คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2530หลักกฎหมาย: ขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่าง โยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดูแล รักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบซึ่งรวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปด้วยปรากฏว่าท่อประปาที่หายไปกองอยู่ในบริเวณรั้วห่างโรงจักร ไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร ในการปฏิบัติหน้าที่จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งมีหมวดอากาศโยธินจัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ 24 ชั่วโมง โดยโจทก์เองก็มิได้มีคำสั่งให้จำเลยต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด เช่นนี้การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักร ไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป ย่อมถือว่าจำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายจำเลยไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นนายทหารประจำการ สังกัดฝ่ายจำหน่ายไฟฟ้าแผนกไฟฟ้า กองไฟฟ้า-ประปา กรมช่างโยธาทหารอากาศ เคยดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าฝ่ายช่างโยธาที่สถานีรายงานนครพนมซึ่งมีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมดูแลกิจการสายช่างโยธาทั้งหมด รวมทั้งควบคุมดูแลรักษาอุปกรณ์ทรัพย์สินในสถานีรายงานนครพนม ระหว่างวันที่ 29กรกฎาคม 2523 ถึงวันที่ 2 สิงหาคม 2523 วันเวลาใดไม่ปรากฏชัด จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ได้จัดเวรยามเผ้าตรวจดูแลทรัพย์สิน ไม่ได้ติดตั้งดวงโคมไฟฟ้าให้แสงสว่างหรือตรวจดูแลรักษาทรัพย์สินด้วยตนเองอย่างใกล้ชิด เป็นเหตุให้คนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนม ลักเอาท่อประปาจำนวน73 ท่อน ราคา 43,800 บาทของโจทก์ที่เก็บไว้ที่สถานีรายงานนครพนมไป การกระทำของจำเลยเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหาย 43,800 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยให้การว่าการดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมและดูแลรักษาอุปกรณ์ท่อประปาเป็นหน้าที่ของหน่วยงานอื่นในกองทัพอากาศ และหน่วยป้องกัน สร.นพ. มีการผลัดเปลี่ยนเข้าเวรยามตลอด 24 ชั่วโมง จำเลยไม่เคยจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ควบคุมดูแลรักษาทรัพย์สินของโจทก์ เหตุที่ท่อประปาสูญหายไปเป็นความบกพร่องในหน้าที่ของหน่วยงานอื่นจำเลยไม่ต้องรับผิด ค่าเสียหายอย่างมากไม่เกิน5,000 บาท คดีโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าจำเลยมีหน้าที่ดูแลท่อประปาของโจทก์ได้กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ท่อประปาหายไป พิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำนวน 43,800 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของต้นเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการที่คนร้ายตัดรั้วลวดหนามเข้าไปลักเอาท่อประปาดังกล่าวไปไม่ได้เกิดจากการจงใจหรือประมาทเลินเล่อของจำเลยจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบและที่ศาลล่างทั้งสองรับฟังมาว่า เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2523 ได้มีคนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนมของโจทก์เรียกชื่อย่อว่าสร.นพ. ลักเอาท่อประปา ขนาด 6 นิ้ว คูณ 6 เมตร จำนวน 73 ท่อนของโจทก์ไปขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่างโยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับอาคารสถานที่ถนน ประปา เครื่องทุ่นแรง ไฟฟ้า และเครื่องปรับอากาศของสถานี และเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบงานในหน้าที่เหล่านี้ กับมีหน้าที่ดูแลรักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบ รวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปดังกล่าวข้างต้นด้วย ตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่า จำเลยกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย และคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่กับเรื่องค่าเสียหายพิเคราะห์แล้ว ได้ความตามคำเบิกความของนาวาอากาศโทวิชิตรมยะพันธ์ ผู้บังคับสถานีรายงานนครพนม ซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยว่าท่อประปาที่หายมีอยู่ก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2522 ที่นาวาอากาศโทวิชิตและจำเลยจะไปรับราชการที่สถานีรายงานนครพนมแล้วโดยวางกองอยู่ข้างโรงจักรไฟฟ้าหลังสถานี ภายในรั้วของโรงจักรไฟฟ้านั้นเอง ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่า จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ท่อประปากองอยู่ภายในบริเวณรั้วห่างโรงจักรไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร นับว่าอยู่ในที่ปลอดภัยแล้วไม่น่าจะต้องติดโคมไฟบริเวณที่ท่อประปากองอยู่หรือจัดเวรยามเฝ้าท่อประปานั้นอีกตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ก็ไม่ได้ระบุว่าจำเลยจะต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด ตามที่โจทก์นำสืบก็ได้ความว่ารอบบริเวณสถานีรายงานนครพนมมีรั้วลวดหนามล้อมรอบมีหมวดอากาศโยธิน จัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ตลอด 24 ชั่วโมง การที่จำเลยนำท่อประปาไปกองไว้ข้างโรงจักรไฟฟ้า ซึ่งมีรั้วล้อมรอบอีกชั้นหนึ่งจึงเป็นการใช้ความระมัดระวังอย่างดีแล้ว การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักรไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป จึงถือเป็นความผิดของจำเลยไม่ได้ จำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ประเด็นว่าคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ กับเรื่องค่าเสียหายไม่จำต้องวินิจฉัยต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2530กองทัพอากาศโจทก์เรืออากาศโท นิรันดร์ หล่อ สุวรรณจำเลย ป.พ.พ. ม. 420ขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่าง โยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดูแล รักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบซึ่งรวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปด้วยปรากฏว่าท่อประปาที่หายไปกองอยู่ในบริเวณรั้วห่างโรงจักร ไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร ในการปฏิบัติหน้าที่จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งมีหมวดอากาศโยธินจัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ 24 ชั่วโมง โดยโจทก์เองก็มิได้มีคำสั่งให้จำเลยต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด เช่นนี้การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักร ไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป ย่อมถือว่าจำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายจำเลยไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นนายทหารประจำการ สังกัดฝ่ายจำหน่ายไฟฟ้าแผนกไฟฟ้า กองไฟฟ้า-ประปา กรมช่างโยธาทหารอากาศ เคยดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าฝ่ายช่างโยธาที่สถานีรายงานนครพนมซึ่งมีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมดูแลกิจการสายช่างโยธาทั้งหมด รวมทั้งควบคุมดูแลรักษาอุปกรณ์ทรัพย์สินในสถานีรายงานนครพนม ระหว่างวันที่ 29กรกฎาคม 2523 ถึงวันที่ 2 สิงหาคม 2523 วันเวลาใดไม่ปรากฏชัด จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ได้จัดเวรยามเผ้าตรวจดูแลทรัพย์สิน ไม่ได้ติดตั้งดวงโคมไฟฟ้าให้แสงสว่างหรือตรวจดูแลรักษาทรัพย์สินด้วยตนเองอย่างใกล้ชิด เป็นเหตุให้คนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนม ลักเอาท่อประปาจำนวน73 ท่อน ราคา 43,800 บาทของโจทก์ที่เก็บไว้ที่สถานีรายงานนครพนมไป การกระทำของจำเลยเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหาย 43,800 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยให้การว่าการดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมและดูแลรักษาอุปกรณ์ท่อประปาเป็นหน้าที่ของหน่วยงานอื่นในกองทัพอากาศ และหน่วยป้องกัน สร.นพ. มีการผลัดเปลี่ยนเข้าเวรยามตลอด 24 ชั่วโมง จำเลยไม่เคยจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ควบคุมดูแลรักษาทรัพย์สินของโจทก์ เหตุที่ท่อประปาสูญหายไปเป็นความบกพร่องในหน้าที่ของหน่วยงานอื่นจำเลยไม่ต้องรับผิด ค่าเสียหายอย่างมากไม่เกิน5,000 บาท คดีโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าจำเลยมีหน้าที่ดูแลท่อประปาของโจทก์ได้กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ท่อประปาหายไป พิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำนวน 43,800 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของต้นเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการที่คนร้ายตัดรั้วลวดหนามเข้าไปลักเอาท่อประปาดังกล่าวไปไม่ได้เกิดจากการจงใจหรือประมาทเลินเล่อของจำเลยจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบและที่ศาลล่างทั้งสองรับฟังมาว่า เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2523 ได้มีคนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนมของโจทก์เรียกชื่อย่อว่าสร.นพ. ลักเอาท่อประปา ขนาด 6 นิ้ว คูณ 6 เมตร จำนวน 73 ท่อนของโจทก์ไปขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่างโยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับอาคารสถานที่ถนน ประปา เครื่องทุ่นแรง ไฟฟ้า และเครื่องปรับอากาศของสถานี และเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบงานในหน้าที่เหล่านี้ กับมีหน้าที่ดูแลรักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบ รวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปดังกล่าวข้างต้นด้วย ตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่า จำเลยกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย และคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่กับเรื่องค่าเสียหายพิเคราะห์แล้ว ได้ความตามคำเบิกความของนาวาอากาศโทวิชิตรมยะพันธ์ ผู้บังคับสถานีรายงานนครพนม ซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยว่าท่อประปาที่หายมีอยู่ก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2522 ที่นาวาอากาศโทวิชิตและจำเลยจะไปรับราชการที่สถานีรายงานนครพนมแล้วโดยวางกองอยู่ข้างโรงจักรไฟฟ้าหลังสถานี ภายในรั้วของโรงจักรไฟฟ้านั้นเอง ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่า จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ท่อประปากองอยู่ภายในบริเวณรั้วห่างโรงจักรไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร นับว่าอยู่ในที่ปลอดภัยแล้วไม่น่าจะต้องติดโคมไฟบริเวณที่ท่อประปากองอยู่หรือจัดเวรยามเฝ้าท่อประปานั้นอีกตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ก็ไม่ได้ระบุว่าจำเลยจะต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด ตามที่โจทก์นำสืบก็ได้ความว่ารอบบริเวณสถานีรายงานนครพนมมีรั้วลวดหนามล้อมรอบมีหมวดอากาศโยธิน จัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ตลอด 24 ชั่วโมง การที่จำเลยนำท่อประปาไปกองไว้ข้างโรงจักรไฟฟ้า ซึ่งมีรั้วล้อมรอบอีกชั้นหนึ่งจึงเป็นการใช้ความระมัดระวังอย่างดีแล้ว การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักรไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป จึงถือเป็นความผิดของจำเลยไม่ได้ จำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ประเด็นว่าคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ กับเรื่องค่าเสียหายไม่จำต้องวินิจฉัยต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(เสรี แสงศิลป์-สุชาติ จิวะชาติ-อำนวย เปล่งวิทยา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุศาลฎีกาถือว่าจำเลยไม่ได้กระทำละเมิดต่อโจทก์เพราะจำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายไป ข้อที่ว่าจำเลยได้จงใจทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายไปหรือไม่นั้นเห็นได้ชัดว่าจำเลยไม่ได้จงใจแน่ คงมีปัญหาน่าพิจารณาว่าจำเลยได้ประมาทเลินเล่อหรือไม่ แต่มิได้หมายความว่า หากได้ความว่าจำเลยประมาทเลินเล่อแล้วจะต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายเสมอไปเพราะยังมีปัญหาต้องพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าความเสียหายนั้นเป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยหรือไม่ การกระทำโดยประมาทเลินเล่อหมายความถึงการกระทำโดยไม่จงใจ แต่ไม่ใช้ความระวังอันสมควรที่จะใช้ รวมถึงการกระทำในลักษณะที่บุคคลผู้มีความระวังจะไม่กระทำด้วย (คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 2 โดยนายจิตติติงศภัทิย์และนายยลธีรกุล พิมพ์ โดยเนติบัณฑิตยสภา หน้า 473) การพิจารณาในเรื่องนี้จะต้องพิจารณาเรื่องหน้าที่ของจำเลยด้วย กล่าวคือจำเลยมีหน้าที่ที่จะต้องใช้ความระมัดระวังอย่างดีที่จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายขึ้นในทุกกรณี (PhilipS.JameswithD.J.L.Brown,GeneralPrinciplesoftheLawofTorts,Butterworths,FourthEd.P.48) ถ้าจำเลยไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ไม่ว่าด้วยการกระทำผิดหน้าที่หรือละเว้นไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ย่อมได้ชื่อว่ากระทำละเมิด (J.A.L.olowicz,andT.EllisLewis,WinfieldonTort,London,Sweet&Maxwell,1963p.17) ดังนั้น หากมีระเบียบข้อบังคับหรือกฎหมายกำหนดหน้าที่ให้จำเลยปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ไม่ว่าโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อย่อมถือว่าไม่ใช้ความระวังอันสมควรได้ชื่อว่าเป็นผู้กระทำละเมิดเช่น ระเบียบการในเรื่องให้เจ้าหน้าที่อำเภอขายผ้าของทางราชการมีว่าเงินที่ขายได้เกินหมื่นบาทให้นำส่งจังหวัดเป็นการด่วน ปลัดอำเภอขายผ้าได้เกินหมื่นบาทแล้ว ไม่นำส่งจังหวัดตามระเบียบ มีผู้ร้ายไขเซฟลักเงินไปปลัดอำเภอต้องรับผิด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่1257/2493) แต่ถ้าปฏิบัติไปตามที่เคยทำกันมาโดยไม่รู้ถึงระเบียบไม่เป็นละเมิด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2497) สำหรับคดีนี้ศาลฎีกาถือว่าโจทก์มิได้มีคำสั่งให้จำเลยต้องจัดเวรยามเผ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด จึงถือว่าจำเลยมิได้มีหน้าที่เช่นนั้น เมื่อจำเลยไม่มีหน้าที่การที่จำเลยไม่ได้จัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษจึงไม่ถือว่าจำเลยประมาทเลินเล่อและไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ อย่างไรก็ดีจะต้องระลึกไว้เสมอว่าแม้โจทก์จะมีคำสั่งดังกล่าวและจำเลยมิได้ปฏิบัติตามคำสั่งนั้นก็ยังจะต้องพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าการที่ท่อประปาสูญหายไปเป็นผลโดยตรงจากการไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ของจำเลยหรือไม่ กรณีทำนองเดียวกับคดีนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1337/2509 การที่เทศบาลอนุญาตให้จำเลยปลูกอาคารชิดแนวเขตที่ดินของโจทก์โดยไม่เว้นระยะ 50 เซนติเมตรอันเป็นการฝ่าฝืนเทศบัญญัตินั้น เทศบัญญัตินี้มิได้บัญญัติขึ้นเพื่อป้องกันมิให้ที่ดินข้างเคียงราคาตกต่ำและมิใช่กฎหมายที่ประสงค์จะปกป้องโจทก์จะถือว่าการฝ่าฝืนกฎหมายนั้น เป็นการทำให้โจทก์เสียหายโดยผิดกฎหมายเพราะเหตุนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 422ยังมิได้ การกระทำของเทศบาลยังไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 438-439/2512 จำเลยเป็นหัวหน้าส่วนราชการแผนกสรรพากรประจำอำเภอ มีตำแหน่งสมุห์บัญชีโท มีหน้าที่รับผิดชอบในเงินภาษีอากรตลอดจนตรวจนับเงินสดและเช็คที่มีผู้นำมาชำระค่าภาษีอากรทุกวัน หากจำเลยไม่ปล่อยปละละเลยและควบคุมการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อยู่ใช้บังคับบัญชาโดยใกล้ชิด และถ้าไม่ปลีกตัวออกจากการเป็นกรรมการถือกุญแจเก็บรักษาเงินผลประโยชน์ตามระเบียบของกรมสรรพากรจำเลยอื่นก็จะไม่มีโอกาสยักยอกเอาเงินค่าภาษีอากรของโจทก์ไปได้ดังนี้จำเลยต้องร่วมรับผิดกับจำเลยอื่นชดใช้เงินให้แก่โจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1702/2515 จำเลยเป็นนายทหารสัญญาบัตรประจำการและได้รับแต่งตั้งจากกรมการบินพลเรือนให้เป็นกรรมการควบคุมดูแลเงินรายได้ผลประโยชน์ มีหน้าที่ควบคุมดูแลเงินค่าธรรมเนียมขึ้นลงของเครื่องบินกับค่าเช่าอันเป็นเงินรายได้ของโจทก์ แต่จำเลยปล่อยปละละเลยไม่ปฏิบัติตามระเบียบข้อบังคับของกองทัพอากาศ ทำให้เกิดการทุจริตโดยนายทหารชั้นประทวนยักยอกเอาเงินดังกล่าวไป ซึ่งถ้าหากได้ปฏิบัติตามระเบียบข้อบังคับแล้วการทุจริตรายนี้คงไม่เกิดขึ้นได้ ดังนี้ ถือได้ว่าจำเลยประมาทเลินเล่อทำให้โจทก์เสียหายจำเลยต้องรับผิดเพื่อละเมิด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2811/2516 ธนาคารออมสินโจทก์ได้วางระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการที่พนักงานของโจทก์เบิกเงินฝากแทนผู้ฝากไว้แล้ว จำเลยเป็นหัวหน้ากองส่งเสริมการออมทรัพย์ของธนาคารโจทก์ได้ออกคำสั่งเปลี่ยนแปลงการปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าวโดยประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้ปราศจากหลักฐานในการตรวจสอบ การปฏิบัติงานตามวิธีที่จำเลยออกคำสั่งทำให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาของจำเลยอาศัยคำสั่งของจำเลยเบิกเงินแทนผู้ฝาก แล้วไม่นำไปจ่ายให้แก่ผู้ฝาก โจทก์ในฐานะผู้รับฝากเงินต้องสำรองจ่ายเงินแก่ผู้ฝาก โจทก์จึงมีสิทธิไล่เบี้ยเอาแก่จำเลยได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 76 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 761/2518 เทศบาลอำเภอมีหน้าที่ซ่อมแซมถนน จำเลยไม่ทราบว่ามีทางเท้าเป็นหลุมขนาดใหญ่มา 2 ปี จำเลยไม่ซ่อมเป็นเหตุให้โจทก์เดินตกลงไปซึ่งโจทก์คาดหมายได้ว่าทางสาธารณะจะไม่มีหลุมเช่นนั้น จำเลยประมาทเลินเล่อฝ่ายเดียวจำเลยไม่สืบพยานแก้ในข้อค่าเสียหาย ไม่ถือว่ายอมรับตามที่โจทก์นำสืบ ศาลกำหนดให้ได้ตามควร คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2904/2525 ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการรับเงินของสุขาภิบาลกำหนดให้ต้องมีกรรมการควบคุมการไปรับเงินที่ธนาคาร หากจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นประธานกรรมการสุขาภิบาลตั้งกรรมการไปรับเงินร่วมกับจำเลยที่ 1 กรรมการก็อาจควบคุมดูแลมิให้จำเลยที่ 1ปลอมใบขอถอนเงินและรับเงินไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว การละเลยไม่ปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าว จึงเป็นเหตุโดยตรงที่ทำให้สุขาภิบาลโจทก์เสียหายจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดต่อโจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3489/2527 จำเลยที่ 4 ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกการเงินของโจทก์ เป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยที่ 1 ที่ 2 เงินที่ขาดหายไปโดยการกระทำทุจริตของจำเลยที่ 1 ที่ 2 เป็นเงินที่ผ่านเข้ามาในแผนกการเงินตามสายงาน หากจำเลยที่ 4 ปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามคำสั่งของโจทก์ จำเลยที่ 1 ที่ 2 ก็ไม่อาจทุจริตได้ การที่จำเลยที่ 4 ละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ตนมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติจนเป็นเหตุให้เงินของโจทก์ขาดหายไปโดยการทุจริตของผู้ใต้บังคับบัญชาเช่นนี้เป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยประมาทเลินเล่อ จำเลยที่ 4 จึงต้องชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์. วิศิษฏ์ลิมานนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นนายทหารประจำการ สังกัดฝ่ายจำหน่ายไฟฟ้าแผนกไฟฟ้า กองไฟฟ้า-ประปา กรมช่างโยธาทหารอากาศ เคยดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าฝ่ายช่างโยธาที่สถานีรายงานนครพนมซึ่งมีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมดูแลกิจการสายช่างโยธาทั้งหมด รวมทั้งควบคุมดูแลรักษาอุปกรณ์ทรัพย์สินในสถานีรายงานนครพนม ระหว่างวันที่ 29กรกฎาคม 2523 ถึงวันที่ 2 สิงหาคม 2523 วันเวลาใดไม่ปรากฏชัด จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ได้จัดเวรยามเผ้าตรวจดูแลทรัพย์สิน ไม่ได้ติดตั้งดวงโคมไฟฟ้าให้แสงสว่างหรือตรวจดูแลรักษาทรัพย์สินด้วยตนเองอย่างใกล้ชิด เป็นเหตุให้คนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนม ลักเอาท่อประปาจำนวน73 ท่อน ราคา 43,800 บาทของโจทก์ที่เก็บไว้ที่สถานีรายงานนครพนมไป การกระทำของจำเลยเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหาย 43,800 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยให้การว่าการดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมและดูแลรักษาอุปกรณ์ท่อประปาเป็นหน้าที่ของหน่วยงานอื่นในกองทัพอากาศ และหน่วยป้องกัน สร.นพ. มีการผลัดเปลี่ยนเข้าเวรยามตลอด 24 ชั่วโมง จำเลยไม่เคยจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ควบคุมดูแลรักษาทรัพย์สินของโจทก์ เหตุที่ท่อประปาสูญหายไปเป็นความบกพร่องในหน้าที่ของหน่วยงานอื่นจำเลยไม่ต้องรับผิด ค่าเสียหายอย่างมากไม่เกิน5,000 บาท คดีโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าจำเลยมีหน้าที่ดูแลท่อประปาของโจทก์ได้กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ท่อประปาหายไป พิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำนวน 43,800 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของต้นเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการที่คนร้ายตัดรั้วลวดหนามเข้าไปลักเอาท่อประปาดังกล่าวไปไม่ได้เกิดจากการจงใจหรือประมาทเลินเล่อของจำเลยจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบและที่ศาลล่างทั้งสองรับฟังมาว่า เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2523 ได้มีคนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนมของโจทก์เรียกชื่อย่อว่าสร.นพ. ลักเอาท่อประปา ขนาด 6 นิ้ว คูณ 6 เมตร จำนวน 73 ท่อนของโจทก์ไปขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่างโยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับอาคารสถานที่ถนน ประปา เครื่องทุ่นแรง ไฟฟ้า และเครื่องปรับอากาศของสถานี และเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบงานในหน้าที่เหล่านี้ กับมีหน้าที่ดูแลรักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบ รวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปดังกล่าวข้างต้นด้วย ตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่า จำเลยกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย และคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่กับเรื่องค่าเสียหายพิเคราะห์แล้ว ได้ความตามคำเบิกความของนาวาอากาศโทวิชิตรมยะพันธ์ ผู้บังคับสถานีรายงานนครพนม ซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยว่าท่อประปาที่หายมีอยู่ก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2522 ที่นาวาอากาศโทวิชิตและจำเลยจะไปรับราชการที่สถานีรายงานนครพนมแล้วโดยวางกองอยู่ข้างโรงจักรไฟฟ้าหลังสถานี ภายในรั้วของโรงจักรไฟฟ้านั้นเอง ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่า จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ท่อประปากองอยู่ภายในบริเวณรั้วห่างโรงจักรไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร นับว่าอยู่ในที่ปลอดภัยแล้วไม่น่าจะต้องติดโคมไฟบริเวณที่ท่อประปากองอยู่หรือจัดเวรยามเฝ้าท่อประปานั้นอีกตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ก็ไม่ได้ระบุว่าจำเลยจะต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด ตามที่โจทก์นำสืบก็ได้ความว่ารอบบริเวณสถานีรายงานนครพนมมีรั้วลวดหนามล้อมรอบมีหมวดอากาศโยธิน จัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ตลอด 24 ชั่วโมง การที่จำเลยนำท่อประปาไปกองไว้ข้างโรงจักรไฟฟ้า ซึ่งมีรั้วล้อมรอบอีกชั้นหนึ่งจึงเป็นการใช้ความระมัดระวังอย่างดีแล้ว การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักรไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป จึงถือเป็นความผิดของจำเลยไม่ได้ จำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ประเด็นว่าคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ กับเรื่องค่าเสียหายไม่จำต้องวินิจฉัยต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2530กองทัพอากาศโจทก์เรืออากาศโท นิรันดร์ หล่อ สุวรรณจำเลย ป.พ.พ. ม. 420ขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่าง โยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดูแล รักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบซึ่งรวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปด้วยปรากฏว่าท่อประปาที่หายไปกองอยู่ในบริเวณรั้วห่างโรงจักร ไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร ในการปฏิบัติหน้าที่จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งมีหมวดอากาศโยธินจัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ 24 ชั่วโมง โดยโจทก์เองก็มิได้มีคำสั่งให้จำเลยต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด เช่นนี้การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักร ไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป ย่อมถือว่าจำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายจำเลยไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นนายทหารประจำการ สังกัดฝ่ายจำหน่ายไฟฟ้าแผนกไฟฟ้า กองไฟฟ้า-ประปา กรมช่างโยธาทหารอากาศ เคยดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าฝ่ายช่างโยธาที่สถานีรายงานนครพนมซึ่งมีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมดูแลกิจการสายช่างโยธาทั้งหมด รวมทั้งควบคุมดูแลรักษาอุปกรณ์ทรัพย์สินในสถานีรายงานนครพนม ระหว่างวันที่ 29กรกฎาคม 2523 ถึงวันที่ 2 สิงหาคม 2523 วันเวลาใดไม่ปรากฏชัด จำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ได้จัดเวรยามเผ้าตรวจดูแลทรัพย์สิน ไม่ได้ติดตั้งดวงโคมไฟฟ้าให้แสงสว่างหรือตรวจดูแลรักษาทรัพย์สินด้วยตนเองอย่างใกล้ชิด เป็นเหตุให้คนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนม ลักเอาท่อประปาจำนวน73 ท่อน ราคา 43,800 บาทของโจทก์ที่เก็บไว้ที่สถานีรายงานนครพนมไป การกระทำของจำเลยเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหาย 43,800 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยให้การว่าการดำเนินการเกี่ยวกับการควบคุมและดูแลรักษาอุปกรณ์ท่อประปาเป็นหน้าที่ของหน่วยงานอื่นในกองทัพอากาศ และหน่วยป้องกัน สร.นพ. มีการผลัดเปลี่ยนเข้าเวรยามตลอด 24 ชั่วโมง จำเลยไม่เคยจงใจหรือประมาทเลินเล่อปล่อยปละละเลยไม่ควบคุมดูแลรักษาทรัพย์สินของโจทก์ เหตุที่ท่อประปาสูญหายไปเป็นความบกพร่องในหน้าที่ของหน่วยงานอื่นจำเลยไม่ต้องรับผิด ค่าเสียหายอย่างมากไม่เกิน5,000 บาท คดีโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าจำเลยมีหน้าที่ดูแลท่อประปาของโจทก์ได้กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ท่อประปาหายไป พิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเสียหายจำนวน 43,800 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของต้นเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการที่คนร้ายตัดรั้วลวดหนามเข้าไปลักเอาท่อประปาดังกล่าวไปไม่ได้เกิดจากการจงใจหรือประมาทเลินเล่อของจำเลยจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบและที่ศาลล่างทั้งสองรับฟังมาว่า เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2523 ได้มีคนร้ายเข้าไปในบริเวณสถานีรายงานนครพนมของโจทก์เรียกชื่อย่อว่าสร.นพ. ลักเอาท่อประปา ขนาด 6 นิ้ว คูณ 6 เมตร จำนวน 73 ท่อนของโจทก์ไปขณะเกิดเหตุจำเลยรับราชการเป็นหัวหน้าหมวดช่างโยธาประจำสถานีรายงานนครพนมของโจทก์ มีหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับอาคารสถานที่ถนน ประปา เครื่องทุ่นแรง ไฟฟ้า และเครื่องปรับอากาศของสถานี และเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบงานในหน้าที่เหล่านี้ กับมีหน้าที่ดูแลรักษาทรัพย์สินของทางราชการที่อยู่ในความรับผิดชอบ รวมทั้งท่อประปาที่ถูกคนร้ายลักไปดังกล่าวข้างต้นด้วย ตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่า จำเลยกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย และคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่กับเรื่องค่าเสียหายพิเคราะห์แล้ว ได้ความตามคำเบิกความของนาวาอากาศโทวิชิตรมยะพันธ์ ผู้บังคับสถานีรายงานนครพนม ซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยว่าท่อประปาที่หายมีอยู่ก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2522 ที่นาวาอากาศโทวิชิตและจำเลยจะไปรับราชการที่สถานีรายงานนครพนมแล้วโดยวางกองอยู่ข้างโรงจักรไฟฟ้าหลังสถานี ภายในรั้วของโรงจักรไฟฟ้านั้นเอง ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่า จำเลยได้จัดเวรยามคอยติดเครื่องจักรไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ท่อประปากองอยู่ภายในบริเวณรั้วห่างโรงจักรไฟฟ้าไม่ถึง 20 เมตร นับว่าอยู่ในที่ปลอดภัยแล้วไม่น่าจะต้องติดโคมไฟบริเวณที่ท่อประปากองอยู่หรือจัดเวรยามเฝ้าท่อประปานั้นอีกตามคำสั่งของโจทก์เอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ก็ไม่ได้ระบุว่าจำเลยจะต้องจัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด ตามที่โจทก์นำสืบก็ได้ความว่ารอบบริเวณสถานีรายงานนครพนมมีรั้วลวดหนามล้อมรอบมีหมวดอากาศโยธิน จัดเวรยามรักษาความปลอดภัยและมีรถยนต์วิ่งตรวจการณ์ตลอด 24 ชั่วโมง การที่จำเลยนำท่อประปาไปกองไว้ข้างโรงจักรไฟฟ้า ซึ่งมีรั้วล้อมรอบอีกชั้นหนึ่งจึงเป็นการใช้ความระมัดระวังอย่างดีแล้ว การที่คนร้ายเล็ดลอดหลบหน่วยรักษาความปลอดภัยเข้ามาในบริเวณสถานีรายงานและลอบเข้าไปตัดรั้วลวดหนามของโรงจักรไฟฟ้าลักท่อประปาของโจทก์ไป จึงถือเป็นความผิดของจำเลยไม่ได้ จำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหาย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ประเด็นว่าคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ กับเรื่องค่าเสียหายไม่จำต้องวินิจฉัยต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(เสรี แสงศิลป์-สุชาติ จิวะชาติ-อำนวย เปล่งวิทยา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุศาลฎีกาถือว่าจำเลยไม่ได้กระทำละเมิดต่อโจทก์เพราะจำเลยไม่ได้กระทำการอันเป็นการจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายไป ข้อที่ว่าจำเลยได้จงใจทำให้ท่อประปาของโจทก์สูญหายไปหรือไม่นั้นเห็นได้ชัดว่าจำเลยไม่ได้จงใจแน่ คงมีปัญหาน่าพิจารณาว่าจำเลยได้ประมาทเลินเล่อหรือไม่ แต่มิได้หมายความว่า หากได้ความว่าจำเลยประมาทเลินเล่อแล้วจะต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายเสมอไปเพราะยังมีปัญหาต้องพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าความเสียหายนั้นเป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยหรือไม่ การกระทำโดยประมาทเลินเล่อหมายความถึงการกระทำโดยไม่จงใจ แต่ไม่ใช้ความระวังอันสมควรที่จะใช้ รวมถึงการกระทำในลักษณะที่บุคคลผู้มีความระวังจะไม่กระทำด้วย (คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 2 โดยนายจิตติติงศภัทิย์และนายยลธีรกุล พิมพ์ โดยเนติบัณฑิตยสภา หน้า 473) การพิจารณาในเรื่องนี้จะต้องพิจารณาเรื่องหน้าที่ของจำเลยด้วย กล่าวคือจำเลยมีหน้าที่ที่จะต้องใช้ความระมัดระวังอย่างดีที่จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายขึ้นในทุกกรณี (PhilipS.JameswithD.J.L.Brown,GeneralPrinciplesoftheLawofTorts,Butterworths,FourthEd.P.48) ถ้าจำเลยไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ไม่ว่าด้วยการกระทำผิดหน้าที่หรือละเว้นไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ย่อมได้ชื่อว่ากระทำละเมิด (J.A.L.olowicz,andT.EllisLewis,WinfieldonTort,London,Sweet&Maxwell,1963p.17) ดังนั้น หากมีระเบียบข้อบังคับหรือกฎหมายกำหนดหน้าที่ให้จำเลยปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ไม่ว่าโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อย่อมถือว่าไม่ใช้ความระวังอันสมควรได้ชื่อว่าเป็นผู้กระทำละเมิดเช่น ระเบียบการในเรื่องให้เจ้าหน้าที่อำเภอขายผ้าของทางราชการมีว่าเงินที่ขายได้เกินหมื่นบาทให้นำส่งจังหวัดเป็นการด่วน ปลัดอำเภอขายผ้าได้เกินหมื่นบาทแล้ว ไม่นำส่งจังหวัดตามระเบียบ มีผู้ร้ายไขเซฟลักเงินไปปลัดอำเภอต้องรับผิด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่1257/2493) แต่ถ้าปฏิบัติไปตามที่เคยทำกันมาโดยไม่รู้ถึงระเบียบไม่เป็นละเมิด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2497) สำหรับคดีนี้ศาลฎีกาถือว่าโจทก์มิได้มีคำสั่งให้จำเลยต้องจัดเวรยามเผ้าท่อประปาเป็นพิเศษแต่อย่างใด จึงถือว่าจำเลยมิได้มีหน้าที่เช่นนั้น เมื่อจำเลยไม่มีหน้าที่การที่จำเลยไม่ได้จัดเวรยามเฝ้าท่อประปาเป็นพิเศษจึงไม่ถือว่าจำเลยประมาทเลินเล่อและไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ อย่างไรก็ดีจะต้องระลึกไว้เสมอว่าแม้โจทก์จะมีคำสั่งดังกล่าวและจำเลยมิได้ปฏิบัติตามคำสั่งนั้นก็ยังจะต้องพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าการที่ท่อประปาสูญหายไปเป็นผลโดยตรงจากการไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ของจำเลยหรือไม่ กรณีทำนองเดียวกับคดีนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1337/2509 การที่เทศบาลอนุญาตให้จำเลยปลูกอาคารชิดแนวเขตที่ดินของโจทก์โดยไม่เว้นระยะ 50 เซนติเมตรอันเป็นการฝ่าฝืนเทศบัญญัตินั้น เทศบัญญัตินี้มิได้บัญญัติขึ้นเพื่อป้องกันมิให้ที่ดินข้างเคียงราคาตกต่ำและมิใช่กฎหมายที่ประสงค์จะปกป้องโจทก์จะถือว่าการฝ่าฝืนกฎหมายนั้น เป็นการทำให้โจทก์เสียหายโดยผิดกฎหมายเพราะเหตุนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 422ยังมิได้ การกระทำของเทศบาลยังไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 438-439/2512 จำเลยเป็นหัวหน้าส่วนราชการแผนกสรรพากรประจำอำเภอ มีตำแหน่งสมุห์บัญชีโท มีหน้าที่รับผิดชอบในเงินภาษีอากรตลอดจนตรวจนับเงินสดและเช็คที่มีผู้นำมาชำระค่าภาษีอากรทุกวัน หากจำเลยไม่ปล่อยปละละเลยและควบคุมการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อยู่ใช้บังคับบัญชาโดยใกล้ชิด และถ้าไม่ปลีกตัวออกจากการเป็นกรรมการถือกุญแจเก็บรักษาเงินผลประโยชน์ตามระเบียบของกรมสรรพากรจำเลยอื่นก็จะไม่มีโอกาสยักยอกเอาเงินค่าภาษีอากรของโจทก์ไปได้ดังนี้จำเลยต้องร่วมรับผิดกับจำเลยอื่นชดใช้เงินให้แก่โจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1702/2515 จำเลยเป็นนายทหารสัญญาบัตรประจำการและได้รับแต่งตั้งจากกรมการบินพลเรือนให้เป็นกรรมการควบคุมดูแลเงินรายได้ผลประโยชน์ มีหน้าที่ควบคุมดูแลเงินค่าธรรมเนียมขึ้นลงของเครื่องบินกับค่าเช่าอันเป็นเงินรายได้ของโจทก์ แต่จำเลยปล่อยปละละเลยไม่ปฏิบัติตามระเบียบข้อบังคับของกองทัพอากาศ ทำให้เกิดการทุจริตโดยนายทหารชั้นประทวนยักยอกเอาเงินดังกล่าวไป ซึ่งถ้าหากได้ปฏิบัติตามระเบียบข้อบังคับแล้วการทุจริตรายนี้คงไม่เกิดขึ้นได้ ดังนี้ ถือได้ว่าจำเลยประมาทเลินเล่อทำให้โจทก์เสียหายจำเลยต้องรับผิดเพื่อละเมิด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2811/2516 ธนาคารออมสินโจทก์ได้วางระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการที่พนักงานของโจทก์เบิกเงินฝากแทนผู้ฝากไว้แล้ว จำเลยเป็นหัวหน้ากองส่งเสริมการออมทรัพย์ของธนาคารโจทก์ได้ออกคำสั่งเปลี่ยนแปลงการปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าวโดยประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้ปราศจากหลักฐานในการตรวจสอบ การปฏิบัติงานตามวิธีที่จำเลยออกคำสั่งทำให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาของจำเลยอาศัยคำสั่งของจำเลยเบิกเงินแทนผู้ฝาก แล้วไม่นำไปจ่ายให้แก่ผู้ฝาก โจทก์ในฐานะผู้รับฝากเงินต้องสำรองจ่ายเงินแก่ผู้ฝาก โจทก์จึงมีสิทธิไล่เบี้ยเอาแก่จำเลยได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 76 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 761/2518 เทศบาลอำเภอมีหน้าที่ซ่อมแซมถนน จำเลยไม่ทราบว่ามีทางเท้าเป็นหลุมขนาดใหญ่มา 2 ปี จำเลยไม่ซ่อมเป็นเหตุให้โจทก์เดินตกลงไปซึ่งโจทก์คาดหมายได้ว่าทางสาธารณะจะไม่มีหลุมเช่นนั้น จำเลยประมาทเลินเล่อฝ่ายเดียวจำเลยไม่สืบพยานแก้ในข้อค่าเสียหาย ไม่ถือว่ายอมรับตามที่โจทก์นำสืบ ศาลกำหนดให้ได้ตามควร คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2904/2525 ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการรับเงินของสุขาภิบาลกำหนดให้ต้องมีกรรมการควบคุมการไปรับเงินที่ธนาคาร หากจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นประธานกรรมการสุขาภิบาลตั้งกรรมการไปรับเงินร่วมกับจำเลยที่ 1 กรรมการก็อาจควบคุมดูแลมิให้จำเลยที่ 1ปลอมใบขอถอนเงินและรับเงินไปเป็นประโยชน์ส่วนตัว การละเลยไม่ปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าว จึงเป็นเหตุโดยตรงที่ทำให้สุขาภิบาลโจทก์เสียหายจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดต่อโจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3489/2527 จำเลยที่ 4 ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกการเงินของโจทก์ เป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยที่ 1 ที่ 2 เงินที่ขาดหายไปโดยการกระทำทุจริตของจำเลยที่ 1 ที่ 2 เป็นเงินที่ผ่านเข้ามาในแผนกการเงินตามสายงาน หากจำเลยที่ 4 ปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามคำสั่งของโจทก์ จำเลยที่ 1 ที่ 2 ก็ไม่อาจทุจริตได้ การที่จำเลยที่ 4 ละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ตนมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติจนเป็นเหตุให้เงินของโจทก์ขาดหายไปโดยการทุจริตของผู้ใต้บังคับบัญชาเช่นนี้เป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยประมาทเลินเล่อ จำเลยที่ 4 จึงต้องชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์. วิศิษฏ์ลิมานนท์.