กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับที่ ๕๕(พ.ศ. ๒๕๐๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช๒๔๗๘[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้เจ้าพนักงานสาธารณสุขซึ่งมีอำนาจและหน้าที่ตรวจและป้องกันโรคติดต่ออันตรายระหว่างประเทศตามกฎหมายว่าด้วยโรคติดต่อและแพทย์ตรวจคนเข้าเมืองตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองแต่งเครื่องแบบพิเศษตามกฎนี้ภาค ๑เครื่องแบบชาย หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๒ เครื่องแบบทำงานมี ๒ แบบ คือก. เครื่องแบบสีกากีข. เครื่องแบบสีขาวก. เครื่องแบบสีกากี ประกอบด้วย(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี(๒) เสื้อคอพับสีกากี(๓) กางเกงขายาว หรือขาสั้นสีกากี(๔) เข็มขัดด้ายถักสีกากี(๕) รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาล หรือสีดำ ถ้าใช้กางเกงขาสั้นให้ใช้ถุงเท้ายาวสีกากีข. เครื่องแบบสีขาว ประกอบด้วย(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว(๒) เสื้อคอพับสีขาว(๓) กางเกงขายาว หรือขาสั้นสีขาว(๔) เข็มขัดด้ายถักสีขาว(๕) รองเท้าหุ้มส้นสีขาว หรือสีดำ ถ้าใช้กางเกงขาสั้นให้ใช้ถุงเท้ายาวสีขาวหมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๓ หมวกมี๒ แบบ คือ(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีเครื่องประกอบ คือ(ก) กะบังทำด้วยหนัง หรือวัตถุเทียมหนังสีดำ(ข) สายรัดคางกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ทำด้วยดิ้นทองปลายสายมีดุมโลหะตราครุฑสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม(ค) ผ้าพันหมวกสีดำกว้าง ๔ เซนติเมตร(ง) ตราหน้าหมวกรูปครุฑปักด้วยดิ้นทองบนหมอนสีดำ(๒) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว เว้นแต่ใช้สายรัดคางทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำข้อ ๔ เสื้อมี๒ แบบ คือ(๑) เสื้อคอพับสีขาว แขนยาวรัดข้อมือ ขัดดุมข้างละ ๑ ดุมหรือแขนสั้นเพียงศอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ตรงกลางกระเป๋ามีรอยจีบตามทางดิ่งมีปกรูปมนชายกลางแหลมขัดดุมข้างละ ๑ ดุมดุมทั้งสิ้นใช้ดุมขนาดเล็กลักษณะกลมแบนทำด้วยวัตถุสีกลืนกับเสื้อ และมีอินทรธนูแข็งสีดำเมื่อสวมเสื้อนี้ ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง(๒) เสื้อคอพับสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีขาวข้อ ๕ กางเกงมี ๔ แบบ คือ(๑) กางเกงขายาวสีขาวไม่พับปลายขาปลายขายาวปิดตาตุ่มกว้างไม่น้อยกว่า ๒๓ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตรที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง กว้างไม่เกิน ๑เซนติเมตร ๕ ห่วง ด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะไม่มีปกก็ได้(๒) กางเกงขายาวสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีขาว(๓) กางเกงขาสั้นสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีขาวแต่ขาสั้นเพียงเข่า(๔) กางเกงขาสั้นสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขาสั้นสีขาวข้อ ๖ เข็มขัดมี๒ แบบ คือ(๑) เข็มขัดด้ายถักสีขาว กว้าง ๓ เซนติเมตรหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองยาว ๕.๕ เซนติเมตร กว้าง ๓ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงกึ่งกลางมีเครื่องหมายรูปคบเพลิงมีปีกและมีงูพันคบเพลิงนูน ไม่มีเข็มสำหรับสอดรูปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร(๒) เข็มขัดด้ายถักสีกากีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีขาวข้อ ๗ รองเท้ามี ๓ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นสีขาว(๒) รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาล(๓) รองเท้าหุ้มส้นสีดำรองเท้าทุกแบบ ใช้รองเท้าชนิดผูกเชือกข้อ ๘ ถุงเท้ามี ๒ แบบ คือ(๑) ถุงเท้ายาวสีขาว สีกากี สวมเสมอใต้เข่าและพับลง(๒) ถุงเท้าสั้น ใช้สีดังนี้(ก) เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นสีขาว ใช้ถุงเท้าสีขาว(ข) เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาลใช้ถุงเท้าสีขาวหรือสีกากี(ค) เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ใช้ถุงเท้าสีขาวหรือสีดำภาค ๒เครื่องแบบหญิง หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๙ เครื่องแบบทำงาน มี ๒ แบบ คือก. เครื่องแบบสีกากีข. เครื่องแบบลำลองก. เครื่องแบบสีกากี ประกอบด้วย(๑) หมวกพับปีกสีกากี(๒) เสื้อคอพับสีกากี(๓) กระโปรงสีกากี(๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล(๕) รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาล(๖) ถุงเท้า ถ้าใช้ให้ใช้สีเนื้อ(๗) กระเป๋าถือ ถ้าใช้ให้ใช้สีน้ำตาล หรือสีดำข. เครื่องแบบลำลอง ประกอบด้วย(๑) หมวกพับปีกสีน้ำเงินดำ(๒) เสื้อคอพับสีขาว(๓) กระโปรงสีน้ำเงินดำ หรือสีดำ(๔) เข็มขัดหนังสีดำ(๕) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ(๖) ถุงเท้า ถ้าใช้ให้ใช้สีเนื้อ(๗) กระเป๋าถือ ถ้าใช้ให้ใช้สีดำ หรือสีขาวหมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๑๐ หมวกมี๒ แบบ คือ(๑) หมวกพับปีกสีน้ำเงินดำ ตัวหมวกและปีกหมวกสีน้ำเงินดำด้านหน้ามีตราหน้าหมวกรูปครุฑโลหะสีทองขนาดเล็ก(๒) หมวกพับปีกสีกากี ตัวหมวกและปีกหมวกสีกากีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกพับปีกสีน้ำเงินดำข้อ ๑๑ เสื้อมี๒ แบบ คือ(๑) เสื้อคอพับสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ ขัดดุมข้างละ ๑ ดุมหรือแขนสั้นเพียงศอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า มีรอยจีบตามทางดิ่งมีปกรูปมนชายกลางแหลม ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะตราครุฑสีทองขนาดเล็กและมีอินทรธนูแข็งสีดำเมื่อสวมเสื้อนี้ ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกระโปรง(๒) เสื้อคอพับสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีกากีข้อ ๑๒ กระโปรงมี ๓ แบบ คือ(๑) กระโปรงสีน้ำเงินดำ ขนาดยาวต่ำกว่าเข่าพองาม มีจีบข้างแบบธรรมดา(๒) กระโปรงสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีน้ำเงินดำ(๓) กระโปรงสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีน้ำเงินดำข้อ ๑๓ เข็มขัดมี ๒ แบบ คือ(๑) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล กว้าง ๓.๕ เซนติเมตรหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง ยาว ๕.๕ เซนติเมตรกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง กึ่งกลางมีเครื่องหมายรูปคบเพลิงมีปีกและมีงูพันคบเพลิงนูนไม่มีเข็มสำหรับสอดรู(๒) เข็มขัดหนังสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีน้ำตาลข้อ ๑๔ รองเท้ามี๒ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาล(๒) รองเท้าหุ้มส้นสีดำรองเท้าทุกแบบใช้รองเท้าชนิดไม่ผูกเชือก ส้นใหญ่พอควร สูงไม่เกิน๕ เซนติเมตร ไม่มีริ้วและลวดลายข้อ ๑๕ กระเป๋าถือมี ๒ แบบ คือ(๑) กระเป๋าถือสีน้ำตาล ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสูงไม่เกิน ๒๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๓๕ เซนติเมตร มีฝาปิดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมนและมีสายถือ หรือสายคล้องไหล่(๒) กระเป๋าถือสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าถือสีน้ำตาล(๓) กระเป๋าถือสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าถือสีน้ำตาลภาค ๓อินทรธนูและเครื่องหมาย ข้อ ๑๖ อินทรธนูแข็งสีดำทำด้วยสักหลาดเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตรด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ยาวตามขนาดของบ่าปลายมน ติดดุมโลหะตราครุฑสีทองขนาดเล็กข้อ ๑๗ เครื่องหมายบนอินทรธนู มีดังนี้(๑) แถบสักหลาดสีเขียวใบไม้ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตรติดบนอินทรธนูตอนที่ชิดกับไหล่ข้างละ ๑ แถบ(๒) แถบดิ้นทอง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ติดถัดจากแถบสักหลาดสีเขียวใบไม้มีจำนวนแถบตามชั้นข้าราชการพลเรือน คือชั้นเอก ๔แถบชั้นโท ๓แถบชั้นตรี ๒แถบชั้นจัตวา ๑แถบในกรณีมีแถบดิ้นทองมากกว่า ๑ แถบให้มีแถบสักหลาดสีเขียวใบไม้สอดระหว่างแถบดิ้นทองด้วย(๓) เครื่องหมายรูปคบเพลิงมีปีกและมีงูพันคบเพลิง ทำด้วยโลหะสีทองติดถัดจากแถบดิ้นทอง เว้นระยะพองาม ให้ยอดคบเพลิงอยู่ทางด้านคอข้อ ๑๘ ตราหน้าหมวกมี๒ แบบ คือ(๑) ตราหน้าหมวกรูปครุฑปักด้วยดิ้นทองบนหมอนสักหลาดสีดำอยู่ในวงฐานแป้นปลายแหลมคล้ายรูปใบโพธิ์ ด้านข้างตัวครุฑมีช่อชัยพฤกษ์ดิ้นทองตวัดขึ้นไปข้างบนกว้าง ๗ เซนติเมตร สูง ๗ เซนติเมตร(๒) ตราหน้าหมวกรูปครุฑโลหะสีทองอยู่ภายในวงกลม มีลายกระหนกตวัดขึ้นโดยรอบเป็นรูปอุณาโลมกว้าง ๓ เซนติเมตร สูง ๔.๕ เซนติเมตรข้อ ๑๙ ดุมโลหะสีทองลักษณะกลมนูนเล็กน้อย มีเส้นเกลียวเชือกเป็นขอบโดยรอบ ภายในเส้นขอบมีลายดุนรูปครุฑเส้นผ่านศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตรภาค ๔เบ็ดเตล็ด ข้อ ๒๐ เจ้าพนักงานสาธารณสุขและแพทย์ตรวจคนเข้าเมือง ซึ่งแต่งเครื่องแบบพิเศษตามกฎนี้ผู้ใดได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ หรือได้รับพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศได้ให้ใช้แพรแถบอย่างเดียวกับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ทำเป็นแถบกว้าง ๑.๕เซนติเมตร ยาว ๓ เซนติเมตร ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกระเป๋าบนเว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ใด ซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวาก็ให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อข้างขวา และสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดมีกฎหมายกำหนดให้มีเครื่องหมายสำหรับแพรแถบให้ประดับเครื่องหมายสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นด้วยข้อ ๒๑ เครื่องแบบพิเศษตามกฎนี้จะต้องแต่งในโอกาสใดให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมอนามัยกำหนดข้อ ๒๒ ให้กรมอนามัยสร้างหรือเขียนรูปเครื่องแบบพิเศษตัวอย่างขึ้นไว้เป็นมาตรฐานและสอดส่องควบคุมการแต่งเครื่องแบบพิเศษให้เป็นไปตามกฎนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๐๔จอมพล ส. ธนะรัชต์นายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้ คือ เนื่องจากเจ้าพนักงานด่านกักโรคและแพทย์ตรวจคนเข้าเมือง สังกัดกองควบคุมโรคติดต่อกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ไม่มีเครื่องแบบพิเศษเช่นเจ้าหน้าที่อื่นจึงไม่สะดวกที่จะปฏิบัติหน้าที่ตามด่านกักโรค ซึ่งถือเขตตามด่านตรวจคนเข้าเมืองและห้ามบุคคลภายนอกเข้า นอกจากจะเป็นเจ้าพนักงานด่านกักโรค และแพทย์ตรวจคนเข้าเมืองจึงสมควรกำหนดเครื่องแบบพิเศษของเจ้าพนักงานด่านกักโรค และแพทย์ตรวจคนเข้าเมืองไว้โชติกานต์/ปรับปรุง๑๗กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๘/ตอนที่ ๒๑/หน้า ๓๑๖/๗ มีนาคม ๒๕๐๔