คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 552/2525หลักกฎหมาย: การที่จำเลยว่าจ้างโจทก์ให้หาทนายความที่มีความซื่อสัตย์และมีความสามารถให้ แต่จำเลยไม่มีเงิน จึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน 2 ไร่ ดังนี้ เป็นสัญญาจ้างทำของ และสัญญาดังกล่าวไม่เป็นการว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้สิทธิเกี่ยวกับการดำเนินคดี หรือแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความ ไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน จึงไม่เป็นโมฆะ และเมื่อจำเลยขายที่ดินนั้นไปเสียก่อน จำเลยต้องใช้ราคาที่ดินในขณะที่ขายมิใช่ขณะทำสัญญาโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ มีคดีพิพาทเกี่ยวกับมรดก โจทก์และสามีรับเป็นธุระพาจำเลยที่ ๑ ไปติดต่อกับทนายความคนหนึ่งให้เป็นทนายว่าต่างให้จำเลยทั้งสองได้สัญญาจ่ายค่าบำเหน็จให้โจทก์เป็นที่ดินเนื้อที่ ๒ ไร่ แต่ต่อมาจำเลยขายที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นไป ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การต่อสู้ว่า สัญญาที่โจทก์ฟ้องเป็นสัญญาที่แสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความกัน มีวัตถุประสงค์ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เป็นโมฆะ จำนวนเงินที่ฟ้องก็สูงเกินความจริง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองใช้เงินแก่โจทก์จำนวน ๓๒,๐๐๐ บาท โจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยต้องรับผิดในราคาที่ดินที่ขายเป็นเงิน ๘๐๐,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกาว่าราคาที่ดินขณะขายควรจะเป็นตารางวาละ ๑,๖๐๐ บาท จำเลยทั้งสองฎีกาว่าสัญญาเป็นโมฆะ จำเลยทั้งสองไม่ได้ทำสัญญาให้โจทก์ หากฟังว่าทำสัญญาควรคิดราคาที่ดินขณะทำสัญญาคือไร่ละ ๑๖,๐๐๐ บาท ตามฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเป็นเรื่องจำเลยว่าจ้างโจทก์ให้ช่วยหาทนายความที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถเพื่อฟ้องคดีมรดก จำเลยไม่มีเงินจึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน ๒ ไร่ ไม่ได้ว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้อิทธิพลเกี่ยวกับการดำเนินคดีและไม่ใช่เรื่องแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความโดยโจทก์ไม่มีส่วนได้เสีย เป็นสัญญาจ้างทำของไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ไม่เป็นโมฆะ ส่วนปัญหาที่ว่าจำเลยทั้งสองควรชดใช้ราคาที่ดินเป็นจำนวนเท่าใดนั้น สัญญาข้อ ๒ มีใจความว่า ขณะนี้ผู้ว่าจ้าง (จำเลยทั้งสอง) ยังไม่มีเงินหรือทรัพย์ที่จะจ่ายเป็นค่าจ้าง จึงทำสัญญานี้ให้ไว้ เมื่อได้รับทรัพย์มรดกแล้วยอมยกที่ดินโฉนดที่ ๑๕๐๙ จำนวน ๒ ไร่ ให้เป็นค่าจ้างทันที เห็นได้ว่าสาระสำคัญของสัญญาคือ จำเลยยอมยกที่ดิน ๒ ไร่ ให้โจทก์เป็นค่าจ้าง การที่จำเลยได้มรดกแล้วขายที่ดินแก่บุคคลอื่นไป ย่อมต้องใช้ราคาที่ดินขณะขายไม่ใช่ขณะทำสัญญา พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 552/2525นางสมบุญ รตารุณโจทก์ร้อยโทกิตติ แย้มเกษม กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 113, ม. 213, ม. 222, ม. 587การที่จำเลยว่าจ้างโจทก์ให้หาทนายความที่มีความซื่อสัตย์และมีความสามารถให้ แต่จำเลยไม่มีเงิน จึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน 2 ไร่ ดังนี้ เป็นสัญญาจ้างทำของ และสัญญาดังกล่าวไม่เป็นการว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้สิทธิเกี่ยวกับการดำเนินคดี หรือแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความ ไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน จึงไม่เป็นโมฆะ และเมื่อจำเลยขายที่ดินนั้นไปเสียก่อน จำเลยต้องใช้ราคาที่ดินในขณะที่ขายมิใช่ขณะทำสัญญาโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ มีคดีพิพาทเกี่ยวกับมรดก โจทก์และสามีรับเป็นธุระพาจำเลยที่ ๑ ไปติดต่อกับทนายความคนหนึ่งให้เป็นทนายว่าต่างให้จำเลยทั้งสองได้สัญญาจ่ายค่าบำเหน็จให้โจทก์เป็นที่ดินเนื้อที่ ๒ ไร่ แต่ต่อมาจำเลยขายที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นไป ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การต่อสู้ว่า สัญญาที่โจทก์ฟ้องเป็นสัญญาที่แสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความกัน มีวัตถุประสงค์ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เป็นโมฆะ จำนวนเงินที่ฟ้องก็สูงเกินความจริง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองใช้เงินแก่โจทก์จำนวน ๓๒,๐๐๐ บาท โจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยต้องรับผิดในราคาที่ดินที่ขายเป็นเงิน ๘๐๐,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกาว่าราคาที่ดินขณะขายควรจะเป็นตารางวาละ ๑,๖๐๐ บาท จำเลยทั้งสองฎีกาว่าสัญญาเป็นโมฆะ จำเลยทั้งสองไม่ได้ทำสัญญาให้โจทก์ หากฟังว่าทำสัญญาควรคิดราคาที่ดินขณะทำสัญญาคือไร่ละ ๑๖,๐๐๐ บาท ตามฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเป็นเรื่องจำเลยว่าจ้างโจทก์ให้ช่วยหาทนายความที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถเพื่อฟ้องคดีมรดก จำเลยไม่มีเงินจึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน ๒ ไร่ ไม่ได้ว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้อิทธิพลเกี่ยวกับการดำเนินคดีและไม่ใช่เรื่องแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความโดยโจทก์ไม่มีส่วนได้เสีย เป็นสัญญาจ้างทำของไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ไม่เป็นโมฆะ ส่วนปัญหาที่ว่าจำเลยทั้งสองควรชดใช้ราคาที่ดินเป็นจำนวนเท่าใดนั้น สัญญาข้อ ๒ มีใจความว่า ขณะนี้ผู้ว่าจ้าง (จำเลยทั้งสอง) ยังไม่มีเงินหรือทรัพย์ที่จะจ่ายเป็นค่าจ้าง จึงทำสัญญานี้ให้ไว้ เมื่อได้รับทรัพย์มรดกแล้วยอมยกที่ดินโฉนดที่ ๑๕๐๙ จำนวน ๒ ไร่ ให้เป็นค่าจ้างทันที เห็นได้ว่าสาระสำคัญของสัญญาคือ จำเลยยอมยกที่ดิน ๒ ไร่ ให้โจทก์เป็นค่าจ้าง การที่จำเลยได้มรดกแล้วขายที่ดินแก่บุคคลอื่นไป ย่อมต้องใช้ราคาที่ดินขณะขายไม่ใช่ขณะทำสัญญา พิพากษายืน(ไพบูลย์ ไวกาสี-ประสาท บุณยรังษี-ชูเชิด รักตะบุตร์)ศาลแพ่ง - นายศรีภูมิ สุวรรณโรจน์ศาลอุทธรณ์ - นายปลื้ม โชติษฐยางกูรแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ มีคดีพิพาทเกี่ยวกับมรดก โจทก์และสามีรับเป็นธุระพาจำเลยที่ ๑ ไปติดต่อกับทนายความคนหนึ่งให้เป็นทนายว่าต่างให้จำเลยทั้งสองได้สัญญาจ่ายค่าบำเหน็จให้โจทก์เป็นที่ดินเนื้อที่ ๒ ไร่ แต่ต่อมาจำเลยขายที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นไป ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การต่อสู้ว่า สัญญาที่โจทก์ฟ้องเป็นสัญญาที่แสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความกัน มีวัตถุประสงค์ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เป็นโมฆะ จำนวนเงินที่ฟ้องก็สูงเกินความจริง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองใช้เงินแก่โจทก์จำนวน ๓๒,๐๐๐ บาท โจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยต้องรับผิดในราคาที่ดินที่ขายเป็นเงิน ๘๐๐,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกาว่าราคาที่ดินขณะขายควรจะเป็นตารางวาละ ๑,๖๐๐ บาท จำเลยทั้งสองฎีกาว่าสัญญาเป็นโมฆะ จำเลยทั้งสองไม่ได้ทำสัญญาให้โจทก์ หากฟังว่าทำสัญญาควรคิดราคาที่ดินขณะทำสัญญาคือไร่ละ ๑๖,๐๐๐ บาท ตามฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเป็นเรื่องจำเลยว่าจ้างโจทก์ให้ช่วยหาทนายความที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถเพื่อฟ้องคดีมรดก จำเลยไม่มีเงินจึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน ๒ ไร่ ไม่ได้ว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้อิทธิพลเกี่ยวกับการดำเนินคดีและไม่ใช่เรื่องแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความโดยโจทก์ไม่มีส่วนได้เสีย เป็นสัญญาจ้างทำของไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ไม่เป็นโมฆะ ส่วนปัญหาที่ว่าจำเลยทั้งสองควรชดใช้ราคาที่ดินเป็นจำนวนเท่าใดนั้น สัญญาข้อ ๒ มีใจความว่า ขณะนี้ผู้ว่าจ้าง (จำเลยทั้งสอง) ยังไม่มีเงินหรือทรัพย์ที่จะจ่ายเป็นค่าจ้าง จึงทำสัญญานี้ให้ไว้ เมื่อได้รับทรัพย์มรดกแล้วยอมยกที่ดินโฉนดที่ ๑๕๐๙ จำนวน ๒ ไร่ ให้เป็นค่าจ้างทันที เห็นได้ว่าสาระสำคัญของสัญญาคือ จำเลยยอมยกที่ดิน ๒ ไร่ ให้โจทก์เป็นค่าจ้าง การที่จำเลยได้มรดกแล้วขายที่ดินแก่บุคคลอื่นไป ย่อมต้องใช้ราคาที่ดินขณะขายไม่ใช่ขณะทำสัญญา พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 552/2525นางสมบุญ รตารุณโจทก์ร้อยโทกิตติ แย้มเกษม กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 113, ม. 213, ม. 222, ม. 587การที่จำเลยว่าจ้างโจทก์ให้หาทนายความที่มีความซื่อสัตย์และมีความสามารถให้ แต่จำเลยไม่มีเงิน จึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน 2 ไร่ ดังนี้ เป็นสัญญาจ้างทำของ และสัญญาดังกล่าวไม่เป็นการว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้สิทธิเกี่ยวกับการดำเนินคดี หรือแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความ ไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน จึงไม่เป็นโมฆะ และเมื่อจำเลยขายที่ดินนั้นไปเสียก่อน จำเลยต้องใช้ราคาที่ดินในขณะที่ขายมิใช่ขณะทำสัญญาโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ มีคดีพิพาทเกี่ยวกับมรดก โจทก์และสามีรับเป็นธุระพาจำเลยที่ ๑ ไปติดต่อกับทนายความคนหนึ่งให้เป็นทนายว่าต่างให้จำเลยทั้งสองได้สัญญาจ่ายค่าบำเหน็จให้โจทก์เป็นที่ดินเนื้อที่ ๒ ไร่ แต่ต่อมาจำเลยขายที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นไป ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การต่อสู้ว่า สัญญาที่โจทก์ฟ้องเป็นสัญญาที่แสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความกัน มีวัตถุประสงค์ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เป็นโมฆะ จำนวนเงินที่ฟ้องก็สูงเกินความจริง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองใช้เงินแก่โจทก์จำนวน ๓๒,๐๐๐ บาท โจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยต้องรับผิดในราคาที่ดินที่ขายเป็นเงิน ๘๐๐,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกาว่าราคาที่ดินขณะขายควรจะเป็นตารางวาละ ๑,๖๐๐ บาท จำเลยทั้งสองฎีกาว่าสัญญาเป็นโมฆะ จำเลยทั้งสองไม่ได้ทำสัญญาให้โจทก์ หากฟังว่าทำสัญญาควรคิดราคาที่ดินขณะทำสัญญาคือไร่ละ ๑๖,๐๐๐ บาท ตามฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเป็นเรื่องจำเลยว่าจ้างโจทก์ให้ช่วยหาทนายความที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถเพื่อฟ้องคดีมรดก จำเลยไม่มีเงินจึงตกลงจ่ายค่าจ้างเป็นที่ดินจำนวน ๒ ไร่ ไม่ได้ว่าจ้างให้ไปกระทำการอันผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี หรือใช้อิทธิพลเกี่ยวกับการดำเนินคดีและไม่ใช่เรื่องแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความโดยโจทก์ไม่มีส่วนได้เสีย เป็นสัญญาจ้างทำของไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ไม่เป็นโมฆะ ส่วนปัญหาที่ว่าจำเลยทั้งสองควรชดใช้ราคาที่ดินเป็นจำนวนเท่าใดนั้น สัญญาข้อ ๒ มีใจความว่า ขณะนี้ผู้ว่าจ้าง (จำเลยทั้งสอง) ยังไม่มีเงินหรือทรัพย์ที่จะจ่ายเป็นค่าจ้าง จึงทำสัญญานี้ให้ไว้ เมื่อได้รับทรัพย์มรดกแล้วยอมยกที่ดินโฉนดที่ ๑๕๐๙ จำนวน ๒ ไร่ ให้เป็นค่าจ้างทันที เห็นได้ว่าสาระสำคัญของสัญญาคือ จำเลยยอมยกที่ดิน ๒ ไร่ ให้โจทก์เป็นค่าจ้าง การที่จำเลยได้มรดกแล้วขายที่ดินแก่บุคคลอื่นไป ย่อมต้องใช้ราคาที่ดินขณะขายไม่ใช่ขณะทำสัญญา พิพากษายืน(ไพบูลย์ ไวกาสี-ประสาท บุณยรังษี-ชูเชิด รักตะบุตร์)ศาลแพ่ง - นายศรีภูมิ สุวรรณโรจน์ศาลอุทธรณ์ - นายปลื้ม โชติษฐยางกูรแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ