คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5782/2533หลักกฎหมาย: ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้ง ย. เป็นผู้จัดการมรดกของ ร. เจ้ามรดกทางพิจารณาได้ความว่า ย. ได้ทำหนังสือสละที่ดินมรดกมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ และ ร. ไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่น ย. ย่อมไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดก กรณีไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับ ย.จึงไม่มีเหตุที่ศาลจะตั้ง ย. เป็นผู้จัดการมรดกผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า ผู้ร้องเป็นบุตรของนางเพียงวิลัย ที่ดินตามใบจองท้ายคำร้องเดิมเป็นของนางเพียงและนายเริกครอบครองทำประโยชน์มาด้วยกัน ต่อมานายเริกยกที่ดินส่วนของตนให้นางเพียง ที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียวนอกจากนี้เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๙ นางยิ้มและทายาททุกคนของนายเริกได้ทำหนังสือสละมรดกที่ดินแปลงนี้โดยไม่มีเงื่อนไขแล้วที่ดินแปลงนี้จึงมิใช่ทรัพย์มรดกของนายเริกที่นางยิ้มจะขอจัดการมรดกได้ ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย ยกคำคัดค้านของผู้คัดค้าน ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่ดินเป็นทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกไม่ใช่ของนางเพียงมารดาผู้คัดค้าน ปัญหาที่จะวินิจฉัยต่อไปมีว่า นางยิ้มมีสิทธิขอรับส่วนแบ่งมรดกที่ดินแปลงนี้หรือไม่ ได้ความว่านางยิ้มและทายาทคนอื่น ๆ ของเจ้ามรดกต้องการให้ที่ดินแปลงนี้ตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียว จึงได้ทำเอกสารขึ้นมาฉบับหนึ่งรับรองว่านางเพียงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ และนางยิ้มได้ลงลายมพิมพ์นิ้วมือในเอกสารดังกล่าวขอสละมรดกด้วย ซึ่งมีใจความว่า นางยิ้มภริยาและบุตรทุกคนของนายเริกเจ้ามรดกยอมให้นางเพียงรับมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวแต่ผู้เดียว นางยิ้มและบุตรขอสละมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ และไม่ขอเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าว ข้อความเช่นนี้ถือได้ว่านางยิ้มได้สละมรดกของเจ้ามรดกแล้ว เอกสารฉบับนี้ระบุว่าทำขึ้นที่ที่ว่าการอำเภอศรีราชาและมีข้อความขึ้นต้นว่า เรียนนายอำเภอศรีราชา จึงฟังได้ว่านางยิ้มได้แสดงเจตนาชัดแจ้งขอสละมรดกจากที่ดินแปลงนี้โดยทำเป็นหนังสือมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว การสละมรดกรายนี้ของนางยิ้มมีผลใช้บังคับได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๖๑๒ ข้อเท็จจริงได้ความว่าเจ้ามรดกไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่นอีก กรณีจึงไม่มีทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกที่จะตกทอดได้แก่นางยิ้มอีกแล้ว ดังนี้ แม้นางยิ้มจะเป็นทายาทของเจ้ามรดก ตามพฤติการณ์ก็ไม่มีเหตุที่จะให้ศาลตั้งนางยิ้มเป็นผู้จัดการมรดกตามคำร้องของผู้ร้อง เพราะนางยิ้มไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดกแปลงนี้ จึงไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับนางยิ้มตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓(๒) พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5782/2533พนักงานอัยการจังหวัดชลบุรีผู้ร้องนางปานทิพย์ ตันถาวรผู้คัดค้าน ป.พ.พ. , ม. 1612, ม. 1615, ม. 1711, ม. 1713ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้ง ย. เป็นผู้จัดการมรดกของ ร. เจ้ามรดกทางพิจารณาได้ความว่า ย. ได้ทำหนังสือสละที่ดินมรดกมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ และ ร. ไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่น ย. ย่อมไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดก กรณีไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับ ย.จึงไม่มีเหตุที่ศาลจะตั้ง ย. เป็นผู้จัดการมรดกผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า ผู้ร้องเป็นบุตรของนางเพียงวิลัย ที่ดินตามใบจองท้ายคำร้องเดิมเป็นของนางเพียงและนายเริกครอบครองทำประโยชน์มาด้วยกัน ต่อมานายเริกยกที่ดินส่วนของตนให้นางเพียง ที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียวนอกจากนี้เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๙ นางยิ้มและทายาททุกคนของนายเริกได้ทำหนังสือสละมรดกที่ดินแปลงนี้โดยไม่มีเงื่อนไขแล้วที่ดินแปลงนี้จึงมิใช่ทรัพย์มรดกของนายเริกที่นางยิ้มจะขอจัดการมรดกได้ ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย ยกคำคัดค้านของผู้คัดค้าน ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่ดินเป็นทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกไม่ใช่ของนางเพียงมารดาผู้คัดค้าน ปัญหาที่จะวินิจฉัยต่อไปมีว่า นางยิ้มมีสิทธิขอรับส่วนแบ่งมรดกที่ดินแปลงนี้หรือไม่ ได้ความว่านางยิ้มและทายาทคนอื่น ๆ ของเจ้ามรดกต้องการให้ที่ดินแปลงนี้ตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียว จึงได้ทำเอกสารขึ้นมาฉบับหนึ่งรับรองว่านางเพียงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ และนางยิ้มได้ลงลายมพิมพ์นิ้วมือในเอกสารดังกล่าวขอสละมรดกด้วย ซึ่งมีใจความว่า นางยิ้มภริยาและบุตรทุกคนของนายเริกเจ้ามรดกยอมให้นางเพียงรับมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวแต่ผู้เดียว นางยิ้มและบุตรขอสละมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ และไม่ขอเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าว ข้อความเช่นนี้ถือได้ว่านางยิ้มได้สละมรดกของเจ้ามรดกแล้ว เอกสารฉบับนี้ระบุว่าทำขึ้นที่ที่ว่าการอำเภอศรีราชาและมีข้อความขึ้นต้นว่า เรียนนายอำเภอศรีราชา จึงฟังได้ว่านางยิ้มได้แสดงเจตนาชัดแจ้งขอสละมรดกจากที่ดินแปลงนี้โดยทำเป็นหนังสือมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว การสละมรดกรายนี้ของนางยิ้มมีผลใช้บังคับได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๖๑๒ ข้อเท็จจริงได้ความว่าเจ้ามรดกไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่นอีก กรณีจึงไม่มีทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกที่จะตกทอดได้แก่นางยิ้มอีกแล้ว ดังนี้ แม้นางยิ้มจะเป็นทายาทของเจ้ามรดก ตามพฤติการณ์ก็ไม่มีเหตุที่จะให้ศาลตั้งนางยิ้มเป็นผู้จัดการมรดกตามคำร้องของผู้ร้อง เพราะนางยิ้มไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดกแปลงนี้ จึงไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับนางยิ้มตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓(๒) พิพากษายืน.(วิชัย ตันติกุลานันท์-พนม พ่วงภิญโญ-อุดม มั่งมีดี)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า ผู้ร้องเป็นบุตรของนางเพียงวิลัย ที่ดินตามใบจองท้ายคำร้องเดิมเป็นของนางเพียงและนายเริกครอบครองทำประโยชน์มาด้วยกัน ต่อมานายเริกยกที่ดินส่วนของตนให้นางเพียง ที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียวนอกจากนี้เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๙ นางยิ้มและทายาททุกคนของนายเริกได้ทำหนังสือสละมรดกที่ดินแปลงนี้โดยไม่มีเงื่อนไขแล้วที่ดินแปลงนี้จึงมิใช่ทรัพย์มรดกของนายเริกที่นางยิ้มจะขอจัดการมรดกได้ ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย ยกคำคัดค้านของผู้คัดค้าน ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่ดินเป็นทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกไม่ใช่ของนางเพียงมารดาผู้คัดค้าน ปัญหาที่จะวินิจฉัยต่อไปมีว่า นางยิ้มมีสิทธิขอรับส่วนแบ่งมรดกที่ดินแปลงนี้หรือไม่ ได้ความว่านางยิ้มและทายาทคนอื่น ๆ ของเจ้ามรดกต้องการให้ที่ดินแปลงนี้ตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียว จึงได้ทำเอกสารขึ้นมาฉบับหนึ่งรับรองว่านางเพียงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ และนางยิ้มได้ลงลายมพิมพ์นิ้วมือในเอกสารดังกล่าวขอสละมรดกด้วย ซึ่งมีใจความว่า นางยิ้มภริยาและบุตรทุกคนของนายเริกเจ้ามรดกยอมให้นางเพียงรับมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวแต่ผู้เดียว นางยิ้มและบุตรขอสละมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ และไม่ขอเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าว ข้อความเช่นนี้ถือได้ว่านางยิ้มได้สละมรดกของเจ้ามรดกแล้ว เอกสารฉบับนี้ระบุว่าทำขึ้นที่ที่ว่าการอำเภอศรีราชาและมีข้อความขึ้นต้นว่า เรียนนายอำเภอศรีราชา จึงฟังได้ว่านางยิ้มได้แสดงเจตนาชัดแจ้งขอสละมรดกจากที่ดินแปลงนี้โดยทำเป็นหนังสือมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว การสละมรดกรายนี้ของนางยิ้มมีผลใช้บังคับได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๖๑๒ ข้อเท็จจริงได้ความว่าเจ้ามรดกไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่นอีก กรณีจึงไม่มีทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกที่จะตกทอดได้แก่นางยิ้มอีกแล้ว ดังนี้ แม้นางยิ้มจะเป็นทายาทของเจ้ามรดก ตามพฤติการณ์ก็ไม่มีเหตุที่จะให้ศาลตั้งนางยิ้มเป็นผู้จัดการมรดกตามคำร้องของผู้ร้อง เพราะนางยิ้มไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดกแปลงนี้ จึงไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับนางยิ้มตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓(๒) พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5782/2533พนักงานอัยการจังหวัดชลบุรีผู้ร้องนางปานทิพย์ ตันถาวรผู้คัดค้าน ป.พ.พ. , ม. 1612, ม. 1615, ม. 1711, ม. 1713ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้ง ย. เป็นผู้จัดการมรดกของ ร. เจ้ามรดกทางพิจารณาได้ความว่า ย. ได้ทำหนังสือสละที่ดินมรดกมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ และ ร. ไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่น ย. ย่อมไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดก กรณีไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับ ย.จึงไม่มีเหตุที่ศาลจะตั้ง ย. เป็นผู้จัดการมรดกผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า ผู้ร้องเป็นบุตรของนางเพียงวิลัย ที่ดินตามใบจองท้ายคำร้องเดิมเป็นของนางเพียงและนายเริกครอบครองทำประโยชน์มาด้วยกัน ต่อมานายเริกยกที่ดินส่วนของตนให้นางเพียง ที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียวนอกจากนี้เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๙ นางยิ้มและทายาททุกคนของนายเริกได้ทำหนังสือสละมรดกที่ดินแปลงนี้โดยไม่มีเงื่อนไขแล้วที่ดินแปลงนี้จึงมิใช่ทรัพย์มรดกของนายเริกที่นางยิ้มจะขอจัดการมรดกได้ ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วมีคำสั่งตั้งนางยิ้ม วิลัย เป็นผู้จัดการมรดกของนายเริก วิลัย เจ้ามรดก ให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย ยกคำคัดค้านของผู้คัดค้าน ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่ดินเป็นทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกไม่ใช่ของนางเพียงมารดาผู้คัดค้าน ปัญหาที่จะวินิจฉัยต่อไปมีว่า นางยิ้มมีสิทธิขอรับส่วนแบ่งมรดกที่ดินแปลงนี้หรือไม่ ได้ความว่านางยิ้มและทายาทคนอื่น ๆ ของเจ้ามรดกต้องการให้ที่ดินแปลงนี้ตกเป็นของนางเพียงแต่ผู้เดียว จึงได้ทำเอกสารขึ้นมาฉบับหนึ่งรับรองว่านางเพียงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ และนางยิ้มได้ลงลายมพิมพ์นิ้วมือในเอกสารดังกล่าวขอสละมรดกด้วย ซึ่งมีใจความว่า นางยิ้มภริยาและบุตรทุกคนของนายเริกเจ้ามรดกยอมให้นางเพียงรับมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวแต่ผู้เดียว นางยิ้มและบุตรขอสละมรดกที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ และไม่ขอเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าว ข้อความเช่นนี้ถือได้ว่านางยิ้มได้สละมรดกของเจ้ามรดกแล้ว เอกสารฉบับนี้ระบุว่าทำขึ้นที่ที่ว่าการอำเภอศรีราชาและมีข้อความขึ้นต้นว่า เรียนนายอำเภอศรีราชา จึงฟังได้ว่านางยิ้มได้แสดงเจตนาชัดแจ้งขอสละมรดกจากที่ดินแปลงนี้โดยทำเป็นหนังสือมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว การสละมรดกรายนี้ของนางยิ้มมีผลใช้บังคับได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๖๑๒ ข้อเท็จจริงได้ความว่าเจ้ามรดกไม่มีทรัพย์มรดกอย่างอื่นอีก กรณีจึงไม่มีทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกที่จะตกทอดได้แก่นางยิ้มอีกแล้ว ดังนี้ แม้นางยิ้มจะเป็นทายาทของเจ้ามรดก ตามพฤติการณ์ก็ไม่มีเหตุที่จะให้ศาลตั้งนางยิ้มเป็นผู้จัดการมรดกตามคำร้องของผู้ร้อง เพราะนางยิ้มไม่มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับที่ดินมรดกแปลงนี้ จึงไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกหรือแบ่งปันมรดกสำหรับนางยิ้มตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓(๒) พิพากษายืน.(วิชัย ตันติกุลานันท์-พนม พ่วงภิญโญ-อุดม มั่งมีดี)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ