คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5321/2534หลักกฎหมาย: เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า LODINE และโลดีน ของ โจทก์กับเครื่องหมายการค้าซึ่งจดทะเบียนภายหลังคำว่า LODINOX และโลดินอกซ์ ของ จำเลย ต่างเป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดา และตัวอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียงรูปแบบอักษรโรมันไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกัน การออกสำเนียงในการอ่านคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าทั้งสองคล้ายคลึงและใกล้เคียงกัน แม้จำเลย จะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังและอธิบายว่าคำว่า LODINOX มีที่ มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัว คือ LOPERAMIDE และFURASOLIDINE และต่อเติมคำว่า NOX อ้างว่าให้มีความหมายว่า หยุดก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับ ตัวอักษรLO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว ดังกล่าวแล้วนำมารวมกัน เครื่องหมายการค้าของจำเลยส่อแสดง ให้เห็นว่าจำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งเครื่องหมายการค้าของจำเลย ใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการ จำพวกสินค้าเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยก ได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือ ของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อยาเกิดความสับสนหลงผิดว่าสินค้า ของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามมาตรา 16 แห่ง พ.ร.บ. เครื่องหมายการค้า.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถและเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINE และอักษรไทยคำว่าโลดีน ซึ่งโจทก์ได้คิดประดิษฐ์ขึ้น ได้ใช้และโฆษณาเครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าที่โจทก์ผลิตและจำหน่ายในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกมาเป็นเวลานาน โจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวแล้วในประเทศต่าง ๆ หลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ในประเทศไทยโจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวไว้ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2526 สำหรับสินค้าจำพวก 3 คือสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถตามทะเบียนเลขที่ 88725 จำเลยได้ยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINOXและอักษรไทยคำว่า โลดินอกซ์ สำหรับสินค้ายาแก้ท้องเสียจำพวก 3เมื่อเดือนกรกฎาคม 2527 และต่อมาเมื่อปลายปี 2528 นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวของจำเลย ตามทะเบียนเลขที่ 98004 การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย เพราะเครื่องหมายการค้าที่จำเลยนำไปจดทะเบียนไว้ดังกล่าวคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ไม่ว่าจะเป็นเสียงเรียกขานหรือลักษณะของเครื่องหมายการค้า ทั้งยังเป็นสินค้ายารักษาโรคมนุษย์ด้วยกัน ความเหมือนคล้ายเช่นว่านี้ย่อมก่อให้เกิดความสับสนหลงผิดในบรรดาผู้ใช้สินค้าและประชาชนโดยทั่วไปได้ขอให้พิพากษาว่าเครื่องหมายการค้าที่จำเลยจดทะเบียนไว้คล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ และโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ดีกว่าจำเลย ให้จำเลยถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688จำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยเห็นสินค้าและเครื่องหมายการค้าของโจทก์มาก่อน จำเลยได้ลงทุนและคิดค้นประดิษฐ์เครื่องหมายการค้าของจำเลยโดยสุจริตและได้นำไปจดทะเบียนตามกฎหมายโดยไม่มีผู้ใดคัดค้าน เครื่องหมายการค้าของจำเลยไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ อันจะทำให้เกิดการสับสนต่อประชาชนและผู้ใช้สินค้าโดยทั่วไป เพราะการสะกดอักษร การอ่านออกเสียงตลอดจนลักษณะเครื่องหมายการค้าแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดอีกทั้งสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับยาแก้ท้องเสียซึ่งระบุสรรพคุณและวิธีการใช้ไว้ชัดเจนภายใต้สลากยา และการซื้อขายส่วนใหญ่เป็นการซื้อขายตามคำแนะนำของแพทย์และเภสัชกร โอกาสที่จะสับสนหรือหลงผิดเป็นไปไม่ได้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า เครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดินอกซ์ที่จำเลยจดทะเบียนไว้ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688 คล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดีนของโจทก์ ให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้า LODINOXและโลดินอกซ์ ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่140688 นั้นเสียจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลฎีกาเพียงประเด็นเดียวว่า เครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนหรือไม่ เห็นว่าเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINE และอักษรไทย คำว่าโลดีน ของโจทก์กับเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINOXและอักษรไทย คำว่า โลดินอกซ์ ของจำเลย ที่ต่างก็ได้ขอจดทะเบียนเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าไว้ต่อนายทะเบียนแล้วนั้น ต่างก็เป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดามาเป็นเครื่องหมายและต่างก็มีอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียง การใช้อักษรโรมัน คำว่า LODINE และคำว่า LODINOXปรากฏว่าเป็นรูปแบบอักษรโรมันที่ไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกันเลย การออกสำเนียงในการอ่านคล้ายคลึงกัน คำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของจำเลย อ่านออกเสียงว่า โลดิใกล้เคียงกับคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของโจทก์ซึ่งอ่านออกเสียงว่า โลดีน แม้จำเลยจะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังของเครื่องหมายการค้าของจำเลยอ่านออกเสียงว่า นอกซ์เมื่อรวมคำเข้าด้วยกันแล้ว อ่านออกเสียงว่า โลดินอกซ์ และอธิบายว่าคำดังกล่าวมีที่มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัวคือ LOPERAMIDE และ FURASOLIDINE และต่อเติมอักษรโรมัน คำว่า NOXอ้างว่าให้มีความหมายว่าหยุด ก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับตัวอักษร LO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว แล้วนำมารวมกัน ข้อนำสืบของจำเลยที่พยายามจะแสดงให้เห็นว่าจำเลยได้คิดเครื่องหมายการค้าของจำเลยขึ้นมาเองโดยมิได้เลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์จึงยังไม่มีน้ำหนักและเหตุผลพอให้รับฟังได้ เครื่องหมายการค้าของจำเลยดังกล่าวส่อแสดงให้เห็นว่า จำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งปรากฏด้วยว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการจำพวกสินค้าจำพวกเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยกได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อสินค้ายาเกิดความสับสนหรือหลงผิดว่าสินค้าของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามนัยแห่ง มาตรา 16 พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5321/2534บริษัท อเมริกัน โฮม โปรดั๊คซ์ คอร์ปอเรชั่ นโจทก์บริษัท เคนยากุ ( ประเทศ ไทย ) จำกัดจำเลย พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2474 ม. 16เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า LODINE และโลดีน ของ โจทก์กับเครื่องหมายการค้าซึ่งจดทะเบียนภายหลังคำว่า LODINOX และโลดินอกซ์ ของ จำเลย ต่างเป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดา และตัวอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียงรูปแบบอักษรโรมันไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกัน การออกสำเนียงในการอ่านคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าทั้งสองคล้ายคลึงและใกล้เคียงกัน แม้จำเลย จะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังและอธิบายว่าคำว่า LODINOX มีที่ มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัว คือ LOPERAMIDE และFURASOLIDINE และต่อเติมคำว่า NOX อ้างว่าให้มีความหมายว่า หยุดก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับ ตัวอักษรLO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว ดังกล่าวแล้วนำมารวมกัน เครื่องหมายการค้าของจำเลยส่อแสดง ให้เห็นว่าจำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งเครื่องหมายการค้าของจำเลย ใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการ จำพวกสินค้าเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยก ได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือ ของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อยาเกิดความสับสนหลงผิดว่าสินค้า ของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามมาตรา 16 แห่ง พ.ร.บ. เครื่องหมายการค้า.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถและเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINE และอักษรไทยคำว่าโลดีน ซึ่งโจทก์ได้คิดประดิษฐ์ขึ้น ได้ใช้และโฆษณาเครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าที่โจทก์ผลิตและจำหน่ายในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกมาเป็นเวลานาน โจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวแล้วในประเทศต่าง ๆ หลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ในประเทศไทยโจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวไว้ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2526 สำหรับสินค้าจำพวก 3 คือสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถตามทะเบียนเลขที่ 88725 จำเลยได้ยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINOXและอักษรไทยคำว่า โลดินอกซ์ สำหรับสินค้ายาแก้ท้องเสียจำพวก 3เมื่อเดือนกรกฎาคม 2527 และต่อมาเมื่อปลายปี 2528 นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวของจำเลย ตามทะเบียนเลขที่ 98004 การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย เพราะเครื่องหมายการค้าที่จำเลยนำไปจดทะเบียนไว้ดังกล่าวคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ไม่ว่าจะเป็นเสียงเรียกขานหรือลักษณะของเครื่องหมายการค้า ทั้งยังเป็นสินค้ายารักษาโรคมนุษย์ด้วยกัน ความเหมือนคล้ายเช่นว่านี้ย่อมก่อให้เกิดความสับสนหลงผิดในบรรดาผู้ใช้สินค้าและประชาชนโดยทั่วไปได้ขอให้พิพากษาว่าเครื่องหมายการค้าที่จำเลยจดทะเบียนไว้คล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ และโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ดีกว่าจำเลย ให้จำเลยถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688จำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยเห็นสินค้าและเครื่องหมายการค้าของโจทก์มาก่อน จำเลยได้ลงทุนและคิดค้นประดิษฐ์เครื่องหมายการค้าของจำเลยโดยสุจริตและได้นำไปจดทะเบียนตามกฎหมายโดยไม่มีผู้ใดคัดค้าน เครื่องหมายการค้าของจำเลยไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ อันจะทำให้เกิดการสับสนต่อประชาชนและผู้ใช้สินค้าโดยทั่วไป เพราะการสะกดอักษร การอ่านออกเสียงตลอดจนลักษณะเครื่องหมายการค้าแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดอีกทั้งสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับยาแก้ท้องเสียซึ่งระบุสรรพคุณและวิธีการใช้ไว้ชัดเจนภายใต้สลากยา และการซื้อขายส่วนใหญ่เป็นการซื้อขายตามคำแนะนำของแพทย์และเภสัชกร โอกาสที่จะสับสนหรือหลงผิดเป็นไปไม่ได้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า เครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดินอกซ์ที่จำเลยจดทะเบียนไว้ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688 คล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดีนของโจทก์ ให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้า LODINOXและโลดินอกซ์ ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่140688 นั้นเสียจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลฎีกาเพียงประเด็นเดียวว่า เครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนหรือไม่ เห็นว่าเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINE และอักษรไทย คำว่าโลดีน ของโจทก์กับเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINOXและอักษรไทย คำว่า โลดินอกซ์ ของจำเลย ที่ต่างก็ได้ขอจดทะเบียนเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าไว้ต่อนายทะเบียนแล้วนั้น ต่างก็เป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดามาเป็นเครื่องหมายและต่างก็มีอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียง การใช้อักษรโรมัน คำว่า LODINE และคำว่า LODINOXปรากฏว่าเป็นรูปแบบอักษรโรมันที่ไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกันเลย การออกสำเนียงในการอ่านคล้ายคลึงกัน คำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของจำเลย อ่านออกเสียงว่า โลดิใกล้เคียงกับคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของโจทก์ซึ่งอ่านออกเสียงว่า โลดีน แม้จำเลยจะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังของเครื่องหมายการค้าของจำเลยอ่านออกเสียงว่า นอกซ์เมื่อรวมคำเข้าด้วยกันแล้ว อ่านออกเสียงว่า โลดินอกซ์ และอธิบายว่าคำดังกล่าวมีที่มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัวคือ LOPERAMIDE และ FURASOLIDINE และต่อเติมอักษรโรมัน คำว่า NOXอ้างว่าให้มีความหมายว่าหยุด ก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับตัวอักษร LO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว แล้วนำมารวมกัน ข้อนำสืบของจำเลยที่พยายามจะแสดงให้เห็นว่าจำเลยได้คิดเครื่องหมายการค้าของจำเลยขึ้นมาเองโดยมิได้เลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์จึงยังไม่มีน้ำหนักและเหตุผลพอให้รับฟังได้ เครื่องหมายการค้าของจำเลยดังกล่าวส่อแสดงให้เห็นว่า จำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งปรากฏด้วยว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการจำพวกสินค้าจำพวกเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยกได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อสินค้ายาเกิดความสับสนหรือหลงผิดว่าสินค้าของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามนัยแห่ง มาตรา 16 พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474"พิพากษายืน.(ไพฑูรย์ เนติโพธิ์-ชุม สุกแสงเปล่ง-โสภณ จันเทรมะ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถและเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINE และอักษรไทยคำว่าโลดีน ซึ่งโจทก์ได้คิดประดิษฐ์ขึ้น ได้ใช้และโฆษณาเครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าที่โจทก์ผลิตและจำหน่ายในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกมาเป็นเวลานาน โจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวแล้วในประเทศต่าง ๆ หลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ในประเทศไทยโจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวไว้ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2526 สำหรับสินค้าจำพวก 3 คือสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถตามทะเบียนเลขที่ 88725 จำเลยได้ยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINOXและอักษรไทยคำว่า โลดินอกซ์ สำหรับสินค้ายาแก้ท้องเสียจำพวก 3เมื่อเดือนกรกฎาคม 2527 และต่อมาเมื่อปลายปี 2528 นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวของจำเลย ตามทะเบียนเลขที่ 98004 การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย เพราะเครื่องหมายการค้าที่จำเลยนำไปจดทะเบียนไว้ดังกล่าวคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ไม่ว่าจะเป็นเสียงเรียกขานหรือลักษณะของเครื่องหมายการค้า ทั้งยังเป็นสินค้ายารักษาโรคมนุษย์ด้วยกัน ความเหมือนคล้ายเช่นว่านี้ย่อมก่อให้เกิดความสับสนหลงผิดในบรรดาผู้ใช้สินค้าและประชาชนโดยทั่วไปได้ขอให้พิพากษาว่าเครื่องหมายการค้าที่จำเลยจดทะเบียนไว้คล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ และโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ดีกว่าจำเลย ให้จำเลยถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688จำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยเห็นสินค้าและเครื่องหมายการค้าของโจทก์มาก่อน จำเลยได้ลงทุนและคิดค้นประดิษฐ์เครื่องหมายการค้าของจำเลยโดยสุจริตและได้นำไปจดทะเบียนตามกฎหมายโดยไม่มีผู้ใดคัดค้าน เครื่องหมายการค้าของจำเลยไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ อันจะทำให้เกิดการสับสนต่อประชาชนและผู้ใช้สินค้าโดยทั่วไป เพราะการสะกดอักษร การอ่านออกเสียงตลอดจนลักษณะเครื่องหมายการค้าแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดอีกทั้งสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับยาแก้ท้องเสียซึ่งระบุสรรพคุณและวิธีการใช้ไว้ชัดเจนภายใต้สลากยา และการซื้อขายส่วนใหญ่เป็นการซื้อขายตามคำแนะนำของแพทย์และเภสัชกร โอกาสที่จะสับสนหรือหลงผิดเป็นไปไม่ได้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า เครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดินอกซ์ที่จำเลยจดทะเบียนไว้ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688 คล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดีนของโจทก์ ให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้า LODINOXและโลดินอกซ์ ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่140688 นั้นเสียจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลฎีกาเพียงประเด็นเดียวว่า เครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนหรือไม่ เห็นว่าเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINE และอักษรไทย คำว่าโลดีน ของโจทก์กับเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINOXและอักษรไทย คำว่า โลดินอกซ์ ของจำเลย ที่ต่างก็ได้ขอจดทะเบียนเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าไว้ต่อนายทะเบียนแล้วนั้น ต่างก็เป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดามาเป็นเครื่องหมายและต่างก็มีอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียง การใช้อักษรโรมัน คำว่า LODINE และคำว่า LODINOXปรากฏว่าเป็นรูปแบบอักษรโรมันที่ไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกันเลย การออกสำเนียงในการอ่านคล้ายคลึงกัน คำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของจำเลย อ่านออกเสียงว่า โลดิใกล้เคียงกับคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของโจทก์ซึ่งอ่านออกเสียงว่า โลดีน แม้จำเลยจะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังของเครื่องหมายการค้าของจำเลยอ่านออกเสียงว่า นอกซ์เมื่อรวมคำเข้าด้วยกันแล้ว อ่านออกเสียงว่า โลดินอกซ์ และอธิบายว่าคำดังกล่าวมีที่มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัวคือ LOPERAMIDE และ FURASOLIDINE และต่อเติมอักษรโรมัน คำว่า NOXอ้างว่าให้มีความหมายว่าหยุด ก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับตัวอักษร LO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว แล้วนำมารวมกัน ข้อนำสืบของจำเลยที่พยายามจะแสดงให้เห็นว่าจำเลยได้คิดเครื่องหมายการค้าของจำเลยขึ้นมาเองโดยมิได้เลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์จึงยังไม่มีน้ำหนักและเหตุผลพอให้รับฟังได้ เครื่องหมายการค้าของจำเลยดังกล่าวส่อแสดงให้เห็นว่า จำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งปรากฏด้วยว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการจำพวกสินค้าจำพวกเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยกได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อสินค้ายาเกิดความสับสนหรือหลงผิดว่าสินค้าของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามนัยแห่ง มาตรา 16 พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5321/2534บริษัท อเมริกัน โฮม โปรดั๊คซ์ คอร์ปอเรชั่ นโจทก์บริษัท เคนยากุ ( ประเทศ ไทย ) จำกัดจำเลย พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2474 ม. 16เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า LODINE และโลดีน ของ โจทก์กับเครื่องหมายการค้าซึ่งจดทะเบียนภายหลังคำว่า LODINOX และโลดินอกซ์ ของ จำเลย ต่างเป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดา และตัวอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียงรูปแบบอักษรโรมันไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกัน การออกสำเนียงในการอ่านคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าทั้งสองคล้ายคลึงและใกล้เคียงกัน แม้จำเลย จะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังและอธิบายว่าคำว่า LODINOX มีที่ มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัว คือ LOPERAMIDE และFURASOLIDINE และต่อเติมคำว่า NOX อ้างว่าให้มีความหมายว่า หยุดก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับ ตัวอักษรLO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว ดังกล่าวแล้วนำมารวมกัน เครื่องหมายการค้าของจำเลยส่อแสดง ให้เห็นว่าจำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งเครื่องหมายการค้าของจำเลย ใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการ จำพวกสินค้าเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยก ได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือ ของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อยาเกิดความสับสนหลงผิดว่าสินค้า ของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามมาตรา 16 แห่ง พ.ร.บ. เครื่องหมายการค้า.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถและเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINE และอักษรไทยคำว่าโลดีน ซึ่งโจทก์ได้คิดประดิษฐ์ขึ้น ได้ใช้และโฆษณาเครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าที่โจทก์ผลิตและจำหน่ายในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกมาเป็นเวลานาน โจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวแล้วในประเทศต่าง ๆ หลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ในประเทศไทยโจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวไว้ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2526 สำหรับสินค้าจำพวก 3 คือสินค้ายารักษาโรคมนุษย์และเคมีวัตถุสำหรับใช้ในการผสมโอสถตามทะเบียนเลขที่ 88725 จำเลยได้ยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า LODINOXและอักษรไทยคำว่า โลดินอกซ์ สำหรับสินค้ายาแก้ท้องเสียจำพวก 3เมื่อเดือนกรกฎาคม 2527 และต่อมาเมื่อปลายปี 2528 นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวของจำเลย ตามทะเบียนเลขที่ 98004 การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย เพราะเครื่องหมายการค้าที่จำเลยนำไปจดทะเบียนไว้ดังกล่าวคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ไม่ว่าจะเป็นเสียงเรียกขานหรือลักษณะของเครื่องหมายการค้า ทั้งยังเป็นสินค้ายารักษาโรคมนุษย์ด้วยกัน ความเหมือนคล้ายเช่นว่านี้ย่อมก่อให้เกิดความสับสนหลงผิดในบรรดาผู้ใช้สินค้าและประชาชนโดยทั่วไปได้ขอให้พิพากษาว่าเครื่องหมายการค้าที่จำเลยจดทะเบียนไว้คล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ และโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ดีกว่าจำเลย ให้จำเลยถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688จำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยเห็นสินค้าและเครื่องหมายการค้าของโจทก์มาก่อน จำเลยได้ลงทุนและคิดค้นประดิษฐ์เครื่องหมายการค้าของจำเลยโดยสุจริตและได้นำไปจดทะเบียนตามกฎหมายโดยไม่มีผู้ใดคัดค้าน เครื่องหมายการค้าของจำเลยไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ อันจะทำให้เกิดการสับสนต่อประชาชนและผู้ใช้สินค้าโดยทั่วไป เพราะการสะกดอักษร การอ่านออกเสียงตลอดจนลักษณะเครื่องหมายการค้าแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดอีกทั้งสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับยาแก้ท้องเสียซึ่งระบุสรรพคุณและวิธีการใช้ไว้ชัดเจนภายใต้สลากยา และการซื้อขายส่วนใหญ่เป็นการซื้อขายตามคำแนะนำของแพทย์และเภสัชกร โอกาสที่จะสับสนหรือหลงผิดเป็นไปไม่ได้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า เครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดินอกซ์ที่จำเลยจดทะเบียนไว้ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่ 140688 คล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า LODINEและโลดีนของโจทก์ ให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้า LODINOXและโลดินอกซ์ ตามทะเบียนเลขที่ 98004 คำขอจดทะเบียนเลขที่140688 นั้นเสียจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลฎีกาเพียงประเด็นเดียวว่า เครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนหรือไม่ เห็นว่าเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINE และอักษรไทย คำว่าโลดีน ของโจทก์กับเครื่องหมายการค้าอักษรโรมัน คำว่า LODINOXและอักษรไทย คำว่า โลดินอกซ์ ของจำเลย ที่ต่างก็ได้ขอจดทะเบียนเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าไว้ต่อนายทะเบียนแล้วนั้น ต่างก็เป็นเครื่องหมายการค้าประเภทเครื่องหมายคำโดยใช้ตัวอักษรโรมันธรรมดามาเป็นเครื่องหมายและต่างก็มีอักษรไทยรูปแบบธรรมดาเป็นคำอ่านออกเสียง การใช้อักษรโรมัน คำว่า LODINE และคำว่า LODINOXปรากฏว่าเป็นรูปแบบอักษรโรมันที่ไม่มีลวดลายหรือลักษณะพิเศษแตกต่างกันเลย การออกสำเนียงในการอ่านคล้ายคลึงกัน คำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของจำเลย อ่านออกเสียงว่า โลดิใกล้เคียงกับคำในสองพยางค์หน้าของเครื่องหมายการค้าของโจทก์ซึ่งอ่านออกเสียงว่า โลดีน แม้จำเลยจะต่อเติมอักษรโรมันในพยางค์หลังของเครื่องหมายการค้าของจำเลยอ่านออกเสียงว่า นอกซ์เมื่อรวมคำเข้าด้วยกันแล้ว อ่านออกเสียงว่า โลดินอกซ์ และอธิบายว่าคำดังกล่าวมีที่มาจากถ้อยคำของสูตรตัวยาแก้ท้องเสีย 2 ตัวคือ LOPERAMIDE และ FURASOLIDINE และต่อเติมอักษรโรมัน คำว่า NOXอ้างว่าให้มีความหมายว่าหยุด ก็เป็นเพียงความประสงค์ของจำเลยเองที่ไม่ถูกต้องตรงกับความหมายของถ้อยคำและตัวอักษรที่ย่อเอามากล่าวคือ คำว่า NOX เป็นคำที่ไม่ปรากฏความหมายในพจนานุกรม และคำว่า LODINOX ก็ไม่ตรงกับตัวอักษร LO และ LID ที่จำเลยอ้างว่านำมาจากสูตรตัวยา 2 ตัว แล้วนำมารวมกัน ข้อนำสืบของจำเลยที่พยายามจะแสดงให้เห็นว่าจำเลยได้คิดเครื่องหมายการค้าของจำเลยขึ้นมาเองโดยมิได้เลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์จึงยังไม่มีน้ำหนักและเหตุผลพอให้รับฟังได้ เครื่องหมายการค้าของจำเลยดังกล่าวส่อแสดงให้เห็นว่า จำเลยจงใจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ทั้งปรากฏด้วยว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยใช้กับสินค้าจำพวกที่ 3 ตามรายการจำพวกสินค้าจำพวกเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ สาธารณชนย่อมยากที่จะแยกได้ว่าสินค้ายาเครื่องหมายการค้าใดเป็นสินค้าของโจทก์หรือของจำเลย และอาจทำให้ผู้ซื้อสินค้ายาเกิดความสับสนหรือหลงผิดว่าสินค้าของจำเลยเป็นสินค้าที่โจทก์ผลิตขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาอังกฤษหรือรู้น้อยย่อมเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ง่าย ถือได้ว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนตามนัยแห่ง มาตรา 16 พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474"พิพากษายืน.(ไพฑูรย์ เนติโพธิ์-ชุม สุกแสงเปล่ง-โสภณ จันเทรมะ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ