คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216/2538หลักกฎหมาย: จำเลยสั่งซื้อสินค้าพิพาทจากบริษัท ก. ในประเทศ สหรัฐอเมริกาแล้วว่าจ้างโจทก์ขนส่งสินค้าทางทะเลแบบ ซีวาย/ซีวาย โดยบริษัท ก.เป็นฝ่ายนำตู้คอนเทนเนอร์บรรจุสินค้ามามอบให้โจทก์บรรทุกลงเรือเมื่อมาถึงท่าเรือกรุงเทพฯซึ่งเป็นท่าปลายทางจำเลยมีหน้าที่ไปขนถ่ายสินค้าออกจากตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วันแล้วส่งตู้คอนเทนเนอร์คืนโจทก์จำเลยจะชำระราคาสินค้าให้บริษัท ก.โดยผ่านทางธนาคารแล้วจำเลยจะรับใบตราส่งจากธนาคารไปแลกใบสั่งปล่อยสินค้าจากโจทก์เพื่อไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทยต่อมาโจทก์ขนส่งสินค้าพิพาทไปถึงท่าเรือปลายทางและพร้อมที่จะส่งมอบสินค้าโดยยกตู้คอนเทนเนอร์ออกจากเรือทั้งได้แจ้งให้จำเลยทราบแล้วโจทก์ย่อมมีสิทธิได้รับค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่จำเลยไม่ไปรับสินค้าตามข้อตกลงการที่จำเลยจะเรียกให้โจทก์ส่งมอบสินค้าหรือไม่หามีผลต่อความรับผิดที่จำเลยมีตามข้อตกลงไม่ปัญหาว่าเมื่อผู้รับตราส่งยังไม่ได้เรียกให้ผู้ขนส่งส่งมอบสินค้าโดยวิธีนำใบตราส่งแลกกับใบปล่อยสินค้าจะทำให้ผู้รับตราส่งยังไม่ได้รับโอนสิทธิหน้าที่อันเกิดจากสัญญารับขนหรือไม่จึงไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยโจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า จำพวก เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ยัง ประเทศ ไทย โดย มี ข้อตกลง ระหว่าง บริษัท ผู้ขาย สินค้า โจทก์ และ จำเลย ว่า ให้ โจทก์เป็น ผู้ขนส่ง สินค้า ดังกล่าว และ ให้ โจทก์ เก็บ ค่าระวาง ขนส่ง จาก จำเลยใน ฐานะ ผู้รับตราส่ง ที่ เมือง ท่า ปลายทาง โจทก์ ดำเนินการ ขนส่ง สินค้าดังกล่าว จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ ฯ และ ส่งมอบ สินค้า ให้การ ท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย จำเลย มี หน้าที่ ทำ พิธี การทาง ศุลกากร เพื่อ ขอรับ สินค้า ใน ตู้ คอนเทนเนอร์ จาก การท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย แต่ จำเลย มิได้ ทำ พิธี การ ทาง ศุลกากร ภายใน กำหนดเนื่องจาก มี ปัญหา เกี่ยวกับ ค่าอากร ของ สินค้า ที่ นำเข้า มา จำเลย จึง ต้องชดใช้ ค่าระวาง สินค้า ค่าเสียหาย เนื่องจาก ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์ค่า ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงินจำนวน 535,733.98 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงินดังกล่าว นับแต่ วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย มิได้ เป็น ลูกค้าและ มิได้ ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท จำเลย ไม่ได้ สั่ง ซื้อ สินค้าจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ข้อตกลง ใน การ ว่าจ้าง ขนส่ง สินค้า ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ดังกล่าว ไม่ผูกพัน จำเลย ข้อเท็จจริง มี ว่านาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ผู้แทน บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนล เทรดดิ้ง จำกัด จ้าง จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก แล้ว ส่ง ไป ให้ บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ที่ ประเทศ ไต้หวัน และ เพื่อ เป็น ประกัน ว่า จำเลย จะ ปฏิบัติ ตาม สัญญา บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ได้ ขอให้ จำเลย รับรอง ตั๋วแลกเงิน ใบตราส่ง และ เอกสาร อื่น ๆ ที่ บริษัท ผู้ส่ง วัตถุดิบซึ่ง อยู่ ใน เครือ เดียว กัน ส่ง มา ให้ ธนาคาร ตัวแทน ใน ประเทศ ไทย ส่วนบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด จะ เปิดเล็ตเตอร์ออฟเครดิต สำหรับ เงิน ค่าจ้าง และ ส่ง เงิน หมุนเวียน จำนวน 2,000,000 บาทให้ แก่ จำเลย ภายใน วันที่ 15 กันยายน 2530 ต่อมา จำเลย ทราบ ว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด สั่ง ให้ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา ส่ง สินค้า พิพาท ซึ่ง เป็น วัตถุดิบ ใน การ ผลิต เม็ด พลาสติก มา ให้ แก่ จำเลย แต่ ปรากฏว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ผิดสัญญา จำเลย จึง ไม่ได้ รับมอบ สินค้า พิพาท จาก โจทก์ และ ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าระวางสินค้า กับ ค่าเสียหาย ตาม ฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง ฟ้องโจทก์ ขาดอายุความ1 ปี แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 449,253.98 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วันฟ้อง จนกว่า ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้น รับฟังได้ ตาม ที่ โจทก์ นำสืบ โดย จำเลย ไม่ได้ ปฏิเสธ ว่า ประมาณ เดือน กันยายน2530 โจทก์ ซึ่ง เป็น บริษัท จำกัด มี สำนักงาน ใหญ่ ตั้ง อยู่ ประเทศ สหรัฐอเมริกา และ มี สาขา อยู่ ที่ กรุงเทพมหานคร มี วัตถุประสงค์ ประกอบการ ขนส่ง ระหว่าง ประเทศ ทางทะเล ได้ ขนส่ง สินค้า จำพวกเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง บรรจุ ตู้ คอนเทนเนอร์ 4 ตู้มา ทางเรือ เดิน ทะเล จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา ตาม ที่ มี ผู้ว่าจ้าง และ จำเลย เป็น ผู้รับตราส่ง เรือ ได้ มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม2530 จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ ขอรับ สินค้า ดังกล่าว คดี มี ปัญหา ว่าจำเลย ต้อง รับผิด ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหายแก่ โจทก์ หรือไม่ ได้ความ จาก นาย วรสิทธิ์ สินวิสูตร พนักงาน โจทก์ ทำงาน ฝ่าย เรียกร้อง และ ชดใช้ ค่าเสียหาย กับ นาย ประสิทธิ์ รุ่งนภา ผู้จัดการ ฝ่าย ขาย ของ โจทก์ มี หน้าที่ ติดต่อ และ ติดตาม ทวง หนี้ ลูกค้าผู้ว่าจ้าง โจทก์ ใน การ ขนส่ง ทางทะเล ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า พิพาท ประเภทเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา แล้ว ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า ทางทะเล แบบ ซีวาย/ซีวาย กล่าว คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด เป็น ฝ่าย นำ ตู้ คอนเทนเนอร์ บรรจุ สินค้า มา มอบ ให้ โจทก์ บรรทุก ลง เรือ เมื่อ มา ถึงท่าเรือ กรุงเทพ จำเลย มี หน้าที่ ไป ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ภายใน 7 วัน แล้ว ส่ง ตู้ คอนเทนเนอร์ คืน โจทก์ ตกลง กัน ว่า จำเลย จะชำระ ราคา สินค้า พิพาท ให้ บริษัท ผู้ขาย โดย ผ่าน ทาง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด แล้ว จำเลย จะ รับ เอกสาร ใบตราส่ง จาก ธนาคาร ไป แลก ใบสั่งปล่อย สินค้าจาก โจทก์ เพื่อ ไป รับ สินค้า จาก การท่าเรือแห่งประเทศไทย บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ได้ ส่ง เอกสาร ใบตราส่ง ตาม สำเนา ภาพถ่าย เอกสาร หมาย จ. 7 ใบ กำกับ สินค้า ใบ อินวอยส์ มา ที่ ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โจทก์ ได้ ส่ง สินค้า พิพาท มา ทางเรือ เดิน ทะเล และ มี หนังสือถึง จำเลย แจ้ง กำหนด วันที่ เรือ จะ เดินทาง มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพจำเลย ได้รับ หนังสือ และ ตอบรับ มา ที่ สำนักงาน โจทก์ ที่ กรุงเทพมหานครว่า เตรียม รับ สินค้า ไว้ แล้ว เรือ บรรทุก สินค้า พิพาท มา ถึง ท่าเรือกรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม 2530 โจทก์ ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ ออกจาก เรือไป ไว้ ที่ โกดัง การท่าเรือแห่งประเทศไทย ใน วันที่ 10 เดือน เดียว กันแต่ จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ รับ สินค้า พิพาท ตาม วิธีการ ซึ่ง นาย วงศ์ กับ นางสาว มาลี วังวรวุฒิ กรรมการ จำเลย บอก สาเหตุ แก่ นาย วรสิทธิ์ ว่า เพราะ จำเลย มี ปัญหา เรื่อง อัตรา ภาษี นำเข้า และ ลูกค้า ชาว ไต้หวันที่ จะซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย มี ปัญหา เล็ตเตอร์ออฟเครดิต (แอล.ซี)ขาด อายุ ไม่อาจ เบิกเงิน ค่าซื้อ สินค้า พิพาท ได้ ครั้น นาย วรสิทธิ์ ทำ หนังสือ แจ้ง รายละเอียด ค่าใช้จ่าย ที่ จำเลย จะ ต้อง ชำระ ให้ โจทก์เอกสาร หมาย จ. 8 คำแปล หมาย จ. 9 ไป ยัง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โดย ส่ง สำเนา ให้ จำเลย เพื่อ ทราบ ว่า สินค้า พิพาท ยัง ไม่มี ผู้รับธนาคาร กรุงเทพ จำกัด ได้ ส่ง หนังสือ เอกสาร หมาย จ. 10 คำแปล หมาย จ. 27 ถึง นาย วรสิทธิ์ พนักงาน โจทก์ แจ้ง ว่า จำเลย เป็น ลูกหนี้ ที่ แท้จริง โดย เป็น ผู้ซื้อ สินค้า และ ได้ นำ ราคา สินค้า ไป ชำระ ที่ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด กับ นำ ใบตราส่ง สินค้า ไป จาก ธนาคาร แล้ว ส่วน ค่าใช้จ่าย ค่าระวาง ขนส่ง ตาม เอกสาร หมาย จ. 8 จำเลย ไม่ได้ชำระ ให้ โจทก์ เห็นว่า นอกจาก นาย วรสิทธิ์ และ นาย ประสิทธิ์ พยานโจทก์ จะ เบิกความ สอดคล้อง กัน แล้ว นาย สิทธิชัย สนธิสมบัติ พนักงานธนาคาร กรุงเทพ จำกัด หน้าที่ ส่วน ตั๋วแลกเงิน เรียกเก็บ ขาเข้า พยานโจทก์ อีก ปาก ยัง เบิกความ สนับสนุน อีก ว่า โจทก์ ได้ ส่งเอกสาร หมาย จ. 22 ซึ่ง นาย ประสงค์ ประนิธานธรรม พยาน จำเลย รับ ว่า เป็น เอกสาร ใบ แจ้ง ราคา สินค้า พิพาท ไม่รวม ค่าระวาง ขนส่ง มา ให้ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด และ จำเลย ทราบ ต่อมา จำเลย ได้ นำ ใบตราส่ง สินค้า พิพาท ไป จาก ธนาคาร พร้อม กับ ลงนาม ประทับตรา บริษัท จำเลย ท้ายใบ รับ เอกสาร หมาย จ. 24 มี ใจความ ระบุ ว่า ผู้รับเงิน คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้จ่าย เงิน คือ จำเลย ได้ความ ดังกล่าว จำเลย ไม่ได้ นำสืบ ปฏิเสธ ถึง วิธีการ รับ ใบตราส่ง จาก ธนาคาร และ ไม่ได้ ปฏิเสธว่า ได้รับ ใบตราส่ง มา แล้ว จึง เชื่อ ได้ว่า จำเลย ได้ ชำระ ราคา สินค้า พิพาทต่อ ธนาคาร แม้ ใบตราส่ง ไม่ใช่ เป็น หลักฐาน แห่ง การ ซื้อ ขาย สินค้า พิพาทก็ ตาม แต่ ตาม พฤติการณ์ เชื่อ ได้ว่า จำเลย เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า พิพาทจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด มิฉะนั้น เหตุใด จำเลย จะ ยินยอม ชำระ ราคา สินค้า พิพาท จำนวนเงิน สูง ส่วน ปัญหา ว่า จำเลย เป็น ผู้ว่าจ้างโจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท มา ทางทะเล หรือไม่ นั้น ได้ความ จากนาย ประสิทธิ์ ว่า ได้ ติดต่อ เจรจา กับ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ตาม ที่ เคย ติดต่อ ค้าขาย กัน และ เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ ประจำ ภายหลัง จำเลย ส่ง หนังสือ ยอมรับ สภาพ หนี้ โจทก์ โดย ขอ ต่อรอง ลดราคา ค่าใช้จ่ายครั้น เมื่อ โจทก์ พิจารณา อนุมัติ จำเลย ทำ หนังสือ ตอบ ขอบคุณเอกสาร หมาย จ. 13 ถึง โจทก์ อีก ด้วย แต่ ภายหลัง จำเลย ไม่ได้ชำระ เงินให้ โจทก์ อ้างว่า ผู้มีอำนาจ ไม่ กล้า ตัดสิน ใจ ลงนาม ใน เช็ค เห็นว่าจำเลย ไม่ได้ นำสืบ โต้แย้ง ข้อเท็จจริง ที่ ว่า นาย ประสิทธิ์ เคย ติดต่อ ค้าขาย เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ประจำ และ ไม่ได้ นำสืบ หักล้าง ข้อเท็จจริง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น เพียงปฏิเสธ ว่า ไม่ได้ ลงลายมือชื่อ ใน เอกสาร หมาย จ. 11 จึง เชื่อ ได้ว่าลายมือชื่อ นาย วงศ์ ท้าย เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ แท้จริง พิเคราะห์ ข้อความ ใน เอกสาร ระบุ ว่า "บริษัท เราขอรับ สภาพ หนี้จำนวนเงิน ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหาย เนื่องจากการ ไม่ได้ ใช้ ตู้ เนื่องจาก ความ ล่าช้า ใน การ ประเมิน ภาษี ศุลกากรบริษัท เราต้อง ประสบ กับ ความ ยาก ลำบาก เพราะ ว่า บริษัท เราได้ตกลง ราคา ขาย สำหรับ สินค้า ดังกล่าว นี้ กับ ผู้ซื้อ ใน ต่างประเทศ เป็นที่ เรียบร้อย แล้ว ซึ่ง ราคา ที่ ตกลง กัน ดังกล่าว นั้น ไม่ได้ รวมค่าเสียหาย เนื่องจาก การ ไม่ได้ ใช้ ด้วย ทำให้ บริษัท เราไม่สามารถ ที่ จะขาย สินค้า ดังกล่าว ให้ แก่ ผู้ซื้อ ตาม ราคา ที่ ตกลง กัน ไว้ ใน ครั้งแรก ได้เราหวังว่า ท่าน จะ สามารถ แบ่งเบา ภาระ ของ บริษัท เราโดย การ ลดจำนวน ค่าเสียหาย " และ เอกสาร หมาย จ. 13 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2530หลัง วันที่ ลง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เพียง 2 วัน ระบุ ใจความ ว่า"ขอบ พระ คุณ มาก สำหรับ ยอด ที่ ลดลง คงเหลือ จำนวนเงิน 136,400 บาท "เชื่อ ได้ว่า จำเลย ตกลง กับ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้ขาย ว่า จะ เป็น ผู้ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า พิพาท ตาม แบบ ซีวาย/ซีวาย คือ ชำระ ให้ โจทก์ ผู้ขนส่ง ปลายทาง ตาม ฟ้อง จริง ที่ จำเลย นำสืบ อ้างว่าความจริง นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ชาว ไต้หวัน เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า วัสดุ สำหรับ ผลิต เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด และ จ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง สินค้า มา ให้ จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก นั้น จำเลย ไม่มี พยานบุคคลพยานเอกสาร สนับสนุน หาก เป็น จริง เมื่อ สินค้า พิพาท มา ถึง ประเทศ ไทยไม่มี ผู้รับ สินค้า เหตุใด จึง ไม่ปรากฏ ข้อเท็จจริง ว่า โจทก์ ได้ แจ้งให้ นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ปฏิบัติ ตาม สัญญา ที่ มี ต่อ บริษัท ผู้ขาย และ บริษัท ผู้ขนส่ง สินค้า น่าเชื่อ ตาม คำพยาน โจทก์ ว่า นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน เป็น เพียง บุคคลภายนอก ซึ่ง ตกลง ซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย เท่านั้นที่ จำเลย ฎีกา ว่า ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 626, 627แสดง ว่า ตราบใด ที่ ผู้รับตราส่ง บุคคลภายนอก ยัง ไม่ได้ เรียก ให้ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับ ใบปล่อยสินค้าผู้รับตราส่ง ก็ ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่ อัน เกิดจาก สัญญา รับขนเห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย ผู้รับตราส่ง ตกลง ชำระ ค่าระวาง สินค้า พร้อม อุปกรณ์ ปลายทาง แบบ ซีวาย/ซีวาย ต่อมา โจทก์ ขนส่งสินค้า พิพาท ไป ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ อันเป็น ท่า ปลายทาง ใน วันที่8 ตุลาคม 2530 และ พร้อม ที่ จะ ส่งมอบ สินค้า โดย ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ออกจาก เรือ เมื่อ วันที่ 10 ตุลาคม 2530 อีก ทั้ง ได้ แจ้ง ให้ จำเลยผู้รับตราส่ง ทราบ แล้ว โจทก์ ผู้ขนส่ง ก็ ย่อม มีสิทธิ ได้รับ ค่าระวางและ ค่าเสียหาย อัน เกิดจาก การ ที่ จำเลย ไม่ไป รับ สินค้า ตาม ข้อตกลงการ ที่ จำเลย จะ เรียก ให้ โจทก์ ส่งมอบ สินค้า หรือไม่ ก็ หา มีผล ต่อความรับผิด ที่ จำเลย มี ตาม ข้อตกลง ปัญหา ว่า เมื่อ ผู้รับตราส่งยัง ไม่ได้ เรียก ให้ ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับใบปล่อยสินค้า จะ ทำให้ ผู้รับตราส่ง ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่อัน เกิดจาก สัญญา รับขน ตาม บท กฎหมาย ที่ จำเลย ฎีกา หรือไม่จึง ไม่เป็น สาระ แก่ คดี อันควร ได้รับ การ วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ผล แห่ง คดี เปลี่ยนแปลง ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ชดใช้ค่าระวาง สินค้า กับ ค่าเสียหาย เนื่องจาก โจทก์ ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์รวม จำนวนเงิน 449,253.98 บาท ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา จำเลย ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216/2538บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดโจทก์บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 626, ม. 627 ป.วิ.พ. ม. 249จำเลยสั่งซื้อสินค้าพิพาทจากบริษัท ก. ในประเทศ สหรัฐอเมริกาแล้วว่าจ้างโจทก์ขนส่งสินค้าทางทะเลแบบ ซีวาย/ซีวาย โดยบริษัท ก.เป็นฝ่ายนำตู้คอนเทนเนอร์บรรจุสินค้ามามอบให้โจทก์บรรทุกลงเรือเมื่อมาถึงท่าเรือกรุงเทพฯซึ่งเป็นท่าปลายทางจำเลยมีหน้าที่ไปขนถ่ายสินค้าออกจากตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วันแล้วส่งตู้คอนเทนเนอร์คืนโจทก์จำเลยจะชำระราคาสินค้าให้บริษัท ก.โดยผ่านทางธนาคารแล้วจำเลยจะรับใบตราส่งจากธนาคารไปแลกใบสั่งปล่อยสินค้าจากโจทก์เพื่อไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทยต่อมาโจทก์ขนส่งสินค้าพิพาทไปถึงท่าเรือปลายทางและพร้อมที่จะส่งมอบสินค้าโดยยกตู้คอนเทนเนอร์ออกจากเรือทั้งได้แจ้งให้จำเลยทราบแล้วโจทก์ย่อมมีสิทธิได้รับค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่จำเลยไม่ไปรับสินค้าตามข้อตกลงการที่จำเลยจะเรียกให้โจทก์ส่งมอบสินค้าหรือไม่หามีผลต่อความรับผิดที่จำเลยมีตามข้อตกลงไม่ปัญหาว่าเมื่อผู้รับตราส่งยังไม่ได้เรียกให้ผู้ขนส่งส่งมอบสินค้าโดยวิธีนำใบตราส่งแลกกับใบปล่อยสินค้าจะทำให้ผู้รับตราส่งยังไม่ได้รับโอนสิทธิหน้าที่อันเกิดจากสัญญารับขนหรือไม่จึงไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยโจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า จำพวก เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ยัง ประเทศ ไทย โดย มี ข้อตกลง ระหว่าง บริษัท ผู้ขาย สินค้า โจทก์ และ จำเลย ว่า ให้ โจทก์เป็น ผู้ขนส่ง สินค้า ดังกล่าว และ ให้ โจทก์ เก็บ ค่าระวาง ขนส่ง จาก จำเลยใน ฐานะ ผู้รับตราส่ง ที่ เมือง ท่า ปลายทาง โจทก์ ดำเนินการ ขนส่ง สินค้าดังกล่าว จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ ฯ และ ส่งมอบ สินค้า ให้การ ท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย จำเลย มี หน้าที่ ทำ พิธี การทาง ศุลกากร เพื่อ ขอรับ สินค้า ใน ตู้ คอนเทนเนอร์ จาก การท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย แต่ จำเลย มิได้ ทำ พิธี การ ทาง ศุลกากร ภายใน กำหนดเนื่องจาก มี ปัญหา เกี่ยวกับ ค่าอากร ของ สินค้า ที่ นำเข้า มา จำเลย จึง ต้องชดใช้ ค่าระวาง สินค้า ค่าเสียหาย เนื่องจาก ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์ค่า ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงินจำนวน 535,733.98 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงินดังกล่าว นับแต่ วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย มิได้ เป็น ลูกค้าและ มิได้ ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท จำเลย ไม่ได้ สั่ง ซื้อ สินค้าจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ข้อตกลง ใน การ ว่าจ้าง ขนส่ง สินค้า ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ดังกล่าว ไม่ผูกพัน จำเลย ข้อเท็จจริง มี ว่านาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ผู้แทน บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนล เทรดดิ้ง จำกัด จ้าง จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก แล้ว ส่ง ไป ให้ บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ที่ ประเทศ ไต้หวัน และ เพื่อ เป็น ประกัน ว่า จำเลย จะ ปฏิบัติ ตาม สัญญา บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ได้ ขอให้ จำเลย รับรอง ตั๋วแลกเงิน ใบตราส่ง และ เอกสาร อื่น ๆ ที่ บริษัท ผู้ส่ง วัตถุดิบซึ่ง อยู่ ใน เครือ เดียว กัน ส่ง มา ให้ ธนาคาร ตัวแทน ใน ประเทศ ไทย ส่วนบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด จะ เปิดเล็ตเตอร์ออฟเครดิต สำหรับ เงิน ค่าจ้าง และ ส่ง เงิน หมุนเวียน จำนวน 2,000,000 บาทให้ แก่ จำเลย ภายใน วันที่ 15 กันยายน 2530 ต่อมา จำเลย ทราบ ว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด สั่ง ให้ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา ส่ง สินค้า พิพาท ซึ่ง เป็น วัตถุดิบ ใน การ ผลิต เม็ด พลาสติก มา ให้ แก่ จำเลย แต่ ปรากฏว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ผิดสัญญา จำเลย จึง ไม่ได้ รับมอบ สินค้า พิพาท จาก โจทก์ และ ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าระวางสินค้า กับ ค่าเสียหาย ตาม ฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง ฟ้องโจทก์ ขาดอายุความ1 ปี แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 449,253.98 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วันฟ้อง จนกว่า ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้น รับฟังได้ ตาม ที่ โจทก์ นำสืบ โดย จำเลย ไม่ได้ ปฏิเสธ ว่า ประมาณ เดือน กันยายน2530 โจทก์ ซึ่ง เป็น บริษัท จำกัด มี สำนักงาน ใหญ่ ตั้ง อยู่ ประเทศ สหรัฐอเมริกา และ มี สาขา อยู่ ที่ กรุงเทพมหานคร มี วัตถุประสงค์ ประกอบการ ขนส่ง ระหว่าง ประเทศ ทางทะเล ได้ ขนส่ง สินค้า จำพวกเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง บรรจุ ตู้ คอนเทนเนอร์ 4 ตู้มา ทางเรือ เดิน ทะเล จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา ตาม ที่ มี ผู้ว่าจ้าง และ จำเลย เป็น ผู้รับตราส่ง เรือ ได้ มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม2530 จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ ขอรับ สินค้า ดังกล่าว คดี มี ปัญหา ว่าจำเลย ต้อง รับผิด ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหายแก่ โจทก์ หรือไม่ ได้ความ จาก นาย วรสิทธิ์ สินวิสูตร พนักงาน โจทก์ ทำงาน ฝ่าย เรียกร้อง และ ชดใช้ ค่าเสียหาย กับ นาย ประสิทธิ์ รุ่งนภา ผู้จัดการ ฝ่าย ขาย ของ โจทก์ มี หน้าที่ ติดต่อ และ ติดตาม ทวง หนี้ ลูกค้าผู้ว่าจ้าง โจทก์ ใน การ ขนส่ง ทางทะเล ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า พิพาท ประเภทเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา แล้ว ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า ทางทะเล แบบ ซีวาย/ซีวาย กล่าว คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด เป็น ฝ่าย นำ ตู้ คอนเทนเนอร์ บรรจุ สินค้า มา มอบ ให้ โจทก์ บรรทุก ลง เรือ เมื่อ มา ถึงท่าเรือ กรุงเทพ จำเลย มี หน้าที่ ไป ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ภายใน 7 วัน แล้ว ส่ง ตู้ คอนเทนเนอร์ คืน โจทก์ ตกลง กัน ว่า จำเลย จะชำระ ราคา สินค้า พิพาท ให้ บริษัท ผู้ขาย โดย ผ่าน ทาง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด แล้ว จำเลย จะ รับ เอกสาร ใบตราส่ง จาก ธนาคาร ไป แลก ใบสั่งปล่อย สินค้าจาก โจทก์ เพื่อ ไป รับ สินค้า จาก การท่าเรือแห่งประเทศไทย บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ได้ ส่ง เอกสาร ใบตราส่ง ตาม สำเนา ภาพถ่าย เอกสาร หมาย จ. 7 ใบ กำกับ สินค้า ใบ อินวอยส์ มา ที่ ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โจทก์ ได้ ส่ง สินค้า พิพาท มา ทางเรือ เดิน ทะเล และ มี หนังสือถึง จำเลย แจ้ง กำหนด วันที่ เรือ จะ เดินทาง มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพจำเลย ได้รับ หนังสือ และ ตอบรับ มา ที่ สำนักงาน โจทก์ ที่ กรุงเทพมหานครว่า เตรียม รับ สินค้า ไว้ แล้ว เรือ บรรทุก สินค้า พิพาท มา ถึง ท่าเรือกรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม 2530 โจทก์ ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ ออกจาก เรือไป ไว้ ที่ โกดัง การท่าเรือแห่งประเทศไทย ใน วันที่ 10 เดือน เดียว กันแต่ จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ รับ สินค้า พิพาท ตาม วิธีการ ซึ่ง นาย วงศ์ กับ นางสาว มาลี วังวรวุฒิ กรรมการ จำเลย บอก สาเหตุ แก่ นาย วรสิทธิ์ ว่า เพราะ จำเลย มี ปัญหา เรื่อง อัตรา ภาษี นำเข้า และ ลูกค้า ชาว ไต้หวันที่ จะซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย มี ปัญหา เล็ตเตอร์ออฟเครดิต (แอล.ซี)ขาด อายุ ไม่อาจ เบิกเงิน ค่าซื้อ สินค้า พิพาท ได้ ครั้น นาย วรสิทธิ์ ทำ หนังสือ แจ้ง รายละเอียด ค่าใช้จ่าย ที่ จำเลย จะ ต้อง ชำระ ให้ โจทก์เอกสาร หมาย จ. 8 คำแปล หมาย จ. 9 ไป ยัง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โดย ส่ง สำเนา ให้ จำเลย เพื่อ ทราบ ว่า สินค้า พิพาท ยัง ไม่มี ผู้รับธนาคาร กรุงเทพ จำกัด ได้ ส่ง หนังสือ เอกสาร หมาย จ. 10 คำแปล หมาย จ. 27 ถึง นาย วรสิทธิ์ พนักงาน โจทก์ แจ้ง ว่า จำเลย เป็น ลูกหนี้ ที่ แท้จริง โดย เป็น ผู้ซื้อ สินค้า และ ได้ นำ ราคา สินค้า ไป ชำระ ที่ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด กับ นำ ใบตราส่ง สินค้า ไป จาก ธนาคาร แล้ว ส่วน ค่าใช้จ่าย ค่าระวาง ขนส่ง ตาม เอกสาร หมาย จ. 8 จำเลย ไม่ได้ชำระ ให้ โจทก์ เห็นว่า นอกจาก นาย วรสิทธิ์ และ นาย ประสิทธิ์ พยานโจทก์ จะ เบิกความ สอดคล้อง กัน แล้ว นาย สิทธิชัย สนธิสมบัติ พนักงานธนาคาร กรุงเทพ จำกัด หน้าที่ ส่วน ตั๋วแลกเงิน เรียกเก็บ ขาเข้า พยานโจทก์ อีก ปาก ยัง เบิกความ สนับสนุน อีก ว่า โจทก์ ได้ ส่งเอกสาร หมาย จ. 22 ซึ่ง นาย ประสงค์ ประนิธานธรรม พยาน จำเลย รับ ว่า เป็น เอกสาร ใบ แจ้ง ราคา สินค้า พิพาท ไม่รวม ค่าระวาง ขนส่ง มา ให้ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด และ จำเลย ทราบ ต่อมา จำเลย ได้ นำ ใบตราส่ง สินค้า พิพาท ไป จาก ธนาคาร พร้อม กับ ลงนาม ประทับตรา บริษัท จำเลย ท้ายใบ รับ เอกสาร หมาย จ. 24 มี ใจความ ระบุ ว่า ผู้รับเงิน คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้จ่าย เงิน คือ จำเลย ได้ความ ดังกล่าว จำเลย ไม่ได้ นำสืบ ปฏิเสธ ถึง วิธีการ รับ ใบตราส่ง จาก ธนาคาร และ ไม่ได้ ปฏิเสธว่า ได้รับ ใบตราส่ง มา แล้ว จึง เชื่อ ได้ว่า จำเลย ได้ ชำระ ราคา สินค้า พิพาทต่อ ธนาคาร แม้ ใบตราส่ง ไม่ใช่ เป็น หลักฐาน แห่ง การ ซื้อ ขาย สินค้า พิพาทก็ ตาม แต่ ตาม พฤติการณ์ เชื่อ ได้ว่า จำเลย เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า พิพาทจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด มิฉะนั้น เหตุใด จำเลย จะ ยินยอม ชำระ ราคา สินค้า พิพาท จำนวนเงิน สูง ส่วน ปัญหา ว่า จำเลย เป็น ผู้ว่าจ้างโจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท มา ทางทะเล หรือไม่ นั้น ได้ความ จากนาย ประสิทธิ์ ว่า ได้ ติดต่อ เจรจา กับ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ตาม ที่ เคย ติดต่อ ค้าขาย กัน และ เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ ประจำ ภายหลัง จำเลย ส่ง หนังสือ ยอมรับ สภาพ หนี้ โจทก์ โดย ขอ ต่อรอง ลดราคา ค่าใช้จ่ายครั้น เมื่อ โจทก์ พิจารณา อนุมัติ จำเลย ทำ หนังสือ ตอบ ขอบคุณเอกสาร หมาย จ. 13 ถึง โจทก์ อีก ด้วย แต่ ภายหลัง จำเลย ไม่ได้ชำระ เงินให้ โจทก์ อ้างว่า ผู้มีอำนาจ ไม่ กล้า ตัดสิน ใจ ลงนาม ใน เช็ค เห็นว่าจำเลย ไม่ได้ นำสืบ โต้แย้ง ข้อเท็จจริง ที่ ว่า นาย ประสิทธิ์ เคย ติดต่อ ค้าขาย เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ประจำ และ ไม่ได้ นำสืบ หักล้าง ข้อเท็จจริง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น เพียงปฏิเสธ ว่า ไม่ได้ ลงลายมือชื่อ ใน เอกสาร หมาย จ. 11 จึง เชื่อ ได้ว่าลายมือชื่อ นาย วงศ์ ท้าย เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ แท้จริง พิเคราะห์ ข้อความ ใน เอกสาร ระบุ ว่า "บริษัท เราขอรับ สภาพ หนี้จำนวนเงิน ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหาย เนื่องจากการ ไม่ได้ ใช้ ตู้ เนื่องจาก ความ ล่าช้า ใน การ ประเมิน ภาษี ศุลกากรบริษัท เราต้อง ประสบ กับ ความ ยาก ลำบาก เพราะ ว่า บริษัท เราได้ตกลง ราคา ขาย สำหรับ สินค้า ดังกล่าว นี้ กับ ผู้ซื้อ ใน ต่างประเทศ เป็นที่ เรียบร้อย แล้ว ซึ่ง ราคา ที่ ตกลง กัน ดังกล่าว นั้น ไม่ได้ รวมค่าเสียหาย เนื่องจาก การ ไม่ได้ ใช้ ด้วย ทำให้ บริษัท เราไม่สามารถ ที่ จะขาย สินค้า ดังกล่าว ให้ แก่ ผู้ซื้อ ตาม ราคา ที่ ตกลง กัน ไว้ ใน ครั้งแรก ได้เราหวังว่า ท่าน จะ สามารถ แบ่งเบา ภาระ ของ บริษัท เราโดย การ ลดจำนวน ค่าเสียหาย " และ เอกสาร หมาย จ. 13 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2530หลัง วันที่ ลง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เพียง 2 วัน ระบุ ใจความ ว่า"ขอบ พระ คุณ มาก สำหรับ ยอด ที่ ลดลง คงเหลือ จำนวนเงิน 136,400 บาท "เชื่อ ได้ว่า จำเลย ตกลง กับ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้ขาย ว่า จะ เป็น ผู้ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า พิพาท ตาม แบบ ซีวาย/ซีวาย คือ ชำระ ให้ โจทก์ ผู้ขนส่ง ปลายทาง ตาม ฟ้อง จริง ที่ จำเลย นำสืบ อ้างว่าความจริง นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ชาว ไต้หวัน เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า วัสดุ สำหรับ ผลิต เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด และ จ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง สินค้า มา ให้ จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก นั้น จำเลย ไม่มี พยานบุคคลพยานเอกสาร สนับสนุน หาก เป็น จริง เมื่อ สินค้า พิพาท มา ถึง ประเทศ ไทยไม่มี ผู้รับ สินค้า เหตุใด จึง ไม่ปรากฏ ข้อเท็จจริง ว่า โจทก์ ได้ แจ้งให้ นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ปฏิบัติ ตาม สัญญา ที่ มี ต่อ บริษัท ผู้ขาย และ บริษัท ผู้ขนส่ง สินค้า น่าเชื่อ ตาม คำพยาน โจทก์ ว่า นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน เป็น เพียง บุคคลภายนอก ซึ่ง ตกลง ซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย เท่านั้นที่ จำเลย ฎีกา ว่า ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 626, 627แสดง ว่า ตราบใด ที่ ผู้รับตราส่ง บุคคลภายนอก ยัง ไม่ได้ เรียก ให้ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับ ใบปล่อยสินค้าผู้รับตราส่ง ก็ ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่ อัน เกิดจาก สัญญา รับขนเห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย ผู้รับตราส่ง ตกลง ชำระ ค่าระวาง สินค้า พร้อม อุปกรณ์ ปลายทาง แบบ ซีวาย/ซีวาย ต่อมา โจทก์ ขนส่งสินค้า พิพาท ไป ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ อันเป็น ท่า ปลายทาง ใน วันที่8 ตุลาคม 2530 และ พร้อม ที่ จะ ส่งมอบ สินค้า โดย ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ออกจาก เรือ เมื่อ วันที่ 10 ตุลาคม 2530 อีก ทั้ง ได้ แจ้ง ให้ จำเลยผู้รับตราส่ง ทราบ แล้ว โจทก์ ผู้ขนส่ง ก็ ย่อม มีสิทธิ ได้รับ ค่าระวางและ ค่าเสียหาย อัน เกิดจาก การ ที่ จำเลย ไม่ไป รับ สินค้า ตาม ข้อตกลงการ ที่ จำเลย จะ เรียก ให้ โจทก์ ส่งมอบ สินค้า หรือไม่ ก็ หา มีผล ต่อความรับผิด ที่ จำเลย มี ตาม ข้อตกลง ปัญหา ว่า เมื่อ ผู้รับตราส่งยัง ไม่ได้ เรียก ให้ ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับใบปล่อยสินค้า จะ ทำให้ ผู้รับตราส่ง ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่อัน เกิดจาก สัญญา รับขน ตาม บท กฎหมาย ที่ จำเลย ฎีกา หรือไม่จึง ไม่เป็น สาระ แก่ คดี อันควร ได้รับ การ วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ผล แห่ง คดี เปลี่ยนแปลง ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ชดใช้ค่าระวาง สินค้า กับ ค่าเสียหาย เนื่องจาก โจทก์ ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์รวม จำนวนเงิน 449,253.98 บาท ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา จำเลย ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(อากาศ บำรุงชีพ-ดำรุพงศ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา-ปราโมทย์ บุนนาค)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538แสดงให้เห็นว่าศาลไทยในศตวรรษนี้ต้องเผชิญกับคดีเกี่ยวกับการค้าระหว่างประเทศที่ซับซ้อนอย่างยิ่งในคดีนี้ศาลจะต้องพิจารณาคดีโดยใช้ทั้งกฎหมายภายในของไทยและธรรมเนียมปฏิบัติในทางการค้าระหว่างประเทศโดยเฉพาะอย่างยิ่งคดีนี้เกิดในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของกฎหมายภายในของไทยเกี่ยวกับนิติสัมพันธ์ในทางพาณิชยนาวีปัญหาที่น่าติดตามก็คือศาลไทยจะต้องใช้กฎเกณฑ์ใดบ้างในการพิจารณาคดีในลักษณะเช่นนี้ นอกจากนั้นขอให้สังเกตว่าคดีนี้เป็นคดีที่ไม่ค่อยปรากฏบ่อยนักในเรื่องที่เกี่ยวกับการรับขนของทางทะเลเนื่องจากสิ่งที่มักจะปรากฏในการรับขนของทางทะเลนั้นจะเป็นกรณีที่เกิดการสูญหายเสียหายแก่ของที่ทำการขนส่งหรือมีการส่งมอบของชักช้าทำให้ผู้รับตราส่งได้รับความเสียหายและเรียกร้องให้ผู้ขนส่งรับผิดแต่ผู้ขนส่งไม่ยอมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายให้แต่โดยดีจึงต้องนำคดีมาฟ้องร้องต่อศาลกับอีกกรณีหนึ่งที่ผู้รับตราส่งได้ใช้สิทธิเรียกร้องเอาค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยสินค้าตามสัญญาประกันภัยสินค้า (CargoInsurance) ที่ได้คุ้มครองความเสียหายที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นเมื่อผู้รับประกันภัยได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้รับตราส่งไปแล้วก็จะรับช่วงสิทธิไปไล่เบี้ยเอาคืนจากผู้ขนส่งที่จะต้องรับผิด แต่คดีนี้กลายเป็นว่าผู้ขนส่งคือบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดได้เป็นโจทก์ยื่นฟ้องจำเลยที่เป็นผู้รับตราส่งสินค้าเพื่อค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่ผู้รับตราส่งสินค้าไม่ยอมชำระค่าระวางเรือและไม่ไปรับสินค้าที่มาถึงท่าปลายทาง ในการศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538จึงควรที่จะทำหมายเหตุในรายละเอียดดังต่อไปนี้ (1)ธรรมชาติของสัญญารับขนสินค้าระหว่างบริษัทซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดและบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัด ภายใต้หลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลสัญญารับขนสินค้าทางทะเลระหว่างบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดและบริษัท เกลเด้นเท็กซ์ จำกัดย่อมมีลักษณะระหว่างประเทศทั้งนี้เพราะปรากฏมีข้อเท็จจริงอันทำให้เกิดองค์ประกอบระหว่างประเทศแก่สัญญาอันมีความเกี่ยวข้องกับหลายประเทศกล่าวคือประเทศ สหรัฐอเมริกาและประเทศไทยทั้งนี้เพราะข้อเท็จจริงเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับสัญญารับขนระหว่างบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดเป็นผู้นำตู้คอนเทนเนอร์บรรจุสินค้าจากประเทศ สหรัฐอเมริกามามอบให้บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดณท่าเรือคลองเตยกรุงเทพฯและทั้งบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดและบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดมีสัญชาติอเมริกันและมีภูมิลำเนาตั้งอยู่ในประเทศ สหรัฐอเมริกาดังนั้นสัญญาดังกล่าวจึงเป็นนิติสัมพันธ์ที่ตกอยู่ภายใต้การขัดกันแห่งกฎหมายอเมริกันและกฎหมายไทยกล่าวคือนอกจากสัญญารับขนนี้จะตกอยู่ภายใต้กฎหมายอเมริกันในฐานะกฎหมายของรัฐเจ้าของถิ่นที่ตั้งของท่าเรืออันเป็นจุดเริ่มต้นของสินค้าแล้วสัญญานี้ยังตกอยู่ภายใต้กฎหมายอเมริกันในฐานะกฎหมายสัญชาติและภูมิลำเนาของทั้งผู้ส่งและผู้รับขนอีกด้วยและในขณะเดียวกันสัญญารับขนนี้มีความผูกพันกับกฎหมายไทยในฐานะกฎหมายของรัฐเจ้าของรัฐเจ้าของถิ่นที่ตั้งของท่าเรืออันเป็นจุดหมายปลายทางของสินค้าและในฐานะกฎหมายสัญชาติและภูมิลำเนาของผู้รับตราส่ง ดังนั้นจะเห็นว่าโดยผลของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลเมื่อสัญญารับขนสินค้าทางทะเลระหว่างบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดและบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดมีลักษณะระหว่างประเทศคู่สัญญาจึงมีอำนาจที่จะกล่าวอ้างให้ศาลของรัฐที่รับคดีใช้กฎหมายต่างประเทศที่มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับนิติสัมพันธ์ซึ่งกฎหมายขัดกันของรัฐเจ้าของศาลยอมรับในกรณีของประเทศไทยกฎหมายขัดกันที่ผูกพันศาลไทยก็คือพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481 แต่อย่างไรก็ตามขอให้สังเกตว่าเท่าที่ปรากฏในคำพิพากษาไม่ปรากฏว่าคู่ความได้ยกกฎหมายขัดกันขึ้นมาถกเถียงกันในคดีนี้เลยศาลไทยจึงอาจพิจารณาคดีนี้โดยไม่จำต้องคำนึงถึงองค์ประกอบระหว่างประเทศของคดีแต่อย่างใดเลย (2)กฎหมายที่มีผลบังคับต่อสิทธิหน้าที่และความรับผิดของคู่สัญญาตามสัญญาระหว่างประเทศ โดยผลของมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481สิทธิหน้าที่และความรับผิดของคู่สัญญาตามสัญญาระหว่างประเทศย่อมตกอยู่ภายใต้กฎหมายของประเทศใดประเทศหนึ่งดังต่อไปนี้ 1.กฎหมายตามเจตนาของคู่กรณี(มาตรา13วรรคที่1)ถ้าคู่กรณีมีเจตนาชัดแจ้งหรือโดยปริยายเลือกกฎหมายเอาไว้ 2.กฎหมายสัญชาติอันร่วมกันแห่งคู่สัญญา(มาตรา13วรรคที่1)ถ้าคู่สัญญามีสัญชาติอันเดียวกันและคู่สัญญาไม่ได้แสดงเจตนาเลือกกฎหมายที่มีผลต่อสัญญาเอาไว้ 3.กฎหมายแห่งถิ่นที่สัญญานั้นได้ทำขึ้น(มาตรา13วรรคที่1)ถ้าคู่สัญญาไม่มีสัญชาติอันเดียวกันและคู่สัญญาไม่ได้แสดงเจตนาเลือกกฎหมายที่มีผลต่อสัญญาเอาไว้ 4.กฎหมายแห่งถิ่นที่จะพึงปฏิบัติตามสัญญานั้น(มาตรา13วรรคที่2)ถ้าคู่สัญญาไม่มีสัญชาติอันเดียวกันและคู่สัญญาไม่ได้แสดงเจตนาเลือกกฎหมายที่มีผลต่อสัญญาเอาไว้แต่ไม่อาจหยั่งทราบถิ่นที่สัญญานั้นได้ทำขึ้น ดังนั้นในกรณีของสัญญารับขนสินค้าทางทะเลระหว่างบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดและบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดโดยผลของมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481คู่สัญญาจึงมีอำนาจที่จะกล่าวอ้างกฎหมายตามเจตนาของคู่กรณีเมื่อสัญญารับขนที่เกิดขึ้นมีลักษณะระหว่างประเทศบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดซึ่งเป็นผู้รับขนจึงมีอำนาจที่จะกล่าวอ้างให้ศาลไทยใช้"ข้อตกลง"ที่มีระหว่างผู้ส่งและผู้รับขนในฐานะกฎหมายที่ใช้บังคับแก่ผลของสัญญารับขนสินค้าได้และในกรณีเช่นนี้โดยหลักของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลเมื่อคู่กรณีฝ่ายหนึ่งกล่าวอ้างกฎหมายตามเจตนาของคู่กรณีต่อศาลศาลไทยจึงไม่อาจนำกฎหมายไทยโดยแท้กล่าวคือประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยสัญญารับขนมาใช้ในการพิจารณาคดีได้ แต่ตามข้อเท็จจริงกลับปรากฏในทิศทางตรงกันข้ามกล่าวคือคู่ความไม่กล่าวอ้างมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481ให้ศาลใช้ต่อคดีดังนั้นโดยหลักของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลจึงต้องถือเสมือนคดีไม่มีองค์ประกอบระหว่างประเทศเมื่อคดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลไทยศาลไทยจึงต้องใช้กฎหมายของศาลเองในการพิจารณาคดีกล่าวคือกฎหมายไทยโดยแท้อันได้แก่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยสัญญารับขน แต่อย่างไรก็ตามแม้จะไม่กล่าวอ้างมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดโจทก์ก็ยังกล่าวอ้างให้ศาลไทยใช้"ข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายในสัญญารับขนที่มีระหว่างผู้ส่งและผู้รับขน"ในฐานะกฎหมายที่ใช้บังคับแก่ผลของสัญญารับขนสินค้าแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขน ผลปรากฏว่าศาลไทยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับใช้ข้อตกลงของเอกชนแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขนซึ่งจะต้องตั้งข้อสังเกตว่าการยอมรับใช้กฎหมายแห่งเจตนาของเอกชนนี้มิได้เกิดจากผลของมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481เพราะโดยหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลศาลภายในของรัฐไม่อาจยกกฎหมายขัดกันขึ้นใช้เองเนื่องจากการยอมรับใช้กฎหมายขัดกันก็คือการยอมรับว่าคดีที่อยู่ในการพิจารณาของตนมีความเกี่ยวพันกับอำนาจอธิปไตยของรัฐต่างประเทศดังนั้นศาลภายในของรัฐจะไม่กล่าวอ้างกฎหมายขัดกันขึ้นเองเว้นแต่เอกชนคู่ความจะกล่าวอ้างขึ้นแต่อย่างไรก็ตามศาลภายในของรัฐก็ยังมีอำนาจจะไม่ฟังข้อกล่าวอ้างดังกล่าวของเอกชนคู่ความหากนิติสัมพันธ์อันเป็นวัตถุแห่งข้อพิพาทมิใช่นิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่มีลักษณะระหว่างประเทศหรือมีข้อเท็จจริงอันเป็นข้อยกเว้นของกฎหมายขัดกันกล่าวคือมีกฎหมายแพ่งสารบัญญัติพิเศษในเรื่องนั้นมีกฎหมายพึงบังคับใช้ทันทีในเรื่องนั้นและมีอนุสัญญาผูกพันศาลในเรื่องนั้น จึงมีปัญหาที่จะต้องพิจารณาต่อไปว่าเป็นการชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ที่ศาลไทยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับใช้ข้อตกลงของคู่สัญญาแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขน? ต่อปัญหานี้เราจะต้องไม่ลืมว่ากฎหมายเอกชนของไทยยอมรับหลักความศักดิ์สิทธิ์ในการแสดงเจตนาเช่นเดียวกับกฎหมายเอกชนของนานาอารยประเทศจึงเป็นการชอบด้วยกฎหมายที่ศาลไทยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538จะยอมรับใช้ข้อตกลงของคู่สัญญาแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขนเว้นแต่ข้อตกลงของคู่สัญญานั้นจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนไทย แต่อย่างไรก็ตามปัญหาที่จะต้องพิจารณาต่อไปก็คือคู่สัญญาในสัญญารับขนได้แสดงเจตนาโดยเฉพาะเจาะจงเพื่อกำหนดสิทธิหน้าที่และความรับผิดในสัญญารับขนตามข้อเท็จจริงหรือไม่เป็นที่ชัดแจ้งว่าบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้รับขนและบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดผู้ส่งซึ่งเป็นคู่สัญญาดั่งเดิมในสัญญารับขนได้แสดงเจตนาโดยเฉพาะเจาะจงในเรื่องของการขนส่งสินค้าตามรูปแบบมาตรฐานของสัญญารับขนแบบซีวาย/ซีวายแต่เป็นที่น่าสงสัยว่าข้อตกลงโดยเฉพาะเจาะจงระหว่างผู้ส่งและผู้รับขนนี้ผูกพันผู้รับตราส่งกล่าวคือบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดหรือไม่ จึงต้องทำความเข้าใจในลำดับต่อไปว่าข้อกำหนดของสัญญารับขนของทางทะเลแบบซีวาย/ซีวายตามที่กล่าวอ้างในการพิจารณาของศาลตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538มีความหมายและธรรมชาติเพียงใดประการหนึ่งและเพราะเหตุใดศาลจึงยอมรับใช้ข้อตกลงโดยเฉพาะเจาะจงของคู่สัญญาดั่งเดิมแก่ผู้รับตราส่งแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยรับขนอีกประการหนึ่ง (3)ความหมายและธรรมชาติของสัญญารับขนของทางทะเลแบบซีวาย/ซีวาย ในการขนส่งสินค้าปัจจุบันจากผู้ส่งไปยังผู้รับสินค้านั้นมักจะมีการนำสินค้าบรรจุไว้ในตู้คอนเทนเนอร์เพราะจะทำให้สินค้าได้รับความปลอดภัยและสะดวกต่อการขนย้ายสำหรับหน้าที่ในการบรรจุของลงในตู้และเปิดตู้คอนเทนเนอร์เพื่อนำของออกจากตู้และการลำเลียงตู้คอนเทนเนอร์จากภูมิลำเนาหรือโรงงานของผู้ส่งไปยังท่าเรือหรือจากท่าเรือไปยังภูมิลำเนาของผู้รับตราส่งนั้นก็แล้วแต่ความตกลงกันในระหว่างผู้ส่งกับผู้ขนส่งซึ่งความตกลงกันดังกล่าวนั้นพอสรุปได้ว่ามีอยู่4แบบด้วยกัน แต่ถ้อยคำที่เรียกนั้นในยุโรปกับอเมริกาจะเรียกต่างกันดังนี้คือ แบบยุโรป LCL/LCL2 LCL/FCL4 FCL/FCL FCL/LCL แบบสหรัฐอเมริกา CFS/CFS3หรือPiertoPier CFS/CY5หรือpiertoHouse CY/CYหรือHousetoHouse CY/CFSหรือHousetoPier (1.1)LCL/LCLหรือCFS/CFSหมายความว่าที่ท่าเรือต้นทางผู้ขนส่งจะนำสินค้ามาบรรจุลงตู้คอนเทนเนอร์เองจากนั้นก็จะทำการขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ไปยังจุดหมายปลายทางและที่จุดหมายปลายทางนี้ผู้ขนส่งจะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือและเปิดตู้คอนเทนเนอร์นำสินค้าเข้าเก็บไว้ในโกดังสินค้าเพื่อรอให้ผู้รับตราส่งมารับของไป (1.2)LCL/FCLหรือCFS/CYหมายความว่าที่ท่าเรือต้นทางผู้ขนส่งจะเป็นผู้นำสินค้าไปบรรจุลงตู้คอนเทนเนอร์และขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะทำการขนตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือและให้ผู้รับตราส่งมารับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดตู้เอาสินค้าออกเอง (1.3)FCL/FCLหรือCY/CYหมายความว่าที่ท่าต้นทางผู้ขนส่งจะรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วให้ผู้รับตราส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดขนถ่ายสินค้าออกจากตู้เอง (1.4)FCL/LCLหรือCY/CFSหมายความว่าที่ท่าต้นทางผู้ขนส่งจะรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ขนส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางแต่หลังจากนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วผู้ขนส่งจะทำการเปิดตู้คอนเทนเนอร์แล้วนำสินค้าเข้าเก็บไว้ในโกดังเพื่อรอให้ผู้รับตราส่งมารับสินค้าไป จะเห็นได้ว่าในข้อเท็จจริงของคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538สัญญาระหว่างบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดและบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดมีข้อตกลง3เรื่องกล่าวคือ ในประการแรกเป็นข้อตกลงที่ผู้ขนส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วจากท่าต้นทางเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วให้ผู้รับตราส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดขนถ่ายสินค้าออกจากตู้เองซึ่งในทางปฏิบัติดังกล่าวแล้วข้างต้นเรียกว่า"ข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวาย" นอกจากนั้นคู่สัญญายังมีข้อตกลงให้ผู้รับตราส่งมีหน้าที่ต้องชำระค่าระวางกล่าวคือบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดซึ่งเป็นผู้รับตราส่งจะเป็นผู้ชำระค่าระวางที่ปลายทาง ในประการที่สามเป็นข้อตกลงที่ให้ผู้รับตราส่งทำพิธีการศุลกากรเพื่อขอรับสินค้าในตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วัน จะเห็นว่าโดยข้อเท็จจริงข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายตามที่กล่าวอ้างในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ไม่ครอบไปถึงข้อตกลงในเรื่องค่าระวางสินค้าและการทำพิธีศุลกากรแต่อย่างไรก็ตามจากข้อเท็จจริงที่รับฟังในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538จะเห็นว่าบริษัทไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดผู้ซื้อและผู้รับตราส่งมิได้ปฏิเสธเฉพาะหน้าที่ตามข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายแต่ยังปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามข้อตกลงในเรื่องค่าระวางและการทำพิธีการทางศุลกากรโดยกล่าวอ้างกฎหมายไทยกล่าวคือมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในขณะที่บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดกล่าวอ้างข้อตกลงทั้งหมดในฐานะกฎหมายที่มีผลกำหนดสัญญา แต่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ได้ยืนยันอย่างชัดเจนว่าไม่ได้พิจารณาคดีภายใต้มาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์หากแต่ศาลนี้ได้ยอมรับใช้ข้อตกลงของคู่สัญญาในฐานะกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ต่อสัญญารับขนที่พิพาทกันจึงต้องมาศึกษาต่อไปถึงเหตุผลในการตัดสินดังกล่าวของศาลฎีกาไทยในคดีนี้ (4)ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ได้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยรับขนมาใช้ในการพิจารณาสิทธิหน้าที่และความรับผิดของคู่สัญญารับขนตามข้อเท็จจริงนี้หรือไม่ ขอให้สังเกตว่าเมื่อบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดฎีกาว่าตามบทบัญญัติแห่งมาตรา626และ627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตราบใดที่ผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกยังไม่ได้เรียกให้ผู้ขนส่งส่งมอบสินค้าโดยวิธีนำใบตราส่งแลกกับใบปล่อยสินค้าผู้รับตราส่งก็ยังไม่ได้รับโอนสิทธิหน้าที่อันเกิดจากสัญญารับขนศาลฎีกากลับเห็นว่า"เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัดผู้รับตราส่งได้ตกลงชำระค่าระวางสินค้าพร้อมอุปกรณ์ปลายทางแบบซีวาย/ซีวายศาลจึงยืนยันสิทธิจะได้รับค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดไม่ไปรับสินค้าตามข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายและในทางกลับกันศาลกลับปฏิเสธที่จะพิจารณาสิทธิและหน้าที่ของบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดภายใต้บทบัญญัติแห่งมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์" จึงเป็นความชัดเจนที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับใช้ข้อตกลงของเอกชนโดยไม่ใช้บทบัญญัติแห่งกฎหมายของรัฐจึงเป็นข้อที่น่าจะหาเหตุผลว่าทำไมศาลนี้จึงเห็นเช่นนั้นศาลนี้อธิบายในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ว่า"การพิจารณาปัญหาภายใต้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์จะไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยเพราะไม่ทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงได้" เหตุผลดังกล่าวมีความหมายอย่างไร จะเห็นว่ามาตรา626แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่า "ตราบใดของยังอยู่ในมือผู้ขนส่งตราบนั้นผู้ส่งหรือถ้าได้ทำใบตราส่งผู้ทรงใบตราส่งนั้นอาจจะให้ผู้ขนส่งงดการส่งของนั้นไปหรือให้ส่งกลับคืนมาหรือให้จัดการแก่ของนั้นเป็นอย่างอื่นประการใดก็ได้ ในเหตุเช่นนี้ผู้ขนส่งชอบที่จะได้รับเงินค่าระวางพาหนะตามส่วนแห่งระยะทางที่ได้จัดการขนส่งไปแล้วกับทั้งค่าใช้จ่ายอื่นๆที่ต้องเสียไปเพราะเหตุที่บอกงดหรือเพราะส่งกลับคืนหรือเพราะจัดการเป็นประการอื่นนั้น" และมาตรา626แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่า "เมื่อของถึงตำบลที่กำหนดให้ส่งและผู้รับตราส่งได้เรียกให้ส่งมอบแล้วท่านว่าแต่นั้นไปสิทธิทั้งหลายของผู้ส่งอันเกิดแต่สัญญารับขนนั้นย่อมตกไปได้แก่ผู้รับตราส่ง" จะเห็นได้ว่ากรณีที่จะใช้มาตรา626มาตรา627นี้ก็ต่อเมื่อสัญญารับขนของนั้นเกิดระหว่างผู้ส่งและผู้ขนส่งสิทธิในสัญญานี้จะตกได้แก่ผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญาก็ต่อเมื่อมีข้อเท็จจริงที่เข้าองค์ประกอบตามมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์2ประการกล่าวคือ ในประการแรกของถึงตำบลที่กำหนดให้ส่ง และในประการที่สองผู้รับตราส่งได้เรียกให้ส่งมอบของแล้วในทางปฏิบัติข้อเท็จจริงในองค์ประกอบที่สองนี้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้รับตราส่งนำใบตราส่งไปแลกใบปล่อยสินค้าแล้ว ปัญหาที่น่าคิดก็คือถ้าว่ากันตามหลักกฎหมายแพ่งแล้วสัญญาจะมีผลผูกพันเฉพาะคู่สัญญาการจะเป็นคู่สัญญานั้นย่อมเกิดขึ้นจากการแสดงเจตนาของคู่สัญญาดังกล่าวในคำพิพากษาของศาลฎีกาฉบับนี้ถ้าฟังข้อเท็จจริงในเบื้องต้นเพียงแต่ว่าผู้ว่าจ้างให้บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดทำการขนส่งก็คือบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดดังนั้นคู่สัญญาในสัญญานี้จึงได้แก่บุคคลทั้งสองดังกล่าวหาใช่บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดไม่บริษัทหลังนี้เป็นเพียงผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญารับขนข้อเท็จจริงดังกล่าวจึงน่าจะต้องตามมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั่นคือ"สิทธิ"อันเกิดจากสัญญายังไม่ตกไปเป็นของบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัดดังนั้นข้อกำหนดในใบตราส่งจึงไม่น่าจะมีผลผูกพันผู้รับตราส่งให้ต้องรับผิดชอบด้วยแม้ไม่ทำพิธีการศุลกากรนำของออกจากท่าเรือฯภายใน7วัน แต่อย่างไรก็ตามในข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ได้ปรากฏข้อเท็จจริงที่ศาลฟังและเชื่อว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัด"ตกลงชำระค่าระวางสินค้าพร้อมอุปกรณ์ปลายทางแบบซีวาย/ซีวาย"ดังนั้นในข้อเท็จจริงนี้ศาลจึงเห็นว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัดซึ่งเป็นผู้รับตราส่งเป็นคู่สัญญาในสัญญารับขนจึงมิใช่บุคคลภายนอกสัญญาแต่อย่างใดจึงไม่อาจจะอ้าง"สิทธิ"ตามมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งใช้ในกรณีที่ผู้รับตราส่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญารับขนมาตั้งแต่แรก จะเห็นว่ากรณีของสัญญารับขนตามข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538มิใช่กรณีที่ตกอยู่ภายใต้มาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ดังนั้นจึงอาจเข้าใจได้ถึงเหตุผลที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538กล่าวว่าการนำมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์"ไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยเพราะไม่ทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงได้" (5)สัญญารับขนตามข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ตกอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่ ภายใต้หลักที่วางโดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่121/2536พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ย่อมมีผลบังคับแก่คดีรับขนของทางทะเลก็ต่อเมื่อสิทธิเรียกร้องตามสัญญาเกิดตั้งแต่วันที่21กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ดังนั้นเมื่อข้อพิพาทในสัญญารับขนในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538เกิดขึ้นก่อนวันที่21กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ศาลในคดีนี้จึงไม่จำต้องนำพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534มาใช้ในการพิจารณาสัญญารับขนนี้ (6)หากข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538เกิดในช่วงที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534มีผลแล้วกรณีจะเป็นเช่นไร ดังนั้นหากข้อพิพาทในสัญญารับขนในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538เกิดขึ้นหลังวันที่21กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ศาลก็มีหน้าที่จะต้องนำพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534มาใช้ในการพิจารณาสัญญารับขนนี้กรณีจึงจะต้องพิจารณาต่อไปว่าข้อตกลงของคู่สัญญาตามข้อเท็จจริงดังกล่าวจะได้รับการรับรองโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่ เนื่องจากศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับว่าข้อตกลงในสัญญารับขนระหว่างบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดผู้ส่งและบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้ขนส่งผูกพันบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดผู้รับตราส่งทั้งๆที่ตามข้อเท็จจริงแล้วผู้ที่ทำสัญญากับบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดก็คือบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดไม่ใช่บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดซึ่งมีฐานะเป็นเพียงผู้รับตราส่งแต่เนื่องจากได้ปรากฏข้อเท็จจริงทีศาลฟังและเชื่อว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัด"ตกลงชำระค่าระวางสินค้าพร้อมอุปกรณ์ปลายทางแบบซีวาย/ซีวาย"ดังนั้นในข้อเท็จจริงนี้ศาลจึงเห็นว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดซึ่งเป็นผู้รับตราส่งย่อมมีสถานะ"เป็นคู่สัญญาในสัญญารับขน"มาตั้งแต่ต้นจึงมิใช่บุคคลภายนอกสัญญาแต่อย่างใดจึงเป็นประเด็นที่น่าพิจารณาว่าความมีผลของพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534จะทำให้ศาลจะต้องพิจารณาประเด็นดังกล่าวเป็นอย่างอื่นหรือไม่ การที่บุคคลใดจะเป็นผู้ส่งนั้นพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ได้ให้ความหมายไว้ในมาตรา3ว่า"ผู้ส่งของหมายความว่าบุคคลซึ่งเป็นคู่สัญญากับผู้ขนส่งในสัญญารับขนของทางทะเล"ซึ่งก็เป็นการชัดเจนจากข้อเท็จจริงว่าผู้ที่มาติดต่อว่าจ้างให้บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดเป็นผู้ขนส่งเม็ดพลาสติกมายังประเทศไทยก็คือบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดดังนั้นบริษัทนี้จึงมีสถานะเป็นคู่สัญญากับบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้ขนส่ง ส่วนประเด็นปัญหาว่าข้อตกลงต่างๆที่บริษัท โกลเด้นเท็กซ์จำกัดผู้ส่งได้ตกลงกันไว้กับบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้ขนส่งจะผูกพันบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญาหรือไม่นั้นพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ได้ตัดปัญหาที่จะเกิดขึ้นในประเด็นดังกล่าวไว้แล้วในมาตรา26ซึ่งบัญญัติว่า "ในกรณีที่ได้ออกใบตราส่งให้แก่กันไว้ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ขนส่งกับผู้รับตราส่งในเรื่องทั้งหลายเกี่ยวกับการขนส่งของที่ระบุไว้ในใบตราส่งนั้นให้เป็นไปตามข้อกำหนดในใบตราส่ง" ดังนั้นอาจสรุปต่อไปได้ว่าไม่ว่าจะฟังได้หรือไม่ว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดเป็นคู่สัญญาหรือไม่ก็จะต้องผูกพันตามข้อตกลงแห่งสัญญารับขนของทางทะเลที่ปรากฏอยู่ในใบตราส่งด้วย ในประเด็นต่อไปจึงต้องพิจารณาว่าข้อตกลงหรือข้อกำหนดในสัญญารับขนตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ในรายละเอียดจะใช้บังคับได้หรือไม่ตามพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534 จึงควรมาพิจารณาประเด็นหลักแห่งคดี3ประเด็นดังต่อไปนี้ของคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ภายใต้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534กล่าวคือ ในประการแรกข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่(6.1) ในประการที่สองข้อตกลงที่ให้บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดเป็นผู้ชำระค่าระวางที่ปลายทางเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่(6.2) ในประการที่สามข้อตกลงที่ให้บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดนำพิธีการศุลกากรเพื่อขอรับสินค้าในตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วันเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่(6.3) (6.1)ข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่ มาตรา17แห่งพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534กำหนดว่า "ข้อกำหนดใดในสัญญารับขนของทางทะเลที่มีวัตถุประสงค์หรือมีผลไม่ว่าโดยตรงหรือโดยปริยายดังต่อไปนี้ข้อกำหนดนั้นเป็นโมฆะ 1.ปลดเปลื้องผู้ขนส่งจากหน้าที่หรือความรับผิดใดๆตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติดังนี้ 2.กำหนดความรับผิดของผู้ขนส่งให้น้อยกว่าที่กำหนดไว้ในมาตรา58หรือมาตรา60 3.ปัดภาระการพิสูจน์ซึ่งพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของผู้ขนส่งไปให้ผู้ส่งหรือบุคคลภายนอกเป็นผู้พิสูจน์ 4.ให้ผู้ขนส่งเป็นผู้รับประโยชน์ในสัญญาประกันภัยแห่งของตามสัญญารับขนของทางทะเลอันเป็นวัตถุที่เอาประกันภัย" ปัญหาว่าข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายมาพิจารณาว่าขัดต่อมาตรา17หรือไม่จึงขึ้นอยู่กับข้อตกลงนี้มีเนื้อหาที่ต้องตามข้อกำหนดของมาตรา17หรือไม่ จะเห็นว่าข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายนี้มีเนื้อหาเพียงว่าที่ท่าต้นทางผู้ขนส่งจะรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วให้ผู้รับตราส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดขนถ่ายสินค้าออกจากตู้เองข้อตกลงดังกล่าวจึงเป็นเพียงข้อสัญญาที่กล่าวถึงการส่งมอบสินค้าให้แก่ผู้ขนส่งว่าจะส่งมอบให้แก่ผู้ขนส่งในสภาพเช่นใดและเมื่อของถึงจุดหมายปลายทางผู้ขนส่งจะส่งมอบสินค้าในสภาพเช่นไรแก่ผู้รับตราส่งเท่านั้น ภายใต้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534การรับมอบสินค้าและการส่งมอบสินค้าถูกกำหนดไว้ในมาตรา39และมาตรา40ดังนี้ มาตรา39แห่งพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ซึ่งบัญญัติว่า "ภายใต้บังคับมาตรา51มาตรา52มาตรา53มาตรา54มาตรา55มาตรา56และมาตรา58ผู้ขนส่งต้องรับผิดเพื่อความเสียหายอันเป็นผลจากการที่ของซึ่งได้รับมอบจากผู้ส่งของสูญหายเสียหายหรือมีการส่งมอบชักช้าถ้าเหตุแห่งการสูญหายเสียหายหรือการส่งมอบชักช้านั้นได้เกิดขึ้นในระหว่างที่ของดังกล่าวอยู่ในความดูแลของตน เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ให้ถือว่าของอยู่ในความดูแลของผู้ขนส่งนับตั้งแต่เวลาที่ผู้ขนส่งได้รับของนั้นไว้จากผู้ส่งของหรือตัวแทนผู้ส่งของหรือจากเจ้าหน้าที่หรือบุคคลใดๆซึ่งกฎหมายหรือกฎข้อบังคับที่ใช้อยู่ณท่าต้นทางที่บรรทุกของลงเรือกำหนดให้ผู้ส่งของต้องมอบของที่จะขนส่งไว้กับเจ้าหน้าที่หรือบุคคลดังกล่าวจนถึงเวลาที่ผู้ขนส่งส่งมอบของนั้นณท่าปลายทางหรือที่หมายปลายทางตามที่กำหนดไว้ในมาตรา40" มาตรา40แห่งพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ซึ่งบัญญัติว่า "ในกรณีดังต่อไปนี้ให้ถือว่าผู้ขนส่งได้มอบของซึ่งตนได้รับไว้แล้ว 1.ผู้ขนส่งได้มอบของให้แก่ผู้รับตราส่งแล้ว 2.ในกรณีที่ผู้รับตราส่งไม่มารับของจากผู้ขนส่งผู้ขนส่งได้จัดการอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ของนั้นตามที่กำหนดไว้ในสัญญารับขนของทางทะเลหรือตามกฎหมายที่ใช้บังคับหรือประเพณีทางการค้าที่ถือปฏิบัติกันอยู่ณคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า จำพวก เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ยัง ประเทศ ไทย โดย มี ข้อตกลง ระหว่าง บริษัท ผู้ขาย สินค้า โจทก์ และ จำเลย ว่า ให้ โจทก์เป็น ผู้ขนส่ง สินค้า ดังกล่าว และ ให้ โจทก์ เก็บ ค่าระวาง ขนส่ง จาก จำเลยใน ฐานะ ผู้รับตราส่ง ที่ เมือง ท่า ปลายทาง โจทก์ ดำเนินการ ขนส่ง สินค้าดังกล่าว จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ ฯ และ ส่งมอบ สินค้า ให้การ ท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย จำเลย มี หน้าที่ ทำ พิธี การทาง ศุลกากร เพื่อ ขอรับ สินค้า ใน ตู้ คอนเทนเนอร์ จาก การท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย แต่ จำเลย มิได้ ทำ พิธี การ ทาง ศุลกากร ภายใน กำหนดเนื่องจาก มี ปัญหา เกี่ยวกับ ค่าอากร ของ สินค้า ที่ นำเข้า มา จำเลย จึง ต้องชดใช้ ค่าระวาง สินค้า ค่าเสียหาย เนื่องจาก ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์ค่า ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงินจำนวน 535,733.98 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงินดังกล่าว นับแต่ วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย มิได้ เป็น ลูกค้าและ มิได้ ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท จำเลย ไม่ได้ สั่ง ซื้อ สินค้าจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ข้อตกลง ใน การ ว่าจ้าง ขนส่ง สินค้า ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ดังกล่าว ไม่ผูกพัน จำเลย ข้อเท็จจริง มี ว่านาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ผู้แทน บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนล เทรดดิ้ง จำกัด จ้าง จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก แล้ว ส่ง ไป ให้ บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ที่ ประเทศ ไต้หวัน และ เพื่อ เป็น ประกัน ว่า จำเลย จะ ปฏิบัติ ตาม สัญญา บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ได้ ขอให้ จำเลย รับรอง ตั๋วแลกเงิน ใบตราส่ง และ เอกสาร อื่น ๆ ที่ บริษัท ผู้ส่ง วัตถุดิบซึ่ง อยู่ ใน เครือ เดียว กัน ส่ง มา ให้ ธนาคาร ตัวแทน ใน ประเทศ ไทย ส่วนบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด จะ เปิดเล็ตเตอร์ออฟเครดิต สำหรับ เงิน ค่าจ้าง และ ส่ง เงิน หมุนเวียน จำนวน 2,000,000 บาทให้ แก่ จำเลย ภายใน วันที่ 15 กันยายน 2530 ต่อมา จำเลย ทราบ ว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด สั่ง ให้ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา ส่ง สินค้า พิพาท ซึ่ง เป็น วัตถุดิบ ใน การ ผลิต เม็ด พลาสติก มา ให้ แก่ จำเลย แต่ ปรากฏว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ผิดสัญญา จำเลย จึง ไม่ได้ รับมอบ สินค้า พิพาท จาก โจทก์ และ ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าระวางสินค้า กับ ค่าเสียหาย ตาม ฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง ฟ้องโจทก์ ขาดอายุความ1 ปี แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 449,253.98 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วันฟ้อง จนกว่า ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้น รับฟังได้ ตาม ที่ โจทก์ นำสืบ โดย จำเลย ไม่ได้ ปฏิเสธ ว่า ประมาณ เดือน กันยายน2530 โจทก์ ซึ่ง เป็น บริษัท จำกัด มี สำนักงาน ใหญ่ ตั้ง อยู่ ประเทศ สหรัฐอเมริกา และ มี สาขา อยู่ ที่ กรุงเทพมหานคร มี วัตถุประสงค์ ประกอบการ ขนส่ง ระหว่าง ประเทศ ทางทะเล ได้ ขนส่ง สินค้า จำพวกเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง บรรจุ ตู้ คอนเทนเนอร์ 4 ตู้มา ทางเรือ เดิน ทะเล จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา ตาม ที่ มี ผู้ว่าจ้าง และ จำเลย เป็น ผู้รับตราส่ง เรือ ได้ มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม2530 จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ ขอรับ สินค้า ดังกล่าว คดี มี ปัญหา ว่าจำเลย ต้อง รับผิด ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหายแก่ โจทก์ หรือไม่ ได้ความ จาก นาย วรสิทธิ์ สินวิสูตร พนักงาน โจทก์ ทำงาน ฝ่าย เรียกร้อง และ ชดใช้ ค่าเสียหาย กับ นาย ประสิทธิ์ รุ่งนภา ผู้จัดการ ฝ่าย ขาย ของ โจทก์ มี หน้าที่ ติดต่อ และ ติดตาม ทวง หนี้ ลูกค้าผู้ว่าจ้าง โจทก์ ใน การ ขนส่ง ทางทะเล ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า พิพาท ประเภทเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา แล้ว ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า ทางทะเล แบบ ซีวาย/ซีวาย กล่าว คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด เป็น ฝ่าย นำ ตู้ คอนเทนเนอร์ บรรจุ สินค้า มา มอบ ให้ โจทก์ บรรทุก ลง เรือ เมื่อ มา ถึงท่าเรือ กรุงเทพ จำเลย มี หน้าที่ ไป ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ภายใน 7 วัน แล้ว ส่ง ตู้ คอนเทนเนอร์ คืน โจทก์ ตกลง กัน ว่า จำเลย จะชำระ ราคา สินค้า พิพาท ให้ บริษัท ผู้ขาย โดย ผ่าน ทาง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด แล้ว จำเลย จะ รับ เอกสาร ใบตราส่ง จาก ธนาคาร ไป แลก ใบสั่งปล่อย สินค้าจาก โจทก์ เพื่อ ไป รับ สินค้า จาก การท่าเรือแห่งประเทศไทย บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ได้ ส่ง เอกสาร ใบตราส่ง ตาม สำเนา ภาพถ่าย เอกสาร หมาย จ. 7 ใบ กำกับ สินค้า ใบ อินวอยส์ มา ที่ ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โจทก์ ได้ ส่ง สินค้า พิพาท มา ทางเรือ เดิน ทะเล และ มี หนังสือถึง จำเลย แจ้ง กำหนด วันที่ เรือ จะ เดินทาง มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพจำเลย ได้รับ หนังสือ และ ตอบรับ มา ที่ สำนักงาน โจทก์ ที่ กรุงเทพมหานครว่า เตรียม รับ สินค้า ไว้ แล้ว เรือ บรรทุก สินค้า พิพาท มา ถึง ท่าเรือกรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม 2530 โจทก์ ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ ออกจาก เรือไป ไว้ ที่ โกดัง การท่าเรือแห่งประเทศไทย ใน วันที่ 10 เดือน เดียว กันแต่ จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ รับ สินค้า พิพาท ตาม วิธีการ ซึ่ง นาย วงศ์ กับ นางสาว มาลี วังวรวุฒิ กรรมการ จำเลย บอก สาเหตุ แก่ นาย วรสิทธิ์ ว่า เพราะ จำเลย มี ปัญหา เรื่อง อัตรา ภาษี นำเข้า และ ลูกค้า ชาว ไต้หวันที่ จะซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย มี ปัญหา เล็ตเตอร์ออฟเครดิต (แอล.ซี)ขาด อายุ ไม่อาจ เบิกเงิน ค่าซื้อ สินค้า พิพาท ได้ ครั้น นาย วรสิทธิ์ ทำ หนังสือ แจ้ง รายละเอียด ค่าใช้จ่าย ที่ จำเลย จะ ต้อง ชำระ ให้ โจทก์เอกสาร หมาย จ. 8 คำแปล หมาย จ. 9 ไป ยัง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โดย ส่ง สำเนา ให้ จำเลย เพื่อ ทราบ ว่า สินค้า พิพาท ยัง ไม่มี ผู้รับธนาคาร กรุงเทพ จำกัด ได้ ส่ง หนังสือ เอกสาร หมาย จ. 10 คำแปล หมาย จ. 27 ถึง นาย วรสิทธิ์ พนักงาน โจทก์ แจ้ง ว่า จำเลย เป็น ลูกหนี้ ที่ แท้จริง โดย เป็น ผู้ซื้อ สินค้า และ ได้ นำ ราคา สินค้า ไป ชำระ ที่ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด กับ นำ ใบตราส่ง สินค้า ไป จาก ธนาคาร แล้ว ส่วน ค่าใช้จ่าย ค่าระวาง ขนส่ง ตาม เอกสาร หมาย จ. 8 จำเลย ไม่ได้ชำระ ให้ โจทก์ เห็นว่า นอกจาก นาย วรสิทธิ์ และ นาย ประสิทธิ์ พยานโจทก์ จะ เบิกความ สอดคล้อง กัน แล้ว นาย สิทธิชัย สนธิสมบัติ พนักงานธนาคาร กรุงเทพ จำกัด หน้าที่ ส่วน ตั๋วแลกเงิน เรียกเก็บ ขาเข้า พยานโจทก์ อีก ปาก ยัง เบิกความ สนับสนุน อีก ว่า โจทก์ ได้ ส่งเอกสาร หมาย จ. 22 ซึ่ง นาย ประสงค์ ประนิธานธรรม พยาน จำเลย รับ ว่า เป็น เอกสาร ใบ แจ้ง ราคา สินค้า พิพาท ไม่รวม ค่าระวาง ขนส่ง มา ให้ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด และ จำเลย ทราบ ต่อมา จำเลย ได้ นำ ใบตราส่ง สินค้า พิพาท ไป จาก ธนาคาร พร้อม กับ ลงนาม ประทับตรา บริษัท จำเลย ท้ายใบ รับ เอกสาร หมาย จ. 24 มี ใจความ ระบุ ว่า ผู้รับเงิน คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้จ่าย เงิน คือ จำเลย ได้ความ ดังกล่าว จำเลย ไม่ได้ นำสืบ ปฏิเสธ ถึง วิธีการ รับ ใบตราส่ง จาก ธนาคาร และ ไม่ได้ ปฏิเสธว่า ได้รับ ใบตราส่ง มา แล้ว จึง เชื่อ ได้ว่า จำเลย ได้ ชำระ ราคา สินค้า พิพาทต่อ ธนาคาร แม้ ใบตราส่ง ไม่ใช่ เป็น หลักฐาน แห่ง การ ซื้อ ขาย สินค้า พิพาทก็ ตาม แต่ ตาม พฤติการณ์ เชื่อ ได้ว่า จำเลย เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า พิพาทจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด มิฉะนั้น เหตุใด จำเลย จะ ยินยอม ชำระ ราคา สินค้า พิพาท จำนวนเงิน สูง ส่วน ปัญหา ว่า จำเลย เป็น ผู้ว่าจ้างโจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท มา ทางทะเล หรือไม่ นั้น ได้ความ จากนาย ประสิทธิ์ ว่า ได้ ติดต่อ เจรจา กับ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ตาม ที่ เคย ติดต่อ ค้าขาย กัน และ เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ ประจำ ภายหลัง จำเลย ส่ง หนังสือ ยอมรับ สภาพ หนี้ โจทก์ โดย ขอ ต่อรอง ลดราคา ค่าใช้จ่ายครั้น เมื่อ โจทก์ พิจารณา อนุมัติ จำเลย ทำ หนังสือ ตอบ ขอบคุณเอกสาร หมาย จ. 13 ถึง โจทก์ อีก ด้วย แต่ ภายหลัง จำเลย ไม่ได้ชำระ เงินให้ โจทก์ อ้างว่า ผู้มีอำนาจ ไม่ กล้า ตัดสิน ใจ ลงนาม ใน เช็ค เห็นว่าจำเลย ไม่ได้ นำสืบ โต้แย้ง ข้อเท็จจริง ที่ ว่า นาย ประสิทธิ์ เคย ติดต่อ ค้าขาย เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ประจำ และ ไม่ได้ นำสืบ หักล้าง ข้อเท็จจริง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น เพียงปฏิเสธ ว่า ไม่ได้ ลงลายมือชื่อ ใน เอกสาร หมาย จ. 11 จึง เชื่อ ได้ว่าลายมือชื่อ นาย วงศ์ ท้าย เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ แท้จริง พิเคราะห์ ข้อความ ใน เอกสาร ระบุ ว่า "บริษัท เราขอรับ สภาพ หนี้จำนวนเงิน ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหาย เนื่องจากการ ไม่ได้ ใช้ ตู้ เนื่องจาก ความ ล่าช้า ใน การ ประเมิน ภาษี ศุลกากรบริษัท เราต้อง ประสบ กับ ความ ยาก ลำบาก เพราะ ว่า บริษัท เราได้ตกลง ราคา ขาย สำหรับ สินค้า ดังกล่าว นี้ กับ ผู้ซื้อ ใน ต่างประเทศ เป็นที่ เรียบร้อย แล้ว ซึ่ง ราคา ที่ ตกลง กัน ดังกล่าว นั้น ไม่ได้ รวมค่าเสียหาย เนื่องจาก การ ไม่ได้ ใช้ ด้วย ทำให้ บริษัท เราไม่สามารถ ที่ จะขาย สินค้า ดังกล่าว ให้ แก่ ผู้ซื้อ ตาม ราคา ที่ ตกลง กัน ไว้ ใน ครั้งแรก ได้เราหวังว่า ท่าน จะ สามารถ แบ่งเบา ภาระ ของ บริษัท เราโดย การ ลดจำนวน ค่าเสียหาย " และ เอกสาร หมาย จ. 13 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2530หลัง วันที่ ลง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เพียง 2 วัน ระบุ ใจความ ว่า"ขอบ พระ คุณ มาก สำหรับ ยอด ที่ ลดลง คงเหลือ จำนวนเงิน 136,400 บาท "เชื่อ ได้ว่า จำเลย ตกลง กับ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้ขาย ว่า จะ เป็น ผู้ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า พิพาท ตาม แบบ ซีวาย/ซีวาย คือ ชำระ ให้ โจทก์ ผู้ขนส่ง ปลายทาง ตาม ฟ้อง จริง ที่ จำเลย นำสืบ อ้างว่าความจริง นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ชาว ไต้หวัน เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า วัสดุ สำหรับ ผลิต เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด และ จ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง สินค้า มา ให้ จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก นั้น จำเลย ไม่มี พยานบุคคลพยานเอกสาร สนับสนุน หาก เป็น จริง เมื่อ สินค้า พิพาท มา ถึง ประเทศ ไทยไม่มี ผู้รับ สินค้า เหตุใด จึง ไม่ปรากฏ ข้อเท็จจริง ว่า โจทก์ ได้ แจ้งให้ นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ปฏิบัติ ตาม สัญญา ที่ มี ต่อ บริษัท ผู้ขาย และ บริษัท ผู้ขนส่ง สินค้า น่าเชื่อ ตาม คำพยาน โจทก์ ว่า นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน เป็น เพียง บุคคลภายนอก ซึ่ง ตกลง ซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย เท่านั้นที่ จำเลย ฎีกา ว่า ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 626, 627แสดง ว่า ตราบใด ที่ ผู้รับตราส่ง บุคคลภายนอก ยัง ไม่ได้ เรียก ให้ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับ ใบปล่อยสินค้าผู้รับตราส่ง ก็ ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่ อัน เกิดจาก สัญญา รับขนเห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย ผู้รับตราส่ง ตกลง ชำระ ค่าระวาง สินค้า พร้อม อุปกรณ์ ปลายทาง แบบ ซีวาย/ซีวาย ต่อมา โจทก์ ขนส่งสินค้า พิพาท ไป ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ อันเป็น ท่า ปลายทาง ใน วันที่8 ตุลาคม 2530 และ พร้อม ที่ จะ ส่งมอบ สินค้า โดย ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ออกจาก เรือ เมื่อ วันที่ 10 ตุลาคม 2530 อีก ทั้ง ได้ แจ้ง ให้ จำเลยผู้รับตราส่ง ทราบ แล้ว โจทก์ ผู้ขนส่ง ก็ ย่อม มีสิทธิ ได้รับ ค่าระวางและ ค่าเสียหาย อัน เกิดจาก การ ที่ จำเลย ไม่ไป รับ สินค้า ตาม ข้อตกลงการ ที่ จำเลย จะ เรียก ให้ โจทก์ ส่งมอบ สินค้า หรือไม่ ก็ หา มีผล ต่อความรับผิด ที่ จำเลย มี ตาม ข้อตกลง ปัญหา ว่า เมื่อ ผู้รับตราส่งยัง ไม่ได้ เรียก ให้ ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับใบปล่อยสินค้า จะ ทำให้ ผู้รับตราส่ง ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่อัน เกิดจาก สัญญา รับขน ตาม บท กฎหมาย ที่ จำเลย ฎีกา หรือไม่จึง ไม่เป็น สาระ แก่ คดี อันควร ได้รับ การ วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ผล แห่ง คดี เปลี่ยนแปลง ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ชดใช้ค่าระวาง สินค้า กับ ค่าเสียหาย เนื่องจาก โจทก์ ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์รวม จำนวนเงิน 449,253.98 บาท ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา จำเลย ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216/2538บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดโจทก์บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 626, ม. 627 ป.วิ.พ. ม. 249จำเลยสั่งซื้อสินค้าพิพาทจากบริษัท ก. ในประเทศ สหรัฐอเมริกาแล้วว่าจ้างโจทก์ขนส่งสินค้าทางทะเลแบบ ซีวาย/ซีวาย โดยบริษัท ก.เป็นฝ่ายนำตู้คอนเทนเนอร์บรรจุสินค้ามามอบให้โจทก์บรรทุกลงเรือเมื่อมาถึงท่าเรือกรุงเทพฯซึ่งเป็นท่าปลายทางจำเลยมีหน้าที่ไปขนถ่ายสินค้าออกจากตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วันแล้วส่งตู้คอนเทนเนอร์คืนโจทก์จำเลยจะชำระราคาสินค้าให้บริษัท ก.โดยผ่านทางธนาคารแล้วจำเลยจะรับใบตราส่งจากธนาคารไปแลกใบสั่งปล่อยสินค้าจากโจทก์เพื่อไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทยต่อมาโจทก์ขนส่งสินค้าพิพาทไปถึงท่าเรือปลายทางและพร้อมที่จะส่งมอบสินค้าโดยยกตู้คอนเทนเนอร์ออกจากเรือทั้งได้แจ้งให้จำเลยทราบแล้วโจทก์ย่อมมีสิทธิได้รับค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่จำเลยไม่ไปรับสินค้าตามข้อตกลงการที่จำเลยจะเรียกให้โจทก์ส่งมอบสินค้าหรือไม่หามีผลต่อความรับผิดที่จำเลยมีตามข้อตกลงไม่ปัญหาว่าเมื่อผู้รับตราส่งยังไม่ได้เรียกให้ผู้ขนส่งส่งมอบสินค้าโดยวิธีนำใบตราส่งแลกกับใบปล่อยสินค้าจะทำให้ผู้รับตราส่งยังไม่ได้รับโอนสิทธิหน้าที่อันเกิดจากสัญญารับขนหรือไม่จึงไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยโจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า จำพวก เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ยัง ประเทศ ไทย โดย มี ข้อตกลง ระหว่าง บริษัท ผู้ขาย สินค้า โจทก์ และ จำเลย ว่า ให้ โจทก์เป็น ผู้ขนส่ง สินค้า ดังกล่าว และ ให้ โจทก์ เก็บ ค่าระวาง ขนส่ง จาก จำเลยใน ฐานะ ผู้รับตราส่ง ที่ เมือง ท่า ปลายทาง โจทก์ ดำเนินการ ขนส่ง สินค้าดังกล่าว จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ ฯ และ ส่งมอบ สินค้า ให้การ ท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย จำเลย มี หน้าที่ ทำ พิธี การทาง ศุลกากร เพื่อ ขอรับ สินค้า ใน ตู้ คอนเทนเนอร์ จาก การท่าเรือ แห่งประเทศ ไทย แต่ จำเลย มิได้ ทำ พิธี การ ทาง ศุลกากร ภายใน กำหนดเนื่องจาก มี ปัญหา เกี่ยวกับ ค่าอากร ของ สินค้า ที่ นำเข้า มา จำเลย จึง ต้องชดใช้ ค่าระวาง สินค้า ค่าเสียหาย เนื่องจาก ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์ค่า ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงินจำนวน 535,733.98 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงินดังกล่าว นับแต่ วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย มิได้ เป็น ลูกค้าและ มิได้ ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท จำเลย ไม่ได้ สั่ง ซื้อ สินค้าจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ข้อตกลง ใน การ ว่าจ้าง ขนส่ง สินค้า ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ดังกล่าว ไม่ผูกพัน จำเลย ข้อเท็จจริง มี ว่านาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ผู้แทน บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนล เทรดดิ้ง จำกัด จ้าง จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก แล้ว ส่ง ไป ให้ บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ที่ ประเทศ ไต้หวัน และ เพื่อ เป็น ประกัน ว่า จำเลย จะ ปฏิบัติ ตาม สัญญา บริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ได้ ขอให้ จำเลย รับรอง ตั๋วแลกเงิน ใบตราส่ง และ เอกสาร อื่น ๆ ที่ บริษัท ผู้ส่ง วัตถุดิบซึ่ง อยู่ ใน เครือ เดียว กัน ส่ง มา ให้ ธนาคาร ตัวแทน ใน ประเทศ ไทย ส่วนบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด จะ เปิดเล็ตเตอร์ออฟเครดิต สำหรับ เงิน ค่าจ้าง และ ส่ง เงิน หมุนเวียน จำนวน 2,000,000 บาทให้ แก่ จำเลย ภายใน วันที่ 15 กันยายน 2530 ต่อมา จำเลย ทราบ ว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด สั่ง ให้ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา ส่ง สินค้า พิพาท ซึ่ง เป็น วัตถุดิบ ใน การ ผลิต เม็ด พลาสติก มา ให้ แก่ จำเลย แต่ ปรากฏว่าบริษัท นิวซิกม่าอินเตอร์เนชั่นแนลเทรดดิ้ง จำกัด ผิดสัญญา จำเลย จึง ไม่ได้ รับมอบ สินค้า พิพาท จาก โจทก์ และ ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าระวางสินค้า กับ ค่าเสียหาย ตาม ฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง ฟ้องโจทก์ ขาดอายุความ1 ปี แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 449,253.98 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วันฟ้อง จนกว่า ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้น รับฟังได้ ตาม ที่ โจทก์ นำสืบ โดย จำเลย ไม่ได้ ปฏิเสธ ว่า ประมาณ เดือน กันยายน2530 โจทก์ ซึ่ง เป็น บริษัท จำกัด มี สำนักงาน ใหญ่ ตั้ง อยู่ ประเทศ สหรัฐอเมริกา และ มี สาขา อยู่ ที่ กรุงเทพมหานคร มี วัตถุประสงค์ ประกอบการ ขนส่ง ระหว่าง ประเทศ ทางทะเล ได้ ขนส่ง สินค้า จำพวกเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง บรรจุ ตู้ คอนเทนเนอร์ 4 ตู้มา ทางเรือ เดิน ทะเล จาก ประเทศ สหรัฐอเมริกา ตาม ที่ มี ผู้ว่าจ้าง และ จำเลย เป็น ผู้รับตราส่ง เรือ ได้ มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม2530 จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ ขอรับ สินค้า ดังกล่าว คดี มี ปัญหา ว่าจำเลย ต้อง รับผิด ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหายแก่ โจทก์ หรือไม่ ได้ความ จาก นาย วรสิทธิ์ สินวิสูตร พนักงาน โจทก์ ทำงาน ฝ่าย เรียกร้อง และ ชดใช้ ค่าเสียหาย กับ นาย ประสิทธิ์ รุ่งนภา ผู้จัดการ ฝ่าย ขาย ของ โจทก์ มี หน้าที่ ติดต่อ และ ติดตาม ทวง หนี้ ลูกค้าผู้ว่าจ้าง โจทก์ ใน การ ขนส่ง ทางทะเล ว่า จำเลย สั่ง ซื้อ สินค้า พิพาท ประเภทเม็ด พลาสติก จำนวน 704 ถัง จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ประเทศ สหรัฐอเมริกา แล้ว ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง สินค้า ทางทะเล แบบ ซีวาย/ซีวาย กล่าว คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด เป็น ฝ่าย นำ ตู้ คอนเทนเนอร์ บรรจุ สินค้า มา มอบ ให้ โจทก์ บรรทุก ลง เรือ เมื่อ มา ถึงท่าเรือ กรุงเทพ จำเลย มี หน้าที่ ไป ขนถ่าย สินค้า ออกจาก ตู้ คอนเทนเนอร์ภายใน 7 วัน แล้ว ส่ง ตู้ คอนเทนเนอร์ คืน โจทก์ ตกลง กัน ว่า จำเลย จะชำระ ราคา สินค้า พิพาท ให้ บริษัท ผู้ขาย โดย ผ่าน ทาง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด แล้ว จำเลย จะ รับ เอกสาร ใบตราส่ง จาก ธนาคาร ไป แลก ใบสั่งปล่อย สินค้าจาก โจทก์ เพื่อ ไป รับ สินค้า จาก การท่าเรือแห่งประเทศไทย บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ได้ ส่ง เอกสาร ใบตราส่ง ตาม สำเนา ภาพถ่าย เอกสาร หมาย จ. 7 ใบ กำกับ สินค้า ใบ อินวอยส์ มา ที่ ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โจทก์ ได้ ส่ง สินค้า พิพาท มา ทางเรือ เดิน ทะเล และ มี หนังสือถึง จำเลย แจ้ง กำหนด วันที่ เรือ จะ เดินทาง มา ถึง ท่าเรือ กรุงเทพจำเลย ได้รับ หนังสือ และ ตอบรับ มา ที่ สำนักงาน โจทก์ ที่ กรุงเทพมหานครว่า เตรียม รับ สินค้า ไว้ แล้ว เรือ บรรทุก สินค้า พิพาท มา ถึง ท่าเรือกรุงเทพ วันที่ 8 ตุลาคม 2530 โจทก์ ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ ออกจาก เรือไป ไว้ ที่ โกดัง การท่าเรือแห่งประเทศไทย ใน วันที่ 10 เดือน เดียว กันแต่ จำเลย ไม่ได้ ปฏิบัติการ รับ สินค้า พิพาท ตาม วิธีการ ซึ่ง นาย วงศ์ กับ นางสาว มาลี วังวรวุฒิ กรรมการ จำเลย บอก สาเหตุ แก่ นาย วรสิทธิ์ ว่า เพราะ จำเลย มี ปัญหา เรื่อง อัตรา ภาษี นำเข้า และ ลูกค้า ชาว ไต้หวันที่ จะซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย มี ปัญหา เล็ตเตอร์ออฟเครดิต (แอล.ซี)ขาด อายุ ไม่อาจ เบิกเงิน ค่าซื้อ สินค้า พิพาท ได้ ครั้น นาย วรสิทธิ์ ทำ หนังสือ แจ้ง รายละเอียด ค่าใช้จ่าย ที่ จำเลย จะ ต้อง ชำระ ให้ โจทก์เอกสาร หมาย จ. 8 คำแปล หมาย จ. 9 ไป ยัง ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด โดย ส่ง สำเนา ให้ จำเลย เพื่อ ทราบ ว่า สินค้า พิพาท ยัง ไม่มี ผู้รับธนาคาร กรุงเทพ จำกัด ได้ ส่ง หนังสือ เอกสาร หมาย จ. 10 คำแปล หมาย จ. 27 ถึง นาย วรสิทธิ์ พนักงาน โจทก์ แจ้ง ว่า จำเลย เป็น ลูกหนี้ ที่ แท้จริง โดย เป็น ผู้ซื้อ สินค้า และ ได้ นำ ราคา สินค้า ไป ชำระ ที่ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด กับ นำ ใบตราส่ง สินค้า ไป จาก ธนาคาร แล้ว ส่วน ค่าใช้จ่าย ค่าระวาง ขนส่ง ตาม เอกสาร หมาย จ. 8 จำเลย ไม่ได้ชำระ ให้ โจทก์ เห็นว่า นอกจาก นาย วรสิทธิ์ และ นาย ประสิทธิ์ พยานโจทก์ จะ เบิกความ สอดคล้อง กัน แล้ว นาย สิทธิชัย สนธิสมบัติ พนักงานธนาคาร กรุงเทพ จำกัด หน้าที่ ส่วน ตั๋วแลกเงิน เรียกเก็บ ขาเข้า พยานโจทก์ อีก ปาก ยัง เบิกความ สนับสนุน อีก ว่า โจทก์ ได้ ส่งเอกสาร หมาย จ. 22 ซึ่ง นาย ประสงค์ ประนิธานธรรม พยาน จำเลย รับ ว่า เป็น เอกสาร ใบ แจ้ง ราคา สินค้า พิพาท ไม่รวม ค่าระวาง ขนส่ง มา ให้ธนาคาร กรุงเทพ จำกัด และ จำเลย ทราบ ต่อมา จำเลย ได้ นำ ใบตราส่ง สินค้า พิพาท ไป จาก ธนาคาร พร้อม กับ ลงนาม ประทับตรา บริษัท จำเลย ท้ายใบ รับ เอกสาร หมาย จ. 24 มี ใจความ ระบุ ว่า ผู้รับเงิน คือ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้จ่าย เงิน คือ จำเลย ได้ความ ดังกล่าว จำเลย ไม่ได้ นำสืบ ปฏิเสธ ถึง วิธีการ รับ ใบตราส่ง จาก ธนาคาร และ ไม่ได้ ปฏิเสธว่า ได้รับ ใบตราส่ง มา แล้ว จึง เชื่อ ได้ว่า จำเลย ได้ ชำระ ราคา สินค้า พิพาทต่อ ธนาคาร แม้ ใบตราส่ง ไม่ใช่ เป็น หลักฐาน แห่ง การ ซื้อ ขาย สินค้า พิพาทก็ ตาม แต่ ตาม พฤติการณ์ เชื่อ ได้ว่า จำเลย เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า พิพาทจาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด มิฉะนั้น เหตุใด จำเลย จะ ยินยอม ชำระ ราคา สินค้า พิพาท จำนวนเงิน สูง ส่วน ปัญหา ว่า จำเลย เป็น ผู้ว่าจ้างโจทก์ ขนส่ง สินค้า พิพาท มา ทางทะเล หรือไม่ นั้น ได้ความ จากนาย ประสิทธิ์ ว่า ได้ ติดต่อ เจรจา กับ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ตาม ที่ เคย ติดต่อ ค้าขาย กัน และ เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ ประจำ ภายหลัง จำเลย ส่ง หนังสือ ยอมรับ สภาพ หนี้ โจทก์ โดย ขอ ต่อรอง ลดราคา ค่าใช้จ่ายครั้น เมื่อ โจทก์ พิจารณา อนุมัติ จำเลย ทำ หนังสือ ตอบ ขอบคุณเอกสาร หมาย จ. 13 ถึง โจทก์ อีก ด้วย แต่ ภายหลัง จำเลย ไม่ได้ชำระ เงินให้ โจทก์ อ้างว่า ผู้มีอำนาจ ไม่ กล้า ตัดสิน ใจ ลงนาม ใน เช็ค เห็นว่าจำเลย ไม่ได้ นำสืบ โต้แย้ง ข้อเท็จจริง ที่ ว่า นาย ประสิทธิ์ เคย ติดต่อ ค้าขาย เคย เห็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ กรรมการ ผู้จัดการ จำเลย ประจำ และ ไม่ได้ นำสืบ หักล้าง ข้อเท็จจริง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น เพียงปฏิเสธ ว่า ไม่ได้ ลงลายมือชื่อ ใน เอกสาร หมาย จ. 11 จึง เชื่อ ได้ว่าลายมือชื่อ นาย วงศ์ ท้าย เอกสาร หมาย จ. 11 เป็น ลายมือชื่อ นาย วงศ์ แท้จริง พิเคราะห์ ข้อความ ใน เอกสาร ระบุ ว่า "บริษัท เราขอรับ สภาพ หนี้จำนวนเงิน ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า ทางทะเล และ ค่าเสียหาย เนื่องจากการ ไม่ได้ ใช้ ตู้ เนื่องจาก ความ ล่าช้า ใน การ ประเมิน ภาษี ศุลกากรบริษัท เราต้อง ประสบ กับ ความ ยาก ลำบาก เพราะ ว่า บริษัท เราได้ตกลง ราคา ขาย สำหรับ สินค้า ดังกล่าว นี้ กับ ผู้ซื้อ ใน ต่างประเทศ เป็นที่ เรียบร้อย แล้ว ซึ่ง ราคา ที่ ตกลง กัน ดังกล่าว นั้น ไม่ได้ รวมค่าเสียหาย เนื่องจาก การ ไม่ได้ ใช้ ด้วย ทำให้ บริษัท เราไม่สามารถ ที่ จะขาย สินค้า ดังกล่าว ให้ แก่ ผู้ซื้อ ตาม ราคา ที่ ตกลง กัน ไว้ ใน ครั้งแรก ได้เราหวังว่า ท่าน จะ สามารถ แบ่งเบา ภาระ ของ บริษัท เราโดย การ ลดจำนวน ค่าเสียหาย " และ เอกสาร หมาย จ. 13 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2530หลัง วันที่ ลง ใน เอกสาร หมาย จ. 11 เพียง 2 วัน ระบุ ใจความ ว่า"ขอบ พระ คุณ มาก สำหรับ ยอด ที่ ลดลง คงเหลือ จำนวนเงิน 136,400 บาท "เชื่อ ได้ว่า จำเลย ตกลง กับ บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด ผู้ขาย ว่า จะ เป็น ผู้ชำระ ค่าระวาง ขนส่ง สินค้า พิพาท ตาม แบบ ซีวาย/ซีวาย คือ ชำระ ให้ โจทก์ ผู้ขนส่ง ปลายทาง ตาม ฟ้อง จริง ที่ จำเลย นำสืบ อ้างว่าความจริง นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ชาว ไต้หวัน เป็น ผู้สั่งซื้อ สินค้า วัสดุ สำหรับ ผลิต เม็ด พลาสติก จาก บริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัด และ จ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง สินค้า มา ให้ จำเลย ผลิต เม็ด พลาสติก นั้น จำเลย ไม่มี พยานบุคคลพยานเอกสาร สนับสนุน หาก เป็น จริง เมื่อ สินค้า พิพาท มา ถึง ประเทศ ไทยไม่มี ผู้รับ สินค้า เหตุใด จึง ไม่ปรากฏ ข้อเท็จจริง ว่า โจทก์ ได้ แจ้งให้ นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน ปฏิบัติ ตาม สัญญา ที่ มี ต่อ บริษัท ผู้ขาย และ บริษัท ผู้ขนส่ง สินค้า น่าเชื่อ ตาม คำพยาน โจทก์ ว่า นาย อิ๋วเตอเอี๋ยน เป็น เพียง บุคคลภายนอก ซึ่ง ตกลง ซื้อ สินค้า ต่อ จาก จำเลย เท่านั้นที่ จำเลย ฎีกา ว่า ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 626, 627แสดง ว่า ตราบใด ที่ ผู้รับตราส่ง บุคคลภายนอก ยัง ไม่ได้ เรียก ให้ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับ ใบปล่อยสินค้าผู้รับตราส่ง ก็ ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่ อัน เกิดจาก สัญญา รับขนเห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย ผู้รับตราส่ง ตกลง ชำระ ค่าระวาง สินค้า พร้อม อุปกรณ์ ปลายทาง แบบ ซีวาย/ซีวาย ต่อมา โจทก์ ขนส่งสินค้า พิพาท ไป ถึง ท่าเรือ กรุงเทพ อันเป็น ท่า ปลายทาง ใน วันที่8 ตุลาคม 2530 และ พร้อม ที่ จะ ส่งมอบ สินค้า โดย ยก ตู้ คอนเทนเนอร์ออกจาก เรือ เมื่อ วันที่ 10 ตุลาคม 2530 อีก ทั้ง ได้ แจ้ง ให้ จำเลยผู้รับตราส่ง ทราบ แล้ว โจทก์ ผู้ขนส่ง ก็ ย่อม มีสิทธิ ได้รับ ค่าระวางและ ค่าเสียหาย อัน เกิดจาก การ ที่ จำเลย ไม่ไป รับ สินค้า ตาม ข้อตกลงการ ที่ จำเลย จะ เรียก ให้ โจทก์ ส่งมอบ สินค้า หรือไม่ ก็ หา มีผล ต่อความรับผิด ที่ จำเลย มี ตาม ข้อตกลง ปัญหา ว่า เมื่อ ผู้รับตราส่งยัง ไม่ได้ เรียก ให้ ผู้ขนส่ง ส่งมอบ สินค้า โดย วิธี นำ ใบตราส่ง แลก กับใบปล่อยสินค้า จะ ทำให้ ผู้รับตราส่ง ยัง ไม่ได้ รับโอน สิทธิ หน้าที่อัน เกิดจาก สัญญา รับขน ตาม บท กฎหมาย ที่ จำเลย ฎีกา หรือไม่จึง ไม่เป็น สาระ แก่ คดี อันควร ได้รับ การ วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ผล แห่ง คดี เปลี่ยนแปลง ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ชดใช้ค่าระวาง สินค้า กับ ค่าเสียหาย เนื่องจาก โจทก์ ไม่ได้ ใช้ ตู้ คอนเทนเนอร์รวม จำนวนเงิน 449,253.98 บาท ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา จำเลย ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(อากาศ บำรุงชีพ-ดำรุพงศ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา-ปราโมทย์ บุนนาค)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538แสดงให้เห็นว่าศาลไทยในศตวรรษนี้ต้องเผชิญกับคดีเกี่ยวกับการค้าระหว่างประเทศที่ซับซ้อนอย่างยิ่งในคดีนี้ศาลจะต้องพิจารณาคดีโดยใช้ทั้งกฎหมายภายในของไทยและธรรมเนียมปฏิบัติในทางการค้าระหว่างประเทศโดยเฉพาะอย่างยิ่งคดีนี้เกิดในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของกฎหมายภายในของไทยเกี่ยวกับนิติสัมพันธ์ในทางพาณิชยนาวีปัญหาที่น่าติดตามก็คือศาลไทยจะต้องใช้กฎเกณฑ์ใดบ้างในการพิจารณาคดีในลักษณะเช่นนี้ นอกจากนั้นขอให้สังเกตว่าคดีนี้เป็นคดีที่ไม่ค่อยปรากฏบ่อยนักในเรื่องที่เกี่ยวกับการรับขนของทางทะเลเนื่องจากสิ่งที่มักจะปรากฏในการรับขนของทางทะเลนั้นจะเป็นกรณีที่เกิดการสูญหายเสียหายแก่ของที่ทำการขนส่งหรือมีการส่งมอบของชักช้าทำให้ผู้รับตราส่งได้รับความเสียหายและเรียกร้องให้ผู้ขนส่งรับผิดแต่ผู้ขนส่งไม่ยอมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายให้แต่โดยดีจึงต้องนำคดีมาฟ้องร้องต่อศาลกับอีกกรณีหนึ่งที่ผู้รับตราส่งได้ใช้สิทธิเรียกร้องเอาค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยสินค้าตามสัญญาประกันภัยสินค้า (CargoInsurance) ที่ได้คุ้มครองความเสียหายที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นเมื่อผู้รับประกันภัยได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้รับตราส่งไปแล้วก็จะรับช่วงสิทธิไปไล่เบี้ยเอาคืนจากผู้ขนส่งที่จะต้องรับผิด แต่คดีนี้กลายเป็นว่าผู้ขนส่งคือบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดได้เป็นโจทก์ยื่นฟ้องจำเลยที่เป็นผู้รับตราส่งสินค้าเพื่อค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่ผู้รับตราส่งสินค้าไม่ยอมชำระค่าระวางเรือและไม่ไปรับสินค้าที่มาถึงท่าปลายทาง ในการศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538จึงควรที่จะทำหมายเหตุในรายละเอียดดังต่อไปนี้ (1)ธรรมชาติของสัญญารับขนสินค้าระหว่างบริษัทซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดและบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัด ภายใต้หลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลสัญญารับขนสินค้าทางทะเลระหว่างบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดและบริษัท เกลเด้นเท็กซ์ จำกัดย่อมมีลักษณะระหว่างประเทศทั้งนี้เพราะปรากฏมีข้อเท็จจริงอันทำให้เกิดองค์ประกอบระหว่างประเทศแก่สัญญาอันมีความเกี่ยวข้องกับหลายประเทศกล่าวคือประเทศ สหรัฐอเมริกาและประเทศไทยทั้งนี้เพราะข้อเท็จจริงเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับสัญญารับขนระหว่างบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดเป็นผู้นำตู้คอนเทนเนอร์บรรจุสินค้าจากประเทศ สหรัฐอเมริกามามอบให้บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดณท่าเรือคลองเตยกรุงเทพฯและทั้งบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดและบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดมีสัญชาติอเมริกันและมีภูมิลำเนาตั้งอยู่ในประเทศ สหรัฐอเมริกาดังนั้นสัญญาดังกล่าวจึงเป็นนิติสัมพันธ์ที่ตกอยู่ภายใต้การขัดกันแห่งกฎหมายอเมริกันและกฎหมายไทยกล่าวคือนอกจากสัญญารับขนนี้จะตกอยู่ภายใต้กฎหมายอเมริกันในฐานะกฎหมายของรัฐเจ้าของถิ่นที่ตั้งของท่าเรืออันเป็นจุดเริ่มต้นของสินค้าแล้วสัญญานี้ยังตกอยู่ภายใต้กฎหมายอเมริกันในฐานะกฎหมายสัญชาติและภูมิลำเนาของทั้งผู้ส่งและผู้รับขนอีกด้วยและในขณะเดียวกันสัญญารับขนนี้มีความผูกพันกับกฎหมายไทยในฐานะกฎหมายของรัฐเจ้าของรัฐเจ้าของถิ่นที่ตั้งของท่าเรืออันเป็นจุดหมายปลายทางของสินค้าและในฐานะกฎหมายสัญชาติและภูมิลำเนาของผู้รับตราส่ง ดังนั้นจะเห็นว่าโดยผลของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลเมื่อสัญญารับขนสินค้าทางทะเลระหว่างบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดและบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดมีลักษณะระหว่างประเทศคู่สัญญาจึงมีอำนาจที่จะกล่าวอ้างให้ศาลของรัฐที่รับคดีใช้กฎหมายต่างประเทศที่มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับนิติสัมพันธ์ซึ่งกฎหมายขัดกันของรัฐเจ้าของศาลยอมรับในกรณีของประเทศไทยกฎหมายขัดกันที่ผูกพันศาลไทยก็คือพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481 แต่อย่างไรก็ตามขอให้สังเกตว่าเท่าที่ปรากฏในคำพิพากษาไม่ปรากฏว่าคู่ความได้ยกกฎหมายขัดกันขึ้นมาถกเถียงกันในคดีนี้เลยศาลไทยจึงอาจพิจารณาคดีนี้โดยไม่จำต้องคำนึงถึงองค์ประกอบระหว่างประเทศของคดีแต่อย่างใดเลย (2)กฎหมายที่มีผลบังคับต่อสิทธิหน้าที่และความรับผิดของคู่สัญญาตามสัญญาระหว่างประเทศ โดยผลของมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481สิทธิหน้าที่และความรับผิดของคู่สัญญาตามสัญญาระหว่างประเทศย่อมตกอยู่ภายใต้กฎหมายของประเทศใดประเทศหนึ่งดังต่อไปนี้ 1.กฎหมายตามเจตนาของคู่กรณี(มาตรา13วรรคที่1)ถ้าคู่กรณีมีเจตนาชัดแจ้งหรือโดยปริยายเลือกกฎหมายเอาไว้ 2.กฎหมายสัญชาติอันร่วมกันแห่งคู่สัญญา(มาตรา13วรรคที่1)ถ้าคู่สัญญามีสัญชาติอันเดียวกันและคู่สัญญาไม่ได้แสดงเจตนาเลือกกฎหมายที่มีผลต่อสัญญาเอาไว้ 3.กฎหมายแห่งถิ่นที่สัญญานั้นได้ทำขึ้น(มาตรา13วรรคที่1)ถ้าคู่สัญญาไม่มีสัญชาติอันเดียวกันและคู่สัญญาไม่ได้แสดงเจตนาเลือกกฎหมายที่มีผลต่อสัญญาเอาไว้ 4.กฎหมายแห่งถิ่นที่จะพึงปฏิบัติตามสัญญานั้น(มาตรา13วรรคที่2)ถ้าคู่สัญญาไม่มีสัญชาติอันเดียวกันและคู่สัญญาไม่ได้แสดงเจตนาเลือกกฎหมายที่มีผลต่อสัญญาเอาไว้แต่ไม่อาจหยั่งทราบถิ่นที่สัญญานั้นได้ทำขึ้น ดังนั้นในกรณีของสัญญารับขนสินค้าทางทะเลระหว่างบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดและบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดโดยผลของมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481คู่สัญญาจึงมีอำนาจที่จะกล่าวอ้างกฎหมายตามเจตนาของคู่กรณีเมื่อสัญญารับขนที่เกิดขึ้นมีลักษณะระหว่างประเทศบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดซึ่งเป็นผู้รับขนจึงมีอำนาจที่จะกล่าวอ้างให้ศาลไทยใช้"ข้อตกลง"ที่มีระหว่างผู้ส่งและผู้รับขนในฐานะกฎหมายที่ใช้บังคับแก่ผลของสัญญารับขนสินค้าได้และในกรณีเช่นนี้โดยหลักของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลเมื่อคู่กรณีฝ่ายหนึ่งกล่าวอ้างกฎหมายตามเจตนาของคู่กรณีต่อศาลศาลไทยจึงไม่อาจนำกฎหมายไทยโดยแท้กล่าวคือประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยสัญญารับขนมาใช้ในการพิจารณาคดีได้ แต่ตามข้อเท็จจริงกลับปรากฏในทิศทางตรงกันข้ามกล่าวคือคู่ความไม่กล่าวอ้างมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481ให้ศาลใช้ต่อคดีดังนั้นโดยหลักของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลจึงต้องถือเสมือนคดีไม่มีองค์ประกอบระหว่างประเทศเมื่อคดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลไทยศาลไทยจึงต้องใช้กฎหมายของศาลเองในการพิจารณาคดีกล่าวคือกฎหมายไทยโดยแท้อันได้แก่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยสัญญารับขน แต่อย่างไรก็ตามแม้จะไม่กล่าวอ้างมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิสจำกัดโจทก์ก็ยังกล่าวอ้างให้ศาลไทยใช้"ข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายในสัญญารับขนที่มีระหว่างผู้ส่งและผู้รับขน"ในฐานะกฎหมายที่ใช้บังคับแก่ผลของสัญญารับขนสินค้าแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขน ผลปรากฏว่าศาลไทยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับใช้ข้อตกลงของเอกชนแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขนซึ่งจะต้องตั้งข้อสังเกตว่าการยอมรับใช้กฎหมายแห่งเจตนาของเอกชนนี้มิได้เกิดจากผลของมาตรา13แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ.2481เพราะโดยหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลศาลภายในของรัฐไม่อาจยกกฎหมายขัดกันขึ้นใช้เองเนื่องจากการยอมรับใช้กฎหมายขัดกันก็คือการยอมรับว่าคดีที่อยู่ในการพิจารณาของตนมีความเกี่ยวพันกับอำนาจอธิปไตยของรัฐต่างประเทศดังนั้นศาลภายในของรัฐจะไม่กล่าวอ้างกฎหมายขัดกันขึ้นเองเว้นแต่เอกชนคู่ความจะกล่าวอ้างขึ้นแต่อย่างไรก็ตามศาลภายในของรัฐก็ยังมีอำนาจจะไม่ฟังข้อกล่าวอ้างดังกล่าวของเอกชนคู่ความหากนิติสัมพันธ์อันเป็นวัตถุแห่งข้อพิพาทมิใช่นิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่มีลักษณะระหว่างประเทศหรือมีข้อเท็จจริงอันเป็นข้อยกเว้นของกฎหมายขัดกันกล่าวคือมีกฎหมายแพ่งสารบัญญัติพิเศษในเรื่องนั้นมีกฎหมายพึงบังคับใช้ทันทีในเรื่องนั้นและมีอนุสัญญาผูกพันศาลในเรื่องนั้น จึงมีปัญหาที่จะต้องพิจารณาต่อไปว่าเป็นการชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ที่ศาลไทยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับใช้ข้อตกลงของคู่สัญญาแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขน? ต่อปัญหานี้เราจะต้องไม่ลืมว่ากฎหมายเอกชนของไทยยอมรับหลักความศักดิ์สิทธิ์ในการแสดงเจตนาเช่นเดียวกับกฎหมายเอกชนของนานาอารยประเทศจึงเป็นการชอบด้วยกฎหมายที่ศาลไทยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538จะยอมรับใช้ข้อตกลงของคู่สัญญาแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยว่าด้วยสัญญารับขนเว้นแต่ข้อตกลงของคู่สัญญานั้นจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนไทย แต่อย่างไรก็ตามปัญหาที่จะต้องพิจารณาต่อไปก็คือคู่สัญญาในสัญญารับขนได้แสดงเจตนาโดยเฉพาะเจาะจงเพื่อกำหนดสิทธิหน้าที่และความรับผิดในสัญญารับขนตามข้อเท็จจริงหรือไม่เป็นที่ชัดแจ้งว่าบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้รับขนและบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดผู้ส่งซึ่งเป็นคู่สัญญาดั่งเดิมในสัญญารับขนได้แสดงเจตนาโดยเฉพาะเจาะจงในเรื่องของการขนส่งสินค้าตามรูปแบบมาตรฐานของสัญญารับขนแบบซีวาย/ซีวายแต่เป็นที่น่าสงสัยว่าข้อตกลงโดยเฉพาะเจาะจงระหว่างผู้ส่งและผู้รับขนนี้ผูกพันผู้รับตราส่งกล่าวคือบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดหรือไม่ จึงต้องทำความเข้าใจในลำดับต่อไปว่าข้อกำหนดของสัญญารับขนของทางทะเลแบบซีวาย/ซีวายตามที่กล่าวอ้างในการพิจารณาของศาลตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538มีความหมายและธรรมชาติเพียงใดประการหนึ่งและเพราะเหตุใดศาลจึงยอมรับใช้ข้อตกลงโดยเฉพาะเจาะจงของคู่สัญญาดั่งเดิมแก่ผู้รับตราส่งแทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยรับขนอีกประการหนึ่ง (3)ความหมายและธรรมชาติของสัญญารับขนของทางทะเลแบบซีวาย/ซีวาย ในการขนส่งสินค้าปัจจุบันจากผู้ส่งไปยังผู้รับสินค้านั้นมักจะมีการนำสินค้าบรรจุไว้ในตู้คอนเทนเนอร์เพราะจะทำให้สินค้าได้รับความปลอดภัยและสะดวกต่อการขนย้ายสำหรับหน้าที่ในการบรรจุของลงในตู้และเปิดตู้คอนเทนเนอร์เพื่อนำของออกจากตู้และการลำเลียงตู้คอนเทนเนอร์จากภูมิลำเนาหรือโรงงานของผู้ส่งไปยังท่าเรือหรือจากท่าเรือไปยังภูมิลำเนาของผู้รับตราส่งนั้นก็แล้วแต่ความตกลงกันในระหว่างผู้ส่งกับผู้ขนส่งซึ่งความตกลงกันดังกล่าวนั้นพอสรุปได้ว่ามีอยู่4แบบด้วยกัน แต่ถ้อยคำที่เรียกนั้นในยุโรปกับอเมริกาจะเรียกต่างกันดังนี้คือ แบบยุโรป LCL/LCL2 LCL/FCL4 FCL/FCL FCL/LCL แบบสหรัฐอเมริกา CFS/CFS3หรือPiertoPier CFS/CY5หรือpiertoHouse CY/CYหรือHousetoHouse CY/CFSหรือHousetoPier (1.1)LCL/LCLหรือCFS/CFSหมายความว่าที่ท่าเรือต้นทางผู้ขนส่งจะนำสินค้ามาบรรจุลงตู้คอนเทนเนอร์เองจากนั้นก็จะทำการขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ไปยังจุดหมายปลายทางและที่จุดหมายปลายทางนี้ผู้ขนส่งจะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือและเปิดตู้คอนเทนเนอร์นำสินค้าเข้าเก็บไว้ในโกดังสินค้าเพื่อรอให้ผู้รับตราส่งมารับของไป (1.2)LCL/FCLหรือCFS/CYหมายความว่าที่ท่าเรือต้นทางผู้ขนส่งจะเป็นผู้นำสินค้าไปบรรจุลงตู้คอนเทนเนอร์และขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะทำการขนตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือและให้ผู้รับตราส่งมารับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดตู้เอาสินค้าออกเอง (1.3)FCL/FCLหรือCY/CYหมายความว่าที่ท่าต้นทางผู้ขนส่งจะรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วให้ผู้รับตราส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดขนถ่ายสินค้าออกจากตู้เอง (1.4)FCL/LCLหรือCY/CFSหมายความว่าที่ท่าต้นทางผู้ขนส่งจะรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ขนส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางแต่หลังจากนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วผู้ขนส่งจะทำการเปิดตู้คอนเทนเนอร์แล้วนำสินค้าเข้าเก็บไว้ในโกดังเพื่อรอให้ผู้รับตราส่งมารับสินค้าไป จะเห็นได้ว่าในข้อเท็จจริงของคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538สัญญาระหว่างบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดและบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดมีข้อตกลง3เรื่องกล่าวคือ ในประการแรกเป็นข้อตกลงที่ผู้ขนส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วจากท่าต้นทางเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วให้ผู้รับตราส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดขนถ่ายสินค้าออกจากตู้เองซึ่งในทางปฏิบัติดังกล่าวแล้วข้างต้นเรียกว่า"ข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวาย" นอกจากนั้นคู่สัญญายังมีข้อตกลงให้ผู้รับตราส่งมีหน้าที่ต้องชำระค่าระวางกล่าวคือบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดซึ่งเป็นผู้รับตราส่งจะเป็นผู้ชำระค่าระวางที่ปลายทาง ในประการที่สามเป็นข้อตกลงที่ให้ผู้รับตราส่งทำพิธีการศุลกากรเพื่อขอรับสินค้าในตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วัน จะเห็นว่าโดยข้อเท็จจริงข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายตามที่กล่าวอ้างในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ไม่ครอบไปถึงข้อตกลงในเรื่องค่าระวางสินค้าและการทำพิธีศุลกากรแต่อย่างไรก็ตามจากข้อเท็จจริงที่รับฟังในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538จะเห็นว่าบริษัทไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดผู้ซื้อและผู้รับตราส่งมิได้ปฏิเสธเฉพาะหน้าที่ตามข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายแต่ยังปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามข้อตกลงในเรื่องค่าระวางและการทำพิธีการทางศุลกากรโดยกล่าวอ้างกฎหมายไทยกล่าวคือมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในขณะที่บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดกล่าวอ้างข้อตกลงทั้งหมดในฐานะกฎหมายที่มีผลกำหนดสัญญา แต่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ได้ยืนยันอย่างชัดเจนว่าไม่ได้พิจารณาคดีภายใต้มาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์หากแต่ศาลนี้ได้ยอมรับใช้ข้อตกลงของคู่สัญญาในฐานะกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ต่อสัญญารับขนที่พิพาทกันจึงต้องมาศึกษาต่อไปถึงเหตุผลในการตัดสินดังกล่าวของศาลฎีกาไทยในคดีนี้ (4)ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ได้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยรับขนมาใช้ในการพิจารณาสิทธิหน้าที่และความรับผิดของคู่สัญญารับขนตามข้อเท็จจริงนี้หรือไม่ ขอให้สังเกตว่าเมื่อบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดฎีกาว่าตามบทบัญญัติแห่งมาตรา626และ627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตราบใดที่ผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกยังไม่ได้เรียกให้ผู้ขนส่งส่งมอบสินค้าโดยวิธีนำใบตราส่งแลกกับใบปล่อยสินค้าผู้รับตราส่งก็ยังไม่ได้รับโอนสิทธิหน้าที่อันเกิดจากสัญญารับขนศาลฎีกากลับเห็นว่า"เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัดผู้รับตราส่งได้ตกลงชำระค่าระวางสินค้าพร้อมอุปกรณ์ปลายทางแบบซีวาย/ซีวายศาลจึงยืนยันสิทธิจะได้รับค่าระวางและค่าเสียหายอันเกิดจากการที่บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดไม่ไปรับสินค้าตามข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายและในทางกลับกันศาลกลับปฏิเสธที่จะพิจารณาสิทธิและหน้าที่ของบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดภายใต้บทบัญญัติแห่งมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์" จึงเป็นความชัดเจนที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับใช้ข้อตกลงของเอกชนโดยไม่ใช้บทบัญญัติแห่งกฎหมายของรัฐจึงเป็นข้อที่น่าจะหาเหตุผลว่าทำไมศาลนี้จึงเห็นเช่นนั้นศาลนี้อธิบายในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ว่า"การพิจารณาปัญหาภายใต้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์จะไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยเพราะไม่ทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงได้" เหตุผลดังกล่าวมีความหมายอย่างไร จะเห็นว่ามาตรา626แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่า "ตราบใดของยังอยู่ในมือผู้ขนส่งตราบนั้นผู้ส่งหรือถ้าได้ทำใบตราส่งผู้ทรงใบตราส่งนั้นอาจจะให้ผู้ขนส่งงดการส่งของนั้นไปหรือให้ส่งกลับคืนมาหรือให้จัดการแก่ของนั้นเป็นอย่างอื่นประการใดก็ได้ ในเหตุเช่นนี้ผู้ขนส่งชอบที่จะได้รับเงินค่าระวางพาหนะตามส่วนแห่งระยะทางที่ได้จัดการขนส่งไปแล้วกับทั้งค่าใช้จ่ายอื่นๆที่ต้องเสียไปเพราะเหตุที่บอกงดหรือเพราะส่งกลับคืนหรือเพราะจัดการเป็นประการอื่นนั้น" และมาตรา626แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่า "เมื่อของถึงตำบลที่กำหนดให้ส่งและผู้รับตราส่งได้เรียกให้ส่งมอบแล้วท่านว่าแต่นั้นไปสิทธิทั้งหลายของผู้ส่งอันเกิดแต่สัญญารับขนนั้นย่อมตกไปได้แก่ผู้รับตราส่ง" จะเห็นได้ว่ากรณีที่จะใช้มาตรา626มาตรา627นี้ก็ต่อเมื่อสัญญารับขนของนั้นเกิดระหว่างผู้ส่งและผู้ขนส่งสิทธิในสัญญานี้จะตกได้แก่ผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญาก็ต่อเมื่อมีข้อเท็จจริงที่เข้าองค์ประกอบตามมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์2ประการกล่าวคือ ในประการแรกของถึงตำบลที่กำหนดให้ส่ง และในประการที่สองผู้รับตราส่งได้เรียกให้ส่งมอบของแล้วในทางปฏิบัติข้อเท็จจริงในองค์ประกอบที่สองนี้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้รับตราส่งนำใบตราส่งไปแลกใบปล่อยสินค้าแล้ว ปัญหาที่น่าคิดก็คือถ้าว่ากันตามหลักกฎหมายแพ่งแล้วสัญญาจะมีผลผูกพันเฉพาะคู่สัญญาการจะเป็นคู่สัญญานั้นย่อมเกิดขึ้นจากการแสดงเจตนาของคู่สัญญาดังกล่าวในคำพิพากษาของศาลฎีกาฉบับนี้ถ้าฟังข้อเท็จจริงในเบื้องต้นเพียงแต่ว่าผู้ว่าจ้างให้บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดทำการขนส่งก็คือบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดดังนั้นคู่สัญญาในสัญญานี้จึงได้แก่บุคคลทั้งสองดังกล่าวหาใช่บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดไม่บริษัทหลังนี้เป็นเพียงผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญารับขนข้อเท็จจริงดังกล่าวจึงน่าจะต้องตามมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั่นคือ"สิทธิ"อันเกิดจากสัญญายังไม่ตกไปเป็นของบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัดดังนั้นข้อกำหนดในใบตราส่งจึงไม่น่าจะมีผลผูกพันผู้รับตราส่งให้ต้องรับผิดชอบด้วยแม้ไม่ทำพิธีการศุลกากรนำของออกจากท่าเรือฯภายใน7วัน แต่อย่างไรก็ตามในข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ได้ปรากฏข้อเท็จจริงที่ศาลฟังและเชื่อว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัด"ตกลงชำระค่าระวางสินค้าพร้อมอุปกรณ์ปลายทางแบบซีวาย/ซีวาย"ดังนั้นในข้อเท็จจริงนี้ศาลจึงเห็นว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรมจำกัดซึ่งเป็นผู้รับตราส่งเป็นคู่สัญญาในสัญญารับขนจึงมิใช่บุคคลภายนอกสัญญาแต่อย่างใดจึงไม่อาจจะอ้าง"สิทธิ"ตามมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งใช้ในกรณีที่ผู้รับตราส่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญารับขนมาตั้งแต่แรก จะเห็นว่ากรณีของสัญญารับขนตามข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538มิใช่กรณีที่ตกอยู่ภายใต้มาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ดังนั้นจึงอาจเข้าใจได้ถึงเหตุผลที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538กล่าวว่าการนำมาตรา626และมาตรา627แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์"ไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัยเพราะไม่ทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงได้" (5)สัญญารับขนตามข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ตกอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่ ภายใต้หลักที่วางโดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่121/2536พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ย่อมมีผลบังคับแก่คดีรับขนของทางทะเลก็ต่อเมื่อสิทธิเรียกร้องตามสัญญาเกิดตั้งแต่วันที่21กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ดังนั้นเมื่อข้อพิพาทในสัญญารับขนในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538เกิดขึ้นก่อนวันที่21กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ศาลในคดีนี้จึงไม่จำต้องนำพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534มาใช้ในการพิจารณาสัญญารับขนนี้ (6)หากข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538เกิดในช่วงที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534มีผลแล้วกรณีจะเป็นเช่นไร ดังนั้นหากข้อพิพาทในสัญญารับขนในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538เกิดขึ้นหลังวันที่21กุมภาพันธ์พ.ศ.2535ศาลก็มีหน้าที่จะต้องนำพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534มาใช้ในการพิจารณาสัญญารับขนนี้กรณีจึงจะต้องพิจารณาต่อไปว่าข้อตกลงของคู่สัญญาตามข้อเท็จจริงดังกล่าวจะได้รับการรับรองโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่ เนื่องจากศาลฎีกาในคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ยอมรับว่าข้อตกลงในสัญญารับขนระหว่างบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดผู้ส่งและบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้ขนส่งผูกพันบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดผู้รับตราส่งทั้งๆที่ตามข้อเท็จจริงแล้วผู้ที่ทำสัญญากับบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดก็คือบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดไม่ใช่บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดซึ่งมีฐานะเป็นเพียงผู้รับตราส่งแต่เนื่องจากได้ปรากฏข้อเท็จจริงทีศาลฟังและเชื่อว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัด"ตกลงชำระค่าระวางสินค้าพร้อมอุปกรณ์ปลายทางแบบซีวาย/ซีวาย"ดังนั้นในข้อเท็จจริงนี้ศาลจึงเห็นว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดซึ่งเป็นผู้รับตราส่งย่อมมีสถานะ"เป็นคู่สัญญาในสัญญารับขน"มาตั้งแต่ต้นจึงมิใช่บุคคลภายนอกสัญญาแต่อย่างใดจึงเป็นประเด็นที่น่าพิจารณาว่าความมีผลของพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534จะทำให้ศาลจะต้องพิจารณาประเด็นดังกล่าวเป็นอย่างอื่นหรือไม่ การที่บุคคลใดจะเป็นผู้ส่งนั้นพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ได้ให้ความหมายไว้ในมาตรา3ว่า"ผู้ส่งของหมายความว่าบุคคลซึ่งเป็นคู่สัญญากับผู้ขนส่งในสัญญารับขนของทางทะเล"ซึ่งก็เป็นการชัดเจนจากข้อเท็จจริงว่าผู้ที่มาติดต่อว่าจ้างให้บริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดเป็นผู้ขนส่งเม็ดพลาสติกมายังประเทศไทยก็คือบริษัท โกลเด้นเท็กซ์ จำกัดดังนั้นบริษัทนี้จึงมีสถานะเป็นคู่สัญญากับบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้ขนส่ง ส่วนประเด็นปัญหาว่าข้อตกลงต่างๆที่บริษัท โกลเด้นเท็กซ์จำกัดผู้ส่งได้ตกลงกันไว้กับบริษัท ซีแลนด์เซอร์วิส จำกัดผู้ขนส่งจะผูกพันบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดผู้รับตราส่งซึ่งเป็นบุคคลภายนอกสัญญาหรือไม่นั้นพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ได้ตัดปัญหาที่จะเกิดขึ้นในประเด็นดังกล่าวไว้แล้วในมาตรา26ซึ่งบัญญัติว่า "ในกรณีที่ได้ออกใบตราส่งให้แก่กันไว้ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ขนส่งกับผู้รับตราส่งในเรื่องทั้งหลายเกี่ยวกับการขนส่งของที่ระบุไว้ในใบตราส่งนั้นให้เป็นไปตามข้อกำหนดในใบตราส่ง" ดังนั้นอาจสรุปต่อไปได้ว่าไม่ว่าจะฟังได้หรือไม่ว่าบริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดเป็นคู่สัญญาหรือไม่ก็จะต้องผูกพันตามข้อตกลงแห่งสัญญารับขนของทางทะเลที่ปรากฏอยู่ในใบตราส่งด้วย ในประเด็นต่อไปจึงต้องพิจารณาว่าข้อตกลงหรือข้อกำหนดในสัญญารับขนตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ในรายละเอียดจะใช้บังคับได้หรือไม่ตามพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534 จึงควรมาพิจารณาประเด็นหลักแห่งคดี3ประเด็นดังต่อไปนี้ของคำพิพากษาศาลฎีกาที่216/2538ภายใต้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534กล่าวคือ ในประการแรกข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่(6.1) ในประการที่สองข้อตกลงที่ให้บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดเป็นผู้ชำระค่าระวางที่ปลายทางเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่(6.2) ในประการที่สามข้อตกลงที่ให้บริษัท ไทยสมุทรอุตสาหกรรม จำกัดนำพิธีการศุลกากรเพื่อขอรับสินค้าในตู้คอนเทนเนอร์ภายใน7วันเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่(6.3) (6.1)ข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายเป็นที่ยอมรับโดยพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534หรือไม่ มาตรา17แห่งพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534กำหนดว่า "ข้อกำหนดใดในสัญญารับขนของทางทะเลที่มีวัตถุประสงค์หรือมีผลไม่ว่าโดยตรงหรือโดยปริยายดังต่อไปนี้ข้อกำหนดนั้นเป็นโมฆะ 1.ปลดเปลื้องผู้ขนส่งจากหน้าที่หรือความรับผิดใดๆตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติดังนี้ 2.กำหนดความรับผิดของผู้ขนส่งให้น้อยกว่าที่กำหนดไว้ในมาตรา58หรือมาตรา60 3.ปัดภาระการพิสูจน์ซึ่งพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของผู้ขนส่งไปให้ผู้ส่งหรือบุคคลภายนอกเป็นผู้พิสูจน์ 4.ให้ผู้ขนส่งเป็นผู้รับประโยชน์ในสัญญาประกันภัยแห่งของตามสัญญารับขนของทางทะเลอันเป็นวัตถุที่เอาประกันภัย" ปัญหาว่าข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายมาพิจารณาว่าขัดต่อมาตรา17หรือไม่จึงขึ้นอยู่กับข้อตกลงนี้มีเนื้อหาที่ต้องตามข้อกำหนดของมาตรา17หรือไม่ จะเห็นว่าข้อตกลงแบบซีวาย/ซีวายนี้มีเนื้อหาเพียงว่าที่ท่าต้นทางผู้ขนส่งจะรับตู้คอนเทนเนอร์ที่ผู้ส่งได้บรรจุสินค้าลงในตู้เรียบร้อยแล้วเพื่อนำลงเรือและทำการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางและเมื่อเรือถึงจุดหมายปลายทางก็จะนำตู้คอนเทนเนอร์ขึ้นจากเรือแล้วให้ผู้รับตราส่งรับตู้คอนเทนเนอร์ไปเปิดขนถ่ายสินค้าออกจากตู้เองข้อตกลงดังกล่าวจึงเป็นเพียงข้อสัญญาที่กล่าวถึงการส่งมอบสินค้าให้แก่ผู้ขนส่งว่าจะส่งมอบให้แก่ผู้ขนส่งในสภาพเช่นใดและเมื่อของถึงจุดหมายปลายทางผู้ขนส่งจะส่งมอบสินค้าในสภาพเช่นไรแก่ผู้รับตราส่งเท่านั้น ภายใต้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534การรับมอบสินค้าและการส่งมอบสินค้าถูกกำหนดไว้ในมาตรา39และมาตรา40ดังนี้ มาตรา39แห่งพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ซึ่งบัญญัติว่า "ภายใต้บังคับมาตรา51มาตรา52มาตรา53มาตรา54มาตรา55มาตรา56และมาตรา58ผู้ขนส่งต้องรับผิดเพื่อความเสียหายอันเป็นผลจากการที่ของซึ่งได้รับมอบจากผู้ส่งของสูญหายเสียหายหรือมีการส่งมอบชักช้าถ้าเหตุแห่งการสูญหายเสียหายหรือการส่งมอบชักช้านั้นได้เกิดขึ้นในระหว่างที่ของดังกล่าวอยู่ในความดูแลของตน เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ให้ถือว่าของอยู่ในความดูแลของผู้ขนส่งนับตั้งแต่เวลาที่ผู้ขนส่งได้รับของนั้นไว้จากผู้ส่งของหรือตัวแทนผู้ส่งของหรือจากเจ้าหน้าที่หรือบุคคลใดๆซึ่งกฎหมายหรือกฎข้อบังคับที่ใช้อยู่ณท่าต้นทางที่บรรทุกของลงเรือกำหนดให้ผู้ส่งของต้องมอบของที่จะขนส่งไว้กับเจ้าหน้าที่หรือบุคคลดังกล่าวจนถึงเวลาที่ผู้ขนส่งส่งมอบของนั้นณท่าปลายทางหรือที่หมายปลายทางตามที่กำหนดไว้ในมาตรา40" มาตรา40แห่งพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ.2534ซึ่งบัญญัติว่า "ในกรณีดังต่อไปนี้ให้ถือว่าผู้ขนส่งได้มอบของซึ่งตนได้รับไว้แล้ว 1.ผู้ขนส่งได้มอบของให้แก่ผู้รับตราส่งแล้ว 2.ในกรณีที่ผู้รับตราส่งไม่มารับของจากผู้ขนส่งผู้ขนส่งได้จัดการอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ของนั้นตามที่กำหนดไว้ในสัญญารับขนของทางทะเลหรือตามกฎหมายที่ใช้บังคับหรือประเพณีทางการค้าที่ถือปฏิบัติกันอยู่ณ