กฎกระทรวงฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๖๓)ออกตามความในพระราชบัญญัติยศ และเครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนพ.ศ. ๒๔๙๗[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๒ และมาตรา ๑๔ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติยศ และเครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. ๒๔๙๗รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ให้ยกเลิกความในส่วนที่๑ เครื่องแบบผู้บังคับบัญชา และเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนชาย ข้อ ๓ ข้อ ๔ ข้อ ๕ข้อ ๖ ข้อ ๗ และข้อ ๘ และส่วนที่ ๒ เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนหญิงข้อ ๙ ข้อ ๑๐ ข้อ ๑๑ ข้อ ๑๒ ข้อ ๑๓ ข้อ ๑๔ และข้อ ๑๕ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๒๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติยศและเครื่องแบบผู้บังคับบัญชา และเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. ๒๔๙๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๓๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติยศ และเครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนพ.ศ. ๒๔๙๗ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทนส่วนที่ ๑เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนชาย หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๓ เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนชายมี ๖ ชนิดคือ(๑) เครื่องแบบปกติเสื้อนอกคอแบะสีกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี(ข) เสื้อนอกคอแบะสีกากี(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาลชนิดผูกเชือก(๒) เครื่องแบบปกติเสื้อคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเข้ม หรือหมวกหนีบสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากีหรือสีขาว แขนยาวหรือแขนสั้น(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากีหรือสีน้ำเงินเข้ม(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาลชนิดผูกเชือก(๓) เครื่องแบบปกติเสื้อคอแบะปล่อยเอว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีหรือหมวกหนีบสีกากี(ข) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากีหรือสีน้ำเงินเข้ม(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาลชนิดผูกเชือก(๔) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางหมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเข้ม หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง(ข) เสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง(ค) กางเกงขายาวแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีน้ำเงินเข้ม(จ) รองเท้าครึ่งน่องหนังสีดำ รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือยืดข้างหรือรองเท้าเดินป่าเครื่องแบบฝึกนี้เมื่อสวมเสื้อสีใดให้ใช้กางเกงและหมวกเหล็กสีเดียวกัน เมื่อแต่งประกอบเครื่องสนาม(๕) เครื่องแบบครึ่งยศ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว(ข) เสื้อนอกคอปิดสีขาว(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก(๖) เครื่องแบบเต็มยศ มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศตาม(๕) เว้นแต่กางเกง ให้ใช้กางเกงขายาวแบบปกติสีดำและให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๔ หมวกมี ๖ แบบ คือ(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี มีเครื่องประกอบ ดังนี้(ก) กะบังทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำสำหรับชั้นนายกองตรีและนายกองโท ที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์๑ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ สำหรับชั้นนายกองเอกและนายกองใหญ่ ที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์๒ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ(ข) สายรัดคางสีดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร สำหรับชั้นนายหมวดตรีขึ้นไปทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง(ค) ดุมโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้างขนาดเล็กตรึงปลายสายรัดคางติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม(ง) ตราหน้าหมวก เป็นรูปอุณาโลม ประดับด้วยช่อชัยพฤกษ์ มีพระมหามงกุฎครอบอุณาโลม ภายใต้อุณาโลมมีข้อความว่า ไทยต้องเป็นไทย สำหรับชั้นนายหมวดตรีขึ้นไป ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเฉพาะอุณาโลมและข้อความให้ปักด้วยไหมสีแดงบนพื้นสักหลาดสีน้ำเงินเข้มสำหรับชั้นนายหมู่ใหญ่ลงมา ตราหน้าหมวกทำด้วยโลหะสีทอง(จ) ผ้าพันหมวก ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีน้ำเงินเข้ม กว้าง ๔ เซนติเมตร และขลิบด้วยสักหลาดสีเหลืองทองกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร เป็นขอบทั้งด้านบนและด้านล่าง สำหรับชั้นนายกองตรีขึ้นไปไม่มีขลิบและที่กึ่งกลางมีแถบสีเหลืองทอง กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ๐.๕ เซนติเมตร(๒) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกตาม (๑) เว้นแต่สายรัดคาง ให้ใช้สายรัดคางสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร(๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง ตราหน้าหมวกมีลักษณะเช่นเดียวกับตราหน้าหมวกตาม (๑) (ง) แต่ย่อส่วน สำหรับหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวพรางปักด้วยไหมสีน้ำเงินเข้ม ส่วนหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีพราง ปักด้วยไหมสีเหลืองทองติดตรงกึ่งกลางด้านนอกของหมวก สำหรับชั้นนายหมวดตรีขึ้นไป เฉพาะอุณาโลมและข้อความว่าไทยต้องเป็นไทย ให้ปักด้วยไหมสีแดง(๔) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเข้ม ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวกลักษณะเช่นเดียวกับตราหน้าหมวกตาม(๑) (ง) สำหรับชั้นนายหมวดตรีขึ้นไป ตราหน้าหมวกปักด้วยดิ้นทอง หรือวัตถุเทียมดิ้นทอง หรือปักด้วยไหมสีน้ำเงินเข้ม เฉพาะอุณาโลมและข้อความว่าไทยต้องเป็นไทย ให้ปักด้วยไหมสีแดง สำหรับตราหน้าหมวกที่ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองให้ปักบนแผ่นผ้าสีน้ำเงินเข้ม และตราหน้าหมวกที่ปักด้วยไหมสีน้ำเงินเข้ม ให้ปักบนแผ่นผ้าสีกากีแกมเขียวขนาดกว้าง๕.๕ เซนติเมตร ยาว ๘ เซนติเมตร สำหรับชั้นนายหมู่ใหญ่ลงมา ตราหน้าหมวกปักด้วยไหมสีน้ำเงินเข้มหรือทำด้วยโลหะสีทองขนาดกว้าง ๕.๕ เซนติเมตร ยาว ๘ เซนติเมตร(๕) หมวกหนีบสีกากี ตอนหน้าและตอนหลังลาดมน มีสาบโดยรอบป้ายเฉียงจากทางด้านหน้าลงไปทางด้านซ้าย และด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้า๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกลักษณะเช่นเดียวกับตราหน้าหมวกตาม (๑) (ง) ทำด้วยโลหะขนาดเล็กริมบนของสาบหมวกมีขลิบ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ตามชั้นยศ ดังนี้ชั้นนายหมู่ ขลิบทำด้วยแถบสีน้ำเงินชั้นนายหมวด ขลิบทำด้วยแถบสีน้ำเงินยกดิ้นทองชั้นนายกองตรีและนายกองโท ขลิบทำด้วยแถบไหมสีทอง๑ แถบชั้นนายกองเอกและนายกองใหญ่ ขลิบทำด้วยแถบไหมสีทอง ๒ แถบเว้นระยะระหว่างแถบ๐.๓ เซนติเมตร(๖) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง มีสายรัดคางสีเดียวกับหมวก กว้าง๑ เซนติเมตรข้อ ๕ เสื้อมี ๕ แบบ คือ(๑) เสื้อนอกคอแบะสีกากี แบบคอป้าน มีตะเข็บหลัง๓ ตะเข็บ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะมีปกรูปมนชายกลางแหลม มีแถบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ตรงกึ่งกลางกระเป๋าตามทางดิ่ง กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามมีปกรูปมน ชายกลางแหลม ที่ปกกระเป๋าทั้ง ๔ ขัดดุมชนาดกลาง กระเป๋าละ๑ ดุม ที่แนวอกเสื้อมีดุมขนาดใหญ่ ๔ ดุม มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมขนาดเล็กข้างละ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้างเมื่อสวมเสื้อนี้ต้องสวมเสื้อชั้นในคอพับสีขาวแขนยาวและผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี เสื้อนี้ให้ประดับด้วยเครื่องหมายยศที่ทำด้วยโลหะสีทองบนอินทรธนูอ่อนเว้นแต่จะกำหนดเป็นอย่างอื่น(๒) เสื้อนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวอกเสื้อมีดุมขนาดใหญ่ ๕ ดุมมีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะกระเป๋าบนมีปกรูปมนชายกลางแหลม ไม่ขัดดุม กระเป๋าล่างไม่มีปก ดุมทั้งสิ้นทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้าง(๓) เสื้อคอพับสีกากีหรือสีขาว แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเพียงศอกที่อกเสื้อมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเสื้อ มีแถบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ตรงกึ่งกลางกระเป๋าตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลม หรือเป็นกระเป๋าเสื้อชนิดไม่มีแถบกลางกระเป๋า และใบปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดมนพองามที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑ ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋าเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดมีสาบ กว้าง ๓.๕ เซนติเมตรที่คอและแนวอกเสื้อมีดุม ๕ ดุม มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัสดุสีเดียวกับเสื้อเมื่อสวมเสื้อนี้ ให้สอดชายเสื้อไว้ในกางเกง ในเวลาที่มิได้บังคับแถวหรือประจำแถว เมื่อสวมเสื้อชนิดแขนยาวจะผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีด้วยก็ได้และให้สอดชายผ้าผูกคอไว้ในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒(๔) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี แบบคอตื้น แขนสั้น ที่แนวอกเสื้อมีดุม ๔ ดุม มีกระเป๋าบนและล่างข้างละ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ มีปกมนชายกลางแหลม มีแถบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ตรงกึ่งกลางกระเป๋าตามทางดิ่ง กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่าม มีปกรูปตัดชายมนปกกระเป๋าทั้งสี่ข้างขัดดุมข้างละ๑ ดุม ที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อ ขนาดกว้าง ๕ เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอวมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัสดุสีเดียวกับเสื้อ(๕) เสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง มี ๒ ชนิด คือ(ก) เสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางชนิด๔ กระเป๋า ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะ มุกปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ ที่คอและแนวคอเสื้อมีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอกที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือ ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองามชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปด้านหลังขัดดุม ๑ ดุมติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกรูปสี่เหลี่ยมมุมปกเสมอกัน ขัดดุมตรงกลางปก ๑ ดุม มุมกระเป๋าตัดมนพองามกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามยึดชาย ตัวกระเป๋าพับจีบตรงกลางมุมกระเป๋าตัดมนพองาม มีปกรูปสี่เหลี่ยม มุมปกเยื้องเฉียงต่ำไปทางข้างตัวเล็กน้อย ขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่าง ตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร๒ แผ่น ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้า ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อและในระดับเดียวกันมีดุมที่ตะเข็บข้างอีกข้างละ๑ ดุม สำหรับรัดเอว ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัสดุสีเดียวกับเสื้อเมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกงก็ได้ หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือศอกก็ได้(ข) เสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางชนิด๒ กระเป๋า ปกเสื้อแบะ มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอด ไม่มีสาบที่คอและแนวอกเสื้อมีดุม ๖ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอกตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าที่อกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุมตรงกลางปกข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าด้านล่างและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดมนพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัสดุสีเดียวกับเสื้อเมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ในกางเกงข้อ ๖ กางเกงมี ๒ แบบ คือ(๑) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี สีขาว หรือสีดำ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่มที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัด กว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกงที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้(๒) กางเกงขายาวแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง มี ๒ ชนิด คือ(ก) กางเกงขายาวแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางชนิดกระเป๋าเจาะมีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวแบบปกติตาม(๑) เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าเจาะปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองมีกระเป๋าปะยึดชาย ชายล่างของกระเป๋าอยู่เหนือแนวเข่าตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยม ตรงกลางพับจีบ ๒ จีบ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกงชายหลังจีบพับเพื่อให้ขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยม ชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ ข้าง เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่างกางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าครึ่งน่องหนังสีดำรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือยืดข้างหรือรองเท้าเดินป่า โดยให้สอดปลายขากางเกงไว้ในรองเท้าและให้ใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางชนิด๔ กระเป๋า(ข) กางเกงขายาวแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางชนิดกระเป๋าปะมีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวแบบปกติตาม(๑) เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ด้านหลังมีกระเป๋า๒ ข้าง เป็นกระเป๋าปะ ชายล่างของกระเป๋าเป็นรูปเหลี่ยม มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม๑ ดุมกางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือยืดข้างหรือรองเท้าเดินป่า โดยให้สอดปลายขากางเกงไว้ในรองเท้าและให้ใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางชนิด๒ กระเป๋าข้อ ๗ เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากี สีกากีแกมเขียว หรือสีน้ำเงินเข้ม กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองอาสารักษาดินแดนดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดเหนือข้อความว่า รักษาดินแดนยิ่งชีพ ไม่มีเข็มสำหรับสอดรูปลายหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตรข้อ ๘ รองเท้ามี ๔ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล ชนิดผูกเชือก(๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือยืดข้าง(๓) รองเท้าครึ่งน่องหนังสีดำ(๔) รองเท้าเดินป่ารองเท้าทุกแบบต้องมีส้นไม่มีริ้วและลวดลาย เวลาสวมรองเท้าต้องสวมถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้าส่วนที่ ๒เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนหญิง หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๙ เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนหญิงมี ๖ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติเสื้อนอกคอแบะสีกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี(ข) เสื้อนอกคอแบะสีกากี(ค) กระโปรงสีกากี(ง) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล(๒) เครื่องแบบปกติเสื้อคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเข้ม หรือหมวกหนีบสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากีหรือสีขาว แขนยาวหรือแขนสั้น(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากีหรือกระโปรงสีกากี(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากีหรือสีน้ำเงินเข้ม(จ) ถุงเท้าสั้นพับข้อสีเดียวกับรองเท้า(ฉ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล(๓) เครื่องแบบปกติเสื้อคอแบะปล่อยเอว ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีหรือหมวกหนีบสีกากี(ข) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี แขนยาวหรือแขนสั้น(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากีหรือกระโปรงสีกากี(ง) ถุงเท้าสั้นพับข้อสีเดียวกับรองเท้า(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล(๔) เครื่องแบบฝึก มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกของชายตามข้อ ๓ (๔)(๕) เครื่องแบบครึ่งยศ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อนสีขาวหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว(ข) เสื้อนอกคอแบะสีขาว(ค) กระโปรงสีขาว(ง) ถุงเท้ายาวสีขาว(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๖) เครื่องแบบเต็มยศ มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศตาม(๕) เว้นแต่กระโปรงให้ใช้กระโปรงสีดำและให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๑๐ หมวกมี ๗ แบบ คือ(๑) หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อนสีกากี มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีของชายตามข้อ๔ (๑) แต่เป็นทรงอ่อน(๒) หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อนสีขาว มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาวของชายตามข้อ๔ (๒) แต่เป็นทรงอ่อน(๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีหรือสีขาวมีปีกโดยรอบพอสมควรด้านข้างทั้งสองพับขึ้นเล็กน้อย กึ่งกลางด้านหน้าหมวกมีตราหน้าหมวกลักษณะเช่นเดียวกับตราหน้าหมวกของชายตามข้อ ๔ (๑) (ง) ขนาดพองามสำหรับชั้นนายหมวดตรีขึ้นไป มีสายรัดคาง เป็นแถบไหมสีทองที่ปลายทั้ง ๒ ข้าง มีดุมขนาดเล็กข้างละ๑ ดุม ตราหน้าหมวกปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง มีผ้าพันหมวกสีน้ำเงินเข้ม กว้าง ๓ เซนติเมตรขลิบด้วยสักหลาดสีเหลืองทอง กว้าง ๐.๔ เซนติเมตร สำหรับชั้นนายกองตรีขึ้นไปผ้าพันหมวก กว้าง ๓.๘ เซนติเมตร มีแถบสักหลาดสีเหลืองทอง กว้าง๐.๔ เซนติเมตร ๒ แถบ พาดกลาง ส่วนชั้นนายหมู่ใหญ่ลงมา ใช้สายรัดคางสีดำติดดุมขนาดเล็กเช่นเดียวกับชั้นนายหมวดตรีขึ้นไปตราหน้าหมวกทำด้วยโลหะสีทอง(๔) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนของชายตามข้อ๔ (๓)(๕) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเข้ม มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเข้มของชายตามข้อ๔ (๔)(๖) หมวกหนีบสีกากี มีสาบโดยรอบป้ายเฉียงทางด้านหน้าลงไปทางซ้าย รูปหมวกตัดให้เรียวโค้งไปตามศีรษะด้านบนของหมวกมีส่วนขยายจากทางด้านหน้าถึงด้านหลัง ด้านซ้ายห่างจากกึ่งกลางด้านหน้าหมวก๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกลักษณะเช่นเดียวกับตราหน้าหมวกของชายตามข้อ ๔ (๑) (ง) ทำด้วยโลหะขนาดเล็ก(๗) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพรางมีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กของชายตามข้อ ๔ (๖)ข้อ ๑๑ เสื้อมี ๔ แบบ คือ(๑) เสื้อนอกคอแบะสีกากีหรือสีขาวแบบคอป้าน มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่แนวอกเสื้อมีดุมขนาดใหญ่๓ ดุม มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย ไม่มีปกกระเป๋าดุมทั้งสิ้นทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้างเมื่อสวมเสื้อนี้ต้องสวมเสื้อชั้นในคอพับสีขาวแขนยาวและผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี(๒) เสื้อคอพับสีกากีหรือสีขาว แขนยาวหรือแขนสั้น มีลักษณะและวิธีใช้เช่นเดียวกับเสื้อคอพับของชายตามข้อ ๕ (๓)(๓) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอด ไม่มีสาบ แขนยาวจรดข้อมือหรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อย ตลบชายกว้าง ๕ เซนติเมตรด้านหน้าเป็นคิ้ว ติดดุม ๓ ดุม มีกระเป๋าล่างข้างละ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย ไม่มีใบปกกระเป๋า มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัสดุสีเดียวกับเสื้อ(๔) เสื้อคอเปิดแบบฝึกสีกากีแกมเขียวพรางหรือสีกากีพราง มีชนิด ลักษณะและวิธีใช้เช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดแบบฝึกของชายตามข้อ๕ (๕)ข้อ ๑๒ กระโปรงและกางเกง มีดังนี้(๑) กระโปรงสีกากี สีขาว หรือสีดำ ยาวประมาณครึ่งน่อง มีจีบพับทบตรงกลางด้านหลังชายกระโปรงไม่บาน(๒) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวแบบปกติของชายตามข้อ๖ (๑)ข้อ ๑๓ เข็มขัดมี ๒ แบบ คือ(๑) เข็มขัดด้ายถัก มีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดของชายตามข้อ ๗ ใช้คาดทับขอบกระโปรงหรือกางเกง(๒) เข็มขัดผ้าสีกากี กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดสี่เหลี่ยมหุ้มผ้าใช้คาดทับเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีข้อ ๑๔ ถุงเท้ามี ๒ แบบ คือ(๑) ถุงเท้าสั้นพับข้อสีเดียวกับรองเท้า(๒) ถุงเท้ายาวสีขาวหรือสีน้ำตาลอ่อนข้อ ๑๕ รองเท้ามี ๔ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล(๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือยืดข้าง(๓) รองเท้าครึ่งน่องหนังสีดำ(๔) รองเท้าเดินป่ารองเท้าทุกแบบต้องมีส้นไม่มีริ้วและลวดลายให้ไว้ ณ วันที่ ๑๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๓พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยหมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนที่ใช้อยู่ในปัจจุบันยังไม่เหมาะสมในการปฏิบัติงานและยังไม่มีการกำหนดเครื่องแบบสำหรับเข้าร่วมพิธีการ สมควรแก้ไขเพิ่มเติมเครื่องแบบดังกล่าวเพื่อให้เกิดความคล่องตัวและมีความเหมาะสมสำหรับการปฏิบัติงานตลอดจนมีรูปแบบตามหลักนิยมและแบบธรรมเนียมการแต่งตัวเครื่องแบบเข้าร่วมงานพิธีการเช่นเดียวกับหน่วยงานอื่น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้พัชรภรณ์/จัดทำ๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓สุภาทิพย์/ตรวจ๕ มกราคม ๒๕๖๓[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๗/ตอนที่ ๘ ก/หน้า ๒๑/๒๙ มกราคม ๒๕๖๓