คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1835/2530หลักกฎหมาย: พนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลย ณ ภูมิลำเนาของจำเลยรวม 2 ครั้ง ปรากฏว่าส่งให้ไม่ได้เพราะไม่พบจำเลย พบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียงไม่ทราบว่าจำเลยไปที่ใด แต่เมื่อคราวนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกันในการส่งหมายนัดครั้งที่ 2 จึงส่งหมายนัดโดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัดดังนี้ แสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้า และกลับบ้านในตอนเย็นจึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้นเป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบหรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยใหม่.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยขับรถยนต์โดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 43, 157จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522มาตรา 43 และ 157 การกระทำของจำเลยเป็นกรรมเดียวอันเป็นความผิดกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดจำคุก 4 ปี และปรับ 20,000 บาท จำเลยให้การรับสารภาพเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 2 ปี และปรับ 10,000 บาทจำเลยใช้ค่าเสียหายให้แก่บิดามารดาของผู้ตายรวมเป็นเงิน 100,000 บาทเป็นที่พอใจและบิดามารดาของผู้ตายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเห็นควรให้โอกาสจำเลยกลับตัวเป็นคนดี ให้รอการลงโทษจำคุกไว้กำหนด3 ปีโจทก์อุทธรณ์ขอให้ลงโทษจำเลยโดยไม่รอการลงโทษจำเลยและปรับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในเบื้องต้นคดีมีปัญหาตามฎีกาจำเลยว่ากระบวนพิจารณาของศาลอุทธรณ์เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่พิเคราะห์แล้ว ในการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยนั้นพนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลยณ ภูมิลำเนาของจำเลย ซึ่งตรงตามภูมิลำเนาของจำเลยในคำฟ้อง รวม2 ครั้ง และปรากฏจากรายงานการเดินหมายทั้งสองครั้งว่า ไม่พบจำเลยพบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียง ไม่มีใครทราบว่าจำเลยไปไหน แต่เมื่อพนักงานเดินหมายนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกัน ในการส่งหมายนัดได้โดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัด จึงแสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้าและกลับบ้านในตอนเย็นดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในฎีกาก็ได้ จึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้น เป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบ หรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201ที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีโดยมิได้มีการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยเพื่อแก้นั้น จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 200 ไม่จำต้องวินิจฉัยในประเด็นอื่นต่อไปพิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการในเรื่องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแล้วส่งให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีใหม่". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1835/2530พนักงานอัยการ จังหวัด ลพบุรีโจทก์นาย เสกสรร วงศ์ ชัชชัยจำเลย ป.วิ.อ. ม. 200, ม. 201พนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลย ณ ภูมิลำเนาของจำเลยรวม 2 ครั้ง ปรากฏว่าส่งให้ไม่ได้เพราะไม่พบจำเลย พบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียงไม่ทราบว่าจำเลยไปที่ใด แต่เมื่อคราวนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกันในการส่งหมายนัดครั้งที่ 2 จึงส่งหมายนัดโดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัดดังนี้ แสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้า และกลับบ้านในตอนเย็นจึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้นเป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบหรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยใหม่.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยขับรถยนต์โดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 43, 157จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522มาตรา 43 และ 157 การกระทำของจำเลยเป็นกรรมเดียวอันเป็นความผิดกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดจำคุก 4 ปี และปรับ 20,000 บาท จำเลยให้การรับสารภาพเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 2 ปี และปรับ 10,000 บาทจำเลยใช้ค่าเสียหายให้แก่บิดามารดาของผู้ตายรวมเป็นเงิน 100,000 บาทเป็นที่พอใจและบิดามารดาของผู้ตายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเห็นควรให้โอกาสจำเลยกลับตัวเป็นคนดี ให้รอการลงโทษจำคุกไว้กำหนด3 ปีโจทก์อุทธรณ์ขอให้ลงโทษจำเลยโดยไม่รอการลงโทษจำเลยและปรับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในเบื้องต้นคดีมีปัญหาตามฎีกาจำเลยว่ากระบวนพิจารณาของศาลอุทธรณ์เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่พิเคราะห์แล้ว ในการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยนั้นพนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลยณ ภูมิลำเนาของจำเลย ซึ่งตรงตามภูมิลำเนาของจำเลยในคำฟ้อง รวม2 ครั้ง และปรากฏจากรายงานการเดินหมายทั้งสองครั้งว่า ไม่พบจำเลยพบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียง ไม่มีใครทราบว่าจำเลยไปไหน แต่เมื่อพนักงานเดินหมายนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกัน ในการส่งหมายนัดได้โดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัด จึงแสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้าและกลับบ้านในตอนเย็นดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในฎีกาก็ได้ จึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้น เป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบ หรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201ที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีโดยมิได้มีการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยเพื่อแก้นั้น จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 200 ไม่จำต้องวินิจฉัยในประเด็นอื่นต่อไปพิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการในเรื่องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแล้วส่งให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีใหม่".(ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-ชูเชิด รักตะบุตร์-สง่า ศิลปประสิทธิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเดิมถ้าไม่สามารถส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาคดีอาญาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งได้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201เดิมให้ศาลชั้นต้นรีบส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกา และศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาจะพิจารณาพิพากษาคดีเช่นนี้ต่อไปไม่ได้ได้แต่สั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1317/2482,1249-1250/2492,890/2499) ต่อมากฎหมายมาตรา 201 นี้ถูกแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ 6)พ.ศ. 2499 ให้ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาพิจารณาพิพากษาคดีที่ส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ต่อไปได้แต่การส่งสำเนาไม่ได้นั้นจะต้องเนื่องมาจากเหตุใดเหตุหนึ่งในสามประการคือ เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนา เท่านั้นถ้าการส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุอื่นศาลจะพิจารณาพิพากษาคดีต่อไปไม่ได้ หากพิจารณาพิพากษาไป การพิจารณาพิพากษานั้นก็ไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1260/2503 อัยการโจทก์ยื่นฟ้องอุทธรณ์แล้วขอให้ศาลส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยที่จังหวัดทหารบกอุดรธานี โดยแถลงว่าจำเลยเข้ารับราชการทหารเป็นทหารประจำการอยู่ที่นั่น ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ไปยังผู้บังคับการจังหวัดอุดรธานี จนล่วงเลยเวลามานานแล้วไม่ได้รับคำตอบศาลชั้นต้นสอบถามโจทก์ โจทก์แถลงว่าไม่สามารถส่งสำเนาอุทธรณ์ได้ เพราะจำเลยอยู่ในอำนาจของทหารเช่นนี้เพียงแต่ยังไม่ทันได้รับคำตอบจากจังหวัดทหารบกอุดรธานีจะถือว่าหาตัวจำเลยไม่พบ หรือหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาอาญา มาตรา 201ยังไม่ถนัด โจทก์ควรพยายามติดต่อกับทางทหารให้ได้ความชัดเจนว่าส่งสำเนาให้จำเลยได้หรือไม่ได้อย่างใด เพราะเป็นทางราชการด้วยกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3993/2529 ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยไม่ได้เพราะหมายนัดระบุที่อยู่ของจำเลยโดยไม่ได้ระบุว่าอยู่ถนนใด เจ้าหน้าที่ผู้ส่งหมายนัดและสำเนาอุทธรณ์รายงานการส่งหมายนัดระบุที่อยู่ของจำเลยไม่ชัดเจนและออกติดตามหาตัวจำเลยแล้วไม่มีผู้ใดรู้จัก ในชั้นส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์หมายนัดก็ระบุแต่ชื่อและที่อยู่จำเลยโดยไม่ระบุว่าอยู่ที่ใดเช่นกันแต่ก็ปรากฏว่าเจ้าพนักงานศาลส่งหมายนัดให้จำเลยได้โดยจำเลยรับไว้เอง เช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยไม่ได้นั้นเป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบหรือหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201 การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาคดีไปโดยมิได้ส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแก้นั้นจึงเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 200 คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ถือไม่ได้ว่าส่งสำเนาไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาโดยข้อเท็จจริงในคดีนี้ได้ความว่าพนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลยภูมิลำเนาของจำเลยรวม 2 ครั้ง ปรากฏว่าส่งให้ไม่ได้เพราะไม่พบจำเลย ประตูหน้าปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้อยู่บ้านข้างเคียงแล้วไม่ทราบว่าจำเลยไปที่ใด ศาลฎีกาให้ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยใหม่ มีปัญหาว่าในการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยครั้งใหม่หากไม่พบตัวจำเลยที่บ้านอีก ผู้ส่งสำเนาอุทธรณ์ควรปฏิบัติอย่างไร จะส่งให้แก่บุคคลอื่นที่มีอายุเกินยี่สิบปีซึ่งอยูหรือทำงานในบ้านจำเลยหรือส่งโดยวิธีปิดหมายนัดและสำเนาอุทธรณ์ไว้ที่บ้านจำเลยก็คงจะทำไม่ได้ เพราะไม่ใช่การส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาคดีแพ่งครั้นจะให้พนักงานเดินหมายรออยู่ที่บ้านจำเลยทั้งวันทั้งคืนจนกว่าจำเลยจะกลับมา ก็น่าจะมีข้อขัดข้องในทางปฏิบัติ เพราะนอกจากจะเสียเวลาในการปฏิบัติราชการอย่างอื่นของข้าราชการผู้นั้นแล้วยังเป็นการไม่แน่นอนว่าจำเลยจะกลับมาหรือไม่ และกลับมาเมื่อใดอีกด้วย จะอย่างไรก็ดีเหตุที่ศาลฎีกาในคดีนี้เห็นว่ายังถือไม่ได้ว่าหาตัวจำเลยไม่พบจำเลยหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ น่าจะอยู่ที่จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยจำเลยทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์จากการปิดหมายนัดไว้ที่บ้านจำเลย แสดงว่าจำเลยยังคงอยู่ที่บ้าน ไม่ได้หลบหนีไปไหน ฉะนั้นในการส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาให้แก่คู่ความในคดีอาญานั้น ไม่ใช่เพียงแต่ส่งให้ไม่ได้แล้วรีบส่งสำนวนไปยังศาลสูงทันที โดยไม่ปรากฏพฤติการณ์แน่ชัดเสียก่อนว่าส่งไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนา ดังตัวอย่างข้างต้น ส่วนตัวอย่างที่ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่าเป็นกรณีส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนา เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 123/2507 ในชั้นฎีกา ศาลส่งสำเนาฎีกาให้แก่จำเลยไม่ได้ โจทก์ยืนยันว่าจำเลยแกล้งหลบตัวไม่รับหมายและสำเนาฎีกาด้วยเจตนา ศาลชั้นต้นย่อมส่งสำนวนไปยังศาลฎีกาเพื่อพิจารณาต่อไปได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 583/2508 ในกรณีที่ส่งสำเนาฎีกาให้แก่จำเลยไม่ได้ เนื่องจากจำเลยออกไปนอกประเทศไทยนั้น ถือได้ว่าส่งไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 201 แล้ว คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 650/2510 ปรากฏตามรายงานการส่งหมายของเจ้าหน้าที่ว่าส่งสำเนาฎีกาให้แก่จำเลยไม่ได้ เพราะจำเลยไม่ได้อยู่ที่เดิมโดยได้ไปประกอบอาชีพอยู่ที่จังหวัดพระนครมานานแล้ว ยังไม่กลับภูมิลำเนาเดิมศาลฎีกาจึงพิจารณาพิพากษาต่อไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 216 ประกอบด้วยมาตรา 261. ประดิษฐ์ เอกมณีคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยขับรถยนต์โดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 43, 157จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522มาตรา 43 และ 157 การกระทำของจำเลยเป็นกรรมเดียวอันเป็นความผิดกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดจำคุก 4 ปี และปรับ 20,000 บาท จำเลยให้การรับสารภาพเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 2 ปี และปรับ 10,000 บาทจำเลยใช้ค่าเสียหายให้แก่บิดามารดาของผู้ตายรวมเป็นเงิน 100,000 บาทเป็นที่พอใจและบิดามารดาของผู้ตายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเห็นควรให้โอกาสจำเลยกลับตัวเป็นคนดี ให้รอการลงโทษจำคุกไว้กำหนด3 ปีโจทก์อุทธรณ์ขอให้ลงโทษจำเลยโดยไม่รอการลงโทษจำเลยและปรับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในเบื้องต้นคดีมีปัญหาตามฎีกาจำเลยว่ากระบวนพิจารณาของศาลอุทธรณ์เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่พิเคราะห์แล้ว ในการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยนั้นพนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลยณ ภูมิลำเนาของจำเลย ซึ่งตรงตามภูมิลำเนาของจำเลยในคำฟ้อง รวม2 ครั้ง และปรากฏจากรายงานการเดินหมายทั้งสองครั้งว่า ไม่พบจำเลยพบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียง ไม่มีใครทราบว่าจำเลยไปไหน แต่เมื่อพนักงานเดินหมายนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกัน ในการส่งหมายนัดได้โดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัด จึงแสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้าและกลับบ้านในตอนเย็นดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในฎีกาก็ได้ จึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้น เป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบ หรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201ที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีโดยมิได้มีการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยเพื่อแก้นั้น จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 200 ไม่จำต้องวินิจฉัยในประเด็นอื่นต่อไปพิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการในเรื่องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแล้วส่งให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีใหม่". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1835/2530พนักงานอัยการ จังหวัด ลพบุรีโจทก์นาย เสกสรร วงศ์ ชัชชัยจำเลย ป.วิ.อ. ม. 200, ม. 201พนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลย ณ ภูมิลำเนาของจำเลยรวม 2 ครั้ง ปรากฏว่าส่งให้ไม่ได้เพราะไม่พบจำเลย พบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียงไม่ทราบว่าจำเลยไปที่ใด แต่เมื่อคราวนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกันในการส่งหมายนัดครั้งที่ 2 จึงส่งหมายนัดโดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัดดังนี้ แสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้า และกลับบ้านในตอนเย็นจึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้นเป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบหรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยใหม่.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยขับรถยนต์โดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 43, 157จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522มาตรา 43 และ 157 การกระทำของจำเลยเป็นกรรมเดียวอันเป็นความผิดกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดจำคุก 4 ปี และปรับ 20,000 บาท จำเลยให้การรับสารภาพเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 2 ปี และปรับ 10,000 บาทจำเลยใช้ค่าเสียหายให้แก่บิดามารดาของผู้ตายรวมเป็นเงิน 100,000 บาทเป็นที่พอใจและบิดามารดาของผู้ตายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเห็นควรให้โอกาสจำเลยกลับตัวเป็นคนดี ให้รอการลงโทษจำคุกไว้กำหนด3 ปีโจทก์อุทธรณ์ขอให้ลงโทษจำเลยโดยไม่รอการลงโทษจำเลยและปรับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในเบื้องต้นคดีมีปัญหาตามฎีกาจำเลยว่ากระบวนพิจารณาของศาลอุทธรณ์เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่พิเคราะห์แล้ว ในการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยนั้นพนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลยณ ภูมิลำเนาของจำเลย ซึ่งตรงตามภูมิลำเนาของจำเลยในคำฟ้อง รวม2 ครั้ง และปรากฏจากรายงานการเดินหมายทั้งสองครั้งว่า ไม่พบจำเลยพบประตูปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้ที่อยู่บ้านข้างเคียง ไม่มีใครทราบว่าจำเลยไปไหน แต่เมื่อพนักงานเดินหมายนำหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไปส่งให้แก่จำเลยในครั้งแรก ก็ไม่พบจำเลยเช่นเดียวกัน ในการส่งหมายนัดได้โดยการปิดหมายไว้ที่ภูมิลำเนาของจำเลย จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ตามกำหนดนัด จึงแสดงว่าการที่พนักงานเดินหมายไม่พบจำเลยนั้นอาจเป็นเพราะจำเลยไม่อยู่บ้านหรือออกไปทำงานในตอนเช้าและกลับบ้านในตอนเย็นดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในฎีกาก็ได้ จึงถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ให้แก่จำเลยไม่ได้นั้น เป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบ หรือหลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201ที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีโดยมิได้มีการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยเพื่อแก้นั้น จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 200 ไม่จำต้องวินิจฉัยในประเด็นอื่นต่อไปพิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการในเรื่องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแล้วส่งให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาศาลอุทธรณ์คดีใหม่".(ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-ชูเชิด รักตะบุตร์-สง่า ศิลปประสิทธิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเดิมถ้าไม่สามารถส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาคดีอาญาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งได้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201เดิมให้ศาลชั้นต้นรีบส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกา และศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาจะพิจารณาพิพากษาคดีเช่นนี้ต่อไปไม่ได้ได้แต่สั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1317/2482,1249-1250/2492,890/2499) ต่อมากฎหมายมาตรา 201 นี้ถูกแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ 6)พ.ศ. 2499 ให้ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาพิจารณาพิพากษาคดีที่ส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ต่อไปได้แต่การส่งสำเนาไม่ได้นั้นจะต้องเนื่องมาจากเหตุใดเหตุหนึ่งในสามประการคือ เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนา เท่านั้นถ้าการส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุอื่นศาลจะพิจารณาพิพากษาคดีต่อไปไม่ได้ หากพิจารณาพิพากษาไป การพิจารณาพิพากษานั้นก็ไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1260/2503 อัยการโจทก์ยื่นฟ้องอุทธรณ์แล้วขอให้ศาลส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยที่จังหวัดทหารบกอุดรธานี โดยแถลงว่าจำเลยเข้ารับราชการทหารเป็นทหารประจำการอยู่ที่นั่น ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ไปยังผู้บังคับการจังหวัดอุดรธานี จนล่วงเลยเวลามานานแล้วไม่ได้รับคำตอบศาลชั้นต้นสอบถามโจทก์ โจทก์แถลงว่าไม่สามารถส่งสำเนาอุทธรณ์ได้ เพราะจำเลยอยู่ในอำนาจของทหารเช่นนี้เพียงแต่ยังไม่ทันได้รับคำตอบจากจังหวัดทหารบกอุดรธานีจะถือว่าหาตัวจำเลยไม่พบ หรือหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาอาญา มาตรา 201ยังไม่ถนัด โจทก์ควรพยายามติดต่อกับทางทหารให้ได้ความชัดเจนว่าส่งสำเนาให้จำเลยได้หรือไม่ได้อย่างใด เพราะเป็นทางราชการด้วยกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3993/2529 ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยไม่ได้เพราะหมายนัดระบุที่อยู่ของจำเลยโดยไม่ได้ระบุว่าอยู่ถนนใด เจ้าหน้าที่ผู้ส่งหมายนัดและสำเนาอุทธรณ์รายงานการส่งหมายนัดระบุที่อยู่ของจำเลยไม่ชัดเจนและออกติดตามหาตัวจำเลยแล้วไม่มีผู้ใดรู้จัก ในชั้นส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์หมายนัดก็ระบุแต่ชื่อและที่อยู่จำเลยโดยไม่ระบุว่าอยู่ที่ใดเช่นกันแต่ก็ปรากฏว่าเจ้าพนักงานศาลส่งหมายนัดให้จำเลยได้โดยจำเลยรับไว้เอง เช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยไม่ได้นั้นเป็นเพราะหาตัวจำเลยไม่พบหรือหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 201 การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาคดีไปโดยมิได้ส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแก้นั้นจึงเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 200 คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ถือไม่ได้ว่าส่งสำเนาไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนีหรือจงใจไม่รับสำเนาโดยข้อเท็จจริงในคดีนี้ได้ความว่าพนักงานเดินหมายได้นำสำเนาอุทธรณ์ของโจทก์ไปส่งให้แก่จำเลยภูมิลำเนาของจำเลยรวม 2 ครั้ง ปรากฏว่าส่งให้ไม่ได้เพราะไม่พบจำเลย ประตูหน้าปิดใส่กุญแจ สอบถามผู้อยู่บ้านข้างเคียงแล้วไม่ทราบว่าจำเลยไปที่ใด ศาลฎีกาให้ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยใหม่ มีปัญหาว่าในการส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยครั้งใหม่หากไม่พบตัวจำเลยที่บ้านอีก ผู้ส่งสำเนาอุทธรณ์ควรปฏิบัติอย่างไร จะส่งให้แก่บุคคลอื่นที่มีอายุเกินยี่สิบปีซึ่งอยูหรือทำงานในบ้านจำเลยหรือส่งโดยวิธีปิดหมายนัดและสำเนาอุทธรณ์ไว้ที่บ้านจำเลยก็คงจะทำไม่ได้ เพราะไม่ใช่การส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาคดีแพ่งครั้นจะให้พนักงานเดินหมายรออยู่ที่บ้านจำเลยทั้งวันทั้งคืนจนกว่าจำเลยจะกลับมา ก็น่าจะมีข้อขัดข้องในทางปฏิบัติ เพราะนอกจากจะเสียเวลาในการปฏิบัติราชการอย่างอื่นของข้าราชการผู้นั้นแล้วยังเป็นการไม่แน่นอนว่าจำเลยจะกลับมาหรือไม่ และกลับมาเมื่อใดอีกด้วย จะอย่างไรก็ดีเหตุที่ศาลฎีกาในคดีนี้เห็นว่ายังถือไม่ได้ว่าหาตัวจำเลยไม่พบจำเลยหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ น่าจะอยู่ที่จำเลยมาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยจำเลยทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์จากการปิดหมายนัดไว้ที่บ้านจำเลย แสดงว่าจำเลยยังคงอยู่ที่บ้าน ไม่ได้หลบหนีไปไหน ฉะนั้นในการส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาให้แก่คู่ความในคดีอาญานั้น ไม่ใช่เพียงแต่ส่งให้ไม่ได้แล้วรีบส่งสำนวนไปยังศาลสูงทันที โดยไม่ปรากฏพฤติการณ์แน่ชัดเสียก่อนว่าส่งไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนา ดังตัวอย่างข้างต้น ส่วนตัวอย่างที่ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่าเป็นกรณีส่งสำเนาอุทธรณ์หรือสำเนาฎีกาไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนา เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 123/2507 ในชั้นฎีกา ศาลส่งสำเนาฎีกาให้แก่จำเลยไม่ได้ โจทก์ยืนยันว่าจำเลยแกล้งหลบตัวไม่รับหมายและสำเนาฎีกาด้วยเจตนา ศาลชั้นต้นย่อมส่งสำนวนไปยังศาลฎีกาเพื่อพิจารณาต่อไปได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 583/2508 ในกรณีที่ส่งสำเนาฎีกาให้แก่จำเลยไม่ได้ เนื่องจากจำเลยออกไปนอกประเทศไทยนั้น ถือได้ว่าส่งไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 201 แล้ว คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 650/2510 ปรากฏตามรายงานการส่งหมายของเจ้าหน้าที่ว่าส่งสำเนาฎีกาให้แก่จำเลยไม่ได้ เพราะจำเลยไม่ได้อยู่ที่เดิมโดยได้ไปประกอบอาชีพอยู่ที่จังหวัดพระนครมานานแล้ว ยังไม่กลับภูมิลำเนาเดิมศาลฎีกาจึงพิจารณาพิพากษาต่อไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 216 ประกอบด้วยมาตรา 261. ประดิษฐ์ เอกมณี