คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1365/2508หลักกฎหมาย: คำบรรยายฟ้องที่พอฟังได้ ว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมาถึงวันฟ้องการที่จำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ซึ่งเป็นผู้เยาว์ตลอดมาตั้งแต่เจ้ามรดกตาย แม้ต่อมาโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว จำเลยก็ยังคงครอบครองแทนต่อมาอีก โจทก์ย่อมฟ้องคดีเกิน 10 ปีนับตั้งแต่เจ้ามรดกตายได้ คดีไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748การที่จำเลยบอกโจทก์ว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห ไม่มีเจตนาจริงจังก็ไม่ถือว่าจำเลยได้เปลี่ยนลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครอง โจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรบุญธรรมของนายลพสามีจำเลย นายลพได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้โจทก์ นายลพถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2490ซึ่งขณะนั้นโจทก์มีอายุเพียง 15 ปี อยู่ในความปกครองของจำเลย จำเลยได้ปกครองทรัพย์มรดกของโจทก์ในฐานะมารดาโดยชอบธรรม จน พ.ศ. 2502 จำเลยได้แต่งงานโจทก์ให้ บัดนี้โจทก์ขอให้จำเลยมอบทรัพย์มรดกตามพินัยกรรม แต่จำเลยไม่ยอม จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่าเมื่อนายลพถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยถือสิทธิปกครองทรัพย์มรดกมาผู้เดียว จำเลยมิได้เป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์ เพราะมารดาโจทก์ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้วมิได้ฟ้องเรียกร้องทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมภายในกำหนดอายุความนอกจากนี้โจทก์จำเลยเกิดแตกร้าวกัน จำเลยได้ไล่โจทก์แล้วแจ้งให้ทราบว่าไม่ต้องการให้โจทก์ได้รับทรัพย์มรดก คดีของโจทก์จึงขาดอายุความแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบทรัพย์ตามพินัยกรรมให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคำบรรยายฟ้องพอฟังได้ว่าโจทก์อ้างว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกที่โจทก์จะได้รับตามพินัยกรรมแทนโจทก์มาจนถึงวันฟ้อง มิใช่ว่าจำเลยได้ครอบครองมาถึงเพียง พ.ศ. 2502 เท่านั้นข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยได้ใช้อำนาจปกครองโจทก์ซึ่งยังเป็นผู้เยาว์ มาตั้งแต่เจ้ามรดกถึงแก่กรรม จึงแสดงว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมส่วนของโจทก์แทนโจทก์ตลอดมาแม้เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว โจทก์ก็ยังอยู่ในความปกครองของจำเลย และจำเลยเคยครอบครองทรัพย์มรดกมาอย่างไรก็คงครอบครองต่อไป จึงถือว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมา คดีของโจทก์จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748 และการที่จำเลยได้บอกให้โจทก์ทราบว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น ข้อเท็จจริงก็ฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห มิได้มีเจตนาจริงจัง และมีพฤติการณ์อื่นประกอบให้ฟังว่าจำเลยมิได้เปลี่ยนแปลงลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครองโจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1365/2508นางศิริลักษณ์ หิรัญวัฒนศิริโจทก์นางเหลื่อม จันทรัฐจำเลย ป.พ.พ. ม. 184, ม. 1381, ม. 1748, ม. 1754 ป.วิ.พ. ม. 172คำบรรยายฟ้องที่พอฟังได้ ว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมาถึงวันฟ้องการที่จำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ซึ่งเป็นผู้เยาว์ตลอดมาตั้งแต่เจ้ามรดกตาย แม้ต่อมาโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว จำเลยก็ยังคงครอบครองแทนต่อมาอีก โจทก์ย่อมฟ้องคดีเกิน 10 ปีนับตั้งแต่เจ้ามรดกตายได้ คดีไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748การที่จำเลยบอกโจทก์ว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห ไม่มีเจตนาจริงจังก็ไม่ถือว่าจำเลยได้เปลี่ยนลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครอง โจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรบุญธรรมของนายลพสามีจำเลย นายลพได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้โจทก์ นายลพถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2490ซึ่งขณะนั้นโจทก์มีอายุเพียง 15 ปี อยู่ในความปกครองของจำเลย จำเลยได้ปกครองทรัพย์มรดกของโจทก์ในฐานะมารดาโดยชอบธรรม จน พ.ศ. 2502 จำเลยได้แต่งงานโจทก์ให้ บัดนี้โจทก์ขอให้จำเลยมอบทรัพย์มรดกตามพินัยกรรม แต่จำเลยไม่ยอม จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่าเมื่อนายลพถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยถือสิทธิปกครองทรัพย์มรดกมาผู้เดียว จำเลยมิได้เป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์ เพราะมารดาโจทก์ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้วมิได้ฟ้องเรียกร้องทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมภายในกำหนดอายุความนอกจากนี้โจทก์จำเลยเกิดแตกร้าวกัน จำเลยได้ไล่โจทก์แล้วแจ้งให้ทราบว่าไม่ต้องการให้โจทก์ได้รับทรัพย์มรดก คดีของโจทก์จึงขาดอายุความแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบทรัพย์ตามพินัยกรรมให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคำบรรยายฟ้องพอฟังได้ว่าโจทก์อ้างว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกที่โจทก์จะได้รับตามพินัยกรรมแทนโจทก์มาจนถึงวันฟ้อง มิใช่ว่าจำเลยได้ครอบครองมาถึงเพียง พ.ศ. 2502 เท่านั้นข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยได้ใช้อำนาจปกครองโจทก์ซึ่งยังเป็นผู้เยาว์ มาตั้งแต่เจ้ามรดกถึงแก่กรรม จึงแสดงว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมส่วนของโจทก์แทนโจทก์ตลอดมาแม้เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว โจทก์ก็ยังอยู่ในความปกครองของจำเลย และจำเลยเคยครอบครองทรัพย์มรดกมาอย่างไรก็คงครอบครองต่อไป จึงถือว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมา คดีของโจทก์จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748 และการที่จำเลยได้บอกให้โจทก์ทราบว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น ข้อเท็จจริงก็ฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห มิได้มีเจตนาจริงจัง และมีพฤติการณ์อื่นประกอบให้ฟังว่าจำเลยมิได้เปลี่ยนแปลงลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครองโจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375จึงพิพากษายืน(สวิง ลัดพลี-สัญญา ธรรมศักดิ์-สอาด นาวีเจริญ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรบุญธรรมของนายลพสามีจำเลย นายลพได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้โจทก์ นายลพถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2490ซึ่งขณะนั้นโจทก์มีอายุเพียง 15 ปี อยู่ในความปกครองของจำเลย จำเลยได้ปกครองทรัพย์มรดกของโจทก์ในฐานะมารดาโดยชอบธรรม จน พ.ศ. 2502 จำเลยได้แต่งงานโจทก์ให้ บัดนี้โจทก์ขอให้จำเลยมอบทรัพย์มรดกตามพินัยกรรม แต่จำเลยไม่ยอม จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่าเมื่อนายลพถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยถือสิทธิปกครองทรัพย์มรดกมาผู้เดียว จำเลยมิได้เป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์ เพราะมารดาโจทก์ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้วมิได้ฟ้องเรียกร้องทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมภายในกำหนดอายุความนอกจากนี้โจทก์จำเลยเกิดแตกร้าวกัน จำเลยได้ไล่โจทก์แล้วแจ้งให้ทราบว่าไม่ต้องการให้โจทก์ได้รับทรัพย์มรดก คดีของโจทก์จึงขาดอายุความแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบทรัพย์ตามพินัยกรรมให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคำบรรยายฟ้องพอฟังได้ว่าโจทก์อ้างว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกที่โจทก์จะได้รับตามพินัยกรรมแทนโจทก์มาจนถึงวันฟ้อง มิใช่ว่าจำเลยได้ครอบครองมาถึงเพียง พ.ศ. 2502 เท่านั้นข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยได้ใช้อำนาจปกครองโจทก์ซึ่งยังเป็นผู้เยาว์ มาตั้งแต่เจ้ามรดกถึงแก่กรรม จึงแสดงว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมส่วนของโจทก์แทนโจทก์ตลอดมาแม้เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว โจทก์ก็ยังอยู่ในความปกครองของจำเลย และจำเลยเคยครอบครองทรัพย์มรดกมาอย่างไรก็คงครอบครองต่อไป จึงถือว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมา คดีของโจทก์จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748 และการที่จำเลยได้บอกให้โจทก์ทราบว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น ข้อเท็จจริงก็ฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห มิได้มีเจตนาจริงจัง และมีพฤติการณ์อื่นประกอบให้ฟังว่าจำเลยมิได้เปลี่ยนแปลงลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครองโจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1365/2508นางศิริลักษณ์ หิรัญวัฒนศิริโจทก์นางเหลื่อม จันทรัฐจำเลย ป.พ.พ. ม. 184, ม. 1381, ม. 1748, ม. 1754 ป.วิ.พ. ม. 172คำบรรยายฟ้องที่พอฟังได้ ว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมาถึงวันฟ้องการที่จำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ซึ่งเป็นผู้เยาว์ตลอดมาตั้งแต่เจ้ามรดกตาย แม้ต่อมาโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว จำเลยก็ยังคงครอบครองแทนต่อมาอีก โจทก์ย่อมฟ้องคดีเกิน 10 ปีนับตั้งแต่เจ้ามรดกตายได้ คดีไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748การที่จำเลยบอกโจทก์ว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห ไม่มีเจตนาจริงจังก็ไม่ถือว่าจำเลยได้เปลี่ยนลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครอง โจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรบุญธรรมของนายลพสามีจำเลย นายลพได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้โจทก์ นายลพถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2490ซึ่งขณะนั้นโจทก์มีอายุเพียง 15 ปี อยู่ในความปกครองของจำเลย จำเลยได้ปกครองทรัพย์มรดกของโจทก์ในฐานะมารดาโดยชอบธรรม จน พ.ศ. 2502 จำเลยได้แต่งงานโจทก์ให้ บัดนี้โจทก์ขอให้จำเลยมอบทรัพย์มรดกตามพินัยกรรม แต่จำเลยไม่ยอม จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่าเมื่อนายลพถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยถือสิทธิปกครองทรัพย์มรดกมาผู้เดียว จำเลยมิได้เป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์ เพราะมารดาโจทก์ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้วมิได้ฟ้องเรียกร้องทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมภายในกำหนดอายุความนอกจากนี้โจทก์จำเลยเกิดแตกร้าวกัน จำเลยได้ไล่โจทก์แล้วแจ้งให้ทราบว่าไม่ต้องการให้โจทก์ได้รับทรัพย์มรดก คดีของโจทก์จึงขาดอายุความแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบทรัพย์ตามพินัยกรรมให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคำบรรยายฟ้องพอฟังได้ว่าโจทก์อ้างว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกที่โจทก์จะได้รับตามพินัยกรรมแทนโจทก์มาจนถึงวันฟ้อง มิใช่ว่าจำเลยได้ครอบครองมาถึงเพียง พ.ศ. 2502 เท่านั้นข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยได้ใช้อำนาจปกครองโจทก์ซึ่งยังเป็นผู้เยาว์ มาตั้งแต่เจ้ามรดกถึงแก่กรรม จึงแสดงว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมส่วนของโจทก์แทนโจทก์ตลอดมาแม้เมื่อโจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว โจทก์ก็ยังอยู่ในความปกครองของจำเลย และจำเลยเคยครอบครองทรัพย์มรดกมาอย่างไรก็คงครอบครองต่อไป จึงถือว่าจำเลยได้ครอบครองทรัพย์มรดกแทนโจทก์ตลอดมา คดีของโจทก์จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1748 และการที่จำเลยได้บอกให้โจทก์ทราบว่าจะไม่ให้ทรัพย์มรดกที่เจ้ามรดกให้นั้น ข้อเท็จจริงก็ฟังได้ว่าจำเลยพูดไปด้วยความโมโห มิได้มีเจตนาจริงจัง และมีพฤติการณ์อื่นประกอบให้ฟังว่าจำเลยมิได้เปลี่ยนแปลงลักษณะการยึดถือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 กรณีไม่ใช่โจทก์ถูกจำเลยแย่งการครอบครองโจทก์จึงไม่ต้องฟ้องคดีภายใน 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375จึงพิพากษายืน(สวิง ลัดพลี-สัญญา ธรรมศักดิ์-สอาด นาวีเจริญ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ