คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2294/2543หลักกฎหมาย: โจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่า สำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ ดังนี้ แม้จะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์พอแปลได้ว่า ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งแล้ว แม้สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนและหักถอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้ และสัญญาไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุดใช้บังคับจนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือ แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชีเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีอีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น แสดงว่าโจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์ให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไป สัญญาจึงเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้ไม่โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ18 ต่อปี กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดยอมให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นได้และยอมให้โจทก์เปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยได้ตามที่เห็นสมควรสัญญากู้ฉบับดังกล่าวไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 มีข้อสัญญาว่าหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระหนี้ จำเลยที่ 2ยอมชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวน และยอมให้บังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์สินที่จำนองกับทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 ได้ หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ได้นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินออกหลายครั้ง โจทก์ได้หักถอนบัญชีเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2539 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้โจทก์ 3,763,090.73 บาท จำเลยที่ 1 ค้างชำระหนี้จำนวนดังกล่าวกับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 19 ต่อปี นับแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2539ถึงวันฟ้องเป็นเงิน 765,917.84 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 4,529,008.57 บาทขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 4,529,008.57 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 3,763,090.73 บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้ให้ยึดที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ ถ้าขาดจำนวนอยู่เท่าใดให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองขายทอดตลาดชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 2,126,733.47บาท แก่โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี ในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ หากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองบังคับชำระหนี้แก่โจทก์จนครบ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์อุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่คดีนี้ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่าสำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่ และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ เห็นว่า แม้ศาลชั้นต้นจะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ พอแปลได้ว่าศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แล้ว ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ต่อไปคดีมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาแต่เฉพาะข้อกฎหมายตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการชำระหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงเมื่อใด ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวศาลฎีกาจำต้องถือตามข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบมาตรา 247 ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยใช้บัญชีเงินฝากประเภทกระแสรายวันและยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 18 ต่อปีหรือในอัตราใดที่โจทก์เห็นสมควรเปลี่ยนแปลง กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นเดือน แต่มิได้กำหนดเวลาชำระหนี้ไว้ จำเลยที่ 2ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 123580 ตำบลสามเสนนอก (สามเสนนอกฝั่งเหนือ) อำเภอห้วยขวาง(บางซื่อ) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1มีข้อสัญญาว่าหากโจทก์บังคับจำนองได้เงินไม่พอชำระหนี้ จำเลยที่ 2 ยอมให้โจทก์บังคับเอาแก่ทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 จนครบจำนวน หลังจากนั้นจำเลยที่ 1นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินจากบัญชีกระแสรายวันเรื่อยมาจนถึงวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้และให้จำเลยที่ 2 ไถ่ถอนจำนองภายในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือบอกกล่าวนั้นแล้วเพิกเฉยไม่ชำระหนี้แก่โจทก์ เห็นว่า แม้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้และสัญญาดังกล่าวไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุด ใช้บังคับได้จนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือก็ตาม แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โดยมีการหักทอนบัญชีกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีจำนวน 2,126,733.47 บาท ซึ่งสูงกว่าวงเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีถึง 526,733.47 บาท แสดงให้เห็นเจตนาของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่าไม่ประสงค์จะให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไปและตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์และจำเลยที่ 1 กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจึงเป็นอันเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้ไม่ ดังนั้นตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นจากจำเลยทั้งสองต่อไป ที่ศาลชั้นต้นเห็นว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงแล้วตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หลังจากวันดังกล่าวโจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2294/2543ธนาคาร แหลมทอง จำกัด(มหาชนโจทก์นาย สันชัยหรือสันติพัฒน์ ปั้นจาด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 859 ป.วิ.พ. ม. 223 ทวิ วรรคหนึ่งโจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่า สำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ ดังนี้ แม้จะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์พอแปลได้ว่า ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งแล้ว แม้สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนและหักถอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้ และสัญญาไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุดใช้บังคับจนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือ แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชีเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีอีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น แสดงว่าโจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์ให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไป สัญญาจึงเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้ไม่โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ18 ต่อปี กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดยอมให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นได้และยอมให้โจทก์เปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยได้ตามที่เห็นสมควรสัญญากู้ฉบับดังกล่าวไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 มีข้อสัญญาว่าหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระหนี้ จำเลยที่ 2ยอมชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวน และยอมให้บังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์สินที่จำนองกับทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 ได้ หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ได้นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินออกหลายครั้ง โจทก์ได้หักถอนบัญชีเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2539 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้โจทก์ 3,763,090.73 บาท จำเลยที่ 1 ค้างชำระหนี้จำนวนดังกล่าวกับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 19 ต่อปี นับแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2539ถึงวันฟ้องเป็นเงิน 765,917.84 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 4,529,008.57 บาทขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 4,529,008.57 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 3,763,090.73 บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้ให้ยึดที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ ถ้าขาดจำนวนอยู่เท่าใดให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองขายทอดตลาดชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 2,126,733.47บาท แก่โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี ในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ หากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองบังคับชำระหนี้แก่โจทก์จนครบ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์อุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่คดีนี้ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่าสำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่ และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ เห็นว่า แม้ศาลชั้นต้นจะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ พอแปลได้ว่าศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แล้ว ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ต่อไปคดีมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาแต่เฉพาะข้อกฎหมายตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการชำระหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงเมื่อใด ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวศาลฎีกาจำต้องถือตามข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบมาตรา 247 ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยใช้บัญชีเงินฝากประเภทกระแสรายวันและยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 18 ต่อปีหรือในอัตราใดที่โจทก์เห็นสมควรเปลี่ยนแปลง กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นเดือน แต่มิได้กำหนดเวลาชำระหนี้ไว้ จำเลยที่ 2ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 123580 ตำบลสามเสนนอก (สามเสนนอกฝั่งเหนือ) อำเภอห้วยขวาง(บางซื่อ) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1มีข้อสัญญาว่าหากโจทก์บังคับจำนองได้เงินไม่พอชำระหนี้ จำเลยที่ 2 ยอมให้โจทก์บังคับเอาแก่ทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 จนครบจำนวน หลังจากนั้นจำเลยที่ 1นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินจากบัญชีกระแสรายวันเรื่อยมาจนถึงวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้และให้จำเลยที่ 2 ไถ่ถอนจำนองภายในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือบอกกล่าวนั้นแล้วเพิกเฉยไม่ชำระหนี้แก่โจทก์ เห็นว่า แม้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้และสัญญาดังกล่าวไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุด ใช้บังคับได้จนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือก็ตาม แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โดยมีการหักทอนบัญชีกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีจำนวน 2,126,733.47 บาท ซึ่งสูงกว่าวงเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีถึง 526,733.47 บาท แสดงให้เห็นเจตนาของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่าไม่ประสงค์จะให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไปและตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์และจำเลยที่ 1 กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจึงเป็นอันเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้ไม่ ดังนั้นตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นจากจำเลยทั้งสองต่อไป ที่ศาลชั้นต้นเห็นว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงแล้วตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หลังจากวันดังกล่าวโจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(กำพล ภู่สุดแสวง-วสันต์ สร้อยพิสุทธิ์-สุรชาติ บุญศิริพันธ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุสัญญาบัญชีเดินสะพัดประเภทไม่มีกำหนดระยะเวลาคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก็มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 859 โดยกฎหมายไม่ได้ระบุว่าต้องบอกเลิกสัญญาล่วงหน้าเป็นระยะเวลาเท่าใด ฉะนั้นคู่สัญญาสามารถบอกเลิกสัญญาได้ทันที แต่ตราบใดที่ยังไม่มีการบอกเลิกสัญญาหรือไม่มีพฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นโดยปริยายว่าคู่กรณีได้บอกเลิกสัญญา โจทก์ก็ยังมีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้ตลอดเวลา สัญญาบัญชีเดินสะพัดประเภทไม่มีกำหนดระยะเวลานั้นส่วนใหญ่คู่สัญญาจะไม่มีการแสดงเจตนาเลิกสัญญาโดยแจ้งชัด จึงต้องอาศัยพฤติการณ์เป็นเครื่องวินิจฉัย ซึ่งมีคำพิพากษาศาลฎีกาหลายฉบับที่วินิจฉัยว่าเมื่อโจทก์แสดงเจตนาเรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้ไม่ว่าโดยมีหนังสือทวงถามหรือโดยพฤติการณ์อื่นใดถือว่าเป็นการบอกเลิกสัญญา โดยถ้าโจทก์มีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นภายในกำหนดถือว่าสัญญาเลิกกันในวันที่ครบกำหนด พฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าเป็นการเรียกร้องให้ชำระหนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5582/2539 ภายหลังครบกำหนดการหักทอนบัญชีครั้งแรกยังมีการเดินสะพัดทางบัญชี และมีการหักทอนบัญชีหนี้ระหว่างโจทก์จำเลยเรื่อยมา โจทก์จึงมีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้ ต่อมาโจทก์ได้บังคับชำระหนี้โดยนำเงินฝากประจำของจำเลยมาหักชำระหนี้เพื่อลดหนี้ลง ถือว่าโจทก์เรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้หลังจากที่หักทอนบัญชีกันแล้ว แสดงว่าโจทก์จำเลยไม่ประสงค์ให้มีการเดินสะพัดทางบัญชีกันต่อไปสัญญาบัญชีเดินสะพัดจึงจะสิ้นสุดลงในวันดังกล่าวหลังจากนั้นโจทก์จะคิดดอกเบี้ยทบต้นอีกไม่ได้ กรณีมีหนังสือทวงถามให้ชำระหนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 540/2535 หลังจากวันที่ครบกำหนดอายุสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจำเลยยังคงถอนเงินออกและนำเงินเข้าบัญชีหักทอนกับโจทก์อีกหลายครั้ง ถือได้ว่าคู่กรณีตกลงทำสัญญาบัญชีเดินสะพัดกันต่อไปโดยไม่มีกำหนดเมื่อไม่มีการหักทอนบัญชีและบอกกล่าวเลิกสัญญา สัญญาบัญชีเดินสะพัดระหว่างโจทก์จำเลยจึงยังไม่สิ้นสุด เมื่อต่อมาโจทก์มีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นภายในกำหนด ย่อมถือได้ว่าเป็นการบอกเลิกสัญญาและให้มีผลให้สัญญาเลิกกันในวันที่ครบกำหนด โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้จนถึงวันเลิกสัญญาและมีสิทธิคิดดอกเบี้ยไม่ทบต้นในหนี้ที่ค้างชำระนับแต่นั้นไปจนถึงวันฟ้องมีกำหนดไม่เกิน 5 ปี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4898/2542 แม้จำเลยสั่งจ่ายเช็คครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2523 แต่ธนาคารโจทก์ทวงถามให้ชำระหนี้เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2530 สิทธิเรียกร้องให้ชำระหนี้เบิกเงินเกินบัญชีจึงเกิดขึ้นเมื่อมีการหักทอนบัญชีและเรียกร้องให้ชำระหนี้คงเหลือ การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องวันที่ 25 มิถุนายน 2539 ไม่ถึง10 ปี นับแต่วันหักทอนบัญชีคดีไม่ขาดอายุความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2543 สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการชำระหนี้ จะสิ้นสุดเมื่อคู่สัญญาบอกเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัดและเรียกร้องให้หักทอนบัญชีรวมทั้งชำระหนี้ที่มีต่อกัน โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้จนกว่าสัญญาเลิกกัน การที่จำเลยที่ 1 ไม่นำเงินฝากเข้าและไม่ถอนเงินจากบัญชีกระแสรายวัน ถือไม่ได้ว่าจำเลยที่ 1 บอกเลิกสัญญาแล้ว สัญญาบัญชีเดินสะพัดยังมีผลผูกพันจนถึงวันสุดท้ายที่โจทก์กำหนดในหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้แก่โจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 964/2543 หนังสือทวงถามมีข้อความชัดเจนว่าภายในกำหนด 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือ หากจำเลยไม่ชำระหนี้ก็ให้สัญญาบัญชีเดินสะพัดเป็นอันเลิกกัน จำเลยได้รับหนังสือวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2536กำหนดเวลาชำระหนี้วันสุดท้ายเป็นวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2536 เมื่อจำเลยไม่ชำระหนี้ให้โจทก์ภายในวันดังกล่าว สัญญาบัญชีเดินสะพัดจึงเลิกกันตั้งแต่วันพ้นกำหนด คำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวข้างต้นดูประหนึ่งว่าหากมีพฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าโจทก์เรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้ศาลจะถือว่าเป็นการแสดงเจตนาเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัดโดยไม่พิจารณาพฤติการณ์อื่น ๆ ประกอบว่าคู่สัญญามีเจตนาที่จะให้สัญญาบัญชีเดินสะพัดสิ้นสุดลงก่อนที่โจทก์จะเรียกร้องให้ชำระหนี้หรือไม่แต่ในความเป็นจริงแล้วศาลจะพิจารณาข้อเท็จจริงอื่น ๆ ประกอบด้วย ตัวอย่างเช่นในคำพิพากษาที่ 964/2543 ที่กล่าวถึงข้างต้นข้อเท็จจริงปรากฏว่าตามใบแจ้งรายการบัญชีเดินสะพัดมีรายการค่าธรรมเนียมเช็คคืนอยู่ 2 ฉบับ ซึ่งศาลอุทธรณ์ได้ใช้เป็นเหตุผลในการวินิจฉัยว่าแสดงให้เห็นถึงเจตนาของโจทก์ที่จะเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัด แต่ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงดังกล่าวยังไม่พอรับฟังได้ว่าโจทก์ประสงค์จะเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัดเพราะการคืนเช็คอาจจะมาจากเหตุผลหลายประการ ทั้งจำเลยมิได้ถามค้านให้เห็นว่าโจทก์คืนเช็คเพราะเหตุใดหรือนำสืบให้เห็นว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยกู้เบิกเงินเกินบัญชีต่อไป จึงยังถือไม่ได้ว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดเลิกกันในวันดังกล่าว นอกจากนั้นยังมีตัวอย่างที่ศาลอาศัยพฤติการณ์แห่งคดีเป็นเหตุผลสำคัญในการวินิจฉัยว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดสิ้นสุดลงเมื่อใด คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6581/2541 สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่โจทก์และจำเลยทำต่อกันเป็นแบบไม่มีกำหนดระยะเวลาวงเงินไม่เกิน 4,000,000 บาท จำเลยใช้เช็คเบิกถอนเงินจากบัญชีครั้งสุดท้ายวันที่ 9 มกราคม 2539 จำนวน509,000 บาท แล้วจำเลยนำเงินฝากเข้าบัญชีครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2539จำนวน 30,000 บาท หักทอนบัญชีแล้วมียอดหนี้ 4,070,147.21 บาท หลังจากนั้นไม่ปรากฏว่าโจทก์ยอมให้จำเลยเบิกถอนเงินจากบัญชีอีก คงมีแต่รายการหนี้ค่าธรรมเนียมเช็คคืนและดอกเบี้ยที่โจทก์คิดทบต้นทุกเดือนจนถึงวันที่โจทก์บอกเลิกสัญญาเท่านั้น การที่จำเลยสั่งจ่ายเช็คถอนเงินออกจากบัญชี แล้วโจทก์ไม่ยอมจ่ายเงินและคิดค่าธรรมเนียมเช็คคืนเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2539 แสดงว่าโจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยเดินสะพัดทางบัญชีต่อไปและโจทก์หักทอนบัญชีในวันที่ 31 มกราคม 2539 ถือว่าเป็นการคิดหักทอนบัญชีครั้งสุดท้ายภายหลังจากที่ไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีต่อกันพฤติการณ์ของโจทก์และจำเลยดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าทั้งสองฝ่ายถือว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดที่มีต่อกันเป็นวันสิ้นสุดในวันที่ 31 มกราคม 2539 ซึ่งเป็นวันคิดหักทอนบัญชีครั้งสุดท้าย หลังจากนั้นโจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นจากจำเลยอีก คำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็เช่นเดียวกันแม้ข้อเท็จจริงโจทก์จะมีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้ภายหลังจากไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีมาเป็นเวลานานแต่จากพฤติการณ์อื่น ๆ ทำให้ศาลพิจารณาเห็นว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดสิ้นสุดลงก่อนที่โจทก์จะเรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้ไม่ได้สิ้นสุดลงในวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้ กล่าวคือ จากข้อเท็จจริงในคดีเมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชีเมื่อวันที่ กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โดยมีการหักทอนบัญชีกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นจำนวนเงินที่สูงกว่าวงเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นจำนวนมาก แสดงให้เห็นเจตนาของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่าไม่ประสงค์จะให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไป สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจึงสิ้นสุดลงในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 และโจทก์สามารถคิดดอกเบี้ยทบต้นได้จนถึงวันดังกล่าวเท่านั้น ศุภกิจแย้มประชาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ18 ต่อปี กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดยอมให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นได้และยอมให้โจทก์เปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยได้ตามที่เห็นสมควรสัญญากู้ฉบับดังกล่าวไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 มีข้อสัญญาว่าหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระหนี้ จำเลยที่ 2ยอมชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวน และยอมให้บังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์สินที่จำนองกับทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 ได้ หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ได้นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินออกหลายครั้ง โจทก์ได้หักถอนบัญชีเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2539 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้โจทก์ 3,763,090.73 บาท จำเลยที่ 1 ค้างชำระหนี้จำนวนดังกล่าวกับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 19 ต่อปี นับแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2539ถึงวันฟ้องเป็นเงิน 765,917.84 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 4,529,008.57 บาทขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 4,529,008.57 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 3,763,090.73 บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้ให้ยึดที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ ถ้าขาดจำนวนอยู่เท่าใดให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองขายทอดตลาดชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 2,126,733.47บาท แก่โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี ในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ หากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองบังคับชำระหนี้แก่โจทก์จนครบ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์อุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่คดีนี้ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่าสำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่ และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ เห็นว่า แม้ศาลชั้นต้นจะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ พอแปลได้ว่าศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แล้ว ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ต่อไปคดีมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาแต่เฉพาะข้อกฎหมายตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการชำระหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงเมื่อใด ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวศาลฎีกาจำต้องถือตามข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบมาตรา 247 ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยใช้บัญชีเงินฝากประเภทกระแสรายวันและยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 18 ต่อปีหรือในอัตราใดที่โจทก์เห็นสมควรเปลี่ยนแปลง กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นเดือน แต่มิได้กำหนดเวลาชำระหนี้ไว้ จำเลยที่ 2ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 123580 ตำบลสามเสนนอก (สามเสนนอกฝั่งเหนือ) อำเภอห้วยขวาง(บางซื่อ) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1มีข้อสัญญาว่าหากโจทก์บังคับจำนองได้เงินไม่พอชำระหนี้ จำเลยที่ 2 ยอมให้โจทก์บังคับเอาแก่ทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 จนครบจำนวน หลังจากนั้นจำเลยที่ 1นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินจากบัญชีกระแสรายวันเรื่อยมาจนถึงวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้และให้จำเลยที่ 2 ไถ่ถอนจำนองภายในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือบอกกล่าวนั้นแล้วเพิกเฉยไม่ชำระหนี้แก่โจทก์ เห็นว่า แม้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้และสัญญาดังกล่าวไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุด ใช้บังคับได้จนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือก็ตาม แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โดยมีการหักทอนบัญชีกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีจำนวน 2,126,733.47 บาท ซึ่งสูงกว่าวงเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีถึง 526,733.47 บาท แสดงให้เห็นเจตนาของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่าไม่ประสงค์จะให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไปและตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์และจำเลยที่ 1 กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจึงเป็นอันเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้ไม่ ดังนั้นตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นจากจำเลยทั้งสองต่อไป ที่ศาลชั้นต้นเห็นว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงแล้วตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หลังจากวันดังกล่าวโจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2294/2543ธนาคาร แหลมทอง จำกัด(มหาชนโจทก์นาย สันชัยหรือสันติพัฒน์ ปั้นจาด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 859 ป.วิ.พ. ม. 223 ทวิ วรรคหนึ่งโจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่า สำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ ดังนี้ แม้จะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์พอแปลได้ว่า ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งแล้ว แม้สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนและหักถอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้ และสัญญาไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุดใช้บังคับจนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือ แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชีเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีอีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น แสดงว่าโจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์ให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไป สัญญาจึงเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้ไม่โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ18 ต่อปี กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือน หากจำเลยที่ 1 ผิดนัดยอมให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นได้และยอมให้โจทก์เปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยได้ตามที่เห็นสมควรสัญญากู้ฉบับดังกล่าวไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 มีข้อสัญญาว่าหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระหนี้ จำเลยที่ 2ยอมชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวน และยอมให้บังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์สินที่จำนองกับทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 ได้ หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ได้นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินออกหลายครั้ง โจทก์ได้หักถอนบัญชีเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2539 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้โจทก์ 3,763,090.73 บาท จำเลยที่ 1 ค้างชำระหนี้จำนวนดังกล่าวกับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 19 ต่อปี นับแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2539ถึงวันฟ้องเป็นเงิน 765,917.84 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 4,529,008.57 บาทขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 4,529,008.57 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 3,763,090.73 บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้ให้ยึดที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ ถ้าขาดจำนวนอยู่เท่าใดให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองขายทอดตลาดชำระหนี้แก่โจทก์จนครบจำนวนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 2,126,733.47บาท แก่โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี ในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ หากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองบังคับชำระหนี้แก่โจทก์จนครบ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์อุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ขออนุญาตยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาซึ่งศาลชั้นต้นจะต้องพิจารณาว่าเป็นอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายและสั่งอนุญาตให้ผู้อุทธรณ์ยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้หรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แต่คดีนี้ศาลชั้นต้นสั่งในคำร้องขออนุญาตอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาของโจทก์แต่เพียงว่าสำเนาให้จำเลยทั้งสองพร้อมอุทธรณ์ว่าจำเลยทั้งสองจะคัดค้านหรือไม่ และสั่งในอุทธรณ์ว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนดรับอุทธรณ์ของโจทก์ เห็นว่า แม้ศาลชั้นต้นจะมิได้สั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกา แต่การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ พอแปลได้ว่าศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้โจทก์อุทธรณ์โดยตรงต่อศาลฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 223 ทวิ วรรคหนึ่ง แล้ว ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ต่อไปคดีมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาแต่เฉพาะข้อกฎหมายตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการชำระหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงเมื่อใด ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวศาลฎีกาจำต้องถือตามข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบมาตรา 247 ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2536 ในวงเงิน 1,600,000 บาท โดยใช้บัญชีเงินฝากประเภทกระแสรายวันและยอมเสียดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 18 ต่อปีหรือในอัตราใดที่โจทก์เห็นสมควรเปลี่ยนแปลง กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นเดือน แต่มิได้กำหนดเวลาชำระหนี้ไว้ จำเลยที่ 2ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมและจำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 123580 ตำบลสามเสนนอก (สามเสนนอกฝั่งเหนือ) อำเภอห้วยขวาง(บางซื่อ) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1มีข้อสัญญาว่าหากโจทก์บังคับจำนองได้เงินไม่พอชำระหนี้ จำเลยที่ 2 ยอมให้โจทก์บังคับเอาแก่ทรัพย์สินอื่นของจำเลยที่ 2 จนครบจำนวน หลังจากนั้นจำเลยที่ 1นำเงินฝากเข้าบัญชีและถอนเงินจากบัญชีกระแสรายวันเรื่อยมาจนถึงวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 จำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้และให้จำเลยที่ 2 ไถ่ถอนจำนองภายในวันที่ 31 ตุลาคม 2539 จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือบอกกล่าวนั้นแล้วเพิกเฉยไม่ชำระหนี้แก่โจทก์ เห็นว่า แม้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีระบุว่า กำหนดชำระดอกเบี้ยเป็นรายเดือนหากจำเลยที่ 1 ผิดนัดงวดใดยอมให้โจทก์นำดอกเบี้ยที่ค้างชำระมาทบเป็นต้นเงินได้และสัญญาดังกล่าวไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุด ใช้บังคับได้จนกว่าจะมีการบอกเลิกสัญญาหรือมีการหักทอนบัญชีและเรียกให้ชำระหนี้คงเหลือก็ตาม แต่เมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชี 500,000 บาท เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โดยมีการหักทอนบัญชีกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีจำนวน 2,126,733.47 บาท ซึ่งสูงกว่าวงเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีถึง 526,733.47 บาท แสดงให้เห็นเจตนาของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่าไม่ประสงค์จะให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไปและตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์และจำเลยที่ 1 กำหนดหักทอนบัญชีทุกวันสิ้นสุดของเดือน สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจึงเป็นอันเลิกกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หาได้สิ้นสุดในวันที่ 31 ตุลาคม 2539อันเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้ไม่ ดังนั้นตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2536 โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นจากจำเลยทั้งสองต่อไป ที่ศาลชั้นต้นเห็นว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 สิ้นสุดลงแล้วตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคม 2536 หลังจากวันดังกล่าวโจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(กำพล ภู่สุดแสวง-วสันต์ สร้อยพิสุทธิ์-สุรชาติ บุญศิริพันธ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุสัญญาบัญชีเดินสะพัดประเภทไม่มีกำหนดระยะเวลาคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก็มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 859 โดยกฎหมายไม่ได้ระบุว่าต้องบอกเลิกสัญญาล่วงหน้าเป็นระยะเวลาเท่าใด ฉะนั้นคู่สัญญาสามารถบอกเลิกสัญญาได้ทันที แต่ตราบใดที่ยังไม่มีการบอกเลิกสัญญาหรือไม่มีพฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นโดยปริยายว่าคู่กรณีได้บอกเลิกสัญญา โจทก์ก็ยังมีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้ตลอดเวลา สัญญาบัญชีเดินสะพัดประเภทไม่มีกำหนดระยะเวลานั้นส่วนใหญ่คู่สัญญาจะไม่มีการแสดงเจตนาเลิกสัญญาโดยแจ้งชัด จึงต้องอาศัยพฤติการณ์เป็นเครื่องวินิจฉัย ซึ่งมีคำพิพากษาศาลฎีกาหลายฉบับที่วินิจฉัยว่าเมื่อโจทก์แสดงเจตนาเรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้ไม่ว่าโดยมีหนังสือทวงถามหรือโดยพฤติการณ์อื่นใดถือว่าเป็นการบอกเลิกสัญญา โดยถ้าโจทก์มีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นภายในกำหนดถือว่าสัญญาเลิกกันในวันที่ครบกำหนด พฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าเป็นการเรียกร้องให้ชำระหนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5582/2539 ภายหลังครบกำหนดการหักทอนบัญชีครั้งแรกยังมีการเดินสะพัดทางบัญชี และมีการหักทอนบัญชีหนี้ระหว่างโจทก์จำเลยเรื่อยมา โจทก์จึงมีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้ ต่อมาโจทก์ได้บังคับชำระหนี้โดยนำเงินฝากประจำของจำเลยมาหักชำระหนี้เพื่อลดหนี้ลง ถือว่าโจทก์เรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้หลังจากที่หักทอนบัญชีกันแล้ว แสดงว่าโจทก์จำเลยไม่ประสงค์ให้มีการเดินสะพัดทางบัญชีกันต่อไปสัญญาบัญชีเดินสะพัดจึงจะสิ้นสุดลงในวันดังกล่าวหลังจากนั้นโจทก์จะคิดดอกเบี้ยทบต้นอีกไม่ได้ กรณีมีหนังสือทวงถามให้ชำระหนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 540/2535 หลังจากวันที่ครบกำหนดอายุสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจำเลยยังคงถอนเงินออกและนำเงินเข้าบัญชีหักทอนกับโจทก์อีกหลายครั้ง ถือได้ว่าคู่กรณีตกลงทำสัญญาบัญชีเดินสะพัดกันต่อไปโดยไม่มีกำหนดเมื่อไม่มีการหักทอนบัญชีและบอกกล่าวเลิกสัญญา สัญญาบัญชีเดินสะพัดระหว่างโจทก์จำเลยจึงยังไม่สิ้นสุด เมื่อต่อมาโจทก์มีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นภายในกำหนด ย่อมถือได้ว่าเป็นการบอกเลิกสัญญาและให้มีผลให้สัญญาเลิกกันในวันที่ครบกำหนด โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้จนถึงวันเลิกสัญญาและมีสิทธิคิดดอกเบี้ยไม่ทบต้นในหนี้ที่ค้างชำระนับแต่นั้นไปจนถึงวันฟ้องมีกำหนดไม่เกิน 5 ปี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4898/2542 แม้จำเลยสั่งจ่ายเช็คครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2523 แต่ธนาคารโจทก์ทวงถามให้ชำระหนี้เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2530 สิทธิเรียกร้องให้ชำระหนี้เบิกเงินเกินบัญชีจึงเกิดขึ้นเมื่อมีการหักทอนบัญชีและเรียกร้องให้ชำระหนี้คงเหลือ การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องวันที่ 25 มิถุนายน 2539 ไม่ถึง10 ปี นับแต่วันหักทอนบัญชีคดีไม่ขาดอายุความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2543 สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการชำระหนี้ จะสิ้นสุดเมื่อคู่สัญญาบอกเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัดและเรียกร้องให้หักทอนบัญชีรวมทั้งชำระหนี้ที่มีต่อกัน โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นได้จนกว่าสัญญาเลิกกัน การที่จำเลยที่ 1 ไม่นำเงินฝากเข้าและไม่ถอนเงินจากบัญชีกระแสรายวัน ถือไม่ได้ว่าจำเลยที่ 1 บอกเลิกสัญญาแล้ว สัญญาบัญชีเดินสะพัดยังมีผลผูกพันจนถึงวันสุดท้ายที่โจทก์กำหนดในหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้แก่โจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 964/2543 หนังสือทวงถามมีข้อความชัดเจนว่าภายในกำหนด 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือ หากจำเลยไม่ชำระหนี้ก็ให้สัญญาบัญชีเดินสะพัดเป็นอันเลิกกัน จำเลยได้รับหนังสือวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2536กำหนดเวลาชำระหนี้วันสุดท้ายเป็นวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2536 เมื่อจำเลยไม่ชำระหนี้ให้โจทก์ภายในวันดังกล่าว สัญญาบัญชีเดินสะพัดจึงเลิกกันตั้งแต่วันพ้นกำหนด คำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวข้างต้นดูประหนึ่งว่าหากมีพฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าโจทก์เรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้ศาลจะถือว่าเป็นการแสดงเจตนาเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัดโดยไม่พิจารณาพฤติการณ์อื่น ๆ ประกอบว่าคู่สัญญามีเจตนาที่จะให้สัญญาบัญชีเดินสะพัดสิ้นสุดลงก่อนที่โจทก์จะเรียกร้องให้ชำระหนี้หรือไม่แต่ในความเป็นจริงแล้วศาลจะพิจารณาข้อเท็จจริงอื่น ๆ ประกอบด้วย ตัวอย่างเช่นในคำพิพากษาที่ 964/2543 ที่กล่าวถึงข้างต้นข้อเท็จจริงปรากฏว่าตามใบแจ้งรายการบัญชีเดินสะพัดมีรายการค่าธรรมเนียมเช็คคืนอยู่ 2 ฉบับ ซึ่งศาลอุทธรณ์ได้ใช้เป็นเหตุผลในการวินิจฉัยว่าแสดงให้เห็นถึงเจตนาของโจทก์ที่จะเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัด แต่ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงดังกล่าวยังไม่พอรับฟังได้ว่าโจทก์ประสงค์จะเลิกสัญญาบัญชีเดินสะพัดเพราะการคืนเช็คอาจจะมาจากเหตุผลหลายประการ ทั้งจำเลยมิได้ถามค้านให้เห็นว่าโจทก์คืนเช็คเพราะเหตุใดหรือนำสืบให้เห็นว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยกู้เบิกเงินเกินบัญชีต่อไป จึงยังถือไม่ได้ว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดเลิกกันในวันดังกล่าว นอกจากนั้นยังมีตัวอย่างที่ศาลอาศัยพฤติการณ์แห่งคดีเป็นเหตุผลสำคัญในการวินิจฉัยว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดสิ้นสุดลงเมื่อใด คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6581/2541 สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่โจทก์และจำเลยทำต่อกันเป็นแบบไม่มีกำหนดระยะเวลาวงเงินไม่เกิน 4,000,000 บาท จำเลยใช้เช็คเบิกถอนเงินจากบัญชีครั้งสุดท้ายวันที่ 9 มกราคม 2539 จำนวน509,000 บาท แล้วจำเลยนำเงินฝากเข้าบัญชีครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2539จำนวน 30,000 บาท หักทอนบัญชีแล้วมียอดหนี้ 4,070,147.21 บาท หลังจากนั้นไม่ปรากฏว่าโจทก์ยอมให้จำเลยเบิกถอนเงินจากบัญชีอีก คงมีแต่รายการหนี้ค่าธรรมเนียมเช็คคืนและดอกเบี้ยที่โจทก์คิดทบต้นทุกเดือนจนถึงวันที่โจทก์บอกเลิกสัญญาเท่านั้น การที่จำเลยสั่งจ่ายเช็คถอนเงินออกจากบัญชี แล้วโจทก์ไม่ยอมจ่ายเงินและคิดค่าธรรมเนียมเช็คคืนเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2539 แสดงว่าโจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยเดินสะพัดทางบัญชีต่อไปและโจทก์หักทอนบัญชีในวันที่ 31 มกราคม 2539 ถือว่าเป็นการคิดหักทอนบัญชีครั้งสุดท้ายภายหลังจากที่ไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีต่อกันพฤติการณ์ของโจทก์และจำเลยดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าทั้งสองฝ่ายถือว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดที่มีต่อกันเป็นวันสิ้นสุดในวันที่ 31 มกราคม 2539 ซึ่งเป็นวันคิดหักทอนบัญชีครั้งสุดท้าย หลังจากนั้นโจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้นจากจำเลยอีก คำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็เช่นเดียวกันแม้ข้อเท็จจริงโจทก์จะมีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้ภายหลังจากไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีมาเป็นเวลานานแต่จากพฤติการณ์อื่น ๆ ทำให้ศาลพิจารณาเห็นว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดสิ้นสุดลงก่อนที่โจทก์จะเรียกร้องให้จำเลยชำระหนี้ไม่ได้สิ้นสุดลงในวันสิ้นสุดระยะเวลาที่โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้ กล่าวคือ จากข้อเท็จจริงในคดีเมื่อจำเลยที่ 1 ถอนเงินจากบัญชีเมื่อวันที่ กรกฎาคม 2536 แล้วไม่มีการเดินสะพัดทางบัญชีกับโจทก์อีกเลย คงมีแต่การหักทอนบัญชีคิดดอกเบี้ยที่จำเลยที่ 1 ค้างชำระในแต่ละเดือนเท่านั้น โดยมีการหักทอนบัญชีกันในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536ปรากฏว่าจำเลยที่ 1 เป็นหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นจำนวนเงินที่สูงกว่าวงเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นจำนวนมาก แสดงให้เห็นเจตนาของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่าไม่ประสงค์จะให้มีการสะพัดทางบัญชีระหว่างกันอีกต่อไป สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีจึงสิ้นสุดลงในวันที่ 31 กรกฎาคม 2536 และโจทก์สามารถคิดดอกเบี้ยทบต้นได้จนถึงวันดังกล่าวเท่านั้น ศุภกิจแย้มประชา