คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5744/2531หลักกฎหมาย: ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลย ดังนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายไม่ได้ เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรงคดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้โอนการยึดที่ดินที่จำเลยมีกรรมสิทธิ์ร่วมและถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้เพื่อขายทอดตลาดบังคับจำนองในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลายธนาคารกรุงไทย จำกัด ผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้จำนอง และโจทก์ในคดีดังกล่าวคัดค้านการโอนและยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ระงับการโอนตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ค้านว่าการบังคับคดีของผู้ร้องยังไม่สำเร็จบริบูรณ์ เป็นอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอโอนการยึดทรัพย์มาไว้ในคดีล้มละลายได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เมื่อศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้แล้วพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 22(2) บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวในการเก็บรวบรวมและรับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งจะตกได้แก่ลูกหนี้หรือซึ่งลูกหนี้มีสิทธิจะได้รับจากผู้อื่นแม้ทรัพย์สินนั้นจะอยู่ในระหว่างการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ตาม เจ้าพนักงานบังคับคดีก็ยังต้องปฏิบัติตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น เว้นแต่การบังคับคดีนั้นได้สำเร็จบริบูรณ์แล้วก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 110 วรรคแรก ประกอบด้วยมาตรา 112 ทั้งนี้ก็ด้วยวัตถุประสงค์ที่จะรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้มาแบ่งเฉลี่ยให้แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายโดยเสมอภาคตามส่วนอย่างไรก็ตามอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดังกล่าวไม่กระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งลูกหนี้ได้ให้ไว้ก่อนถูกพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 95ประกอบด้วยมาตรา 110 วรรคท้าย เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยในคดีนี้ ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายจึงไม่อาจกระทำได้เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรง ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยคดีมาศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ระงับการโอนการยึดที่ดินในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลาย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5744/2531บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ มหาสมุทร จำกัดโจทก์นางสาว เล็ก ผาสุขวณิชย์จำเลยธนาคาร กรุงไทย จำกัดผู้ร้อง พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 22, ม. 95, ม. 110, ม. 112ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลย ดังนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายไม่ได้ เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรงคดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้โอนการยึดที่ดินที่จำเลยมีกรรมสิทธิ์ร่วมและถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้เพื่อขายทอดตลาดบังคับจำนองในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลายธนาคารกรุงไทย จำกัด ผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้จำนอง และโจทก์ในคดีดังกล่าวคัดค้านการโอนและยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ระงับการโอนตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ค้านว่าการบังคับคดีของผู้ร้องยังไม่สำเร็จบริบูรณ์ เป็นอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอโอนการยึดทรัพย์มาไว้ในคดีล้มละลายได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เมื่อศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้แล้วพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 22(2) บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวในการเก็บรวบรวมและรับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งจะตกได้แก่ลูกหนี้หรือซึ่งลูกหนี้มีสิทธิจะได้รับจากผู้อื่นแม้ทรัพย์สินนั้นจะอยู่ในระหว่างการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ตาม เจ้าพนักงานบังคับคดีก็ยังต้องปฏิบัติตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น เว้นแต่การบังคับคดีนั้นได้สำเร็จบริบูรณ์แล้วก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 110 วรรคแรก ประกอบด้วยมาตรา 112 ทั้งนี้ก็ด้วยวัตถุประสงค์ที่จะรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้มาแบ่งเฉลี่ยให้แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายโดยเสมอภาคตามส่วนอย่างไรก็ตามอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดังกล่าวไม่กระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งลูกหนี้ได้ให้ไว้ก่อนถูกพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 95ประกอบด้วยมาตรา 110 วรรคท้าย เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยในคดีนี้ ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายจึงไม่อาจกระทำได้เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรง ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยคดีมาศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ระงับการโอนการยึดที่ดินในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลาย(เดชา สุวรรณโณ-สวัสดิ์ รอดเจริญ-ส่อง สุขะปุณณพันธ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามหลักเมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินใดของลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายอื่นจะนำยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นซ้ำอีกไม่ได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายอื่นได้แต่ยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้นเพื่อให้ศาลสั่งให้ตนเข้าเฉลี่ยในทรัพย์สินหรือเงินที่ขายหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 290 เท่านั้น แต่ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่ถูกยึดหรืออายัดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ไม่ว่าชั่วคราวหรือเด็ดขาดก่อนการบังคับคดีแพ่งนั้นได้สำเร็จบริบูรณ์คือก่อนพ้น 14 วันนับแต่วันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินที่ยึดโดยวิธีอื่น หรือนับแต่วันชำระเงินหรือส่งมอบทรัพย์สินตามที่อายัดแล้วแต่กรณี เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นไปไว้ในคดีล้มละลายได้ ทั้งนี้เพราะคำสั่งของศาลที่ให้ยึดอายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ไว้ชั่วคราว หรือหมายบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้นั้น จะใช้ยันเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ไม่ได้ เว้นแต่การบังคับคดีนั้นจะได้สำเร็จบริบูรณ์ก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ (พระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 110 วรรคแรก) มีปัญหาว่าถ้าเจ้าหนี้ผู้นำยึดหรืออายัดทรัพย์สินในคดีแพ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันและทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดเป็นทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันของหนี้ตามคำพิพากษาในคดีแพ่ง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมีอำนาจขอให้โอนการยึดไปไว้ในคดีล้มละลายได้หรือไม่ ปัญหานี้คำพิพากษาฎีกาที่บันทึกนี้ได้วินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานแล้วว่า เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขอโอนการยึดไปไว้ในคดีล้มละลายไม่ได้เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรง ย่อมเป็นการต้องห้ามตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 110 วรรคท้ายซึ่งบัญญัติว่า "บทบัญญัติในมาตรานี้ไม่กระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกัน..." เดิมเคยมีนักกฎหมายเห็นกันว่า แม้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะโอนการยึดทรัพย์สินในกรณีเช่นว่านี้ไปไว้ในคดีล้มละลายก็ไม่มีผลกระทบต่อสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันแต่อย่างใดเพราะเจ้าหนี้มีประกันยังคงมีสิทธิได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันที่โอนไปไว้ในคดีล้มละลายได้โดยไม่ต้องขอรับชำระตามพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 95 อยู่เหมือนกัน แต่ผู้บันทึกเห็นว่าหากยอมให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์โอนการยึดในกรณีเช่นว่านี้ไปไว้ในคดีล้มละลายได้ สิทธิของเจ้าหนี้มีประกันย่อมถูกกระทบกระเทือนแน่นอน เพราะเมื่อโอนไปแล้วเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขายทรัพย์สินนั้นยังไม่ได้จนกว่าศาลได้พิพากษาให้ลูกหนี้ล้มละลายแล้วตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 123 ซึ่งกว่าศาลจะพิพากษาให้ลูกหนี้ล้มละลายได้อาจต้องเสียเวลานานเป็นแรมปี ทำให้เจ้าหนี้มีประกันได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งตนได้นำยึดไว้ช้าไปเป็นแรมปีด้วยเจ้าหนี้ประกันย่อมได้รับความเสียหาย เท่ากับเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ใช้อำนาจกระทำต่อเจ้าหนี้มีประกันเหมือนเจ้าหนี้ทั่ว ๆ ไป ซึ่งผู้บันทึกเห็นว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะใช้อำนาจเช่นว่านั้นได้ก็ต่อเมื่อเจ้าหนี้มีประกันได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 96 หรือถ้าหากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เป็นว่าหนี้มีประกันดังกล่าวเกิดขึ้นจากการฉ้อฉลก็ดีเกิดขึ้นภายใน 3 ปีก่อนมีการขอให้ลูกหนี้ล้มละลายหรือภายหลังนั้นโดยเจ้าหนี้มีประกันไม่สุจริตหรือโดยไม่มีค่าตอบแทนก็ดีเกิดขึ้นภายใน 3 เดือนก่อนมีการขอให้ลูกหนี้ล้มละลายหรือภายหลังนั้นโดยลูกหนี้มุ่งหมายให้เจ้าหนี้มีประกันได้เปรียบเจ้าหนี้รายอื่นก็ดีเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต้องขอให้ศาลเพิกถอนการกระทำที่ก่อให้เกิดหนี้มีประกันนั้นตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113,114 และ 115 เสียก่อน มิฉะนั้นเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดไว้ในคดีแพ่งแล้วไม่ได้ คงได้แต่จะขอตรวจดูทรัพย์สินนั้นตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 95 ตอนท้ายคำวินิจฉัยของคำพิพากษาฎีกาที่บันทึกนี้จึงน่าจะชอบด้วยเหตุผลแล้ว ประดิษฐ์ เอกมณีคำพิพากษา: คดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้โอนการยึดที่ดินที่จำเลยมีกรรมสิทธิ์ร่วมและถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้เพื่อขายทอดตลาดบังคับจำนองในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลายธนาคารกรุงไทย จำกัด ผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้จำนอง และโจทก์ในคดีดังกล่าวคัดค้านการโอนและยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ระงับการโอนตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ค้านว่าการบังคับคดีของผู้ร้องยังไม่สำเร็จบริบูรณ์ เป็นอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอโอนการยึดทรัพย์มาไว้ในคดีล้มละลายได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เมื่อศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้แล้วพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 22(2) บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวในการเก็บรวบรวมและรับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งจะตกได้แก่ลูกหนี้หรือซึ่งลูกหนี้มีสิทธิจะได้รับจากผู้อื่นแม้ทรัพย์สินนั้นจะอยู่ในระหว่างการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ตาม เจ้าพนักงานบังคับคดีก็ยังต้องปฏิบัติตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น เว้นแต่การบังคับคดีนั้นได้สำเร็จบริบูรณ์แล้วก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 110 วรรคแรก ประกอบด้วยมาตรา 112 ทั้งนี้ก็ด้วยวัตถุประสงค์ที่จะรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้มาแบ่งเฉลี่ยให้แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายโดยเสมอภาคตามส่วนอย่างไรก็ตามอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดังกล่าวไม่กระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งลูกหนี้ได้ให้ไว้ก่อนถูกพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 95ประกอบด้วยมาตรา 110 วรรคท้าย เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยในคดีนี้ ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายจึงไม่อาจกระทำได้เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรง ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยคดีมาศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ระงับการโอนการยึดที่ดินในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลาย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5744/2531บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ มหาสมุทร จำกัดโจทก์นางสาว เล็ก ผาสุขวณิชย์จำเลยธนาคาร กรุงไทย จำกัดผู้ร้อง พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 22, ม. 95, ม. 110, ม. 112ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลย ดังนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายไม่ได้ เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรงคดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้โอนการยึดที่ดินที่จำเลยมีกรรมสิทธิ์ร่วมและถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้เพื่อขายทอดตลาดบังคับจำนองในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลายธนาคารกรุงไทย จำกัด ผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้จำนอง และโจทก์ในคดีดังกล่าวคัดค้านการโอนและยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ระงับการโอนตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ค้านว่าการบังคับคดีของผู้ร้องยังไม่สำเร็จบริบูรณ์ เป็นอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอโอนการยึดทรัพย์มาไว้ในคดีล้มละลายได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เมื่อศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้แล้วพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 22(2) บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวในการเก็บรวบรวมและรับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งจะตกได้แก่ลูกหนี้หรือซึ่งลูกหนี้มีสิทธิจะได้รับจากผู้อื่นแม้ทรัพย์สินนั้นจะอยู่ในระหว่างการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ตาม เจ้าพนักงานบังคับคดีก็ยังต้องปฏิบัติตามคำขอของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น เว้นแต่การบังคับคดีนั้นได้สำเร็จบริบูรณ์แล้วก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 110 วรรคแรก ประกอบด้วยมาตรา 112 ทั้งนี้ก็ด้วยวัตถุประสงค์ที่จะรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้มาแบ่งเฉลี่ยให้แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายโดยเสมอภาคตามส่วนอย่างไรก็ตามอำนาจของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดังกล่าวไม่กระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งลูกหนี้ได้ให้ไว้ก่อนถูกพิทักษ์ทรัพย์ ตามมาตรา 95ประกอบด้วยมาตรา 110 วรรคท้าย เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำนองของจำเลยได้ฟ้องบังคับจำนองและทำการบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองเพื่อขายทอดตลาดแล้วศาลจึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยในคดีนี้ ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดทรัพย์ดังกล่าวมาไว้ในคดีล้มละลายจึงไม่อาจกระทำได้เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรง ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยคดีมาศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ระงับการโอนการยึดที่ดินในคดีแพ่งของศาลชั้นต้นมาไว้ในคดีล้มละลาย(เดชา สุวรรณโณ-สวัสดิ์ รอดเจริญ-ส่อง สุขะปุณณพันธ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามหลักเมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินใดของลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายอื่นจะนำยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นซ้ำอีกไม่ได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายอื่นได้แต่ยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้นเพื่อให้ศาลสั่งให้ตนเข้าเฉลี่ยในทรัพย์สินหรือเงินที่ขายหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 290 เท่านั้น แต่ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่ถูกยึดหรืออายัดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ไม่ว่าชั่วคราวหรือเด็ดขาดก่อนการบังคับคดีแพ่งนั้นได้สำเร็จบริบูรณ์คือก่อนพ้น 14 วันนับแต่วันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินที่ยึดโดยวิธีอื่น หรือนับแต่วันชำระเงินหรือส่งมอบทรัพย์สินตามที่อายัดแล้วแต่กรณี เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีโอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นไปไว้ในคดีล้มละลายได้ ทั้งนี้เพราะคำสั่งของศาลที่ให้ยึดอายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ไว้ชั่วคราว หรือหมายบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้นั้น จะใช้ยันเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ไม่ได้ เว้นแต่การบังคับคดีนั้นจะได้สำเร็จบริบูรณ์ก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ (พระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 110 วรรคแรก) มีปัญหาว่าถ้าเจ้าหนี้ผู้นำยึดหรืออายัดทรัพย์สินในคดีแพ่งเป็นเจ้าหนี้มีประกันและทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดเป็นทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันของหนี้ตามคำพิพากษาในคดีแพ่ง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะมีอำนาจขอให้โอนการยึดไปไว้ในคดีล้มละลายได้หรือไม่ ปัญหานี้คำพิพากษาฎีกาที่บันทึกนี้ได้วินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานแล้วว่า เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขอโอนการยึดไปไว้ในคดีล้มละลายไม่ได้เพราะเป็นการกระทบต่อสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันโดยตรง ย่อมเป็นการต้องห้ามตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 110 วรรคท้ายซึ่งบัญญัติว่า "บทบัญญัติในมาตรานี้ไม่กระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกัน..." เดิมเคยมีนักกฎหมายเห็นกันว่า แม้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะโอนการยึดทรัพย์สินในกรณีเช่นว่านี้ไปไว้ในคดีล้มละลายก็ไม่มีผลกระทบต่อสิทธิของเจ้าหนี้มีประกันในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันแต่อย่างใดเพราะเจ้าหนี้มีประกันยังคงมีสิทธิได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันที่โอนไปไว้ในคดีล้มละลายได้โดยไม่ต้องขอรับชำระตามพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 95 อยู่เหมือนกัน แต่ผู้บันทึกเห็นว่าหากยอมให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์โอนการยึดในกรณีเช่นว่านี้ไปไว้ในคดีล้มละลายได้ สิทธิของเจ้าหนี้มีประกันย่อมถูกกระทบกระเทือนแน่นอน เพราะเมื่อโอนไปแล้วเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขายทรัพย์สินนั้นยังไม่ได้จนกว่าศาลได้พิพากษาให้ลูกหนี้ล้มละลายแล้วตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 123 ซึ่งกว่าศาลจะพิพากษาให้ลูกหนี้ล้มละลายได้อาจต้องเสียเวลานานเป็นแรมปี ทำให้เจ้าหนี้มีประกันได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งตนได้นำยึดไว้ช้าไปเป็นแรมปีด้วยเจ้าหนี้ประกันย่อมได้รับความเสียหาย เท่ากับเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ใช้อำนาจกระทำต่อเจ้าหนี้มีประกันเหมือนเจ้าหนี้ทั่ว ๆ ไป ซึ่งผู้บันทึกเห็นว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะใช้อำนาจเช่นว่านั้นได้ก็ต่อเมื่อเจ้าหนี้มีประกันได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 96 หรือถ้าหากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เป็นว่าหนี้มีประกันดังกล่าวเกิดขึ้นจากการฉ้อฉลก็ดีเกิดขึ้นภายใน 3 ปีก่อนมีการขอให้ลูกหนี้ล้มละลายหรือภายหลังนั้นโดยเจ้าหนี้มีประกันไม่สุจริตหรือโดยไม่มีค่าตอบแทนก็ดีเกิดขึ้นภายใน 3 เดือนก่อนมีการขอให้ลูกหนี้ล้มละลายหรือภายหลังนั้นโดยลูกหนี้มุ่งหมายให้เจ้าหนี้มีประกันได้เปรียบเจ้าหนี้รายอื่นก็ดีเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต้องขอให้ศาลเพิกถอนการกระทำที่ก่อให้เกิดหนี้มีประกันนั้นตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113,114 และ 115 เสียก่อน มิฉะนั้นเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันซึ่งเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดไว้ในคดีแพ่งแล้วไม่ได้ คงได้แต่จะขอตรวจดูทรัพย์สินนั้นตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 95 ตอนท้ายคำวินิจฉัยของคำพิพากษาฎีกาที่บันทึกนี้จึงน่าจะชอบด้วยเหตุผลแล้ว ประดิษฐ์ เอกมณี