คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2537/2536หลักกฎหมาย: จำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตและอาคารที่ดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตาม มาตรา 4 พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งแล้วไม่ปฏิบัติตามผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตได้ ตามมาตรา 42 วรรคสาม เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารโดยมีเงื่อนไขให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออก มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลงแผนผังที่ได้รับอนุญาต ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ด้านของอาคารเดิม กลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้น ไปด้านหน้าด้านถนนและก่อสร้างอาคารเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้น ปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด โดยก่อสร้างขึ้นหลังจาก พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 มีผลใช้บังคับแล้วไม่ใช่ก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวอาคารเดิมซึ่งได้ก่อสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาต จำเลยต้องรื้อถอน การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่ฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 โจทก์ฟ้องให้รื้อถอนได้ตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ดัดแปลงอาคาร 4 ชั้นของจำเลย โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้มีคำสั่งให้จำเลยระงับการก่อสร้างและให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ปลูกสร้างดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยได้รับแจ้งคำสั่งดังกล่าวแล้วไม่ปฏิบัติตามโดยไม่ได้อุทธรณ์คำสั่งนั้นภายในกำหนดขอให้บังคับจำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตถ้าจำเลยไม่รื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองโดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายหรือเป็นผู้ถูกโต้แย้งสิทธิ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยได้ก่อสร้างเพิ่มเติมตัวอาคารโดยความเห็นชอบของหน่วยราชการที่รับผิดชอบ จำเลยได้ปลูกสร้างภายในขอบเขตของแนวอาคารเดิมทุกประการไม่ได้ล่วงล้ำแนวร่น ด้านหน้าและด้านข้างของตัวอาคารแต่อย่างใด โจทก์ทราบถึงเหตุการทำละเมิดของจำเลยโดยเจ้าหน้าที่ของโจทก์รายงานการตรวจพบการทำละเมิดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2528 โจทก์ฟ้องคดีเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2531ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตที่สร้างปกคลุมแนวร่นเชื่อมติดกับอาคารเลขที่ 414/1 ถนนวานิช 1 แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานคร ของจำเลย ด้านหน้าอาคารที่ติดถนนวานิช 1 กว้าง3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตร และด้านข้างอาคารทางทิศตะวันออกด้านที่ติดถนนเยาวพานิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรออกไปภายในกำหนด 30 วัน ถ้าจำเลยไม่ยอมรื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 42 โดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนให้โจทก์ทั้งสิ้นจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยในชั้นนี้ตามที่จำเลยฎีกาเป็นข้อแรกว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ ในปัญหานี้จำเลยฎีกาว่า ความเสียหายหรือการโต้แย้งสิทธิในคดีนี้เกิดขึ้นแก่กรุงเทพมหานครโดยตรง มิได้เกิดขึ้นแก่โจทก์โจทก์มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารในฐานะผู้แทนของกรุงเทพมหานคร เมื่อไม่ปรากฏว่ากรุงเทพมหานครได้มอบอำนาจให้โจทก์ฟ้องจำเลย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเห็นว่า โจทก์เป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 คดีนี้โจทก์ฟ้องอ้างว่าจำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522 และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ โจทก์ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งนั้นแล้วไม่ปฏิบัติตาม โจทก์จึงย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตเช่นนั้นได้ ตามมาตรา 42 วรรคสามแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวเขตอาคารเดิม ซึ่งได้ปลูกสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ แม้ขณะจำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทมีพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ออกบังคับใช้แล้ว กฎหมายดังกล่าวก็มิได้มีส่วนใช้บังคับแก่กรณีของจำเลยนั้น ในปัญหานี้ข้อเท็จจริงได้ความตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า เมื่อวันที่ 2พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารตึกแถว4 ชั้นในที่ดินของจำเลยซึ่งอาคารเดิมถูกไฟไหม้เสียหายตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 แนบท้ายหนังสืออนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารเอกสารหมาย จ.4 โดยมีเงื่อนไขในหนังสือดังกล่าวให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออกทันทีที่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลนแผนผังที่ได้รับอนุญาต จำเลยจึงต้องก่อสร้างอาคารตึกแถว 4 ชั้น โดยปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวและตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 ตามที่ได้รับอนุญาตนั้น ซึ่งตามแบบแปลนแผนผังดังกล่าวจะไม่มีการสร้างอาคารตามแนวร่นของอาคาร แต่ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ต้นของอาคารเดิมโดยจำเลยกลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านหน้า ด้านถนนวานิช 1 กว้าง 3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตรและก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านข้างด้านทิศตะวันออกด้านถนนเยาวพาณิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด ดังปรากฏตามภาพถ่ายหมาย จ.8ถึง จ.13 การดัดแปลงอาคารพิพาทส่วนที่ปกคลุมแนวร่นทั้งด้านหน้าและด้านข้างในอาคารตึกแถว 4 ชั้นของจำเลยดังกล่าว จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาตอันเป็นการฝ่าฝืนและต้องห้ามตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 22และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ข้อ 72 วรรคสอง อย่างแจ้งชัด ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าอาคารที่จำเลยดัดแปลงนี้ไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องตามกฎหมายได้ นอกจากจะต้องรื้อถอนออกไปจากแนวร่นของอาคารที่ต้องเว้นไว้ตามที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้นที่จำเลยฎีกาว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นการกระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 เพราะเป็นการก่อสร้างอาคารภายในแนวเขตอาคารเดิมที่ได้ปลูกสร้างก่อนพระราชบัญญัติดังกล่าวใช้บังคับนั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยดัดแปลงอาคารดังกล่าวในปี 2528 หลังจากที่พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มีผลใช้บังคับแล้ว การกระทำของจำเลยจึงอยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติ ดังกล่าว ซึ่งจำเลยไม่มีสิทธิจะดัดแปลงอาคารได้เช่นนั้น ฎีกาของจำเลยข้อนี้จึงฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกันที่จำเลยฎีกาเป็นข้อสุดท้ายว่า การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องจำเลยภายในกำหนด 1 ปี นับแต่โจทก์ทราบเหตุละเมิดและรู้ตัวว่าจำเลยเป็นผู้กระทำผิด คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420และมาตรา 448 นั้น เห็นว่า การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448หากแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษที่มีวัตถุประสงค์คุ้มครองประโยชน์และความปลอดภัยแก่ประชาชนเป็นสำคัญ โจทก์จึงฟ้องบังคับให้รื้อถอนได้เสมอตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่ ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2537/2536ผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครโจทก์นาง รุ่งทิวา รัศมีสุริเยนทร์จำเลย ป.พ.พ. ม. 448 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม. 22, ม. 42จำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตและอาคารที่ดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตาม มาตรา 4 พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งแล้วไม่ปฏิบัติตามผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตได้ ตามมาตรา 42 วรรคสาม เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารโดยมีเงื่อนไขให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออก มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลงแผนผังที่ได้รับอนุญาต ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ด้านของอาคารเดิม กลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้น ไปด้านหน้าด้านถนนและก่อสร้างอาคารเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้น ปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด โดยก่อสร้างขึ้นหลังจาก พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 มีผลใช้บังคับแล้วไม่ใช่ก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวอาคารเดิมซึ่งได้ก่อสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาต จำเลยต้องรื้อถอน การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่ฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 โจทก์ฟ้องให้รื้อถอนได้ตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ดัดแปลงอาคาร 4 ชั้นของจำเลย โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้มีคำสั่งให้จำเลยระงับการก่อสร้างและให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ปลูกสร้างดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยได้รับแจ้งคำสั่งดังกล่าวแล้วไม่ปฏิบัติตามโดยไม่ได้อุทธรณ์คำสั่งนั้นภายในกำหนดขอให้บังคับจำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตถ้าจำเลยไม่รื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองโดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายหรือเป็นผู้ถูกโต้แย้งสิทธิ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยได้ก่อสร้างเพิ่มเติมตัวอาคารโดยความเห็นชอบของหน่วยราชการที่รับผิดชอบ จำเลยได้ปลูกสร้างภายในขอบเขตของแนวอาคารเดิมทุกประการไม่ได้ล่วงล้ำแนวร่น ด้านหน้าและด้านข้างของตัวอาคารแต่อย่างใด โจทก์ทราบถึงเหตุการทำละเมิดของจำเลยโดยเจ้าหน้าที่ของโจทก์รายงานการตรวจพบการทำละเมิดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2528 โจทก์ฟ้องคดีเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2531ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตที่สร้างปกคลุมแนวร่นเชื่อมติดกับอาคารเลขที่ 414/1 ถนนวานิช 1 แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานคร ของจำเลย ด้านหน้าอาคารที่ติดถนนวานิช 1 กว้าง3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตร และด้านข้างอาคารทางทิศตะวันออกด้านที่ติดถนนเยาวพานิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรออกไปภายในกำหนด 30 วัน ถ้าจำเลยไม่ยอมรื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 42 โดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนให้โจทก์ทั้งสิ้นจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยในชั้นนี้ตามที่จำเลยฎีกาเป็นข้อแรกว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ ในปัญหานี้จำเลยฎีกาว่า ความเสียหายหรือการโต้แย้งสิทธิในคดีนี้เกิดขึ้นแก่กรุงเทพมหานครโดยตรง มิได้เกิดขึ้นแก่โจทก์โจทก์มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารในฐานะผู้แทนของกรุงเทพมหานคร เมื่อไม่ปรากฏว่ากรุงเทพมหานครได้มอบอำนาจให้โจทก์ฟ้องจำเลย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเห็นว่า โจทก์เป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 คดีนี้โจทก์ฟ้องอ้างว่าจำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522 และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ โจทก์ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งนั้นแล้วไม่ปฏิบัติตาม โจทก์จึงย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตเช่นนั้นได้ ตามมาตรา 42 วรรคสามแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวเขตอาคารเดิม ซึ่งได้ปลูกสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ แม้ขณะจำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทมีพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ออกบังคับใช้แล้ว กฎหมายดังกล่าวก็มิได้มีส่วนใช้บังคับแก่กรณีของจำเลยนั้น ในปัญหานี้ข้อเท็จจริงได้ความตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า เมื่อวันที่ 2พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารตึกแถว4 ชั้นในที่ดินของจำเลยซึ่งอาคารเดิมถูกไฟไหม้เสียหายตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 แนบท้ายหนังสืออนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารเอกสารหมาย จ.4 โดยมีเงื่อนไขในหนังสือดังกล่าวให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออกทันทีที่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลนแผนผังที่ได้รับอนุญาต จำเลยจึงต้องก่อสร้างอาคารตึกแถว 4 ชั้น โดยปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวและตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 ตามที่ได้รับอนุญาตนั้น ซึ่งตามแบบแปลนแผนผังดังกล่าวจะไม่มีการสร้างอาคารตามแนวร่นของอาคาร แต่ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ต้นของอาคารเดิมโดยจำเลยกลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านหน้า ด้านถนนวานิช 1 กว้าง 3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตรและก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านข้างด้านทิศตะวันออกด้านถนนเยาวพาณิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด ดังปรากฏตามภาพถ่ายหมาย จ.8ถึง จ.13 การดัดแปลงอาคารพิพาทส่วนที่ปกคลุมแนวร่นทั้งด้านหน้าและด้านข้างในอาคารตึกแถว 4 ชั้นของจำเลยดังกล่าว จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาตอันเป็นการฝ่าฝืนและต้องห้ามตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 22และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ข้อ 72 วรรคสอง อย่างแจ้งชัด ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าอาคารที่จำเลยดัดแปลงนี้ไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องตามกฎหมายได้ นอกจากจะต้องรื้อถอนออกไปจากแนวร่นของอาคารที่ต้องเว้นไว้ตามที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้นที่จำเลยฎีกาว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นการกระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 เพราะเป็นการก่อสร้างอาคารภายในแนวเขตอาคารเดิมที่ได้ปลูกสร้างก่อนพระราชบัญญัติดังกล่าวใช้บังคับนั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยดัดแปลงอาคารดังกล่าวในปี 2528 หลังจากที่พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มีผลใช้บังคับแล้ว การกระทำของจำเลยจึงอยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติ ดังกล่าว ซึ่งจำเลยไม่มีสิทธิจะดัดแปลงอาคารได้เช่นนั้น ฎีกาของจำเลยข้อนี้จึงฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกันที่จำเลยฎีกาเป็นข้อสุดท้ายว่า การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องจำเลยภายในกำหนด 1 ปี นับแต่โจทก์ทราบเหตุละเมิดและรู้ตัวว่าจำเลยเป็นผู้กระทำผิด คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420และมาตรา 448 นั้น เห็นว่า การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448หากแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษที่มีวัตถุประสงค์คุ้มครองประโยชน์และความปลอดภัยแก่ประชาชนเป็นสำคัญ โจทก์จึงฟ้องบังคับให้รื้อถอนได้เสมอตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่ ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกัน"พิพากษายืน(อัครวิทย์ สุมาวงศ์-เทพฤทธิ์ ศิลปานนท์-สมศักดิ์ วิธุรัติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุพระราชบัญญัติ ญญัติควบคุมอาคารฯ เป็นกฎหมายมหาชน มุ่งคุ้มครองความสงบสุขเรียบร้อยในบ้านเมือง ในปัญหาเกี่ยวกับการก่อสร้างอาคารบ้านเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ มิให้สร้างขึ้นมาโดยปราศจากความเป็นระเบียบหรือมีผลกระทบต่อเจ้าของที่ดินหรืออาคารบ้านเรือนข้างเคียงจึงให้อำนาจแก่รัฐโดยพนักงานเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานของรัฐควบคุมดูแลการก่อสร้างอาคารดังกล่าว รัฐจึงเป็นผู้เสียหายโดยตรงแต่แม้กระนั้นก็ดีตามบทบัญญัติดังกล่าวยังให้อำนาจแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินหรืออาคารที่อยู่ใกล้ชิดหรือติดต่อกับอาคารที่มีการกระทำผิดเกิดขึ้นหรือบุคคลซึ่งความเป็นอยู่หรือการใช้สอยที่ดินหรืออาคารถูกกระทบกระเทือนเนื่องจากการกระทำความผิดดังกล่าว เป็นผู้เสียหายได้ด้วย (พระราชบัญญัติควบคุมอาคารฯมาตรา 73) ประเด็นที่น่าศึกษาทำความเข้าใจตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่2577/2536 นี้คืออายุความฟ้องขอให้รื้อถอนสิ่งที่ก่อสร้างโดยผิดกฎหมาย ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารนี้ มีอายุความกี่ปี จะนำอายุความเรียกค่าเสียหายจากมูลละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 มาใช้บังคับได้หรือไม่หรือใช้อายุความทั่วไป 10 ปี ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/30 คดีนี้จำเลยต่อสู้เป็นปัญหาข้อกฎหมายว่า การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องจำเลยภายในกำหนด1 ปี นับแต่โจทก์ทราบเหตุละเมิดและรู้ตัวจำเลยเป็นผู้กระทำผิดคดีของโจทก์จึงขาดอายุความ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 420 และมาตรา 448 ข้อต่อสู้ของจำเลยนับว่ามีเหตุผลอยู่แต่ถ้าพิจารณาให้ลึกซึ้งแล้วจะเห็นว่าบทกฎหมายนี้มุ่งหมายให้รัฐมีอำนาจพิเศษเพื่อคุ้มครองมหาชนมิให้กระทบกระทั่งกันเอง จึงยื่นมือเข้ามาเกี่ยวข้องบำบัดทุกข์ให้ประชาชนที่ได้รับผลกระทบกับการกระทำอันผิดกฎหมายนี้ ตราบใดที่ยังมีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายอยู่รัฐก็ชอบจะมีสิทธิเรียกร้องฟ้องขอให้ศาลบังคับให้รื้อถอนได้เสมอซึ่งศาลฎีกาได้ให้หลักกฎหมายเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่าการฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 หากแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยพระราชบัญญัติควบคุมอาคารฯ และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครเรื่องการควบคุมการก่อสร้างอาคารฯ ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษมีวัตถุประสงค์คุ้มครองประโยชน์และความปลอดภัยแก่ประชาชนเป็นสำคัญโจทก์จึงฟ้องบังคับให้รื้อถอนได้เสมอตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่นับว่าชอบด้วยเหตุผลแล้ว มิฉะนั้นบทบัญญัติดังกล่าวในส่วนนี้จะไร้ความศักดิ์สิทธิ์เป็นช่องทางให้ผู้กระทำผิดอ้างเป็นเหตุที่จะไม่ต้องถูกรื้อถอนเพราะคดีขาดอายุความ พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ดัดแปลงอาคาร 4 ชั้นของจำเลย โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้มีคำสั่งให้จำเลยระงับการก่อสร้างและให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ปลูกสร้างดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยได้รับแจ้งคำสั่งดังกล่าวแล้วไม่ปฏิบัติตามโดยไม่ได้อุทธรณ์คำสั่งนั้นภายในกำหนดขอให้บังคับจำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตถ้าจำเลยไม่รื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองโดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายหรือเป็นผู้ถูกโต้แย้งสิทธิ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยได้ก่อสร้างเพิ่มเติมตัวอาคารโดยความเห็นชอบของหน่วยราชการที่รับผิดชอบ จำเลยได้ปลูกสร้างภายในขอบเขตของแนวอาคารเดิมทุกประการไม่ได้ล่วงล้ำแนวร่น ด้านหน้าและด้านข้างของตัวอาคารแต่อย่างใด โจทก์ทราบถึงเหตุการทำละเมิดของจำเลยโดยเจ้าหน้าที่ของโจทก์รายงานการตรวจพบการทำละเมิดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2528 โจทก์ฟ้องคดีเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2531ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตที่สร้างปกคลุมแนวร่นเชื่อมติดกับอาคารเลขที่ 414/1 ถนนวานิช 1 แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานคร ของจำเลย ด้านหน้าอาคารที่ติดถนนวานิช 1 กว้าง3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตร และด้านข้างอาคารทางทิศตะวันออกด้านที่ติดถนนเยาวพานิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรออกไปภายในกำหนด 30 วัน ถ้าจำเลยไม่ยอมรื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 42 โดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนให้โจทก์ทั้งสิ้นจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยในชั้นนี้ตามที่จำเลยฎีกาเป็นข้อแรกว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ ในปัญหานี้จำเลยฎีกาว่า ความเสียหายหรือการโต้แย้งสิทธิในคดีนี้เกิดขึ้นแก่กรุงเทพมหานครโดยตรง มิได้เกิดขึ้นแก่โจทก์โจทก์มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารในฐานะผู้แทนของกรุงเทพมหานคร เมื่อไม่ปรากฏว่ากรุงเทพมหานครได้มอบอำนาจให้โจทก์ฟ้องจำเลย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเห็นว่า โจทก์เป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 คดีนี้โจทก์ฟ้องอ้างว่าจำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522 และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ โจทก์ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งนั้นแล้วไม่ปฏิบัติตาม โจทก์จึงย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตเช่นนั้นได้ ตามมาตรา 42 วรรคสามแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวเขตอาคารเดิม ซึ่งได้ปลูกสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ แม้ขณะจำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทมีพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ออกบังคับใช้แล้ว กฎหมายดังกล่าวก็มิได้มีส่วนใช้บังคับแก่กรณีของจำเลยนั้น ในปัญหานี้ข้อเท็จจริงได้ความตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า เมื่อวันที่ 2พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารตึกแถว4 ชั้นในที่ดินของจำเลยซึ่งอาคารเดิมถูกไฟไหม้เสียหายตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 แนบท้ายหนังสืออนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารเอกสารหมาย จ.4 โดยมีเงื่อนไขในหนังสือดังกล่าวให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออกทันทีที่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลนแผนผังที่ได้รับอนุญาต จำเลยจึงต้องก่อสร้างอาคารตึกแถว 4 ชั้น โดยปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวและตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 ตามที่ได้รับอนุญาตนั้น ซึ่งตามแบบแปลนแผนผังดังกล่าวจะไม่มีการสร้างอาคารตามแนวร่นของอาคาร แต่ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ต้นของอาคารเดิมโดยจำเลยกลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านหน้า ด้านถนนวานิช 1 กว้าง 3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตรและก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านข้างด้านทิศตะวันออกด้านถนนเยาวพาณิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด ดังปรากฏตามภาพถ่ายหมาย จ.8ถึง จ.13 การดัดแปลงอาคารพิพาทส่วนที่ปกคลุมแนวร่นทั้งด้านหน้าและด้านข้างในอาคารตึกแถว 4 ชั้นของจำเลยดังกล่าว จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาตอันเป็นการฝ่าฝืนและต้องห้ามตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 22และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ข้อ 72 วรรคสอง อย่างแจ้งชัด ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าอาคารที่จำเลยดัดแปลงนี้ไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องตามกฎหมายได้ นอกจากจะต้องรื้อถอนออกไปจากแนวร่นของอาคารที่ต้องเว้นไว้ตามที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้นที่จำเลยฎีกาว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นการกระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 เพราะเป็นการก่อสร้างอาคารภายในแนวเขตอาคารเดิมที่ได้ปลูกสร้างก่อนพระราชบัญญัติดังกล่าวใช้บังคับนั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยดัดแปลงอาคารดังกล่าวในปี 2528 หลังจากที่พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มีผลใช้บังคับแล้ว การกระทำของจำเลยจึงอยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติ ดังกล่าว ซึ่งจำเลยไม่มีสิทธิจะดัดแปลงอาคารได้เช่นนั้น ฎีกาของจำเลยข้อนี้จึงฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกันที่จำเลยฎีกาเป็นข้อสุดท้ายว่า การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องจำเลยภายในกำหนด 1 ปี นับแต่โจทก์ทราบเหตุละเมิดและรู้ตัวว่าจำเลยเป็นผู้กระทำผิด คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420และมาตรา 448 นั้น เห็นว่า การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448หากแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษที่มีวัตถุประสงค์คุ้มครองประโยชน์และความปลอดภัยแก่ประชาชนเป็นสำคัญ โจทก์จึงฟ้องบังคับให้รื้อถอนได้เสมอตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่ ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2537/2536ผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครโจทก์นาง รุ่งทิวา รัศมีสุริเยนทร์จำเลย ป.พ.พ. ม. 448 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม. 22, ม. 42จำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตและอาคารที่ดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตาม มาตรา 4 พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งแล้วไม่ปฏิบัติตามผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตได้ ตามมาตรา 42 วรรคสาม เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารโดยมีเงื่อนไขให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออก มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลงแผนผังที่ได้รับอนุญาต ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ด้านของอาคารเดิม กลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้น ไปด้านหน้าด้านถนนและก่อสร้างอาคารเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้น ปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด โดยก่อสร้างขึ้นหลังจาก พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 มีผลใช้บังคับแล้วไม่ใช่ก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวอาคารเดิมซึ่งได้ก่อสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาต จำเลยต้องรื้อถอน การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่ฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 โจทก์ฟ้องให้รื้อถอนได้ตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ดัดแปลงอาคาร 4 ชั้นของจำเลย โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้มีคำสั่งให้จำเลยระงับการก่อสร้างและให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ปลูกสร้างดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยได้รับแจ้งคำสั่งดังกล่าวแล้วไม่ปฏิบัติตามโดยไม่ได้อุทธรณ์คำสั่งนั้นภายในกำหนดขอให้บังคับจำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตถ้าจำเลยไม่รื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองโดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายหรือเป็นผู้ถูกโต้แย้งสิทธิ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยได้ก่อสร้างเพิ่มเติมตัวอาคารโดยความเห็นชอบของหน่วยราชการที่รับผิดชอบ จำเลยได้ปลูกสร้างภายในขอบเขตของแนวอาคารเดิมทุกประการไม่ได้ล่วงล้ำแนวร่น ด้านหน้าและด้านข้างของตัวอาคารแต่อย่างใด โจทก์ทราบถึงเหตุการทำละเมิดของจำเลยโดยเจ้าหน้าที่ของโจทก์รายงานการตรวจพบการทำละเมิดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2528 โจทก์ฟ้องคดีเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2531ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อถอนส่วนของอาคารที่ดัดแปลงต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตที่สร้างปกคลุมแนวร่นเชื่อมติดกับอาคารเลขที่ 414/1 ถนนวานิช 1 แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานคร ของจำเลย ด้านหน้าอาคารที่ติดถนนวานิช 1 กว้าง3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตร และด้านข้างอาคารทางทิศตะวันออกด้านที่ติดถนนเยาวพานิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรออกไปภายในกำหนด 30 วัน ถ้าจำเลยไม่ยอมรื้อถอนก็ให้โจทก์เป็นผู้รื้อถอนได้เองตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 42 โดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนให้โจทก์ทั้งสิ้นจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยในชั้นนี้ตามที่จำเลยฎีกาเป็นข้อแรกว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ ในปัญหานี้จำเลยฎีกาว่า ความเสียหายหรือการโต้แย้งสิทธิในคดีนี้เกิดขึ้นแก่กรุงเทพมหานครโดยตรง มิได้เกิดขึ้นแก่โจทก์โจทก์มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารในฐานะผู้แทนของกรุงเทพมหานคร เมื่อไม่ปรากฏว่ากรุงเทพมหานครได้มอบอำนาจให้โจทก์ฟ้องจำเลย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเห็นว่า โจทก์เป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 คดีนี้โจทก์ฟ้องอ้างว่าจำเลยดัดแปลงอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522 และอาคารที่จำเลยดัดแปลงไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ โจทก์ได้มีคำสั่งให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่รับอนุญาตภายใน 30 วัน จำเลยรับแจ้งคำสั่งนั้นแล้วไม่ปฏิบัติตาม โจทก์จึงย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยรื้อถอนอาคารที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตเช่นนั้นได้ ตามมาตรา 42 วรรคสามแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทภายในแนวเขตที่ดินและตามแนวเขตอาคารเดิม ซึ่งได้ปลูกสร้างขึ้นก่อนพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ใช้บังคับ แม้ขณะจำเลยก่อสร้างอาคารพิพาทมีพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ออกบังคับใช้แล้ว กฎหมายดังกล่าวก็มิได้มีส่วนใช้บังคับแก่กรณีของจำเลยนั้น ในปัญหานี้ข้อเท็จจริงได้ความตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า เมื่อวันที่ 2พฤษภาคม 2528 จำเลยได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารตึกแถว4 ชั้นในที่ดินของจำเลยซึ่งอาคารเดิมถูกไฟไหม้เสียหายตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 แนบท้ายหนังสืออนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารเอกสารหมาย จ.4 โดยมีเงื่อนไขในหนังสือดังกล่าวให้จำเลยรื้อถอนอาคารเดิมออกทันทีที่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้นจะถือว่าปลูกสร้างผิดจากแบบแปลนแผนผังที่ได้รับอนุญาต จำเลยจึงต้องก่อสร้างอาคารตึกแถว 4 ชั้น โดยปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวและตามแบบแปลนแผนผังเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.7 ตามที่ได้รับอนุญาตนั้น ซึ่งตามแบบแปลนแผนผังดังกล่าวจะไม่มีการสร้างอาคารตามแนวร่นของอาคาร แต่ปรากฏว่าจำเลยมิได้รื้อถอนผนังกำแพงด้านข้างและต้นเสา 2 ต้นของอาคารเดิมโดยจำเลยกลับก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านหน้า ด้านถนนวานิช 1 กว้าง 3.00 เมตร ยาว 4.50 เมตรและก่อสร้างอาคารชั้นเดียวเชื่อมต่อจากอาคาร 4 ชั้นไปทางด้านข้างด้านทิศตะวันออกด้านถนนเยาวพาณิช กว้าง 3.00 เมตร ยาว 18.00 เมตรปกคลุมแนวร่นของอาคารไว้ทั้งหมด ดังปรากฏตามภาพถ่ายหมาย จ.8ถึง จ.13 การดัดแปลงอาคารพิพาทส่วนที่ปกคลุมแนวร่นทั้งด้านหน้าและด้านข้างในอาคารตึกแถว 4 ชั้นของจำเลยดังกล่าว จึงเป็นการดัดแปลงที่ผิดไปจากแบบแปลนโดยไม่ได้รับอนุญาตอันเป็นการฝ่าฝืนและต้องห้ามตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 22และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ข้อ 72 วรรคสอง อย่างแจ้งชัด ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าอาคารที่จำเลยดัดแปลงนี้ไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องตามกฎหมายได้ นอกจากจะต้องรื้อถอนออกไปจากแนวร่นของอาคารที่ต้องเว้นไว้ตามที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้นที่จำเลยฎีกาว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นการกระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 เพราะเป็นการก่อสร้างอาคารภายในแนวเขตอาคารเดิมที่ได้ปลูกสร้างก่อนพระราชบัญญัติดังกล่าวใช้บังคับนั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยดัดแปลงอาคารดังกล่าวในปี 2528 หลังจากที่พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มีผลใช้บังคับแล้ว การกระทำของจำเลยจึงอยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติ ดังกล่าว ซึ่งจำเลยไม่มีสิทธิจะดัดแปลงอาคารได้เช่นนั้น ฎีกาของจำเลยข้อนี้จึงฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกันที่จำเลยฎีกาเป็นข้อสุดท้ายว่า การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องจำเลยภายในกำหนด 1 ปี นับแต่โจทก์ทราบเหตุละเมิดและรู้ตัวว่าจำเลยเป็นผู้กระทำผิด คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420และมาตรา 448 นั้น เห็นว่า การฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448หากแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2522ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษที่มีวัตถุประสงค์คุ้มครองประโยชน์และความปลอดภัยแก่ประชาชนเป็นสำคัญ โจทก์จึงฟ้องบังคับให้รื้อถอนได้เสมอตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่ ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นอีกเช่นกัน"พิพากษายืน(อัครวิทย์ สุมาวงศ์-เทพฤทธิ์ ศิลปานนท์-สมศักดิ์ วิธุรัติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุพระราชบัญญัติ ญญัติควบคุมอาคารฯ เป็นกฎหมายมหาชน มุ่งคุ้มครองความสงบสุขเรียบร้อยในบ้านเมือง ในปัญหาเกี่ยวกับการก่อสร้างอาคารบ้านเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ มิให้สร้างขึ้นมาโดยปราศจากความเป็นระเบียบหรือมีผลกระทบต่อเจ้าของที่ดินหรืออาคารบ้านเรือนข้างเคียงจึงให้อำนาจแก่รัฐโดยพนักงานเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานของรัฐควบคุมดูแลการก่อสร้างอาคารดังกล่าว รัฐจึงเป็นผู้เสียหายโดยตรงแต่แม้กระนั้นก็ดีตามบทบัญญัติดังกล่าวยังให้อำนาจแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินหรืออาคารที่อยู่ใกล้ชิดหรือติดต่อกับอาคารที่มีการกระทำผิดเกิดขึ้นหรือบุคคลซึ่งความเป็นอยู่หรือการใช้สอยที่ดินหรืออาคารถูกกระทบกระเทือนเนื่องจากการกระทำความผิดดังกล่าว เป็นผู้เสียหายได้ด้วย (พระราชบัญญัติควบคุมอาคารฯมาตรา 73) ประเด็นที่น่าศึกษาทำความเข้าใจตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่2577/2536 นี้คืออายุความฟ้องขอให้รื้อถอนสิ่งที่ก่อสร้างโดยผิดกฎหมาย ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารนี้ มีอายุความกี่ปี จะนำอายุความเรียกค่าเสียหายจากมูลละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 มาใช้บังคับได้หรือไม่หรือใช้อายุความทั่วไป 10 ปี ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/30 คดีนี้จำเลยต่อสู้เป็นปัญหาข้อกฎหมายว่า การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องจำเลยภายในกำหนด1 ปี นับแต่โจทก์ทราบเหตุละเมิดและรู้ตัวจำเลยเป็นผู้กระทำผิดคดีของโจทก์จึงขาดอายุความ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 420 และมาตรา 448 ข้อต่อสู้ของจำเลยนับว่ามีเหตุผลอยู่แต่ถ้าพิจารณาให้ลึกซึ้งแล้วจะเห็นว่าบทกฎหมายนี้มุ่งหมายให้รัฐมีอำนาจพิเศษเพื่อคุ้มครองมหาชนมิให้กระทบกระทั่งกันเอง จึงยื่นมือเข้ามาเกี่ยวข้องบำบัดทุกข์ให้ประชาชนที่ได้รับผลกระทบกับการกระทำอันผิดกฎหมายนี้ ตราบใดที่ยังมีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายอยู่รัฐก็ชอบจะมีสิทธิเรียกร้องฟ้องขอให้ศาลบังคับให้รื้อถอนได้เสมอซึ่งศาลฎีกาได้ให้หลักกฎหมายเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่าการฟ้องขอให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มิใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 หากแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยพระราชบัญญัติควบคุมอาคารฯ และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครเรื่องการควบคุมการก่อสร้างอาคารฯ ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษมีวัตถุประสงค์คุ้มครองประโยชน์และความปลอดภัยแก่ประชาชนเป็นสำคัญโจทก์จึงฟ้องบังคับให้รื้อถอนได้เสมอตราบเท่าที่อาคารซึ่งฝ่าฝืนกฎหมายยังคงอยู่นับว่าชอบด้วยเหตุผลแล้ว มิฉะนั้นบทบัญญัติดังกล่าวในส่วนนี้จะไร้ความศักดิ์สิทธิ์เป็นช่องทางให้ผู้กระทำผิดอ้างเป็นเหตุที่จะไม่ต้องถูกรื้อถอนเพราะคดีขาดอายุความ พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา