ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการให้ความเห็นชอบรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของที่มีขนาดของรถแตกต่างไปจากที่กำหนดในกฎกระทรวงพ.ศ. ๒๕๕๗ เพื่อให้มีหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขในการให้ความเห็นชอบรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของที่มีขนาดของรถแตกต่างไปจากที่กำหนดในกฎกระทรวงอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒๑ ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้กฎกระทรวง หมายความว่ากฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติมข้อ ๒ ในกรณีที่มีความจำเป็นตามลักษณะของการใช้งาน รถบรรทุกเฉพาะกิจรถพ่วงและรถกึ่งพ่วงจะมีขนาดของรถแตกต่างไปจากที่กำหนดในกฎกระทรวงได้ตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในประกาศนี้และได้รับความเห็นชอบจากอธิบดีกรมการขนส่งทางบกข้อ ๓ เจ้าของรถหรือผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งที่ประสงค์ขอรับความเห็นชอบรถตามข้อ๒ ที่มีขนาดแตกต่างไปจากที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้ยื่นคำขอเป็นหนังสือ ณสำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบก หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดพร้อมด้วยเอกสารหลักฐาน ดังนี้(๑) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคลและภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มีอำนาจลงนามในกรณีเป็นนิติบุคคล(๒) หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)พร้อมภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจ(๓) เอกสารรายละเอียดรถ ได้แก่(ก) รายละเอียดรถที่แสดงข้อมูลต่าง ๆ เช่น ชนิด แบบ หมายเลขคัสซีหมายเลขเครื่องยนต์ ขนาด น้ำหนักรถ น้ำหนักรวมสูงสุด (Gross Vehicle Weight ; GVW) ระบบห้ามล้อระบบไฟฟ้าเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบต่าง ๆ ของรถ(ข) แบบแปลนรถ (Drawing) แสดงลักษณะและขนาดสัดส่วนต่างๆ ของรถ(ค) แบบแปลนโครงคัสซี แสดงลักษณะและขนาดสัดส่วนต่าง ๆ ของโครงคัสซี(ถ้ามี)(ง) รายละเอียดทางเทคนิคของผู้ผลิตซึ่งอย่างน้อยต้องมีข้อมูลประกอบด้วย ขนาด น้ำหนัก สมรรถนะของเพลาและสปริงกำลังเครื่องยนต์ น้ำหนักรวมสูงสุด (GVW)(จ)กรณีรถที่มีการสร้างประกอบหรือแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงสภาพเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถผิดแผกแตกต่างไปจากที่ผู้ผลิตกำหนดต้องมีรายละเอียดรถและรายการคำนวณแสดงความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยของรถพร้อมหนังสือรับรองจากผู้ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรสาขาวิศวกรรมเครื่องกล ระดับภาคีวิศวกรขึ้นไปสำหรับรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงหรือระดับสามัญวิศวกรขึ้นไปสำหรับรถที่มีเครื่องยนต์ แล้วแต่กรณีโดยมีรายละเอียดอย่างน้อย ดังนี้๑) การกระจายน้ำหนัก ทั้งในขณะรถเปล่าและบรรทุกน้ำหนักเต็มพิกัด๒) กราฟแสดงแรงเฉือน (Shear Force Diagram) และกราฟแสดงโมเมนต์ดัด (BendingMoment Diagram) ที่กระทำต่อโครงคัสซีและตัวถัง๓) ค่าความแข็งแรงของวัสดุที่ใช้ทำโครงคัสซี (TensileStrength)๔) ค่าความเค้น (Strees) และค่าความปลอดภัย (Safety Factor) ของโครงคัสซีและตัวถัง(ฉ) กรณีที่ผู้ยื่นคำขอไม่ได้เป็นตัวแทนจำหน่ายรถที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้ผลิตรถต้องมีวิศวกรเครื่องกลตรวจสอบรถ เครื่องอุปกรณ์และส่วนควบพร้อมออกหนังสือรับรองความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยที่จะใช้ในการขนส่งและแนบสำเนาใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรสาขาวิศวกรรมเครื่องกลระดับภาคีวิศวกรขึ้นไปสำหรับรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงหรือระดับสามัญวิศวกรขึ้นไปสำหรับรถที่มีเครื่องยนต์แล้วแต่กรณี(๔) กรณีรถตามข้อ ๖ ต้องมีหนังสือชี้แจงเหตุผลและความจำเป็นซึ่งลงนามโดยเจ้าของรถหรือผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งพร้อมด้วยข้อมูลรายละเอียด ดังนี้(ก) เอกสารการประกอบกิจการที่แสดงถึงความจำเป็นในการใช้รถ เช่นสัญญารับจ้างทำงาน(ข) ขนาดความกว้าง ความยาว ความสูงของรถและน้ำหนักของสิ่งของที่บรรทุก(ค) เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ในสิ่งของที่บรรทุก(ง) มาตรการความปลอดภัยระหว่างการขนส่งข้อ ๔ รถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงที่มีลักษณะและวัตถุประสงค์ในการใช้งานเพื่อบรรทุกรถยนต์ให้มีขนาดดังนี้(๑) รถพ่วงให้มีความกว้างไม่เกิน ๒.๕๕ เมตร ความสูงไม่เกิน ๔.๐๐ เมตรและความยาวไม่เกิน ๑๓.๘๐ เมตร(๒) รถกึ่งพ่วงให้มีความกว้างไม่เกิน ๒.๕๕ เมตร ความสูงไม่เกิน ๔.๐๐เมตร และความยาวไม่เกิน ๑๖.๐๐ เมตรข้อ ๕ รถบรรทุกเฉพาะกิจรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงที่ติดตั้งอุปกรณ์เครื่องจักร เครื่องกลหรืออุปกรณ์ขนถ่ายด้านท้าย เช่น รถติดตั้งปั้นจั่น (รถเครน)รถติดตั้งอุปกรณ์กวาดดูดฝุ่น รถติดตั้งเครื่องสูบส่งคอนกรีตรถติดตั้งเครื่องผสมคอนกรีต รถติดตั้งกระเช้า รถติดตั้งอุปกรณ์ขุดเจาะ รถติดตั้งอุปกรณ์ถ่ายทอดสัญญาณโทรทัศน์ รถบรรทุกรถยนต์ที่ติดตั้งอุปกรณ์ขนถ่ายด้านท้าย(รถสไลด์) ให้มีขนาด ดังนี้(๑) รถที่มีความกว้างไม่เกิน ๒.๓๐ เมตร ให้มีความสูงไม่เกิน ๓.๕๐เมตร และความยาวไม่เกิน ๑๖.๐๐ เมตร(๒) รถที่มีความกว้างเกิน ๒.๓๐เมตร ให้มีความสูงไม่เกิน ๔.๕๐ เมตร และความยาวไม่เกิน ๑๖.๐๐ เมตร แต่ทั้งนี้จะต้องมีความกว้างไม่เกิน๓.๐๐ เมตรข้อ ๖ รถบรรทุกเฉพาะกิจรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงที่มีลักษณะและวัตถุประสงค์ในการใช้งานเพื่อบรรทุกสิ่งของที่มีขนาดความกว้างของสิ่งของเกิน๒.๕๕ เมตร หรือบรรทุกสิ่งของที่มีน้ำหนักมาก ซึ่งโดยสภาพของสิ่งของนั้นไม่อาจแยกจากกันได้นอกจากจะทำลายทำให้บุบสลาย หรือทำให้เปลี่ยนแปลงรูปทรงหรือสภาพไป เช่น รถบรรทุกรถขุดตักรถบรรทุกรถแทรกเตอร์ รถบรรทุกหม้อแปลงไฟฟ้าขนาดใหญ่ให้มีขนาดความกว้างไม่เกิน ๓.๐๐เมตร ความสูงไม่เกิน ๔.๐๐ เมตร และความยาวไม่เกิน ๑๖.๐๐ เมตร ทั้งนี้ หากรถมีความยาวมากกว่า ๑๓.๖๐ เมตรส่วนที่ใช้ในการบรรทุกของรถจะมีความยาวกว่าสิ่งของที่บรรทุกได้ไม่เกิน ๑.๐๐ เมตรข้อ ๗ การให้ความเห็นชอบรถตามประกาศนี้รถนั้นต้องมีสภาพมั่นคงแข็งแรง มีสมรรถนะเหมาะสมต่อการใช้งานและเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังนี้(๑) น้ำหนักรถและน้ำหนักรวมสูงสุดของรถเมื่อมีการบรรทุก (GVW) ต้องไม่เกินสมรรถนะของรถ(๒)ตัวถังหรือส่วนประกอบของตัวถังจะยื่นเกินขอบยางด้านนอกของเพลาล้อท้ายหรือกลุ่มเพลาล้อท้ายได้ไม่เกินด้านละ๑๕ เซนติเมตรข้อ ๘ นายทะเบียนอาจกำหนดเงื่อนไขในการใช้รถตามประกาศนี้เพื่อควบคุมตรวจสอบการใช้รถ ดังนี้(๑) กรณีรถมีน้ำหนักเกินกว่าที่ทางราชการกำหนด อาจกำหนดเงื่อนไขว่า การนำรถไปใช้บนทางหลวงต้องได้รับอนุญาตจากผู้อำนวยการทางหลวงพิเศษผู้อำนวยการทางหลวงแผ่นดิน และผู้อำนวยการทางหลวงสัมปทาน(๒) กรณีรถมีขนาดเกินกว่าที่กำหนดในกฎกระทรวง อาจกำหนดเงื่อนไขว่า การนำรถไปใช้บนทางสาธารณะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานจราจรหรือเจ้าพนักงานอื่นที่ดูแลรับผิดชอบเส้นทางที่นำรถไปใช้(๓) กรณีรถตามข้อ ๖ อาจกำหนดเงื่อนไขว่า การโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองต้องได้รับความเห็นชอบจากอธิบดีกรมการขนส่งทางบกก่อน(๔) เงื่อนไขอื่น ๆ เพื่อความปลอดภัยและความเหมาะสมในการใช้รถข้อ ๙ ในกรณีรถที่มีขนาดแตกต่างไปจากที่กำหนดในประกาศนี้การพิจารณาให้ความเห็นชอบต้องปรากฏว่ามีความจำเป็นต้องใช้รถนั้น และให้นำความในข้อ๓ และข้อ ๘ ของประกาศนี้มาบังคับใช้โดยอนุโลมข้อ ๑๐[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๗อัฌษไธค์รัตนดิลก ณ ภูเก็ตอธิบดีกรมการขนส่งทางบกปริยานุช/ผู้จัดทำ๘ กรกฎาคม ๒๕๕๗ปริญสินีย์/ผู้ตรวจ๘ กรกฎาคม ๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๑/ตอนพิเศษ ๑๒๒ ง/หน้า ๒๒/๒ กรกฎาคม ๒๕๕๗