ระเบียบคณะกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการระเบียบคณะกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการว่าด้วยมาตรฐานอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการพ.ศ.๒๕๔๔------------ เพื่อให้การกำหนดอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการในอาคาร สถานที่ ยานพาหนะ หรือบริการสาธารณะอื่น ได้มาตรฐานและมีความเหมาะสม อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๖ (๖) แห่งพระราชบัญญัติการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ พ.ศ. ๒๕๓๔ ประกอบกับข้อ ๖ และข้อ ๗ วรรคสองแห่งกฎกระทรวงฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๔๒)ออกตามความในพระราชบัญญัติการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการพ.ศ. ๒๕๓๔ คณะกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการจึงออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า"ระเบียบคณะกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการว่าด้วยมาตรฐานอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการพ.ศ. ๒๕๔๔" ข้อ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ข้อ๓ ในระเบียบนี้ "กฎกระทรวง"หมายความว่า กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ พ.ศ. ๒๕๓๔ หมวด ๑ อาคาร ------------- ข้อ๔ อาคารที่มีลักษณะตามที่กฎกระทรวงกำหนด ต้องมีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการ ดังนี้ (๑)ทางเข้าสู่อาคาร (ก)เป็นพื้นผิวเรียบเสมอกัน ไม่ขรุขระ ไม่มีสิ่งกีดขวาง หรือส่วนของอาคารยื่นล้ำออกมาทำให้การสัญจรไม่สะดวกหรืออาจเกิดอันตรายสำหรับคนพิการ (ข)ให้อยู่ในระดับเดียวกับพื้นลานจอดรถ หากอยู่ต่างระดับต้องมีทางลาดสามารถขึ้น - ลง และทางลาดนี้ให้อยู่ใกล้ที่จอดรถ (ค) ทางเดินจากบริเวณภายนอกเข้าสู่อาคารหากมีพื้นที่ต่างระดับกันให้ใช้สีทา หรือติดเครื่องหมายให้เห็นชัดสำหรับคนพิการทางการมองเห็น (๒)ทางลาด (ก)พื้นผิวทางลาดใช้วัสดุกันลื่น และความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร โดยมีสัดส่วนความลาดเอียงไม่เกินค่าที่กำหนด ดังนี้ ความยาวทางลาด ความลาดเอียง น้อยกว่า๓ เมตร ๑: ๑๒ ตั้งแต่๓ - ๖ เมตร ๑: ๑๖ เกิน๖ เมตรขึ้นไป ๑: ๒๐ (ข)ให้มีชานพักยาวอย่างน้อย ๑.๕๐ เมตร ก่อนเข้าอาคารและก่อนเข้าสู่ถนน ถ้าทางลาดนั้นมีความยาวเกิน ๖.๐๐ เมตรและต้องใช้ทางลาดต่อให้มีชานพักยาว ๑.๕๐ เมตร ก่อนขึ้นทางลาดใหม่ "ตามรูปหมายเลข ๑" (ค)ทางลาดด้านที่ไม่มีผนังกั้นให้ทำขอบสูงจากพื้นผิวไม่ต่ำกว่า ๑๐ เซนติเมตร (ง) มีราวจับทั้ง ๒ข้าง สูงจากพื้นผิวทางลาดไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร (จ)ราวจับให้มีลักษณะกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง ๔.๕-๕.๐ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๒" (ฉ)ราวจับให้ยื่นเลยจากจุดเริ่มต้นถึงจุดสิ้นสุดของทางลาดด้านละไม่น้อยกว่า ๓๐ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๓" (๓)ทางเชื่อมระหว่างอาคารและระเบียง (ก)ทางเชื่อมระหว่างอาคารให้มีพื้นผิวเรียบเสมอกัน ไม่ขรุขระ ไม่มีสิ่งกีดขวาง ความกว้างไม่น้อยกว่า ๒.๐๐ เมตร (ข)ระเบียงให้มีพื้นผิวเรียบเสมอกัน ไม่ขรุขระ ไม่มีสิ่งกีดขวาง (ค)ความกว้างของระเบียงไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร และให้มีราวกั้นด้านนอกของระเบียงสูงไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร (๔)ประตู (ก) ธรณีประตูหากจำเป็นต้องมี ให้ขอบทั้งสองด้านมีความลาดเอียงให้สะดวกสำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการ และคนพิการที่ใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน (ข)มีความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า ๘๕ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๔" (ค)ประตูมีลักษณะเลื่อนเปิดปิดได้ง่าย (ง) ถ้าประตูเป็นชนิดผลักเข้าออกให้เปิดได้กว้าง หากเปิดออกสู่ทางเดินหรือระเบียงต้องไม่กีดขวางทางสัญจร (จ)กรณีลูกฟักเป็นกระจก ให้ติดเครื่องหมายแถบสี หรือทำที่สังเกตให้เห็นชัดสำหรับคนพิการทางการมองเห็น (ฉ)มือจับปิดเปิดประตูควรเป็นชนิดก้าน ติดตั้งในแนวราบ และอยู่สูงจากพื้น ๙๐ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๕" (ช)ประตูห้องพักในโรงแรมที่จัดไว้สำหรับคนพิการ ให้มีช่องมองและมีช่องว่างด้านล่างของประตูพร้อมทั้งปุ่มสัญญาณเสียงและสัญญาณไฟกระพริบ เพื่อรับข่าวสารในกรณีฉุกเฉินและอุบัติภัยต่าง ๆ (๕)บันได (ก)ความกว้างของบันไดไม่น้อยกว่า ๑.๕๐ เมตร โดยจัดให้มีชานพักทุกระยะ ความสูงไม่เกิน ๒.๐๐ เมตรจมูกบันไดมนเรียบและใช้วัสดุกันลื่น (ข)มีราวจับบันไดลักษณะกลมทั้ง ๒ ข้าง ความกว้างของขอบราวบันได ๔.๕ - ๕.๐ เซนติเมตร และสูงจากพื้น ๙๐ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข๖" (ค)จุดเริ่มต้นและสิ้นสุดของราวบันได มีอักษรเบรลล์บอกชั้นและทาสีหรือติดสติ๊กเกอร์ให้เห็นชัด (๖)ลิฟท์ (ก)ประตูกว้างไม่น้อยกว่า ๘๕ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๗" (ข) ขนาดของห้องลิฟท์กว้าง ยาว ไม่น้อยกว่า ๑.๑๐ x ๑.๔๐ เมตร "ตามรูปหมายเลข ๘" (ค)ปุ่มกดเรียกลิฟท์และปุ่มบังคับลิฟท์ ให้อยู่สูงจากพื้นระหว่าง ๐.๙๐ - ๑.๒๐ เมตรและมีอักษรเบรลล์กำกับไว้ทุกปุ่มที่มีสิ่งพิมพ์กำกับ "ตามรูปหมายเลข ๙" (ง) ภายนอกลิฟท์ไม่มีสิ่งกีดขวางเก้าอี้เข็นคนพิการบริเวณที่กดปุ่มลิฟท์ ภายในลิฟท์ให้มีราวจับสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตรเมื่อลิฟท์หยุดตามชั้นต่าง ๆ ควรมีเสียงบอกเลขชั้นนั้น ๆ ภายในห้องลิฟท์ (จ) ลิฟท์ขัดข้องให้มีทั้งเสียงและดวงไฟเตือนภัยเป็นไฟกระพริบ ทั้งภายนอกและภายในห้องลิฟท์ เพื่อให้คนพิการทางการมองเห็น และคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายได้รับรู้ (๗)ห้องน้ำ ที่อาบน้ำ ห้องส้วม และอ่างล้างมือ (ก)ประตูห้องน้ำที่จัดให้คนพิการควรเป็นบานเลื่อนหรือบานพับถ้าเป็นบานพับให้เปิดจากด้านนอกไม่มีธรณีประตู มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๑๐" (ข)ติดอักษรเบรลล์เพื่อให้ทราบว่าเป็นห้องน้ำชายหรือหญิงไว้ที่บริเวณใกล้ประตู (ค)มีราวจับจากประตูทางเข้าไปยังที่อาบน้ำและห้องน้ำราวจับสูงไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร และพื้นห้องน้ำให้ใช้วัสดุกันลื่น (ง)ติดตั้งสัญญาณไฟสำหรับเตือนภัยหรือเรียกหา ในระหว่างคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายติดอยู่ในห้องน้ำ (จ)ที่อาบน้ำมีพื้นที่ที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑.๕๐ เมตร เพื่อให้เก้าอี้เข็นคนพิการสามารถหมุนกลับตัวได้ (ฉ)ควรทำที่นั่งสำหรับอาบน้ำชนิดพับเก็บติดผนัง ซึ่งเมื่อกางออกมาใช้แล้วให้มีความสูงจากพื้น ๔๕ เซนติเมตร (ช)มีราวจับในแนวนอนระดับความสูงไม่ต่ำกว่า ๖๐ เซนติเมตร และแนวดิ่งให้มีความยาวไม่ต่ำกว่า ๖๐ เซนติเมตรในที่อาบน้ำและห้องส้วม (ซ) สิ่งของเครื่องใช้ อุปกรณ์ภายในที่อาบน้ำ ให้อยู่สูงจากพื้น ความสูงระหว่าง ๐.๒๕ - ๑.๒๐ เมตร (ฌ)ประตูห้องส้วมต้องเปิดค้างได้ไม่น้อยกว่า ๙๐ องศา ไม่มีธรณีประตู ถ้าเป็นพื้นต่างระดับต้องไม่เกิน ๒ เซนติเมตร และมีทางลาด (ญ)พื้นที่ภายในห้องส้วม กว้าง ยาว ไม่น้อยกว่า ๑.๗๐ x ๑.๗๐ เมตร (ฎ) โถส้วมใช้ชนิดนั่งราบสูงจากพื้น ๔๕ เซนติเมตร มีพนักพิงหลัง และที่ปล่อยน้ำเป็นชนิดคันโยก (ฏ)ใต้อ่างล้างมือให้มีที่สำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการสอดเข้าและมีราวจับ ๒ ข้างของอ่างล้างมือ "ตามรูปหมายเลข ๑๑" (ฐ)ก๊อกน้ำและที่ใส่สบู่เหลว ใช้ชนิดก้านโยกหรือก้านกด หมวด ๒ สถานที่ --------------- ข้อ๕ สถานที่ที่มีลักษณะตามที่กฎกระทรวงกำหนด ต้องมีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการ ดังนี้ (๑)สถานที่จอดรถ (ก)จัดให้มีสถานที่จอดรถสำหรับคนพิการในบริเวณที่สะดวกในการเข้าสู่อาคารมากที่สุด ให้มีปริมาณอย่างน้อยตามอัตราส่วน ดังนี้ (๑)ถ้าจำนวนที่จอดรถไม่เกิน ๕๐ คัน ให้มีจำนวนที่จอดรถสำหรับคนพิการอย่างน้อย ๑ คัน (๒)ถ้าจำนวนที่จอดรถตั้งแต่ ๕๑ คัน แต่ไม่เกิน ๑๐๐ คน ให้มีจำนวนที่จอดรถสำหรับคนพิการอย่างน้อย ๒ คัน (๓)ถ้าจำนวนที่จอดรถมากกว่า ๑๐๐ คัน ให้มีจำนวนที่จอดรถสำหรับคนพิการอย่างน้อยเท่ากับ ๒ คัน บวกกับอีก ๑ คัน สำหรับทุก ๆจำนวนรถ ๑๐๐ คันที่เพิ่มขึ้นเศษของ ๑๐๐ คัน ถ้าเกินกว่า ๕๐ คัน ให้คิดเป็น ๑๐๐ คัน (ข)ในกรณีที่จอดรถมีหลายชั้น ให้จัดที่จอดรถสำหรับคนพิการไว้ในชั้นที่มีลิฟท์หรือมีทางเข้าออกชั้นละ ๑ คันและจัดอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกให้พร้อม (ค)ที่จอดรถคนพิการให้จัดไว้ใกล้ทางเข้าอาคารให้มากที่สุด และพื้นลานจอดรถให้มีพื้นผิวเรียบเสมอกันพร้อมทั้งทำสัญลักษณ์แสดงให้ชัดเจนว่าเป็นที่สำหรับจอดรถคนพิการ (ง)พื้นที่จอดรถให้มีขนาด ๓.๘๐ x ๖.๐๐ เมตรต่อรถ ๑ คัน "ตามรูปหมายเลข ๑๒" (จ)สถานที่จอดรถให้จอดได้เฉพาะรถที่ติดสัญลักษณ์คนพิการเท่านั้น (๒)ที่นั่งสำหรับคนพิการ (ก)อาคารและสถานที่ชุมชนสาธารณะต่าง ๆ ที่มีการกำหนดที่นั่งไว้แน่นอนให้จัดที่ว่างไว้สำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการ ดังนี้ ขนาดของสถานที่(ที่นั่ง) จำนวนที่สำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการ(คัน) ๔- ๒๕ ๑ ๒๖- ๕๐ ๒ ๕๑- ๓๐๐ ๔ ๓๐๑ - ๕๐๐ ๖ หากมีที่นั่งเกินกว่า๕๐๐ ที่นั่งขึ้นไป ให้เพิ่มที่นั่งสำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการ ๑ คัน ต่อทุก ๑๐๐ ที่นั่งที่เพิ่มขึ้น (ข)จัดที่นั่งไว้สำหรับล่ามภาษามือ และให้มีแสงสว่างเพียงพอที่คนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายจะเห็นได้ชัดเจน (๓)สถานีขนส่ง สถานีรถไฟ และท่าอากาศยาน (ก) มีลิฟท์ รับ - ส่งคนพิการในกรณีชานชาลาตั้งอยู่ในพื้นที่ต่างระดับ (ข)มีทางลาดในพื้นที่ต่างระดับทุกแห่ง (ค)มีแผนผังหรือป้ายติดประกาศทุกชนิดขนาดใหญ่ และติดไฟให้คนสายตาเลือนลางเห็นชัดเจน (ง)มีป้ายบอกทางชัดเจน พร้อมทั้งข้อมูลประกาศต่าง ๆ ตารางการเดินรถ ให้จัดทำเป็นอักษรเบรลล์และตัวพิมพ์ใหญ่ (จ)จัดเครื่องโทรสารไว้สำหรับคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย (ฉ)มีป้ายอักษรวิ่งให้ข้อมูลพร้อมประกาศโดยใช้เสียงทุกครั้ง (๔)ทางสัญจร (ก)ทางสัญจรซึ่งมีพื้นที่ต่างระดับที่มีความสูง ๑๐ เซนติเมตร ขึ้นไป และไม่เป็นทางลาดให้มีพื้นผิวต่างสัมผัส (สำหรับคนพิการทางการมองเห็น)ขนานไปกับขอบของพื้นต่างระดับนั้น โดยให้พื้นผิวต่างสัมผัสมีขนาดกว้างไม่น้อยกว่า ๓๐เซนติเมตร และขอบนอกอยู่ห่างจากพื้นระดับ ๖๐ เซนติเมตร "ตามรูปหมายเลข ๑๓" (ข)ทางเท้าและทางเดินสาธารณะทั้งภายในและภายนอกอาคาร ให้มีพื้นผิวต่างสัมผัสขนาดกว้างไม่น้อยกว่า ๓๐ เซนติเมตรอยู่บนทางเดินนั้น โดยให้ทอดตัวไปตามทางยาวของเส้นทางทั้งนี้เพื่อแสดงส่วนของทางเดินที่ชัดเจนไม่มีสิ่งกีดขวาง (๕)ทางเข้าออกที่มีเครื่องกั้นหรือช่องรับบริการ (ก)ให้มีทางเข้าและทางออกสำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการที่บริเวณจำหน่ายสินค้าอย่างน้อย ๑ ช่อง มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร"ตามรูปหมายเลข ๑๔" (ข)ให้มีช่องจ่ายเงินสำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการอย่างน้อย ๑ ช่อง มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร หมวด ๓ ยานพาหนะ -------------- ข้อ๖ รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางและไม่ประจำทางตามที่กฎกระทรวงกำหนดต้องมีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการ ดังนี้ (ก)ประตูรถให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร (ข)ติดตั้งเครื่องยกเก้าอี้เข็นคนพิการ (ค)จัดที่ไว้สำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการในบริเวณทาง ขึ้น - ลง พร้อมติดตั้งเครื่องล็อคเก้าอี้เข็นคนพิการไว้ด้วย (ง)ติดตั้งสัญญาณจอดรถบริเวณใกล้เคียงกับที่จัดที่นั่งเก้าอี้เข็นคนพิการ ข้อ๗ รถไฟหรือรถไฟฟ้าตามที่กฎกระทรวงกำหนด ต้องมีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการ ดังนี้ (ก)ประตูรถให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร (ข)ชานชาลากับตัวรถมีความห่างไม่เกิน ๗.๕ เซนติเมตร (ค)ทางเดินระหว่างที่นั่งทั้งสองข้างให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร (ง)ทางขึ้น - ลงให้จัดที่ว่างสำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๑๒๐ เซนติเมตร และให้มีราวจับสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า ๘๐เซนติเมตร (จ)ติดสัญลักษณ์คนพิการไว้ทั้งในและนอกตัวรถคันที่จัดไว้ให้สำหรับคนพิการ (ฉ)มีเสียงบอกชื่อสถานีถัดไปสำหรับคนพิการทางการมองเห็น และมีอักษรวิ่งบอกชื่อสถานีสำหรับคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย หมวด ๔ บริการสาธารณะ --------------- ข้อ๘ บริการสาธารณะที่มีลักษณะตามที่กฎกระทรวงกำหนด ต้องมีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการ ดังนี้ (๑)ทางเท้า (ก)พื้นทางเท้าต้องเรียบไม่ลื่น กว้างไม่น้อยกว่า ๑.๒๐ เมตร (ข)ท่อระบายน้ำให้มีฝาปิดสนิท ถ้าเป็นชนิดตะแกรงต้องมีซี่หรือรูเล็กขนาดกว้างไม่เกิน ๑.๓ เซนติเมตร เพื่อไม่ให้ไม้เท้า ไม้ค้ำยันอุปกรณ์ช่วยเดินอื่น ๆ หรือล้อเก้าอี้เข็นคนพิการตกลงไป (ค)หากมีสิ่งกีดขวางที่จำเป็นบนทางเท้า เช่น ลวดขึงเสาไฟฟ้า ป้ายบอกทาง ตู้ไปรษณีย์ ตู้โทรศัพท์ หรือต้นไม้ให้จัดอยู่ในแนวเดียวกันและทำพื้นผิวต่างสัมผัสเพื่อให้คนพิการทางการมองเห็นทราบก่อนถึงสิ่งกีดขวางนั้น (ง)รางระบายน้ำให้อยู่นอกทางเท้า (จ)อุปกรณ์บังแดดฝนของอาคารริมทางเท้า ขณะใช้งานให้อยู่ในระดับสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า ๒ เมตรและอุปกรณ์สำหรับยึดหรือชักรอกต้องไม่อยู่ในทางเท้า (ฉ)ให้มีทางลาดจากทางเท้าลงสู่พื้นถนน บริเวณทางข้ามถนน ทางแยก หรือถนน ซอยและตรงเกาะกลางถนนและทำพื้นผิวต่างสัมผัสสำหรับคนพิการทางการมองเห็น ทางลาดนี้ต้องมีความลาดเอียง ๑ : ๑๒ (ช)ทางข้ามถนนที่ไม่มีสัญญาณไฟจราจร และมีพื้นผิวที่ต่างระดับกันให้ทาสีให้เห็นชัดโดยสีที่ใช้มีความคมชัดตัดกับสีพื้นผิวเดิม (๒)ป้ายหรือผัง (ก) ให้มีผังของ อาคารสถานที่ ตั้งไว้ด้านหน้าภายนอกอาคารบริเวณที่เห็นชัดเจน (ข)ภายในอาคารในทุกจุดที่มีป้ายหรือผังบอกสถานที่ต่าง ๆ ให้มีอักษรเบรลล์ด้วย (ค)ป้ายหรือผังบอกทางทุกแห่ง ให้มีสีที่ชัดเจนหรือมีแสงสว่าง (ง) ขนาดตัวอักษรที่ใช้เขียนบนป้าย ระยะทาง ขนาดตัวอักษร น้อยกว่า๗ เมตร ๖ x ๖ เซนติเมตร ตั้งแต่๗ - ๑๘ เมตร ๑๑x ๑๑ เซนติเมตร เกิน๑๘ เมตรขึ้นไป ๒๐x ๒๐ เซนติเมตร (๓)ห้องสมุดสาธารณะ (ก)มีหนังสือเป็นอักษรเบรลล์ที่คนพิการทางการมองเห็นจะสามารถรับรู้ได้ด้วยตนเองเป็นจำนวนอย่างน้อย ๑%ของจำนวนหนังสือทั้งหมดที่มีให้บริการอยู่ในห้องสมุดนั้น (ข)มีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการรับรู้สำหรับคนพิการทางการมองเห็น เช่น เครื่องอ่านหนังสือเครื่องขยายขนาดตัวหนังสือและภาพ เครื่องบันทึกเทป (ค)มีวีดีโอที่มีภาษามือหรือคำบรรยายกำกับ สำหรับคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายด้วย (ง)มีอุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกให้คนพิการที่นั่งเก้าอี้เข็นคนพิการเข้ารับบริการได้ (๔)ตู้ไปรษณีย์ (ก)ตู้ไปรษณีย์ให้มีช่องสอดจดหมาย มีความสูงในระดับ ๐.๙๐ - ๑.๒๐ เมตร (ข)มีอักษรเบรลล์บอกช่องใส่จดหมาย (๕)สัญญาณคนข้ามถนน (ก)สัญญาณให้คนข้ามถนนต้องให้มีเสียง ให้คนพิการทางการมองเห็นได้ยิน โดยที่สัญญาณไฟให้ข้ามถนนมีระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๓๐ วินาทีและสัญญาณเสียงให้มี ๒ ระยะ คือ ระยะแรกเป็นเสียงปกติเมื่อใกล้จะสิ้นสุดเวลาของสัญญาณ๑๕ วินาที ให้เป็นเสียงถี่ขึ้น (ข)สัญญาณนี้ให้ติดตั้งที่ทางข้ามถนนห่างจากทางแยกไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร (๖)สถานที่ติดต่อสอบถาม (ก)สถานที่ติดต่อสอบถาม ให้จัดสถานที่สำหรับผู้ที่ใช้เก้าอี้เข็นคนพิการและผู้ที่มีร่างกายเตี้ยกว่าระดับปกติสามารถเข้าไปติดต่อได้โดยให้โต๊ะหรือเคาน์เตอร์มีระดับความสูงจากพื้น ๗๐ เซนติเมตรและให้มีที่ว่างข้างใต้ให้เก้าอี้เข็นคนพิการสอดเข้าได้ (ข)กรณีไม่มีล่ามภาษามือ ให้มีเอกสารชี้แจงสำหรับคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย (๗)โทรศัพท์สาธารณะ (ก)จัดโทรศัพท์ติดตั้งในระดับสูงจากพื้น ๗๐ เซนติเมตร ในชุมชน ๑ เครื่องต่อโทรศัพท์ทั่วไป ๕ เครื่องและข้างใต้ให้มีที่ว่างให้เก้าอี้เข็นคนพิการสอดเข้าได้ "ตามรูปหมายเลข ๑๕" (ข) จัดโทรสารหรือโทรศัพท์สำหรับคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายในชุมชน ๑ เครื่องต่อโทรศัพท์ทั่วไป ๑๐ เครื่อง หมวด ๕ สัญลักษณ์ ----------- ข้อ๙ อาคาร สถานที่ ยานพาหนะ หรือบริการสาธารณะอื่นที่จัดให้มีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการทางกายหรือการเคลื่อนไหวให้มีสัญลักษณ์สีขาวรูปคนพิการทางกายหรือการเคลื่อนไหวนั่งบนเก้าอี้เข็นคนพิการหันหน้าออกทางขวามือพื้นสีฟ้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดความกว้างและความสูงด้านละไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร เพื่อแสดงให้เห็นว่ามีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการในตำแหน่งที่เหมาะสมและเห็นได้ชัดเจน "ตามรูปหมายเลข ๑๖" ข้อ๑๐ อาคาร สถานที่ ยานพาหนะ หรือบริการสาธารณะอื่นที่จัดให้มีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการทางการมองเห็นให้มีสัญลักษณ์สีฟ้ารูปคนพิการทางการมองเห็น ถือไม้เท้าหันหน้าออกทางขวามือพื้นสีขาวขอบสีฟ้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดความกว้างและความสูงด้านละไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตรเพื่อแสดงให้เห็นว่ามีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการในตำแหน่งที่เหมาะสมและเห็นได้ชัดเจน"ตามรูปหมายเลข ๑๗" ข้อ๑๑ อาคาร สถานที่ หรือบริการสาธารณะอื่นที่จัดให้มีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายให้มีสัญลักษณ์สีขาวรูปใบหู พื้นสีฟ้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดความกว้างและความสูงด้านละไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร เพื่อแสดงให้เห็นว่ามีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการในตำแหน่งที่เหมาะสมและเห็นได้ชัดเจน "ตามรูปหมายเลข ๑๘" ข้อ๑๒ ยานพาหนะ ที่จัดให้มีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายให้มีสัญลักษณ์สีเหลืองรูปใบหู พื้นสีส้มรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดกว้างและความสูงด้านละไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตรเพื่อแสดงให้เห็นว่ามีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกโดยตรงแก่คนพิการในตำแหน่งที่เหมาะสมและเห็นได้ชัดเจน"ตามรูปหมายเลข ๑๙" ประกาศณ วันที่ ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ เดช บุญ-หลง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม ประธานกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ[ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย][รก.๒๕๔๔/พ๔๘ง/๔๒/๓๐ พฤษภาคม ๒๕๔๔] อัมพิกา/แก้ไข ๑/๑๐/๔๔