คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7170/2538หลักกฎหมาย: โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องคืนเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารแทนโจทก์ส่วนข้อตกลงที่ว่าเมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองแล้วโจทก์จะต้องขายที่ดินที่ไถ่ถอนจำนองดังกล่าวที่ให้จำเลยยึดเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินไว้ให้แก่จำเลยนั้นเป็นข้อตกลงอีกต่างหากหาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา241ไม่จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินของโจทก์เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารแทนโจทก์แล้วจำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคืนจำเลยต่อสู้ว่าไม่ต้องคืนเป็นคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้มิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาทและคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดิน 4 ฉบับ แก่โจทก์จำเลยให้การต่อสู้คดี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาท จากโจทก์และคืนโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์รวม 4 ฉบับให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยว่าจำเลยจะต้องคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับ ให้แก่โจทก์หรือไม่ พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องชำระเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานีแทนโจทก์ ส่วนข้อตกลงที่ว่า เมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองมาแล้ว โจทก์จะต้องขายที่ดินแปลงหนึ่งให้แก่จำเลยนั้น เป็นข้อตกลงอีกต่างหาก หาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 241ไม่ จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับของโจทก์ เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลจำนวน 197,533.41 บาทเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานี แทนโจทก์แล้ว จำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิทั้งหมดที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์อนึ่ง คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคือโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์ จำเลยให้การต่อสู้ว่าจำเลยไม่ต้องส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินแก่โจทก์ เป็นคดีฟ้องขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้ มิใช่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดิน ที่จำเลยเสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์และฎีกาอย่างคดีมีทุนทรัพย์จึงเป็นการเสียเกินสมควรคืนค่าขึ้นศาลส่วนที่เกินให้แก่จำเลยพิพากษายืน คืนค่าขึ้นศาลที่จำเลยเสียเกินมา 9,475 บาทแก่จำเลย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7170/2538นาย สุปดิษฐ์ แก้วสิรินทร์โจทก์นาย ศิริชัย ลี้มีธรรมจำเลย ป.พ.พ. ม. 241 ป.วิ.พ. ม. ตาราง 1โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องคืนเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารแทนโจทก์ส่วนข้อตกลงที่ว่าเมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองแล้วโจทก์จะต้องขายที่ดินที่ไถ่ถอนจำนองดังกล่าวที่ให้จำเลยยึดเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินไว้ให้แก่จำเลยนั้นเป็นข้อตกลงอีกต่างหากหาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา241ไม่จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินของโจทก์เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารแทนโจทก์แล้วจำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคืนจำเลยต่อสู้ว่าไม่ต้องคืนเป็นคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้มิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาทและคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดิน 4 ฉบับ แก่โจทก์จำเลยให้การต่อสู้คดี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาท จากโจทก์และคืนโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์รวม 4 ฉบับให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยว่าจำเลยจะต้องคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับ ให้แก่โจทก์หรือไม่ พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องชำระเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานีแทนโจทก์ ส่วนข้อตกลงที่ว่า เมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองมาแล้ว โจทก์จะต้องขายที่ดินแปลงหนึ่งให้แก่จำเลยนั้น เป็นข้อตกลงอีกต่างหาก หาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 241ไม่ จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับของโจทก์ เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลจำนวน 197,533.41 บาทเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานี แทนโจทก์แล้ว จำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิทั้งหมดที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์อนึ่ง คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคือโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์ จำเลยให้การต่อสู้ว่าจำเลยไม่ต้องส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินแก่โจทก์ เป็นคดีฟ้องขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้ มิใช่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดิน ที่จำเลยเสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์และฎีกาอย่างคดีมีทุนทรัพย์จึงเป็นการเสียเกินสมควรคืนค่าขึ้นศาลส่วนที่เกินให้แก่จำเลยพิพากษายืน คืนค่าขึ้นศาลที่จำเลยเสียเกินมา 9,475 บาทแก่จำเลย(อุระ หวังอ้อมกลาง-ปราโมทย์ ชพานนท์-เสริม บุญทรงสันติกุล)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาทและคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดิน 4 ฉบับ แก่โจทก์จำเลยให้การต่อสู้คดี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาท จากโจทก์และคืนโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์รวม 4 ฉบับให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยว่าจำเลยจะต้องคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับ ให้แก่โจทก์หรือไม่ พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องชำระเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานีแทนโจทก์ ส่วนข้อตกลงที่ว่า เมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองมาแล้ว โจทก์จะต้องขายที่ดินแปลงหนึ่งให้แก่จำเลยนั้น เป็นข้อตกลงอีกต่างหาก หาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 241ไม่ จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับของโจทก์ เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลจำนวน 197,533.41 บาทเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานี แทนโจทก์แล้ว จำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิทั้งหมดที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์อนึ่ง คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคือโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์ จำเลยให้การต่อสู้ว่าจำเลยไม่ต้องส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินแก่โจทก์ เป็นคดีฟ้องขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้ มิใช่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดิน ที่จำเลยเสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์และฎีกาอย่างคดีมีทุนทรัพย์จึงเป็นการเสียเกินสมควรคืนค่าขึ้นศาลส่วนที่เกินให้แก่จำเลยพิพากษายืน คืนค่าขึ้นศาลที่จำเลยเสียเกินมา 9,475 บาทแก่จำเลย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7170/2538นาย สุปดิษฐ์ แก้วสิรินทร์โจทก์นาย ศิริชัย ลี้มีธรรมจำเลย ป.พ.พ. ม. 241 ป.วิ.พ. ม. ตาราง 1โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องคืนเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารแทนโจทก์ส่วนข้อตกลงที่ว่าเมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองแล้วโจทก์จะต้องขายที่ดินที่ไถ่ถอนจำนองดังกล่าวที่ให้จำเลยยึดเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินไว้ให้แก่จำเลยนั้นเป็นข้อตกลงอีกต่างหากหาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา241ไม่จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินของโจทก์เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารแทนโจทก์แล้วจำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคืนจำเลยต่อสู้ว่าไม่ต้องคืนเป็นคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้มิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาทและคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดิน 4 ฉบับ แก่โจทก์จำเลยให้การต่อสู้คดี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรับเงินจำนวน 197,533.41 บาท จากโจทก์และคืนโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์รวม 4 ฉบับให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยว่าจำเลยจะต้องคืนเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับ ให้แก่โจทก์หรือไม่ พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า โจทก์มีหนี้ผูกพันที่จะต้องชำระเงินที่จำเลยได้ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานีแทนโจทก์ ส่วนข้อตกลงที่ว่า เมื่อจำเลยไถ่ถอนจำนองมาแล้ว โจทก์จะต้องขายที่ดินแปลงหนึ่งให้แก่จำเลยนั้น เป็นข้อตกลงอีกต่างหาก หาใช่หนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินที่จำเลยไถ่ถอนมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 241ไม่ จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินรวม 4 ฉบับของโจทก์ เมื่อโจทก์นำเงินมาวางศาลจำนวน 197,533.41 บาทเต็มตามจำนวนที่จำเลยไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารทหารไทย จำกัดสาขาอุดรธานี แทนโจทก์แล้ว จำเลยจึงต้องคืนเอกสารสิทธิทั้งหมดที่อยู่กับจำเลยให้แก่โจทก์อนึ่ง คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินคือโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์ จำเลยให้การต่อสู้ว่าจำเลยไม่ต้องส่งมอบเอกสารสิทธิสำหรับที่ดินแก่โจทก์ เป็นคดีฟ้องขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณราคาเป็นเงินได้ มิใช่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดิน ที่จำเลยเสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์และฎีกาอย่างคดีมีทุนทรัพย์จึงเป็นการเสียเกินสมควรคืนค่าขึ้นศาลส่วนที่เกินให้แก่จำเลยพิพากษายืน คืนค่าขึ้นศาลที่จำเลยเสียเกินมา 9,475 บาทแก่จำเลย(อุระ หวังอ้อมกลาง-ปราโมทย์ ชพานนท์-เสริม บุญทรงสันติกุล)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ