คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 823/2539หลักกฎหมาย: การที่ผู้คัดค้านซึ่งเป็น กรรมการลูกจ้างและเป็นประธานสหภาพแรงงาน พ. ลาหยุดงานเพื่อไปแก้ไขปัญหาข้อพิพาทแรงงานให้แก่ลูกจ้างของบริษัท ม. โดยลูกจ้างของบริษัทดังกล่าวมิได้เป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน พ. ด้วยนั้นมิใช่เป็นการลาไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานตามกฎหมายแต่เป็นการลากิจทั่วไปเมื่อผู้คัดค้านมิได้ลาหรือมิได้รับอนุญาตให้ลาจากผู้ร้องซึ่งเป็นนายจ้างและได้หยุดงานเป็นเวลา3วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันควรผู้ร้องจึงมีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้านได้โดยชอบตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ47(5)ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ขอให้ ศาลแรงงานกลาง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว วินิจฉัย ว่า ผู้ร้อง มีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ โดยชอบ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว คดี มี ปัญหาต้อง วินิจฉัย ตาม อุทธรณ์ ผู้คัดค้าน ว่า การ ที่ ผู้คัดค้าน ได้ หยุดงานเพื่อ ไป แก้ไข ปัญหา ข้อพิพาท แรงงาน ที่ เกิดขึ้น ระหว่าง บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท ดังกล่าว ใน ช่วง ระยะเวลา ที่ ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า ผู้คัดค้าน มิได้ ลาตาม ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วย การ ลาเป็น กิจการ สหภาพแรงงาน ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518มาตรา 102 จะ นำ ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วยการ ลา มา ใช้ บังคับ ได้ หรือไม่ นั้น เห็นว่า ข้อกฎหมาย ดังกล่าวบัญญัติ ว่า "ลูกจ้าง ซึ่ง เป็น กรรมการ สหภาพแรงงาน มีสิทธิ ลา เพื่อไป ดำเนิน กิจการ สหภาพแรงงาน ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจาการ ไกล่เกลี่ย และ การ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน และ มีสิทธิ ลา เพื่อ ไปร่วม ประชุม ตาม ที่ ทางราชการ กำหนด ได้ ทั้งนี้ ให้ ลูกจ้าง ดังกล่าวแจ้ง ให้ นายจ้าง ทราบ ล่วงหน้า ถึง เหตุ ที่ ลา โดยชัดแจ้ง พร้อม ทั้งแสดง หลักฐาน ที่ เกี่ยวข้อง ถ้า มี และ ให้ ถือว่า วัน ลา ของ ลูกจ้าง นั้นเป็น วันทำงาน " แม้ จะ มี ข้อตกลง เกี่ยวกับ สภาพ การจ้าง ตาม เอกสาร หมายร.ค.1, ร.ค.2 และ ร.ค.17 แต่ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ ดังกล่าว มิได้กำหนด ยกเว้น ว่า ไม่ต้อง ลา เพียงแต่ กำหนด จำนวน วันที่ มีสิทธิ ลา ได้เท่านั้น และ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ เป็น การ ให้สิทธิ ลา ไป ดำเนิน กิจกรรมสหภาพแรงงาน ส่วน คำ ว่า กิจกรรม สหภาพแรงงาน มี ความหมาย เพียงใดย่อม ต้อง เป็น แนว ทาง เดียว กับ ที่ บัญญัติ ไว้ ใน บท กฎหมาย ดัง ที่ กล่าวมา แล้ว คือ ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย และการ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน กล่าว ใน อุทธรณ์ ว่า กิจกรรมสหภาพแรงงาน ตาม ความหมาย ใน ข้อตกลง ดังกล่าว มี ความหมาย รวม ถึง กิจกรรมที่ สหภาพแรงงาน กระทำ ต่อ ลูกจ้าง ที่ เป็น สมาชิก และ ไม่เป็น สมาชิกตลอดจน ลูกจ้าง ของ นายจ้าง อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ด้วย นั้นหาก จะ ให้ หมายความ เช่นนั้น น่า จะ กำหนด ไว้ ใน ข้อตกลง นั้น ด้วยเมื่อ ไม่ได้ กำหนด ไว้ ก็ ต้อง หมายความ ถึง สหภาพแรงงาน พาร์การ์เม้นท์ ที่ ผู้คัดค้าน เป็น กรรมการ อยู่ เท่านั้น มิใช่ หมายถึง การ ร่วม กิจกรรมของ สหภาพแรงงาน อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ทั้ง ไม่ปรากฏ ว่าผู้คัดค้าน ไป ร่วม ชุมนุม กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง เพื่อ กระทำการ ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ ไว้จึง ไม่ เข้า กรณี ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ และ ตาม ข้อตกลง เกี่ยวกับสภาพ การจ้าง ที่ ผู้คัดค้าน อ้าง ที่ ศาลแรงงานกลาง พิพากษา นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้อง ด้วย อุทธรณ์ ของ ผู้คัดค้าน ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 823/2539บริษัท พาร์การ์เม้นท์ จำกัดผู้ร้องนางสาว ศรีไพร นนทรีย์ผู้คัดค้าน พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 52, ม. 102 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(5)การที่ผู้คัดค้านซึ่งเป็น กรรมการลูกจ้างและเป็นประธานสหภาพแรงงาน พ. ลาหยุดงานเพื่อไปแก้ไขปัญหาข้อพิพาทแรงงานให้แก่ลูกจ้างของบริษัท ม. โดยลูกจ้างของบริษัทดังกล่าวมิได้เป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน พ. ด้วยนั้นมิใช่เป็นการลาไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานตามกฎหมายแต่เป็นการลากิจทั่วไปเมื่อผู้คัดค้านมิได้ลาหรือมิได้รับอนุญาตให้ลาจากผู้ร้องซึ่งเป็นนายจ้างและได้หยุดงานเป็นเวลา3วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันควรผู้ร้องจึงมีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้านได้โดยชอบตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ47(5)ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ขอให้ ศาลแรงงานกลาง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว วินิจฉัย ว่า ผู้ร้อง มีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ โดยชอบ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว คดี มี ปัญหาต้อง วินิจฉัย ตาม อุทธรณ์ ผู้คัดค้าน ว่า การ ที่ ผู้คัดค้าน ได้ หยุดงานเพื่อ ไป แก้ไข ปัญหา ข้อพิพาท แรงงาน ที่ เกิดขึ้น ระหว่าง บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท ดังกล่าว ใน ช่วง ระยะเวลา ที่ ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า ผู้คัดค้าน มิได้ ลาตาม ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วย การ ลาเป็น กิจการ สหภาพแรงงาน ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518มาตรา 102 จะ นำ ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วยการ ลา มา ใช้ บังคับ ได้ หรือไม่ นั้น เห็นว่า ข้อกฎหมาย ดังกล่าวบัญญัติ ว่า "ลูกจ้าง ซึ่ง เป็น กรรมการ สหภาพแรงงาน มีสิทธิ ลา เพื่อไป ดำเนิน กิจการ สหภาพแรงงาน ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจาการ ไกล่เกลี่ย และ การ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน และ มีสิทธิ ลา เพื่อ ไปร่วม ประชุม ตาม ที่ ทางราชการ กำหนด ได้ ทั้งนี้ ให้ ลูกจ้าง ดังกล่าวแจ้ง ให้ นายจ้าง ทราบ ล่วงหน้า ถึง เหตุ ที่ ลา โดยชัดแจ้ง พร้อม ทั้งแสดง หลักฐาน ที่ เกี่ยวข้อง ถ้า มี และ ให้ ถือว่า วัน ลา ของ ลูกจ้าง นั้นเป็น วันทำงาน " แม้ จะ มี ข้อตกลง เกี่ยวกับ สภาพ การจ้าง ตาม เอกสาร หมายร.ค.1, ร.ค.2 และ ร.ค.17 แต่ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ ดังกล่าว มิได้กำหนด ยกเว้น ว่า ไม่ต้อง ลา เพียงแต่ กำหนด จำนวน วันที่ มีสิทธิ ลา ได้เท่านั้น และ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ เป็น การ ให้สิทธิ ลา ไป ดำเนิน กิจกรรมสหภาพแรงงาน ส่วน คำ ว่า กิจกรรม สหภาพแรงงาน มี ความหมาย เพียงใดย่อม ต้อง เป็น แนว ทาง เดียว กับ ที่ บัญญัติ ไว้ ใน บท กฎหมาย ดัง ที่ กล่าวมา แล้ว คือ ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย และการ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน กล่าว ใน อุทธรณ์ ว่า กิจกรรมสหภาพแรงงาน ตาม ความหมาย ใน ข้อตกลง ดังกล่าว มี ความหมาย รวม ถึง กิจกรรมที่ สหภาพแรงงาน กระทำ ต่อ ลูกจ้าง ที่ เป็น สมาชิก และ ไม่เป็น สมาชิกตลอดจน ลูกจ้าง ของ นายจ้าง อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ด้วย นั้นหาก จะ ให้ หมายความ เช่นนั้น น่า จะ กำหนด ไว้ ใน ข้อตกลง นั้น ด้วยเมื่อ ไม่ได้ กำหนด ไว้ ก็ ต้อง หมายความ ถึง สหภาพแรงงาน พาร์การ์เม้นท์ ที่ ผู้คัดค้าน เป็น กรรมการ อยู่ เท่านั้น มิใช่ หมายถึง การ ร่วม กิจกรรมของ สหภาพแรงงาน อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ทั้ง ไม่ปรากฏ ว่าผู้คัดค้าน ไป ร่วม ชุมนุม กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง เพื่อ กระทำการ ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ ไว้จึง ไม่ เข้า กรณี ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ และ ตาม ข้อตกลง เกี่ยวกับสภาพ การจ้าง ที่ ผู้คัดค้าน อ้าง ที่ ศาลแรงงานกลาง พิพากษา นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้อง ด้วย อุทธรณ์ ของ ผู้คัดค้าน ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(ธวัชชัย พิทักษ์พล-พรชัย สมรรถเวช-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่823/2539วินิจฉัยเรื่องการขอเลิกจ้างกรรมการลูกจ้างการลาเพื่อกิจการสหภาพแรงงานและการละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา3วันทำงานขึ้นไปโดยไม่มีเหตุอันสมควรซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1.การขอเลิกจ้างกรรมการลูกจ้าง นายจ้างจะเลิกจ้างลูกจ้างนั้นจะทำโดยลำพังไม่ได้ต้องขออนุญาตศาลแรงงานก่อนตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา52ซึ่งบัญญัติว่า"ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างลดค่าจ้างลงโทษขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการลูกจ้างหรือกระทำการใดๆอันอาจเป็นผลให้กรรมการลูกจ้างไม่สามารถทำงานอยู่ต่อไปได้เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากศาลแรงงาน" ข้อสังเกต 1)นายจ้างต้องขออนุญาตศาลแรงงานก่อนเมื่อศาลแรงงานกลางอนุญาตแล้วนายจ้างจึงจะเลิกจ้างได้ 2)นายจ้างจะเลิกจ้างก่อนแล้วจึงขออนุญาตศาลแรงงานกลางในภายหลังไม่ได้ 3)หากนายจ้างประสงค์จะเลิกจ้างกรรมการลูกจ้างนายจ้างต้องขออนุญาตศาลแรงงานทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้นแม้ลูกจ้างจะทำผิดซึ่งหน้าที่นายจ้างเห็นชัดแจ้งหรือกรรมการลูกจ้างให้การรับสารภาพว่าได้กระทำผิดจริงก็ยังต้องขออนุญาตศาลแรงงานก่อนจึงจะเลิกจ้างได้ 4)นายจ้างต้องเลิกจ้างหลังจากศาลแรงงานมีคำสั่งอนุญาตแล้วจะเลิกจ้างให้มีผลย้อนหลังไม่ได้ 2.การลาเพื่อกิจการสหภาพแรงงาน ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา102ซึ่งบัญญัติว่า"ลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงานมีสิทธิลาเพื่อไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานในฐานะผู้แทนลูกจ้างในการเจรจาการไกล่เกลี่ยและการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานและมีสิทธิลาเพื่อไปร่วมประชุมตามที่ทางราชการกำหนดได้ทั้งนี้ให้ลูกจ้างดังกล่าวแจ้งให้นายจ้างทราบล่วงหน้าถึงเหตุที่ลาโดยชัดแจ้งพร้อมทั้งแสดงหลักฐานที่เกี่ยวข้องถ้ามีและให้ถือว่าวันลาของลูกจ้างนั้นเป็นวันทำงาน" หลักเกณฑ์สำคัญ 1)ผู้มีสิทธิลาต้องเป็นลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงาน 2)ต้องลาเพื่อไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงาน 3)ต้องเพื่อทำการอย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้ 3.1)ในฐานะผู้แทนลูกจ้างในการเจรจาการไกล่เกลี่ยและการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน 3.2)ไปร่วมประชุมตามที่ทางราชการกำหนด 4)ลูกจ้างผู้ประสงค์จะลาต้องแจ้งให้นายจ้างทราบล่วงหน้าพร้อมทั้งระบุเหตุที่ลาโดยชัดแจ้งพร้อมแสดงหลักฐาน 5)นายจ้างต้องอนุญาตแล้วจึงลาได้ 6)ให้ถือว่าวันลาดังกล่าวเป็นวันทำงาน ข้อวิเคราะห์ 1)คำว่าลาเพื่อไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานนั้นกฎหมายมิได้ให้คำนิยามไว้จึงมีความเห็นเป็น2ฝ่าย 1.1)ฝ่ายแรกเห็นว่าลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงานย่อมมีสิทธิลาไปเพื่อดำเนินกิจการของสหภาพแรงงานใดก็ได้ 1.2)ฝ่ายที่สองเห็นว่าลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงานมีสิทธิลาไปดำเนินกิจการของสหภาพแรงงานที่ตนเป็นกรรมการอยู่เท่านั้นจะไปดำเนินกิจการของสหภาพแรงงานอื่นไม่ได้ คดีนี้ศาลฎีกาได้วินิจฉัยตามความเห็นของฝ่ายที่สองว่าหมายถึงสหภาพแรงงานที่ตนเป็นกรรมการอยู่เท่านั้น 2)คำว่าไปร่วมประชุมตามที่ทางราชการกำหนดนั้นกฎหมายก็มิได้ให้คำนิยามไว้ว่าต้องเป็นการประชุมในเรื่องใดแต่ต้องเป็นการประชุมตามที่ทางราชการกำหนดเท่านั้น ราชการในที่นี้ก็น่าจะหมายถึงราชการของกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมเฉพาะที่เกี่ยวกับด้านแรงงานเท่านั้นคงไม่หมายถึงกิจการของกรมประชาสงเคราะห์เป็นต้น เรื่องทางราชการกำหนดกฎหมายมิได้กำหนดว่าเป็นเรื่องอะไรก็ควรแปลว่าเป็นเรื่องแรงงานและเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสหภาพแรงงานที่ผู้นั้นเป็นกรรมการอยู่เท่านั้นไม่ควรแปลกว้างขวางว่าเป็นเรื่องของสหภาพแรงงานใดก็ได้และกฎหมายใช้คำว่าไปร่วมประชุมน่าจะหมายถึงการไปประชุมในเรื่องต่างๆที่เป็นงานราชการที่ที่เกี่ยวข้องกับสหภาพของผู้นั้นเป็นกรรมการอยู่มิใช่งานราชการของกระทรวงแรงงานทุกเรื่องเพราะลูกจ้างของเอกชนนั้นไม่ใช่ข้าราชการที่จะต้องมาทำงานให้ราชการแต่ลูกจ้างนั้นได้รับค่าจ้างจากนายจ้างจึงมีหน้าที่ต้องทำงานให้นายจ้างผู้เขียนหมายเหตุเคยพิจารณาคดีเกี่ยวกับการลาไปเพื่อกิจการของสหภาพหลายคดีมีข้อสังเกตว่าทางราชการจะมีหนังสือเชิญลูกจ้างที่เป็นกรรมการสหภาพแรงงานไปประชุมเกือบทุกเรื่องทั้งๆที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสหภาพแรงงานเลยและเชิญมากเกินไปมีบางคดีทางแรงงานจังหวัด(ปัจจุบันคือสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัด)ออกหนังสือเชิญลูกจ้างไปประชุมรวมแล้วปีละ100กว่าวันทำการซึ่งน่าเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้องเป็นเจ้าพนักงานผู้รักษากฎหมายแต่ถูกผู้อื่นยืมมือไปอ้างเพื่อไม่ต้องทำงานยิ่งคดีนี้เจ้าพนักงานแรงงานไปออกหนังสือเชิญผู้คัดค้านไปช่วยเหลือแก้ไขปัญหาของลูกจ้างในบริษัทอื่นซึ่งมิใช่เป็นการเชิญไปประชุมตามที่ทางราชการกำหนดก็ยังออกหนังสือไปให้มีนายจ้างหลายรายปรารภกับผู้เขียนหมายเหตุว่าเขาอาจต้องฟ้องเจ้าพนักงานแรงงานเป็นคดีตัวอย่างว่าเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา157ผู้เขียนได้ปรามไว้ว่าเรื่องแรงงานนั้นไม่น่าจะทำรุนแรงถึงขนาดนั้นแต่ก็ฝากเป็นข้อพึงสังวรแก่เจ้าพนักงานแรงงานทั้งหลายว่าก่อนจะเซ็นอะไรขอให้พิเคราะห์ถึงข้อกฎหมายและความเหมาะสมและสมควรด้วยเพราะหนังสือเชิญของท่านสร้างความไม่เป็นธรรมแก่นายจ้างและเมื่อนายจ้างทนไม่ได้ตัวท่านจะเดือดร้อน คำพิพากษาศาลฎีกาที่823/2539ที่เขียนหมายเหตุนี้ได้วินิจฉัยวางหลักเกณฑ์ไว้ชัดเจนดังนี้ 1)การลาไปเพื่อกิจการสหภาพนั้นต้องเป็นกิจการของสหภาพที่ตนเองเป็นกรรมการเท่านั้น 2)การเชิญไปประชุมตามที่ทางราชการกำหนดนั้นต้องเป็นการประชุมเกี่ยวกับงานราชการที่เกี่ยวข้องกับสหภาพแรงงานที่ผู้ถูกเชิญเป็นกรรมการอยู่ ข้อพึงสังวร 1.เจ้าพนักงานแรงงานก่อนเซ็นเชิญไปประชุมควรพิจารณาด้วยว่าเป็นเรื่องราชการหรือเรื่องของเอกชนมีความจำเป็นต้องเชิญหรือไม่ 2.ลูกจ้างที่เป็นกรรมการสหภาพแรงงานนั้นขอให้คิดด้วยว่าท่านยังรับค่าจ้างจากนายจ้างจึงมีหน้าที่ต้องทำงานให้นายจ้างการจะไปช่วยราชการก็ต้องเป็นราชการที่เกี่ยวข้องกับสหภาพที่ท่านเป็นกรรมการอยู่ท่านไม่ควรไปช่วยลูกจ้างของนายจ้างคนอื่นในขณะที่ท่านยังรับเงินเดือนจากนายจ้างมิฉะนั้นอาจถูกเลิกจ้างเหมือนคดีนี้ ข้อสังเกต 1.การลาเพื่อกิจการสหภาพนั้นต้องลาก่อนเมื่อได้รับอนุญาตแล้วจึงหยุดได้มิใช่หยุดก่อนแล้วจึงลาย้อนหลังหากโชคดีที่นายจ้างอนุญาตก็รอดตัวหากโชคร้ายนายจ้างไม่อนุญาตก็ถือว่าละทิ้งหน้าที่เมื่อครบ3วันทำงานขึ้นไปโดยไม่มีเหตุอันควรก็ถูกเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย 2.การที่มีข้อตกลงกับนายจ้างไว้ว่าลูกจ้างที่เป็นกรรมการสหภาพแรงงานมีสิทธิลาเพื่อกิจการสหภาพได้ปีละไม่เกินกี่วันเช่นไม่เกิน90วันไม่เกิน60วันเป็นต้นข้อตกลงดังกล่าวเป็นเพียงกำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิที่จะลาเท่านั้นและจะลาได้ก็ต้องเข้าหลักเกณฑ์ของกฎหมายกำหนดทำนองเดียวกับการลาป่วยจึงมีกฎหมายกำหนดว่าลาได้เท่าที่ป่วยจริงแต่มีสิทธิได้ค่าจ้างปีละไม่เกิน30วันทำงานหมายความว่าลูกจ้างต้องป่วยจริงจึงมีสิทธิลามิใช่ปีหนึ่งไม่ว่าจะป่วยหรือไม่ก็มีสิทธิลาป่วยได้30วันกรณีข้อตกลงให้ลาเพื่อกิจการสหภาพก็เช่นเดียวกันแม้จะกำหนดให้มีสิทธิลาได้ไม่เกินปีละ90วันก็ใช่ว่าจะใช้สิทธิได้90วันลูกจ้างจะใช้สิทธิได้ต่อเมื่อมีความจำเป็นต้องลาเพื่อกิจการสหภาพของตนเองเท่านั้นหากไม่เข้าเกณฑ์ตามกฎหมายก็ไม่มีสิทธิลาหากลาไปก็ถือว่าละทิ้งหน้าที่อาจถูกเลิกจ้างได้ รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ขอให้ ศาลแรงงานกลาง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว วินิจฉัย ว่า ผู้ร้อง มีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ โดยชอบ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว คดี มี ปัญหาต้อง วินิจฉัย ตาม อุทธรณ์ ผู้คัดค้าน ว่า การ ที่ ผู้คัดค้าน ได้ หยุดงานเพื่อ ไป แก้ไข ปัญหา ข้อพิพาท แรงงาน ที่ เกิดขึ้น ระหว่าง บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท ดังกล่าว ใน ช่วง ระยะเวลา ที่ ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า ผู้คัดค้าน มิได้ ลาตาม ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วย การ ลาเป็น กิจการ สหภาพแรงงาน ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518มาตรา 102 จะ นำ ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วยการ ลา มา ใช้ บังคับ ได้ หรือไม่ นั้น เห็นว่า ข้อกฎหมาย ดังกล่าวบัญญัติ ว่า "ลูกจ้าง ซึ่ง เป็น กรรมการ สหภาพแรงงาน มีสิทธิ ลา เพื่อไป ดำเนิน กิจการ สหภาพแรงงาน ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจาการ ไกล่เกลี่ย และ การ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน และ มีสิทธิ ลา เพื่อ ไปร่วม ประชุม ตาม ที่ ทางราชการ กำหนด ได้ ทั้งนี้ ให้ ลูกจ้าง ดังกล่าวแจ้ง ให้ นายจ้าง ทราบ ล่วงหน้า ถึง เหตุ ที่ ลา โดยชัดแจ้ง พร้อม ทั้งแสดง หลักฐาน ที่ เกี่ยวข้อง ถ้า มี และ ให้ ถือว่า วัน ลา ของ ลูกจ้าง นั้นเป็น วันทำงาน " แม้ จะ มี ข้อตกลง เกี่ยวกับ สภาพ การจ้าง ตาม เอกสาร หมายร.ค.1, ร.ค.2 และ ร.ค.17 แต่ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ ดังกล่าว มิได้กำหนด ยกเว้น ว่า ไม่ต้อง ลา เพียงแต่ กำหนด จำนวน วันที่ มีสิทธิ ลา ได้เท่านั้น และ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ เป็น การ ให้สิทธิ ลา ไป ดำเนิน กิจกรรมสหภาพแรงงาน ส่วน คำ ว่า กิจกรรม สหภาพแรงงาน มี ความหมาย เพียงใดย่อม ต้อง เป็น แนว ทาง เดียว กับ ที่ บัญญัติ ไว้ ใน บท กฎหมาย ดัง ที่ กล่าวมา แล้ว คือ ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย และการ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน กล่าว ใน อุทธรณ์ ว่า กิจกรรมสหภาพแรงงาน ตาม ความหมาย ใน ข้อตกลง ดังกล่าว มี ความหมาย รวม ถึง กิจกรรมที่ สหภาพแรงงาน กระทำ ต่อ ลูกจ้าง ที่ เป็น สมาชิก และ ไม่เป็น สมาชิกตลอดจน ลูกจ้าง ของ นายจ้าง อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ด้วย นั้นหาก จะ ให้ หมายความ เช่นนั้น น่า จะ กำหนด ไว้ ใน ข้อตกลง นั้น ด้วยเมื่อ ไม่ได้ กำหนด ไว้ ก็ ต้อง หมายความ ถึง สหภาพแรงงาน พาร์การ์เม้นท์ ที่ ผู้คัดค้าน เป็น กรรมการ อยู่ เท่านั้น มิใช่ หมายถึง การ ร่วม กิจกรรมของ สหภาพแรงงาน อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ทั้ง ไม่ปรากฏ ว่าผู้คัดค้าน ไป ร่วม ชุมนุม กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง เพื่อ กระทำการ ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ ไว้จึง ไม่ เข้า กรณี ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ และ ตาม ข้อตกลง เกี่ยวกับสภาพ การจ้าง ที่ ผู้คัดค้าน อ้าง ที่ ศาลแรงงานกลาง พิพากษา นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้อง ด้วย อุทธรณ์ ของ ผู้คัดค้าน ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 823/2539บริษัท พาร์การ์เม้นท์ จำกัดผู้ร้องนางสาว ศรีไพร นนทรีย์ผู้คัดค้าน พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 52, ม. 102 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(5)การที่ผู้คัดค้านซึ่งเป็น กรรมการลูกจ้างและเป็นประธานสหภาพแรงงาน พ. ลาหยุดงานเพื่อไปแก้ไขปัญหาข้อพิพาทแรงงานให้แก่ลูกจ้างของบริษัท ม. โดยลูกจ้างของบริษัทดังกล่าวมิได้เป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน พ. ด้วยนั้นมิใช่เป็นการลาไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานตามกฎหมายแต่เป็นการลากิจทั่วไปเมื่อผู้คัดค้านมิได้ลาหรือมิได้รับอนุญาตให้ลาจากผู้ร้องซึ่งเป็นนายจ้างและได้หยุดงานเป็นเวลา3วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันควรผู้ร้องจึงมีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้านได้โดยชอบตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ47(5)ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ขอให้ ศาลแรงงานกลาง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว วินิจฉัย ว่า ผู้ร้อง มีสิทธิ เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ โดยชอบ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้างผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว คดี มี ปัญหาต้อง วินิจฉัย ตาม อุทธรณ์ ผู้คัดค้าน ว่า การ ที่ ผู้คัดค้าน ได้ หยุดงานเพื่อ ไป แก้ไข ปัญหา ข้อพิพาท แรงงาน ที่ เกิดขึ้น ระหว่าง บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท ดังกล่าว ใน ช่วง ระยะเวลา ที่ ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า ผู้คัดค้าน มิได้ ลาตาม ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วย การ ลาเป็น กิจการ สหภาพแรงงาน ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518มาตรา 102 จะ นำ ระเบียบ ข้อบังคับ เกี่ยวกับ การ ทำงาน ของ ผู้ร้อง ว่าด้วยการ ลา มา ใช้ บังคับ ได้ หรือไม่ นั้น เห็นว่า ข้อกฎหมาย ดังกล่าวบัญญัติ ว่า "ลูกจ้าง ซึ่ง เป็น กรรมการ สหภาพแรงงาน มีสิทธิ ลา เพื่อไป ดำเนิน กิจการ สหภาพแรงงาน ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจาการ ไกล่เกลี่ย และ การ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน และ มีสิทธิ ลา เพื่อ ไปร่วม ประชุม ตาม ที่ ทางราชการ กำหนด ได้ ทั้งนี้ ให้ ลูกจ้าง ดังกล่าวแจ้ง ให้ นายจ้าง ทราบ ล่วงหน้า ถึง เหตุ ที่ ลา โดยชัดแจ้ง พร้อม ทั้งแสดง หลักฐาน ที่ เกี่ยวข้อง ถ้า มี และ ให้ ถือว่า วัน ลา ของ ลูกจ้าง นั้นเป็น วันทำงาน " แม้ จะ มี ข้อตกลง เกี่ยวกับ สภาพ การจ้าง ตาม เอกสาร หมายร.ค.1, ร.ค.2 และ ร.ค.17 แต่ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ ดังกล่าว มิได้กำหนด ยกเว้น ว่า ไม่ต้อง ลา เพียงแต่ กำหนด จำนวน วันที่ มีสิทธิ ลา ได้เท่านั้น และ เอกสาร ทั้ง สาม ฉบับ เป็น การ ให้สิทธิ ลา ไป ดำเนิน กิจกรรมสหภาพแรงงาน ส่วน คำ ว่า กิจกรรม สหภาพแรงงาน มี ความหมาย เพียงใดย่อม ต้อง เป็น แนว ทาง เดียว กับ ที่ บัญญัติ ไว้ ใน บท กฎหมาย ดัง ที่ กล่าวมา แล้ว คือ ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง ใน การ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย และการ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน กล่าว ใน อุทธรณ์ ว่า กิจกรรมสหภาพแรงงาน ตาม ความหมาย ใน ข้อตกลง ดังกล่าว มี ความหมาย รวม ถึง กิจกรรมที่ สหภาพแรงงาน กระทำ ต่อ ลูกจ้าง ที่ เป็น สมาชิก และ ไม่เป็น สมาชิกตลอดจน ลูกจ้าง ของ นายจ้าง อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ด้วย นั้นหาก จะ ให้ หมายความ เช่นนั้น น่า จะ กำหนด ไว้ ใน ข้อตกลง นั้น ด้วยเมื่อ ไม่ได้ กำหนด ไว้ ก็ ต้อง หมายความ ถึง สหภาพแรงงาน พาร์การ์เม้นท์ ที่ ผู้คัดค้าน เป็น กรรมการ อยู่ เท่านั้น มิใช่ หมายถึง การ ร่วม กิจกรรมของ สหภาพแรงงาน อื่น ที่ มี กิจการ ประเภท เดียว กัน ทั้ง ไม่ปรากฏ ว่าผู้คัดค้าน ไป ร่วม ชุมนุม กับ ลูกจ้าง ของ บริษัท มณฑินีการ์เม้นท์ จำกัด ใน ฐานะ ผู้แทน ลูกจ้าง เพื่อ กระทำการ ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ ไว้จึง ไม่ เข้า กรณี ตาม ที่ กฎหมาย บัญญัติ และ ตาม ข้อตกลง เกี่ยวกับสภาพ การจ้าง ที่ ผู้คัดค้าน อ้าง ที่ ศาลแรงงานกลาง พิพากษา นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้อง ด้วย อุทธรณ์ ของ ผู้คัดค้าน ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(ธวัชชัย พิทักษ์พล-พรชัย สมรรถเวช-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่823/2539วินิจฉัยเรื่องการขอเลิกจ้างกรรมการลูกจ้างการลาเพื่อกิจการสหภาพแรงงานและการละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา3วันทำงานขึ้นไปโดยไม่มีเหตุอันสมควรซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1.การขอเลิกจ้างกรรมการลูกจ้าง นายจ้างจะเลิกจ้างลูกจ้างนั้นจะทำโดยลำพังไม่ได้ต้องขออนุญาตศาลแรงงานก่อนตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา52ซึ่งบัญญัติว่า"ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างลดค่าจ้างลงโทษขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการลูกจ้างหรือกระทำการใดๆอันอาจเป็นผลให้กรรมการลูกจ้างไม่สามารถทำงานอยู่ต่อไปได้เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากศาลแรงงาน" ข้อสังเกต 1)นายจ้างต้องขออนุญาตศาลแรงงานก่อนเมื่อศาลแรงงานกลางอนุญาตแล้วนายจ้างจึงจะเลิกจ้างได้ 2)นายจ้างจะเลิกจ้างก่อนแล้วจึงขออนุญาตศาลแรงงานกลางในภายหลังไม่ได้ 3)หากนายจ้างประสงค์จะเลิกจ้างกรรมการลูกจ้างนายจ้างต้องขออนุญาตศาลแรงงานทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้นแม้ลูกจ้างจะทำผิดซึ่งหน้าที่นายจ้างเห็นชัดแจ้งหรือกรรมการลูกจ้างให้การรับสารภาพว่าได้กระทำผิดจริงก็ยังต้องขออนุญาตศาลแรงงานก่อนจึงจะเลิกจ้างได้ 4)นายจ้างต้องเลิกจ้างหลังจากศาลแรงงานมีคำสั่งอนุญาตแล้วจะเลิกจ้างให้มีผลย้อนหลังไม่ได้ 2.การลาเพื่อกิจการสหภาพแรงงาน ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา102ซึ่งบัญญัติว่า"ลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงานมีสิทธิลาเพื่อไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานในฐานะผู้แทนลูกจ้างในการเจรจาการไกล่เกลี่ยและการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานและมีสิทธิลาเพื่อไปร่วมประชุมตามที่ทางราชการกำหนดได้ทั้งนี้ให้ลูกจ้างดังกล่าวแจ้งให้นายจ้างทราบล่วงหน้าถึงเหตุที่ลาโดยชัดแจ้งพร้อมทั้งแสดงหลักฐานที่เกี่ยวข้องถ้ามีและให้ถือว่าวันลาของลูกจ้างนั้นเป็นวันทำงาน" หลักเกณฑ์สำคัญ 1)ผู้มีสิทธิลาต้องเป็นลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงาน 2)ต้องลาเพื่อไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงาน 3)ต้องเพื่อทำการอย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้ 3.1)ในฐานะผู้แทนลูกจ้างในการเจรจาการไกล่เกลี่ยและการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน 3.2)ไปร่วมประชุมตามที่ทางราชการกำหนด 4)ลูกจ้างผู้ประสงค์จะลาต้องแจ้งให้นายจ้างทราบล่วงหน้าพร้อมทั้งระบุเหตุที่ลาโดยชัดแจ้งพร้อมแสดงหลักฐาน 5)นายจ้างต้องอนุญาตแล้วจึงลาได้ 6)ให้ถือว่าวันลาดังกล่าวเป็นวันทำงาน ข้อวิเคราะห์ 1)คำว่าลาเพื่อไปดำเนินกิจการสหภาพแรงงานนั้นกฎหมายมิได้ให้คำนิยามไว้จึงมีความเห็นเป็น2ฝ่าย 1.1)ฝ่ายแรกเห็นว่าลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงานย่อมมีสิทธิลาไปเพื่อดำเนินกิจการของสหภาพแรงงานใดก็ได้ 1.2)ฝ่ายที่สองเห็นว่าลูกจ้างซึ่งเป็นกรรมการสหภาพแรงงานมีสิทธิลาไปดำเนินกิจการของสหภาพแรงงานที่ตนเป็นกรรมการอยู่เท่านั้นจะไปดำเนินกิจการของสหภาพแรงงานอื่นไม่ได้ คดีนี้ศาลฎีกาได้วินิจฉัยตามความเห็นของฝ่ายที่สองว่าหมายถึงสหภาพแรงงานที่ตนเป็นกรรมการอยู่เท่านั้น 2)คำว่าไปร่วมประชุมตามที่ทางราชการกำหนดนั้นกฎหมายก็มิได้ให้คำนิยามไว้ว่าต้องเป็นการประชุมในเรื่องใดแต่ต้องเป็นการประชุมตามที่ทางราชการกำหนดเท่านั้น ราชการในที่นี้ก็น่าจะหมายถึงราชการของกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมเฉพาะที่เกี่ยวกับด้านแรงงานเท่านั้นคงไม่หมายถึงกิจการของกรมประชาสงเคราะห์เป็นต้น เรื่องทางราชการกำหนดกฎหมายมิได้กำหนดว่าเป็นเรื่องอะไรก็ควรแปลว่าเป็นเรื่องแรงงานและเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสหภาพแรงงานที่ผู้นั้นเป็นกรรมการอยู่เท่านั้นไม่ควรแปลกว้างขวางว่าเป็นเรื่องของสหภาพแรงงานใดก็ได้และกฎหมายใช้คำว่าไปร่วมประชุมน่าจะหมายถึงการไปประชุมในเรื่องต่างๆที่เป็นงานราชการที่ที่เกี่ยวข้องกับสหภาพของผู้นั้นเป็นกรรมการอยู่มิใช่งานราชการของกระทรวงแรงงานทุกเรื่องเพราะลูกจ้างของเอกชนนั้นไม่ใช่ข้าราชการที่จะต้องมาทำงานให้ราชการแต่ลูกจ้างนั้นได้รับค่าจ้างจากนายจ้างจึงมีหน้าที่ต้องทำงานให้นายจ้างผู้เขียนหมายเหตุเคยพิจารณาคดีเกี่ยวกับการลาไปเพื่อกิจการของสหภาพหลายคดีมีข้อสังเกตว่าทางราชการจะมีหนังสือเชิญลูกจ้างที่เป็นกรรมการสหภาพแรงงานไปประชุมเกือบทุกเรื่องทั้งๆที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสหภาพแรงงานเลยและเชิญมากเกินไปมีบางคดีทางแรงงานจังหวัด(ปัจจุบันคือสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัด)ออกหนังสือเชิญลูกจ้างไปประชุมรวมแล้วปีละ100กว่าวันทำการซึ่งน่าเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้องเป็นเจ้าพนักงานผู้รักษากฎหมายแต่ถูกผู้อื่นยืมมือไปอ้างเพื่อไม่ต้องทำงานยิ่งคดีนี้เจ้าพนักงานแรงงานไปออกหนังสือเชิญผู้คัดค้านไปช่วยเหลือแก้ไขปัญหาของลูกจ้างในบริษัทอื่นซึ่งมิใช่เป็นการเชิญไปประชุมตามที่ทางราชการกำหนดก็ยังออกหนังสือไปให้มีนายจ้างหลายรายปรารภกับผู้เขียนหมายเหตุว่าเขาอาจต้องฟ้องเจ้าพนักงานแรงงานเป็นคดีตัวอย่างว่าเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา157ผู้เขียนได้ปรามไว้ว่าเรื่องแรงงานนั้นไม่น่าจะทำรุนแรงถึงขนาดนั้นแต่ก็ฝากเป็นข้อพึงสังวรแก่เจ้าพนักงานแรงงานทั้งหลายว่าก่อนจะเซ็นอะไรขอให้พิเคราะห์ถึงข้อกฎหมายและความเหมาะสมและสมควรด้วยเพราะหนังสือเชิญของท่านสร้างความไม่เป็นธรรมแก่นายจ้างและเมื่อนายจ้างทนไม่ได้ตัวท่านจะเดือดร้อน คำพิพากษาศาลฎีกาที่823/2539ที่เขียนหมายเหตุนี้ได้วินิจฉัยวางหลักเกณฑ์ไว้ชัดเจนดังนี้ 1)การลาไปเพื่อกิจการสหภาพนั้นต้องเป็นกิจการของสหภาพที่ตนเองเป็นกรรมการเท่านั้น 2)การเชิญไปประชุมตามที่ทางราชการกำหนดนั้นต้องเป็นการประชุมเกี่ยวกับงานราชการที่เกี่ยวข้องกับสหภาพแรงงานที่ผู้ถูกเชิญเป็นกรรมการอยู่ ข้อพึงสังวร 1.เจ้าพนักงานแรงงานก่อนเซ็นเชิญไปประชุมควรพิจารณาด้วยว่าเป็นเรื่องราชการหรือเรื่องของเอกชนมีความจำเป็นต้องเชิญหรือไม่ 2.ลูกจ้างที่เป็นกรรมการสหภาพแรงงานนั้นขอให้คิดด้วยว่าท่านยังรับค่าจ้างจากนายจ้างจึงมีหน้าที่ต้องทำงานให้นายจ้างการจะไปช่วยราชการก็ต้องเป็นราชการที่เกี่ยวข้องกับสหภาพที่ท่านเป็นกรรมการอยู่ท่านไม่ควรไปช่วยลูกจ้างของนายจ้างคนอื่นในขณะที่ท่านยังรับเงินเดือนจากนายจ้างมิฉะนั้นอาจถูกเลิกจ้างเหมือนคดีนี้ ข้อสังเกต 1.การลาเพื่อกิจการสหภาพนั้นต้องลาก่อนเมื่อได้รับอนุญาตแล้วจึงหยุดได้มิใช่หยุดก่อนแล้วจึงลาย้อนหลังหากโชคดีที่นายจ้างอนุญาตก็รอดตัวหากโชคร้ายนายจ้างไม่อนุญาตก็ถือว่าละทิ้งหน้าที่เมื่อครบ3วันทำงานขึ้นไปโดยไม่มีเหตุอันควรก็ถูกเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย 2.การที่มีข้อตกลงกับนายจ้างไว้ว่าลูกจ้างที่เป็นกรรมการสหภาพแรงงานมีสิทธิลาเพื่อกิจการสหภาพได้ปีละไม่เกินกี่วันเช่นไม่เกิน90วันไม่เกิน60วันเป็นต้นข้อตกลงดังกล่าวเป็นเพียงกำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิที่จะลาเท่านั้นและจะลาได้ก็ต้องเข้าหลักเกณฑ์ของกฎหมายกำหนดทำนองเดียวกับการลาป่วยจึงมีกฎหมายกำหนดว่าลาได้เท่าที่ป่วยจริงแต่มีสิทธิได้ค่าจ้างปีละไม่เกิน30วันทำงานหมายความว่าลูกจ้างต้องป่วยจริงจึงมีสิทธิลามิใช่ปีหนึ่งไม่ว่าจะป่วยหรือไม่ก็มีสิทธิลาป่วยได้30วันกรณีข้อตกลงให้ลาเพื่อกิจการสหภาพก็เช่นเดียวกันแม้จะกำหนดให้มีสิทธิลาได้ไม่เกินปีละ90วันก็ใช่ว่าจะใช้สิทธิได้90วันลูกจ้างจะใช้สิทธิได้ต่อเมื่อมีความจำเป็นต้องลาเพื่อกิจการสหภาพของตนเองเท่านั้นหากไม่เข้าเกณฑ์ตามกฎหมายก็ไม่มีสิทธิลาหากลาไปก็ถือว่าละทิ้งหน้าที่อาจถูกเลิกจ้างได้ รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์