พระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียงศาลแขวงแม่สอดศาลแขวงตะกั่วป่าและศาลแขวงหลังสวนเป็นศาลจังหวัดพุทธศักราช ๒๔๗๙ ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎรลงวันที่๒๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘)อาทิตย์ทิพอาภาเจ้าพระยายมราชพล.อ. เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธินตราไว้ณ วันที่ ๑๓ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๘๐เป็นปีที่๔ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่าสมควรยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียง ศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวนขึ้นเป็นศาลจังหวัดจึ่งมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎรดั่งต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียงศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวน เป็นศาลจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๗๙มาตรา ๒[๑]ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ให้ยกฐานะศาลแขวงต่อไปนี้ขึ้นเป็นศาลจังหวัด คือ๑. ศาลแขวงแม่สะเรียง๒. ศาลแขวงแม่สอด๓. ศาลแขวงตะกั่วป่า๔. ศาลแขวงหลังสวนแต่จะเปิดทำการเป็นศาลจังหวัดเมื่อใดจะได้มีพระราชกฤษฎีกาประกาศเป็นศาล ๆ ไปมาตรา ๔ให้ศาลจังหวัดแม่สะเรียงมีเขตตลอดท้องที่อำเภอแม่สะเรียงในจังหวัดแม่ฮ่องสอนมาตรา ๕[๒]ให้ศาลจังหวัดแม่สอดซึ่งมีเขตตลอดท้องที่อำเภอแม่สอด อำเภอแม่ระมาศและอำเภอท่าสองยาง ในจังหวัดตากอยู่แล้วนั้น มีเขตตลอดท้องที่อำเภออุ้มผางในจังหวัดตากด้วยมาตรา ๖ให้ศาลจังหวัดตะกั่วป่ามีเขตตลอดท้องที่อำเภอตะกั่วป่า อำเภอกะปงและอำเภอเกาะคอเขา ในจังหวัดพังงามาตรา ๗ให้ศาลจังหวัดหลังสวนมีเขตตลอดท้องที่อำเภอขันเงินและอำเภอพะโต๊ะในจังหวัดชุมพร และให้รวมท้องที่อำเภอสวีซึ่งอยู่ในเขตศาลจังหวัดชุมพรเข้าในเขตศาลจังหวัดหลังสวนด้วยมาตรา ๘ บรรดาคดีเกินอำนาจศาลแขวงแม่สะเรียงศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวนซึ่งค้างพิจารณาในศาลจังหวัดแม่ฮ่องสอน ศาลจังหวัดตาก ศาลจังหวัดพังงาและศาลจังหวัดชุมพร โดยลำดับในวันที่เปิดทำการเป็นศาลจังหวัดดั่งระบุไว้ในมาตรา ๓นั้น ให้คงพิจารณาพิพากษาต่อไปในศาลนั้น ๆบรรดาคดีของอำเภอสวี จังหวัดชุมพรซึ่งค้างพิจารณาในศาลจังหวัดชุมพรในวันที่ศาลแขวงหลังสวนเปิดทำการเป็นศาลจังหวัดตามความในมาตรา ๓ให้คงพิจารณาพิพากษาต่อไปในศาลจังหวัดชุมพรมาตรา ๙ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ(ตามมติคณะรัฐมนตรี)พิบูลสงครามรัฐมนตรี พระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียง ศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวนเป็นศาลจังหวัด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๙๔[๓]มาตรา ๔บรรดาคดีของอำเภอแม่ระมาศที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลจังหวัดตากในวันใช้พระราชบัญญัตินี้ให้คงพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดตากเว้นแต่คดีที่ศาลจังหวัดตากยังมิได้เริ่มสืบพยานก็ให้โอนคดีนั้น ๆไปพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดแม่สอดมาตรา ๕ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๕๑ ลงวันที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๐๒[๔]เนื่องจากพระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียง ศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวนเป็นศาลจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๗๙ มาตรา ๕ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียงศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่าและศาลแขวงหลังสวน เป็นศาลจังหวัด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๙๔ มาตรา ๓ได้บัญญัติไว้ให้ศาลจังหวัดแม่สอด มีเขตตลอดท้องที่อำเภอแม่สอดและอำเภอแม่ระมาศในจังหวัดตาก แต่ต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาตั้งกิ่งอำเภอท่าสองยาง อำเภอแม่ระมาศจังหวัดตาก เป็นอำเภอท่าสองยาง ตั้งแต่วันที่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๐๑ซึ่งทำให้คดีที่เกิดในท้องที่กึ่งอำเภอท่าสองยางซึ่งเดิมเคยขึ้นศาลจังหวัดแม่สอดต้องไปขึ้นศาลจังหวัดตาก อันเป็นความไม่สะดวกแก่ประชาชนผู้มีอรรถคดีเพราะทางเดินตรงไปยังจังหวัดตากไม่มี ต้องผ่านทางอำเภอแม่สอดจึงเห็นเป็นการสมควรที่จะให้ศาลจังหวัดแม่สอดคงมีเขตรวมถึงเขตอำเภอท่าสองยางด้วยข้อ ๑ให้ศาลจังหวัดแม่สอดซึ่งมีเขตตลอดท้องที่อำเภอแม่สอด และอำเภอแม่ระมาศในจังหวัดตากอยู่แล้วนั้น มีเขตตลอดท้องที่อำเภอท่าสองยาง ในจังหวัดตากด้วยข้อ ๒บรรดาคดีของอำเภอท่าสองยางที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลจังหวัดตากในวันประกาศนี้ ให้คงพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดตากเว้นแต่คดีที่ศาลจังหวัดตากยังมิได้เริ่มสืบพยาน ก็ให้โอนคดีนั้น ๆไปพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดแม่สอดพระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียงศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวน เป็นศาลจังหวัด (ฉบับที่ ๓)พ.ศ. ๒๕๐๒[๕]มาตรา ๔บรรดาคดีของอำเภออุ้มผางที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลจังหวัดตากในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับให้คงพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดตาก เว้นแต่คดีที่ศาลจังหวัดตากยังมิได้เริ่มสืบพยานก็ให้โอนคดีนั้น ๆ ไปพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดแม่สอดมาตรา ๕ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้หมายเหตุ:-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากพระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียง ศาลแขวงแม่สอด ศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวนเป็นศาลจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๗๙ มาตรา ๕ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๕๑ ลงวันที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๐๒ข้อ ๑ ได้บัญญัติให้ศาลจังหวัดแม่สอดมีเขตตลอดท้องที่อำเภอแม่สอด อำเภอแม่ระมาศและอำเภอท่าสองยาง ในจังหวัดตาก แต่บัดนี้มีพระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภออุ้มผาง พ.ศ.๒๕๐๒ ตั้งกึ่งอำเภออุ้มผาง อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ขึ้นเป็นอำเภออุ้มผางและให้อำเภออุ้มผางขึ้นอยู่ในความปกครองของจังหวัดตากจึงเป็นเหตุให้คดีความซึ่งเกิดขึ้นในท้องที่อำเภอนี้และเคยอยู่ในเขตอำนาจของศาลจังหวัดแม่สอดในขณะที่ท้องที่อำเภอนี้ยังมีฐานะเป็นกิ่งอำเภออุ้มผางอำเภอแม่สอด อยู่นั้น ต้องไปตกอยู่ในเขตอำนาจศาลจังหวัดตากจึงเห็นเป็นการสมควรตราพระราชบัญญัติฉบับนี้ขึ้นเพื่อขยายเขตอำนาจศาลจังหวัดแม่สอดให้รวมถึงอำเภออุ้มผางด้วย ทั้งนี้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนผู้มีอรรถคดีในอำเภออุ้มผาง เพราะทางเดินจากอำเภออุ้มผางตรงไปยังจังหวัดตากไม่มีต้องผ่านอำเภอแม่สอดปณตภร/ผู้จัดทำ๒๘มีนาคม ๒๕๕๗[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๔/-/หน้า ๑๑๖/๑๙ เมษายน ๒๔๘๐[๒]มาตรา ๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยกฐานะศาลแขวงแม่สะเรียง ศาลแขวงแม่สอดศาลแขวงตะกั่วป่า และศาลแขวงหลังสวน เป็นศาลจังหวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๐๒[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๘/ตอนที่ ๓๔/หน้า ๖๘๙/๒๙ พฤษภาคม ๒๔๙๔[๔]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๖/ตอนที่ ๑๐/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑๖ มกราคม ๒๕๐๒[๕]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๖/ตอนที่ ๖๕/หน้า ๑๖๔/๒๓ มิถุนายน ๒๕๐๒