คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 378/2538หลักกฎหมาย: การบังคับคดีตามคำพิพากษาของศาลที่ให้จำเลยคืนรถแทรกเตอร์หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา150,000บาทแก่โจทก์ต้องดำเนินการบังคับคดีก่อนหลังกันไปตามลำดับดังที่ระบุไว้ในคำพิพากษาเมื่อจำเลยปฏิบัติตามคำพิพากษาโดยวิธีคืนรถแทรกเตอร์แก่โจทก์ได้โจทก์จะเลือกวิธีการเรียกร้องให้จำเลยชำระราคาแก่โจทก์โดยจำเลยไม่ตกลงด้วยไม่ได้แม้รถแทรกเตอร์จะมีสภาพไม่สามารถใช้งานได้โจทก์เสียหายอย่างไรก็จะต้องไปว่ากล่าวเอาแก่จำเลยเป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหากคดี สืบเนื่อง จาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา ศาล พิพากษา ถึงที่สุด ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา 150,000 บาทจำเลย ขอ ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์แต่ โจทก์ ไม่ยอม รับ อ้างว่า รถ ที่ จำเลย ส่งมอบ มี สภาพ ที่ ไม่สามารถใช้ การ ได้ และ ไม่อาจ ซ่อม ให้ ใช้ การ ได้ จำเลย โต้แย้ง ว่า รถ ที่ ส่งมอบมี สภาพ เช่นเดียว กับ เมื่อ ก่อน โจทก์ ฟ้องคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน แล้ว มี คำสั่ง ว่า จำเลย ได้ ขอ ปฏิบัติการ ชำระหนี้ตาม คำพิพากษา โดย ถูกต้อง แล้วโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "เห็นว่า คดีถึงที่สุด โดย ศาลฎีกา พิพากษายืนตาม ศาลอุทธรณ์ ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ หาก คืน ไม่ได้ ให้ ใช้ ราคา150,000 บาท ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ ใน การ บังคับคดี จะ ต้องอาศัย คำพิพากษา เป็น หลัก แห่ง คำบังคับ ดังนั้น จึง ต้อง ดำเนินการบังคับคดี ก่อน หลัง กัน ไป ตามลำดับ ดัง ที่ ระบุ ไว้ ใน คำพิพากษา เมื่อ จำเลยปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ จึง เป็น การปฏิบัติ ตามลำดับ ของ คำพิพากษา แล้ว โจทก์ จะ เลือก วิธีการ เรียกร้องให้ จำเลย ชำระ ราคา รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ โดย จำเลย ไม่ ตกลง ด้วย ไม่ได้แม้ ข้อเท็จจริง จะ ปรากฏว่า รถแทรกเตอร์ จะ มี สภาพ ไม่สามารถ ใช้ งาน ได้โจทก์ เสียหาย อย่างไร ก็ จะ ต้อง ไป ว่ากล่าว เอา แก่ จำเลย เป็น อีก เรื่องหนึ่ง ต่างหาก ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 378/2538นาย ชลอ บัวมาโจทก์นาง แสง แซ่ลิ้มจำเลย ป.วิ.พ. ม. 273การบังคับคดีตามคำพิพากษาของศาลที่ให้จำเลยคืนรถแทรกเตอร์หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา150,000บาทแก่โจทก์ต้องดำเนินการบังคับคดีก่อนหลังกันไปตามลำดับดังที่ระบุไว้ในคำพิพากษาเมื่อจำเลยปฏิบัติตามคำพิพากษาโดยวิธีคืนรถแทรกเตอร์แก่โจทก์ได้โจทก์จะเลือกวิธีการเรียกร้องให้จำเลยชำระราคาแก่โจทก์โดยจำเลยไม่ตกลงด้วยไม่ได้แม้รถแทรกเตอร์จะมีสภาพไม่สามารถใช้งานได้โจทก์เสียหายอย่างไรก็จะต้องไปว่ากล่าวเอาแก่จำเลยเป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหากคดี สืบเนื่อง จาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา ศาล พิพากษา ถึงที่สุด ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา 150,000 บาทจำเลย ขอ ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์แต่ โจทก์ ไม่ยอม รับ อ้างว่า รถ ที่ จำเลย ส่งมอบ มี สภาพ ที่ ไม่สามารถใช้ การ ได้ และ ไม่อาจ ซ่อม ให้ ใช้ การ ได้ จำเลย โต้แย้ง ว่า รถ ที่ ส่งมอบมี สภาพ เช่นเดียว กับ เมื่อ ก่อน โจทก์ ฟ้องคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน แล้ว มี คำสั่ง ว่า จำเลย ได้ ขอ ปฏิบัติการ ชำระหนี้ตาม คำพิพากษา โดย ถูกต้อง แล้วโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "เห็นว่า คดีถึงที่สุด โดย ศาลฎีกา พิพากษายืนตาม ศาลอุทธรณ์ ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ หาก คืน ไม่ได้ ให้ ใช้ ราคา150,000 บาท ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ ใน การ บังคับคดี จะ ต้องอาศัย คำพิพากษา เป็น หลัก แห่ง คำบังคับ ดังนั้น จึง ต้อง ดำเนินการบังคับคดี ก่อน หลัง กัน ไป ตามลำดับ ดัง ที่ ระบุ ไว้ ใน คำพิพากษา เมื่อ จำเลยปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ จึง เป็น การปฏิบัติ ตามลำดับ ของ คำพิพากษา แล้ว โจทก์ จะ เลือก วิธีการ เรียกร้องให้ จำเลย ชำระ ราคา รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ โดย จำเลย ไม่ ตกลง ด้วย ไม่ได้แม้ ข้อเท็จจริง จะ ปรากฏว่า รถแทรกเตอร์ จะ มี สภาพ ไม่สามารถ ใช้ งาน ได้โจทก์ เสียหาย อย่างไร ก็ จะ ต้อง ไป ว่ากล่าว เอา แก่ จำเลย เป็น อีก เรื่องหนึ่ง ต่างหาก ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สวรรค์ ศักดารักษ์-อุดม มั่งมีดี-สันติ ทักราล)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาตามข้อเท็จจริงในคดีนี้คงเป็นคำตอบในทางปฏิบัติได้บ้างเนื่องจากตามคำขอของโจทก์โดยเฉพาะการเรียกทรัพย์คืนหรือคดีเช่าซื้อที่โจทก์ระบุในคำขอท้ายฟ้องมาโดยตลอดว่า"ขอให้คืนในสภาพที่ใช้การได้ดี"แต่ศาลบางท่านยังไม่สนิทใจที่จะระบุว่าให้คืนในสภาพที่ใช้การได้ดีคงระบุในคำพิพากษาเพียงว่า"ให้คืนหากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา" ลำพังการให้คืนทรัพย์ตามที่ศาลสั่งให้คืนโดยไม่ระบุคำว่า"ในสภาพที่ใช้การได้ดี"ย่อมทำให้จำเลยคืนทรัพย์ให้โจทก์ได้ทั้งๆที่สภาพของทรัพย์เสียหายจนไม่อยู่ในวิสัยจะใช้งานผลที่โจทก์จะได้รับตามคำพิพากษาแทนที่จะเป็นผู้ชนะคดีกลับเป็นผู้แพ้หากจะคงสภาพการชนะคดีของตนได้ก็ต้องไปว่ากล่าวกันเป็นคดีอื่นอีกกลายเป็นการแตกสาขาคดีออกไปไม่มีที่สิ้นสุด ทางแก้ไขในเบื้องต้นคงอยู่ที่โจทก์เองควรระบุในคำขอท้ายฟ้องว่าขอให้คืนทรัพย์ในสภาพที่ใช้งานที่ดีไว้ในคำฟ้องก่อนสำหรับคดีนี้โจทก์ขอเพียงให้คืนทรัพย์หรือใช้ราคามิได้ขอให้คืนในสภาพที่ใช้การได้ดีศาลจึงไม่อาจพิพากษาให้อันเป็นการเกินคำขอได้ผลร้ายจึงต้องตกแก่โจทก์เอง ?นพพรโพธิรังสิยากร? เมื่อ?การ?บังคับคดี?ต้อง?ดำเนินการ?บังคับคดี?ก่อน?หลัง?ไป?ตามลำดับดัง?ที่?ระบุ?ไว้?ใน?คำพิพากษากรณี?จึง?มี?ข้อ?น่า?คิดว่าการ?ที่?ศาล?พิพากษาให้?จำเลย?คืน?ทรัพย์?หาก?คืน?ไม่ได้?ให้?ใช้?ราคา?แทน?นั้นใน?ส่วน?การ?ใช้?ราคาแทนโจทก์?จะ?มีสิทธิ?เรียก?ดอกเบี้ย?ได้?หรือไม่หาก?เรียก?ได้?ควร?จะเรียก?ได้?ตั้งแต่?เมื่อใด จาก?แนว?คำพิพากษา?ศาลฎีกา?นี้?เอง?จะ?เห็น?ได้ว่า?เมื่อ?การ?บังคับคดีต้อง?บังคับ?ตามลำดับ?ขั้นตอน?ที่?ระบุ?ไว้?ใน?คำพิพากษาดังนั้นการ?ที่?ศาล?มี?คำพิพากษา?ให้?จำเลย?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืนหาก?คืน?ไม่ได้?ให้?ใช้ราคา?แทนเท่ากับ?ว่า?โจทก์?ต้อง?บังคับคดี?ให้?จำเลย?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืนก่อนอันเป็น?การ?บังคับ?ให้?จำเลย?กระทำการเมื่อ?โจทก์?ต้อง?บังคับ?ให้จำเลย?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืน?ก่อนและ?การ?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืน?ยัง?สามารถกระทำ?ได้กรณี?จึง?ยัง?ไม่มี?หนี้?เงิน?เกิดขึ้นโจทก์?จึง?ยัง?ไม่อาจเรียก?ดอกเบี้ย?จาก?จำเลย?ได้?ใน?ขณะ?นั้น ปัญหา?มี?ว่าโจทก์?จะ?มีสิทธิ?เรียก?ดอกเบี้ย?จาก?จำเลย?ได้?หรือไม่เมื่อใดเห็นว่า?ใน?กรณี?หนี้?ทั่วไปได้?มี?กฎหมาย?บัญญัติ?ไว้?ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา225ว่า "ถ้า?ลูกหนี้?จำต้อง?ใช้?ค่าสินไหมทดแทน?เพื่อ?ราคา?วัตถุอัน?ไม่อาจส่งมอบ?ได้?เพราะ?เหตุ?อย่างใด?อย่างหนึ่ง?อัน?เกิดขึ้น?ระหว่าง?ผิดนัด?ก็?ดีท่าน?ว่า?เจ้าหนี้?จะ?เรียก?ดอกเบี้ย?ใน?จำนวน?ที่?จะ?ต้อง?ใช้?เป็น?ค่าสินไหมทดแทนคิด?ตั้งแต่?เวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคา?นั้นก็?ได้?"ซึ่ง?ใน?เรื่อง?ละเมิด?ก็?มี?บทบัญญัติ?ไว้?ใน?ทำนอง?เช่นเดียวกัน?นี้ตาม?ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา440 จาก?บทบัญญัติ?ดังกล่าว?จึง?เห็น?ได้ว่าโจทก์?ย่อม?มีสิทธิ?ที่?จะเรียก?ดอกเบี้ย?จาก?จำเลย?ได้?ใน?ส่วน?ของ?ราคา?ที่?ขอให้?ใช้?แทน?ใน?กรณีไม่อาจ?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืน?ได้ปัญหา?มี?ว่า?จะ?เรียก?ดอกเบี้ย?ได้?ตั้งแต่เมื่อใดบทบัญญัติ?ดังกล่าว?บัญญัติ?ไว้?เพียง?ว่าให้?คิด?ดอกเบี้ย?ได้"ตั้งแต่?เวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคา?"ปัญหา?ว่าเวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคา?คือ?เวลา?ใดท่าน?พระยา??เทพวิทูร?อธิบาย?ไว้?ว่า?ตาม?ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์?มาตรา225นั้นเป็น?บทบัญญัติ?ที่?เอา?มาจาก?กฎหมาย??เยอรมัน??ตาม?กฎหมาย??เยอรมัน?ไม่ได้?ถือ?วัน?ผิดนัด?เป็น?เวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคาเมื่อ?พิเคราะห์?ถึง?บท?กฎหมาย?ดังกล่าว?แล้ว?ก็?น่า?จะเป็น?เช่นนั้นเพราะ?หาก?กฎหมาย?ประสงค์?เช่นนั้น?ก็?น่า?จะ?ระบุ?เขียนลง?ไป?เลย?ว่าให้?คิด?ดอกเบี้ย?ได้?ตั้งแต่?วัน?ผิดนัดคง?ไม่มา?เขียนไว้?ใน?ลักษณะ?ยืด?ยาว?เช่นนี้ เมื่อ?พิจารณา?จาก?เหตุผล?ดังกล่าว?ประกอบ?แนว?คำวินิจฉัย?ศาลฎีกานี้?แล้วเห็น?ได้ว่า?ตราบใด?ที่?ทรัพย์?ยัง?คง?อยู่?ที่?ตัว?ลูกหนี้ลูกหนี้ก็?มี?หนี้?ที่?จะ?ต้อง?ส่งมอบ?ทรัพย์?นั้น?ให้?แก่?เจ้าหนี้ลูกหนี้?จะ?เปลี่ยนใช้?ราคา?แทน?ไม่ได้และ?เจ้าหนี้?ก็?จะ?บังคับ?ให้?ลูกหนี้?ใช้?ราคา?แทน?ไม่ได้เช่นเดียวกันต่อเมื่อ?ใด?เป็น?การ?พ้นวิสัย?ที่?ลูกหนี้?จะ?ส่งมอบ?ทรัพย์ได้?โดย?ทรัพย์?สูญหาย?หรือ?โดย?เหตุอื่น?อัน?ลูกหนี้?จะ?ต้อง?รับผิดชอบจึง?เป็น?เรื่อง?ที่?จะ?ต้อง?ใช้?ราคา?แทน?กันกรณี?จึง?เพิ่ง?ถือว่า?มีหนี้?เงิน?เกิดขึ้น?อัน?ลูกหนี้?จะ?ต้อง?รับผิดชอบ?ใน?ส่วน?ดอกเบี้ย?ด้วยฉะนั้น?เวลา?ที่?จะ?กะ?ประมาณ?ราคา?จึง?น่า?จะ?เป็น?เวลา?ที่?เกิด?การ?พ้นวิสัย ?นพพรโพธิรังสิยากร,มีชัยเตชาชาญ?คำพิพากษา: คดี สืบเนื่อง จาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา ศาล พิพากษา ถึงที่สุด ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา 150,000 บาทจำเลย ขอ ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์แต่ โจทก์ ไม่ยอม รับ อ้างว่า รถ ที่ จำเลย ส่งมอบ มี สภาพ ที่ ไม่สามารถใช้ การ ได้ และ ไม่อาจ ซ่อม ให้ ใช้ การ ได้ จำเลย โต้แย้ง ว่า รถ ที่ ส่งมอบมี สภาพ เช่นเดียว กับ เมื่อ ก่อน โจทก์ ฟ้องคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน แล้ว มี คำสั่ง ว่า จำเลย ได้ ขอ ปฏิบัติการ ชำระหนี้ตาม คำพิพากษา โดย ถูกต้อง แล้วโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "เห็นว่า คดีถึงที่สุด โดย ศาลฎีกา พิพากษายืนตาม ศาลอุทธรณ์ ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ หาก คืน ไม่ได้ ให้ ใช้ ราคา150,000 บาท ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ ใน การ บังคับคดี จะ ต้องอาศัย คำพิพากษา เป็น หลัก แห่ง คำบังคับ ดังนั้น จึง ต้อง ดำเนินการบังคับคดี ก่อน หลัง กัน ไป ตามลำดับ ดัง ที่ ระบุ ไว้ ใน คำพิพากษา เมื่อ จำเลยปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ จึง เป็น การปฏิบัติ ตามลำดับ ของ คำพิพากษา แล้ว โจทก์ จะ เลือก วิธีการ เรียกร้องให้ จำเลย ชำระ ราคา รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ โดย จำเลย ไม่ ตกลง ด้วย ไม่ได้แม้ ข้อเท็จจริง จะ ปรากฏว่า รถแทรกเตอร์ จะ มี สภาพ ไม่สามารถ ใช้ งาน ได้โจทก์ เสียหาย อย่างไร ก็ จะ ต้อง ไป ว่ากล่าว เอา แก่ จำเลย เป็น อีก เรื่องหนึ่ง ต่างหาก ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 378/2538นาย ชลอ บัวมาโจทก์นาง แสง แซ่ลิ้มจำเลย ป.วิ.พ. ม. 273การบังคับคดีตามคำพิพากษาของศาลที่ให้จำเลยคืนรถแทรกเตอร์หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา150,000บาทแก่โจทก์ต้องดำเนินการบังคับคดีก่อนหลังกันไปตามลำดับดังที่ระบุไว้ในคำพิพากษาเมื่อจำเลยปฏิบัติตามคำพิพากษาโดยวิธีคืนรถแทรกเตอร์แก่โจทก์ได้โจทก์จะเลือกวิธีการเรียกร้องให้จำเลยชำระราคาแก่โจทก์โดยจำเลยไม่ตกลงด้วยไม่ได้แม้รถแทรกเตอร์จะมีสภาพไม่สามารถใช้งานได้โจทก์เสียหายอย่างไรก็จะต้องไปว่ากล่าวเอาแก่จำเลยเป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหากคดี สืบเนื่อง จาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา ศาล พิพากษา ถึงที่สุด ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ หรือใช้ ราคา 150,000 บาทจำเลย ขอ ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์แต่ โจทก์ ไม่ยอม รับ อ้างว่า รถ ที่ จำเลย ส่งมอบ มี สภาพ ที่ ไม่สามารถใช้ การ ได้ และ ไม่อาจ ซ่อม ให้ ใช้ การ ได้ จำเลย โต้แย้ง ว่า รถ ที่ ส่งมอบมี สภาพ เช่นเดียว กับ เมื่อ ก่อน โจทก์ ฟ้องคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน แล้ว มี คำสั่ง ว่า จำเลย ได้ ขอ ปฏิบัติการ ชำระหนี้ตาม คำพิพากษา โดย ถูกต้อง แล้วโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "เห็นว่า คดีถึงที่สุด โดย ศาลฎีกา พิพากษายืนตาม ศาลอุทธรณ์ ให้ จำเลย คืน รถแทรกเตอร์ หาก คืน ไม่ได้ ให้ ใช้ ราคา150,000 บาท ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ ใน การ บังคับคดี จะ ต้องอาศัย คำพิพากษา เป็น หลัก แห่ง คำบังคับ ดังนั้น จึง ต้อง ดำเนินการบังคับคดี ก่อน หลัง กัน ไป ตามลำดับ ดัง ที่ ระบุ ไว้ ใน คำพิพากษา เมื่อ จำเลยปฏิบัติ ตาม คำพิพากษา โดย วิธี คืน รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ จึง เป็น การปฏิบัติ ตามลำดับ ของ คำพิพากษา แล้ว โจทก์ จะ เลือก วิธีการ เรียกร้องให้ จำเลย ชำระ ราคา รถแทรกเตอร์ แก่ โจทก์ โดย จำเลย ไม่ ตกลง ด้วย ไม่ได้แม้ ข้อเท็จจริง จะ ปรากฏว่า รถแทรกเตอร์ จะ มี สภาพ ไม่สามารถ ใช้ งาน ได้โจทก์ เสียหาย อย่างไร ก็ จะ ต้อง ไป ว่ากล่าว เอา แก่ จำเลย เป็น อีก เรื่องหนึ่ง ต่างหาก ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สวรรค์ ศักดารักษ์-อุดม มั่งมีดี-สันติ ทักราล)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาตามข้อเท็จจริงในคดีนี้คงเป็นคำตอบในทางปฏิบัติได้บ้างเนื่องจากตามคำขอของโจทก์โดยเฉพาะการเรียกทรัพย์คืนหรือคดีเช่าซื้อที่โจทก์ระบุในคำขอท้ายฟ้องมาโดยตลอดว่า"ขอให้คืนในสภาพที่ใช้การได้ดี"แต่ศาลบางท่านยังไม่สนิทใจที่จะระบุว่าให้คืนในสภาพที่ใช้การได้ดีคงระบุในคำพิพากษาเพียงว่า"ให้คืนหากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา" ลำพังการให้คืนทรัพย์ตามที่ศาลสั่งให้คืนโดยไม่ระบุคำว่า"ในสภาพที่ใช้การได้ดี"ย่อมทำให้จำเลยคืนทรัพย์ให้โจทก์ได้ทั้งๆที่สภาพของทรัพย์เสียหายจนไม่อยู่ในวิสัยจะใช้งานผลที่โจทก์จะได้รับตามคำพิพากษาแทนที่จะเป็นผู้ชนะคดีกลับเป็นผู้แพ้หากจะคงสภาพการชนะคดีของตนได้ก็ต้องไปว่ากล่าวกันเป็นคดีอื่นอีกกลายเป็นการแตกสาขาคดีออกไปไม่มีที่สิ้นสุด ทางแก้ไขในเบื้องต้นคงอยู่ที่โจทก์เองควรระบุในคำขอท้ายฟ้องว่าขอให้คืนทรัพย์ในสภาพที่ใช้งานที่ดีไว้ในคำฟ้องก่อนสำหรับคดีนี้โจทก์ขอเพียงให้คืนทรัพย์หรือใช้ราคามิได้ขอให้คืนในสภาพที่ใช้การได้ดีศาลจึงไม่อาจพิพากษาให้อันเป็นการเกินคำขอได้ผลร้ายจึงต้องตกแก่โจทก์เอง ?นพพรโพธิรังสิยากร? เมื่อ?การ?บังคับคดี?ต้อง?ดำเนินการ?บังคับคดี?ก่อน?หลัง?ไป?ตามลำดับดัง?ที่?ระบุ?ไว้?ใน?คำพิพากษากรณี?จึง?มี?ข้อ?น่า?คิดว่าการ?ที่?ศาล?พิพากษาให้?จำเลย?คืน?ทรัพย์?หาก?คืน?ไม่ได้?ให้?ใช้?ราคา?แทน?นั้นใน?ส่วน?การ?ใช้?ราคาแทนโจทก์?จะ?มีสิทธิ?เรียก?ดอกเบี้ย?ได้?หรือไม่หาก?เรียก?ได้?ควร?จะเรียก?ได้?ตั้งแต่?เมื่อใด จาก?แนว?คำพิพากษา?ศาลฎีกา?นี้?เอง?จะ?เห็น?ได้ว่า?เมื่อ?การ?บังคับคดีต้อง?บังคับ?ตามลำดับ?ขั้นตอน?ที่?ระบุ?ไว้?ใน?คำพิพากษาดังนั้นการ?ที่?ศาล?มี?คำพิพากษา?ให้?จำเลย?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืนหาก?คืน?ไม่ได้?ให้?ใช้ราคา?แทนเท่ากับ?ว่า?โจทก์?ต้อง?บังคับคดี?ให้?จำเลย?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืนก่อนอันเป็น?การ?บังคับ?ให้?จำเลย?กระทำการเมื่อ?โจทก์?ต้อง?บังคับ?ให้จำเลย?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืน?ก่อนและ?การ?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืน?ยัง?สามารถกระทำ?ได้กรณี?จึง?ยัง?ไม่มี?หนี้?เงิน?เกิดขึ้นโจทก์?จึง?ยัง?ไม่อาจเรียก?ดอกเบี้ย?จาก?จำเลย?ได้?ใน?ขณะ?นั้น ปัญหา?มี?ว่าโจทก์?จะ?มีสิทธิ?เรียก?ดอกเบี้ย?จาก?จำเลย?ได้?หรือไม่เมื่อใดเห็นว่า?ใน?กรณี?หนี้?ทั่วไปได้?มี?กฎหมาย?บัญญัติ?ไว้?ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา225ว่า "ถ้า?ลูกหนี้?จำต้อง?ใช้?ค่าสินไหมทดแทน?เพื่อ?ราคา?วัตถุอัน?ไม่อาจส่งมอบ?ได้?เพราะ?เหตุ?อย่างใด?อย่างหนึ่ง?อัน?เกิดขึ้น?ระหว่าง?ผิดนัด?ก็?ดีท่าน?ว่า?เจ้าหนี้?จะ?เรียก?ดอกเบี้ย?ใน?จำนวน?ที่?จะ?ต้อง?ใช้?เป็น?ค่าสินไหมทดแทนคิด?ตั้งแต่?เวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคา?นั้นก็?ได้?"ซึ่ง?ใน?เรื่อง?ละเมิด?ก็?มี?บทบัญญัติ?ไว้?ใน?ทำนอง?เช่นเดียวกัน?นี้ตาม?ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา440 จาก?บทบัญญัติ?ดังกล่าว?จึง?เห็น?ได้ว่าโจทก์?ย่อม?มีสิทธิ?ที่?จะเรียก?ดอกเบี้ย?จาก?จำเลย?ได้?ใน?ส่วน?ของ?ราคา?ที่?ขอให้?ใช้?แทน?ใน?กรณีไม่อาจ?ส่งมอบ?ทรัพย์?คืน?ได้ปัญหา?มี?ว่า?จะ?เรียก?ดอกเบี้ย?ได้?ตั้งแต่เมื่อใดบทบัญญัติ?ดังกล่าว?บัญญัติ?ไว้?เพียง?ว่าให้?คิด?ดอกเบี้ย?ได้"ตั้งแต่?เวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคา?"ปัญหา?ว่าเวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคา?คือ?เวลา?ใดท่าน?พระยา??เทพวิทูร?อธิบาย?ไว้?ว่า?ตาม?ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์?มาตรา225นั้นเป็น?บทบัญญัติ?ที่?เอา?มาจาก?กฎหมาย??เยอรมัน??ตาม?กฎหมาย??เยอรมัน?ไม่ได้?ถือ?วัน?ผิดนัด?เป็น?เวลา?อันเป็น?ฐาน?ที่?ตั้ง?แห่ง?การ?กะ?ประมาณ?ราคาเมื่อ?พิเคราะห์?ถึง?บท?กฎหมาย?ดังกล่าว?แล้ว?ก็?น่า?จะเป็น?เช่นนั้นเพราะ?หาก?กฎหมาย?ประสงค์?เช่นนั้น?ก็?น่า?จะ?ระบุ?เขียนลง?ไป?เลย?ว่าให้?คิด?ดอกเบี้ย?ได้?ตั้งแต่?วัน?ผิดนัดคง?ไม่มา?เขียนไว้?ใน?ลักษณะ?ยืด?ยาว?เช่นนี้ เมื่อ?พิจารณา?จาก?เหตุผล?ดังกล่าว?ประกอบ?แนว?คำวินิจฉัย?ศาลฎีกานี้?แล้วเห็น?ได้ว่า?ตราบใด?ที่?ทรัพย์?ยัง?คง?อยู่?ที่?ตัว?ลูกหนี้ลูกหนี้ก็?มี?หนี้?ที่?จะ?ต้อง?ส่งมอบ?ทรัพย์?นั้น?ให้?แก่?เจ้าหนี้ลูกหนี้?จะ?เปลี่ยนใช้?ราคา?แทน?ไม่ได้และ?เจ้าหนี้?ก็?จะ?บังคับ?ให้?ลูกหนี้?ใช้?ราคา?แทน?ไม่ได้เช่นเดียวกันต่อเมื่อ?ใด?เป็น?การ?พ้นวิสัย?ที่?ลูกหนี้?จะ?ส่งมอบ?ทรัพย์ได้?โดย?ทรัพย์?สูญหาย?หรือ?โดย?เหตุอื่น?อัน?ลูกหนี้?จะ?ต้อง?รับผิดชอบจึง?เป็น?เรื่อง?ที่?จะ?ต้อง?ใช้?ราคา?แทน?กันกรณี?จึง?เพิ่ง?ถือว่า?มีหนี้?เงิน?เกิดขึ้น?อัน?ลูกหนี้?จะ?ต้อง?รับผิดชอบ?ใน?ส่วน?ดอกเบี้ย?ด้วยฉะนั้น?เวลา?ที่?จะ?กะ?ประมาณ?ราคา?จึง?น่า?จะ?เป็น?เวลา?ที่?เกิด?การ?พ้นวิสัย ?นพพรโพธิรังสิยากร,มีชัยเตชาชาญ?