คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4077/2532หลักกฎหมาย: เยาวชนอายุ 14 ปีเศษ กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288และถูกฟ้องเมื่ออายุ 17 ปีเศษ ดังนี้ คดีอยู่ในอำนาจของศาลคดีเด็กฯ ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กฯมาตรา 8(1) ตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กฯ มาตรา 24 จัตวานั้น ห้ามพนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 24 ทวิ ต่อศาลทุกศาลโจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 80, 83, 91, 288, 371พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 72, 72 ทวิจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ขณะโจทก์กล่าวหาว่าจำเลยกระทำผิด จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลาง พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องแล้วไม่ขอผัดฟ้องต่อ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย โจทก์ยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีโดยไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยเกิดวันที่ 7 ตุลาคม 2512 และถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดคดีนี้เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2527 ขณะจำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ ข้อเท็จจริงตามฟ้องของโจทก์ปรากฏว่า เจ้าพนักงานจับจำเลยได้เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2527 ระหว่างสอบสวนจำเลยถูกส่งตัวไปยังสถานพินิจและคุ้มครองเด็กกลางตั้งแต่วันจับกุมและพนักงานสอบสวนได้ขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางในคดีที่ ผ.990/2527 ครบกำหนดผัดฟ้องครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2527 แต่พนักงานสอบสวนไม่ได้ขอผัดฟ้องต่อไป ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางจึงปล่อยตัวจำเลยไป และการฟ้องคดีนี้โจทก์ไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการพิเคราะห์แล้ว โจทก์ฎีกาประการแรกว่า ขณะโจทก์ฟ้องคดีนี้จำเลยมีอายุ 17 ปีเศษ ซึ่งเกินกว่าอายุ 16 ปีบริบูรณ์ไปแล้ว กรณีเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 ต้องถืออายุของจำเลยในขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดี มิใช่ในขณะกระทำผิด จำเลยจึงไม่ได้รับความคุ้มครองให้พิจารณาพิพากษาในศาลคดีเด็กและเยาวชน โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ขณะโจทก์ยื่นฟ้องจำเลยคดีนี้เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน2530 จำเลยอายุ 17 ปีเศษ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีอำนาจพิจารณาคดีนี้ กรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว เนื่องจากจำเลยต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดในขณะที่จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ หาใช่จำเลยกระทำเมื่อมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ดังที่กฎหมายบัญญัติยกเว้นไว้ไม่ และอายุของจำเลยที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดทางอาญาต้องถืออายุของจำเลยในขณะกระทำผิด มิใช่ถืออายุของจำเลยในขณะถูกฟ้องคดีดังที่โจทก์ฎีกาโจทก์ฎีกาประการสุดท้ายว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรี โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ ศาลฎีกาเห็นว่า การที่พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางไว้ 2 ครั้ง เมื่อครบกำหนดแล้วไม่ขอผัดฟ้องอีกจนศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย จึงฟังได้ว่าเป็นการพ้นกำหนดระยะเวลาผัดฟ้องจำเลยตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2506 มาตรา 8 ซึ่งมาตรา 24 จัตวาบัญญัติว่า "ห้ามมิให้พนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ" ข้อความในบทบัญญัติดังกล่าวที่ห้ามฟ้องคดีนั้นไม่ได้ระบุว่าห้ามฟ้องต่อศาลใด จึงต้องตีความโดยเคร่งครัดให้เป็นผลดีแก่จำเลยว่าคดีดังกล่าวห้ามฟ้องต่อศาลทุกศาล หากจะให้ฟ้องต่อศาลอื่นได้ในเมื่อจำเลยมีอายุพ้นกำหนดที่อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางได้แล้วกฎหมายก็ต้องบัญญัติไว้ให้ชัดแจ้ง"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4077/2532พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์นาย บุญ สม หรือ สม แซ่เบ๊จำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.2494 ม. 8 ทวิ พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.2494 ม. 24, ม. 24 จัตวาเยาวชนอายุ 14 ปีเศษ กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288และถูกฟ้องเมื่ออายุ 17 ปีเศษ ดังนี้ คดีอยู่ในอำนาจของศาลคดีเด็กฯ ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กฯมาตรา 8(1) ตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กฯ มาตรา 24 จัตวานั้น ห้ามพนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 24 ทวิ ต่อศาลทุกศาลโจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 80, 83, 91, 288, 371พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 72, 72 ทวิจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ขณะโจทก์กล่าวหาว่าจำเลยกระทำผิด จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลาง พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องแล้วไม่ขอผัดฟ้องต่อ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย โจทก์ยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีโดยไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยเกิดวันที่ 7 ตุลาคม 2512 และถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดคดีนี้เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2527 ขณะจำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ ข้อเท็จจริงตามฟ้องของโจทก์ปรากฏว่า เจ้าพนักงานจับจำเลยได้เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2527 ระหว่างสอบสวนจำเลยถูกส่งตัวไปยังสถานพินิจและคุ้มครองเด็กกลางตั้งแต่วันจับกุมและพนักงานสอบสวนได้ขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางในคดีที่ ผ.990/2527 ครบกำหนดผัดฟ้องครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2527 แต่พนักงานสอบสวนไม่ได้ขอผัดฟ้องต่อไป ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางจึงปล่อยตัวจำเลยไป และการฟ้องคดีนี้โจทก์ไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการพิเคราะห์แล้ว โจทก์ฎีกาประการแรกว่า ขณะโจทก์ฟ้องคดีนี้จำเลยมีอายุ 17 ปีเศษ ซึ่งเกินกว่าอายุ 16 ปีบริบูรณ์ไปแล้ว กรณีเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 ต้องถืออายุของจำเลยในขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดี มิใช่ในขณะกระทำผิด จำเลยจึงไม่ได้รับความคุ้มครองให้พิจารณาพิพากษาในศาลคดีเด็กและเยาวชน โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ขณะโจทก์ยื่นฟ้องจำเลยคดีนี้เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน2530 จำเลยอายุ 17 ปีเศษ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีอำนาจพิจารณาคดีนี้ กรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว เนื่องจากจำเลยต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดในขณะที่จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ หาใช่จำเลยกระทำเมื่อมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ดังที่กฎหมายบัญญัติยกเว้นไว้ไม่ และอายุของจำเลยที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดทางอาญาต้องถืออายุของจำเลยในขณะกระทำผิด มิใช่ถืออายุของจำเลยในขณะถูกฟ้องคดีดังที่โจทก์ฎีกาโจทก์ฎีกาประการสุดท้ายว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรี โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ ศาลฎีกาเห็นว่า การที่พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางไว้ 2 ครั้ง เมื่อครบกำหนดแล้วไม่ขอผัดฟ้องอีกจนศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย จึงฟังได้ว่าเป็นการพ้นกำหนดระยะเวลาผัดฟ้องจำเลยตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2506 มาตรา 8 ซึ่งมาตรา 24 จัตวาบัญญัติว่า "ห้ามมิให้พนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ" ข้อความในบทบัญญัติดังกล่าวที่ห้ามฟ้องคดีนั้นไม่ได้ระบุว่าห้ามฟ้องต่อศาลใด จึงต้องตีความโดยเคร่งครัดให้เป็นผลดีแก่จำเลยว่าคดีดังกล่าวห้ามฟ้องต่อศาลทุกศาล หากจะให้ฟ้องต่อศาลอื่นได้ในเมื่อจำเลยมีอายุพ้นกำหนดที่อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางได้แล้วกฎหมายก็ต้องบัญญัติไว้ให้ชัดแจ้ง"พิพากษายืน(เสียง ตรีวิมล-ปชา วรธรรมพินิจ-วีระชัย สูตรสุวรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเยาวชนที่จะถูกฟ้อง หรือเป็นผู้ที่อยู่ในอำนาจของศาลคดีเด็กและเยาวชนนั้นได้แก่บุคคลที่มีอายุยังไม่ถึง 18 ปีบริบูรณ์ ถ้าจำเลยมีอายุ 18 ปีพอดี หรือมากกว่านั้นขึ้นไป จำเลยก็ไม่เป็นเยาวชนตามความหมายของพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลเด็กและเยาวชนฯมาตรา 4 จึงต้องขึ้นศาลธรรมดา ดังนั้น จำเลยจะต้องขึ้นศาลคดีเด็กและเยาวชนหรือศาลธรรมดาจึงดูเกณฑ์อายุดังกล่าวเป็นหลัก เกณฑ์อายุดังกล่าวมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1220/2496 และ 1361/2496 วางหลักให้ถือเอาวันยื่นฟ้องเป็นวันนับอายุ ไม่ถือเอาวันที่กระทำผิด ดังนั้น ถึงแม้วันที่กระทำผิดจะยังไม่ถึง18 ปีบริบูรณ์ แต่ถ้าหากขณะที่นำตัวผู้ต้องหามาฟ้อง ผู้ต้องหาอายุเกิน 18 ปีบริบูรณ์แล้วก็ไม่อาจฟ้องคดีต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนได้ ต้องขึ้นศาลธรรมดา อย่างไรก็ตามหลักการนับเกณฑ์อายุดังกล่าวข้างต้น ใช้ในกรณีความผิดอาญาทั่วไปแต่สำหรับความผิดอาญาบางประเภท คือความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 277 ทวิ,277 ตรี,280,288,289,313,314,315,339,339 ทวิ,340 และ 340 ทวิ ได้มีมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ลงวันที่ 15 มิถุนายน 2515บัญญัติยกเว้นให้เยาวชนที่มีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ ซึ่งกระทำความผิดคดีอาญาประเภทดังกล่าวไม่อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนแต่อยู่ในอำนาจศาลธรรมดาดังนั้น เยาวชนที่ต้องหาว่ากระทำความผิดอาญาในฐานความผิดตามข้อยกเว้นดังกล่าวจะต้องขึ้นศาลธรรมดา หรือศาลคดีเด็กและเยาวชน ต้องถือเกณฑ์อายุเกินกว่า16 ปีบริบูรณ์หรือไม่เป็นหลัก ปัญหาที่เคยเป็นที่ถกเถียงกันก็คือ เกณฑ์อายุตามข้อยกเว้นดังกล่าวนี้ถือเอาวันยื่นฟ้องหรือจะถือเอาวันที่กระทำผิด เป็นวันนับอายุ ความเห็นแรก เห็นว่าเมื่อการนับอายุว่าเกิน 18 ปีบริบูรณ์หรือไม่ ตามคำนิยามเยาวชนในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนฯ ถือเอาวันยื่นฟ้องเป็นวันนับอายุ ดังนั้น การนับอายุว่าเกิน 16 ปีบริบูรณ์หรือไม่ ตามข้อยกเว้นในมาตรา 8(1)ก็ต้องถือหลักอย่างเดียวกัน คือถือเอาวันยื่นฟ้อง ไม่ใช่วันกระทำผิด ความเห็นนี้ปรากฏในแนวคำตอบข้อสอบอัยการปี 2529 ความเห็นที่สอง เห็นว่าต้องถืออายุของจำเลยในขณะกระทำผิด มิใช่ถืออายุในขณะถูกฟ้องคดี เพราะมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนใช้คำว่า "คดีอาญาที่มีข้อหาว่าเยาวชน ซึ่งมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์กระทำความผิด"ถ้อยคำดังกล่าวบ่งบอกชัดว่า หมายถึงเยาวชนที่มีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ขณะทำความผิดดังนั้น การที่จะดูว่าจำเลยอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์หรือไม่ ต้องดูอายุในขณะกระทำผิดไม่ใช่ในวันฟ้อง สำหรับแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกานั้นสอดคล้องกับความเห็นที่สอง ซึ่งได้วางเป็นบรรทัดฐานไว้แล้ว 2 เรื่อง คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3666/2531 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4077/2532 นี้ ซึ่งเมื่อประมวลหลักในมาตรา 4 และ 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน กับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1361/2496 และ 4077/2532เข้าด้วยกันแล้ว จะได้หลักในการวินิจฉัยว่า จำเลยจะขึ้นศาลธรรมดา หรือศาลคดีเด็กและเยาวชนหลักดังกล่าวคือ ให้แยกพิจารณาเสียก่อนว่า ความผิดที่จะถูกฟ้องเป็นฐานความผิดทั่วไปหรือฐานความผิดที่เป็นความผิดอุกฉกรรจ์ตามที่ระบุข้อยกเว้นในมาตรา 8(1) ถ้าเป็นความผิดทั่วไป ดูอายุจำเลยในขณะถูกฟ้องว่าถึง 18 ปีบริบูรณ์หรือยังถ้ายังไม่ถึงและไม่ได้บรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส ก็ขึ้นศาลคดีเด็กและเยาวชนถ้าถึง 18 ปีบริบูรณ์แล้ว ก็ไม่เป็นเยาวชน ต้องขึ้นศาลธรรมดา แต่ถ้าเป็นความผิดที่ระบุในมาตรา 8(1) อันเป็นข้อยกเว้น ต้องพิจารณาว่าในขณะกระทำผิด จำเลยมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์แล้วหรือไม่ ถ้าเกินกว่า16 ปีบริบูรณ์แล้วก็ต้องขึ้นศาลธรรมดา แต่ถ้าขณะกระทำความผิดจำเลยอายุยังไม่เกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ ก็ต้องดูต่อไปว่าในขณะฟ้องคดีจำเลยมีอายุถึง 18 ปีบริบูรณ์หรือยังอีกด้วย เพราะถ้าขณะถูกฟ้องจำเลยอายุถึง 18 ปีบริบูรณ์แล้ว ก็ไม่เป็นเยาวชน ต้องฟ้องต่อศาลธรรมดา ดังนั้น เยาวชนที่กระทำผิดอาญาข้อหาอุกฉกรรจ์ ตามที่ระบุในมาตรา 8(1) จะอยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนก็ต่อเมื่อ ประการแรก จำเลยมีอายุไม่เกิน 16 ปีบริบูรณ์ในขณะกระทำผิด และประการที่สอง จำเลยมีอายุยังไม่ถึง18 ปีบริบูรณ์ในขณะถูกฟ้อง ทองธารเหลืองเรืองรองคำพิพากษา: โจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 80, 83, 91, 288, 371พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 72, 72 ทวิจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ขณะโจทก์กล่าวหาว่าจำเลยกระทำผิด จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลาง พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องแล้วไม่ขอผัดฟ้องต่อ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย โจทก์ยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีโดยไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยเกิดวันที่ 7 ตุลาคม 2512 และถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดคดีนี้เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2527 ขณะจำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ ข้อเท็จจริงตามฟ้องของโจทก์ปรากฏว่า เจ้าพนักงานจับจำเลยได้เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2527 ระหว่างสอบสวนจำเลยถูกส่งตัวไปยังสถานพินิจและคุ้มครองเด็กกลางตั้งแต่วันจับกุมและพนักงานสอบสวนได้ขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางในคดีที่ ผ.990/2527 ครบกำหนดผัดฟ้องครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2527 แต่พนักงานสอบสวนไม่ได้ขอผัดฟ้องต่อไป ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางจึงปล่อยตัวจำเลยไป และการฟ้องคดีนี้โจทก์ไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการพิเคราะห์แล้ว โจทก์ฎีกาประการแรกว่า ขณะโจทก์ฟ้องคดีนี้จำเลยมีอายุ 17 ปีเศษ ซึ่งเกินกว่าอายุ 16 ปีบริบูรณ์ไปแล้ว กรณีเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 ต้องถืออายุของจำเลยในขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดี มิใช่ในขณะกระทำผิด จำเลยจึงไม่ได้รับความคุ้มครองให้พิจารณาพิพากษาในศาลคดีเด็กและเยาวชน โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ขณะโจทก์ยื่นฟ้องจำเลยคดีนี้เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน2530 จำเลยอายุ 17 ปีเศษ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีอำนาจพิจารณาคดีนี้ กรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว เนื่องจากจำเลยต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดในขณะที่จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ หาใช่จำเลยกระทำเมื่อมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ดังที่กฎหมายบัญญัติยกเว้นไว้ไม่ และอายุของจำเลยที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดทางอาญาต้องถืออายุของจำเลยในขณะกระทำผิด มิใช่ถืออายุของจำเลยในขณะถูกฟ้องคดีดังที่โจทก์ฎีกาโจทก์ฎีกาประการสุดท้ายว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรี โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ ศาลฎีกาเห็นว่า การที่พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางไว้ 2 ครั้ง เมื่อครบกำหนดแล้วไม่ขอผัดฟ้องอีกจนศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย จึงฟังได้ว่าเป็นการพ้นกำหนดระยะเวลาผัดฟ้องจำเลยตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2506 มาตรา 8 ซึ่งมาตรา 24 จัตวาบัญญัติว่า "ห้ามมิให้พนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ" ข้อความในบทบัญญัติดังกล่าวที่ห้ามฟ้องคดีนั้นไม่ได้ระบุว่าห้ามฟ้องต่อศาลใด จึงต้องตีความโดยเคร่งครัดให้เป็นผลดีแก่จำเลยว่าคดีดังกล่าวห้ามฟ้องต่อศาลทุกศาล หากจะให้ฟ้องต่อศาลอื่นได้ในเมื่อจำเลยมีอายุพ้นกำหนดที่อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางได้แล้วกฎหมายก็ต้องบัญญัติไว้ให้ชัดแจ้ง"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4077/2532พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์นาย บุญ สม หรือ สม แซ่เบ๊จำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.2494 ม. 8 ทวิ พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.2494 ม. 24, ม. 24 จัตวาเยาวชนอายุ 14 ปีเศษ กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288และถูกฟ้องเมื่ออายุ 17 ปีเศษ ดังนี้ คดีอยู่ในอำนาจของศาลคดีเด็กฯ ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กฯมาตรา 8(1) ตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กฯ มาตรา 24 จัตวานั้น ห้ามพนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 24 ทวิ ต่อศาลทุกศาลโจทก์ฟ้อง ขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 80, 83, 91, 288, 371พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 72, 72 ทวิจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ขณะโจทก์กล่าวหาว่าจำเลยกระทำผิด จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลาง พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องแล้วไม่ขอผัดฟ้องต่อ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย โจทก์ยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีโดยไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ข้อ 1 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยเกิดวันที่ 7 ตุลาคม 2512 และถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดคดีนี้เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2527 ขณะจำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ ข้อเท็จจริงตามฟ้องของโจทก์ปรากฏว่า เจ้าพนักงานจับจำเลยได้เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2527 ระหว่างสอบสวนจำเลยถูกส่งตัวไปยังสถานพินิจและคุ้มครองเด็กกลางตั้งแต่วันจับกุมและพนักงานสอบสวนได้ขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางในคดีที่ ผ.990/2527 ครบกำหนดผัดฟ้องครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2527 แต่พนักงานสอบสวนไม่ได้ขอผัดฟ้องต่อไป ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางจึงปล่อยตัวจำเลยไป และการฟ้องคดีนี้โจทก์ไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการพิเคราะห์แล้ว โจทก์ฎีกาประการแรกว่า ขณะโจทก์ฟ้องคดีนี้จำเลยมีอายุ 17 ปีเศษ ซึ่งเกินกว่าอายุ 16 ปีบริบูรณ์ไปแล้ว กรณีเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ลงวันที่15 มิถุนายน 2515 ต้องถืออายุของจำเลยในขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดี มิใช่ในขณะกระทำผิด จำเลยจึงไม่ได้รับความคุ้มครองให้พิจารณาพิพากษาในศาลคดีเด็กและเยาวชน โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรีได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ขณะโจทก์ยื่นฟ้องจำเลยคดีนี้เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน2530 จำเลยอายุ 17 ปีเศษ ศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีอำนาจพิจารณาคดีนี้ กรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว เนื่องจากจำเลยต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดในขณะที่จำเลยมีอายุ 14 ปีเศษ หาใช่จำเลยกระทำเมื่อมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ดังที่กฎหมายบัญญัติยกเว้นไว้ไม่ และอายุของจำเลยที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดทางอาญาต้องถืออายุของจำเลยในขณะกระทำผิด มิใช่ถืออายุของจำเลยในขณะถูกฟ้องคดีดังที่โจทก์ฎีกาโจทก์ฎีกาประการสุดท้ายว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลอาญาธนบุรี โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ ศาลฎีกาเห็นว่า การที่พนักงานสอบสวนขอผัดฟ้องจำเลยต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางไว้ 2 ครั้ง เมื่อครบกำหนดแล้วไม่ขอผัดฟ้องอีกจนศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางมีคำสั่งปล่อยจำเลย จึงฟังได้ว่าเป็นการพ้นกำหนดระยะเวลาผัดฟ้องจำเลยตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2494 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2506 มาตรา 8 ซึ่งมาตรา 24 จัตวาบัญญัติว่า "ห้ามมิให้พนักงานอัยการฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 24 ทวิ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมอัยการ" ข้อความในบทบัญญัติดังกล่าวที่ห้ามฟ้องคดีนั้นไม่ได้ระบุว่าห้ามฟ้องต่อศาลใด จึงต้องตีความโดยเคร่งครัดให้เป็นผลดีแก่จำเลยว่าคดีดังกล่าวห้ามฟ้องต่อศาลทุกศาล หากจะให้ฟ้องต่อศาลอื่นได้ในเมื่อจำเลยมีอายุพ้นกำหนดที่อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนกลางได้แล้วกฎหมายก็ต้องบัญญัติไว้ให้ชัดแจ้ง"พิพากษายืน(เสียง ตรีวิมล-ปชา วรธรรมพินิจ-วีระชัย สูตรสุวรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเยาวชนที่จะถูกฟ้อง หรือเป็นผู้ที่อยู่ในอำนาจของศาลคดีเด็กและเยาวชนนั้นได้แก่บุคคลที่มีอายุยังไม่ถึง 18 ปีบริบูรณ์ ถ้าจำเลยมีอายุ 18 ปีพอดี หรือมากกว่านั้นขึ้นไป จำเลยก็ไม่เป็นเยาวชนตามความหมายของพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลเด็กและเยาวชนฯมาตรา 4 จึงต้องขึ้นศาลธรรมดา ดังนั้น จำเลยจะต้องขึ้นศาลคดีเด็กและเยาวชนหรือศาลธรรมดาจึงดูเกณฑ์อายุดังกล่าวเป็นหลัก เกณฑ์อายุดังกล่าวมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1220/2496 และ 1361/2496 วางหลักให้ถือเอาวันยื่นฟ้องเป็นวันนับอายุ ไม่ถือเอาวันที่กระทำผิด ดังนั้น ถึงแม้วันที่กระทำผิดจะยังไม่ถึง18 ปีบริบูรณ์ แต่ถ้าหากขณะที่นำตัวผู้ต้องหามาฟ้อง ผู้ต้องหาอายุเกิน 18 ปีบริบูรณ์แล้วก็ไม่อาจฟ้องคดีต่อศาลคดีเด็กและเยาวชนได้ ต้องขึ้นศาลธรรมดา อย่างไรก็ตามหลักการนับเกณฑ์อายุดังกล่าวข้างต้น ใช้ในกรณีความผิดอาญาทั่วไปแต่สำหรับความผิดอาญาบางประเภท คือความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 277 ทวิ,277 ตรี,280,288,289,313,314,315,339,339 ทวิ,340 และ 340 ทวิ ได้มีมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 163 ลงวันที่ 15 มิถุนายน 2515บัญญัติยกเว้นให้เยาวชนที่มีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ ซึ่งกระทำความผิดคดีอาญาประเภทดังกล่าวไม่อยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนแต่อยู่ในอำนาจศาลธรรมดาดังนั้น เยาวชนที่ต้องหาว่ากระทำความผิดอาญาในฐานความผิดตามข้อยกเว้นดังกล่าวจะต้องขึ้นศาลธรรมดา หรือศาลคดีเด็กและเยาวชน ต้องถือเกณฑ์อายุเกินกว่า16 ปีบริบูรณ์หรือไม่เป็นหลัก ปัญหาที่เคยเป็นที่ถกเถียงกันก็คือ เกณฑ์อายุตามข้อยกเว้นดังกล่าวนี้ถือเอาวันยื่นฟ้องหรือจะถือเอาวันที่กระทำผิด เป็นวันนับอายุ ความเห็นแรก เห็นว่าเมื่อการนับอายุว่าเกิน 18 ปีบริบูรณ์หรือไม่ ตามคำนิยามเยาวชนในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนฯ ถือเอาวันยื่นฟ้องเป็นวันนับอายุ ดังนั้น การนับอายุว่าเกิน 16 ปีบริบูรณ์หรือไม่ ตามข้อยกเว้นในมาตรา 8(1)ก็ต้องถือหลักอย่างเดียวกัน คือถือเอาวันยื่นฟ้อง ไม่ใช่วันกระทำผิด ความเห็นนี้ปรากฏในแนวคำตอบข้อสอบอัยการปี 2529 ความเห็นที่สอง เห็นว่าต้องถืออายุของจำเลยในขณะกระทำผิด มิใช่ถืออายุในขณะถูกฟ้องคดี เพราะมาตรา 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชนใช้คำว่า "คดีอาญาที่มีข้อหาว่าเยาวชน ซึ่งมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์กระทำความผิด"ถ้อยคำดังกล่าวบ่งบอกชัดว่า หมายถึงเยาวชนที่มีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ขณะทำความผิดดังนั้น การที่จะดูว่าจำเลยอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์หรือไม่ ต้องดูอายุในขณะกระทำผิดไม่ใช่ในวันฟ้อง สำหรับแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกานั้นสอดคล้องกับความเห็นที่สอง ซึ่งได้วางเป็นบรรทัดฐานไว้แล้ว 2 เรื่อง คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3666/2531 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4077/2532 นี้ ซึ่งเมื่อประมวลหลักในมาตรา 4 และ 8(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีเด็กและเยาวชน กับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1361/2496 และ 4077/2532เข้าด้วยกันแล้ว จะได้หลักในการวินิจฉัยว่า จำเลยจะขึ้นศาลธรรมดา หรือศาลคดีเด็กและเยาวชนหลักดังกล่าวคือ ให้แยกพิจารณาเสียก่อนว่า ความผิดที่จะถูกฟ้องเป็นฐานความผิดทั่วไปหรือฐานความผิดที่เป็นความผิดอุกฉกรรจ์ตามที่ระบุข้อยกเว้นในมาตรา 8(1) ถ้าเป็นความผิดทั่วไป ดูอายุจำเลยในขณะถูกฟ้องว่าถึง 18 ปีบริบูรณ์หรือยังถ้ายังไม่ถึงและไม่ได้บรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส ก็ขึ้นศาลคดีเด็กและเยาวชนถ้าถึง 18 ปีบริบูรณ์แล้ว ก็ไม่เป็นเยาวชน ต้องขึ้นศาลธรรมดา แต่ถ้าเป็นความผิดที่ระบุในมาตรา 8(1) อันเป็นข้อยกเว้น ต้องพิจารณาว่าในขณะกระทำผิด จำเลยมีอายุเกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์แล้วหรือไม่ ถ้าเกินกว่า16 ปีบริบูรณ์แล้วก็ต้องขึ้นศาลธรรมดา แต่ถ้าขณะกระทำความผิดจำเลยอายุยังไม่เกินกว่า 16 ปีบริบูรณ์ ก็ต้องดูต่อไปว่าในขณะฟ้องคดีจำเลยมีอายุถึง 18 ปีบริบูรณ์หรือยังอีกด้วย เพราะถ้าขณะถูกฟ้องจำเลยอายุถึง 18 ปีบริบูรณ์แล้ว ก็ไม่เป็นเยาวชน ต้องฟ้องต่อศาลธรรมดา ดังนั้น เยาวชนที่กระทำผิดอาญาข้อหาอุกฉกรรจ์ ตามที่ระบุในมาตรา 8(1) จะอยู่ในอำนาจศาลคดีเด็กและเยาวชนก็ต่อเมื่อ ประการแรก จำเลยมีอายุไม่เกิน 16 ปีบริบูรณ์ในขณะกระทำผิด และประการที่สอง จำเลยมีอายุยังไม่ถึง18 ปีบริบูรณ์ในขณะถูกฟ้อง ทองธารเหลืองเรืองรอง