พระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. 2502พระราชบัญญัติ สภาวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๒ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๐๒ เป็นปีที่ ๑๔ ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยสภาวิจัยแห่งชาติ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาร่างรัฐธรรมนูญในฐานะรัฐสภา ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "พระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๒"มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๙๙ บรรดาบทกฎหมาย กฎและข้อบังคับอื่นในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทนมาตรา 4 มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ "การวิจัย" หมายความว่า การค้นคว้าสอบสวนและเสนอผลของงานทางวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ในสาขาวิชาการตามพระราชบัญญัตินี้ และที่จัดตั้งขึ้นใหม่ตามพระราชบัญญัตินี้ "ผู้รับมอบ" หมายความว่า กระทรวง ทบวง กรม ราชการบริหารส่วนท้องถิ่น องค์การของรัฐหรือบุคคลใด ๆมาตรา 4 ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำการวิจัยมาตรา 5 มาตรา ๕ ให้มีสภาวิจัยแห่งชาติ ประกอบด้วย นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน รองนายกรัฐมนตรีเป็นรองประธาน และกรรมการอื่น ๆ ซึ่งคณะรัฐมนตรีจะได้แต่งตั้งขึ้น ให้เลขาธิการสภาวิจัยแห่งชาติเป็นกรรมการและเลขานุการ และรองเลขาธิการเป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเป็นที่ปรึกษาของสภาวิจัยแห่งชาติมาตรา 6 มาตรา ๖ สภาวิจัยแห่งชาติมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้ (๑) เสนอแนะแนวนโยบายและโครงการส่งเสริมการวิจัยต่อคณะรัฐมนตรี (๒) ส่งเสริมและจัดให้มีการวิจัยและสถาบันการวิจัยตามมติคณะรัฐมนตรี (๓) ประสานงานการวิจัยของสาขาวิชาการต่าง ๆ (๔) ส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยส่วนราชการและส่วนบุคคล (๕)มาตรา 6 จัดให้มีทะเบียนนักวิจัยและผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชาการต่าง ๆ (๖) พิจารณาจัดตั้งสาขาวิชาการต่าง ๆ เพิ่มขึ้นจากที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๗ (๗) มอบหมายให้ผู้รับมอบปฏิบัติการเฉพาะอย่างเกี่ยวกับการวิจัย (๘) พิจารณาจัดตั้งงบประมาณเกี่ยวกับการวิจัย (๙)มาตรา 6 พิจารณาวิธีการหาทุนบำรุงการวิจัยและเสนอแนะรัฐบาลเพื่อให้ได้มาซึ่งทุนเพื่อการวิจัย (๑๐) จัดสรรเงินอุดหนุนและเงินรางวัลเกี่ยวกับการวิจัย (๑๑) ติดต่อและส่งเสริมการร่วมมือกับสถาบันการวิจัยและนักวิจัยในต่างประเทศ (๑๒) เสนอรายงานประจำปีเกี่ยวกับผลงานการวิจัยต่อคณะรัฐมนตรีมาตรา 7 มาตรา ๗ กรรมการสภาวิจัยแห่งชาติซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี กรรมการที่พ้นจากตำแหน่ง คณะรัฐมนตรีอาจแต่งตั้งเป็นกรรมการอีกได้มาตรา 8 มาตรา ๘ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๗ กรรมการสภาวิจัยแห่งชาติพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ (๑) ตาย (๒) ลาออก (๓) เป็นบุคคลล้มละลาย (๔) เป็นบุคคลไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ (๕) ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่คดีความผิดที่เป็นลหุโทษ หรือความผิดอันได้กระทำโดยประมาทมาตรา 8 กรรมการผู้ใดพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ คณะรัฐมนตรีอาจแต่งตั้งผู้อื่นเป็นกรรมการแทน กรรมการที่ได้รับแต่งตั้งอยู่ในตำแหน่งตามวาระของกรรมการที่ตนแทนมาตรา 9 มาตรา ๙ ในการประชุมของสภาวิจัยแห่งชาติ ถ้าประธานไม่มาประชุมหรือไม่อยู่ในที่ประชุม ให้รองประธานเป็นประธานในที่ประชุม ในกรณีที่ประธานและรองประธานไม่อาจมาประชุมได้ ให้กรรมการที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายให้เป็นประธาน เป็นประธานในที่ประชุมมาตรา 10 มาตรา ๑๐ ในการประชุมสภาวิจัยแห่งชาติทุกคราว ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของกรรมการทั้งหมด และในจำนวนนี้ต้องมีประธานหรือรองประธาน หรือกรรมการที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายให้เป็นประธาน มาร่วมประชุมด้วย จึงจะเป็นองค์ประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมากมาตรา 10 กรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาดมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ให้มีสำนักงานสภาวิจัยแห่งชาติ และให้มีเลขาธิการสภาวิจัยแห่งชาติคนหนึ่งและรองเลขาธิการสองคน เลขาธิการมีอำนาจและหน้าที่ดำเนินกิจการให้เป็นไปตามมติของสภาวิจัยแห่งชาติ และบังคับบัญชาข้าราชการในสำนักงานสภาวิจัยแห่งชาติมาตรา 12 มาตรา ๑๒ สำนักงานสภาวิจัยแห่งชาติอาจมีรายได้เป็นทุนเพื่อการวิจัย ดังต่อไปนี้ (๑) เงินจากงบประมาณแผ่นดิน (๒) ค่าธรรมเนียมต่าง ๆ (๓) เงินผลประโยชน์ของสภาวิจัยแห่งชาติ (๔) เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นซึ่งมีผู้อุทิศให้แก่สภาวิจัยแห่งชาติมาตรา 13 มาตรา ๑๓ ให้มีกรรมการบริหารคณะหนึ่ง ประกอบด้วย ประธานกรรมการสาขาวิชาการทุกสาขา เลขาธิการและรองเลขาธิการสภาวิจัยแห่งชาติ และบุคคลอื่นซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งไม่เกินห้าคน เป็นกรรมการ มีอำนาจและหน้าที่ตามที่สภาวิจัยแห่งชาติจะได้มอบหมาย ให้คณะกรรมการบริหารเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานกรรมการมาตรา 13 ประธานกรรมการอยู่ในตำแหน่งได้คราวละหนึ่งปี ประธานกรรมการที่พ้นจากตำแหน่งอาจได้รับเลือกอีกได้มาตรา 14 มาตรา ๑๔ กรรมการบริหารซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี กรรมการที่พ้นจากตำแหน่ง คณะรัฐมนตรีอาจแต่งตั้งให้เป็นกรรมการอีกได้มาตรา 15 มาตรา ๑๕ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๑๔ ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๘ มาใช้บังคับแก่กรรมการบริหารโดยอนุโลมมาตรา 16 มาตรา ๑๖ ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๑๐ มาใช้บังคับแก่การประชุมของคณะกรรมการบริหารโดยอนุโลม ในการประชุมใด ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุม ให้คณะกรรมการเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุมแทนมาตรา 17 มาตรา ๑๗ สภาวิจัยแห่งชาติมีสาขาวิชาการ ดังต่อไปนี้ (๑) วิทยาศาสตร์กายภาพและคณิตศาสตร์ (๒) วิทยาศาสตร์การแพทย์ (๓) วิทยาศาสตร์เคมีและเภสัช (๔) เกษตรศาสตร์และชีววิทยา (๕) วิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย (๖) ปรัชญา (๗) นิติศาสตร์ (๘) รัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ (๙) เศรษฐศาสตร์ (๑๐) สังคมวิทยามาตรา 17 การจัดตั้งสาขาวิชาการขึ้นใหม่ ให้กระทำโดยพระราชกฤษฎีกามาตรา 18 มาตรา ๑๘ สภาวิจัยแห่งชาติมีอำนาจแต่งตั้งคณะกรรมการสาขาวิชาการ ประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการตามความเหมาะสมมาตรา 19 มาตรา ๑๙ ประธานกรรมการและกรรมการสาขาวิชาการอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี ประธานกรรมการและกรรมการที่พันจากตำแหน่ง สภาวิจัยแห่งชาติอาจแต่งตั้งให้เป็นกรรมการอีกได้มาตรา 20 มาตรา ๒๐ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๑๙ ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๘ มาใช้บังคับแก่ประธานกรรมการและกรรมการสาขาวิชาการโดยอนุโลมมาตรา 21 มาตรา ๒๑ ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๑๐ มาใช้บังคับแก่การประชุมของคณะกรรมการสาขาวิชาการโดยอนุโลม ในการประชุมใด ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุม ให้คณะกรรมการเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุมแทนมาตรา 22 มาตรา ๒๒ สภาวิจัยแห่งชาติ คณะกรรมการบริหาร หรือคณะกรรมการสาขาวิชาการ อาจตั้งอนุกรรมการ เพื่อพิจารณาและเสนอความคิดเห็นในข้อหนึ่งข้อใดอันอยู่ในอำนาจและหน้าที่ของตน และอาจเชิญบุคคลหนึ่งบุคคลใดมาชี้แจงหรือให้ความคิดเห็นหรือคำแนะนำในกิจการอันอยู่ในอำนาจและหน้าที่ตามแต่จะเห็นสมควรมาตรา 23 มาตรา ๒๓ ในกรณีที่สภาวิจัยแห่งชาติมอบหมายให้ผู้รับมอบปฏิบัติการใด ๆ สภาวิจัยแห่งชาติจะโอนเงินไปตั้งจ่ายทางผู้รับมอบเช่นว่านั้น เพื่อใช้จ่ายตามรายการที่อนุมัติในงบประมาณของสภาวิจัยแห่งชาติก็ได้มาตรา 24 มาตรา ๒๔ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ส. ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ความเจริญก้าวหน้าของโลกในปัจจุบันนี้ ย่อมอาศัยการวิจัยทางวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์เป็นมูลฐาน งานทุกอย่างจึงจะวิวัฒนาการไปในทางก้าวหน้าด้วยความมั่นคงจึงสมควรปรับปรุงให้สภาวิจัยแห่งชาติมีอำนาจหน้าที่เหมาะสมแก่รูปงานในปัจจุบันและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น