ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศว่าด้วยการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศพ.ศ. ๒๕๖๐ โดยที่พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ.๒๕๕๘ กำหนดให้คณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศวางระเบียบเกี่ยวกับการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๐ (๗)แห่งพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. ๒๕๕๘คณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ จึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ ว่าด้วยการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศพ.ศ. ๒๕๖๐ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ในระเบียบนี้การไต่สวน หมายความว่าการดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานไม่ว่าจะโดยเรียกเอกสารจากบุคคลหรือหน่วยงานของรัฐหรือเอกชนหรือเรียกบุคคลมาให้ถ้อยคำหรือคำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงและมูลกรณีที่มีการยื่นคำร้องหรือเพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงและพิสูจน์การกระทำว่าเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศหรือไม่การพิจารณา หมายความว่าการรวบรวมและตรวจสอบข้อเท็จจริงตามคำร้อง คำให้การแก้คำร้องและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิสูจน์การกระทำว่าเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศหรือไม่การวินิจฉัย หมายความว่า การชี้ขาดตัดสินประเด็นข้อพิพาทตามข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย และพยานหลักฐานที่สนับสนุนคำร้องหรือคำให้การแก้คำร้องของคู่กรณีข้อพิพาท หมายความว่าประเด็นปัญหาที่มีการพิพาทหรือโต้เถียงกันว่าการกระทำนั้นมีลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศคู่กรณี หมายความว่าผู้ร้อง ผู้ถูกร้องและให้หมายความรวมถึงบุคคลซึ่งเข้ามาเป็นคู่กรณีไม่ว่าด้วยความสมัครใจหรือถูกเรียกเข้ามาเนื่องจากเป็นผู้มีส่วนได้เสียหรืออาจถูกกระทบจากผลแห่งการกระทำในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศหรือการมีคำวินิจฉัยในเรื่องดังกล่าวผู้ร้อง หมายความว่าผู้ที่เสนอข้อกล่าวหาต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศว่าตนได้รับหรือจะได้รับความเสียหายจากการกระทำในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศและให้หมายความรวมถึงผู้ที่ได้รับมอบหมายด้วยผู้ถูกร้อง หมายความว่าผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าได้กระทำในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศประธานกรรมการวลพ. หมายความว่า ประธานกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศคณะกรรมการ วลพ. หมายความว่า คณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศกรรมการ วลพ. หมายความว่ากรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศคณะอนุกรรมการ หมายความว่า คณะอนุกรรมการที่คณะกรรมการ วลพ. แต่งตั้งกรม หมายความว่ากรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัวอธิบดี หมายความว่าอธิบดีกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัวรัฐมนตรี หมายความว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ข้อ ๔ ให้อธิบดีรักษาการตามระเบียบนี้และเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้หมวด ๑การกำกับดูแล ข้อ ๕ ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.ต้องรักษาคุณภาพของการดำรงตำแหน่ง รวมทั้งเป็นแบบอย่างที่ดีในการดำรงตนและการปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่ตลอดจนรักษาชื่อเสียงและภาพลักษณ์ของตำแหน่งหน้าที่โดยเคร่งครัดและพึงปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามระเบียบนี้(๑) มีความซื่อสัตย์สุจริต เที่ยงธรรมและต้องแสดงให้เป็นที่ประจักษ์แก่สาธารณชนว่าได้ปฏิบัติตนดังกล่าวอย่างเคร่งครัดครบถ้วน(๒) ยึดถือหลักการสิทธิมนุษยชนสากล หลักกฎหมาย กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และถูกต้องตามหลักนิติธรรม(๓)รับฟังข้อเท็จจริงจากทุกฝ่ายให้ครบถ้วนด้วยความเสมอภาคโดยไม่เลือกปฏิบัติ(๔) ไต่สวนพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทของคู่กรณีด้วยความรอบคอบ รวดเร็วและเป็นธรรมตามระยะเวลาที่กำหนด(๕) ยึดถือประโยชน์ส่วนรวมเหนือกว่าประโยชน์ส่วนตนหรือประโยชน์ของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเป็นการเฉพาะและไม่กระทำการใดอันเป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม(๖) มีอัธยาศัยที่ดีรับผิดชอบต่อหน้าที่ เสียสละ มุ่งมั่นทุ่มเท โปร่งใสและตรวจสอบได้(๗) ยึดมั่นในจริยธรรมและยืนหยัดกระทำในสิ่งที่ถูกต้องไม่แสวงหาประโยชน์ที่มิชอบโดยอาศัยตำแหน่งหน้าที่(๘)เคารพและปฏิบัติตามมติหรือความเห็นของเสียงข้างมากโดยเคร่งครัดและไม่กระทำการใดที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายหรือมีผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของมติหรือความเห็นดังกล่าว(๙) คำนึงถึงความปลอดภัย ความสะดวก ความเป็นส่วนตัวและอัตลักษณ์ทางเพศของคู่กรณีหรือประชาชนที่มาให้ข้อมูลข้อเท็จจริง หรือมาติดต่อในเรื่องที่เกี่ยวกับการไต่สวน การพิจารณาและการวินิจฉัยอย่างเหมาะสมข้อ ๖ ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ. ไม่พึงกระทำการใดอันเป็นข้อห้าม ดังต่อไปนี้(๑) ไม่กระทำการใดอันเป็นการช่วยเหลือคู่กรณีฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจนอาจเสียความเป็นธรรม(๒)ไม่เปิดเผยข้อมูลที่ตนล่วงรู้จากการปฏิบัติหน้าที่อันอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลหรือหน่วยงานใด(๓) ไม่ใช้ข้อเท็จจริงในคำร้อง คำให้การแก้คำร้องหรือข้อมูลที่ได้จากการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์ของตนเองหรือผู้อื่นหรือใช้ดำเนินการใดที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อคู่กรณี บุคคล หรือหน่วยงานใด(๔)ไม่กระทำการใดที่เป็นการให้คำมั่นหรือจูงใจให้คู่กรณีฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดหรือทุกฝ่ายยอมรับข้อเสนอใดๆ โดยไม่สมัครใจ(๕) ไม่ยินยอมให้บุคคลในครอบครัวก้าวก่ายการปฏิบัติหน้าที่ของตนหรือของกรรมการวลพ. คนอื่น หรือยินยอมให้ผู้ใดใช้ตำแหน่งหน้าที่ของตนไปแสวงหาประโยชน์อันมิควรได้(๖)ไม่ควรรับการแต่งตั้งเป็นผู้แทนของผู้ร้องในการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัย(๗) ไม่รับทรัพย์สิน ของกำนัลหรือประโยชน์อื่นใดจากคู่กรณีหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทที่ได้ไต่สวนหรือพิจารณาและวินิจฉัย(๘) ไม่ทอดทิ้งหรือละทิ้งการปฏิบัติหน้าที่ตามอำนาจหน้าที่ของตน(๙)ไม่กระทำการใดที่เป็นการกลั่นแกล้งบุคคลใด หรือใช้อำนาจครอบงำผิดครองธรรมในการปฏิบัติหน้าที่(๑๐)ควรละเว้นการคบหาสมาคมกับคู่กรณีหรือบุคคลซึ่งมีส่วนได้เสียในประเด็นข้อพิพาทอันอาจกระทบต่อความเชื่อถือศรัทธาของคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุคคลทั่วไป(๑๑)ไม่กระทำการใดที่อาจทำให้การไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทเสียความเป็นธรรมข้อ ๗ ในกรณีที่คู่กรณีสมัครใจให้มีการประนีประนอมข้อพิพาทให้กระทำในสถานที่ที่เหมาะสม รวมทั้งชี้แจงให้ทุกฝ่ายได้ทราบผลดี ผลเสียและบันทึกประเด็นหรือข้อที่ยอมไว้เป็นหลักฐานข้อ ๘ การบันทึกถ้อยคำของคู่กรณี หรือพยานบุคคลใดจะต้องบันทึกเฉพาะข้อความในประเด็นข้อพิพาทหรือที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทส่วนการบันทึกคำแถลงจะต้องให้ได้ความชัดแจ้งตรงตามข้อเท็จจริงที่ปรากฏและให้ผู้ให้ถ้อยคำหรือแถลงลงชื่อไว้ข้อ ๙ ในการประชุมเพื่อพิจารณา วินิจฉัยหรือปรึกษาหารือกันของประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.พึงแสดงข้อคิดเห็นและเหตุผลได้อย่างกว้างขวางครอบคลุมทุกประเด็นเพื่อให้ได้คำวินิจฉัยชี้ขาดที่ถูกต้องและเที่ยงธรรมข้อ ๑๐ เมื่อจะมีคำวินิจฉัยในเรื่องใดประธานกรรมการวลพ. และกรรมการ วลพ. จะต้องปฏิบัติหน้าที่โดยปราศจากอคติทั้งปวงและไม่ตกอยู่ภายใต้อาณัติหรืออิทธิพลของผู้ใดคำวินิจฉัยและคำสั่งจะต้องมีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับประเด็นข้อพิพาทและต้องให้เหตุผลโดยชัดแจ้งสามารถปฏิบัติได้ข้อ ๑๑ ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.ควรถอนตัวจากการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทนั้นเมื่อมีเหตุที่ตนอาจถูกคัดค้าน หรือมีเหตุประการอื่นที่อาจทำให้การไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทนั้นเสียความเป็นธรรมรวมทั้งไม่กระทำการใดในประการที่อาจทำให้เสียความเป็นธรรมข้อ ๑๒ ให้ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.กำกับดูแลอนุกรรมการ พนักงานเจ้าหน้าที่ เลขานุการ ผู้ช่วยเลขานุการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ช่วยเหลือในการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความถูกต้อง ซื่อสัตย์สุจริต และป้องกันมิให้กระทำการใดที่อาจทำให้การไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทของคณะกรรมการวลพ. เป็นที่เสื่อมเสียหรือเสียความยุติธรรมหมวด ๒การตรวจสอบ ข้อ ๑๓ ให้ประธานกรรมการ วลพ.กำกับดูแลและตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการ วลพ.ให้เป็นไปตามระเบียบนี้อย่างเคร่งครัดรวมทั้งตรวจสอบข้อเท็จจริงให้เกิดความชัดเจนและเป็นธรรมในกรณี ดังต่อไปนี้(๑)เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามข้อปฏิบัติตามข้อ ๕ หรือข้อ ๖ แห่งระเบียบนี้(๒)เมื่อมีผู้ร้องเรียนว่ามีการกระทำหรือละเว้นการกระทำใดโดยมิชอบด้วยกฎหมาย(๓)เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการทุจริตหรือประพฤติมิชอบ(๔) มีเหตุอื่นตามที่ประธานกรรมการ วลพ. เห็นสมควรเมื่อได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้วปรากฏว่ามีมูลการกระทำผิดตามวรรคหนึ่งให้ประธานกรรมการวลพ. พิจารณาดำเนินการสอบสวนตามที่เห็นสมควร หากไม่มีมูลการกระทำผิดให้ยุติเรื่องหากดำเนินการสอบสวนแล้วปรากฏว่ากรรมการ วลพ. ผู้นั้นกระทำผิดให้กรมเสนอรัฐมนตรีเพื่อพิจารณามีคำสั่งตามที่เห็นสมควรข้อ ๑๔ ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยหรือมีการกล่าวอ้างว่าประธานกรรมการวลพ. กระทำผิดตามข้อ ๑๓ (๑) (๒) หรือ (๓) ให้กรมรายงานต่อรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงหรือพิจารณาสอบสวนในกรณีดังกล่าวให้เกิดความชัดเจนและเป็นธรรมและให้นำความในข้อ ๑๓ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ ๑๕ ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยหรือมีการกล่าวอ้างว่าอนุกรรมการซึ่งประธานกรรมการ วลพ. แต่งตั้งและมิใช่กรรมการ วลพ.ได้กระทำผิดตามข้อ ๑๓ (๑) (๒) (๓) หรือ (๔) ให้ประธานกรรมการ วลพ. ตรวจสอบข้อเท็จจริงให้เกิดความชัดเจนและเป็นธรรมหากมีมูลการกระทำผิดดังกล่าวให้ประธานกรรมการ วลพ.มีคำสั่งให้พ้นจากการปฏิบัติหน้าที่อนุกรรมการทันทีแต่หากไม่มีมูลความผิดให้ยุติเรื่องข้อ ๑๖ ในกรณีมีการคัดค้านประธานกรรมการ วลพ.กรรมการ วลพ. หรือคณะกรรมการ วลพ. คนใดขอถอนตัวจากการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทหรือกรรมการ วลพ.คนใดมีสำนวนข้อพิพาทค้างการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยอยู่เป็นจำนวนมากซึ่งจะทำให้เกิดความล่าช้าในการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทนั้นให้ประธานกรรมการ วลพ. เรียกคืนสำนวนข้อพิพาทจากกรรมการ วลพ. คนนั้น เพื่อพิจารณามอบหมายให้กรรมการวลพ. คนอื่นเป็นผู้รับผิดชอบสำนวนข้อพิพาทนั้นแทนการพิจารณามอบหมายให้กรรมการวลพ. คนใดเป็นผู้รับผิดชอบสำนวนข้อพิพาทแทนตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามมติที่ประชุมของคณะกรรมการ วลพ.ข้อ ๑๗ ให้ประธานกรรมการ วลพ. ตรวจสอบ ทบทวนและพิจารณาความเห็นของคณะอนุกรรมการก่อนเสนอให้คณะกรรมการ วลพ. พิจารณาและวินิจฉัยเว้นแต่ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนซึ่งหากล่าช้าจะทำให้เกิดความเสียหายต่อคู่กรณีหรือในกรณีที่จะต้องกำหนดมาตรการชั่วคราวก่อนมีคำวินิจฉัย ประธานกรรมการ วลพ.จะไม่ดำเนินการดังกล่าวก็ได้ในกรณีที่ประธานกรรมการ วลพ. หรือกรรมการ วลพ. คนใดมีความเห็นแย้งกันในประเด็นข้อพิพาทที่จะต้องพิจารณาและวินิจฉัยหรือมีประเด็นที่จะต้องให้คณะอนุกรรมการดำเนินการไต่สวนหรือพิจารณาเพิ่มเติมให้ประธานกรรมการ วลพ. เสนอประเด็นความเห็นแย้งและประเด็นข้อพิพาทที่ต้องไต่สวนหรือพิจารณาเพิ่มเติมนั้นต่อที่ประชุมคณะกรรมการวลพ. เพื่อพิจารณาชี้ขาดข้อ ๑๘ ให้ประธานกรรมการ วลพ.ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาและวินิจฉัยประเด็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศเพื่อตรวจสอบและป้องกันมิให้เกิดการไต่สวนหรือพิจารณาและวินิจฉัยในประเด็นข้อพิพาทเรื่องเดียวกันที่อาจเสนอให้พิจารณาและวินิจฉัยในคราวเดียวกันข้อ ๑๙ ห้ามมิให้คณะกรรมการ วลพ.รับประเด็นข้อพิพาทที่ได้มีการวินิจฉัยชี้ขาดแล้วมาพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดอีกในกรณีปรากฏข้อเท็จจริงว่าคณะกรรมการ วลพ.ได้วินิจฉัยประเด็นข้อพิพาทเดียวกันกับประเด็นข้อพิพาทที่ศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งหรือหน่วยงานอื่นของรัฐได้วินิจฉัยชี้ขาดแล้ว ให้ประธานกรรมการ วลพ.ตรวจสอบข้อเท็จจริงในเรื่องดังกล่าวหากปรากฏว่าคำวินิจฉัยซ้ำกันในประเด็นข้อพิพาทเดียวกัน ให้คำวินิจฉัยของคณะกรรมการวลพ. มีผลดังต่อไปนี้(๑) ให้คำวินิจฉัยของคณะกรรมการ วลพ.สิ้นผลใช้บังคับ ถ้าผลแห่งคำวินิจฉัยนั้นขัดแย้งกับคำพิพากษา หรือคำสั่งของศาล(๒)ให้คำวินิจฉัยของคณะกรรมการ วลพ. ยังมีผลใช้บังคับได้ ถ้าผลแห่งคำวินิจฉัยนั้นขัดแย้งกับคำวินิจฉัยของหน่วยงานอื่นของรัฐที่ไม่ใช่ศาลข้อ ๒๐ ในการบังคับตามคำวินิจฉัยหรือคำสั่งของคณะกรรมการวลพ. ให้ประธานกรรมการ วลพ. ควบคุม กำกับและติดตามผลการปฏิบัติให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยหรือคำสั่งอย่างเคร่งครัดและรวดเร็วข้อ ๒๑ ให้คณะกรรมการ วลพ.จัดทำข้อมูลแยกประเภทของจำนวนข้อพิพาทที่ได้ไต่สวนหรือพิจารณาและวินิจฉัยผลการปฏิบัติตามคำวินิจฉัย รวมทั้งปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ในการคุ้มครองและป้องกันมิให้มีการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมระหว่างเพศเพื่อรายงานคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งประกาศณ วันที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๐พลเรือเอกณรงค์ พิพัฒนาศัยรองนายกรัฐมนตรีประธานกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศปุณิกา/อัญชลี/จัดทำ๒๙ มิถุนายน๒๕๖๐นุสรา/ตรวจ๒๖ กันยายน๒๕๖๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๗๑ ง/หน้า ๒๑/๒๘ มิถุนายน ๒๕๖๐