คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 80198หลักกฎหมาย: เจ้าอาวาสมีอำนาจมอบฉันทะให้ไวยาจักร ฟ้องขับไล่ผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์ของวัดได้ ตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2484 มาตรา 43 วัดเป็นนิติบุคคลตามป.พ.พ.ม. 72 มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.70 และ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2484 ม.40 วัดก็ถือกรรมสิทธิที่ดินได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ป.พ.พ.ม. 1382 ( อ้างฎีกาที่ 1253/2481 ) วัดฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ธรณีสงฆ์ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่า นายอำเภอและชาวบ้านได้เอาที่รกร้างว่างเปล่านั้นถวายวัดเพื่อทำเป็นป่าช้า แล้วนายอำเภอกับพวกได้เอาป่าช้าเดิมของวัดปลูกที่ว่าการอำเภอ โรงเรียน ตลาด ดั่งนี้ คดีไม่มีประเด็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยถึงว่า นายอำเภอเอาที่ป้าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้น จะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่คดี ๒ สำนวนศาลพิจารณาพิพากษารวมกับ ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่าไม่มีเจ้าของ+ห้ามเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๑ นายอำเภอโคกสำโรงพร้อมด้วยชาวบ้าน ได้นำที่ดินแปลงนี้ไปถวายแต่เจ้าอาวาสวัดสิงห์คูยาง เพื่อใช้เป็นป่าช้าแทนป่าช้าเดิม ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงใช้ปลูกเป็นที่ว่าการอำเภอ โรงเรียนและตลาดชาวบ้านต่างได้นำศพไปเผาและฝังในที่พิพาทตลอดมา ใน พ.ศ.๒๔๘๑ ทางราชการตัดถนนผ่านที่พิพาทและทางการได้สั่งห้ามชาวบ้านไม่ให้ใช้ที่พิพาทเป็นที่เผาและฝังศพต่อไปต่อมาจำเลยจึงได้บุกรุกที่พิพาทและโจทก์ฟ้องเป็นคดีนี้คือสำนวนแรก โจทก์ฟ้องว่าวัดสิ่งห์คูยางมีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง จำเลยที่ ๒ ได้เข้าบุกรุกและจัดทำผลประโยชน์ในที่ดินแปลงนี้ ขอให้ขับไล่ จำเลยที่ ๑-๒-๔ ต่อสู้ว่าเป็นที่ดินของจำเลยและตัดฟ้องว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยที่ ๓ รับว่าเป็นที่ดินของโจทก์ สำนวนหลังโจทย์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ได้เอาที่ดินของโจทก์ส่วนที่จำเลยครอบครองไปขายให้แก่จำเลยที่ ๒ จึงขอให้ศาลทำลายสัญญาซื้อขายและขับไล่จำเลย จำเลยให้การว่า ที่ไม่ใช่ของโจทก์ เป็นของจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๒ รับซื้อไว้โดยชอบด้วยกฎหมายและมีค่าตอบแทน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ เว้นแต่นายรุนจำเลยที่ ๓ ให้ขับไล่ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตาม พ.ร.บ. คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๓ บัญญัติให้เจ้าอาวาสมีหน้าที่บำรุงรักษาและจัดการวัดและสมบัติของวัดให้เป็นไปโดยระเบียบเรียบร้อย ฯลฯ ดังนั้น เมื่อมีผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์อันเป็นสมบัติของวัดสิงห์ยาง ซึ่งพระภิกษุบุญดาเป็นเจ้าอาวาส จึงมีอำนาจที่จะมอบให้ไวยาวัจกรของวัดฟ้องความแทนได้ ข้อคัดฟ้องของจำเลยฟังไม่ขึ้น ศาลฎีกาเห็นต่อไปว่า วัดสิงห์คูยางเป็นนิติบุคคลตาม ป.ม.พ.พ.ม. ๗๒ มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.๗๐ และตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๐ วัดถือกรรมสิทธิได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ม.๑๓๘๓ ฉนั้นวัดสิงห์คูยางโจทก์อาจได้ที่ดินเป็นที่ธรณีสงฆ์โดยทางยึดถือครอบครองเหมือนบุคคลธรรมดาเหมือนกันวัดสิงห์คูยางครอบครองที่พิพาทนี้ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๗๑ ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงกับพวกนำไปถวายวัด ที่พิพาทจึงกลายเป็นสมบัติของวัดสิงห์คูยาง เรียกว่าที่ะรณีสงฆ์ตั้งแต่นั้นมา ผู้ใดจะอ้างอายุความได้สิทธิมายันวัดหาได้ไม่ คดีไม่มีประเด็นจะต้องวินิจฉัยว่า การที่นายอำเภอเอาที่ป่าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้นจะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่ พิพากษากลับว่า ที่พิพาทเป็นที่ธรณีสงฆ์ของวัดสิงห์คูยางโจทก์ ให้ขับไล่จำเลยและทำลายนิติกรรมการซื้อขายระหว่างนางค้ำชูและนายเทียนจำเลย และห้ามจำเลยทุกคนเข้าเกี่ยวข้องในที่ดินพิพาทต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 944 - 945/2497วัดสิงห์คูยาง โดยนายสุบิน บุญถนอน ไวยาวัจกรโจทก์นายแก้ว ศรีแก้ว กับพวก, นางค้ำชุ สวัสดิ์โรจน์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 70, ม. 72, ม. 1369, ม. 1382 ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2484 ม. 40, ม. 43เจ้าอาวาสมีอำนาจมอบฉันทะให้ไวยาจักร ฟ้องขับไล่ผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์ของวัดได้ ตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2484 มาตรา 43 วัดเป็นนิติบุคคลตามป.พ.พ.ม. 72 มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.70 และ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2484 ม.40 วัดก็ถือกรรมสิทธิที่ดินได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ป.พ.พ.ม. 1382 ( อ้างฎีกาที่ 1253/2481 ) วัดฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ธรณีสงฆ์ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่า นายอำเภอและชาวบ้านได้เอาที่รกร้างว่างเปล่านั้นถวายวัดเพื่อทำเป็นป่าช้า แล้วนายอำเภอกับพวกได้เอาป่าช้าเดิมของวัดปลูกที่ว่าการอำเภอ โรงเรียน ตลาด ดั่งนี้ คดีไม่มีประเด็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยถึงว่า นายอำเภอเอาที่ป้าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้น จะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่คดี ๒ สำนวนศาลพิจารณาพิพากษารวมกับ ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่าไม่มีเจ้าของ+ห้ามเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๑ นายอำเภอโคกสำโรงพร้อมด้วยชาวบ้าน ได้นำที่ดินแปลงนี้ไปถวายแต่เจ้าอาวาสวัดสิงห์คูยาง เพื่อใช้เป็นป่าช้าแทนป่าช้าเดิม ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงใช้ปลูกเป็นที่ว่าการอำเภอ โรงเรียนและตลาดชาวบ้านต่างได้นำศพไปเผาและฝังในที่พิพาทตลอดมา ใน พ.ศ.๒๔๘๑ ทางราชการตัดถนนผ่านที่พิพาทและทางการได้สั่งห้ามชาวบ้านไม่ให้ใช้ที่พิพาทเป็นที่เผาและฝังศพต่อไปต่อมาจำเลยจึงได้บุกรุกที่พิพาทและโจทก์ฟ้องเป็นคดีนี้คือสำนวนแรก โจทก์ฟ้องว่าวัดสิ่งห์คูยางมีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง จำเลยที่ ๒ ได้เข้าบุกรุกและจัดทำผลประโยชน์ในที่ดินแปลงนี้ ขอให้ขับไล่ จำเลยที่ ๑-๒-๔ ต่อสู้ว่าเป็นที่ดินของจำเลยและตัดฟ้องว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยที่ ๓ รับว่าเป็นที่ดินของโจทก์ สำนวนหลังโจทย์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ได้เอาที่ดินของโจทก์ส่วนที่จำเลยครอบครองไปขายให้แก่จำเลยที่ ๒ จึงขอให้ศาลทำลายสัญญาซื้อขายและขับไล่จำเลย จำเลยให้การว่า ที่ไม่ใช่ของโจทก์ เป็นของจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๒ รับซื้อไว้โดยชอบด้วยกฎหมายและมีค่าตอบแทน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ เว้นแต่นายรุนจำเลยที่ ๓ ให้ขับไล่ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตาม พ.ร.บ. คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๓ บัญญัติให้เจ้าอาวาสมีหน้าที่บำรุงรักษาและจัดการวัดและสมบัติของวัดให้เป็นไปโดยระเบียบเรียบร้อย ฯลฯ ดังนั้น เมื่อมีผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์อันเป็นสมบัติของวัดสิงห์ยาง ซึ่งพระภิกษุบุญดาเป็นเจ้าอาวาส จึงมีอำนาจที่จะมอบให้ไวยาวัจกรของวัดฟ้องความแทนได้ ข้อคัดฟ้องของจำเลยฟังไม่ขึ้น ศาลฎีกาเห็นต่อไปว่า วัดสิงห์คูยางเป็นนิติบุคคลตาม ป.ม.พ.พ.ม. ๗๒ มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.๗๐ และตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๐ วัดถือกรรมสิทธิได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ม.๑๓๘๓ ฉนั้นวัดสิงห์คูยางโจทก์อาจได้ที่ดินเป็นที่ธรณีสงฆ์โดยทางยึดถือครอบครองเหมือนบุคคลธรรมดาเหมือนกันวัดสิงห์คูยางครอบครองที่พิพาทนี้ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๗๑ ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงกับพวกนำไปถวายวัด ที่พิพาทจึงกลายเป็นสมบัติของวัดสิงห์คูยาง เรียกว่าที่ะรณีสงฆ์ตั้งแต่นั้นมา ผู้ใดจะอ้างอายุความได้สิทธิมายันวัดหาได้ไม่ คดีไม่มีประเด็นจะต้องวินิจฉัยว่า การที่นายอำเภอเอาที่ป่าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้นจะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่ พิพากษากลับว่า ที่พิพาทเป็นที่ธรณีสงฆ์ของวัดสิงห์คูยางโจทก์ ให้ขับไล่จำเลยและทำลายนิติกรรมการซื้อขายระหว่างนางค้ำชูและนายเทียนจำเลย และห้ามจำเลยทุกคนเข้าเกี่ยวข้องในที่ดินพิพาทต่อไป(ประศาสน์วินิจฉัย-มนูภันย์วิมลสาร-พิบูลย์ไอศวรรย์)ศาลจังหวัดลพบุรี - นายเสวตร์ โรจน์เวทย์ศาลอุทธรณ์ - หลวงอรรพิศาลโสภณแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดี ๒ สำนวนศาลพิจารณาพิพากษารวมกับ ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่าไม่มีเจ้าของ+ห้ามเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๑ นายอำเภอโคกสำโรงพร้อมด้วยชาวบ้าน ได้นำที่ดินแปลงนี้ไปถวายแต่เจ้าอาวาสวัดสิงห์คูยาง เพื่อใช้เป็นป่าช้าแทนป่าช้าเดิม ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงใช้ปลูกเป็นที่ว่าการอำเภอ โรงเรียนและตลาดชาวบ้านต่างได้นำศพไปเผาและฝังในที่พิพาทตลอดมา ใน พ.ศ.๒๔๘๑ ทางราชการตัดถนนผ่านที่พิพาทและทางการได้สั่งห้ามชาวบ้านไม่ให้ใช้ที่พิพาทเป็นที่เผาและฝังศพต่อไปต่อมาจำเลยจึงได้บุกรุกที่พิพาทและโจทก์ฟ้องเป็นคดีนี้คือสำนวนแรก โจทก์ฟ้องว่าวัดสิ่งห์คูยางมีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง จำเลยที่ ๒ ได้เข้าบุกรุกและจัดทำผลประโยชน์ในที่ดินแปลงนี้ ขอให้ขับไล่ จำเลยที่ ๑-๒-๔ ต่อสู้ว่าเป็นที่ดินของจำเลยและตัดฟ้องว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยที่ ๓ รับว่าเป็นที่ดินของโจทก์ สำนวนหลังโจทย์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ได้เอาที่ดินของโจทก์ส่วนที่จำเลยครอบครองไปขายให้แก่จำเลยที่ ๒ จึงขอให้ศาลทำลายสัญญาซื้อขายและขับไล่จำเลย จำเลยให้การว่า ที่ไม่ใช่ของโจทก์ เป็นของจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๒ รับซื้อไว้โดยชอบด้วยกฎหมายและมีค่าตอบแทน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ เว้นแต่นายรุนจำเลยที่ ๓ ให้ขับไล่ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตาม พ.ร.บ. คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๓ บัญญัติให้เจ้าอาวาสมีหน้าที่บำรุงรักษาและจัดการวัดและสมบัติของวัดให้เป็นไปโดยระเบียบเรียบร้อย ฯลฯ ดังนั้น เมื่อมีผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์อันเป็นสมบัติของวัดสิงห์ยาง ซึ่งพระภิกษุบุญดาเป็นเจ้าอาวาส จึงมีอำนาจที่จะมอบให้ไวยาวัจกรของวัดฟ้องความแทนได้ ข้อคัดฟ้องของจำเลยฟังไม่ขึ้น ศาลฎีกาเห็นต่อไปว่า วัดสิงห์คูยางเป็นนิติบุคคลตาม ป.ม.พ.พ.ม. ๗๒ มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.๗๐ และตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๐ วัดถือกรรมสิทธิได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ม.๑๓๘๓ ฉนั้นวัดสิงห์คูยางโจทก์อาจได้ที่ดินเป็นที่ธรณีสงฆ์โดยทางยึดถือครอบครองเหมือนบุคคลธรรมดาเหมือนกันวัดสิงห์คูยางครอบครองที่พิพาทนี้ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๗๑ ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงกับพวกนำไปถวายวัด ที่พิพาทจึงกลายเป็นสมบัติของวัดสิงห์คูยาง เรียกว่าที่ะรณีสงฆ์ตั้งแต่นั้นมา ผู้ใดจะอ้างอายุความได้สิทธิมายันวัดหาได้ไม่ คดีไม่มีประเด็นจะต้องวินิจฉัยว่า การที่นายอำเภอเอาที่ป่าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้นจะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่ พิพากษากลับว่า ที่พิพาทเป็นที่ธรณีสงฆ์ของวัดสิงห์คูยางโจทก์ ให้ขับไล่จำเลยและทำลายนิติกรรมการซื้อขายระหว่างนางค้ำชูและนายเทียนจำเลย และห้ามจำเลยทุกคนเข้าเกี่ยวข้องในที่ดินพิพาทต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 944 - 945/2497วัดสิงห์คูยาง โดยนายสุบิน บุญถนอน ไวยาวัจกรโจทก์นายแก้ว ศรีแก้ว กับพวก, นางค้ำชุ สวัสดิ์โรจน์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 70, ม. 72, ม. 1369, ม. 1382 ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2484 ม. 40, ม. 43เจ้าอาวาสมีอำนาจมอบฉันทะให้ไวยาจักร ฟ้องขับไล่ผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์ของวัดได้ ตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2484 มาตรา 43 วัดเป็นนิติบุคคลตามป.พ.พ.ม. 72 มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.70 และ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ 2484 ม.40 วัดก็ถือกรรมสิทธิที่ดินได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ป.พ.พ.ม. 1382 ( อ้างฎีกาที่ 1253/2481 ) วัดฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ธรณีสงฆ์ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่า นายอำเภอและชาวบ้านได้เอาที่รกร้างว่างเปล่านั้นถวายวัดเพื่อทำเป็นป่าช้า แล้วนายอำเภอกับพวกได้เอาป่าช้าเดิมของวัดปลูกที่ว่าการอำเภอ โรงเรียน ตลาด ดั่งนี้ คดีไม่มีประเด็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยถึงว่า นายอำเภอเอาที่ป้าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้น จะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่คดี ๒ สำนวนศาลพิจารณาพิพากษารวมกับ ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่พิพาทเป็นที่รกร้างว่างเปล่าไม่มีเจ้าของ+ห้ามเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๑ นายอำเภอโคกสำโรงพร้อมด้วยชาวบ้าน ได้นำที่ดินแปลงนี้ไปถวายแต่เจ้าอาวาสวัดสิงห์คูยาง เพื่อใช้เป็นป่าช้าแทนป่าช้าเดิม ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงใช้ปลูกเป็นที่ว่าการอำเภอ โรงเรียนและตลาดชาวบ้านต่างได้นำศพไปเผาและฝังในที่พิพาทตลอดมา ใน พ.ศ.๒๔๘๑ ทางราชการตัดถนนผ่านที่พิพาทและทางการได้สั่งห้ามชาวบ้านไม่ให้ใช้ที่พิพาทเป็นที่เผาและฝังศพต่อไปต่อมาจำเลยจึงได้บุกรุกที่พิพาทและโจทก์ฟ้องเป็นคดีนี้คือสำนวนแรก โจทก์ฟ้องว่าวัดสิ่งห์คูยางมีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง จำเลยที่ ๒ ได้เข้าบุกรุกและจัดทำผลประโยชน์ในที่ดินแปลงนี้ ขอให้ขับไล่ จำเลยที่ ๑-๒-๔ ต่อสู้ว่าเป็นที่ดินของจำเลยและตัดฟ้องว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยที่ ๓ รับว่าเป็นที่ดินของโจทก์ สำนวนหลังโจทย์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ได้เอาที่ดินของโจทก์ส่วนที่จำเลยครอบครองไปขายให้แก่จำเลยที่ ๒ จึงขอให้ศาลทำลายสัญญาซื้อขายและขับไล่จำเลย จำเลยให้การว่า ที่ไม่ใช่ของโจทก์ เป็นของจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๒ รับซื้อไว้โดยชอบด้วยกฎหมายและมีค่าตอบแทน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ เว้นแต่นายรุนจำเลยที่ ๓ ให้ขับไล่ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตาม พ.ร.บ. คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๓ บัญญัติให้เจ้าอาวาสมีหน้าที่บำรุงรักษาและจัดการวัดและสมบัติของวัดให้เป็นไปโดยระเบียบเรียบร้อย ฯลฯ ดังนั้น เมื่อมีผู้บุกรุกที่ธรณีสงฆ์อันเป็นสมบัติของวัดสิงห์ยาง ซึ่งพระภิกษุบุญดาเป็นเจ้าอาวาส จึงมีอำนาจที่จะมอบให้ไวยาวัจกรของวัดฟ้องความแทนได้ ข้อคัดฟ้องของจำเลยฟังไม่ขึ้น ศาลฎีกาเห็นต่อไปว่า วัดสิงห์คูยางเป็นนิติบุคคลตาม ป.ม.พ.พ.ม. ๗๒ มีสิทธิและหน้าที่เหมือนบุคคลธรรมดาตาม ม.๗๐ และตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ม.๔๐ วัดถือกรรมสิทธิได้ และวัดอาจได้ที่ดินตาม ม.๑๓๘๓ ฉนั้นวัดสิงห์คูยางโจทก์อาจได้ที่ดินเป็นที่ธรณีสงฆ์โดยทางยึดถือครอบครองเหมือนบุคคลธรรมดาเหมือนกันวัดสิงห์คูยางครอบครองที่พิพาทนี้ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๗๑ ซึ่งนายอำเภอโคกสำโรงกับพวกนำไปถวายวัด ที่พิพาทจึงกลายเป็นสมบัติของวัดสิงห์คูยาง เรียกว่าที่ะรณีสงฆ์ตั้งแต่นั้นมา ผู้ใดจะอ้างอายุความได้สิทธิมายันวัดหาได้ไม่ คดีไม่มีประเด็นจะต้องวินิจฉัยว่า การที่นายอำเภอเอาที่ป่าช้าของวัดไปสร้างที่ว่าการอำเภอนั้นจะเป็นการชอบหรือไม่ และการที่นายอำเภอเอาที่พิพาทไปถวายวัดนั้นเป็นการแลกเปลี่ยนที่ชอบหรือไม่ พิพากษากลับว่า ที่พิพาทเป็นที่ธรณีสงฆ์ของวัดสิงห์คูยางโจทก์ ให้ขับไล่จำเลยและทำลายนิติกรรมการซื้อขายระหว่างนางค้ำชูและนายเทียนจำเลย และห้ามจำเลยทุกคนเข้าเกี่ยวข้องในที่ดินพิพาทต่อไป(ประศาสน์วินิจฉัย-มนูภันย์วิมลสาร-พิบูลย์ไอศวรรย์)ศาลจังหวัดลพบุรี - นายเสวตร์ โรจน์เวทย์ศาลอุทธรณ์ - หลวงอรรพิศาลโสภณแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ