คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3025/2541หลักกฎหมาย: โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิมเมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่า แก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระ ค่าเช่าที่ค้างชำระนั้น และจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถว ที่เกิดเหตุได้ ซึ่งไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยมิพักต้องคำนึงว่ามี หนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้น หรือไม่ และข้อตกลงนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรม อันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ ผิดข้อตกลง จำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์ ขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินโดยไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่โจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไป การที่ จำเลยทั้งสองเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุ หลังจากนั้นจึงใช้ กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ย่อมเป็นอำนาจของ จำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิ เข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐาน ทำให้เสียทรัพย์หรือฐานบุกรุกไม่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกับพวกหลายคนได้ร่วมกันงัดทำลายลูกกุญแจ จำนวน 3 ลูก ราคา 600 บาท ซึ่งใช้ปิดบ้านของโจทก์ได้รับความเสียหายจนใช้การไม่ได้ และได้ร่วมกันลักทรัพย์สินในบ้านของโจทก์หลายรายการ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันบุกรุกเข้ารบกวนการครอบครองบ้านของโจทก์โดยเอากุญแจของจำเลยใส่ปิดบ้านดังกล่าว ไม่ให้โจทก์เข้าไปใช้ประโยชน์และเข้าอยู่อาศัยมาจนกระทั่งบัดนี้ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 358, 334, 335, 362, 365, 83, 90, 91ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วเห็นว่าคดีมีมูลให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองมิได้ยื่นคำให้การ ถือว่าจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกา โดยผู้พิพากษาซึ่งพิจารณาและลงชื่อในคำพิพากษาศาลชั้นต้นอนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติโดยไม่มีฝ่ายใดโต้แย้งว่า โจทก์เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุเลขที่ 89 ถนนสุชาดา ตำบลปากน้ำโพ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ จากเจ้าของเดิมเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของครอบครัวและค้าขาย เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่าโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุและไม่ได้ชำระค่าเช่าเป็นเวลาหลายเดือน วันที่ 31 มีนาคม 2535 นางสาวนันทกา เมธะคานนท์ บุตรสาวของโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิมและตกลงเช่าตึกแถวที่เกิดเหตุต่อไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2535 ถ้าผิดสัญญายอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและให้ถือว่าบันทึกข้อตกลงเป็นอันระงับสิ้นสุดลง ฝ่ายผู้เช่าไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยและหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปตามเอกสารหมาย ล.1 แต่นางสาวนันทกาและโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิม วันที่ 4 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกได้ซื้อที่ดินพร้อมด้วยตึกแถวหลายห้องรวมทั้งตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม ตามหนังสือสัญญาขายที่ดินเอกสารหมาย ล.14 วันที่ 19 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกมีหนังสือบอกกล่าวให้นางสาวนันทกาและโจทก์นำเงินค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระมาชำระและขนย้ายทรัพย์สินพร้อมบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุโดยส่งหนังสือไปให้โจทก์และนางสาวนันทกาที่ตึกแถวที่เกิดเหตุ นางสาวนันทกาเป็นผู้รับหนังสือดังกล่าวตามเอกสารหมาย ล.2 และ ล.3 วันที่ 11 กรกฎาคม 2535 นางสาวนันทกาและนางอ่ายเกียง แซ่ตั้งภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมที่จะขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวไม่ติดใจเรียกเอาเงินที่ค้างชำระตามบันทึกข้อตกลงท้ายหนังสือบอกกล่าวเอกสารหมาย ล.4 เมื่อครบกำหนด โจทก์ นางสาวนันทกา และนางอ่ายเกียงมิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ ในวันเกิดเหตุวันที่ 9 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออกและเข้าไปในตึกแถวพร้อมกับถ่ายรูปไว้ตามภาพถ่ายหมาย ล.6 (18 ภาพ) หลังจากนั้นจำเลยทั้งสองใช้กุญแจของจำเลยปิดประตูตึกแถวที่เกิดเหตุไว้แทน วันที่ 11 และวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองกับพวกเข้าไปขนทรัพย์สินของโจทก์ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำผิดตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ เห็นว่า โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม เมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม โจทก์เบิกความตอบคำถามค้านทนายจำเลยว่า สัญญาเช่าเดิมครบกำหนดประมาณปี 2532 โจทก์ไม่ได้ต่อสัญญาและโจทก์ได้ไปสร้างโรงงานถ่านคาร์บอนและปลูกต้นยูคาลิปตัสอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชรทำโรงงานตั้งแต่ปี 2532 จนถึงปัจจุบัน ส่วนภริยาของโจทก์และบุตรได้ย้ายไปเปิดร้านค้าขายของอยู่ใกล้ ๆ ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ได้ค้าขายที่เดิมอีกดังนี้ เมื่อพิจารณาประกอบสภาพทรัพย์สินสิ่งของที่วางกระจัดกระจายอยู่ในตึกแถวที่เกิดเหตุตามภาพถ่ายหมาย ล.6 ภาพที่ 4 ถึงภาพที่ 7 และภาพที่ 9 ถึงภาพที่ 18 แล้วจะเห็นมีฝุ่นละอองจับเกรอะกรัง เต็มไปหมด ไม่ได้ว่างเป็นระเบียบอยู่ในสภาพพร้อมจะใช้งานบางอย่างได้แกะเก็บบรรจุกล่องกระดาษหรือลังไม้อยู่ในลักษณะคล้ายกับเตรียมจะโยกย้ายไปอยู่ที่อื่นได้ทุกเวลาแม้สภาพห้องนอนตามภาพถ่ายหมาย ล.15 ก็มีฝุ่นละอองปกคลุมเห็นได้ชัดเจน ที่นอนขาดสกปรก ไม่มีสภาพเป็นที่อยู่อาศัยของบุคคลหนึ่งบุคคลใดเลย คงมีลักษณะเสมือนเป็นที่เก็บสิ่งของเท่านั้น โจทก์ ภริยาโจทก์ และบุตรโจทก์ก็เป็นคนในครัวเรือนเดียวกันต้องทราบถึงสภาวะการณ์ดังกล่าวนี้อย่างไม่ต้องสงสัย เหตุนี้เมื่อโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระนั้นและจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ ฝ่ายโจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยไม่พักต้องคำนึงว่ามีหนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้นหรือไม่ และข้อตกลงดังกล่าวนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ดังนั้น เมื่อต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ผิดข้อตกลงไม่ชำระค่าเช่าให้แก่เจ้าของเดิมหรือจำเลยทั้งสองผู้รับโอนตึกแถวที่เกิดเหตุ เจ้าของเดิมและจำเลยทั้งสองจึงยกเลิกข้อตกลงพร้อมกับมีหนังสือแจ้งให้โจทก์และบุตรสาวโจทก์ทราบแล้วโดยบุตรสาวโจทก์เป็นผู้รับหนังสือไว้ นับแต่บัดนั้นโจทก์และครอบครัวย่อมไม่มีสิทธิที่จะครอบครองหรืออยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไป และจำเลยทั้งสองชอบที่จะเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ตามข้อตกลงแต่กระนั้นจำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์โดยบุตรสาวและภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่ในที่สุดโจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ เช่นนี้ การที่จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออก ต่อหน้าเจ้าพนักงานตำรวจรู้เห็นเป็นพยานและภริยาของโจทก์ก็อยู่รู้เห็นด้วยตามภาพถ่ายหมาย ล.6 แล้วจำเลยทั้งสองเข้าไปในตึกแถว ถ่ายรูปบรรดาทรัพย์สินสิ่งของของโจทก์ไว้ หลังจากนั้นจึงใช้กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ ก่อนที่จะมีการขนย้ายทรัพย์ดังกล่าวออกไปในวันต่อมา และไม่ว่าการเปิดนั้นจะใช้กุญแจไขเปิดหรืองัดกุญแจของโจทก์ออกก็ตาม ย่อมเป็นอำนาจของจำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และต้องถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิเข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ หรือฐานบุกรุกตามที่โจทก์ฟ้องไม่"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3025/2541นาย ประกิจ เมธะคานนท์โจทก์นาย โกวิทย์ ตั้ง สุทธิ วงศ์ กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 1 (1), ม. 358, ม. 362โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิมเมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่า แก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระ ค่าเช่าที่ค้างชำระนั้น และจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถว ที่เกิดเหตุได้ ซึ่งไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยมิพักต้องคำนึงว่ามี หนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้น หรือไม่ และข้อตกลงนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรม อันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ ผิดข้อตกลง จำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์ ขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินโดยไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่โจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไป การที่ จำเลยทั้งสองเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุ หลังจากนั้นจึงใช้ กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ย่อมเป็นอำนาจของ จำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิ เข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐาน ทำให้เสียทรัพย์หรือฐานบุกรุกไม่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกับพวกหลายคนได้ร่วมกันงัดทำลายลูกกุญแจ จำนวน 3 ลูก ราคา 600 บาท ซึ่งใช้ปิดบ้านของโจทก์ได้รับความเสียหายจนใช้การไม่ได้ และได้ร่วมกันลักทรัพย์สินในบ้านของโจทก์หลายรายการ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันบุกรุกเข้ารบกวนการครอบครองบ้านของโจทก์โดยเอากุญแจของจำเลยใส่ปิดบ้านดังกล่าว ไม่ให้โจทก์เข้าไปใช้ประโยชน์และเข้าอยู่อาศัยมาจนกระทั่งบัดนี้ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 358, 334, 335, 362, 365, 83, 90, 91ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วเห็นว่าคดีมีมูลให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองมิได้ยื่นคำให้การ ถือว่าจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกา โดยผู้พิพากษาซึ่งพิจารณาและลงชื่อในคำพิพากษาศาลชั้นต้นอนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติโดยไม่มีฝ่ายใดโต้แย้งว่า โจทก์เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุเลขที่ 89 ถนนสุชาดา ตำบลปากน้ำโพ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ จากเจ้าของเดิมเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของครอบครัวและค้าขาย เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่าโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุและไม่ได้ชำระค่าเช่าเป็นเวลาหลายเดือน วันที่ 31 มีนาคม 2535 นางสาวนันทกา เมธะคานนท์ บุตรสาวของโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิมและตกลงเช่าตึกแถวที่เกิดเหตุต่อไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2535 ถ้าผิดสัญญายอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและให้ถือว่าบันทึกข้อตกลงเป็นอันระงับสิ้นสุดลง ฝ่ายผู้เช่าไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยและหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปตามเอกสารหมาย ล.1 แต่นางสาวนันทกาและโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิม วันที่ 4 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกได้ซื้อที่ดินพร้อมด้วยตึกแถวหลายห้องรวมทั้งตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม ตามหนังสือสัญญาขายที่ดินเอกสารหมาย ล.14 วันที่ 19 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกมีหนังสือบอกกล่าวให้นางสาวนันทกาและโจทก์นำเงินค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระมาชำระและขนย้ายทรัพย์สินพร้อมบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุโดยส่งหนังสือไปให้โจทก์และนางสาวนันทกาที่ตึกแถวที่เกิดเหตุ นางสาวนันทกาเป็นผู้รับหนังสือดังกล่าวตามเอกสารหมาย ล.2 และ ล.3 วันที่ 11 กรกฎาคม 2535 นางสาวนันทกาและนางอ่ายเกียง แซ่ตั้งภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมที่จะขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวไม่ติดใจเรียกเอาเงินที่ค้างชำระตามบันทึกข้อตกลงท้ายหนังสือบอกกล่าวเอกสารหมาย ล.4 เมื่อครบกำหนด โจทก์ นางสาวนันทกา และนางอ่ายเกียงมิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ ในวันเกิดเหตุวันที่ 9 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออกและเข้าไปในตึกแถวพร้อมกับถ่ายรูปไว้ตามภาพถ่ายหมาย ล.6 (18 ภาพ) หลังจากนั้นจำเลยทั้งสองใช้กุญแจของจำเลยปิดประตูตึกแถวที่เกิดเหตุไว้แทน วันที่ 11 และวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองกับพวกเข้าไปขนทรัพย์สินของโจทก์ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำผิดตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ เห็นว่า โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม เมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม โจทก์เบิกความตอบคำถามค้านทนายจำเลยว่า สัญญาเช่าเดิมครบกำหนดประมาณปี 2532 โจทก์ไม่ได้ต่อสัญญาและโจทก์ได้ไปสร้างโรงงานถ่านคาร์บอนและปลูกต้นยูคาลิปตัสอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชรทำโรงงานตั้งแต่ปี 2532 จนถึงปัจจุบัน ส่วนภริยาของโจทก์และบุตรได้ย้ายไปเปิดร้านค้าขายของอยู่ใกล้ ๆ ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ได้ค้าขายที่เดิมอีกดังนี้ เมื่อพิจารณาประกอบสภาพทรัพย์สินสิ่งของที่วางกระจัดกระจายอยู่ในตึกแถวที่เกิดเหตุตามภาพถ่ายหมาย ล.6 ภาพที่ 4 ถึงภาพที่ 7 และภาพที่ 9 ถึงภาพที่ 18 แล้วจะเห็นมีฝุ่นละอองจับเกรอะกรัง เต็มไปหมด ไม่ได้ว่างเป็นระเบียบอยู่ในสภาพพร้อมจะใช้งานบางอย่างได้แกะเก็บบรรจุกล่องกระดาษหรือลังไม้อยู่ในลักษณะคล้ายกับเตรียมจะโยกย้ายไปอยู่ที่อื่นได้ทุกเวลาแม้สภาพห้องนอนตามภาพถ่ายหมาย ล.15 ก็มีฝุ่นละอองปกคลุมเห็นได้ชัดเจน ที่นอนขาดสกปรก ไม่มีสภาพเป็นที่อยู่อาศัยของบุคคลหนึ่งบุคคลใดเลย คงมีลักษณะเสมือนเป็นที่เก็บสิ่งของเท่านั้น โจทก์ ภริยาโจทก์ และบุตรโจทก์ก็เป็นคนในครัวเรือนเดียวกันต้องทราบถึงสภาวะการณ์ดังกล่าวนี้อย่างไม่ต้องสงสัย เหตุนี้เมื่อโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระนั้นและจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ ฝ่ายโจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยไม่พักต้องคำนึงว่ามีหนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้นหรือไม่ และข้อตกลงดังกล่าวนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ดังนั้น เมื่อต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ผิดข้อตกลงไม่ชำระค่าเช่าให้แก่เจ้าของเดิมหรือจำเลยทั้งสองผู้รับโอนตึกแถวที่เกิดเหตุ เจ้าของเดิมและจำเลยทั้งสองจึงยกเลิกข้อตกลงพร้อมกับมีหนังสือแจ้งให้โจทก์และบุตรสาวโจทก์ทราบแล้วโดยบุตรสาวโจทก์เป็นผู้รับหนังสือไว้ นับแต่บัดนั้นโจทก์และครอบครัวย่อมไม่มีสิทธิที่จะครอบครองหรืออยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไป และจำเลยทั้งสองชอบที่จะเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ตามข้อตกลงแต่กระนั้นจำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์โดยบุตรสาวและภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่ในที่สุดโจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ เช่นนี้ การที่จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออก ต่อหน้าเจ้าพนักงานตำรวจรู้เห็นเป็นพยานและภริยาของโจทก์ก็อยู่รู้เห็นด้วยตามภาพถ่ายหมาย ล.6 แล้วจำเลยทั้งสองเข้าไปในตึกแถว ถ่ายรูปบรรดาทรัพย์สินสิ่งของของโจทก์ไว้ หลังจากนั้นจึงใช้กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ ก่อนที่จะมีการขนย้ายทรัพย์ดังกล่าวออกไปในวันต่อมา และไม่ว่าการเปิดนั้นจะใช้กุญแจไขเปิดหรืองัดกุญแจของโจทก์ออกก็ตาม ย่อมเป็นอำนาจของจำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และต้องถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิเข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ หรือฐานบุกรุกตามที่โจทก์ฟ้องไม่"พิพากษายืน(สุพล พันธุมโน-วุฒิ คราวุฒิ-กมล เพียรพิทักษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 บัญญัติว่า "บุคคลจะต้องรับโทษในทางอาญาต่อเมื่อได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ และโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้น ต้องเป็นโทษที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย" บทบัญญัติดังกล่าวเป็นบทบัญญัติที่มีหลักในทางสากลเหมือนกันทั่วโลก ซึ่งมาจากสุภาษิตกฎหมายที่ว่า NULLUMCRIMENNULLA POENASINELEGE แต่การที่บุคคลกระทำการอันผิดกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้นั้น มิใช่ว่าจะเป็นความผิดทุกกรณี หากมีจารีตประเพณีหรือหลักทั่วไปของสากลโลกไม่ถือเป็นความผิดก็ไม่เป็นความผิด เช่น การแข่งขันชกมวย หากคู่ชกได้ดำเนินการต่อสู้ภายใต้กฎเกณฑ์และกติกาที่วางไว้ก็ไม่ถือเป็นความผิดฐานทำร้ายร่างกายหรือความผิดฐานฆ่าผู้อื่นโดยไม่เจตนาหรือฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา แต่ถ้าหากนอกเหนือจากกฎเกณฑ์หรือกติกาก็อาจมีความผิดได้ เช่น กัดหูก็มีความผิดทำร้ายร่างกายนอกจากนี้หากเกิดข้อตกลงกันระหว่างผู้กระทำกับผู้ถูกกระทำว่าไม่ถือเป็นความผิด เช่นนี้จะกระทำให้ผู้กระทำพ้นจากการกระทำความผิดหรือไม่ ซึ่งมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานที่ดีดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1403/2508 การยอมความได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 35 วรรคสอง และมาตรา 39(2) นั้น เป็นการกระทำภายหลังที่ความผิดได้เกิดขึ้นแล้วมิใช่การที่จะกระทำกันไว้ล่วงหน้าก่อนกระทำความผิด ข้อตกลงล่วงหน้าก่อนมีการกระทำความผิดถือเป็นการยอมความตามบทกฎหมายดังกล่าวแล้วไม่ได้ และบุคคลจะตกลงกันได้ก่อนว่าจะไม่ฟ้องคดีอาญา ถ้าหากจะมีการกระทำความผิดเกิดขึ้นต่อไปข้างหน้านั้น ข้อตกลงนั้นก็หามีผลก่อให้เกิดหนี้จะผูกพันคู่กรณีให้จำต้องงดเว้นไม่ฟ้องคดีอาญาเช่นว่านั้นแต่ประการใดไม่ เพราะอำนาจฟ้องคดีอาญานั้นจะมีอยู่หรือไม่นั้น มิได้อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายลักษณะหนี้ในทางแพ่ง หากอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความอาญาอีกส่วนหนึ่ง แต่อย่างไรก็ดีข้อตกลงว่าจะไม่ฟ้องคดีอาญานั้นอาจถือเป็นความยินยอมให้กระทำการที่ตามปกติต้องโดยบทบัญญัติว่าเป็นความผิดได้ มีหลักกฎหมายทั่วไปเป็นเหตุยกเว้นความผิดอาญาอยู่ว่าความยินยอมอันบริสุทธิ์ของผู้เสียหายให้ผู้ใดกระทำการที่กฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิดนั้นถ้าความยินยอมนั้นไม่ขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดี และมีอยู่จนถึงขณะกระทำการอันกฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิดนั้นแล้วความยินยอมนั้นย่อมเป็นข้อยกเว้นมิให้การกระทำนั้นเป็นความผิดขึ้นได้ การที่โจทก์ยินยอมให้จำเลยออกเช็คโดยจะไม่ฟ้องเป็นความผิดอาญา เป็นความยินยอมที่มีอยู่จนถึงขณะที่จำเลยออกเช็คโดยรู้ว่าไม่มีเงินในธนาคารอันเป็นการกระทำโดยเจตนาที่เป็นองค์ความผิดประการหนึ่งซึ่งจำเลยได้กระทำลงตามความยินยอมของโจทก์ ความผิดในกรณีนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ถือได้ว่าความยินยอมของผู้เสียหายในการกระทำนี้ไม่ขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดีแต่ประการใด การกระทำที่โจทก์ฟ้องนั้นจึงไม่เป็นความผิดในทางอาญา ตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวจึงเห็นได้ว่ากรณีที่เป็นความผิดต่อส่วนตัวซึ่งสามารถยอมความกันได้ หากคู่สัญญาตกลงว่าการกระทำที่เกิดขึ้นจะไม่เป็นความผิด ถ้าความยินยอมดังกล่าวไม่ขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดีจึงมีผลใช้บังคับ ดังนั้นถ้าหากเป็นความผิดที่มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว หรือแม้จะเป็นความผิดต่อส่วนตัวแต่ว่ามีลักษณะรุนแรงถึงขั้นขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดีหรือความสงบเรียบร้อยของประชาชน หาทำให้ผู้กระทำพ้นผิดไม่ สำหรับข้อเท็จจริงในคดีที่หมายเหตุนี้ โจทก์เช่าตึกแถวจากเจ้าของเดิมเมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่าให้แก่เจ้าของเดิมบุตรสาวของโจทก์ได้ตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระและชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไปถ้าผิดข้อตกลงให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้โดยโจทก์ไม่โต้แย้งคัดค้าน ต่อมาโจทก์และบุตรสาวผิดข้อตกลงขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินออก แต่เมื่อถึงกำหนดก็มิได้ขนย้ายออกจำเลยจึงเปิดกุญแจตึกแถวขนของของโจทก์ออกไปและใส่กุญแจไว้ทำให้โจทก์และบริวารไม่สามารถเข้าไปในตึกแถวได้อีก ศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่าข้อตกลงดังกล่าวไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ การกระทำของจำเลยจึงไม่มีความผิดฐานบุกรุกซึ่งเป็นการตัดสินตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเดิมที่เคยวินิจฉัยไว้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 788/2519 และ 4854/2537 นอกจากนี้ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยไว้ว่าไม่เป็นความผิด แต่ให้เหตุผลไว้แตกต่างจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุและที่กล่าวถึงข้างต้น คือพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2522 ซึ่งวินิจฉัยว่า โจทก์ร่วมทำสัญญาเช่าตึกแถวที่พิพาทจากจำเลยซึ่งมีเงื่อนไขข้อตกลงระบุไว้ในสัญญาเช่าความว่าหากผู้เช่าผิดนัดไม่ชำระค่าเช่า ผู้เช่ายอมให้ผู้ให้เช่ายึดทรัพย์สินของผู้เช่าได้ และให้มีอำนาจใส่กุญแจอาคารวัตถุแห่งสัญญาเช่าได้ทันที เมื่อโจทก์เริ่มผิดนัดไม่ชำระค่าเช่า จำเลยบอกเลิกสัญญาเช่า และต่อมาได้นำเอาโซ่ล่ามใส่กุญแจปิดทางเข้าออกตึกแถวพิพาทที่ให้เช่า ดังนี้ การกระทำของจำเลยสืบเนื่องมาจากโจทก์ร่วมกระทำผิดสัญญาเช่าดังกล่าว ซึ่งให้อำนาจแก่จำเลยซึ่งจะกระทำการตามข้อสัญญาและโดยความยินยอมของโจทก์ร่วมได้ จำเลยกระทำไปเพราะเชื่อโดยสุจริตว่ามีสิทธิที่จะกระทำได้ตามสัญญาการกระทำของจำเลยจึงขาดเจตนาอันเป็นความผิดอาญา ไม่เป็นความผิดฐานบุกรุก เมื่อมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้แตกต่างกัน มีข้อคิดว่าผลในการวินิจฉัยแนวใดจะเป็นบรรทัดฐานที่ดีกว่ากัน โดยความเคารพต่อคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ รวมทั้งคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 788/2519 และ 4854/2537 ผู้หมายเหตุเห็นว่าข้อตกลงที่ยินยอมให้ผู้ให้เช่ายึดทรัพย์สินของผู้เช่าได้เมื่อผู้เช่าผิดสัญญา และเมื่อมีอำนาจขนย้ายทรัพย์สินของผู้เช่าออกจากทรัพย์ที่เช่า และให้มีอำนาจกลับเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้นั้น เป็นข้อตกลงที่ทำให้ผู้เช่าสามารถบังคับคดีได้โดยไม่ต้องฟ้องคดี เพราะตามหลักแล้ว เมื่อผู้ให้เช่าบอกเลิกสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าครบกำหนดแล้ว ผู้เช่าไม่ยอมออกจากห้องเช่าเช่นนี้ ผู้ให้เช่าชอบที่จะฟ้องศาลในคดีแพ่งเพื่อให้ผู้เช่าขนย้ายทรัพย์สินออกจากทรัพย์ให้เช่า การที่ผู้ให้เช่ากำหนดข้อสัญญาให้ผู้เช่าตกลงว่าหากผู้เช่าผิดสัญญาหรือสัญญาเลิกกันแล้ว ผู้ให้เช่าสามารถเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้ทันทีโดยไม่ต้องฟ้องบังคับคดีทางแพ่งนั้น น่าจะเป็นข้อตกลงที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ทั้งขัดต่อกฎหมายทั้งนี้เพราะการจะบังคับคดีได้นั้นจะต้องมีการฟ้องและศาลพิพากษาแล้ว จำเลยไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาเท่านั้น นอกจากนี้ข้อตกลงในสัญญาดังกล่าวถือได้ว่าเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมตามมาตรา 4(2) ของพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 นี้ เพราะมีข้อตกลงให้ต้องรับผิดหรือรับภาระมากกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะ 4 เรื่องเช่าทรัพย์ ผู้หมายเหตุเห็นว่ากรณีที่มีข้อตกลงให้เข้าขนย้ายและครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้นี้น่าจะเป็นเรื่องความยินยอมให้กระทำความผิดในคดีอาญาเช่นเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1403/2508 ข้างต้นดังนั้นหากผู้เช่าได้บอกเลิกสัญญาข้อที่ให้สิทธิผู้ให้เช่ามีสิทธิเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้โดยไม่ต้องฟ้องบังคับคดีแพ่งนี้ ก็ถือได้ว่าความยินยอมในการให้ผู้ให้เช่ากระทำโดยไม่มีความผิดฐานบุกรุกนั้นสิ้นไป หากต่อมาผู้ให้เช่าเข้าครอบครองทรัพย์ที่ให้เช่าโดยมิได้ฟ้องบังคับคดีทางแพ่งย่อมมีความผิดฐานบุกรุกได้ หากข้อสัญญาทำนองยกเว้นการบังคับคดีเกิดขึ้นแล้วศาลฎีกาวินิจฉัยว่าไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนก็อาจจะทำให้สัญญาประเภทอื่นนำมาเป็นแบบอย่างให้บังคับคดีกันได้โดยไม่ต้องฟ้องบังคับคดีต่อศาล เช่นในการกู้เงินจากธนาคารหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ธนาคารหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์จะกำหนดข้อสัญญาไว้ว่า หากผู้กู้ผิดสัญญายอมให้ธนาคารหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์สามารถยึดทรัพย์ขายทอดตลาดเองได้โดยไม่ต้องผ่านการบังคับคดีของศาลหากบังคับจำนองได้ไม่พอสมควรยึดทรัพย์สินอื่นของผู้กู้นำมาขายทอดตลาดได้ด้วยคงจะทำให้บ้านเมืองเกิดความไม่สงบเรียบร้อยขึ้น การที่มีข้อสัญญาว่าหากผิดสัญญาเช่าผู้เช่ายอมให้ผู้ให้เช่ากลับเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าและขนย้ายทรัพย์สินของผู้เช่าออกได้นั้น เมื่อมีการผิดสัญญาและผู้ให้เช่าได้ดำเนินการตามข้อตกลงดังกล่าว ผู้หมายเหตุเห็นด้วยกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2522ว่า ผู้ให้เช่าขาดเจตนาอันเป็นความผิดทางอาญา จึงไม่มีความผิดฐานบุกรุก มิใช่ว่าเป็นสิทธิตามสัญญาที่จะกระทำได้ ศิริชัย วัฒนโยธินคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกับพวกหลายคนได้ร่วมกันงัดทำลายลูกกุญแจ จำนวน 3 ลูก ราคา 600 บาท ซึ่งใช้ปิดบ้านของโจทก์ได้รับความเสียหายจนใช้การไม่ได้ และได้ร่วมกันลักทรัพย์สินในบ้านของโจทก์หลายรายการ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันบุกรุกเข้ารบกวนการครอบครองบ้านของโจทก์โดยเอากุญแจของจำเลยใส่ปิดบ้านดังกล่าว ไม่ให้โจทก์เข้าไปใช้ประโยชน์และเข้าอยู่อาศัยมาจนกระทั่งบัดนี้ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 358, 334, 335, 362, 365, 83, 90, 91ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วเห็นว่าคดีมีมูลให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองมิได้ยื่นคำให้การ ถือว่าจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกา โดยผู้พิพากษาซึ่งพิจารณาและลงชื่อในคำพิพากษาศาลชั้นต้นอนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติโดยไม่มีฝ่ายใดโต้แย้งว่า โจทก์เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุเลขที่ 89 ถนนสุชาดา ตำบลปากน้ำโพ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ จากเจ้าของเดิมเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของครอบครัวและค้าขาย เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่าโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุและไม่ได้ชำระค่าเช่าเป็นเวลาหลายเดือน วันที่ 31 มีนาคม 2535 นางสาวนันทกา เมธะคานนท์ บุตรสาวของโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิมและตกลงเช่าตึกแถวที่เกิดเหตุต่อไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2535 ถ้าผิดสัญญายอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและให้ถือว่าบันทึกข้อตกลงเป็นอันระงับสิ้นสุดลง ฝ่ายผู้เช่าไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยและหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปตามเอกสารหมาย ล.1 แต่นางสาวนันทกาและโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิม วันที่ 4 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกได้ซื้อที่ดินพร้อมด้วยตึกแถวหลายห้องรวมทั้งตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม ตามหนังสือสัญญาขายที่ดินเอกสารหมาย ล.14 วันที่ 19 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกมีหนังสือบอกกล่าวให้นางสาวนันทกาและโจทก์นำเงินค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระมาชำระและขนย้ายทรัพย์สินพร้อมบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุโดยส่งหนังสือไปให้โจทก์และนางสาวนันทกาที่ตึกแถวที่เกิดเหตุ นางสาวนันทกาเป็นผู้รับหนังสือดังกล่าวตามเอกสารหมาย ล.2 และ ล.3 วันที่ 11 กรกฎาคม 2535 นางสาวนันทกาและนางอ่ายเกียง แซ่ตั้งภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมที่จะขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวไม่ติดใจเรียกเอาเงินที่ค้างชำระตามบันทึกข้อตกลงท้ายหนังสือบอกกล่าวเอกสารหมาย ล.4 เมื่อครบกำหนด โจทก์ นางสาวนันทกา และนางอ่ายเกียงมิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ ในวันเกิดเหตุวันที่ 9 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออกและเข้าไปในตึกแถวพร้อมกับถ่ายรูปไว้ตามภาพถ่ายหมาย ล.6 (18 ภาพ) หลังจากนั้นจำเลยทั้งสองใช้กุญแจของจำเลยปิดประตูตึกแถวที่เกิดเหตุไว้แทน วันที่ 11 และวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองกับพวกเข้าไปขนทรัพย์สินของโจทก์ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำผิดตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ เห็นว่า โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม เมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม โจทก์เบิกความตอบคำถามค้านทนายจำเลยว่า สัญญาเช่าเดิมครบกำหนดประมาณปี 2532 โจทก์ไม่ได้ต่อสัญญาและโจทก์ได้ไปสร้างโรงงานถ่านคาร์บอนและปลูกต้นยูคาลิปตัสอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชรทำโรงงานตั้งแต่ปี 2532 จนถึงปัจจุบัน ส่วนภริยาของโจทก์และบุตรได้ย้ายไปเปิดร้านค้าขายของอยู่ใกล้ ๆ ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ได้ค้าขายที่เดิมอีกดังนี้ เมื่อพิจารณาประกอบสภาพทรัพย์สินสิ่งของที่วางกระจัดกระจายอยู่ในตึกแถวที่เกิดเหตุตามภาพถ่ายหมาย ล.6 ภาพที่ 4 ถึงภาพที่ 7 และภาพที่ 9 ถึงภาพที่ 18 แล้วจะเห็นมีฝุ่นละอองจับเกรอะกรัง เต็มไปหมด ไม่ได้ว่างเป็นระเบียบอยู่ในสภาพพร้อมจะใช้งานบางอย่างได้แกะเก็บบรรจุกล่องกระดาษหรือลังไม้อยู่ในลักษณะคล้ายกับเตรียมจะโยกย้ายไปอยู่ที่อื่นได้ทุกเวลาแม้สภาพห้องนอนตามภาพถ่ายหมาย ล.15 ก็มีฝุ่นละอองปกคลุมเห็นได้ชัดเจน ที่นอนขาดสกปรก ไม่มีสภาพเป็นที่อยู่อาศัยของบุคคลหนึ่งบุคคลใดเลย คงมีลักษณะเสมือนเป็นที่เก็บสิ่งของเท่านั้น โจทก์ ภริยาโจทก์ และบุตรโจทก์ก็เป็นคนในครัวเรือนเดียวกันต้องทราบถึงสภาวะการณ์ดังกล่าวนี้อย่างไม่ต้องสงสัย เหตุนี้เมื่อโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระนั้นและจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ ฝ่ายโจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยไม่พักต้องคำนึงว่ามีหนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้นหรือไม่ และข้อตกลงดังกล่าวนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ดังนั้น เมื่อต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ผิดข้อตกลงไม่ชำระค่าเช่าให้แก่เจ้าของเดิมหรือจำเลยทั้งสองผู้รับโอนตึกแถวที่เกิดเหตุ เจ้าของเดิมและจำเลยทั้งสองจึงยกเลิกข้อตกลงพร้อมกับมีหนังสือแจ้งให้โจทก์และบุตรสาวโจทก์ทราบแล้วโดยบุตรสาวโจทก์เป็นผู้รับหนังสือไว้ นับแต่บัดนั้นโจทก์และครอบครัวย่อมไม่มีสิทธิที่จะครอบครองหรืออยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไป และจำเลยทั้งสองชอบที่จะเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ตามข้อตกลงแต่กระนั้นจำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์โดยบุตรสาวและภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่ในที่สุดโจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ เช่นนี้ การที่จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออก ต่อหน้าเจ้าพนักงานตำรวจรู้เห็นเป็นพยานและภริยาของโจทก์ก็อยู่รู้เห็นด้วยตามภาพถ่ายหมาย ล.6 แล้วจำเลยทั้งสองเข้าไปในตึกแถว ถ่ายรูปบรรดาทรัพย์สินสิ่งของของโจทก์ไว้ หลังจากนั้นจึงใช้กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ ก่อนที่จะมีการขนย้ายทรัพย์ดังกล่าวออกไปในวันต่อมา และไม่ว่าการเปิดนั้นจะใช้กุญแจไขเปิดหรืองัดกุญแจของโจทก์ออกก็ตาม ย่อมเป็นอำนาจของจำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และต้องถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิเข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ หรือฐานบุกรุกตามที่โจทก์ฟ้องไม่"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3025/2541นาย ประกิจ เมธะคานนท์โจทก์นาย โกวิทย์ ตั้ง สุทธิ วงศ์ กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 1 (1), ม. 358, ม. 362โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิมเมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่า แก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระ ค่าเช่าที่ค้างชำระนั้น และจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถว ที่เกิดเหตุได้ ซึ่งไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยมิพักต้องคำนึงว่ามี หนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้น หรือไม่ และข้อตกลงนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรม อันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ ผิดข้อตกลง จำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์ ขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินโดยไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่โจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไป การที่ จำเลยทั้งสองเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุ หลังจากนั้นจึงใช้ กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ย่อมเป็นอำนาจของ จำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิ เข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐาน ทำให้เสียทรัพย์หรือฐานบุกรุกไม่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันกับพวกหลายคนได้ร่วมกันงัดทำลายลูกกุญแจ จำนวน 3 ลูก ราคา 600 บาท ซึ่งใช้ปิดบ้านของโจทก์ได้รับความเสียหายจนใช้การไม่ได้ และได้ร่วมกันลักทรัพย์สินในบ้านของโจทก์หลายรายการ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันบุกรุกเข้ารบกวนการครอบครองบ้านของโจทก์โดยเอากุญแจของจำเลยใส่ปิดบ้านดังกล่าว ไม่ให้โจทก์เข้าไปใช้ประโยชน์และเข้าอยู่อาศัยมาจนกระทั่งบัดนี้ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 358, 334, 335, 362, 365, 83, 90, 91ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วเห็นว่าคดีมีมูลให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองมิได้ยื่นคำให้การ ถือว่าจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกา โดยผู้พิพากษาซึ่งพิจารณาและลงชื่อในคำพิพากษาศาลชั้นต้นอนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติโดยไม่มีฝ่ายใดโต้แย้งว่า โจทก์เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุเลขที่ 89 ถนนสุชาดา ตำบลปากน้ำโพ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ จากเจ้าของเดิมเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของครอบครัวและค้าขาย เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่าโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุและไม่ได้ชำระค่าเช่าเป็นเวลาหลายเดือน วันที่ 31 มีนาคม 2535 นางสาวนันทกา เมธะคานนท์ บุตรสาวของโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิมและตกลงเช่าตึกแถวที่เกิดเหตุต่อไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2535 ถ้าผิดสัญญายอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและให้ถือว่าบันทึกข้อตกลงเป็นอันระงับสิ้นสุดลง ฝ่ายผู้เช่าไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยและหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปตามเอกสารหมาย ล.1 แต่นางสาวนันทกาและโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระแก่เจ้าของเดิม วันที่ 4 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกได้ซื้อที่ดินพร้อมด้วยตึกแถวหลายห้องรวมทั้งตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม ตามหนังสือสัญญาขายที่ดินเอกสารหมาย ล.14 วันที่ 19 มิถุนายน 2535 จำเลยทั้งสองกับพวกมีหนังสือบอกกล่าวให้นางสาวนันทกาและโจทก์นำเงินค่าเช่าและเงินที่ค้างชำระมาชำระและขนย้ายทรัพย์สินพร้อมบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุโดยส่งหนังสือไปให้โจทก์และนางสาวนันทกาที่ตึกแถวที่เกิดเหตุ นางสาวนันทกาเป็นผู้รับหนังสือดังกล่าวตามเอกสารหมาย ล.2 และ ล.3 วันที่ 11 กรกฎาคม 2535 นางสาวนันทกาและนางอ่ายเกียง แซ่ตั้งภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมที่จะขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวไม่ติดใจเรียกเอาเงินที่ค้างชำระตามบันทึกข้อตกลงท้ายหนังสือบอกกล่าวเอกสารหมาย ล.4 เมื่อครบกำหนด โจทก์ นางสาวนันทกา และนางอ่ายเกียงมิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ ในวันเกิดเหตุวันที่ 9 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออกและเข้าไปในตึกแถวพร้อมกับถ่ายรูปไว้ตามภาพถ่ายหมาย ล.6 (18 ภาพ) หลังจากนั้นจำเลยทั้งสองใช้กุญแจของจำเลยปิดประตูตึกแถวที่เกิดเหตุไว้แทน วันที่ 11 และวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยทั้งสองกับพวกเข้าไปขนทรัพย์สินของโจทก์ออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า จำเลยทั้งสองได้กระทำผิดตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ เห็นว่า โจทก์เป็นผู้เช่าตึกแถวที่เกิดเหตุจากเจ้าของเดิม เมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม โจทก์เบิกความตอบคำถามค้านทนายจำเลยว่า สัญญาเช่าเดิมครบกำหนดประมาณปี 2532 โจทก์ไม่ได้ต่อสัญญาและโจทก์ได้ไปสร้างโรงงานถ่านคาร์บอนและปลูกต้นยูคาลิปตัสอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชรทำโรงงานตั้งแต่ปี 2532 จนถึงปัจจุบัน ส่วนภริยาของโจทก์และบุตรได้ย้ายไปเปิดร้านค้าขายของอยู่ใกล้ ๆ ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ได้ค้าขายที่เดิมอีกดังนี้ เมื่อพิจารณาประกอบสภาพทรัพย์สินสิ่งของที่วางกระจัดกระจายอยู่ในตึกแถวที่เกิดเหตุตามภาพถ่ายหมาย ล.6 ภาพที่ 4 ถึงภาพที่ 7 และภาพที่ 9 ถึงภาพที่ 18 แล้วจะเห็นมีฝุ่นละอองจับเกรอะกรัง เต็มไปหมด ไม่ได้ว่างเป็นระเบียบอยู่ในสภาพพร้อมจะใช้งานบางอย่างได้แกะเก็บบรรจุกล่องกระดาษหรือลังไม้อยู่ในลักษณะคล้ายกับเตรียมจะโยกย้ายไปอยู่ที่อื่นได้ทุกเวลาแม้สภาพห้องนอนตามภาพถ่ายหมาย ล.15 ก็มีฝุ่นละอองปกคลุมเห็นได้ชัดเจน ที่นอนขาดสกปรก ไม่มีสภาพเป็นที่อยู่อาศัยของบุคคลหนึ่งบุคคลใดเลย คงมีลักษณะเสมือนเป็นที่เก็บสิ่งของเท่านั้น โจทก์ ภริยาโจทก์ และบุตรโจทก์ก็เป็นคนในครัวเรือนเดียวกันต้องทราบถึงสภาวะการณ์ดังกล่าวนี้อย่างไม่ต้องสงสัย เหตุนี้เมื่อโจทก์ไม่ชำระค่าเช่าแก่เจ้าของเดิม บุตรสาวโจทก์ได้ทำบันทึกข้อตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระนั้นและจะชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าผิดข้อตกลงยอมให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ ฝ่ายโจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองอยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไปไม่ปรากฏว่าโจทก์คัดค้านโต้แย้งข้อตกลงนี้ ข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันโจทก์โดยไม่พักต้องคำนึงว่ามีหนังสือมอบอำนาจจากโจทก์ให้บุตรสาวโจทก์ทำบันทึกข้อตกลงนั้นหรือไม่ และข้อตกลงดังกล่าวนี้ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ ดังนั้น เมื่อต่อมาบุตรสาวโจทก์และโจทก์ผิดข้อตกลงไม่ชำระค่าเช่าให้แก่เจ้าของเดิมหรือจำเลยทั้งสองผู้รับโอนตึกแถวที่เกิดเหตุ เจ้าของเดิมและจำเลยทั้งสองจึงยกเลิกข้อตกลงพร้อมกับมีหนังสือแจ้งให้โจทก์และบุตรสาวโจทก์ทราบแล้วโดยบุตรสาวโจทก์เป็นผู้รับหนังสือไว้ นับแต่บัดนั้นโจทก์และครอบครัวย่อมไม่มีสิทธิที่จะครอบครองหรืออยู่อาศัยหรือใช้สอยประโยชน์ในตึกแถวที่เกิดเหตุอีกต่อไป และจำเลยทั้งสองชอบที่จะเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้ตามข้อตกลงแต่กระนั้นจำเลยทั้งสองยังให้โอกาสแก่ฝ่ายโจทก์โดยบุตรสาวและภริยาของโจทก์ได้ทำบันทึกขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2535 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ตึกแถวที่เกิดเหตุไม่ติดใจเรียกร้องเอาค่าเช่าที่ค้างชำระแต่อย่างใด แต่ในที่สุดโจทก์และครอบครัวก็มิได้ขนย้ายออกไปจากตึกแถวที่เกิดเหตุ เช่นนี้ การที่จำเลยทั้งสองให้ช่างเปิดกุญแจตึกแถวที่เกิดเหตุออก ต่อหน้าเจ้าพนักงานตำรวจรู้เห็นเป็นพยานและภริยาของโจทก์ก็อยู่รู้เห็นด้วยตามภาพถ่ายหมาย ล.6 แล้วจำเลยทั้งสองเข้าไปในตึกแถว ถ่ายรูปบรรดาทรัพย์สินสิ่งของของโจทก์ไว้ หลังจากนั้นจึงใช้กุญแจของจำเลยปิดตึกแถวที่เกิดเหตุไว้ ก่อนที่จะมีการขนย้ายทรัพย์ดังกล่าวออกไปในวันต่อมา และไม่ว่าการเปิดนั้นจะใช้กุญแจไขเปิดหรืองัดกุญแจของโจทก์ออกก็ตาม ย่อมเป็นอำนาจของจำเลยทั้งสองที่จะกระทำได้และต้องถือว่าจำเลยทั้งสองได้ใช้สิทธิเข้ายึดถือครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุแล้วโดยชอบตามที่ได้ตกลงกันไว้ การกระทำของจำเลยทั้งสองจึงหาเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ หรือฐานบุกรุกตามที่โจทก์ฟ้องไม่"พิพากษายืน(สุพล พันธุมโน-วุฒิ คราวุฒิ-กมล เพียรพิทักษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 บัญญัติว่า "บุคคลจะต้องรับโทษในทางอาญาต่อเมื่อได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ และโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้น ต้องเป็นโทษที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย" บทบัญญัติดังกล่าวเป็นบทบัญญัติที่มีหลักในทางสากลเหมือนกันทั่วโลก ซึ่งมาจากสุภาษิตกฎหมายที่ว่า NULLUMCRIMENNULLA POENASINELEGE แต่การที่บุคคลกระทำการอันผิดกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้นั้น มิใช่ว่าจะเป็นความผิดทุกกรณี หากมีจารีตประเพณีหรือหลักทั่วไปของสากลโลกไม่ถือเป็นความผิดก็ไม่เป็นความผิด เช่น การแข่งขันชกมวย หากคู่ชกได้ดำเนินการต่อสู้ภายใต้กฎเกณฑ์และกติกาที่วางไว้ก็ไม่ถือเป็นความผิดฐานทำร้ายร่างกายหรือความผิดฐานฆ่าผู้อื่นโดยไม่เจตนาหรือฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา แต่ถ้าหากนอกเหนือจากกฎเกณฑ์หรือกติกาก็อาจมีความผิดได้ เช่น กัดหูก็มีความผิดทำร้ายร่างกายนอกจากนี้หากเกิดข้อตกลงกันระหว่างผู้กระทำกับผู้ถูกกระทำว่าไม่ถือเป็นความผิด เช่นนี้จะกระทำให้ผู้กระทำพ้นจากการกระทำความผิดหรือไม่ ซึ่งมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานที่ดีดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1403/2508 การยอมความได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 35 วรรคสอง และมาตรา 39(2) นั้น เป็นการกระทำภายหลังที่ความผิดได้เกิดขึ้นแล้วมิใช่การที่จะกระทำกันไว้ล่วงหน้าก่อนกระทำความผิด ข้อตกลงล่วงหน้าก่อนมีการกระทำความผิดถือเป็นการยอมความตามบทกฎหมายดังกล่าวแล้วไม่ได้ และบุคคลจะตกลงกันได้ก่อนว่าจะไม่ฟ้องคดีอาญา ถ้าหากจะมีการกระทำความผิดเกิดขึ้นต่อไปข้างหน้านั้น ข้อตกลงนั้นก็หามีผลก่อให้เกิดหนี้จะผูกพันคู่กรณีให้จำต้องงดเว้นไม่ฟ้องคดีอาญาเช่นว่านั้นแต่ประการใดไม่ เพราะอำนาจฟ้องคดีอาญานั้นจะมีอยู่หรือไม่นั้น มิได้อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายลักษณะหนี้ในทางแพ่ง หากอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความอาญาอีกส่วนหนึ่ง แต่อย่างไรก็ดีข้อตกลงว่าจะไม่ฟ้องคดีอาญานั้นอาจถือเป็นความยินยอมให้กระทำการที่ตามปกติต้องโดยบทบัญญัติว่าเป็นความผิดได้ มีหลักกฎหมายทั่วไปเป็นเหตุยกเว้นความผิดอาญาอยู่ว่าความยินยอมอันบริสุทธิ์ของผู้เสียหายให้ผู้ใดกระทำการที่กฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิดนั้นถ้าความยินยอมนั้นไม่ขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดี และมีอยู่จนถึงขณะกระทำการอันกฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิดนั้นแล้วความยินยอมนั้นย่อมเป็นข้อยกเว้นมิให้การกระทำนั้นเป็นความผิดขึ้นได้ การที่โจทก์ยินยอมให้จำเลยออกเช็คโดยจะไม่ฟ้องเป็นความผิดอาญา เป็นความยินยอมที่มีอยู่จนถึงขณะที่จำเลยออกเช็คโดยรู้ว่าไม่มีเงินในธนาคารอันเป็นการกระทำโดยเจตนาที่เป็นองค์ความผิดประการหนึ่งซึ่งจำเลยได้กระทำลงตามความยินยอมของโจทก์ ความผิดในกรณีนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ถือได้ว่าความยินยอมของผู้เสียหายในการกระทำนี้ไม่ขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดีแต่ประการใด การกระทำที่โจทก์ฟ้องนั้นจึงไม่เป็นความผิดในทางอาญา ตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวจึงเห็นได้ว่ากรณีที่เป็นความผิดต่อส่วนตัวซึ่งสามารถยอมความกันได้ หากคู่สัญญาตกลงว่าการกระทำที่เกิดขึ้นจะไม่เป็นความผิด ถ้าความยินยอมดังกล่าวไม่ขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดีจึงมีผลใช้บังคับ ดังนั้นถ้าหากเป็นความผิดที่มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว หรือแม้จะเป็นความผิดต่อส่วนตัวแต่ว่ามีลักษณะรุนแรงถึงขั้นขัดต่อความสำนึกในศีลธรรมอันดีหรือความสงบเรียบร้อยของประชาชน หาทำให้ผู้กระทำพ้นผิดไม่ สำหรับข้อเท็จจริงในคดีที่หมายเหตุนี้ โจทก์เช่าตึกแถวจากเจ้าของเดิมเมื่อครบกำหนดแล้วโจทก์ไม่ออกไปจากตึกแถวและไม่ชำระค่าเช่าให้แก่เจ้าของเดิมบุตรสาวของโจทก์ได้ตกลงยอมชำระค่าเช่าที่ค้างชำระและชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนต่อ ๆ ไปถ้าผิดข้อตกลงให้เจ้าของเดิมเข้าครอบครองตึกแถวที่เกิดเหตุได้โดยโจทก์ไม่โต้แย้งคัดค้าน ต่อมาโจทก์และบุตรสาวผิดข้อตกลงขอเวลาขนย้ายทรัพย์สินออก แต่เมื่อถึงกำหนดก็มิได้ขนย้ายออกจำเลยจึงเปิดกุญแจตึกแถวขนของของโจทก์ออกไปและใส่กุญแจไว้ทำให้โจทก์และบริวารไม่สามารถเข้าไปในตึกแถวได้อีก ศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่าข้อตกลงดังกล่าวไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนจึงใช้บังคับได้ การกระทำของจำเลยจึงไม่มีความผิดฐานบุกรุกซึ่งเป็นการตัดสินตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเดิมที่เคยวินิจฉัยไว้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 788/2519 และ 4854/2537 นอกจากนี้ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยไว้ว่าไม่เป็นความผิด แต่ให้เหตุผลไว้แตกต่างจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุและที่กล่าวถึงข้างต้น คือพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2522 ซึ่งวินิจฉัยว่า โจทก์ร่วมทำสัญญาเช่าตึกแถวที่พิพาทจากจำเลยซึ่งมีเงื่อนไขข้อตกลงระบุไว้ในสัญญาเช่าความว่าหากผู้เช่าผิดนัดไม่ชำระค่าเช่า ผู้เช่ายอมให้ผู้ให้เช่ายึดทรัพย์สินของผู้เช่าได้ และให้มีอำนาจใส่กุญแจอาคารวัตถุแห่งสัญญาเช่าได้ทันที เมื่อโจทก์เริ่มผิดนัดไม่ชำระค่าเช่า จำเลยบอกเลิกสัญญาเช่า และต่อมาได้นำเอาโซ่ล่ามใส่กุญแจปิดทางเข้าออกตึกแถวพิพาทที่ให้เช่า ดังนี้ การกระทำของจำเลยสืบเนื่องมาจากโจทก์ร่วมกระทำผิดสัญญาเช่าดังกล่าว ซึ่งให้อำนาจแก่จำเลยซึ่งจะกระทำการตามข้อสัญญาและโดยความยินยอมของโจทก์ร่วมได้ จำเลยกระทำไปเพราะเชื่อโดยสุจริตว่ามีสิทธิที่จะกระทำได้ตามสัญญาการกระทำของจำเลยจึงขาดเจตนาอันเป็นความผิดอาญา ไม่เป็นความผิดฐานบุกรุก เมื่อมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้แตกต่างกัน มีข้อคิดว่าผลในการวินิจฉัยแนวใดจะเป็นบรรทัดฐานที่ดีกว่ากัน โดยความเคารพต่อคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ รวมทั้งคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 788/2519 และ 4854/2537 ผู้หมายเหตุเห็นว่าข้อตกลงที่ยินยอมให้ผู้ให้เช่ายึดทรัพย์สินของผู้เช่าได้เมื่อผู้เช่าผิดสัญญา และเมื่อมีอำนาจขนย้ายทรัพย์สินของผู้เช่าออกจากทรัพย์ที่เช่า และให้มีอำนาจกลับเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้นั้น เป็นข้อตกลงที่ทำให้ผู้เช่าสามารถบังคับคดีได้โดยไม่ต้องฟ้องคดี เพราะตามหลักแล้ว เมื่อผู้ให้เช่าบอกเลิกสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าครบกำหนดแล้ว ผู้เช่าไม่ยอมออกจากห้องเช่าเช่นนี้ ผู้ให้เช่าชอบที่จะฟ้องศาลในคดีแพ่งเพื่อให้ผู้เช่าขนย้ายทรัพย์สินออกจากทรัพย์ให้เช่า การที่ผู้ให้เช่ากำหนดข้อสัญญาให้ผู้เช่าตกลงว่าหากผู้เช่าผิดสัญญาหรือสัญญาเลิกกันแล้ว ผู้ให้เช่าสามารถเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้ทันทีโดยไม่ต้องฟ้องบังคับคดีทางแพ่งนั้น น่าจะเป็นข้อตกลงที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ทั้งขัดต่อกฎหมายทั้งนี้เพราะการจะบังคับคดีได้นั้นจะต้องมีการฟ้องและศาลพิพากษาแล้ว จำเลยไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาเท่านั้น นอกจากนี้ข้อตกลงในสัญญาดังกล่าวถือได้ว่าเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมตามมาตรา 4(2) ของพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 นี้ เพราะมีข้อตกลงให้ต้องรับผิดหรือรับภาระมากกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะ 4 เรื่องเช่าทรัพย์ ผู้หมายเหตุเห็นว่ากรณีที่มีข้อตกลงให้เข้าขนย้ายและครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้นี้น่าจะเป็นเรื่องความยินยอมให้กระทำความผิดในคดีอาญาเช่นเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1403/2508 ข้างต้นดังนั้นหากผู้เช่าได้บอกเลิกสัญญาข้อที่ให้สิทธิผู้ให้เช่ามีสิทธิเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าได้โดยไม่ต้องฟ้องบังคับคดีแพ่งนี้ ก็ถือได้ว่าความยินยอมในการให้ผู้ให้เช่ากระทำโดยไม่มีความผิดฐานบุกรุกนั้นสิ้นไป หากต่อมาผู้ให้เช่าเข้าครอบครองทรัพย์ที่ให้เช่าโดยมิได้ฟ้องบังคับคดีทางแพ่งย่อมมีความผิดฐานบุกรุกได้ หากข้อสัญญาทำนองยกเว้นการบังคับคดีเกิดขึ้นแล้วศาลฎีกาวินิจฉัยว่าไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนก็อาจจะทำให้สัญญาประเภทอื่นนำมาเป็นแบบอย่างให้บังคับคดีกันได้โดยไม่ต้องฟ้องบังคับคดีต่อศาล เช่นในการกู้เงินจากธนาคารหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ธนาคารหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์จะกำหนดข้อสัญญาไว้ว่า หากผู้กู้ผิดสัญญายอมให้ธนาคารหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์สามารถยึดทรัพย์ขายทอดตลาดเองได้โดยไม่ต้องผ่านการบังคับคดีของศาลหากบังคับจำนองได้ไม่พอสมควรยึดทรัพย์สินอื่นของผู้กู้นำมาขายทอดตลาดได้ด้วยคงจะทำให้บ้านเมืองเกิดความไม่สงบเรียบร้อยขึ้น การที่มีข้อสัญญาว่าหากผิดสัญญาเช่าผู้เช่ายอมให้ผู้ให้เช่ากลับเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่าและขนย้ายทรัพย์สินของผู้เช่าออกได้นั้น เมื่อมีการผิดสัญญาและผู้ให้เช่าได้ดำเนินการตามข้อตกลงดังกล่าว ผู้หมายเหตุเห็นด้วยกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2522ว่า ผู้ให้เช่าขาดเจตนาอันเป็นความผิดทางอาญา จึงไม่มีความผิดฐานบุกรุก มิใช่ว่าเป็นสิทธิตามสัญญาที่จะกระทำได้ ศิริชัย วัฒนโยธิน