาใช้ได้หรือไม่ เกี่ยวกับปัญหานี้ได้มีตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยไว้แล้วหลายเรื่อง คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2753/2515 เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์ของจำเลยและศาลอนุญาตให้ขายได้แล้ว จำเลยยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งขายทอดตลาดใหม่ อ้างว่าโจทก์กับพวกสมรู้กันประมูลซื้อทรัพย์โดยไม่สุจริตและเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดโดยไม่ถูกต้อง เป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบและเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนกฎหมายคำร้องเช่นนี้จะต้องยื่นต่อศาลไม่ช้ากว่า 8 วัน นับแต่วันได้ทราบถึงการกระทำนั้น ๆ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27และ 296 หากมิได้ยื่นภายในกำหนดดังกล่าว จำเลยย่อมไม่มีสิทธิคัดค้านการขายทอดตลาดนั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530 เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรม เนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มากอันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่า 8 วัน นับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้าน จำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6213/2531 การที่จำเลยกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อกฎหมายนั้นเป็นกรณีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และมาตรา 296 วรรคสอง จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้นลำพังแต่จำเลยทั้งสองแถลงคัดค้านการขายทอดตลาดทรัพย์สินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเท่านั้นจำเลยทั้งสองยังหามีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1975/2532 เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้วเมื่อจำเลยเห็นว่าราคาที่ขายต่ำกว่าราคาประเมินและราคาในท้องตลาดมากทำให้จำเลยเสียหาย เท่ากับเป็นการกล่าวอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่า8 วัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และ 296 วรรคสอง ดังนี้จำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาโดยไม่ยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนหาได้ไม่ จากตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยไว้โดยอาศัยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27มาประกอบกับมาตรา 296 วรรคสอง ตลอดมา มีปัญหาว่า คำพิพากษาศาลฎีกานี้เรื่องจะขัดกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านี้หรือไม่ ผู้เขียนมีความเห็นว่าไม่น่าจะขัดหรือแย้งกัน เพราะกรณีอาจเป็นได้ว่าคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านี้อาจไม่มีประเด็นโดยตรงขึ้นสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเช่นคดีนี้ว่า เกี่ยวกับกระบวนพิจารณาชั้นบังคับคดีควรใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยหรือไม่ ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยโดยหยิบยก มาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยเสมอมา อย่างไรก็ตามแม้คำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้จะวินิจฉัยไว้ว่ากระบวนพิจารณาในชั้นบังคับคดีมีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 วรรคสองบัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วจึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีกก็ตามผู้เขียนเห็นว่า ศาลก็มีอำนาจหยิบยก มาตรา 27 มาใช้ได้เพราะมาตรานี้ก็บัญญัติไว้ชัดเจนว่า "ในกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ฯลฯ หรือการบังคับคดี" เพียงแต่วรรคสองกำหนดไว้ว่า คู่ความฝ่ายที่เสียหายต้องยื่นคำคัดค้านต่อศาลก่อนมีคำพิพากษาแต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่ทราบนั้น ดังนั้นกระบวนพิจารณาในชั้นบังคับคดีซึ่งเป็นกระบวนการหลังจากศาลมีคำพิพากษาแล้วโดยส่วนใหญ่ คู่ความจึงไม่อาจที่จะอ้างเอาบทบัญญัติมาตรา 27 นี้มาใช้บังคับได้เพราะถูกจำกัดโดยมาตรา 27 วรรคสองดังกล่าวนี้คงต้องอาศัยเพียงมาตรา 296 วรรคสองมาใช้บังคับเท่านั้นแต่ศาลก็ยังคงหยิบยกมาตรา 27 มาใช้ประกอบด้วยได้ตามมาตรา27 วรรคแรก เพราะศาลไม่ถูกจำกัดตามความในวรรคสองของบทบัญญัติมาตราดังกล่าว คำพิพากษาเรื่องนี้จึงไม่เป็นการขัดหรือวินิจฉัยหลักในคำพิพากษาศาลฎีกาเดิม สิทธิชัยลีลาโสภิตคำพิพากษา: คดีนี้สืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 1 ชำระหนี้เบิกเงินเกินบัญชี และจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้ค้ำประกัน และศาลได้พิพากษาไปตามยอม โดยจำเลยที่ 1 ยอมชำระให้แก่โจทก์เป็นเงิน873,110.42 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องและจะชำระเสร็จภายใน 3 เดือน นับแต่วันทำยอม หากไม่ชำระยอมให้โจทก์ยึดทรัพย์จำนองขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ ถ้าไม่พอชำระให้ยึดทรัพย์อื่นของจำเลยที่ 1 ออกขายทอดตลาดเอาเงินชำระจนครบโจทก์ไม่เรียกร้องจากจำเลยที่ 2 อีก เพราะจำเลยที่ 2 ได้ชำระให้โจทก์แล้วจำนวน 150,000 บาท เป็นที่พอใจแล้ว ต่อมาจำเลยที่ 1ไม่ปฏิบัติตามสัญญายอม โจทก์บังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1ที่จำนองไว้กับโจทก์คือที่ดินโฉนดเลขที่ 14757, 14758, 14759ตำบลไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ออกขายทอดตลาดและขายหมดไปแล้วเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ในราคารวมทั้งสิ้น 288,000 บาทและศาลจังหวัดน่านได้มีหนังสือลงวันที่ 22 ธันวาคม 2531 ถึงเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านให้โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อไปแล้ว ต่อมาวันที่ 11 มกราคม 2532 ศาลชั้นต้นได้จ่ายเงินค่าขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวให้โจทก์ไปเรียบร้อยแล้วจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดครั้งนี้อ้างว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะมิได้ส่งหมายแจ้งวันนัดให้จำเลยที่ 1 ทราบโดยชอบ จำเลยที่ 1 จึงไม่มีโอกาสมาคัดค้าน โจทก์กับผู้ซื้อสมคบกันฉ้อฉลเพราะซื้อขายกันในราคาถูกมากความจริงแล้วทรัพย์ของจำเลยที่ 1 จะขายได้ในราคาไม่น้อยกว่าสองล้านบาท โจทก์แถลงคัดค้านว่าจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจคัดค้านการขายทอดตลาดเพราะขาดอายุความแล้ว ทั้งการขายทอดตลาดได้กระทำโดยชอบด้วยกฎหมาย เพราะจำเลยที่ 1 ทราบวันนัดขายทอดตลาดโดยชอบแล้วและราคาที่ขายก็เหมาะสมเนื่องจากที่ดินของจำเลยที่ 1 อยู่ห่างไกลจากแหล่งชุมชนบริเวณที่ยังไม่เจริญ ขอให้ยกคำร้องของจำเลยที่ 1ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 ไปเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531 และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปจากศาลชั้นต้น เมื่อวันที่ 11มกราคม 2532 เห็นว่า การบังคับคดีสำหรับที่ดินทั้งสามแปลงของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้ว การที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดี เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว แม้ข้อเท็จจริงจะฟังได้ตามที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่า จำเลยที่ 1 มิได้รับแจ้งการส่งประกาศขายทอดตลาดก็ตาม แต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านก่อนการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และไม่จำต้องวินิจฉัยปัญหาในเรื่องราคาที่ดินพิพาทส่วนที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่าควรใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยนั้น เห็นว่า กระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้ว จึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีก ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4910/2536ธนาคาร กรุงเทพ จำกัดโจทก์นาย สม รรถชัย สีหพันธ์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 296 วรรคสองเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 11 มกราคม2532 การบังคับคดีสำหรับที่ดินของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้วการที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดีเมื่อวันที่ 29พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และกระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วจึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีกคดีนี้สืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 1 ชำระหนี้เบิกเงินเกินบัญชี และจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้ค้ำประกัน และศาลได้พิพากษาไปตามยอม โดยจำเลยที่ 1 ยอมชำระให้แก่โจทก์เป็นเงิน873,110.42 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องและจะชำระเสร็จภายใน 3 เดือน นับแต่วันทำยอม หากไม่ชำระยอมให้โจทก์ยึดทรัพย์จำนองขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ ถ้าไม่พอชำระให้ยึดทรัพย์อื่นของจำเลยที่ 1 ออกขายทอดตลาดเอาเงินชำระจนครบโจทก์ไม่เรียกร้องจากจำเลยที่ 2 อีก เพราะจำเลยที่ 2 ได้ชำระให้โจทก์แล้วจำนวน 150,000 บาท เป็นที่พอใจแล้ว ต่อมาจำเลยที่ 1ไม่ปฏิบัติตามสัญญายอม โจทก์บังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1ที่จำนองไว้กับโจทก์คือที่ดินโฉนดเลขที่ 14757, 14758, 14759ตำบลไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ออกขายทอดตลาดและขายหมดไปแล้วเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ในราคารวมทั้งสิ้น 288,000 บาทและศาลจังหวัดน่านได้มีหนังสือลงวันที่ 22 ธันวาคม 2531 ถึงเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านให้โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อไปแล้ว ต่อมาวันที่ 11 มกราคม 2532 ศาลชั้นต้นได้จ่ายเงินค่าขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวให้โจทก์ไปเรียบร้อยแล้วจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดครั้งนี้อ้างว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะมิได้ส่งหมายแจ้งวันนัดให้จำเลยที่ 1 ทราบโดยชอบ จำเลยที่ 1 จึงไม่มีโอกาสมาคัดค้าน โจทก์กับผู้ซื้อสมคบกันฉ้อฉลเพราะซื้อขายกันในราคาถูกมากความจริงแล้วทรัพย์ของจำเลยที่ 1 จะขายได้ในราคาไม่น้อยกว่าสองล้านบาท โจทก์แถลงคัดค้านว่าจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจคัดค้านการขายทอดตลาดเพราะขาดอายุความแล้ว ทั้งการขายทอดตลาดได้กระทำโดยชอบด้วยกฎหมาย เพราะจำเลยที่ 1 ทราบวันนัดขายทอดตลาดโดยชอบแล้วและราคาที่ขายก็เหมาะสมเนื่องจากที่ดินของจำเลยที่ 1 อยู่ห่างไกลจากแหล่งชุมชนบริเวณที่ยังไม่เจริญ ขอให้ยกคำร้องของจำเลยที่ 1ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินของจำเลยที่ 1 ไปเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2531ศาลชั้นต้นมีหนังสือให้เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดน่านจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2531 และโจทก์ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ดังกล่าวไปจากศาลชั้นต้น เมื่อวันที่ 11มกราคม 2532 เห็นว่า การบังคับคดีสำหรับที่ดินทั้งสามแปลงของจำเลยที่ 1 ได้เสร็จสิ้นลงแล้ว การที่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการบังคับคดี เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2532 จึงเป็นการคัดค้านภายหลังการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว แม้ข้อเท็จจริงจะฟังได้ตามที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่า จำเลยที่ 1 มิได้รับแจ้งการส่งประกาศขายทอดตลาดก็ตาม แต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านก่อนการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ และไม่จำต้องวินิจฉัยปัญหาในเรื่องราคาที่ดินพิพาทส่วนที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่าควรใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยนั้น เห็นว่า กระบวนพิจารณาในชั้นนี้มีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้ว จึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีก ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ชลอ ทองแย้ม-ชลิต ประไพศาล-สุนพ กีรติยุติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกรณีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีได้รับความเสียหายจากการดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ของเจ้าพนักงานบังคับคดี บุคคลดังกล่าวชอบที่จะยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น เพื่อขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง หลักเกณฑ์จึงมีอยู่ว่าบุคคลดังกล่าวจะต้องยื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืน หากบุคคลดังกล่าวยังไม่ทราบการฝ่าฝืน ก็อาจยื่นคำร้องต่อศาลในเวลาใดก็ได้แต่ต้องก่อนการบังคับคดีเสร็จสิ้นลง กรณีใดบ้างที่จะถือได้ว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้แล้ว อาทิ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 241/2499 การร้องขอให้เพิกถอนการบังคับคดีถ้าได้ขายทรัพย์ที่ยึดจนโจทก์รับเงินค่าขายทรัพย์ไปแล้ว แม้จะเป็นการบังคับคดีเสร็จไปเพียงบางส่วน ก็ร้องขอเพิกถอนส่วนที่เสร็จไปแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2631/2523 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 การคัดค้านการบังคับคดีนั้นต้องกระทำก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แม้โจทก์จะอ้างว่าเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองที่ดินที่มีการบังคับขายทอดตลาดก็ตาม แต่เมื่อโจทก์มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลก่อนการบังคับได้เสร็จลงทั้งไม่เคยใช้สิทธิร้องขัดทรัพย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 ด้วยโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 221/2523 เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์จำนองเสร็จ และจ่ายเงินแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้วแม้อยู่ระหว่างโอนทางทะเบียนแก่ผู้ซื้อก็ถือว่าการบังคับคดีเสร็จแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสองลูกหนี้ตามคำพิพากษาขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดอ้างว่าสมยอมกันขายราคาต่ำไปไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/2532 ผู้ซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาดได้ชำระราคาครบถ้วน ศาลชั้นต้นจึงมีหนังสือลงวันที่ 11 พฤศจิกายน2530 ถึงนายอำเภอให้โอนที่ดินที่ขายทอดตลาดให้แก่ผู้ซื้อทั้งโจทก์ก็ได้รับชำระหนี้จากเงินสุทธิที่ได้จากการขายทอดตลาดไปเมื่อวันที่10 พฤศจิกายน 2530 แล้ว ดังนี้ถือได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงฉะนั้นการที่จำเลยที่ 2 มายื่นคำร้อง เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์2531 ขอให้ยกเลิกการขายทอดตลาดจึงเป็นคำร้องที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง เพราะยื่นภายหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้ จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านต่อศาลภายหลังที่เจ้าพนักงานบังคับขายทอดตลาดที่ดินไปแล้วจนกระทั่งศาลชั้นต้นมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อทรัพย์ไป และโจทก์ก็ได้รับเงินค่าขายทรัพย์ไปเรียบร้อยแล้ว จึงเป็นการยื่นคำร้องหลังจากที่การบังคับคดีเสร็จสิ้นลงไปแล้ว อย่างไรก็ดีคำพิพากษาศาลฎีกานี้ยังไม่ได้วินิจฉัยในประเด็นสำคัญอีกประเด็นหนึ่งว่า การร้องขอเพิกถอนกระบวนวิธีการบังคับคดีที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งนั้นจะอาศัยมาตรา 27 มาใช้ได้หรือไม่ เกี่ยวกับปัญหานี้ได้มีตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยไว้แล้วหลายเรื่อง คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2753/2515 เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์ของจำเลยและศาลอนุญาตให้ขายได้แล้ว จำเลยยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งขายทอดตลาดใหม่ อ้างว่าโจทก์กับพวกสมรู้กันประมูลซื้อทรัพย์โดยไม่สุจริตและเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดโดยไม่ถูกต้อง เป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบและเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนกฎหมายคำร้องเช่นนี้จะต้องยื่นต่อศาลไม่ช้ากว่า 8 วัน นับแต่วันได้ทราบถึงการกระทำนั้น ๆ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27และ 296 หากมิได้ยื่นภายในกำหนดดังกล่าว จำเลยย่อมไม่มีสิทธิคัดค้านการขายทอดตลาดนั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530 เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรม เนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มากอันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่า 8 วัน นับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้าน จำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6213/2531 การที่จำเลยกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อกฎหมายนั้นเป็นกรณีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และมาตรา 296 วรรคสอง จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้นลำพังแต่จำเลยทั้งสองแถลงคัดค้านการขายทอดตลาดทรัพย์สินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเท่านั้นจำเลยทั้งสองยังหามีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1975/2532 เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้วเมื่อจำเลยเห็นว่าราคาที่ขายต่ำกว่าราคาประเมินและราคาในท้องตลาดมากทำให้จำเลยเสียหาย เท่ากับเป็นการกล่าวอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่า8 วัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และ 296 วรรคสอง ดังนี้จำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาโดยไม่ยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนหาได้ไม่ จากตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยไว้โดยอาศัยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27มาประกอบกับมาตรา 296 วรรคสอง ตลอดมา มีปัญหาว่า คำพิพากษาศาลฎีกานี้เรื่องจะขัดกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านี้หรือไม่ ผู้เขียนมีความเห็นว่าไม่น่าจะขัดหรือแย้งกัน เพราะกรณีอาจเป็นได้ว่าคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านี้อาจไม่มีประเด็นโดยตรงขึ้นสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเช่นคดีนี้ว่า เกี่ยวกับกระบวนพิจารณาชั้นบังคับคดีควรใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยหรือไม่ ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยโดยหยิบยก มาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยเสมอมา อย่างไรก็ตามแม้คำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้จะวินิจฉัยไว้ว่ากระบวนพิจารณาในชั้นบังคับคดีมีประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 วรรคสองบัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วจึงไม่ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 มาวินิจฉัยประกอบด้วยอีกก็ตามผู้เขียนเห็นว่า ศาลก็มีอำนาจหยิบยก มาตรา 27 มาใช้ได้เพราะมาตรานี้ก็บัญญัติไว้ชัดเจนว่า "ในกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ฯลฯ หรือการบังคับคดี" เพียงแต่วรรคสองกำหนดไว้ว่า คู่ความฝ่ายที่เสียหายต้องยื่นคำคัดค้านต่อศาลก่อนมีคำพิพากษาแต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่ทราบนั้น ดังนั้นกระบวนพิจารณาในชั้นบังคับคดีซึ่งเป็นกระบวนการหลังจากศาลมีคำพิพากษาแล้วโดยส่วนใหญ่ คู่ความจึงไม่อาจที่จะอ้างเอาบทบัญญัติมาตรา 27 นี้มาใช้บังคับได้เพราะถูกจำกัดโดยมาตรา 27 วรรคสองดังกล่าวนี้คงต้องอาศัยเพียงมาตรา 296 วรรคสองมาใช้บังคับเท่านั้นแต่ศาลก็ยังคงหยิบยกมาตรา 27 มาใช้ประกอบด้วยได้ตามมาตรา27 วรรคแรก เพราะศาลไม่ถูกจำกัดตามความในวรรคสองของบทบัญญัติมาตราดังกล่าว คำพิพากษาเรื่องนี้จึงไม่เป็นการขัดหรือวินิจฉัยหลักในคำพิพากษาศาลฎีกาเดิม สิทธิชัยลีลาโสภิต