คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2157/2530หลักกฎหมาย: โจทก์ซื้อผ้าจากบริษัท ส.โดยบริษัทส. ต้องนำผ้าไปว่าจ้างจำเลยย้อมก่อนแล้วจึงส่งมอบแก่โจทก์และบริษัทส. เป็นผู้ชำระค่าจ้างย้อมดังนี้เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมให้จำเลย แม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้าง โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องให้จำเลยส่งมอบผ้าแก่โจทก์ โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้าอันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น.โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่าโจทก์มอบให้บริษัทสหไทยการทอจำกัดนำผ้าของโจทก์จำนวน 211 พับไปย้อมสีกับจำเลย ย้อมเสร็จแล้วจำเลยไม่คืนผ้าให้ อ้างว่าบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้เงินจำเลยอยู่ขอให้ศาลพิพากษาบังคับ จำเลยให้การว่าผ้าเป็นของบริษัทสหไทยการทอ จำกัดและบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้จำเลยค่าฟอกย้อมผ้าตามฟ้องและผ้าอื่น ๆ จำเลยจึงใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้เพื่อเรียกค่าสินจ้าง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบผ้าพิพาทคืนโจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเมื่อวันที่ 7กรกฎาคม 2524 โจทก์ซื้อผ้าดิบจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดจำนวน211 พับราคา 322,914 บาทตามเอกสารหมาย จ.4 ในวันเดียวกันผู้ขายส่งผ้าจำนวนดังกล่าวไปให้จำเลยฟอกย้อมเสร็จแล้วให้ส่งผ้าตรงไปยังโจทก์ตามเอกสารหมาย จ.5 โดยผู้ขายเป็นผู้จ่ายค่าจ้างให้แก่จำเลย ปฏิบัติดังกล่าวมาหลายครั้ง เพิ่งมาเกิดปัญหาเพราะบริษัทสหไทยการทอ จำกัดติดค้างค่าจ้างฟอกย้อมจำเลยหลายครั้งรวมทั้งค่าฟอกย้อมคราวนี้ด้วยเป็นเงินรวม 1,000,000 บาทเศษ จำเลยจึงไม่ส่งผ้าให้แก่โจทก์จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้างปรากฏตาม เอกสารหมาย จ.8 จำเลยฎีกาว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองผ้าของโจทก์จำเลยมีหนี้ค่าย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งจะต้องได้รับตามกฎหมายจำเลยจึงมีสิทธิยึดหน่วงผ้ารายพิพาทไว้ได้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ค่าย้อมจากโจทก์หรือตัวแทนโจทก์ ศาลฎีกาพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้ผ้ารายพิพาทจะเป็นของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ซื้อจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดแต่จำเลยเป็นผู้รับจ้างย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งเป็นเหตุให้ผ้ามีราคาสูงขึ้น จำเลยชอบที่จะได้รับค่าจ้างจากโจทก์หรือบริษัทสหไทยการทอ จำกัดก่อนส่งผ้าให้โจทก์ เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมผ้าให้จำเลยแม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าพิพาทไว้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 241 โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยให้ส่งผ้าแก่โจทก์โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้ารายนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น พิพากษากลับให้ยกฟ้อง. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2157/2530ห้างหุ้นส่วนจำกัด ชนะ นันท์เทรดดิ้ง ฯโจทก์บริษัท สหไทยซินเทติก ไฟ เบอร์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 241, ม. 1336โจทก์ซื้อผ้าจากบริษัท ส.โดยบริษัทส. ต้องนำผ้าไปว่าจ้างจำเลยย้อมก่อนแล้วจึงส่งมอบแก่โจทก์และบริษัทส. เป็นผู้ชำระค่าจ้างย้อมดังนี้เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมให้จำเลย แม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้าง โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องให้จำเลยส่งมอบผ้าแก่โจทก์ โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้าอันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น.โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่าโจทก์มอบให้บริษัทสหไทยการทอจำกัดนำผ้าของโจทก์จำนวน 211 พับไปย้อมสีกับจำเลย ย้อมเสร็จแล้วจำเลยไม่คืนผ้าให้ อ้างว่าบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้เงินจำเลยอยู่ขอให้ศาลพิพากษาบังคับ จำเลยให้การว่าผ้าเป็นของบริษัทสหไทยการทอ จำกัดและบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้จำเลยค่าฟอกย้อมผ้าตามฟ้องและผ้าอื่น ๆ จำเลยจึงใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้เพื่อเรียกค่าสินจ้าง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบผ้าพิพาทคืนโจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเมื่อวันที่ 7กรกฎาคม 2524 โจทก์ซื้อผ้าดิบจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดจำนวน211 พับราคา 322,914 บาทตามเอกสารหมาย จ.4 ในวันเดียวกันผู้ขายส่งผ้าจำนวนดังกล่าวไปให้จำเลยฟอกย้อมเสร็จแล้วให้ส่งผ้าตรงไปยังโจทก์ตามเอกสารหมาย จ.5 โดยผู้ขายเป็นผู้จ่ายค่าจ้างให้แก่จำเลย ปฏิบัติดังกล่าวมาหลายครั้ง เพิ่งมาเกิดปัญหาเพราะบริษัทสหไทยการทอ จำกัดติดค้างค่าจ้างฟอกย้อมจำเลยหลายครั้งรวมทั้งค่าฟอกย้อมคราวนี้ด้วยเป็นเงินรวม 1,000,000 บาทเศษ จำเลยจึงไม่ส่งผ้าให้แก่โจทก์จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้างปรากฏตาม เอกสารหมาย จ.8 จำเลยฎีกาว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองผ้าของโจทก์จำเลยมีหนี้ค่าย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งจะต้องได้รับตามกฎหมายจำเลยจึงมีสิทธิยึดหน่วงผ้ารายพิพาทไว้ได้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ค่าย้อมจากโจทก์หรือตัวแทนโจทก์ ศาลฎีกาพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้ผ้ารายพิพาทจะเป็นของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ซื้อจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดแต่จำเลยเป็นผู้รับจ้างย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งเป็นเหตุให้ผ้ามีราคาสูงขึ้น จำเลยชอบที่จะได้รับค่าจ้างจากโจทก์หรือบริษัทสหไทยการทอ จำกัดก่อนส่งผ้าให้โจทก์ เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมผ้าให้จำเลยแม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าพิพาทไว้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 241 โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยให้ส่งผ้าแก่โจทก์โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้ารายนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น พิพากษากลับให้ยกฟ้อง.(เสนอ ศรนิยม-ยรรยง อิทธิพงษ์-ส่อง สุขะปุณณพันธ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่าโจทก์มอบให้บริษัทสหไทยการทอจำกัดนำผ้าของโจทก์จำนวน 211 พับไปย้อมสีกับจำเลย ย้อมเสร็จแล้วจำเลยไม่คืนผ้าให้ อ้างว่าบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้เงินจำเลยอยู่ขอให้ศาลพิพากษาบังคับ จำเลยให้การว่าผ้าเป็นของบริษัทสหไทยการทอ จำกัดและบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้จำเลยค่าฟอกย้อมผ้าตามฟ้องและผ้าอื่น ๆ จำเลยจึงใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้เพื่อเรียกค่าสินจ้าง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบผ้าพิพาทคืนโจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเมื่อวันที่ 7กรกฎาคม 2524 โจทก์ซื้อผ้าดิบจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดจำนวน211 พับราคา 322,914 บาทตามเอกสารหมาย จ.4 ในวันเดียวกันผู้ขายส่งผ้าจำนวนดังกล่าวไปให้จำเลยฟอกย้อมเสร็จแล้วให้ส่งผ้าตรงไปยังโจทก์ตามเอกสารหมาย จ.5 โดยผู้ขายเป็นผู้จ่ายค่าจ้างให้แก่จำเลย ปฏิบัติดังกล่าวมาหลายครั้ง เพิ่งมาเกิดปัญหาเพราะบริษัทสหไทยการทอ จำกัดติดค้างค่าจ้างฟอกย้อมจำเลยหลายครั้งรวมทั้งค่าฟอกย้อมคราวนี้ด้วยเป็นเงินรวม 1,000,000 บาทเศษ จำเลยจึงไม่ส่งผ้าให้แก่โจทก์จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้างปรากฏตาม เอกสารหมาย จ.8 จำเลยฎีกาว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองผ้าของโจทก์จำเลยมีหนี้ค่าย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งจะต้องได้รับตามกฎหมายจำเลยจึงมีสิทธิยึดหน่วงผ้ารายพิพาทไว้ได้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ค่าย้อมจากโจทก์หรือตัวแทนโจทก์ ศาลฎีกาพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้ผ้ารายพิพาทจะเป็นของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ซื้อจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดแต่จำเลยเป็นผู้รับจ้างย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งเป็นเหตุให้ผ้ามีราคาสูงขึ้น จำเลยชอบที่จะได้รับค่าจ้างจากโจทก์หรือบริษัทสหไทยการทอ จำกัดก่อนส่งผ้าให้โจทก์ เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมผ้าให้จำเลยแม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าพิพาทไว้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 241 โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยให้ส่งผ้าแก่โจทก์โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้ารายนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น พิพากษากลับให้ยกฟ้อง. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2157/2530ห้างหุ้นส่วนจำกัด ชนะ นันท์เทรดดิ้ง ฯโจทก์บริษัท สหไทยซินเทติก ไฟ เบอร์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 241, ม. 1336โจทก์ซื้อผ้าจากบริษัท ส.โดยบริษัทส. ต้องนำผ้าไปว่าจ้างจำเลยย้อมก่อนแล้วจึงส่งมอบแก่โจทก์และบริษัทส. เป็นผู้ชำระค่าจ้างย้อมดังนี้เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมให้จำเลย แม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้าง โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องให้จำเลยส่งมอบผ้าแก่โจทก์ โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้าอันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น.โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่าโจทก์มอบให้บริษัทสหไทยการทอจำกัดนำผ้าของโจทก์จำนวน 211 พับไปย้อมสีกับจำเลย ย้อมเสร็จแล้วจำเลยไม่คืนผ้าให้ อ้างว่าบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้เงินจำเลยอยู่ขอให้ศาลพิพากษาบังคับ จำเลยให้การว่าผ้าเป็นของบริษัทสหไทยการทอ จำกัดและบริษัทสหไทยการทอ จำกัดเป็นหนี้จำเลยค่าฟอกย้อมผ้าตามฟ้องและผ้าอื่น ๆ จำเลยจึงใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าไว้เพื่อเรียกค่าสินจ้าง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบผ้าพิพาทคืนโจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเมื่อวันที่ 7กรกฎาคม 2524 โจทก์ซื้อผ้าดิบจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดจำนวน211 พับราคา 322,914 บาทตามเอกสารหมาย จ.4 ในวันเดียวกันผู้ขายส่งผ้าจำนวนดังกล่าวไปให้จำเลยฟอกย้อมเสร็จแล้วให้ส่งผ้าตรงไปยังโจทก์ตามเอกสารหมาย จ.5 โดยผู้ขายเป็นผู้จ่ายค่าจ้างให้แก่จำเลย ปฏิบัติดังกล่าวมาหลายครั้ง เพิ่งมาเกิดปัญหาเพราะบริษัทสหไทยการทอ จำกัดติดค้างค่าจ้างฟอกย้อมจำเลยหลายครั้งรวมทั้งค่าฟอกย้อมคราวนี้ด้วยเป็นเงินรวม 1,000,000 บาทเศษ จำเลยจึงไม่ส่งผ้าให้แก่โจทก์จนกว่าจะได้รับชำระค่าจ้างปรากฏตาม เอกสารหมาย จ.8 จำเลยฎีกาว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองผ้าของโจทก์จำเลยมีหนี้ค่าย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งจะต้องได้รับตามกฎหมายจำเลยจึงมีสิทธิยึดหน่วงผ้ารายพิพาทไว้ได้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ค่าย้อมจากโจทก์หรือตัวแทนโจทก์ ศาลฎีกาพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้ผ้ารายพิพาทจะเป็นของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ซื้อจากบริษัทสหไทยการทอ จำกัดแต่จำเลยเป็นผู้รับจ้างย้อมผ้าดังกล่าวซึ่งเป็นเหตุให้ผ้ามีราคาสูงขึ้น จำเลยชอบที่จะได้รับค่าจ้างจากโจทก์หรือบริษัทสหไทยการทอ จำกัดก่อนส่งผ้าให้โจทก์ เมื่อไม่มีผู้ใดชำระค่าจ้างย้อมผ้าให้จำเลยแม้ว่าผ้าจะเป็นของโจทก์ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิยึดหน่วงผ้าพิพาทไว้จนกว่าจะได้รับชำระหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 241 โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยให้ส่งผ้าแก่โจทก์โดยที่ยังไม่มีผู้ใดชำระหนี้ค่าย้อมผ้ารายนี้อันเป็นคุณประโยชน์แก่จำเลยเกี่ยวด้วยทรัพย์สินซึ่งครองนั้น พิพากษากลับให้ยกฟ้อง.(เสนอ ศรนิยม-ยรรยง อิทธิพงษ์-ส่อง สุขะปุณณพันธ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ