คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 833/2497หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยละเมิดเข้ามาตัดฟันต้นสาคูและใบจากในที่ดินของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิของโจทก์ และเรียกค่าเสียหาย ทางพิจารณาได้ความว่าที่พิพาทเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์จะมีกรรมสิทธิไม่ได้ดังนั้นศาลจะวินิจฉัยว่าต้นสาคูที่ปลูกอยู่ทางฝั่งใต้ของที่พิพาทเป็นของโจทก์และฝั่งเหนือเป็นของจำเลยแล้วพิพากษาห้ามจำเลยกับบริวารมิให้เข้าไปเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้จึงเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็น เพราะโจทก์มิได้มีคำขอเช่นนั้นคดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2, 3 บุกรุกเข้ามาตัดต้นสาคูและใบจากสาคูซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินของโจทก์เสียหาย จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารอย่าเข้ามาเกี่ยวข้อง และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่าที่พิพาทและต้นสาคูเป็นของจำเลยสามีจำเลยที่ 1ปลูกให้ และตัดฟ้องว่าที่พิพาทอยู่ในลำห้วยสาธารณะ โจทก์จะฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าเป็นของโจทก์ไม่ได้ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์และพิพากษายกฟ้องอ้างว่าป่าสาคูอยู่ในห้วยสาธารณะอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์หาได้ขอให้แสดงว่าต้นสาคูเป็นของโจทก์ คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าต้นสาคูเป็นของฝ่ายใดปลูกขึ้น ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาในเรื่องที่โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์ต่อไปแล้วพิพากษาใหม่ ศาลฎีกาพิพากษายืนศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานแล้วฟังข้อเท็จจริงว่าต้นสาคูฝั่งทิศใต้เป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ ส่วนค่าเสียหายให้ยกเสียศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าฟ้องของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์เป็นประการแรก และจำเลยได้ตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์อันเป็นการละเมิดเรียกค่าเสียหายเป็นประการที่สอง คำขอประการแรกได้ตกไปเพราะศาลอุทธรณ์เห็นว่าเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินโจทก์มีกรรมสิทธิ์ไม่ได้ คงเหลือแต่ข้อหาเรื่องละเมิดและเรียกค่าเสียหาย ซึ่งศาลอุทธรณ์ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นสืบพยานแล้วพิพากษาใหม่ แต่ศาลชั้นต้นหาได้วินิจฉัยเฉพาะประเด็นข้อนี้ไม่กลับไปวินิจฉัยถึงต้นสาคูอื่นซึ่งปลูกอยู่ฝั่งทิศใต้ว่าเป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย แล้วพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ อันเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็นเพราะโจทก์มิได้มีคำขอให้แสดงเช่นนั้นส่วนค่าเสียหายยุติชั้นศาลอุทธรณ์แล้วพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 833/2497นางพูน ถาวรพงษ์โจทก์นางทองทรัพย์ ไชยวรรณ ที่ 1 นายเลียบ ไชยวรรณ ที่ 2 นายลาภ ไชยวรรณ ที่ 3จำเลย ป.วิ.พ. ม. 142โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยละเมิดเข้ามาตัดฟันต้นสาคูและใบจากในที่ดินของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิของโจทก์ และเรียกค่าเสียหาย ทางพิจารณาได้ความว่าที่พิพาทเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์จะมีกรรมสิทธิไม่ได้ดังนั้นศาลจะวินิจฉัยว่าต้นสาคูที่ปลูกอยู่ทางฝั่งใต้ของที่พิพาทเป็นของโจทก์และฝั่งเหนือเป็นของจำเลยแล้วพิพากษาห้ามจำเลยกับบริวารมิให้เข้าไปเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้จึงเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็น เพราะโจทก์มิได้มีคำขอเช่นนั้นคดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2, 3 บุกรุกเข้ามาตัดต้นสาคูและใบจากสาคูซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินของโจทก์เสียหาย จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารอย่าเข้ามาเกี่ยวข้อง และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่าที่พิพาทและต้นสาคูเป็นของจำเลยสามีจำเลยที่ 1ปลูกให้ และตัดฟ้องว่าที่พิพาทอยู่ในลำห้วยสาธารณะ โจทก์จะฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าเป็นของโจทก์ไม่ได้ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์และพิพากษายกฟ้องอ้างว่าป่าสาคูอยู่ในห้วยสาธารณะอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์หาได้ขอให้แสดงว่าต้นสาคูเป็นของโจทก์ คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าต้นสาคูเป็นของฝ่ายใดปลูกขึ้น ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาในเรื่องที่โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์ต่อไปแล้วพิพากษาใหม่ ศาลฎีกาพิพากษายืนศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานแล้วฟังข้อเท็จจริงว่าต้นสาคูฝั่งทิศใต้เป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ ส่วนค่าเสียหายให้ยกเสียศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าฟ้องของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์เป็นประการแรก และจำเลยได้ตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์อันเป็นการละเมิดเรียกค่าเสียหายเป็นประการที่สอง คำขอประการแรกได้ตกไปเพราะศาลอุทธรณ์เห็นว่าเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินโจทก์มีกรรมสิทธิ์ไม่ได้ คงเหลือแต่ข้อหาเรื่องละเมิดและเรียกค่าเสียหาย ซึ่งศาลอุทธรณ์ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นสืบพยานแล้วพิพากษาใหม่ แต่ศาลชั้นต้นหาได้วินิจฉัยเฉพาะประเด็นข้อนี้ไม่กลับไปวินิจฉัยถึงต้นสาคูอื่นซึ่งปลูกอยู่ฝั่งทิศใต้ว่าเป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย แล้วพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ อันเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็นเพราะโจทก์มิได้มีคำขอให้แสดงเช่นนั้นส่วนค่าเสียหายยุติชั้นศาลอุทธรณ์แล้วพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์(ดุลยการณ์โกวิท-ประมูล สุวรรณศร-ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2, 3 บุกรุกเข้ามาตัดต้นสาคูและใบจากสาคูซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินของโจทก์เสียหาย จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารอย่าเข้ามาเกี่ยวข้อง และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่าที่พิพาทและต้นสาคูเป็นของจำเลยสามีจำเลยที่ 1ปลูกให้ และตัดฟ้องว่าที่พิพาทอยู่ในลำห้วยสาธารณะ โจทก์จะฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าเป็นของโจทก์ไม่ได้ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์และพิพากษายกฟ้องอ้างว่าป่าสาคูอยู่ในห้วยสาธารณะอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์หาได้ขอให้แสดงว่าต้นสาคูเป็นของโจทก์ คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าต้นสาคูเป็นของฝ่ายใดปลูกขึ้น ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาในเรื่องที่โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์ต่อไปแล้วพิพากษาใหม่ ศาลฎีกาพิพากษายืนศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานแล้วฟังข้อเท็จจริงว่าต้นสาคูฝั่งทิศใต้เป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ ส่วนค่าเสียหายให้ยกเสียศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าฟ้องของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์เป็นประการแรก และจำเลยได้ตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์อันเป็นการละเมิดเรียกค่าเสียหายเป็นประการที่สอง คำขอประการแรกได้ตกไปเพราะศาลอุทธรณ์เห็นว่าเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินโจทก์มีกรรมสิทธิ์ไม่ได้ คงเหลือแต่ข้อหาเรื่องละเมิดและเรียกค่าเสียหาย ซึ่งศาลอุทธรณ์ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นสืบพยานแล้วพิพากษาใหม่ แต่ศาลชั้นต้นหาได้วินิจฉัยเฉพาะประเด็นข้อนี้ไม่กลับไปวินิจฉัยถึงต้นสาคูอื่นซึ่งปลูกอยู่ฝั่งทิศใต้ว่าเป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย แล้วพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ อันเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็นเพราะโจทก์มิได้มีคำขอให้แสดงเช่นนั้นส่วนค่าเสียหายยุติชั้นศาลอุทธรณ์แล้วพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 833/2497นางพูน ถาวรพงษ์โจทก์นางทองทรัพย์ ไชยวรรณ ที่ 1 นายเลียบ ไชยวรรณ ที่ 2 นายลาภ ไชยวรรณ ที่ 3จำเลย ป.วิ.พ. ม. 142โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยละเมิดเข้ามาตัดฟันต้นสาคูและใบจากในที่ดินของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิของโจทก์ และเรียกค่าเสียหาย ทางพิจารณาได้ความว่าที่พิพาทเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์จะมีกรรมสิทธิไม่ได้ดังนั้นศาลจะวินิจฉัยว่าต้นสาคูที่ปลูกอยู่ทางฝั่งใต้ของที่พิพาทเป็นของโจทก์และฝั่งเหนือเป็นของจำเลยแล้วพิพากษาห้ามจำเลยกับบริวารมิให้เข้าไปเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้จึงเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็น เพราะโจทก์มิได้มีคำขอเช่นนั้นคดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2, 3 บุกรุกเข้ามาตัดต้นสาคูและใบจากสาคูซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินของโจทก์เสียหาย จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารอย่าเข้ามาเกี่ยวข้อง และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่าที่พิพาทและต้นสาคูเป็นของจำเลยสามีจำเลยที่ 1ปลูกให้ และตัดฟ้องว่าที่พิพาทอยู่ในลำห้วยสาธารณะ โจทก์จะฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าเป็นของโจทก์ไม่ได้ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์และพิพากษายกฟ้องอ้างว่าป่าสาคูอยู่ในห้วยสาธารณะอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน โจทก์หาได้ขอให้แสดงว่าต้นสาคูเป็นของโจทก์ คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าต้นสาคูเป็นของฝ่ายใดปลูกขึ้น ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาในเรื่องที่โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์ต่อไปแล้วพิพากษาใหม่ ศาลฎีกาพิพากษายืนศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานแล้วฟังข้อเท็จจริงว่าต้นสาคูฝั่งทิศใต้เป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ ส่วนค่าเสียหายให้ยกเสียศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าฟ้องของโจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์เป็นประการแรก และจำเลยได้ตัดฟันต้นสาคูและใบจากของโจทก์อันเป็นการละเมิดเรียกค่าเสียหายเป็นประการที่สอง คำขอประการแรกได้ตกไปเพราะศาลอุทธรณ์เห็นว่าเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินโจทก์มีกรรมสิทธิ์ไม่ได้ คงเหลือแต่ข้อหาเรื่องละเมิดและเรียกค่าเสียหาย ซึ่งศาลอุทธรณ์ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นสืบพยานแล้วพิพากษาใหม่ แต่ศาลชั้นต้นหาได้วินิจฉัยเฉพาะประเด็นข้อนี้ไม่กลับไปวินิจฉัยถึงต้นสาคูอื่นซึ่งปลูกอยู่ฝั่งทิศใต้ว่าเป็นของโจทก์ ฝั่งเหนือเป็นของจำเลย แล้วพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องทางฝั่งใต้ อันเป็นการนอกฟ้องนอกประเด็นเพราะโจทก์มิได้มีคำขอให้แสดงเช่นนั้นส่วนค่าเสียหายยุติชั้นศาลอุทธรณ์แล้วพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์(ดุลยการณ์โกวิท-ประมูล สุวรรณศร-ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ