คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3514/2531หลักกฎหมาย: การที่จำเลยที่ 1 รับจ้างขนส่งสินค้าจากประเทศไทยไปยังเมืองซานโจอันประเทศปัวโตริโก้ โดยจำเลยที่ 1 จัดหารถบรรทุกไปขนสินค้าจากโรงงานของผู้ว่าจ้างไปยังสนามบินกรุงเทพ แล้วว่าจ้างจำเลยที่ 2 ขนส่งสินค้านั้นทางอากาศต่อไปอีกทอดหนึ่งเพื่อส่งมอบแก่บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก และบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด รับสินค้าและดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งต่อไปยังจุดหมายปลายทาง ดังนี้ถือเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอด เมื่อสินค้าสูญหายไปในการขนส่งช่วงสุดท้าย จำเลยที่ 2 ต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ที่จ้างจำเลยที่ 1 ส่งไปประเทศปัวโตริโก้ทางเครื่องบิน โดยจำเลยที่ 1 มอบให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งทางอากาศอีกทอดหนึ่ง แต่สินค้าสูญหายไป โจทก์ได้ใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัยแล้วจึงรับช่วงสิทธิมาโดยขอให้บังคับจำเลยทั้งสองใช้ค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองให้การว่าไม่ต้องรับผิด จำเลยที่ 2 ได้ขนส่งสินค้าถึงปลายทางตามที่ได้รับมอบหมายแล้ว ต่อมาโจทก์ถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า ร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนส่งสินค้าเพื่อส่งมอบแก่บริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด เมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ปรากฏตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.3โดยร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้นำสินค้าดังกล่าวไปประกันภัยเพื่อประโยชน์ของบริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด ไว้กับโจทก์ แล้วจำเลยที่ 1 ได้จัดรถบรรทุกของตนไปรับขนสินค้าจากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ ย่านพระโขนงมายังสนามบินกรุงเทพดำเนินการทำพิธีทางศุลกากร แล้วว่าจ้างให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งสินค้าจากสนามบินกรุงเทพถึงบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัดดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งสินค้าต่อไปยังเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ ปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด ได้รับสินค้าและมอบให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด เรียบร้อยแล้ว แต่สินค้าดังกล่าวได้เกิดสูญหายในการขนส่งช่วงนี้ ซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายมีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า การขนส่งสินค้าของผู้ขนส่งดังกล่าวเป็นการขนส่งสินค้าหลายคนหลายทอด และจำเลยที่ 2 จะต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยหรือไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การขนส่งสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ จากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์กรุงเทพมหานครไปจนถึงเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้โดยจำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 และบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัดตามที่ได้ความข้างต้น เป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดแม้จะปรากฏว่าสินค้าได้สูญหายไปในระหว่างการขนส่งช่วงสุดท้าย ซึ่งกระทำโดยบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด จำเลยที่ 2 ก็จะต้องร่วมรับผิดในการสูญหายของสินค้านั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618และคดีนี้หลังจากสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จจนได้นัดฟังคำพิพากษาแล้วโจทก์ขอถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งทอดแรก โดยจำเลยที่ 1ยอมชำระเงินค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 185,552.50 บาทศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องได้ เมื่อปรากฏว่าจำนวนค่าเสียหายที่โจทก์ได้ชำระให้แก่ผู้เอาประกันภัยไปนั้น โจทก์ได้รับมาไม่ครบยังขาดอีก 185,552.50 บาท จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวให้แก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินค่าเสียหาย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3514/2531บริษัท ไชน่าอินชัวรันส์ ( ไทย ) จำกัดโจทก์บริษัท ทัวร์ รอ แยลแอร์คาร์โก้ จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 618การที่จำเลยที่ 1 รับจ้างขนส่งสินค้าจากประเทศไทยไปยังเมืองซานโจอันประเทศปัวโตริโก้ โดยจำเลยที่ 1 จัดหารถบรรทุกไปขนสินค้าจากโรงงานของผู้ว่าจ้างไปยังสนามบินกรุงเทพ แล้วว่าจ้างจำเลยที่ 2 ขนส่งสินค้านั้นทางอากาศต่อไปอีกทอดหนึ่งเพื่อส่งมอบแก่บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก และบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด รับสินค้าและดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งต่อไปยังจุดหมายปลายทาง ดังนี้ถือเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอด เมื่อสินค้าสูญหายไปในการขนส่งช่วงสุดท้าย จำเลยที่ 2 ต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ที่จ้างจำเลยที่ 1 ส่งไปประเทศปัวโตริโก้ทางเครื่องบิน โดยจำเลยที่ 1 มอบให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งทางอากาศอีกทอดหนึ่ง แต่สินค้าสูญหายไป โจทก์ได้ใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัยแล้วจึงรับช่วงสิทธิมาโดยขอให้บังคับจำเลยทั้งสองใช้ค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองให้การว่าไม่ต้องรับผิด จำเลยที่ 2 ได้ขนส่งสินค้าถึงปลายทางตามที่ได้รับมอบหมายแล้ว ต่อมาโจทก์ถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า ร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนส่งสินค้าเพื่อส่งมอบแก่บริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด เมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ปรากฏตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.3โดยร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้นำสินค้าดังกล่าวไปประกันภัยเพื่อประโยชน์ของบริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด ไว้กับโจทก์ แล้วจำเลยที่ 1 ได้จัดรถบรรทุกของตนไปรับขนสินค้าจากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ ย่านพระโขนงมายังสนามบินกรุงเทพดำเนินการทำพิธีทางศุลกากร แล้วว่าจ้างให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งสินค้าจากสนามบินกรุงเทพถึงบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัดดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งสินค้าต่อไปยังเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ ปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด ได้รับสินค้าและมอบให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด เรียบร้อยแล้ว แต่สินค้าดังกล่าวได้เกิดสูญหายในการขนส่งช่วงนี้ ซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายมีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า การขนส่งสินค้าของผู้ขนส่งดังกล่าวเป็นการขนส่งสินค้าหลายคนหลายทอด และจำเลยที่ 2 จะต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยหรือไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การขนส่งสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ จากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์กรุงเทพมหานครไปจนถึงเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้โดยจำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 และบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัดตามที่ได้ความข้างต้น เป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดแม้จะปรากฏว่าสินค้าได้สูญหายไปในระหว่างการขนส่งช่วงสุดท้าย ซึ่งกระทำโดยบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด จำเลยที่ 2 ก็จะต้องร่วมรับผิดในการสูญหายของสินค้านั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618และคดีนี้หลังจากสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จจนได้นัดฟังคำพิพากษาแล้วโจทก์ขอถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งทอดแรก โดยจำเลยที่ 1ยอมชำระเงินค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 185,552.50 บาทศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องได้ เมื่อปรากฏว่าจำนวนค่าเสียหายที่โจทก์ได้ชำระให้แก่ผู้เอาประกันภัยไปนั้น โจทก์ได้รับมาไม่ครบยังขาดอีก 185,552.50 บาท จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวให้แก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินค่าเสียหาย(สง่า ศิลปประสิทธิ์-ชูเชิด รักตะบุตร์-ถาวร ตันตราภรณ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการรับขนของทางไกลย่อมเป็นธรรมดาที่มีการรับช่วงกันรับขนเป็นทอด ๆ แทนที่ผู้ขนส่งคนเดียวจะทำด้วยตนเองตลอดสายผู้ส่งของไม่รู้ว่าใครจะมาทำหน้าที่ในช่วงต่าง ๆ นั้น ต่อจากคนแรกที่รับของไปเป็นคู่สัญญากับตนโดยตรง เมื่อเกิดความเสียหายขึ้นผู้ส่งก็ไม่รู้ว่าความเสียหายนั้นเกิดในช่วงใด ไม่รู้ว่าจะไปเอาผิดกับผู้ขนส่งคนใดโดยเฉพาะโดยเหตุนี้จึงมีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 617,618 บัญญัติไว้ในเรื่องเช่นนี้ มาตรา 617 เป็นเรื่องผู้ขนส่งคนแรก หรือคนใดคนหนึ่งต้องรับผิดในการกระทำของผู้ขนส่งที่ตนมอบของให้ขนในช่วงต่อไป ซึ่งก็เป็นหลักทั่วไปในการชำระหนี้ตามมาตรา 220 ซึ่งลูกหนี้ต้องรับผิดชอบในความผิดของตัวแทนและของบุคคลที่ตนใช้ในการชำระหนี้ ฉะนั้นกรณีที่ผู้ขนส่งคนแรกมอบให้ผู้ขนส่งคนต่อ ๆ ไปขนของ ผู้ขนส่งคนแรกจึงต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นในช่วงต่อ ๆ ไปนั้นด้วยแต่ความรับผิดของผู้ขนส่งคนแรกนี้เป็นเรื่องที่ผู้ส่งฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายได้จากผู้ขนส่งคนแรกเท่านั้น ผู้ส่งจะฟ้องเรียกร้องเอาจากผู้ขนส่งช่วงต่อ ๆ ไปโดยตรงไม่ได้ เพราะคู่สัญญาคือผู้ส่งกับผู้ขนส่งคนแรกเท่านั้น สัญญาระหว่างผู้ขนส่งคนแรกกับผู้ส่งไม่ให้สิทธิแก่ผู้ส่งที่จะฟ้องผู้ที่ผู้ขนส่งคนแรกมอบของให้ขนในช่วงต่อไปได้ แต่จะฟ้องตามสัญญาระหว่างตนกับผู้ขนส่งคนแรกเอากับผู้ขนส่งคนแรกซึ่งเป็นลูกหนี้ของผู้ส่งเพราะเป็นคู่สัญญากับผู้ส่งเท่านั้น เหตุนี้จึงมีมาตรา 618 ขึ้นอีกบัญญัติให้ผู้ขนส่งทุกคนในการขนส่งของตั้งแต่จุดแรกจนถึงปลายทาง ต้องรับผิดร่วมกันในความเสียหายที่เกิดขึ้นตลอดทาง หลักของมาตรา 618 มีว่าต้องเป็นการขนส่งซึ่งเป็นของรายเดียวกันส่งหลายทอดติดต่อกันโดยผู้ขนส่งหลายคนตลอดตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง โดยผู้ส่งมิได้แยกทำสัญญากับผู้ขนส่งออกเป็นหลายทอดเสียเอง เพราะถ้าผู้ส่งแยกทำสัญญากับผู้ขนส่งหลายคนก็ไม่เป็นกรณีที่ผู้ขนส่งในสัญญาอันหนึ่งจะต้องรับผิดในสัญญาที่ผู้ส่งทำกับผู้ขนส่งคนอื่นเป็นหนี้คนละรายกัน คำที่ว่าผู้ขนส่งหลายทอดหลายคนแสดงว่าเป็นการรับขนติดต่อกันเป็นทอด ๆ จากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งรับช่วงติดต่อกันตลอดตั้งแต่แรกจนถึงปลายทาง มิใช่ผู้ส่งเองทำสัญญาแยกกับผู้ขนส่งเป็นตอน ๆ ทั้งนี้ไม่จำต้องพิจารณาว่าความเสียหายเกิดขึ้นในการขนส่งของช่วงไหน ผู้ขนส่งต้องรับผิดร่วมกันตั้งแต่ตอนแรกถึงตอนสุดท้าย ส่วนในระหว่างผู้ขนส่งหลายคนด้วยกันนั้นก็อาจรับช่วงสิทธิและไล่เบี้ยกันได้ตามมาตรา 229 และมาตรา 296 รวมทั้งใช้สิทธิต่อผู้ส่งตามมาตรา 633 ได้ด้วย เหตุผลที่กฎหมายบัญญัติดังนี้คงเป็นเพราะการขนส่งของทางไกลย่อมเป็นธรรมดาที่จะมีการรับช่วงกันเป็นทอด ๆ ผู้ส่งเข้าใจเช่นนี้ดี ในการเข้าทำสัญญาทั้งผู้ส่งก็คงไม่รู้ว่าความเสียหายเกิดขึ้นในช่วงไหน ผู้ขนส่งทั้งหลายที่เข้ารับช่วงขนของติดต่อกันไปเป็นทอด ๆ ก็ทราบถึงกรณีเช่นนี้ดีและเข้าทำสัญญาโดยรู้ถึงพฤติการณ์ที่เป็นธรรมดาเช่นนี้อยู่แล้ว ถ้าไม่มีบทบัญญัติดังนี้ การขนส่งทางไกลย่อมจะทำกันเป็นปกติไม่ได้ เป็นเรื่องที่กฎหมายบัญญัติให้เป็นไปตามประเพณีปฏิบัติของผู้ประกอบธุรกิจนั่นเอง เรื่องนี้จำเลยที่ 1 ทำสัญญารับขนของกับผู้ส่งโดยออกใบตราส่งให้ตั้งแต่กรุงเทพฯ ถึงปัวโตริโก้ เป็นการขนส่งของรายเดียวแล้วจำเลยที่ 1 ผู้รับขนรายแรกมอบให้จำเลยที่ 2 และมอบกันเป็นช่วง ๆ ติดต่อกันตลอดไปจนถึงปลายทางผู้ขนส่งทั้งหลายทุกคนต้องรับผิดร่วมกันในความเสียหายที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความเสียหายที่เกิดในช่วงใด จิตติคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ที่จ้างจำเลยที่ 1 ส่งไปประเทศปัวโตริโก้ทางเครื่องบิน โดยจำเลยที่ 1 มอบให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งทางอากาศอีกทอดหนึ่ง แต่สินค้าสูญหายไป โจทก์ได้ใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัยแล้วจึงรับช่วงสิทธิมาโดยขอให้บังคับจำเลยทั้งสองใช้ค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองให้การว่าไม่ต้องรับผิด จำเลยที่ 2 ได้ขนส่งสินค้าถึงปลายทางตามที่ได้รับมอบหมายแล้ว ต่อมาโจทก์ถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า ร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนส่งสินค้าเพื่อส่งมอบแก่บริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด เมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ปรากฏตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.3โดยร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้นำสินค้าดังกล่าวไปประกันภัยเพื่อประโยชน์ของบริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด ไว้กับโจทก์ แล้วจำเลยที่ 1 ได้จัดรถบรรทุกของตนไปรับขนสินค้าจากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ ย่านพระโขนงมายังสนามบินกรุงเทพดำเนินการทำพิธีทางศุลกากร แล้วว่าจ้างให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งสินค้าจากสนามบินกรุงเทพถึงบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัดดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งสินค้าต่อไปยังเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ ปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด ได้รับสินค้าและมอบให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด เรียบร้อยแล้ว แต่สินค้าดังกล่าวได้เกิดสูญหายในการขนส่งช่วงนี้ ซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายมีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า การขนส่งสินค้าของผู้ขนส่งดังกล่าวเป็นการขนส่งสินค้าหลายคนหลายทอด และจำเลยที่ 2 จะต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยหรือไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การขนส่งสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ จากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์กรุงเทพมหานครไปจนถึงเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้โดยจำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 และบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัดตามที่ได้ความข้างต้น เป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดแม้จะปรากฏว่าสินค้าได้สูญหายไปในระหว่างการขนส่งช่วงสุดท้าย ซึ่งกระทำโดยบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด จำเลยที่ 2 ก็จะต้องร่วมรับผิดในการสูญหายของสินค้านั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618และคดีนี้หลังจากสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จจนได้นัดฟังคำพิพากษาแล้วโจทก์ขอถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งทอดแรก โดยจำเลยที่ 1ยอมชำระเงินค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 185,552.50 บาทศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องได้ เมื่อปรากฏว่าจำนวนค่าเสียหายที่โจทก์ได้ชำระให้แก่ผู้เอาประกันภัยไปนั้น โจทก์ได้รับมาไม่ครบยังขาดอีก 185,552.50 บาท จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวให้แก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินค่าเสียหาย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3514/2531บริษัท ไชน่าอินชัวรันส์ ( ไทย ) จำกัดโจทก์บริษัท ทัวร์ รอ แยลแอร์คาร์โก้ จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 618การที่จำเลยที่ 1 รับจ้างขนส่งสินค้าจากประเทศไทยไปยังเมืองซานโจอันประเทศปัวโตริโก้ โดยจำเลยที่ 1 จัดหารถบรรทุกไปขนสินค้าจากโรงงานของผู้ว่าจ้างไปยังสนามบินกรุงเทพ แล้วว่าจ้างจำเลยที่ 2 ขนส่งสินค้านั้นทางอากาศต่อไปอีกทอดหนึ่งเพื่อส่งมอบแก่บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก และบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด รับสินค้าและดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งต่อไปยังจุดหมายปลายทาง ดังนี้ถือเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอด เมื่อสินค้าสูญหายไปในการขนส่งช่วงสุดท้าย จำเลยที่ 2 ต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ที่จ้างจำเลยที่ 1 ส่งไปประเทศปัวโตริโก้ทางเครื่องบิน โดยจำเลยที่ 1 มอบให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งทางอากาศอีกทอดหนึ่ง แต่สินค้าสูญหายไป โจทก์ได้ใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัยแล้วจึงรับช่วงสิทธิมาโดยขอให้บังคับจำเลยทั้งสองใช้ค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองให้การว่าไม่ต้องรับผิด จำเลยที่ 2 ได้ขนส่งสินค้าถึงปลายทางตามที่ได้รับมอบหมายแล้ว ต่อมาโจทก์ถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความนำสืบรับกันว่า ร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนส่งสินค้าเพื่อส่งมอบแก่บริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด เมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ปรากฏตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.3โดยร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ได้นำสินค้าดังกล่าวไปประกันภัยเพื่อประโยชน์ของบริษัทอินเดียเอมโปเรียม จำกัด ไว้กับโจทก์ แล้วจำเลยที่ 1 ได้จัดรถบรรทุกของตนไปรับขนสินค้าจากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ ย่านพระโขนงมายังสนามบินกรุงเทพดำเนินการทำพิธีทางศุลกากร แล้วว่าจ้างให้จำเลยที่ 2 เป็นผู้ขนส่งสินค้าจากสนามบินกรุงเทพถึงบริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด เมืองนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัดดำเนินการให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด ขนส่งสินค้าต่อไปยังเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้ ปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1บริษัทควนแอนด์นาเกล จำกัด ได้รับสินค้าและมอบให้บริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด เรียบร้อยแล้ว แต่สินค้าดังกล่าวได้เกิดสูญหายในการขนส่งช่วงนี้ ซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายมีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า การขนส่งสินค้าของผู้ขนส่งดังกล่าวเป็นการขนส่งสินค้าหลายคนหลายทอด และจำเลยที่ 2 จะต้องร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายด้วยหรือไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การขนส่งสินค้าของร้านบอมเบย์บาร์ซาร์ จากโรงงานร้านบอมเบย์บาร์ซาร์กรุงเทพมหานครไปจนถึงเมืองซานโจอัน ประเทศปัวโตริโก้โดยจำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 และบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัดตามที่ได้ความข้างต้น เป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดแม้จะปรากฏว่าสินค้าได้สูญหายไปในระหว่างการขนส่งช่วงสุดท้าย ซึ่งกระทำโดยบริษัทอเมริกันแอร์ไลน์ จำกัด จำเลยที่ 2 ก็จะต้องร่วมรับผิดในการสูญหายของสินค้านั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618และคดีนี้หลังจากสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จจนได้นัดฟังคำพิพากษาแล้วโจทก์ขอถอนฟ้องจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งทอดแรก โดยจำเลยที่ 1ยอมชำระเงินค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 185,552.50 บาทศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องได้ เมื่อปรากฏว่าจำนวนค่าเสียหายที่โจทก์ได้ชำระให้แก่ผู้เอาประกันภัยไปนั้น โจทก์ได้รับมาไม่ครบยังขาดอีก 185,552.50 บาท จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวให้แก่โจทก์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินค่าเสียหาย(สง่า ศิลปประสิทธิ์-ชูเชิด รักตะบุตร์-ถาวร ตันตราภรณ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการรับขนของทางไกลย่อมเป็นธรรมดาที่มีการรับช่วงกันรับขนเป็นทอด ๆ แทนที่ผู้ขนส่งคนเดียวจะทำด้วยตนเองตลอดสายผู้ส่งของไม่รู้ว่าใครจะมาทำหน้าที่ในช่วงต่าง ๆ นั้น ต่อจากคนแรกที่รับของไปเป็นคู่สัญญากับตนโดยตรง เมื่อเกิดความเสียหายขึ้นผู้ส่งก็ไม่รู้ว่าความเสียหายนั้นเกิดในช่วงใด ไม่รู้ว่าจะไปเอาผิดกับผู้ขนส่งคนใดโดยเฉพาะโดยเหตุนี้จึงมีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 617,618 บัญญัติไว้ในเรื่องเช่นนี้ มาตรา 617 เป็นเรื่องผู้ขนส่งคนแรก หรือคนใดคนหนึ่งต้องรับผิดในการกระทำของผู้ขนส่งที่ตนมอบของให้ขนในช่วงต่อไป ซึ่งก็เป็นหลักทั่วไปในการชำระหนี้ตามมาตรา 220 ซึ่งลูกหนี้ต้องรับผิดชอบในความผิดของตัวแทนและของบุคคลที่ตนใช้ในการชำระหนี้ ฉะนั้นกรณีที่ผู้ขนส่งคนแรกมอบให้ผู้ขนส่งคนต่อ ๆ ไปขนของ ผู้ขนส่งคนแรกจึงต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นในช่วงต่อ ๆ ไปนั้นด้วยแต่ความรับผิดของผู้ขนส่งคนแรกนี้เป็นเรื่องที่ผู้ส่งฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายได้จากผู้ขนส่งคนแรกเท่านั้น ผู้ส่งจะฟ้องเรียกร้องเอาจากผู้ขนส่งช่วงต่อ ๆ ไปโดยตรงไม่ได้ เพราะคู่สัญญาคือผู้ส่งกับผู้ขนส่งคนแรกเท่านั้น สัญญาระหว่างผู้ขนส่งคนแรกกับผู้ส่งไม่ให้สิทธิแก่ผู้ส่งที่จะฟ้องผู้ที่ผู้ขนส่งคนแรกมอบของให้ขนในช่วงต่อไปได้ แต่จะฟ้องตามสัญญาระหว่างตนกับผู้ขนส่งคนแรกเอากับผู้ขนส่งคนแรกซึ่งเป็นลูกหนี้ของผู้ส่งเพราะเป็นคู่สัญญากับผู้ส่งเท่านั้น เหตุนี้จึงมีมาตรา 618 ขึ้นอีกบัญญัติให้ผู้ขนส่งทุกคนในการขนส่งของตั้งแต่จุดแรกจนถึงปลายทาง ต้องรับผิดร่วมกันในความเสียหายที่เกิดขึ้นตลอดทาง หลักของมาตรา 618 มีว่าต้องเป็นการขนส่งซึ่งเป็นของรายเดียวกันส่งหลายทอดติดต่อกันโดยผู้ขนส่งหลายคนตลอดตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง โดยผู้ส่งมิได้แยกทำสัญญากับผู้ขนส่งออกเป็นหลายทอดเสียเอง เพราะถ้าผู้ส่งแยกทำสัญญากับผู้ขนส่งหลายคนก็ไม่เป็นกรณีที่ผู้ขนส่งในสัญญาอันหนึ่งจะต้องรับผิดในสัญญาที่ผู้ส่งทำกับผู้ขนส่งคนอื่นเป็นหนี้คนละรายกัน คำที่ว่าผู้ขนส่งหลายทอดหลายคนแสดงว่าเป็นการรับขนติดต่อกันเป็นทอด ๆ จากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งรับช่วงติดต่อกันตลอดตั้งแต่แรกจนถึงปลายทาง มิใช่ผู้ส่งเองทำสัญญาแยกกับผู้ขนส่งเป็นตอน ๆ ทั้งนี้ไม่จำต้องพิจารณาว่าความเสียหายเกิดขึ้นในการขนส่งของช่วงไหน ผู้ขนส่งต้องรับผิดร่วมกันตั้งแต่ตอนแรกถึงตอนสุดท้าย ส่วนในระหว่างผู้ขนส่งหลายคนด้วยกันนั้นก็อาจรับช่วงสิทธิและไล่เบี้ยกันได้ตามมาตรา 229 และมาตรา 296 รวมทั้งใช้สิทธิต่อผู้ส่งตามมาตรา 633 ได้ด้วย เหตุผลที่กฎหมายบัญญัติดังนี้คงเป็นเพราะการขนส่งของทางไกลย่อมเป็นธรรมดาที่จะมีการรับช่วงกันเป็นทอด ๆ ผู้ส่งเข้าใจเช่นนี้ดี ในการเข้าทำสัญญาทั้งผู้ส่งก็คงไม่รู้ว่าความเสียหายเกิดขึ้นในช่วงไหน ผู้ขนส่งทั้งหลายที่เข้ารับช่วงขนของติดต่อกันไปเป็นทอด ๆ ก็ทราบถึงกรณีเช่นนี้ดีและเข้าทำสัญญาโดยรู้ถึงพฤติการณ์ที่เป็นธรรมดาเช่นนี้อยู่แล้ว ถ้าไม่มีบทบัญญัติดังนี้ การขนส่งทางไกลย่อมจะทำกันเป็นปกติไม่ได้ เป็นเรื่องที่กฎหมายบัญญัติให้เป็นไปตามประเพณีปฏิบัติของผู้ประกอบธุรกิจนั่นเอง เรื่องนี้จำเลยที่ 1 ทำสัญญารับขนของกับผู้ส่งโดยออกใบตราส่งให้ตั้งแต่กรุงเทพฯ ถึงปัวโตริโก้ เป็นการขนส่งของรายเดียวแล้วจำเลยที่ 1 ผู้รับขนรายแรกมอบให้จำเลยที่ 2 และมอบกันเป็นช่วง ๆ ติดต่อกันตลอดไปจนถึงปลายทางผู้ขนส่งทั้งหลายทุกคนต้องรับผิดร่วมกันในความเสียหายที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความเสียหายที่เกิดในช่วงใด จิตติ