คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 681802หลักกฎหมาย: คดีที่ผู้ฟ้องคดีทั้งสี่สิบเอ็ด ซึ่งเป็นเอกชน ยื่นฟ้อง กรมที่ดิน ที่ ๑ สำนักงานที่ดินจังหวัดอุดรธานี ที่ ๒ ผู้ถูกฟ้องคดี ภายหลังศาลมีคำสั่งอนุญาตให้เอกชนอีก ๓ คน เข้ามาเป็นคู่กรณีฝ่ายผู้ถูกฟ้องคดี โดยกำหนดให้เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ ถึงที่ ๖ ตามลำดับ พร้อมทั้งมีคำสั่งเรียกนายอำเภอ เมืองอุดรธานี และเทศบาลตำบลหนองบัวเข้ามาเป็นคู่กรณีโดยกำหนดให้เป็นผู้ร้องสอดที่ ๑ และที่ ๒ ตามลำดับ อ้างว่า ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ เป็นผู้ครอบครองและปลูกบ้านอาศัยอยู่ในที่ดิน ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองบุ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากการที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ออกโฉนดที่ดินพิพาท ต่อมาได้แบ่งแยกที่ดินดังกล่าวออกเป็น ๔๐ แปลง ที่ดินตามหลักฐานโฉนดที่ดินบางแปลงทับที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ ครอบครอง และการออกโฉนดที่ดินดังกล่าวยังทับซ้อนกับที่ดินสาธารณประโยชน์ &quot;โคกบ่อบา&quot; ตามหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฉบับที่ ๓๗๗๙/๒๕๑๔ อีกด้วย ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และที่ ๒ เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาทที่ทับซ้อนที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ ครอบครองและที่ดินสาธารณประโยชน์โคกบ่อบาตามหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฉบับที่ ๓๗๗๙/๒๕๑๔ ต่อมา ศาลมีคำสั่งไม่รับคำฟ้องในส่วนที่ฟ้องผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และคำฟ้องในส่วนที่ขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาทในส่วนที่ออกทับที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ มีสิทธิครอบครอง คงเหลือคำฟ้องส่วนที่ขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาทที่ผู้ฟ้องคดีอ้างว่าทับที่สาธารณประโยชน์ ส่วนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ให้การว่าการออกโฉนดที่ดินพิพาท และหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฉบับที่ ๓๗๗๙/๒๕๑๔ ชอบด้วยกฎหมาย ทั้งจากการตรวจสอบระวางแผนที่ ๕๕๔๓ I ๗๒๒๐ โฉนดที่ดินพิพาทมิได้ทับที่สาธารณประโยชน์ ขอให้ยกฟ้อง เห็นว่า แม้ผู้ฟ้องคดีฟ้องผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และที่ ๒ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาท ซึ่งผู้ฟ้องคดีทั้งสี่สิบเอ็ดอ้างว่าออกทับที่สาธารณประโยชน์ อันเป็นการฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครองก็ตาม แต่เมื่อพิจารณาคำขอของผู้ฟ้องคดีทั้งสี่สิบเอ็ดที่ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาท ซึ่งต่อมาแบ่งแยกเป็น ๔๐ แปลง โดยมีที่ดินของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ ถึงที่ ๖ รวมอยู่ด้วยให้กลับเป็นที่สาธารณประโยชน์ ทั้งผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ให้การว่า การออกโฉนดที่ดินพิพาทชอบด้วยกฎหมาย ไม่ได้ทับซ้อนกับที่สาธารณประโยชน์ และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ ถึงที่ ๖ ซึ่งเป็นผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ที่ดินก็โต้แย้งว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นการโต้แย้งกรรมสิทธิ์ในที่ดินเป็นสำคัญ โดยวัตถุประสงค์ในการฟ้องคดีนี้ ก็เพื่อให้ศาลรับรองคุ้มครองว่าที่ดินพิพาทเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ไม่ใช่ที่ดินตามโฉนดที่ดินพิพาทซึ่งออกให้แก่เอกชน โดยมีชื่อของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ ถึงที่ ๖ เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงย่อยที่แบ่งแยกออกมาจากที่ดินตามโฉนดที่ดินดังกล่าวรวมอยู่ด้วย อันเป็นการโต้แย้งเรื่องสิทธิในที่ดินเป็นสำคัญ กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 69/2564ศาลปกครองอุดรธานีศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดอุดรธานีศาลผู้รับความเห็นนาง ม.ผู้ฟ้องคดีกรมที่ดิน กับพวกรวม 6 คนผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. ป.ที่ดิน คดีที่ผู้ฟ้องคดีทั้งสี่สิบเอ็ด ซึ่งเป็นเอกชน ยื่นฟ้อง กรมที่ดิน ที่ ๑ สำนักงานที่ดินจังหวัดอุดรธานี ที่ ๒ ผู้ถูกฟ้องคดี ภายหลังศาลมีคำสั่งอนุญาตให้เอกชนอีก ๓ คน เข้ามาเป็นคู่กรณีฝ่ายผู้ถูกฟ้องคดี โดยกำหนดให้เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ ถึงที่ ๖ ตามลำดับ พร้อมทั้งมีคำสั่งเรียกนายอำเภอ เมืองอุดรธานี และเทศบาลตำบลหนองบัวเข้ามาเป็นคู่กรณีโดยกำหนดให้เป็นผู้ร้องสอดที่ ๑ และที่ ๒ ตามลำดับ อ้างว่า ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ เป็นผู้ครอบครองและปลูกบ้านอาศัยอยู่ในที่ดิน ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองบุ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากการที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ออกโฉนดที่ดินพิพาท ต่อมาได้แบ่งแยกที่ดินดังกล่าวออกเป็น ๔๐ แปลง ที่ดินตามหลักฐานโฉนดที่ดินบางแปลงทับที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ ครอบครอง และการออกโฉนดที่ดินดังกล่าวยังทับซ้อนกับที่ดินสาธารณประโยชน์ &quot;โคกบ่อบา&quot; ตามหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฉบับที่ ๓๗๗๙/๒๕๑๔ อีกด้วย ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และที่ ๒ เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาทที่ทับซ้อนที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ ครอบครองและที่ดินสาธารณประโยชน์โคกบ่อบาตามหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฉบับที่ ๓๗๗๙/๒๕๑๔ ต่อมา ศาลมีคำสั่งไม่รับคำฟ้องในส่วนที่ฟ้องผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และคำฟ้องในส่วนที่ขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาทในส่วนที่ออกทับที่ดินที่ผู้ฟ้องคดีที่ ๑ มีสิทธิครอบครอง คงเหลือคำฟ้องส่วนที่ขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาทที่ผู้ฟ้องคดีอ้างว่าทับที่สาธารณประโยชน์ ส่วนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ให้การว่าการออกโฉนดที่ดินพิพาท และหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฉบับที่ ๓๗๗๙/๒๕๑๔ ชอบด้วยกฎหมาย ทั้งจากการตรวจสอบระวางแผนที่ ๕๕๔๓ I ๗๒๒๐ โฉนดที่ดินพิพาทมิได้ทับที่สาธารณประโยชน์ ขอให้ยกฟ้อง เห็นว่า แม้ผู้ฟ้องคดีฟ้องผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และที่ ๒ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาท ซึ่งผู้ฟ้องคดีทั้งสี่สิบเอ็ดอ้างว่าออกทับที่สาธารณประโยชน์ อันเป็นการฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครองก็ตาม แต่เมื่อพิจารณาคำขอของผู้ฟ้องคดีทั้งสี่สิบเอ็ดที่ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้เพิกถอนโฉนดที่ดินพิพาท ซึ่งต่อมาแบ่งแยกเป็น ๔๐ แปลง โดยมีที่ดินของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ ถึงที่ ๖ รวมอยู่ด้วยให้กลับเป็นที่สาธารณประโยชน์ ทั้งผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ให้การว่า การออกโฉนดที่ดินพิพาทชอบด้วยกฎหมาย ไม่ได้ทับซ้อนกับที่สาธารณประโยชน์ และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ ถึงที่ ๖ ซึ่งเป็นผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ที่ดินก็โต้แย้งว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นการโต้แย้งกรรมสิทธิ์ในที่ดินเป็นสำคัญ โดยวัตถุประสงค์ในการฟ้องคดีนี้ ก็เพื่อให้ศาลรับรองคุ้มครองว่าที่ดินพิพาทเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ไม่ใช่ที่ดินตามโฉนดที่ดินพิพาทซึ่งออกให้แก่เอกชน โดยมีชื่อของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ ถึงที่ ๖ เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงย่อยที่แบ่งแยกออกมาจากที่ดินตามโฉนดที่ดินดังกล่าวรวมอยู่ด้วย อันเป็นการโต้แย้งเรื่องสิทธิในที่ดินเป็นสำคัญ กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา69/2564หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน