กฎกระทรวงกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการขอจดทะเบียนการพิจารณาคำขอจดทะเบียนการประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียนและแบบหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่พ.ศ. ๒๕๔๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๙ มาตรา ๒๑วรรคหนึ่ง มาตรา ๒๒ วรรคสอง และมาตรา ๒๙ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชพ.ศ. ๒๕๔๒อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ในกฎกระทรวงนี้คำขอ หมายความว่าคำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่หนังสือสำคัญ หมายความว่าหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ข้อ ๒ให้ผู้ประสงค์จะขอรับหนังสือสำคัญยื่นคำขอตามแบบที่อธิบดีกรมวิชาการเกษตรกำหนดต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ณ กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานดังต่อไปนี้(๑) กรณีบุคคลธรรมดา(ก) เอกสารหรือหลักฐานที่แสดงคุณสมบัติของผู้ขอตามมาตรา๑๕ อย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้๑)ในกรณีที่ผู้ขอมีสัญชาติตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๕ (๑)(๒)หรือ (๓) ได้แก่สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรประจำตัวอื่นที่หน่วยงานของรัฐออกให้สำหรับผู้ขอซึ่งมีสัญชาติไทยหรือสำเนาหนังสือเดินทางหรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวสำหรับผู้ขอซึ่งเป็นคนต่างด้าว๒)ในกรณีที่ผู้ขอมีภูมิลำเนาตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๕ (๔) ได้แก่สำเนาทะเบียนบ้าน สำหรับผู้ขอซึ่งมีภูมิลำเนาในประเทศไทยหรือประเทศที่เป็นภาคีแห่งอนุสัญญาหรือความตกลงระหว่างประเทศเกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืชที่ประเทศไทยเป็นภาคีหรือ๓)ในกรณีที่ผู้ขอประกอบอุตสาหกรรมหรือพาณิชยกรรมในประเทศที่กำหนดไว้ในมาตรา๑๕ (๔) ได้แก่สำเนาใบอนุญาตประกอบธุรกิจหรือใบทะเบียนพาณิชย์ แล้วแต่กรณีและสำเนาใบเสร็จรับเงินภาษีเงินได้ย้อนหลังอย่างน้อยหนึ่งปีก่อนวันที่ยื่นคำขอหรือเอกสารหรือหลักฐานอื่นที่แสดงว่าผู้ขอได้ประกอบการอย่างจริงจังในประเทศไทยหรือประเทศที่เป็นภาคีแห่งอนุสัญญาหรือความตกลงระหว่างประเทศเกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืชที่ประเทศไทยเป็นภาคีมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปีก่อนวันที่ยื่นคำขอ(ข) หนังสือรับรองสัญชาติของผู้ขอจากสถานฑูตของประเทศที่ยินยอมให้บุคคลสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศไทยขอรับการคุ้มครองในประเทศนั้นได้หรือสถานฑูตของประเทศที่เป็นภาคีแห่งอนุสัญญาหรือความตกลงระหว่างประเทศเกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืชที่ประเทศไทยเป็นภาคีอยู่ด้วยในกรณีที่ผู้ขอมีสัญชาติตามที่กำหนดในมาตรา ๑๕ (๒)หรือ (๓)(ค) สำเนาสัญญาจ้างในกรณีที่ผู้ขอเป็นลูกจ้างหรือผู้รับจ้าง(ง) สำเนาข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์ในกรณีที่มีการใช้พันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปหรือพันธุ์พืชป่าหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของพันธุ์พืชดังกล่าวในการปรับปรุงพันธุ์สำหรับใช้ประโยชน์ในทางการค้า(จ) หนังสือรับรองการประเมินผลกระทบด้านความปลอดภัยทางชีวภาพที่ออกโดยกรมวิชาการเกษตรหรือหน่วยงานหรือสถาบันอื่นที่คณะกรรมการคุ้มครองพันธุ์พืชประกาศกำหนดในกรณีที่เป็นพันธุ์พืชใหม่ที่ได้จากการตัดต่อสารพันธุกรรม(๒) กรณีนิติบุคคล(ก) เอกสารหรือหลักฐานที่แสดงคุณสมบัติของผู้ขอตามมาตรา๑๕ อย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้๑)ในกรณีที่ผู้ขอมีสำนักงานใหญ่อยู่ในประเทศไทยตามที่กำหนดในมาตรา๑๕ (๑) หรือมีสัญชาติตามที่กำหนดในมาตรา๑๕ (๒) หรือ (๓) ได้แก่หนังสือรับรองนิติบุคคลที่นายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทหรือผู้ซึ่งกฎหมายของประเทศนั้นกำหนดให้เป็นผู้มีอำนาจรับรองได้รับรองไว้ไม่เกินหกเดือนก่อนวันที่ยื่นคำขอ หรือ๒)ในกรณีที่ผู้ขอประกอบอุตสาหกรรมหรือพาณิชยกรรมในประเทศที่กำหนดไว้ในมาตรา๑๕ (๔) ได้แก่สำเนาใบอนุญาตประกอบธุรกิจหรือใบทะเบียนพาณิชย์ แล้วแต่กรณีและสำเนาบัญชีงบดุลย้อนหลังอย่างน้อยหนึ่งปี ก่อนวันที่ยื่นคำขอ หรือเอกสารหรือหลักฐานอื่นที่แสดงว่าผู้ขอได้ประกอบอุตสาหกรรมหรือพาณิชยกรรมอย่างจริงจังในประเทศไทยหรือประเทศที่เป็นภาคีแห่งอนุสัญญาหรือความตกลงระหว่างประเทศเกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืชที่ประเทศไทยเป็นภาคีมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปีก่อนวันที่ยื่นคำขอ(ข) เอกสารหรือหลักฐานตาม(๑) (ข) (ค) (ง) หรือ (จ) แล้วแต่กรณีข้อ ๓ภายใต้บังคับข้อ ๒ในกรณีที่ผู้ขอได้ยื่นคำขอในราชอาณาจักรภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ยื่นคำขอนอกราชอาณาจักรเป็นครั้งแรกหากประสงค์จะให้ระบุว่า วันที่ตนได้ยื่นคำขอนอกราชอาณาจักรเป็นครั้งแรกเป็นวันที่ได้ยื่นคำขอในราชอาณาจักรให้ส่งสำเนาคำขอที่ได้ยื่นไว้นอกราชอาณาจักรโดยมีคำรับรองจากเจ้าหน้าที่หรือผู้ซึ่งกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ของประเทศที่ขอจดทะเบียนเป็นครั้งแรกกำหนดให้เป็นผู้มีอำนาจรับรองคำชี้แจงรายละเอียดการปรับปรุงพันธุ์ และบทสรุปการปรับปรุงพันธุ์ที่ได้ยื่นไว้นอกราชอาณาจักรภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้ยื่นคำขอ ทั้งนี้ประเทศที่ยื่นคำขอเป็นครั้งแรกและผู้ขอต้องมีสัญชาติของประเทศที่ให้สิทธิในทำนองเดียวกันนี้แก่บุคคลสัญชาติไทยข้อ ๔ผู้ขอจะต้องกรอกข้อความในคำขอให้ครบถ้วนเป็นภาษาไทย พร้อมทั้งลงลายมือชื่อของผู้ขอหรือลงลายมือชื่อของผู้รับมอบอำนาจในกรณีที่มีการมอบอำนาจให้บุคคลอื่นเป็นผู้กระทำการแทนโดยแนบสำเนาหนังสือมอบอำนาจและสำเนาบัตรประจำตัวของผู้รับมอบอำนาจด้วยข้อ ๕ในกรณีที่การมอบอำนาจได้กระทำในต่างประเทศหนังสือมอบอำนาจต้องมีคำรับรองลายมือชื่อโดยเจ้าหน้าที่หรือผู้ซึ่งกฎหมายของประเทศนั้นกำหนดให้เป็นผู้มีอำนาจรับรองหรือเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจของสถานฑูตไทยหรือสถานกงสุลไทยซึ่งประจำอยู่ในประเทศนั้นรับรองไว้ไม่เกินหกเดือนก่อนวันยื่นคำขอในกรณีที่การมอบอำนาจได้กระทำในประเทศไทยโดยผู้มอบอำนาจมิได้มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทยต้องส่งสำเนาหนังสือเดินทางหรือสำเนาหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ชั่วคราวหรือหลักฐานอื่นที่แสดงว่าในขณะที่มอบอำนาจ ผู้นั้นได้เข้ามาในประเทศไทยด้วยข้อ ๖ในการยื่นเอกสารหรือหลักฐานประกอบคำขอหากเป็นภาษาต่างประเทศจะต้องมีคำแปลเป็นภาษาไทย โดยผู้ขอและผู้แปลต้องลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้องทุกหน้าข้อ ๗การตั้งชื่อพันธุ์พืชใหม่ให้เป็นไปตามระเบียบที่อธิบดีประกาศกำหนดในการพิจารณาคำขอหากปรากฏว่าการตั้งชื่อพันธุ์พืชใหม่ไม่ถูกต้องตามระเบียบในวรรคหนึ่ง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งให้ผู้ขอแก้ไขให้ถูกต้องภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งข้อ ๘ในการเตรียมการเพื่อตรวจสอบพันธุ์พืชที่ขอจดทะเบียนเป็นพันธุ์พืชใหม่ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการดังต่อไปนี้(๑) แจ้งให้ผู้ขอส่งมอบส่วนขยายพันธุ์ตามจำนวนและระยะเวลาที่อธิบดีประกาศกำหนดเพื่อทำการตรวจสอบ(๒) กำหนดแผนการปลูกหรือขยายพันธุ์รวมทั้งสถานที่ปลูกทดสอบพันธุ์พืชใหม่โดยจะปลูกหรือขยายพันธุ์ ณ แปลงทดลองของผู้ขอหรือแปลงทดลองของกรมวิชาการเกษตร หรือสถานที่อื่นที่อธิบดีประกาศกำหนดก็ได้ข้อ ๙ให้อธิบดีวางระเบียบเกี่ยวกับการตรวจสอบลักษณะของพันธุ์พืชที่ขอจดทะเบียนเป็นพันธุ์พืชใหม่ในเรื่องเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการในการตรวจสอบความสม่ำเสมอและความคงตัวของลักษณะประจำพันธุ์รวมทั้งลักษณะประจำพันธุ์ซึ่งต้องแตกต่างจากพันธุ์พืชอื่นอย่างเด่นชัดข้อ ๑๐เมื่ออธิบดีมีคำสั่งให้ประกาศโฆษณาคำขอ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศโฆษณาคำขอนั้นไว้ในที่เปิดเผยณ สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอ และเว็บไซต์ของกรมวิชาการเกษตรเป็นเวลาเก้าสิบวันนับแต่วันที่อธิบดีมีคำสั่งให้ประกาศโฆษณาคำขอและแจ้งให้ผู้ขอชำระค่าใช้จ่ายในการประกาศโฆษณาตามจำนวนที่จ่ายจริงการประกาศโฆษณาตามวรรคหนึ่ง ให้แสดงรายการอย่างน้อยดังต่อไปนี้(๑) เลขที่คำขอและวันที่ยื่นคำขอ(๒) ชื่อผู้ขอ(๓) ชื่อพันธุ์พืชใหม่(๔) รายละเอียดที่มาของพันธุ์พืชและสารพันธุกรรมที่ใช้ในการปรับปรุงพันธุ์หรือพัฒนาพันธุ์พืชใหม่(๕)กรรมวิธีในการปรับปรุงพันธุ์พืช และลักษณะสำคัญของพันธุ์พืชใหม่(๖) วันที่ประกาศโฆษณาให้ผู้ขอชำระค่าใช้จ่ายในการโฆษณาตามวรรคหนึ่งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ณ กรมวิชาการเกษตรกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งโดยผู้ขออาจผ่อนชำระเป็นรายงวดก็ได้ ทั้งนี้ตามระเบียบที่อธิบดีประกาศกำหนดข้อ ๑๑หนังสือสำคัญ ให้ใช้แบบ คพ.๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้ให้ไว้ณ วันที่ ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๖สรอรรถ กลิ่นประทุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์[เอกสารแนบท้าย]๑.หนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ (คพ. ๒)[ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้คือ เนื่องจากมาตรา ๑๙ มาตรา ๒๑ วรรคหนึ่ง มาตรา ๒๒ วรรคสอง และมาตรา ๒๙ วรรคสี่แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. ๒๕๔๒บัญญัติให้หลักเกณฑ์และวิธีการในการขอจดทะเบียน การพิจารณาคำขอจดทะเบียนการประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียน รวมทั้งแบบหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้วิชชุตา/ผู้จัดทำ๔สิงหาคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๐/ตอนที่ ๕๐ก/หน้า ๑๖/๔ มิถุนายน ๒๕๔๖