คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2467/2538หลักกฎหมาย: ผู้ร้องเป็นบุตรของคนสัญชาติ จีนที่เกิดในราชอาณาจักรไทยจึงได้สัญชาติไทยโดยการเกิดและไม่ปรากฏว่าเป็นบุคคลตามมาตรา8ทวิวรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา5ผู้ร้องจึงยังคงได้สัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า เดิม ผู้ร้อง ชื่อ ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น บุตร คน ที่ 3 ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง กับ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย เกิด ที่ บ้าน เลขที่ 1466 ถนน ทรงวาด อำเภอสัมพันธ์วงศ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อ วันที่ 26 กันยายน 2479 ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทยโดย การ เกิด ตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 มาตรา 7(3)เมื่อ ผู้ร้อง อายุ ได้ 17 ปี ผู้ร้อง เดินทาง ไป ประเทศ จีน และ อยู่ ประเทศ จีน 2 ปี ผู้ร้อง ได้ เปลี่ยน ชื่อ เป็น ลียู แซ่อึ้ง ใน ปี 2515 ผู้ร้อง เดินทาง ออกจาก ประเทศ จีน ไป อยู่ ที่ ฮ่องกง ใน ปี 2519 ผู้ร้อง ทราบ ว่า บิดา มารดา ของ ตน ถึงแก่ความตาย แล้วจึง เดินทาง จาก ฮ่องกง กลับมา จัดการ ศพ ผู้ร้อง เคย เรียน ภาษา ไทย ที่ โรงเรียน เผยอิง ถนน ทรงวาด กรุงเทพมหานคร ผู้ร้อง สามารถ อ่าน และ เขียน ภาษา ไทย ได้ ดี ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้องขอ พิสูจน์ สัญชาติต่อ กองตรวจคนเข้าเมือง เมื่อ วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 แต่ กอง ตรวจ คนเข้า เมือง ยกคำร้อง ผู้ร้อง จึง ยื่น คำร้อง เป็น คดี นี้ ขอให้ มี คำสั่งว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล สัญชาติ ไทยผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง มิใช่ บุคคล คนเดียว กันกับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง หนังสือเดินทาง ของ ผู้ร้อง ระบุ ไว้ ชัดแจ้ง ว่า ผู้ร้อง เกิด ใน ประเทศ จีน ผู้ร้อง ย่อม ไม่ได้ สัญชาติ ไทย หาก ฟัง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล คนเดียว กับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง แม้ จะ เกิด ใน ราชอาณาจักร ก็ ตาม แต่ ทั้ง นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย ซึ่ง เป็น บิดา มารดา ของ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น คนต่างด้าว สัญชาติ จีน มิได้ มี ถิ่นที่อยู่ ถาวร ใน ประเทศ ไทย เพียงแต่ ได้รับ อนุญาต ให้ อยู่ ใน ราชอาณาจักร เพียง ชั่วคราวเท่านั้น เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง จึง ต้อง ถูก ถอน สัญชาติ ไทย ตาม ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 337 ลงวันที่ 13 ธันวาคม 2515 ข้อ 1ผู้ร้อง มิใช่ เป็น บุคคล ที่ มี สัญชาติ ไทย ขอให้ ยกคำร้องศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องขอ งผู้ร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ เป็น ว่า ผู้ร้อง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดผู้คัดค้าน ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ใน เบื้องต้น ว่า เมื่อ วันที่ 12 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง เดินทาง จากเมือง ฮ่องกง เข้า มา ใน ประเทศ ไทย โดย ถือ หนังสือเดินทาง ของ เมือง ฮ่องกง ต่อมา วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้อง ขอ พิสูจน์ สัญชาติ ไทย ต่อ พนักงาน เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง กรุงเทพ ฯแต่ อธิบดี กรมตำรวจ มี คำสั่ง ยกคำร้อง ปัญหา ว่า ผู้ร้อง มี สัญชาติ ไทยหรือไม่ เห็นว่า พยานหลักฐาน ของ ผู้ร้อง จึง มี น้ำหนัก น่าเชื่อ ได้ว่าผู้ร้อง เป็น บุคคล เดียว กับ นาย ขีเซียง แซ่อึ้ง ซึ่ง เป็น บุตร ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย คน สัญชาติ จีน ที่ เกิด ใน ราชอาณาจักรไทย ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ ที่ ใช้ บังคับ อยู่ ใน ขณะ นั้น และ เนื่องจากไม่ปรากฏ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล ตาม มาตรา 8 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 มาตรา 5 ผู้ร้อง จึง ยัง คง ได้สัญชาติ ไทย ตาม มาตรา 7(2) แห่ง พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติ สัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535มาตรา 4"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2467/2538นาย ขีเซียง แซ่อึ้งผู้ร้องพนักงานอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุดผู้คัดค้าน พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2496 ม. 7 (2), ม. 8 ทวิผู้ร้องเป็นบุตรของคนสัญชาติ จีนที่เกิดในราชอาณาจักรไทยจึงได้สัญชาติไทยโดยการเกิดและไม่ปรากฏว่าเป็นบุคคลตามมาตรา8ทวิวรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา5ผู้ร้องจึงยังคงได้สัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า เดิม ผู้ร้อง ชื่อ ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น บุตร คน ที่ 3 ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง กับ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย เกิด ที่ บ้าน เลขที่ 1466 ถนน ทรงวาด อำเภอสัมพันธ์วงศ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อ วันที่ 26 กันยายน 2479 ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทยโดย การ เกิด ตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 มาตรา 7(3)เมื่อ ผู้ร้อง อายุ ได้ 17 ปี ผู้ร้อง เดินทาง ไป ประเทศ จีน และ อยู่ ประเทศ จีน 2 ปี ผู้ร้อง ได้ เปลี่ยน ชื่อ เป็น ลียู แซ่อึ้ง ใน ปี 2515 ผู้ร้อง เดินทาง ออกจาก ประเทศ จีน ไป อยู่ ที่ ฮ่องกง ใน ปี 2519 ผู้ร้อง ทราบ ว่า บิดา มารดา ของ ตน ถึงแก่ความตาย แล้วจึง เดินทาง จาก ฮ่องกง กลับมา จัดการ ศพ ผู้ร้อง เคย เรียน ภาษา ไทย ที่ โรงเรียน เผยอิง ถนน ทรงวาด กรุงเทพมหานคร ผู้ร้อง สามารถ อ่าน และ เขียน ภาษา ไทย ได้ ดี ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้องขอ พิสูจน์ สัญชาติต่อ กองตรวจคนเข้าเมือง เมื่อ วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 แต่ กอง ตรวจ คนเข้า เมือง ยกคำร้อง ผู้ร้อง จึง ยื่น คำร้อง เป็น คดี นี้ ขอให้ มี คำสั่งว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล สัญชาติ ไทยผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง มิใช่ บุคคล คนเดียว กันกับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง หนังสือเดินทาง ของ ผู้ร้อง ระบุ ไว้ ชัดแจ้ง ว่า ผู้ร้อง เกิด ใน ประเทศ จีน ผู้ร้อง ย่อม ไม่ได้ สัญชาติ ไทย หาก ฟัง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล คนเดียว กับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง แม้ จะ เกิด ใน ราชอาณาจักร ก็ ตาม แต่ ทั้ง นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย ซึ่ง เป็น บิดา มารดา ของ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น คนต่างด้าว สัญชาติ จีน มิได้ มี ถิ่นที่อยู่ ถาวร ใน ประเทศ ไทย เพียงแต่ ได้รับ อนุญาต ให้ อยู่ ใน ราชอาณาจักร เพียง ชั่วคราวเท่านั้น เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง จึง ต้อง ถูก ถอน สัญชาติ ไทย ตาม ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 337 ลงวันที่ 13 ธันวาคม 2515 ข้อ 1ผู้ร้อง มิใช่ เป็น บุคคล ที่ มี สัญชาติ ไทย ขอให้ ยกคำร้องศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องขอ งผู้ร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ เป็น ว่า ผู้ร้อง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดผู้คัดค้าน ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ใน เบื้องต้น ว่า เมื่อ วันที่ 12 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง เดินทาง จากเมือง ฮ่องกง เข้า มา ใน ประเทศ ไทย โดย ถือ หนังสือเดินทาง ของ เมือง ฮ่องกง ต่อมา วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้อง ขอ พิสูจน์ สัญชาติ ไทย ต่อ พนักงาน เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง กรุงเทพ ฯแต่ อธิบดี กรมตำรวจ มี คำสั่ง ยกคำร้อง ปัญหา ว่า ผู้ร้อง มี สัญชาติ ไทยหรือไม่ เห็นว่า พยานหลักฐาน ของ ผู้ร้อง จึง มี น้ำหนัก น่าเชื่อ ได้ว่าผู้ร้อง เป็น บุคคล เดียว กับ นาย ขีเซียง แซ่อึ้ง ซึ่ง เป็น บุตร ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย คน สัญชาติ จีน ที่ เกิด ใน ราชอาณาจักรไทย ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ ที่ ใช้ บังคับ อยู่ ใน ขณะ นั้น และ เนื่องจากไม่ปรากฏ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล ตาม มาตรา 8 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 มาตรา 5 ผู้ร้อง จึง ยัง คง ได้สัญชาติ ไทย ตาม มาตรา 7(2) แห่ง พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติ สัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535มาตรา 4"พิพากษายืน(ยรรยง ปานุราช-ยงยุทธ ธารีสาร-นิวัตน์ แก้วเกิดเคน)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538เป็นคำพิพากษาที่มาเพิ่มเติมความชัดเจนให้แก่หลักกฎหมายว่าด้วยขอยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยอัตโนมัติโดยผลของมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 บทบัญญัติของมาตรา7ทวิได้ก่อให้เกิดปัญหาการตีความในหลายกรณีจากบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับกฎหมายนี้ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1บุคคลที่เกิดในประเทศไทยย่อมตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยอัตโนมัติหากมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดตามมาตรา7ทวิวรรคที่1กล่าวคือเป็น"ผู้เกิดในราชอาณาจักรไทยโดยบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าวย่อมไม่ได้รับสัญชาติไทยถ้าในขณะที่เกิดบิดาตามกฎหมายหรือบิดาซึ่งได้มีการสมรสกับมารดาหรือมารดาของผู้นั้นเป็น (1)ผู้ที่ได้รับการผ่อนผันให้พักอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรไทยเป็นกรณีพิเศษเฉพาะราย (2)ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เข้าอยู่ในราชอาณาจักรไทยเพียงชั่วคราวหรือ (3)ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง" จึงอาจสรุปได้ว่าบุคคลที่เกิดในประเทศไทยตั้งแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535อันเป็นวันที่มาตรา7ทวิมีผลย่อมไม่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยอัตโนมัติหากมีข้อเท็จจริงครบตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1กล่าวคือ 1.เกิดในประเทศไทย 2.มีบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าวไม่ว่าจะจดทะเบียนสมรสกันหรือไม่ก็ตาม 3.มีบิดาตามกฎหมายหรือมีบิดาที่มิได้สมรสกับมารดาหรือมีมารดาเป็นคนเข้าเมืองในลักษณะไม่ถาวร นอกจากนั้นบุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535และมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยอัตโนมัติอาจเสียสัญชาติไทยนี้หากมีข้อเท็จจริงครบตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1เพราะมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535กำหนดว่า"บทบัญญัติมาตรา 7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ให้มีผลใช้บังคับกับผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย" ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ได้ยอมรับว่านาย ขีเซียงแซ่อึ้งซึ่งเกิดในประเทศไทยเมื่อวันที่26กันยายนพ.ศ.2479จากบิดาและมารดาซึ่งมีสัญชาติ จีนแต่เป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยเป็นผู้มีสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยหลักดินแดนตามพระราชบัญญัติสัญชาติที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้นกล่าวคือมาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456(1)และนอกจากนั้นศาลนี้ยังชี้ว่านาย ขีเซียงไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535(2)และที่น่าสังเกตต่อไปว่าศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยังยืนยันว่านาย ขีเซียงยังมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535(3)อีกด้วย จึงควรที่จะมาแสวงหาความเข้าใจในเหตุผลเบื้องหลังคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ (1)นาย ขีเซียงผู้ร้องมีสัญชาติไทยโดยการเกิดหรือไม่เพราะเหตุใด เป็นสิ่งที่แน่นอนที่จะต้องนำเอากฎหมายที่มีผลในขณะที่บุคคลเกิดมากำหนดสัญชาติโดยการเกิดของบุคคลดังนั้นเมื่อข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติได้ว่าบุคคลเกิดในประเทศไทยบุคคลจึงได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของมาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456ซึ่งกำหนดให้"บุคคลผู้ได้กำเนิดในพระราชอาณาจักรสยาม"เป็นคนไทย (2)นาย ขีเซียงตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535อันทำให้เสียสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535หรือไม่เพราะเหตุใด นอกจากนั้นศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยังได้ยืนยันแนวความคิดของศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่7376/2537ว่าบุคคลที่เกิดในประเทศไทยก่อนวันที่26กุมภาพันธ์2535จากบิดาและมารดาต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535เป็นความชัดเจนที่บุคคลในข้อเท็จจริงดังกล่าวมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1กล่าวคือ ในประการแรกเมื่อนาย ขีเซียงเกิดในประเทศไทยเขาก็ย่อมมีข้อเท็จจริงตามองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงประการที่1ตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1 และในประการที่สองเมื่อนาย ขีเซียงมีบิดาและมารดาเป็นต่างด้าวเขาก็ย่อมมีข้อเท็จจริงตามองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงประการที่2ตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1 แต่เนื่องจากในขณะที่นาย ขีเซียงเกิดบิดาและมารดาของนาย ขีเซียงมีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยบุคคลทั้งสองจึงไม่มีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เข้าเมืองมาในลักษณะไม่ถาวรแม้ว่ามาตรา7ทวิวรรคที่3จะกำหนด"ให้ถือว่าผู้เกิดในราชอาณาจักรไทยซึ่งไม่ได้สัญชาติไทยตามวรรคหนึ่งเป็นผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองเว้นแต่จะมีการสั่งเป็นอย่างอื่นตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น"โดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา7ทวิวรรคที่3ย่อมมีผลต่อบิดาและมารดาของนาย ขีเซียงเพียงตั้งแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535เป็นต้นไปเท่านั้นดังนั้นในขณะที่นาย ขีเซียงเกิดบุคคลทั้งสองจึงมีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยมิใช่"ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง"ตามข้อสันนิษฐานทางกฎหมายของมาตรา7ทวิวรรคที่3บุคคลทั้งสองมีสถานะเป็น"ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง"ภายหลังจากที่นาย ขีเซียงเกิดแล้วข้อเท็จจริงนี้จึงไม่อาจทำให้นาย ขีเซียงมีข้อเท็จจริงตามองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงประการที่3ตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1 เมื่อปรากฏว่านาย ขีเซียงไม่มีข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงทั้ง3ประการตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1จึงสรุปได้ว่านาย ขีเซียงไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1นี้อันมีผลต่อมาในเสียสัญชาติไทยโดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 (3)นาย ขีเซียงมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535หรือไม่เพราะเหตุใด ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ได้กล่าวยอมรับต่อไปอีกว่านาย ขีเซียง "ผู้ร้องจึงยังคงได้สัญชาติไทยตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา4" ขอให้สังเกตว่าศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยอมรับเช่นนี้โดยมิได้แสดงเหตุผลใดๆอีกทั้งที่เป็นประเด็นที่รอคอยจึงขอทำหมายเหตุไว้ณที่นี้ ดังที่กล่าวมาแล้วว่ากฎหมายสัญชาติใหม่ที่มีผลในวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ย่อมมีผลบังคับต่อการได้สัญชาติไทยการเสียสัญชาติไทยและการกลับคืนสัญชาติไทยของบุคคลธรรมดานับแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535เป็นต้นไปดังนั้นมาตรา7แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535จึงมีผลเฉพาะต่อผู้ที่เกิดตั้งแต่วันที่พระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มีผลกล่าวคือตั้งแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535เท่านั้นนาย ขีเซียงไม่อาจจะได้รับผลจากมาตรา7(2)ใหม่โดยตรงเพราะเกิดก่อนวันที่มาตรา7(2)ใหม่มีผล แม้ว่ามาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535จะกำหนดว่า"บทบัญญัติมาตรา7(1)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508(ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ให้มีผลใช้บังคับกับผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย"แต่นาย ขีเซียงก็ไม่อาจจะได้รับผลของมาตรา10นี้เพราะนาย ขีเซียงมิใช่บุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535โดยมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7(1)ใหม่กล่าวคือเป็น"ผู้เกิดโดยบิดาหรือมารดาเป็นผู้มีสัญชาติไทยไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกราชอาณาจักรไทย"เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏชัดเจนว่านาย ขีเซียงมีบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าวจึงไม่มีข้อกังขาว่ามาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ไม่อาจทำให้นาย ขีเซียงได้รับผลย้อนหลังของมาตรา7(1)ใหม่ จะเหลือก็แต่มาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ซึ่งกำหนดให้บทบัญญัติแห่งกฎหมายใหม่มีผลต่อผู้ที่เกิดก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลมาตรานี้กำหนดว่า"บทบัญญัติมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ให้มีผลใช้บังคับกับผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย"เมื่อพิจารณาบทบัญญัตินี้แล้วจึงสรุปได้ว่าบุคคลที่อาจได้รับผลของมาตรา11วรรคที่1นี้จึงต้องมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา11วรรคที่1กล่าวคือเป็นผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มีผลบังคับกล่าวคือวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ชัดเจนว่านาย ขีเซียงเป็นบุคคลที่อาจได้รับผลของมาตรา11วรรคที่1นั่นคืออาจได้รับผลของมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 จึงต้องมาพิจารณาว่ามาตรา7ทวิอาจมีผลอย่างใดต่อบุคคลที่มีข้อเท็จจริงเฉกเช่นนาย ขีเซียง ขอให้ตระหนักว่ามาตรา7ทวิเป็นบทบัญญัติที่กำหนดข้อเท็จจริงอันเป็นข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535โดยผลของเรื่องมาตรา7ทวิจึงมีผลต่อบุคคลได้ใน2ลักษณะกล่าวคือ ในลักษณะแรกหากบุคคลมีข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิบุคคลก็จะไม่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยอัตโนมัติตามข้อกำหนดของวรรคที่1และจะมีสถานะเป็นคนเข้าเมืองในลักษณะที่ผิดกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองตามข้อกำหนดของวรรคที่3และหากรัฐมนตรีมีคำสั่งให้ได้สัญชาติไทยตามข้อกำหนดของวรรคที่2สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนที่ได้รับก็คือสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยผลของคำสั่งของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและโดยผลของความเป็นไทยในลักษณะดังกล่าวจะทำให้บุคคลดังกล่าวอาจถูกรัฐมนตรีสั่งถอนสัญชาติไทยได้เองโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา18แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 ในอีกลักษณะหนึ่งหากบุคคลไม่มีข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิบุคคลก็จะไม่ตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของกฎหมายตามข้อกำหนดของวรรคที่1บุคคลในลักษณะนี้จึงอาจมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของกฎหมายที่กำหนดให้บุคคลที่เกิดในประเทศไทยได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนในขณะที่เกิดอันได้แก่มาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456หรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2495ฉบับดั้งเดิมหรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2495ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่3)พ.ศ.2499หรือพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2495ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่4)พ.ศ.2503หรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ฉบับดั้งเดิมหรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ในกรณีของนาย ขีเซียง เมื่อเขาเกิดในประเทศไทยเมื่อพ.ศ.2479เขาจึงมีสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยหลักดินแดนโดยผลของมาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456 บุคคลที่เกิดในประเทศไทยแต่ตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติจากดินแดนย่อมไม่อาจได้สัญชาติไทยโดยการเกิดจากดินแดนนั้นได้ดังนั้นสิทธิในสัญชาติที่ได้รับจึงเป็นสิทธิตามกฎหมายที่มีผลตอนเกิดมิใช่เป็นสิทธิตามกฎหมายที่มายกเลิกข้อยกเว้นซึ่งเป็นกฎหมายที่มีผลภายหลังการเกิดของบุคคล ตัวอย่างเช่นนาย ก. ซึ่งเกิดในประเทศไทยเมื่อพ.ศ.2518แต่นาย ก. มีข้อเท็จจริงอันทำให้ตกอยู่ภายใต้ข้อ2แห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่337ลงวันที่13ธันวาคมพ.ศ.2515ดังนั้นนาย ก. จึงไม่อาจมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ต่อมาเมื่อมีการยกเลิกข้อ2แห่งประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่337และนาย ก. ไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1ซึ่งมาทำหน้าที่เป็นข้อยกเว้นของหลักการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนแทนประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่337นั่นก็คือข้อยกเว้นของหลักการได้สัญชาติไทยที่มีอยู่ในขณะที่นาย ก. เกิดได้ตกไปภายหลังการเกิดของนาย ก.เมื่อข้อยกเว้นตกไปนาย ก. จึงกลับบริโภคสิทธิในสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ได้สัญชาติไทยที่ได้กลับมาย่อมมิใช่สัญชาติไทยตามพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีผลภายหลังการเกิดของนาย ก. จึงอาจสรุปได้ว่าโดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535บุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535แต่ไม่มีข้อเท็จจริงตามมาตรา7ทวิวรรคที่1ย่อมมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามกฎหมายสัญชาติที่มีผลในขณะที่บุคคลนั้นเกิดเพราะไม่มีข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนดังนั้นบุคคลที่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดอยู่ก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ก็จะมีสัญชาตินี้อยู่ต่อไปส่วนบุคคลที่ตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่337และไม่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดก็จะกลับมีสัญชาตินี้ในวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535 แต่ปัญหาที่ว่าบุคคลนั้นจะมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยผลของกฎหมายที่ผลภายหลังการเกิดของบุคคลหรือไม่ย่อมขึ้นอยู่กับบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวนั้น ดังนั้นบุคคลในลักษณะของนาย ขีเซียงจะมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535หรือไม่จึงขึ้นอยู่กับพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขนี้และพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535นั่นเอง การทบทวนความเข้าใจหลักกฎหมายสัญชาติในลักษณะดังกล่าวมาจะทำให้เราตระหนักถึงช่องว่างที่เกิดจากการที่มาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535กล่าวคือในขณะที่มาตรานี้กำหนดให้มาตรา7(1)ใหม่มีผลย้อนหลังแก่ผู้ที่เกิดก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลแต่มาตรานี้มิได้กำหนดให้มาตรา7(2)ใหม่มีผลย้อนหลังแก่ผู้ที่เกิดก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลและไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ดังนั้นหากพิจารณาแต่เพียงตัวอักษรของบทบัญญัติของมาตรา10นาย ขีเซียงย่อมไม่อาจบริโภคสิทธิในสัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ใหม่เพราะมาตรา10นี้มิได้กำหนดให้มาตรา7(2)มีผลย้อนหลังแก่บุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535 ดังนั้นการที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยืนยันว่านาย ขีเซียงมีสัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ใหม่จึงเป็นการยืนยันมากไปกว่าความหมายตามตัวอักษรของบทบัญญัติของมาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ขอให้สังเกตว่ามิใช่ครั้งแรกที่ศาลฎีกาได้ยืนยันมากไปกว่าความหมายตามบทบัญญัติของกฎหมายลายลักษณ์อักษรการกระทำดังกล่าวเป็นสิ่งที่ยอมรับได้หากการใช้กฎหมายตามตัวอักษรอย่างเคร่งครัดไม่ทำให้เกิดความถูกต้องและความยุติธรรมแก่คดีได้อย่างเพียงพอหากศาลฎีกาต้องการจะยอมรับว่าบุคคลซึ่งเกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535และไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1ย่อมมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)ใหม่ก็จะต้องทำให้แนวความคิดที่จะขยายผลของมาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ปรากฏชัดขึ้นมาในแนวคำพิพากษาศาลฎีกาในวาระต่อไปเป็นการยากที่คำพิพากษาบรรทัดฐานจะเกิดจากคำพิพากษาเพียงฉบับเดียวมิใช่หรือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538และความชัดเจนของแนวคำพิพากษาศาลฎีกาไทยว่าด้วยมาตรา 7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 จนถึงคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538นี้เราอาจจะสรุปแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ได้ในหลายข้อเท็จจริงแล้วกล่าวคือ ในประการแรกแม้ว่าคำพิพากษาศาลฎีกาที่2901/2535จะมีความเห็นเป็นอย่างอื่นศาลฎีกาในคำพิพากษาต่อมาก็ยอมรับว่าอย่างชัดเจนและเป็นแนวเดียวกันว่าบุตรของชายไทยหรือหญิงไทยที่เกิดในประเทศไทยย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1(คำพิพากษาศาลฎีกาที่2246/2535,คำพิพากษาศาลฎีกาที่2901/2535,คำพิพากษาศาลฎีกาที่1450/2536และคำพิพากษาศาลฎีกาที่7227/2537 ไม่ว่าบุพการีอีกฝ่ายจะมีข้อเท็จจริงเช่นใด และเป็นสิ่งที่ชัดเจนอีกเช่นกันว่าบุคคลที่เกิดในประเทศไทยจากบิดาและมารดาที่เป็นคนต่างด้าวย่อมตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1หากบิดานั้นเข้าเมืองมาในลักษณะไม่ถาวรทั้งนี้โดยไม่ต้องคำนึงถึงสถานภาพของมารดาต่างด้าวว่าเป็นเช่นใดการที่มารดาเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยหรือการที่มารดาเป็นคนต่างด้าวที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวไม่อาจช่วยให้บุคคลดังกล่าวหลุดพ้นจากมาตรา7ทวิวรรคที่1(คำพิพากษาศาลฎีกาที่2901/2535,2221/2538และ4923/2538 ในประการสุดท้ายที่ปรากฏอย่างชัดเจนแล้วก็คือบุคคลที่เกิดในประเทศไทยจากบิดาและมารดาซึ่งเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1(คำพิพากษาศาลฎีกาที่7376/2537และ2467/2538) ?พันธุ์ทิพย์กาญจนะจิตราสายสุนทร?คำพิพากษา: ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า เดิม ผู้ร้อง ชื่อ ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น บุตร คน ที่ 3 ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง กับ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย เกิด ที่ บ้าน เลขที่ 1466 ถนน ทรงวาด อำเภอสัมพันธ์วงศ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อ วันที่ 26 กันยายน 2479 ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทยโดย การ เกิด ตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 มาตรา 7(3)เมื่อ ผู้ร้อง อายุ ได้ 17 ปี ผู้ร้อง เดินทาง ไป ประเทศ จีน และ อยู่ ประเทศ จีน 2 ปี ผู้ร้อง ได้ เปลี่ยน ชื่อ เป็น ลียู แซ่อึ้ง ใน ปี 2515 ผู้ร้อง เดินทาง ออกจาก ประเทศ จีน ไป อยู่ ที่ ฮ่องกง ใน ปี 2519 ผู้ร้อง ทราบ ว่า บิดา มารดา ของ ตน ถึงแก่ความตาย แล้วจึง เดินทาง จาก ฮ่องกง กลับมา จัดการ ศพ ผู้ร้อง เคย เรียน ภาษา ไทย ที่ โรงเรียน เผยอิง ถนน ทรงวาด กรุงเทพมหานคร ผู้ร้อง สามารถ อ่าน และ เขียน ภาษา ไทย ได้ ดี ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้องขอ พิสูจน์ สัญชาติต่อ กองตรวจคนเข้าเมือง เมื่อ วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 แต่ กอง ตรวจ คนเข้า เมือง ยกคำร้อง ผู้ร้อง จึง ยื่น คำร้อง เป็น คดี นี้ ขอให้ มี คำสั่งว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล สัญชาติ ไทยผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง มิใช่ บุคคล คนเดียว กันกับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง หนังสือเดินทาง ของ ผู้ร้อง ระบุ ไว้ ชัดแจ้ง ว่า ผู้ร้อง เกิด ใน ประเทศ จีน ผู้ร้อง ย่อม ไม่ได้ สัญชาติ ไทย หาก ฟัง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล คนเดียว กับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง แม้ จะ เกิด ใน ราชอาณาจักร ก็ ตาม แต่ ทั้ง นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย ซึ่ง เป็น บิดา มารดา ของ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น คนต่างด้าว สัญชาติ จีน มิได้ มี ถิ่นที่อยู่ ถาวร ใน ประเทศ ไทย เพียงแต่ ได้รับ อนุญาต ให้ อยู่ ใน ราชอาณาจักร เพียง ชั่วคราวเท่านั้น เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง จึง ต้อง ถูก ถอน สัญชาติ ไทย ตาม ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 337 ลงวันที่ 13 ธันวาคม 2515 ข้อ 1ผู้ร้อง มิใช่ เป็น บุคคล ที่ มี สัญชาติ ไทย ขอให้ ยกคำร้องศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องขอ งผู้ร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ เป็น ว่า ผู้ร้อง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดผู้คัดค้าน ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ใน เบื้องต้น ว่า เมื่อ วันที่ 12 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง เดินทาง จากเมือง ฮ่องกง เข้า มา ใน ประเทศ ไทย โดย ถือ หนังสือเดินทาง ของ เมือง ฮ่องกง ต่อมา วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้อง ขอ พิสูจน์ สัญชาติ ไทย ต่อ พนักงาน เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง กรุงเทพ ฯแต่ อธิบดี กรมตำรวจ มี คำสั่ง ยกคำร้อง ปัญหา ว่า ผู้ร้อง มี สัญชาติ ไทยหรือไม่ เห็นว่า พยานหลักฐาน ของ ผู้ร้อง จึง มี น้ำหนัก น่าเชื่อ ได้ว่าผู้ร้อง เป็น บุคคล เดียว กับ นาย ขีเซียง แซ่อึ้ง ซึ่ง เป็น บุตร ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย คน สัญชาติ จีน ที่ เกิด ใน ราชอาณาจักรไทย ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ ที่ ใช้ บังคับ อยู่ ใน ขณะ นั้น และ เนื่องจากไม่ปรากฏ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล ตาม มาตรา 8 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 มาตรา 5 ผู้ร้อง จึง ยัง คง ได้สัญชาติ ไทย ตาม มาตรา 7(2) แห่ง พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติ สัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535มาตรา 4"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2467/2538นาย ขีเซียง แซ่อึ้งผู้ร้องพนักงานอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุดผู้คัดค้าน พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2496 ม. 7 (2), ม. 8 ทวิผู้ร้องเป็นบุตรของคนสัญชาติ จีนที่เกิดในราชอาณาจักรไทยจึงได้สัญชาติไทยโดยการเกิดและไม่ปรากฏว่าเป็นบุคคลตามมาตรา8ทวิวรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา5ผู้ร้องจึงยังคงได้สัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า เดิม ผู้ร้อง ชื่อ ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น บุตร คน ที่ 3 ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง กับ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย เกิด ที่ บ้าน เลขที่ 1466 ถนน ทรงวาด อำเภอสัมพันธ์วงศ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อ วันที่ 26 กันยายน 2479 ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทยโดย การ เกิด ตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 มาตรา 7(3)เมื่อ ผู้ร้อง อายุ ได้ 17 ปี ผู้ร้อง เดินทาง ไป ประเทศ จีน และ อยู่ ประเทศ จีน 2 ปี ผู้ร้อง ได้ เปลี่ยน ชื่อ เป็น ลียู แซ่อึ้ง ใน ปี 2515 ผู้ร้อง เดินทาง ออกจาก ประเทศ จีน ไป อยู่ ที่ ฮ่องกง ใน ปี 2519 ผู้ร้อง ทราบ ว่า บิดา มารดา ของ ตน ถึงแก่ความตาย แล้วจึง เดินทาง จาก ฮ่องกง กลับมา จัดการ ศพ ผู้ร้อง เคย เรียน ภาษา ไทย ที่ โรงเรียน เผยอิง ถนน ทรงวาด กรุงเทพมหานคร ผู้ร้อง สามารถ อ่าน และ เขียน ภาษา ไทย ได้ ดี ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้องขอ พิสูจน์ สัญชาติต่อ กองตรวจคนเข้าเมือง เมื่อ วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 แต่ กอง ตรวจ คนเข้า เมือง ยกคำร้อง ผู้ร้อง จึง ยื่น คำร้อง เป็น คดี นี้ ขอให้ มี คำสั่งว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล สัญชาติ ไทยผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง มิใช่ บุคคล คนเดียว กันกับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง หนังสือเดินทาง ของ ผู้ร้อง ระบุ ไว้ ชัดแจ้ง ว่า ผู้ร้อง เกิด ใน ประเทศ จีน ผู้ร้อง ย่อม ไม่ได้ สัญชาติ ไทย หาก ฟัง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล คนเดียว กับ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง แม้ จะ เกิด ใน ราชอาณาจักร ก็ ตาม แต่ ทั้ง นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย ซึ่ง เป็น บิดา มารดา ของ เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง เป็น คนต่างด้าว สัญชาติ จีน มิได้ มี ถิ่นที่อยู่ ถาวร ใน ประเทศ ไทย เพียงแต่ ได้รับ อนุญาต ให้ อยู่ ใน ราชอาณาจักร เพียง ชั่วคราวเท่านั้น เด็ก ชาย ขีเซียง แซ่อึ้ง จึง ต้อง ถูก ถอน สัญชาติ ไทย ตาม ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 337 ลงวันที่ 13 ธันวาคม 2515 ข้อ 1ผู้ร้อง มิใช่ เป็น บุคคล ที่ มี สัญชาติ ไทย ขอให้ ยกคำร้องศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องขอ งผู้ร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ เป็น ว่า ผู้ร้อง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดผู้คัดค้าน ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ใน เบื้องต้น ว่า เมื่อ วันที่ 12 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง เดินทาง จากเมือง ฮ่องกง เข้า มา ใน ประเทศ ไทย โดย ถือ หนังสือเดินทาง ของ เมือง ฮ่องกง ต่อมา วันที่ 13 กรกฎาคม 2532 ผู้ร้อง ได้ ยื่น คำร้อง ขอ พิสูจน์ สัญชาติ ไทย ต่อ พนักงาน เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง กรุงเทพ ฯแต่ อธิบดี กรมตำรวจ มี คำสั่ง ยกคำร้อง ปัญหา ว่า ผู้ร้อง มี สัญชาติ ไทยหรือไม่ เห็นว่า พยานหลักฐาน ของ ผู้ร้อง จึง มี น้ำหนัก น่าเชื่อ ได้ว่าผู้ร้อง เป็น บุคคล เดียว กับ นาย ขีเซียง แซ่อึ้ง ซึ่ง เป็น บุตร ของ นาย เยี่ยวเล้ง แซ่อึ้ง และ นาง ไหทั้ง แซ่เตีย คน สัญชาติ จีน ที่ เกิด ใน ราชอาณาจักรไทย ผู้ร้อง จึง ได้ สัญชาติ ไทย โดย การ เกิดตาม พระราชบัญญัติ สัญชาติ ที่ ใช้ บังคับ อยู่ ใน ขณะ นั้น และ เนื่องจากไม่ปรากฏ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุคคล ตาม มาตรา 8 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 มาตรา 5 ผู้ร้อง จึง ยัง คง ได้สัญชาติ ไทย ตาม มาตรา 7(2) แห่ง พระราชบัญญัติ สัญชาติ พ.ศ. 2508ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม โดย พระราชบัญญัติ สัญชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535มาตรา 4"พิพากษายืน(ยรรยง ปานุราช-ยงยุทธ ธารีสาร-นิวัตน์ แก้วเกิดเคน)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538เป็นคำพิพากษาที่มาเพิ่มเติมความชัดเจนให้แก่หลักกฎหมายว่าด้วยขอยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยอัตโนมัติโดยผลของมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 บทบัญญัติของมาตรา7ทวิได้ก่อให้เกิดปัญหาการตีความในหลายกรณีจากบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับกฎหมายนี้ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1บุคคลที่เกิดในประเทศไทยย่อมตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยอัตโนมัติหากมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดตามมาตรา7ทวิวรรคที่1กล่าวคือเป็น"ผู้เกิดในราชอาณาจักรไทยโดยบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าวย่อมไม่ได้รับสัญชาติไทยถ้าในขณะที่เกิดบิดาตามกฎหมายหรือบิดาซึ่งได้มีการสมรสกับมารดาหรือมารดาของผู้นั้นเป็น (1)ผู้ที่ได้รับการผ่อนผันให้พักอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรไทยเป็นกรณีพิเศษเฉพาะราย (2)ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เข้าอยู่ในราชอาณาจักรไทยเพียงชั่วคราวหรือ (3)ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง" จึงอาจสรุปได้ว่าบุคคลที่เกิดในประเทศไทยตั้งแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535อันเป็นวันที่มาตรา7ทวิมีผลย่อมไม่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยอัตโนมัติหากมีข้อเท็จจริงครบตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1กล่าวคือ 1.เกิดในประเทศไทย 2.มีบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าวไม่ว่าจะจดทะเบียนสมรสกันหรือไม่ก็ตาม 3.มีบิดาตามกฎหมายหรือมีบิดาที่มิได้สมรสกับมารดาหรือมีมารดาเป็นคนเข้าเมืองในลักษณะไม่ถาวร นอกจากนั้นบุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535และมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยอัตโนมัติอาจเสียสัญชาติไทยนี้หากมีข้อเท็จจริงครบตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1เพราะมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535กำหนดว่า"บทบัญญัติมาตรา 7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ให้มีผลใช้บังคับกับผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย" ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ได้ยอมรับว่านาย ขีเซียงแซ่อึ้งซึ่งเกิดในประเทศไทยเมื่อวันที่26กันยายนพ.ศ.2479จากบิดาและมารดาซึ่งมีสัญชาติ จีนแต่เป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยเป็นผู้มีสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยหลักดินแดนตามพระราชบัญญัติสัญชาติที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้นกล่าวคือมาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456(1)และนอกจากนั้นศาลนี้ยังชี้ว่านาย ขีเซียงไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535(2)และที่น่าสังเกตต่อไปว่าศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยังยืนยันว่านาย ขีเซียงยังมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535(3)อีกด้วย จึงควรที่จะมาแสวงหาความเข้าใจในเหตุผลเบื้องหลังคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ (1)นาย ขีเซียงผู้ร้องมีสัญชาติไทยโดยการเกิดหรือไม่เพราะเหตุใด เป็นสิ่งที่แน่นอนที่จะต้องนำเอากฎหมายที่มีผลในขณะที่บุคคลเกิดมากำหนดสัญชาติโดยการเกิดของบุคคลดังนั้นเมื่อข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติได้ว่าบุคคลเกิดในประเทศไทยบุคคลจึงได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของมาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456ซึ่งกำหนดให้"บุคคลผู้ได้กำเนิดในพระราชอาณาจักรสยาม"เป็นคนไทย (2)นาย ขีเซียงตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535อันทำให้เสียสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535หรือไม่เพราะเหตุใด นอกจากนั้นศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยังได้ยืนยันแนวความคิดของศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่7376/2537ว่าบุคคลที่เกิดในประเทศไทยก่อนวันที่26กุมภาพันธ์2535จากบิดาและมารดาต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535เป็นความชัดเจนที่บุคคลในข้อเท็จจริงดังกล่าวมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1กล่าวคือ ในประการแรกเมื่อนาย ขีเซียงเกิดในประเทศไทยเขาก็ย่อมมีข้อเท็จจริงตามองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงประการที่1ตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1 และในประการที่สองเมื่อนาย ขีเซียงมีบิดาและมารดาเป็นต่างด้าวเขาก็ย่อมมีข้อเท็จจริงตามองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงประการที่2ตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1 แต่เนื่องจากในขณะที่นาย ขีเซียงเกิดบิดาและมารดาของนาย ขีเซียงมีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยบุคคลทั้งสองจึงไม่มีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เข้าเมืองมาในลักษณะไม่ถาวรแม้ว่ามาตรา7ทวิวรรคที่3จะกำหนด"ให้ถือว่าผู้เกิดในราชอาณาจักรไทยซึ่งไม่ได้สัญชาติไทยตามวรรคหนึ่งเป็นผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองเว้นแต่จะมีการสั่งเป็นอย่างอื่นตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น"โดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา7ทวิวรรคที่3ย่อมมีผลต่อบิดาและมารดาของนาย ขีเซียงเพียงตั้งแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535เป็นต้นไปเท่านั้นดังนั้นในขณะที่นาย ขีเซียงเกิดบุคคลทั้งสองจึงมีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยมิใช่"ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง"ตามข้อสันนิษฐานทางกฎหมายของมาตรา7ทวิวรรคที่3บุคคลทั้งสองมีสถานะเป็น"ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง"ภายหลังจากที่นาย ขีเซียงเกิดแล้วข้อเท็จจริงนี้จึงไม่อาจทำให้นาย ขีเซียงมีข้อเท็จจริงตามองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงประการที่3ตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1 เมื่อปรากฏว่านาย ขีเซียงไม่มีข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงทั้ง3ประการตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิวรรคที่1จึงสรุปได้ว่านาย ขีเซียงไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1นี้อันมีผลต่อมาในเสียสัญชาติไทยโดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 (3)นาย ขีเซียงมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535หรือไม่เพราะเหตุใด ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ได้กล่าวยอมรับต่อไปอีกว่านาย ขีเซียง "ผู้ร้องจึงยังคงได้สัญชาติไทยตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มาตรา4" ขอให้สังเกตว่าศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยอมรับเช่นนี้โดยมิได้แสดงเหตุผลใดๆอีกทั้งที่เป็นประเด็นที่รอคอยจึงขอทำหมายเหตุไว้ณที่นี้ ดังที่กล่าวมาแล้วว่ากฎหมายสัญชาติใหม่ที่มีผลในวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ย่อมมีผลบังคับต่อการได้สัญชาติไทยการเสียสัญชาติไทยและการกลับคืนสัญชาติไทยของบุคคลธรรมดานับแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535เป็นต้นไปดังนั้นมาตรา7แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535จึงมีผลเฉพาะต่อผู้ที่เกิดตั้งแต่วันที่พระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มีผลกล่าวคือตั้งแต่วันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535เท่านั้นนาย ขีเซียงไม่อาจจะได้รับผลจากมาตรา7(2)ใหม่โดยตรงเพราะเกิดก่อนวันที่มาตรา7(2)ใหม่มีผล แม้ว่ามาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535จะกำหนดว่า"บทบัญญัติมาตรา7(1)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508(ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ให้มีผลใช้บังคับกับผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย"แต่นาย ขีเซียงก็ไม่อาจจะได้รับผลของมาตรา10นี้เพราะนาย ขีเซียงมิใช่บุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535โดยมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7(1)ใหม่กล่าวคือเป็น"ผู้เกิดโดยบิดาหรือมารดาเป็นผู้มีสัญชาติไทยไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกราชอาณาจักรไทย"เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏชัดเจนว่านาย ขีเซียงมีบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าวจึงไม่มีข้อกังขาว่ามาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ไม่อาจทำให้นาย ขีเซียงได้รับผลย้อนหลังของมาตรา7(1)ใหม่ จะเหลือก็แต่มาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ซึ่งกำหนดให้บทบัญญัติแห่งกฎหมายใหม่มีผลต่อผู้ที่เกิดก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลมาตรานี้กำหนดว่า"บทบัญญัติมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ให้มีผลใช้บังคับกับผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย"เมื่อพิจารณาบทบัญญัตินี้แล้วจึงสรุปได้ว่าบุคคลที่อาจได้รับผลของมาตรา11วรรคที่1นี้จึงต้องมีข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา11วรรคที่1กล่าวคือเป็นผู้เกิดก่อนวันที่พระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535มีผลบังคับกล่าวคือวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ชัดเจนว่านาย ขีเซียงเป็นบุคคลที่อาจได้รับผลของมาตรา11วรรคที่1นั่นคืออาจได้รับผลของมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 จึงต้องมาพิจารณาว่ามาตรา7ทวิอาจมีผลอย่างใดต่อบุคคลที่มีข้อเท็จจริงเฉกเช่นนาย ขีเซียง ขอให้ตระหนักว่ามาตรา7ทวิเป็นบทบัญญัติที่กำหนดข้อเท็จจริงอันเป็นข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535โดยผลของเรื่องมาตรา7ทวิจึงมีผลต่อบุคคลได้ใน2ลักษณะกล่าวคือ ในลักษณะแรกหากบุคคลมีข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิบุคคลก็จะไม่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยอัตโนมัติตามข้อกำหนดของวรรคที่1และจะมีสถานะเป็นคนเข้าเมืองในลักษณะที่ผิดกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองตามข้อกำหนดของวรรคที่3และหากรัฐมนตรีมีคำสั่งให้ได้สัญชาติไทยตามข้อกำหนดของวรรคที่2สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนที่ได้รับก็คือสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยผลของคำสั่งของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและโดยผลของความเป็นไทยในลักษณะดังกล่าวจะทำให้บุคคลดังกล่าวอาจถูกรัฐมนตรีสั่งถอนสัญชาติไทยได้เองโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา18แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมใหม่โดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 ในอีกลักษณะหนึ่งหากบุคคลไม่มีข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบแห่งข้อเท็จจริงตามข้อกำหนดของมาตรา7ทวิบุคคลก็จะไม่ตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของกฎหมายตามข้อกำหนดของวรรคที่1บุคคลในลักษณะนี้จึงอาจมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของกฎหมายที่กำหนดให้บุคคลที่เกิดในประเทศไทยได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนในขณะที่เกิดอันได้แก่มาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456หรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2495ฉบับดั้งเดิมหรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2495ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่3)พ.ศ.2499หรือพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2495ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่4)พ.ศ.2503หรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ฉบับดั้งเดิมหรือมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ในกรณีของนาย ขีเซียง เมื่อเขาเกิดในประเทศไทยเมื่อพ.ศ.2479เขาจึงมีสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยหลักดินแดนโดยผลของมาตรา3(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2456 บุคคลที่เกิดในประเทศไทยแต่ตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติจากดินแดนย่อมไม่อาจได้สัญชาติไทยโดยการเกิดจากดินแดนนั้นได้ดังนั้นสิทธิในสัญชาติที่ได้รับจึงเป็นสิทธิตามกฎหมายที่มีผลตอนเกิดมิใช่เป็นสิทธิตามกฎหมายที่มายกเลิกข้อยกเว้นซึ่งเป็นกฎหมายที่มีผลภายหลังการเกิดของบุคคล ตัวอย่างเช่นนาย ก. ซึ่งเกิดในประเทศไทยเมื่อพ.ศ.2518แต่นาย ก. มีข้อเท็จจริงอันทำให้ตกอยู่ภายใต้ข้อ2แห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่337ลงวันที่13ธันวาคมพ.ศ.2515ดังนั้นนาย ก. จึงไม่อาจมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ต่อมาเมื่อมีการยกเลิกข้อ2แห่งประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่337และนาย ก. ไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1ซึ่งมาทำหน้าที่เป็นข้อยกเว้นของหลักการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนแทนประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่337นั่นก็คือข้อยกเว้นของหลักการได้สัญชาติไทยที่มีอยู่ในขณะที่นาย ก. เกิดได้ตกไปภายหลังการเกิดของนาย ก.เมื่อข้อยกเว้นตกไปนาย ก. จึงกลับบริโภคสิทธิในสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามมาตรา7(3)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ได้สัญชาติไทยที่ได้กลับมาย่อมมิใช่สัญชาติไทยตามพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีผลภายหลังการเกิดของนาย ก. จึงอาจสรุปได้ว่าโดยผลของมาตรา11วรรคที่1แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535บุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535แต่ไม่มีข้อเท็จจริงตามมาตรา7ทวิวรรคที่1ย่อมมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดตามกฎหมายสัญชาติที่มีผลในขณะที่บุคคลนั้นเกิดเพราะไม่มีข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนดังนั้นบุคคลที่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดอยู่ก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ก็จะมีสัญชาตินี้อยู่ต่อไปส่วนบุคคลที่ตกอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของการได้สัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่337และไม่มีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดก็จะกลับมีสัญชาตินี้ในวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535 แต่ปัญหาที่ว่าบุคคลนั้นจะมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยผลของกฎหมายที่ผลภายหลังการเกิดของบุคคลหรือไม่ย่อมขึ้นอยู่กับบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวนั้น ดังนั้นบุคคลในลักษณะของนาย ขีเซียงจะมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535หรือไม่จึงขึ้นอยู่กับพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขนี้และพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535นั่นเอง การทบทวนความเข้าใจหลักกฎหมายสัญชาติในลักษณะดังกล่าวมาจะทำให้เราตระหนักถึงช่องว่างที่เกิดจากการที่มาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535กล่าวคือในขณะที่มาตรานี้กำหนดให้มาตรา7(1)ใหม่มีผลย้อนหลังแก่ผู้ที่เกิดก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลแต่มาตรานี้มิได้กำหนดให้มาตรา7(2)ใหม่มีผลย้อนหลังแก่ผู้ที่เกิดก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลและไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ดังนั้นหากพิจารณาแต่เพียงตัวอักษรของบทบัญญัติของมาตรา10นาย ขีเซียงย่อมไม่อาจบริโภคสิทธิในสัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ใหม่เพราะมาตรา10นี้มิได้กำหนดให้มาตรา7(2)มีผลย้อนหลังแก่บุคคลที่เกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535 ดังนั้นการที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538ยืนยันว่านาย ขีเซียงมีสัญชาติไทยตามมาตรา7(2)ใหม่จึงเป็นการยืนยันมากไปกว่าความหมายตามตัวอักษรของบทบัญญัติของมาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ขอให้สังเกตว่ามิใช่ครั้งแรกที่ศาลฎีกาได้ยืนยันมากไปกว่าความหมายตามบทบัญญัติของกฎหมายลายลักษณ์อักษรการกระทำดังกล่าวเป็นสิ่งที่ยอมรับได้หากการใช้กฎหมายตามตัวอักษรอย่างเคร่งครัดไม่ทำให้เกิดความถูกต้องและความยุติธรรมแก่คดีได้อย่างเพียงพอหากศาลฎีกาต้องการจะยอมรับว่าบุคคลซึ่งเกิดก่อนวันที่26กุมภาพันธ์พ.ศ.2535และไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1ย่อมมีสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนตามมาตรา7(2)ใหม่ก็จะต้องทำให้แนวความคิดที่จะขยายผลของมาตรา10แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ปรากฏชัดขึ้นมาในแนวคำพิพากษาศาลฎีกาในวาระต่อไปเป็นการยากที่คำพิพากษาบรรทัดฐานจะเกิดจากคำพิพากษาเพียงฉบับเดียวมิใช่หรือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538และความชัดเจนของแนวคำพิพากษาศาลฎีกาไทยว่าด้วยมาตรา 7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขและเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535 จนถึงคำพิพากษาศาลฎีกาที่2467/2538นี้เราอาจจะสรุปแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับมาตรา7ทวิแห่งพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ.2508ซึ่งถูกแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ(ฉบับที่2)พ.ศ.2535ได้ในหลายข้อเท็จจริงแล้วกล่าวคือ ในประการแรกแม้ว่าคำพิพากษาศาลฎีกาที่2901/2535จะมีความเห็นเป็นอย่างอื่นศาลฎีกาในคำพิพากษาต่อมาก็ยอมรับว่าอย่างชัดเจนและเป็นแนวเดียวกันว่าบุตรของชายไทยหรือหญิงไทยที่เกิดในประเทศไทยย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1(คำพิพากษาศาลฎีกาที่2246/2535,คำพิพากษาศาลฎีกาที่2901/2535,คำพิพากษาศาลฎีกาที่1450/2536และคำพิพากษาศาลฎีกาที่7227/2537 ไม่ว่าบุพการีอีกฝ่ายจะมีข้อเท็จจริงเช่นใด และเป็นสิ่งที่ชัดเจนอีกเช่นกันว่าบุคคลที่เกิดในประเทศไทยจากบิดาและมารดาที่เป็นคนต่างด้าวย่อมตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1หากบิดานั้นเข้าเมืองมาในลักษณะไม่ถาวรทั้งนี้โดยไม่ต้องคำนึงถึงสถานภาพของมารดาต่างด้าวว่าเป็นเช่นใดการที่มารดาเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยหรือการที่มารดาเป็นคนต่างด้าวที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวไม่อาจช่วยให้บุคคลดังกล่าวหลุดพ้นจากมาตรา7ทวิวรรคที่1(คำพิพากษาศาลฎีกาที่2901/2535,2221/2538และ4923/2538 ในประการสุดท้ายที่ปรากฏอย่างชัดเจนแล้วก็คือบุคคลที่เกิดในประเทศไทยจากบิดาและมารดาซึ่งเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทยย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้มาตรา7ทวิวรรคที่1(คำพิพากษาศาลฎีกาที่7376/2537และ2467/2538) ?พันธุ์ทิพย์กาญจนะจิตราสายสุนทร?