พระราชบัญญัติพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหมพ.ศ. ๒๕๐๓------------ ภูมิพลอดุลยเดชป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่ ๘มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๓เป็นปีที่ ๑๕ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหมเสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาร่างรัฐธรรมนูญในฐานะรัฐสภา ดังต่อไปนี้ มาตรา ๑พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๐๓ มาตรา ๒*พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป *[รก. ๒๕๐๓/๑๙/๑๒๗/๑๕ มีนาคม ๒๕๐๓] มาตรา ๓ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักรพ.ศ. ๒๕๐๐ บรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทน มาตรา ๔กระทรวงกลาโหมมีอำนาจและหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันราชอาณาจักร โดยจัดให้มีกำลังทหารไว้เพื่อรักษาเอกราชและประโยชน์แห่งประเทศชาติ การใช้กำลังทหารเพื่อปฏิบัติการตามความในวรรคก่อน ให้เป็นไปตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนด ราชการกระทรวงกลาโหม ให้เป็นไปตามกฎหมาย ข้อบังคับ และระเบียบแบบแผน มาตรา ๕กระทรวงกลาโหมอาจตั้งคณะกรรมการ อนุกรรมการ หรือบุคคลใดเพื่อกระทำการหรือพิจารณาหรือสอบสวนกรณีใด ๆเกี่ยวกับราชการกระทรวงกลาโหม แล้วรายงานต่อกระทรวงกลาโหมได้ มาตรา ๖รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบราชการกระทรวงกลาโหม ในกรณีที่มีรัฐมนตรีช่วยว่าการหรือรัฐมนตรีสั่งราชการ การสั่งหรือการปฏิบัติราชการของรัฐมนตรีช่วยว่าการหรือรัฐมนตรีสั่งราชการให้เป็นไปตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนด อำนาจในการสั่ง การอนุญาต การให้อนุมัติ หรือการปฏิบัติราชการประจำที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมจะพึงปฏิบัติหรือดำเนินการตามกฎหมายใด ๆ จะมอบอำนาจโดยทำเป็นหนังสือให้ผู้บังคับบัญชาชั้นแม่ทัพทำการแทนในนามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมก็ได้ มาตรา ๗ ในตำแหน่งประจำใด ๆให้ผู้รักษาราชการ ผู้รักษาราชการแทนหรือผู้ทำการแทน มีอำนาจและหน้าที่ตามตำแหน่งที่รักษาราชการรักษาราชการแทนหรือทำการแทนนั้น ๆ มาตรา ๘กระทรวงกลาโหมมีส่วนราชการ ดังนี้ (๑) สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง (๓) กองบัญชาการทหารสูงสุด มาตรา ๙สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง มีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ มาตรา ๑๐ สำนักงานปลัดกระทรวงมีหน้าที่เกี่ยวกับราชการประจำทั่วไปของกระทรวง มีปลัดกระทรวงเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ นอกจากนี้สำนักงานปลัดกระทรวง มีหน้าที่เกี่ยวกับราชการส่วนหนึ่งส่วนใดของกระทรวงซึ่งมิได้แยกให้เป็นหน้าที่ของส่วนราชการอื่นอีกด้วย มาตรา ๑๑ กองบัญชาการทหารสูงสุดมีหน้าที่เตรียมกำลังรบและป้องกันราชอาณาจักรมีผู้บัญชาการทหารสูงสุดเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ มาตรา ๑๒กองบัญชาการทหารสูงสุดอาจตั้งคณะกรรมการ อนุกรรมการหรือบุคคลใดเพื่อพิจารณาเรื่องใด ๆที่เกี่ยวกับแผนเพื่อรักษาเอกราชและประโยชน์แห่งประเทศชาติได้ มาตรา ๑๓ กองบัญชาการทหารสูงสุดมีส่วนราชการดังนี้ (๑) กองทัพบก (๒) กองทัพเรือ (๓) กองทัพอากาศ (๔) ส่วนราชการอื่น ตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา มาตรา ๑๔ กองทัพบกมีหน้าที่เตรียมกำลังกองทัพบกและป้องกันราชอาณาจักร มีผู้บัญชาการทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ มาตรา ๑๕ กองทัพเรือมีหน้าที่เตรียมกำลังกองทัพเรือและป้องกันราชอาณาจักรมีผู้บัญชาการทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ มาตรา ๑๖ กองทัพอากาศมีหน้าที่เตรียมกำลังกองทัพอากาศและป้องกันราชอาณาจักรมีผู้บัญชาการทหารอากาศเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ มาตรา ๑๗ให้กองบัญชาการทหารสูงสุด กองทัพบก กองทัพเรือและกองทัพอากาศ เป็นนิติบุคคล มาตรา ๑๘การแบ่งส่วนราชการกระทรวงกลาโหมตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๘และการแบ่งส่วนราชการกองบัญชาการทหารสูงสุดตามที่กำหนดไว้ใน (๑) (๒) และ (๓) ของมาตรา ๑๓ ออกเป็นส่วนราชการส่วนใหญ่ถัดลงไปและการกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการนั้น ๆ ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา การแบ่งส่วนราชการอื่น นอกจากที่กล่าวไว้ในวรรคก่อน และการกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการนั้น ๆให้เป็นไปตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนด มาตรา ๑๙* ให้มี สภากลาโหมประกอบด้วยสมาชิกดังต่อไปนี้ (๑) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม (๒) ปลัดกระทรวงกลาโหม (๓) รองปลัดกระทรวงกลาโหม (๔) ผู้บัญชาการทหารสูงสุด (๕) รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด (๖)ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารสูงสุด (๗) เสนาธิการทหาร (๘) รองเสนาธิการทหาร (๙) ผู้บัญชาการทหารบก (๑๐) รองผู้บัญชาการทหารบก (๑๑) ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก (๑๒) เสนาธิการทหารบก (๑๓) ผู้บัญชาการทหารเรือ (๑๔) รองผู้บัญชาการทหารเรือ (๑๕) ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ (๑๖) เสนาธิการทหารเรือ (๑๗) ผู้บัญชาการทหารอากาศ (๑๘) รองผู้บัญชาการทหารอากาศ (๑๙) ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารอากาศ (๒๐) เสนาธิการทหารอากาศ (๒๑) นายทหารยศชั้นนายพลขึ้นไป ผู้เคยดำรงตำแหน่งหรือมีความดีความชอบในราชการทัพมาแล้วซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมจะได้แต่งตั้งจำนวนไม่เกินสามนาย ในกรณีที่มีรัฐมนตรีช่วยว่าการ และหรือรัฐมนตรีสั่งราชการ ก็ให้รัฐมนตรีช่วยว่าการ และหรือรัฐมนตรีสั่งราชการเป็นสมาชิกสภากลาโหมด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมจะเชิญบุคคลอื่นเข้าชี้แจงต่อสภากลาโหมเฉพาะเรื่องใดก็ได้ *[มาตรา ๑๙แก้ไขโดยพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๗] มาตรา ๒๐ ในสภากลาโหม ให้ (๑) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เป็นประธาน (๒) ผู้ดำรงตำแหน่งในกระทรวงกลาโหม ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมกำหนด เป็นเลขาธิการและรองเลขาธิการ ในกรณีที่มีรัฐมนตรีช่วยว่าการหรือรัฐมนตรีสั่งราชการ ให้รัฐมนตรีดังกล่าวเป็นรองประธานในกรณีที่มีรัฐมนตรีช่วยว่าการและรัฐมนตรีสั่งราชการให้รัฐมนตรีช่วยว่าการ เป็นรองประธานคนที่ ๑ และรัฐมนตรีสั่งราชการเป็นรองประธานคนที่ ๒ มาตรา ๒๑สภากลาโหมเป็นที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมในเรื่องต่อไปนี้ (๑) นโยบายการทหารทั่วไป (๒) นโยบายการระดมสรรพกำลังเพื่อช่วยเหลือราชการทหาร (๓) นโยบายการปกครองและการบังคับบัญชาภายในกระทรวงกลาโหม (๔) การพิจารณางบประมาณการทหาร และการแบ่งสรรงบประมาณของกระทรวงกลาโหม (๕) การพิจารณาร่างกฎหมายที่เกี่ยวกับการทหาร (๖) กรณีที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมปรึกษา มาตรา ๒๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในการใช้กำลังทหารตามแผนป้องกันราชอาณาจักรซึ่งได้รับความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี มาตรา ๒๓รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจกำหนดพื้นที่บริเวณใดบริเวณหนึ่งเป็นยุทธบริเวณและ/หรือเขตภายในได้ มาตรา ๒๔เมื่อปรากฏว่าจะมีการรบหรือสถานะสงครามหรือได้ประกาศใช้กฎอัยการศึกให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจกำหนดส่วนราชการในกระทรวงกลาโหมและแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ตลอดจนกำหนดอำนาจและหน้าที่ของส่วนราชการและเจ้าหน้าที่นั้น ๆ ขึ้นใหม่ได้ตามความเหมาะสม เมื่อหมดภาวะการรบหรือสถานะสงคราม หรือเลิกใช้กฎอัยการศึกแล้วแต่กรณีให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมพิจารณาสั่งเลิกส่วนราชการและเจ้าหน้าที่ต่าง ๆ ที่ได้กำหนดและแต่งตั้งขึ้นตามความในมาตรานี้ มาตรา ๒๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ส. ธนะรัชต์นายกรัฐมนตรีหมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือปรับปรุงอำนาจและหน้าที่ของกระทรวงกลาโหมลงไปให้แน่ชัดและจัดระเบียบการใช้กำลังทหารให้เหมาะสมกับเหตุการณ์ของโลกพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๐๗ หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากกระทรวงกลาโหมได้ตั้งตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารสูงสุดเพิ่มขึ้นและเห็นสมควรให้ผู้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารสูงสุดนี้เป็นสมาชิกสภากลาโหมด้วยแต่ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหมที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนี้มิได้มีระบุไว้ให้ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารสูงสุดเป็นสมาชิกสภากลาโหมได้จึงจำต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหมเสียใหม่ *[รก. ๒๕๐๗/๓๘/๒๘๒/๒๘ เมษายน ๒๕๐๗] ดวงใจ/แก้ไข ๑๘ ก.พ. ๔๕