คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2595/2529หลักกฎหมาย: คำร้องขอพิจารณาใหม่กล่าวแต่เหตุที่จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาลเพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาจชนะคดีได้คำของจำเลยไม่ชอบด้วยป.วิ.พ.มาตรา208วรรคท้ายศาลชอบที่จะยกคำร้องได้โดยไม่ต้องไต่สวน.คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดพิจารณาและสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว แล้วพิพากษาให้ขับไล่จำเลยกับบริวารออกจากตึกแถวพิพาทและชำระค่าเสียหายจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาใหม่อ้างว่าเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะจากทนายจำเลยให้ฟังคำสั่งและกำหนดวันนัดพิจารณาแทนได้ลงเวลานัดในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดไปเป็นว่าศาลนัดสืบพยานโจทก์เวลา 13.30 นาฬิกา จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้อง ครั้นถึงวันนัดศาลชั้นต้นเห็นว่าคำร้องขอให้พิจารณาใหม่มิได้มีข้อความคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เป็นการขัดต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208วรรคท้าย ไม่จำต้องไต่สวนคำร้องต่อไปจึงมีคำสั่งให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำขอให้พิจารณาใหม่นั้น คู่ความจะต้องกล่าวโดยละเอียดชัดแจ้ง ซึ่งเหตุที่คู่ความได้ขาดนัดและข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 208 วรรคท้าย คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยดังกล่าว ถึงเหตุที่จำเลยขาดนัดเพียงประการเดียวว่า จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาทั้งนี้เพราะเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะลงเวลานัดของศาลในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดพลาดไป จำเลยจึงมิได้ร้องขอเลื่อนคดีเสียก่อนที่ศาลลงมือสืบพยาน มิได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาชนะคดีได้ คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 วรรคท้ายที่ศาลจะสั่งให้มีการพิจารณาใหม่ได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน โจทก์ทั้งสองทำคำแก้ฎีกาเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความชั้นฎีกาให้". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2595/2529นาย สมมิตร สุทธิเชื้อชาติ กับพวกโจทก์นาย เลิศศักดิ์ งามมิตรสมบูรณ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 208 วรรคท้ายคำร้องขอพิจารณาใหม่กล่าวแต่เหตุที่จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาลเพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาจชนะคดีได้คำของจำเลยไม่ชอบด้วยป.วิ.พ.มาตรา208วรรคท้ายศาลชอบที่จะยกคำร้องได้โดยไม่ต้องไต่สวน.คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดพิจารณาและสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว แล้วพิพากษาให้ขับไล่จำเลยกับบริวารออกจากตึกแถวพิพาทและชำระค่าเสียหายจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาใหม่อ้างว่าเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะจากทนายจำเลยให้ฟังคำสั่งและกำหนดวันนัดพิจารณาแทนได้ลงเวลานัดในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดไปเป็นว่าศาลนัดสืบพยานโจทก์เวลา 13.30 นาฬิกา จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้อง ครั้นถึงวันนัดศาลชั้นต้นเห็นว่าคำร้องขอให้พิจารณาใหม่มิได้มีข้อความคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เป็นการขัดต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208วรรคท้าย ไม่จำต้องไต่สวนคำร้องต่อไปจึงมีคำสั่งให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำขอให้พิจารณาใหม่นั้น คู่ความจะต้องกล่าวโดยละเอียดชัดแจ้ง ซึ่งเหตุที่คู่ความได้ขาดนัดและข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 208 วรรคท้าย คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยดังกล่าว ถึงเหตุที่จำเลยขาดนัดเพียงประการเดียวว่า จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาทั้งนี้เพราะเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะลงเวลานัดของศาลในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดพลาดไป จำเลยจึงมิได้ร้องขอเลื่อนคดีเสียก่อนที่ศาลลงมือสืบพยาน มิได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาชนะคดีได้ คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 วรรคท้ายที่ศาลจะสั่งให้มีการพิจารณาใหม่ได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน โจทก์ทั้งสองทำคำแก้ฎีกาเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความชั้นฎีกาให้".(ไพจิตร วิเศษโกสิน-อาจ ปัญญาดิลก-ดำรง สายเชื้อ)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 ใช้คำว่า"คำขอพิจารณาใหม่" และระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ 3 ก็ไม่ได้กำหนดให้คำขอพิจารณาใหม่ตามมาตรานี้ต้องทำเป็นคำร้อง เหมือนอย่างคำขอตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 42, 198, 210,254, 261, 262, 264, 296 วรรค 1 ทั้งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 1(3) ก็บัญญัติว่า "คำฟ้องหมายความว่ากระบวนพิจารณาใด ๆ ที่โจทก์ได้เสนอข้อหาต่อศาล ..ไม่ว่าจะได้เสนอในขณะที่เริ่มคดีโดยคำฟ้องหรือคำร้องขอหรือเสนอในภายหลังโดย...มีคำขอพิจารณาใหม่" ดังนั้นจึงเห็นว่าคำขอพิจารณาใหม่น่าจะสามารถกระทำได้ในรูปของคำขอ ไม่จำเป็นต้องทำเป็นรูปคำร้อง แต่ในทางปฏิบัติแล้วคู่ความมักจะทำเป็นรูปคำร้องอย่างเช่นในคดีนี้ หากคู่ความทำเป็นรูปคำขอขึ้นมาศาลจะยกคำขอโดยอ้างว่าทำไม่ถูกต้องได้หรือไม่ ถ้าเป็นเช่นนั้นศาลจะอ้างโดยอาศัยบทมาตราใด ข้อนี้เป็นเรื่องน่าคิดมาก 2. คดีเรื่องนี้ตัดสินตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเก่า ๆ จำนวนมากตั้งแต่คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1238/2504 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน 3. แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ตัดสินว่าคำขอพิจารณาใหม่ ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 วรรคสองคือ คำพิพากษาที่ 442/2510, 1672/2512, 224/2521, 1639/2522 และ 3290/2525 4. คำขอพิจารณาใหม่เป็นคำขอที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เป็นปัญหาเกี่ยวด้วยขึ้นความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้คู่ความจะมิได้ยกขึ้นว่ามาแล้วในศาลล่าง ก็สามารถยกอ้างอิงในชั้นฎีกาได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2150/2515 (ประชุมใหญ่), 925/2526) 5. คำขอพิจารณาใหม่ที่เคยยื่นต่อศาลครั้งหนึ่งแล้ว หากปรากฎว่าศาลยกคำขอเสีย โดยอ้างว่ามิได้บรรยายครบองค์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 คู่ความก็สามารถยื่นคำขอพิจารณาใหม่ต่อศาลได้อีก แต่ต้องภายในกำหนดเวลาที่มาตรา 208 วรรคหนึ่งกำหนด จะถือว่าเป็นเรื่องดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 144 ไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1309/2494, 604/2510, 1900/2512, 740/2523)ทั้งนี้ คู่ความที่ยื่นคำขอพิจารณาใหม่ จะขอให้ถือเหตุที่ได้ขาดนัดตามที่กล่าวในคำขอฉบับแรกเป็นส่วนประกอบของคำของคำขอฉบับหลังก็ได้โดยไม่จำต้องบรรยายซ้ำอีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 604/2510). ทวี ประจวบลาภ.คำพิพากษา: คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดพิจารณาและสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว แล้วพิพากษาให้ขับไล่จำเลยกับบริวารออกจากตึกแถวพิพาทและชำระค่าเสียหายจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาใหม่อ้างว่าเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะจากทนายจำเลยให้ฟังคำสั่งและกำหนดวันนัดพิจารณาแทนได้ลงเวลานัดในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดไปเป็นว่าศาลนัดสืบพยานโจทก์เวลา 13.30 นาฬิกา จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้อง ครั้นถึงวันนัดศาลชั้นต้นเห็นว่าคำร้องขอให้พิจารณาใหม่มิได้มีข้อความคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เป็นการขัดต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208วรรคท้าย ไม่จำต้องไต่สวนคำร้องต่อไปจึงมีคำสั่งให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำขอให้พิจารณาใหม่นั้น คู่ความจะต้องกล่าวโดยละเอียดชัดแจ้ง ซึ่งเหตุที่คู่ความได้ขาดนัดและข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 208 วรรคท้าย คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยดังกล่าว ถึงเหตุที่จำเลยขาดนัดเพียงประการเดียวว่า จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาทั้งนี้เพราะเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะลงเวลานัดของศาลในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดพลาดไป จำเลยจึงมิได้ร้องขอเลื่อนคดีเสียก่อนที่ศาลลงมือสืบพยาน มิได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาชนะคดีได้ คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 วรรคท้ายที่ศาลจะสั่งให้มีการพิจารณาใหม่ได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน โจทก์ทั้งสองทำคำแก้ฎีกาเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความชั้นฎีกาให้". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2595/2529นาย สมมิตร สุทธิเชื้อชาติ กับพวกโจทก์นาย เลิศศักดิ์ งามมิตรสมบูรณ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 208 วรรคท้ายคำร้องขอพิจารณาใหม่กล่าวแต่เหตุที่จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาลเพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาจชนะคดีได้คำของจำเลยไม่ชอบด้วยป.วิ.พ.มาตรา208วรรคท้ายศาลชอบที่จะยกคำร้องได้โดยไม่ต้องไต่สวน.คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดพิจารณาและสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว แล้วพิพากษาให้ขับไล่จำเลยกับบริวารออกจากตึกแถวพิพาทและชำระค่าเสียหายจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาใหม่อ้างว่าเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะจากทนายจำเลยให้ฟังคำสั่งและกำหนดวันนัดพิจารณาแทนได้ลงเวลานัดในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดไปเป็นว่าศาลนัดสืบพยานโจทก์เวลา 13.30 นาฬิกา จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้อง ครั้นถึงวันนัดศาลชั้นต้นเห็นว่าคำร้องขอให้พิจารณาใหม่มิได้มีข้อความคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เป็นการขัดต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208วรรคท้าย ไม่จำต้องไต่สวนคำร้องต่อไปจึงมีคำสั่งให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำขอให้พิจารณาใหม่นั้น คู่ความจะต้องกล่าวโดยละเอียดชัดแจ้ง ซึ่งเหตุที่คู่ความได้ขาดนัดและข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 208 วรรคท้าย คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยดังกล่าว ถึงเหตุที่จำเลยขาดนัดเพียงประการเดียวว่า จำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาทั้งนี้เพราะเสมียนทนายผู้รับมอบฉันทะลงเวลานัดของศาลในสมุดนัดความของทนายจำเลยผิดพลาดไป จำเลยจึงมิได้ร้องขอเลื่อนคดีเสียก่อนที่ศาลลงมือสืบพยาน มิได้กล่าวโดยละเอียดชัดแจ้งซึ่งข้อคัดค้านคำตัดสินชี้ขาดของศาล เพื่อให้เห็นว่าหากมีการพิจารณาใหม่จำเลยอาชนะคดีได้ คำขอให้พิจารณาใหม่ของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 วรรคท้ายที่ศาลจะสั่งให้มีการพิจารณาใหม่ได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน โจทก์ทั้งสองทำคำแก้ฎีกาเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความชั้นฎีกาให้".(ไพจิตร วิเศษโกสิน-อาจ ปัญญาดิลก-ดำรง สายเชื้อ)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 ใช้คำว่า"คำขอพิจารณาใหม่" และระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ 3 ก็ไม่ได้กำหนดให้คำขอพิจารณาใหม่ตามมาตรานี้ต้องทำเป็นคำร้อง เหมือนอย่างคำขอตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 42, 198, 210,254, 261, 262, 264, 296 วรรค 1 ทั้งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 1(3) ก็บัญญัติว่า "คำฟ้องหมายความว่ากระบวนพิจารณาใด ๆ ที่โจทก์ได้เสนอข้อหาต่อศาล ..ไม่ว่าจะได้เสนอในขณะที่เริ่มคดีโดยคำฟ้องหรือคำร้องขอหรือเสนอในภายหลังโดย...มีคำขอพิจารณาใหม่" ดังนั้นจึงเห็นว่าคำขอพิจารณาใหม่น่าจะสามารถกระทำได้ในรูปของคำขอ ไม่จำเป็นต้องทำเป็นรูปคำร้อง แต่ในทางปฏิบัติแล้วคู่ความมักจะทำเป็นรูปคำร้องอย่างเช่นในคดีนี้ หากคู่ความทำเป็นรูปคำขอขึ้นมาศาลจะยกคำขอโดยอ้างว่าทำไม่ถูกต้องได้หรือไม่ ถ้าเป็นเช่นนั้นศาลจะอ้างโดยอาศัยบทมาตราใด ข้อนี้เป็นเรื่องน่าคิดมาก 2. คดีเรื่องนี้ตัดสินตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเก่า ๆ จำนวนมากตั้งแต่คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1238/2504 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน 3. แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ตัดสินว่าคำขอพิจารณาใหม่ ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 วรรคสองคือ คำพิพากษาที่ 442/2510, 1672/2512, 224/2521, 1639/2522 และ 3290/2525 4. คำขอพิจารณาใหม่เป็นคำขอที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เป็นปัญหาเกี่ยวด้วยขึ้นความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้คู่ความจะมิได้ยกขึ้นว่ามาแล้วในศาลล่าง ก็สามารถยกอ้างอิงในชั้นฎีกาได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2150/2515 (ประชุมใหญ่), 925/2526) 5. คำขอพิจารณาใหม่ที่เคยยื่นต่อศาลครั้งหนึ่งแล้ว หากปรากฎว่าศาลยกคำขอเสีย โดยอ้างว่ามิได้บรรยายครบองค์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 คู่ความก็สามารถยื่นคำขอพิจารณาใหม่ต่อศาลได้อีก แต่ต้องภายในกำหนดเวลาที่มาตรา 208 วรรคหนึ่งกำหนด จะถือว่าเป็นเรื่องดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 144 ไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1309/2494, 604/2510, 1900/2512, 740/2523)ทั้งนี้ คู่ความที่ยื่นคำขอพิจารณาใหม่ จะขอให้ถือเหตุที่ได้ขาดนัดตามที่กล่าวในคำขอฉบับแรกเป็นส่วนประกอบของคำของคำขอฉบับหลังก็ได้โดยไม่จำต้องบรรยายซ้ำอีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 604/2510). ทวี ประจวบลาภ.