ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ต ๑. เหตุผลในการออกประกาศเพื่อเป็นการส่งเสริมการพัฒนาตลาดตราสารหนี้และตราสารทุนและเพิ่มช่องทางการประกอบธุรกิจและบริหารสภาพคล่องของสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตโดยการออกประกาศในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงเพิ่มเติมและขยายขอบเขตในการประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ต ดังนี้๑.๑ ปรับปรุงข้อกำหนดในการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตให้ธนาคารพาณิชย์มีความคล่องตัวในการเริ่มประกอบธุรกิจมากยิ่งขึ้น โดยให้ธนาคารพาณิชย์สามารถยื่นขอรับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์จากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตธนาคารแห่งประเทศไทยก่อน๑.๒ กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยสามารถประกอบธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตได้ตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด๑.๓ ขยายขอบเขตให้ธนาคารพาณิชย์สามารถยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และขายชอร์ตหลักทรัพย์ประเภทหน่วยลงทุนได้๒. อำนาจตามกฎหมายอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๙ ทวิ แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์พ.ศ. ๒๕๐๕ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตตามที่กำหนดในประกาศนี้๓. ขอบเขตการบังคับใช้ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ทุกธนาคารยกเว้นกิจการวิเทศธนกิจ๔. เนื้อหา๔.๑ ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่องการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตลงวันที่ ๑๙ สิงหาคม ๒๕๔๖๔.๒ หลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจ๔.๒.๑ ในประกาศฉบับนี้ธนาคารพาณิชย์หมายความว่า ธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมาย ว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยหมายความว่า ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย ตามประกาศกระทรวงการคลังเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ ลงวันที่ ๒๓มกราคม ๒๕๔๗๔.๒.๒ ธนาคารพาณิชย์ที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจนี้ ต้องเป็นธนาคารพาณิชย์ที่มีการกันเงินสำรองได้ครบถ้วนตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยสินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ และสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้พร้อมทั้งมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์และภาระผูกพันที่ไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดหรือสั่งการเป็นกรณีพิเศษรวมทั้งสามารถดำรงอัตราส่วนทางการเงินต่างๆ ได้ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีการสั่งการเป็นกรณีพิเศษด้วย๔.๒.๓ ให้ธนาคารพาณิชย์ที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจดังกล่าวจัดทำแผนงานรองรับการประกอบธุรกิจดังกล่าวเป็นลายลักษณ์อักษร และแผนงานดังกล่าวต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการของธนาคารพาณิชย์เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานและเพื่อให้ธนาคารแห่งประเทศไทยสามารถตรวจสอบได้ โดยแผนงานดังกล่าวต้องมีสาระสำคัญอย่างน้อยดังต่อไปนี้(๑) นโยบายและระเบียบวิธีปฏิบัติในการประกอบธุรกิจทั้งนี้ การเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงนโยบายและระเบียบวิธีปฏิบัติจะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการของธนาคารพาณิชย์ด้วย(๒) ระเบียบและวิธีการบริหารความเสี่ยง ระบบควบคุมภายในระบบการจัดการและระบบบัญชีเพื่อรองรับการประกอบธุรกิจดังกล่าว ซึ่งครอบคลุมเรื่องดังต่อไปนี้(ก) นโยบายการวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือ และการกำหนดวงเงินของคู่สัญญากล่าวคือ ก่อนการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์ธนาคารพาณิชย์ต้องจัดให้มีการวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือของคู่สัญญาทุกครั้งโดยหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญด้านการวิเคราะห์สินเชื่อ รวมถึงการกำหนดวงเงินของคู่สัญญาแต่ละรายซึ่งต้องมีการอนุมัติโดยผู้บริหารที่มีหน้าที่รับผิดชอบ(ข) ระบบการวิเคราะห์และบริหารความเสี่ยงของหลักทรัพย์และหลักประกันการกำหนดวงเงินลงทุนในหลักทรัพย์ประเภทต่างๆ และการกำหนดเพดานความเสี่ยง (เช่น Stop loss limit)(ค) นโยบายและระเบียบปฏิบัติในการเรียกหลักประกันเริ่มแรกการเรียกหลักประกันเพิ่มและการบังคับหลักประกัน เช่น การกำหนดระดับ Initial Margin ระดับCall Margin เป็นต้น(ง) ระบบการติดตามการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าตามราคาตลาดของหลักทรัพย์และหลักประกันเป็นประจำทุกสิ้นวันทำการ(Mark to market)(จ) ระบบการควบคุมภายในเพื่อให้นโยบายและระเบียบปฏิบัติมีการปฏิบัติตามอย่างถูกต้องเหมาะสม(ฉ) ระบบการจัดเก็บข้อมูลและการจัดทำรายงานที่มีรายละเอียดอันเป็นประโยชน์ในการติดตามวิเคราะห์และประเมินผลการประกอบธุรกิจ เพื่อรายงานต่อผู้บริหารและธนาคารแห่งประเทศไทย(๓) มีความพร้อมด้านบุคลากร๔.๒.๔ หลักทรัพย์ที่ยืมหรือให้ยืม หมายถึง ตราสารหนี้ตราสารทุน และหน่วยลงทุนที่เป็นหลักทรัพย์ที่อยู่ในระบบรับฝากหลักทรัพย์ของศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือหลักทรัพย์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยทำหน้าที่เป็นนายทะเบียนหลักทรัพย์๔.๒.๕ ให้ธุรกิจดังต่อไปนี้เป็นธุรกิจที่อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบได้(๑) ธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์กรณีเป็นตัวแทนหรือนายหน้า(๒) ธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ในฐานะเป็นคู่สัญญากับผู้ยืมหรือผู้ให้ยืม(๓) การยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ โดยเป็นคู่สัญญากับผู้ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือกับศูนย์รับฝากหลักทรัพย์(๔) การขายหลักทรัพย์โดยที่ธนาคารพาณิชย์ยังไม่มีหลักทรัพย์นั้นอยู่ในครอบครอง(การขายชอร์ต) ซึ่งหมายถึง การขายหลักทรัพย์ที่ต้องซื้อหรือยืมหลักทรัพย์มาเพื่อส่งมอบทั้งนี้ ให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ว่าด้วยการขายหลักทรัพย์โดยที่ยังไม่มีหลักทรัพย์นั้นอยู่ในครอบครองตามที่คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์กำหนด๔.๒.๖ ธนาคารพาณิชย์ที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจตาม ๔.๒.๕(๑) หรือ ๔.๒.๕ (๒) ต้องได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์จากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ตามกฎกระทรวงที่ออกตามความในพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๓๕ โดยธนาคารพาณิชย์สามารถประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ดังกล่าวได้เฉพาะตามขอบเขตที่ตนได้รับอนุญาตเท่านั้น๔.๒.๗ คู่สัญญาในการประกอบธุรกิจ๔.๒.๗.๑ ผู้ลงทุนที่เป็นสถาบันตามประกาศฉบับนี้ หมายถึง(๑) ธนาคารแห่งประเทศไทย(๒) กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน(๓) ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย(๔) ธนาคารพาณิชย์(๕) บริษัทเงินทุน(๖) บริษัทหลักทรัพย์(๗) บริษัทประกันชีวิต(๘) สถาบันการเงินต่างประเทศที่กระทำเพื่อประโยชน์ของตนเองหรือในฐานะตัวแทนของบุคคลอื่นที่ไม่มีภูมิลำเนาในประเทศไทย(๙) กองทุนรวม(๑๐) กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ(๑๑) กองทุนส่วนบุคคล(๑๒) กองทุนบำเหน็จบำนาญ(๑๓) สถาบันการเงินที่มีกฎหมายจัดตั้งขึ้นโดยเฉพาะและได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์(๑๔) นิติบุคคลอื่นที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบ๔.๒.๗.๒ ในการประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ธนาคารพาณิชย์ต้องถือปฏิบัติ ดังนี้(๑) กรณีเป็นตัวแทนหรือนายหน้าในการยืมหลักทรัพย์ธนาคารพาณิชย์สามารถทำธุรกรรมได้กับบุคคลธรรมดานิติบุคคล ตลอดจนผู้ลงทุนที่เป็นสถาบัน(๒) กรณีเป็นตัวแทนหรือนายหน้าในการให้ยืมหลักทรัพย์ธนาคารพาณิชย์สามารถทำธุรกรรมได้กับบุคคลธรรมดานิติบุคคล ตลอดจนผู้ลงทุนที่เป็นสถาบัน ยกเว้นการทำธุรกรรมกับบุคคลที่มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศและการทำธุรกรรมกับบุคคลใดๆซึ่งมีผลให้เกิดการปล่อยสภาพคล่องที่เป็นเงินบาทให้แก่บุคคลที่มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศ(๓) กรณีการยืมหลักทรัพย์จากคู่สัญญาธนาคารพาณิชย์สามารถทำธุรกรรมดังกล่าวได้กับผู้ลงทุนที่เป็นสถาบัน(๔) กรณีการให้ยืมหลักทรัพย์แก่คู่สัญญาธนาคารพาณิชย์สามารถทำธุรกรรมดังกล่าวได้กับผู้ลงทุนที่เป็นสถาบันยกเว้นการทำธุรกรรมกับบุคคลที่มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศและการทำธุรกรรมกับบุคคลใดๆซึ่งมีผลให้เกิดการปล่อยสภาพคล่องที่เป็นเงินบาทให้แก่บุคคลที่มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศ๔.๒.๘ ให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ว่าด้วยลักษณะและสาระสำคัญของสัญญายืมและให้ยืมหลักทรัพย์ตามที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์กำหนด๔.๒.๙ ในการประกอบธุรกิจการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ให้ธนาคารพาณิชย์พิจารณาเรียกหลักประกันตามความเหมาะสม เพราะการประกอบธุรกรรมนี้มีความเสี่ยงเกี่ยวข้องทั้งในด้านCredit Risk (Settlement Risk) กับคู่ค้า ความเสี่ยงด้าน MarketRisk จากการมี position ในหลักทรัพย์และมี Operational Risk ในด้านการดำเนินธุรกรรม การเรียกหลักประกัน การคืนหลักประกันและการยึดหลักประกันเมื่อคู่ค้าไม่ปฏิบัติตามสัญญา๔.๓ หลักเกณฑ์การกำกับดูแล๔.๓.๑ การดำรงเงินกองทุน ให้ปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพันของธนาคารพาณิชย์และหนังสือเวียนธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ดำรงเงินกองทุน๔.๓.๒ การนับลูกหนี้รายใหญ่๔.๓.๒.๑ การคำนวณสำหรับผู้ให้ยืม(ก) ให้ถือว่าธนาคารพาณิชย์ผู้ให้ยืมยังคงเป็นเจ้าของหลักทรัพย์ที่ให้ยืมอยู่เนื่องจากในที่สุดแล้วก็จะได้รับหลักทรัพย์ดังกล่าวคืน ดังนั้น ธนาคารพาณิชย์จึงต้องปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่อง การกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อ ลงทุน และก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุน(ข) มูลค่าของหลักทรัพย์ที่ธนาคารพาณิชย์ให้ยืมกับคู่สัญญารายหนึ่งรายใดเมื่อรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนในกิจการ ก่อภาระผูกพัน จำนวนเงินหรือมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ธนาคารพาณิชย์วางเป็นหลักประกันในธุรกรรมการยืมหลักทรัพย์ธุรกรรมซื้อคืนภาคเอกชน ธุรกรรมการให้เช่าซื้อและการให้เช่าแบบลีสซิ่ง ธุรกรรมแฟ็กเตอริงและจำนวนเงินตามสัญญาการทำธุรกรรมCredit Derivative ที่ธนาคารพาณิชย์ซื้อประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงโดยไม่มีเงินสดรับมาเป็นประกันการรับประกันดังกล่าวกับคู่สัญญานั้นเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์๔.๓.๒.๒ การคำนวณสำหรับผู้ยืม(ก) ให้ถือว่าธนาคารพาณิชย์ผู้ยืมยังคงเป็นเจ้าของหลักทรัพย์ที่นำไปวางเป็นหลักประกันอยู่เนื่องจากในที่สุดแล้วก็จะได้รับหลักทรัพย์ดังกล่าวคืน ดังนั้น ธนาคารพาณิชย์จึงต้องปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่อง การกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อ ลงทุน และก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุน(ข) จำนวนเงินหรือมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ธนาคารพาณิชย์ผู้ยืมหลักทรัพย์ได้วางเป็นหลักประกันกับคู่สัญญารายหนึ่งรายใดเมื่อรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อ ลงทุนในกิจการ ก่อภาระผูกพัน มูลค่าของหลักทรัพย์ที่ธนาคารพาณิชย์ให้ยืมในธุรกรรมการให้ยืมหลักทรัพย์ธุรกรรมซื้อคืนภาคเอกชน ธุรกรรมการให้เช่าซื้อและการให้เช่าแบบลีสซิ่ง ธุรกรรมแฟ็กเตอริงและจำนวนเงินตามสัญญาการทำธุรกรรม Credit Derivative ที่ธนาคารพาณิชย์ซื้อประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงโดยไม่มีเงินสดรับมาเป็นประกันการรับประกันดังกล่าวกับคู่สัญญานั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่งๆต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุน ชั้นที่๑ ของธนาคารพาณิชย์๔.๓.๒.๓ ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์โดยที่คู่กรณีมีการวางหลักประกันเป็นเงินสด เงินฝากในธนาคารพาณิชย์ หรือตราสารที่ได้รับยกเว้นไม่อยู่ในบังคับตามมาตรา๑๓ แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ให้ธนาคารพาณิชย์ได้รับยกเว้นไม่ต้องคำนวณอัตราส่วนตามข้อ๔.๓.๒.๑ และ ๔.๓.๒.๒ สำหรับส่วนที่มีการวางเงินสดเงินฝากในธนาคารพาณิชย์ หรือตราสารดังกล่าวเป็นหลักประกัน๔.๓.๒.๔ ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ผู้ให้ยืมและผู้ยืมได้ปฏิบัติถูกต้องตามข้อ๔.๓.๒.๑ - ๔.๓.๒.๓ แล้ว ต่อมาถ้ามูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมในส่วนที่เกินกว่ามูลค่าหลักประกันที่ได้รับมา(กรณีผู้ให้ยืม) หรือมูลค่าเงินสดหรือหลักทรัพย์ที่นำไปวางเป็นหลักประกันในส่วนที่เกินกว่ามูลค่าหลักทรัพย์ที่ได้ยืมมา(กรณีผู้ยืม) เปลี่ยนแปลงจนมีผลทำให้อัตราส่วนดังกล่าวตามข้อ ๔.๓.๒.๑ หรือข้อ ๔.๓.๒.๒เกินกว่าที่กำหนด ธนาคารพาณิชย์จะประกอบธุรกรรมการยืม และให้ยืมหลักทรัพย์กับคู่สัญญาดังกล่าวเพิ่มอีกไม่ได้ส่วนการประกอบธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ที่เกิดขึ้นก่อนแล้ว มีผลผูกพันต่อไปตามสัญญาที่ทำไว้๔.๓.๒.๕ ในการคำนวณอัตราส่วนตามข้อ ๔.๓.๒.๑ และ ๔.๓.๒.๒สำหรับช่วงเวลาที่ประกอบธุรกรรมอยู่นั้นจะต้องมีการตีมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ให้ยืมและหลักทรัพย์ที่ได้นำมาวางเป็นประกันให้มีมูลค่าตามราคาตลาด(Mark to market) ดังนั้น ธนาคารพาณิชย์จึงต้องถือปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก) ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงในมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ให้ยืมหรือหลักทรัพย์ที่ได้รับเป็นหลักประกันและธนาคารพาณิชย์ผู้ให้ยืมหลักทรัพย์มีการเรียกมาร์จินเพิ่ม หรือส่งคืนหลักประกัน ในการคำนวณอัตราส่วนดังกล่าวให้ธนาคารพาณิชย์นำมาร์จินที่เรียกเพิ่มหรือหลักประกันที่ส่งคืนมาบวกหรือหักออกจากหลักประกันที่ได้มีการเปลี่ยนแปลงมูลค่าไปแล้วแล้วแต่กรณี(ข) ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงในมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ยืมหรือหลักประกันที่นำไปวางเป็นประกันและธนาคารพาณิชย์ผู้ยืมหลักทรัพย์ต้องส่งมาร์จินเพิ่ม หรือได้รับหลักประกันคืน ในการคำนวณอัตราส่วนดังกล่าวให้ธนาคารพาณิชย์นำมาร์จินที่ต้องส่งเพิ่ม หรือหลักประกันที่ได้รับคืน มาบวกหรือหักออกจากหลักประกันที่ได้มีการเปลี่ยนแปลงมูลค่าไปแล้วแล้วแต่กรณีอย่างไรก็ตาม เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของส่วนต่างของมาร์จิน(Exposure) ที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของราคาหลักทรัพย์ตามมูลค่าของตลาดในช่วงเวลาก่อนที่จะมีการเรียกมาร์จินหรือหลักประกันเพิ่มนั้นในการคำนวณอัตราส่วนของลูกหนี้รายใหญ่ (TotalExposure) ในข้อ ๔.๓.๒.๑ และ ๔.๓.๒.๒ ธนาคารพาณิชย์จะต้องนำมูลค่าส่วนต่างของมาร์จินที่กำหนดไว้ตอนเริ่มทำสัญญามาใช้ในการคำนวณอัตราส่วนของลูกหนี้รายใหญ่หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง คือ แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลง Exposure ตลอดเวลาอันเนื่องจากการตีมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดแต่ในการคำนวณจะไม่นำ Exposure ที่เกิดขึ้นจริงมาใช้ในการคำนวณแต่จะให้นำมูลค่าของExposure เดิมตอนเริ่มทำสัญญามาใช้ในการคำนวณ๔.๓.๓ การซื้อหรือมีหุ้นให้ถือว่าธนาคารพาณิชย์ผู้ให้ยืมหลักทรัพย์ประเภทตราสารทุนหรือธนาคารพาณิชย์ผู้ยืมหลักทรัพย์โดยนำหลักทรัพย์ประเภทตราสารทุนไปวางเป็นหลักประกันยังคงเป็นเจ้าของตราสารทุนนั้นอยู่เนื่องจากในที่สุดแล้วก็จะได้รับตราสารทุนดังกล่าวคืน ดังนั้น ธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการซื้อหรือมีหุ้นในบริษัทจำกัดตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดและประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการซื้อหรือมีหุ้นมีมูลค่าหุ้นรวมกันทั้งสิ้นเป็นอัตราส่วนกับเงินกองทุน๔.๓.๔ การซื้อหรือมีหน่วยลงทุนให้ถือว่าธนาคารพาณิชย์ผู้ให้ยืมหลักทรัพย์ประเภทหน่วยลงทุนหรือธนาคารพาณิชย์ผู้ยืมหลักทรัพย์โดยนำหลักทรัพย์ประเภทหน่วยลงทุนไปวางเป็นหลักประกันยังคงเป็นเจ้าของหน่วยลงทุนนั้นอยู่เนื่องจากในที่สุดแล้วก็จะได้รับหน่วยลงทุนดังกล่าวคืน โดยระหว่างการให้ยืมหลักทรัพย์ประเภทหน่วยลงทุนหรือการยืมหลักทรัพย์โดยนำหน่วยลงทุนไปวางเป็นหลักประกันนั้นมิได้ทำให้หน่วยลงทุนในบัญชีของธนาคารพาณิชย์ลดลงแต่อย่างใดและธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการในการลงทุนในหน่วยลงทุนตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด๔.๓.๕ ธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับวิธีการทำธุรกรรมระบบควบคุมภายในการจัดทำแบบรายงาน รวมทั้งข้อปฏิบัติหรือเงื่อนไขอื่นๆ ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดนอกจากนี้จะต้องมีการตรวจสอบดูแลให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายหรือกฎเกณฑ์อื่นที่เกี่ยวข้องโดยเคร่งครัดด้วยอาทิเช่น ให้มีการบันทึกบัญชีให้ถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชีหรือแนวปฏิบัติของสมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย๔.๓.๖ ธนาคารแห่งประเทศไทยมีอำนาจยับยั้งหรือสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตได้ ในกรณีต่อไปนี้(๑) ธนาคารพาณิชย์ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด(๒) กรณีอื่นๆ ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเห็นว่ากระทบกับความปลอดภัยหรือความผาสุกของประชาชน๔.๔ หลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกรรมสำหรับธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยในการประกอบธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยจะต้องปฏิบัติตามข้อ ๔.๒ - ๔.๓ เว้นแต่ เรื่องขอบเขตในการประกอบธุรกรรมและเรื่องการนับลูกหนี้รายใหญ่๔.๔.๑ ขอบเขตในการประกอบธุรกรรมให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยสามารถทำธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการขายชอร์ตได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศนี้ โดยจำกัดขอบเขตให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยสามารถประกอบธุรกรรมได้เฉพาะเพื่อป้องกันความเสี่ยงหรือเพื่อบริหารสินทรัพย์ของตนเองโดยต้องทำธุรกรรมกับคู่สัญญาที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์หรือกับศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ รวมทั้ง การประกอบธุรกรรมของธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยต้องเป็นไปตามขอบเขตที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงการคลังเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ ลงวันที่ ๒๓มกราคม ๒๕๔๗ รวมทั้งตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด๔.๔.๒ การนับลูกหนี้รายใหญ่ให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ข้อ๔.๓.๒ ในการคำนวณจำนวนเงินสูงสุดที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยสามารถทำธุรกรรมยืมและให้ยืมหลักทรัพย์กับบุคคลหนึ่งบุคคลใดแต่ให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยนับธุรกรรมการให้สินเชื่อ หรือลงทุนในกิจการ หรือก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดรวมเข้ากับจำนวนเงินหรือมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยผู้ยืมหลักทรัพย์ได้วางเป็นหลักประกันกับคู่สัญญารายหนึ่งรายใดมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยให้ยืมในธุรกรรมการให้ยืมหลักทรัพย์ธุรกรรมซื้อคืนภาคเอกชนธุรกรรมการให้เช่าซื้อและการให้เช่าแบบลีสซิ่ง ธุรกรรมแฟ็กเตอริง และจำนวนเงินตามสัญญาการทำธุรกรรมCredit Derivative ที่ธนาคารพาณิชย์ซื้อประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงโดยไม่มีเงินสดรับมาเป็นประกันการรับประกันดังกล่าวกับบุคคลนั้นเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆต้องไม่เกินกว่าที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยสามารถทำได้ตามที่กำหนดไว้ในประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยให้สินเชื่อลงทุน และก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุน๕[๑].วันเริ่มต้นบังคับใช้ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๙หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธรเทวกุลผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยนันทนา/ผู้จัดทำ๒๑ เมษายน ๒๕๔๙[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๓/ตอนพิเศษ ๕๒ ง/หน้า ๖๖/๑๒ เมษายน ๒๕๔๙