คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 780/2539หลักกฎหมาย: โจทก์ผู้เช่าซื้อรถโดยสารเป็นผู้มีส่วนได้เสียในรถที่เช่าซื้อมีสิทธิเอาประกันภัยความเสียหายอันอาจเกิดแก่รถนั้นได้เมื่อโจทก์นำรถนั้นไปร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดเพื่อหาประโยชน์ร่วมกันแล้วไปก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลภายนอกโดยประมาทเลินเล่อโจทก์และบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องร่วมกันรับผิดโดยจำเลยผู้รับประกันภัยค้ำจุนต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกในนามของโจทก์เมื่อโจทก์ชดใช้ค่าเสียหายไปแล้วจึงมีสิทธิเรียกให้จำเลยรับผิดใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์ส่วนเงื่อนไขกรมธรรม์ประกันภัยที่ว่าผู้เอาประกันภัยจะต้องไม่ตกลงยินยอมเสนอหรือให้สัญญาว่าจะชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บุคคลใดโดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยเป็นข้อตกลงเพื่อป้องกันมิให้ผู้เอาประกันภัยไปตกลงชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกในกรณีที่ผู้เอาประกันภัยเป็นฝ่ายถูกเท่านั้นจำเลยจะยกเอาเงื่อนไขนี้มาปัดความรับผิดไม่ได้โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น เจ้าของ รถยนต์โดยสาร หมายเลข ทะเบียน10-8592 กรุงเทพมหานคร โดย เช่าซื้อ จาก นาย สุราษฎร์ มุนินทร์นิมิตร์ พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วม กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เพื่อ ความเสียหาย ต่อบุคคลภายนอก เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531 นาย ปัญญา วรรณสิทธิ์ ผู้ขับ รถยนต์ ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไป เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ รถยนต์บรรทุกหมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานี ต่อมา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง 2 คัน ดังกล่าว ได้ ยื่นฟ้องนาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ และ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด คดี ของ ศาลแขวง พระนครเหนือ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง เนื่องจาก ได้รับ ชดใช้ จาก จำเลย จน เป็น ที่ พอใจ ส่วน คดี ของ ศาลแพ่งบริษัท ร.ส.พ. ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง จำเลย อื่น คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด ชดใช้ เงิน ค่าเสียหาย แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 31,000 บาท พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย คดีถึงที่สุด บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ได้ มี หนังสือ แจ้ง ให้ โจทก์ นำ เงิน ตาม คำพิพากษา รวมค่าฤชาธรรมเนียม จำนวน 41,000 บาท ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท เพื่อจะ ได้ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โจทก์ ได้ นำ เงิน จำนวน ดังกล่าว ไป มอบ ให้ แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 จำเลย จึง มี หน้าที่ ต้อง ชดใช้ จำนวนเงิน ดังกล่าวคืน โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชดใช้ เงิน จำนวน 42,853.54 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน 41,000 บาท นับแต่วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ ว่า โจทก์ ไม่ใช่ เจ้าของ หรือ ผู้มีส่วนได้เสียใน รถ คัน ดังกล่าว ใน ขณะที่ นำ มา ประกันภัย ไว้ กับ จำเลย สัญญาประกันภัยไม่ผูกพัน คู่สัญญา จำเลย จะ รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ผู้เอาประกันภัยเมื่อ ผู้เอาประกันภัย ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก แต่ ใน คดี ของ ศาลแพ่งตาม ฟ้อง บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไม่ได้ ฟ้องโจทก์ ให้ รับผิด โจทก์ จึง ไม่มี ความรับผิด โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โดย ไม่มี มูลหนี้ ต่อ กัน จึง ไม่มี สิทธิ เรียก ให้ จำเลย ชดใช้ คืน และ โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ไม่ได้รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย ก่อน เป็น การ ผิด เงื่อนไข ใน กรมธรรม์ประกันภัยขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 41,000 บาทพร้อม ด้วย ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับแต่ วันที่23 มกราคม 2534 เป็นต้น ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์แต่ ดอกเบี้ย ถึง วันฟ้อง ไม่ให้ เกิน 1,853.54 บาทจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ ทุนทรัพย์ ที่พิพาท ใน ชั้นฎีกา ไม่เกินสอง แสน บาท ต้องห้าม ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง โจทก์ ฎีกาใน ข้อกฎหมาย ว่า จำเลย ผู้รับประกันภัย ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทนให้ แก่ โจทก์ ผู้เอาประกันภัย หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าวศาลฎีกา จำต้อง ฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐาน ใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238ประกอบ มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2525 โจทก์ ได้ เช่าซื้อ รถยนต์โดยสาร หมายเลขทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วมกับ บริษัท ขนส่ง จำกัด มาจาก นาย สุราษฎร์ ต่อมา ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง สัญญาประกันภัย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว รับขน คนโดยสาร บน เส้นทาง ที่ 960-3 ระหว่างกรุงเทพมหานคร -บ้าน แพน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา แล้ว เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ หมายเลข ทะเบียน80-1766 ปทุมธานี เป็นเหตุ ให้ รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ได้รับความเสียหาย บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานีได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 381/2532 ของศาลแขวง พระนครเหนือ นาย ปัญญา กับพวก ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด จน เป็น ที่ พอใจ และ ถอนฟ้อง ไป และ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ดได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 15731/2532 ของ ศาลแพ่งระหว่าง พิจารณา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง นาย ปัญญา นาย สุราษฎร์ และ จำเลย คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย รวมทั้ง ค่าฤชาธรรมเนียม ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 41,000 บาท โจทก์ ได้ มอบ เงิน จำนวน ดังกล่าว ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 เพื่อ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ตาม คำพิพากษา เห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่าซื้อ รถยนต์โดยสารหมายเลข ทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร คัน เกิดเหตุ โจทก์ ย่อมมีสิทธิ ครอบครอง และ ใช้ ประโยชน์ ตลอดจน รับผิด ใน ความ สูญหาย หรือบุบสลาย อย่างใด อัน เกิด แก่ รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา ตาม สัญญาเช่าซื้อและ เมื่อ ชำระ ค่าเช่าซื้อ ครบถ้วน ตาม สัญญาเช่าซื้อ แล้ว รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ก็ จะ ตกเป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ ใน กรณี ต้อง เลิกสัญญาเช่าซื้อ โจทก์ ก็ มี หน้าที่ จะ ต้อง ส่ง คืน รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มาให้ แก่ ผู้ให้เช่าซื้อ โจทก์ จึง เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ใน รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา จึง มีสิทธิ ที่ จะ เอา ประกันภัย ความเสียหาย อัน อาจ เกิด แก่รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา สัญญาประกันภัย ระหว่าง โจทก์ กับ จำเลยตาม ฟ้อง จึง มีผล ผูกพัน ตาม กฎหมาย และ การ ที่ โจทก์ นำ รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ไป ร่วม รับ ส่ง คนโดยสาร กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด ซึ่ง ประกอบ กิจการ ขนส่ง โดย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ เป็น ผู้ขับ เพื่อ หา ประโยชน์ ร่วมกัน ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด เช่นนี้ เมื่อ ปรากฏว่า นาย ปัญญา ขับ รถ ที่ จำเลย รับประกัน ภัย ไว้ ไป ก่อ ให้ เกิด ความเสียหาย ต่อ บุคคลภายนอก โจทก์ และ บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ใน ความประมาท เลินเล่อ ที่นาย ปัญญา คนขับ รถ คัน ดังกล่าว ได้ ก่อ ขึ้น และ ต้อง ถือว่า วินาศภัย ที่ เกิดขึ้น นี้ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย จะ ต้อง รับผิดชอบ ด้วย กรณี จึง ต้องด้วย หลักเกณฑ์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 887 วรรคแรก ซึ่ง จำเลย ผู้รับประกันภัยค้ำจุน ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ของ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย เมื่อ โจทก์ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไป โจทก์ จึง มีสิทธิ เรียกร้อง ให้ จำเลย ผู้รับประกันภัย ค้ำจุนรับผิด ใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว แก่ โจทก์ ส่วน ที่ จำเลย อ้างว่า โจทก์ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ผิด เงื่อนไข กรมธรรม์ประกันภัยตาม เอกสาร หมาย จ. 5 ข้อ 1.5.1 ที่ ว่า ผู้เอาประกันภัย จะ ต้องไม่ ตกลง ยินยอม เสนอ หรือ ให้ สัญญา ว่า จะ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บุคคล ใดโดย ไม่ได้ รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย เว้นแต่ จำเลย มิได้ จัดการ ต่อการ เรียกร้อง นั้น เป็น ข้อตกลง เพื่อ ป้องกัน มิให้ ผู้เอาประกันภัย ไปตกลง ชดใช้ ค่าเสียหาย หรือ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ บุคคลภายนอกใน กรณี ที่ ผู้เอาประกันภัย เป็น ฝ่าย ถูก เท่านั้น แต่ กรณี นี้ โจทก์เป็น ฝ่าย ต้อง รับผิด จำเลย จะ ยก เอา เงื่อนไข ดังกล่าว มา ปัดความรับผิดไม่ได้ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายก ฟ้องโจทก์ มา ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของศาลฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 780/2539นาย สมนึก จันทรศรโจทก์บริษัท วิริยะประกันภัย จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 863, ม. 867, ม. 887 วรรคแรกโจทก์ผู้เช่าซื้อรถโดยสารเป็นผู้มีส่วนได้เสียในรถที่เช่าซื้อมีสิทธิเอาประกันภัยความเสียหายอันอาจเกิดแก่รถนั้นได้เมื่อโจทก์นำรถนั้นไปร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดเพื่อหาประโยชน์ร่วมกันแล้วไปก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลภายนอกโดยประมาทเลินเล่อโจทก์และบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องร่วมกันรับผิดโดยจำเลยผู้รับประกันภัยค้ำจุนต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกในนามของโจทก์เมื่อโจทก์ชดใช้ค่าเสียหายไปแล้วจึงมีสิทธิเรียกให้จำเลยรับผิดใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์ส่วนเงื่อนไขกรมธรรม์ประกันภัยที่ว่าผู้เอาประกันภัยจะต้องไม่ตกลงยินยอมเสนอหรือให้สัญญาว่าจะชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บุคคลใดโดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยเป็นข้อตกลงเพื่อป้องกันมิให้ผู้เอาประกันภัยไปตกลงชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกในกรณีที่ผู้เอาประกันภัยเป็นฝ่ายถูกเท่านั้นจำเลยจะยกเอาเงื่อนไขนี้มาปัดความรับผิดไม่ได้โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น เจ้าของ รถยนต์โดยสาร หมายเลข ทะเบียน10-8592 กรุงเทพมหานคร โดย เช่าซื้อ จาก นาย สุราษฎร์ มุนินทร์นิมิตร์ พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วม กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เพื่อ ความเสียหาย ต่อบุคคลภายนอก เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531 นาย ปัญญา วรรณสิทธิ์ ผู้ขับ รถยนต์ ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไป เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ รถยนต์บรรทุกหมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานี ต่อมา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง 2 คัน ดังกล่าว ได้ ยื่นฟ้องนาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ และ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด คดี ของ ศาลแขวง พระนครเหนือ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง เนื่องจาก ได้รับ ชดใช้ จาก จำเลย จน เป็น ที่ พอใจ ส่วน คดี ของ ศาลแพ่งบริษัท ร.ส.พ. ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง จำเลย อื่น คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด ชดใช้ เงิน ค่าเสียหาย แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 31,000 บาท พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย คดีถึงที่สุด บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ได้ มี หนังสือ แจ้ง ให้ โจทก์ นำ เงิน ตาม คำพิพากษา รวมค่าฤชาธรรมเนียม จำนวน 41,000 บาท ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท เพื่อจะ ได้ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โจทก์ ได้ นำ เงิน จำนวน ดังกล่าว ไป มอบ ให้ แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 จำเลย จึง มี หน้าที่ ต้อง ชดใช้ จำนวนเงิน ดังกล่าวคืน โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชดใช้ เงิน จำนวน 42,853.54 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน 41,000 บาท นับแต่วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ ว่า โจทก์ ไม่ใช่ เจ้าของ หรือ ผู้มีส่วนได้เสียใน รถ คัน ดังกล่าว ใน ขณะที่ นำ มา ประกันภัย ไว้ กับ จำเลย สัญญาประกันภัยไม่ผูกพัน คู่สัญญา จำเลย จะ รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ผู้เอาประกันภัยเมื่อ ผู้เอาประกันภัย ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก แต่ ใน คดี ของ ศาลแพ่งตาม ฟ้อง บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไม่ได้ ฟ้องโจทก์ ให้ รับผิด โจทก์ จึง ไม่มี ความรับผิด โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โดย ไม่มี มูลหนี้ ต่อ กัน จึง ไม่มี สิทธิ เรียก ให้ จำเลย ชดใช้ คืน และ โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ไม่ได้รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย ก่อน เป็น การ ผิด เงื่อนไข ใน กรมธรรม์ประกันภัยขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 41,000 บาทพร้อม ด้วย ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับแต่ วันที่23 มกราคม 2534 เป็นต้น ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์แต่ ดอกเบี้ย ถึง วันฟ้อง ไม่ให้ เกิน 1,853.54 บาทจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ ทุนทรัพย์ ที่พิพาท ใน ชั้นฎีกา ไม่เกินสอง แสน บาท ต้องห้าม ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง โจทก์ ฎีกาใน ข้อกฎหมาย ว่า จำเลย ผู้รับประกันภัย ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทนให้ แก่ โจทก์ ผู้เอาประกันภัย หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าวศาลฎีกา จำต้อง ฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐาน ใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238ประกอบ มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2525 โจทก์ ได้ เช่าซื้อ รถยนต์โดยสาร หมายเลขทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วมกับ บริษัท ขนส่ง จำกัด มาจาก นาย สุราษฎร์ ต่อมา ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง สัญญาประกันภัย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว รับขน คนโดยสาร บน เส้นทาง ที่ 960-3 ระหว่างกรุงเทพมหานคร -บ้าน แพน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา แล้ว เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ หมายเลข ทะเบียน80-1766 ปทุมธานี เป็นเหตุ ให้ รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ได้รับความเสียหาย บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานีได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 381/2532 ของศาลแขวง พระนครเหนือ นาย ปัญญา กับพวก ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด จน เป็น ที่ พอใจ และ ถอนฟ้อง ไป และ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ดได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 15731/2532 ของ ศาลแพ่งระหว่าง พิจารณา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง นาย ปัญญา นาย สุราษฎร์ และ จำเลย คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย รวมทั้ง ค่าฤชาธรรมเนียม ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 41,000 บาท โจทก์ ได้ มอบ เงิน จำนวน ดังกล่าว ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 เพื่อ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ตาม คำพิพากษา เห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่าซื้อ รถยนต์โดยสารหมายเลข ทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร คัน เกิดเหตุ โจทก์ ย่อมมีสิทธิ ครอบครอง และ ใช้ ประโยชน์ ตลอดจน รับผิด ใน ความ สูญหาย หรือบุบสลาย อย่างใด อัน เกิด แก่ รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา ตาม สัญญาเช่าซื้อและ เมื่อ ชำระ ค่าเช่าซื้อ ครบถ้วน ตาม สัญญาเช่าซื้อ แล้ว รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ก็ จะ ตกเป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ ใน กรณี ต้อง เลิกสัญญาเช่าซื้อ โจทก์ ก็ มี หน้าที่ จะ ต้อง ส่ง คืน รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มาให้ แก่ ผู้ให้เช่าซื้อ โจทก์ จึง เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ใน รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา จึง มีสิทธิ ที่ จะ เอา ประกันภัย ความเสียหาย อัน อาจ เกิด แก่รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา สัญญาประกันภัย ระหว่าง โจทก์ กับ จำเลยตาม ฟ้อง จึง มีผล ผูกพัน ตาม กฎหมาย และ การ ที่ โจทก์ นำ รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ไป ร่วม รับ ส่ง คนโดยสาร กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด ซึ่ง ประกอบ กิจการ ขนส่ง โดย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ เป็น ผู้ขับ เพื่อ หา ประโยชน์ ร่วมกัน ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด เช่นนี้ เมื่อ ปรากฏว่า นาย ปัญญา ขับ รถ ที่ จำเลย รับประกัน ภัย ไว้ ไป ก่อ ให้ เกิด ความเสียหาย ต่อ บุคคลภายนอก โจทก์ และ บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ใน ความประมาท เลินเล่อ ที่นาย ปัญญา คนขับ รถ คัน ดังกล่าว ได้ ก่อ ขึ้น และ ต้อง ถือว่า วินาศภัย ที่ เกิดขึ้น นี้ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย จะ ต้อง รับผิดชอบ ด้วย กรณี จึง ต้องด้วย หลักเกณฑ์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 887 วรรคแรก ซึ่ง จำเลย ผู้รับประกันภัยค้ำจุน ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ของ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย เมื่อ โจทก์ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไป โจทก์ จึง มีสิทธิ เรียกร้อง ให้ จำเลย ผู้รับประกันภัย ค้ำจุนรับผิด ใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว แก่ โจทก์ ส่วน ที่ จำเลย อ้างว่า โจทก์ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ผิด เงื่อนไข กรมธรรม์ประกันภัยตาม เอกสาร หมาย จ. 5 ข้อ 1.5.1 ที่ ว่า ผู้เอาประกันภัย จะ ต้องไม่ ตกลง ยินยอม เสนอ หรือ ให้ สัญญา ว่า จะ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บุคคล ใดโดย ไม่ได้ รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย เว้นแต่ จำเลย มิได้ จัดการ ต่อการ เรียกร้อง นั้น เป็น ข้อตกลง เพื่อ ป้องกัน มิให้ ผู้เอาประกันภัย ไปตกลง ชดใช้ ค่าเสียหาย หรือ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ บุคคลภายนอกใน กรณี ที่ ผู้เอาประกันภัย เป็น ฝ่าย ถูก เท่านั้น แต่ กรณี นี้ โจทก์เป็น ฝ่าย ต้อง รับผิด จำเลย จะ ยก เอา เงื่อนไข ดังกล่าว มา ปัดความรับผิดไม่ได้ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายก ฟ้องโจทก์ มา ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของศาลฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น(ทองเลื่อน พูลพิพัฒน์-ปรีชา เฉลิมวณิชย์-สละ เทศรำพรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้มีข้อเท็จจริงว่าโจทก์เป็นผู้เอาประกันภัยรถโดยสารจำเลยเป็นผู้รับประกันภัยค้ำจุนโจทก์นำรถเข้าร่วมประกอบกิจการรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดแต่ลูกจ้างโจทก์ประมาททำให้เกิดละเมิดชนรถของบุคคลภายนอกซึ่งบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัยจำกัดรับประกันภัยบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดฟ้องเรียกค่าเสียหายจากบริษัท ขนส่งจำกัดฝ่ายเดียวต่อศาลแพ่งศาลแพ่งพิพากษาให้บริษัท ขนส่ง จำกัดชดใช้เงิน41,000บาทโจทก์จึงมอบเงินดังกล่าวแก่บริษัท ขนส่ง จำกัดเพื่อจะได้นำไปชำระให้บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดต่อไปฟ้องโจทก์ไม่ปรากฏว่าบริษัท ขนส่ง จำกัดชำระเงินให้บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดแล้วหรือไม่และเมื่อใดแต่ศาลฎีกากล่าวในคำพิพากษาศาลฎีกาว่า"เมื่อโจทก์ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดไปโจทก์จึงมีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยผู้รับประกันภัยค้ำจุนรับผิดใช้เงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์"คดีนี้มีข้อสังเกตน่าสนใจดังนี้ 1.บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดมีอำนาจฟ้องบริษัท ขนส่งจำกัดคงเนื่องจากบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดได้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บุคคลภายนอกในฐานะผู้เอาประกันภัยของตนไปแล้วจึงรับช่วงสิทธิของบุคคลภายนอกมาฟ้องบริษัท ขนส่ง จำกัดดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา226,880 การที่ศาลแพ่งพิพากษาให้บริษัท ขนส่ง จำกัดชดใช้เงินให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดคงเนื่องมาจากเหตุผล2ประการประการแรกศาลแพ่งจะต้องวินิจฉัยว่าลูกจ้างโจทก์เป็นฝ่ายละเมิดซึ่งหากโจทก์ถูกฟ้องด้วยโจทก์ก็ต้องถูกศาลพิพากษาให้ร่วมรับผิดกับลูกจ้างโจทก์ด้วยในฐานะนายจ้างตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา425แม้โจทก์จะมิได้ถูกฟ้องก็ตามแต่ในแง่กฎหมายถือว่าโจทก์มีมูลหนี้ละเมิดที่ต้องรับผิดต่อบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดแล้วดังนั้นที่จำเลยให้การว่าบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดไม่ได้ฟ้องโจทก์ให้ได้รับผิดโจทก์จึงไม่มีความรับผิดที่ต้องชำระหนี้ให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดโจทก์ชำระหนี้ให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดโดยไม่มีมูลหนี้ต่อกันจึงฟังไม่ขึ้นประการที่สองศาลแพ่งจะต้องวินิจฉัยว่าโจทก์นำรถโดยสารเจ้าร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงถือว่าบริษัท ขนส่ง จำกัดเป็นนายจ้างของลูกจ้างโจทก์ด้วยนั้นเองบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องรับผิดต่อบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา425แม้คำพิพากษาคดีดังกล่าวจะไม่ผูกพันโจทก์ในคดีนี้ก็ตามแต่ศาลอุทธรณ์ในคดีนี้ก็คงวินิจฉัยข้อเท็จจริงในทำนองเดียวกันดังนั้นศาลฎีกาในคดีนี้จึงฟังข้อเท็จจริงว่า"การที่โจทก์นำรถยนต์โดยสารไปร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดโดยนาย ปัญญาลูกจ้างของโจทก์เป็นผู้ขับเพื่อหาประโยชน์ร่วมกันระหว่างโจทก์กับบริษัทขนส่ง จำกัดเช่นนี้เมื่อปรากฏว่านาย ปัญญาขับรถไปก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลภายนอกโจทก์และบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องร่วมกันรับผิดในความประมาทเลินเล่อที่นาย ปัญญาได้ก่อขึ้น"ดังกล่าว 2.มีปัญหาว่าโจทก์ในฐานะผู้เอาประกันภัยจะฟ้องจำเลยในฐานะผู้รับประกันภัยค้ำจุนให้ชำระเงินค่าเสียหายได้หรือไม่เคยมีแนวคำพิพากษาฎีกาวินิจฉัยในเรื่องนี้ไว้ดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่977/2502โจทก์ในฐานะผู้เอาประกันภัยค้ำจุนรถยนต์ไว้กับจำเลยรถยนต์โจทก์ได้ชนกับรถยนต์ผู้เสียหายผู้เสียหายจึงฟ้องโจทก์เรียกค่าเสียหายโจทก์แจ้งให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายให้แต่จำเลยเพิกเฉยการที่โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามสัญญาจากจำเลยเพื่อที่จะเอาไปใช้แก่ผู้เสียหายไม่ใช่เป็นการฟ้องแทนบุคคลภายนอกจึงไม่ต้องมีการมอบอำนาจฟ้องเพราะผู้เอาประกันภัยมีอำนาจฟ้องตามกรมธรรม์ประกันภัยอยู่แล้ว ข้อสังเกต ก.ท่านอาจารย์ ยลธีรกุล ได้ให้ความเห็นท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวซึ่งจัดพิมพ์โดยเนติบัณฑิตยสภาว่า"การที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยให้จ่ายเงินเป็นค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายนั้นเป็นการฟ้องตามสิทธิของผู้เอาประกันภัยเองซึ่งมีอยู่ตามสัญญาประกันภัยนั้นไม่ใช่เป็นการฟ้องแทนผู้เสียหายแต่อย่างไรก็ดีตามมาตรา877วรรคสอง(น่าจะเป็น887วรรคสอง)ได้บัญญัติให้สิทธิพิเศษแก่ผู้เสียหายไว้ว่าผู้เสียหายจะฟ้องเรียกค่าเสียหายเอาจากผู้รับประกันภัยได้โดยตรงแม้ผู้เสียหายจะไม่ใช่คู่สัญญาในสัญญาประกันภัย" ข.ท่านอาจารย์ จิตติติงศภัทิย์ ได้ให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับคำพิพากษาศาลฎีกานี้ในหนังสือกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยประกันภัยของท่านเองหน้า126-127ซึ่งพิมพ์ที่โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ.2522ตอนหนึ่งว่า"ปัญหาที่แท้จริงตามมาตรา887น่าจะอยู่ที่ว่าผู้รับประกันภัยตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทนในนามของผู้เอาประกันภัยแก่ผู้เสียหายไม่ใช่ใช้แก่ผู้เอาประกันภัยเพื่อเอาไปใช้แก่ผู้เสียหายผู้เสียหายแม้จะเป็นคนนอกสัญญาก็มีสิทธิเรียกร้องต่อผู้รับประกันภัยโดยตรงทั้งนี้ยังมีวรรคสามบัญญัติว่าถ้าผู้รับประกันภัยใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วค่าสินไหมนั้นไม่ถึงมือผู้เสียหายผู้รับประกันภัยก็ยังไม่พ้นความรับผิดต่อผู้เสียหายการที่โจทก์ฟ้องให้ผู้รับประกันภัยชำระหนี้แก่ตนเพื่อนำไปชำระแก่ผู้เสียหายและชนะคดีไปนั้นจึงไม่ตรงกับความรับผิดของผู้รับประกันภัยแต่ปัญหาชั้นฎีกาดูเหมือนจะมีแต่ว่าโจทก์ฟ้องไม่มีใบมอบอำนาจเป็นการฟ้องแทนผู้เสียหายหรือไม่ไม่มีปัญหาดังกล่าวนี้โดยตรงตามมาตรา887ควรเข้าใจว่าผู้เอาประกันภัยฟ้องได้ในฐานะเป็นคู่สัญญาแต่ต้องเป็นฟ้องให้ชำระหนี้แก่ผู้เสียหายไม่ใช่ฟ้องให้ชำระหนี้แก่ตนเพื่อเอาไปชำระแก่ผู้เสียหาย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่1726/2520ผู้เอาประกันภัยค้ำจุนซึ่งศาลพิพากษาให้ใช้ค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกแล้วฟ้องผู้รับประกันภัยเรียกค่าเสียหายนั้นตามสิทธิของตนในสัญญาประกันภัยได้ไม่ใช่ฟ้องแทนบุคคลภายนอกที่ได้รับความเสียหาย ข้อสังเกต ท่านอาจารย์ จิตติได้ให้หมายเหตุท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวซึ่งจัดพิมพ์โดยเนติบัณฑิตยสภามีเนื้อหาสาระทำนองเดียวกับในหนังสือประกันภัยของท่านว่า"ปัญหาในกรณีประกันภัยค้ำจุนเช่นเดียวกับกรณีสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา374คือคนภายนอกเรียกร้องเอาจากลูกหนี้หรือผู้รับประกันภัยโดยตรงตามมาตรา887วรรคสองดังนี้ตัวเจ้าหนี้หรือผู้เอาประกันภัยจะต้องฟ้องเองได้อีกด้วยหรือไม่เพราะจะกลายเป็นมีโจทก์สองคนในสิทธิอันเดียวกันแต่ไม่ใช่เจ้าหนี้ร่วมกันไปถ้าดูแต่มาตรา887วรรคแรกก็เห็นได้ว่าเป็นสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะเรียกร้องได้ในฐานะเป็นเจ้าหนี้ตามสัญญาประกันภัยเช่นเดียวกับคู่สัญญาที่เป็นเจ้าหนี้ตามมาตรา374แต่เมื่อมาตรา887วรรคสองหรือมาตรา374นั้นเองบัญญัติไว้ว่าผู้เสียหายซึ่งเป็นบุคคลภายนอกมีสิทธิเรียกร้องจากลูกหนี้หรือผู้รับประกันภัยโดยตรงแล้วก็ทำให้เกิดปัญหาขึ้นยิ่งในมาตรา887วรรคสามบัญญัติต่อไปว่าแม้ผู้รับประกันภัยได้ใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เอาประกันภัยแล้วก็ไม่หลุดพ้นจากความรับผิดต่อผู้เสียหายเว้นแต่ผู้เสียหายได้รับใช้จากผู้เอาประกันภัยแล้วการที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยให้ชำระหนี้แก่ตนแล้วไม่เอาเงินนั้นไปใช้ให้แก่ผู้เสียหายผู้เสียหายก็ยังมีสิทธิเรียกร้องเอาแก่ผู้รับประกันภัยได้อย่างนี้จะถูกต้องหรือที่จะให้ผู้เอาประกันภัยฟ้องเรียกค่าเสียหายที่คนภายนอกจะได้รับโดยให้ชำระแก่ตนเองโดยตรงดังเช่นที่โจทก์ฟ้องผู้รับประกันภัยในคดีนี้แม้จะต้องยอมรับว่าคู่สัญญาคือตัวผู้เอาประกันภัยย่อมมีสิทธิเรียกร้องเป็นเจ้าหนี้ตามสัญญาก็จริงแต่ต้องถามว่าหนี้ที่ลูกหนี้ดังสัญญาเพื่อประโยชน์คนภายนอกหรือหนี้ตามสัญญาประกันภัยค้ำจุนนั้นคืออะไรข้อนี้ก็ต้องตอบว่าเป็นหนี้ที่จะต้องชำระแก่บุคคลภายนอกหรือแก่ผู้เสียหายมิใช่แก่คู่สัญญาซึ่งเป็นเจ้าหนี้หรือแก่ผู้เอาประกันภัยเมื่อวัตถุแห่งหนี้ที่จะต้องชำระคือชำระแก่บุคคลภายนอกหรือชำระแก่ผู้เสียหายการที่เจ้าหนี้หรือผู้เอาประกันภัยฟ้องให้ลูกหนี้หรือผู้รับประกันภัยชำระหนี้แก่ตนถึงจะอ้างว่าเพื่อเอาไปชำระแก่ผู้เสียหายก็เป็นการเรียกร้องที่ไม่ตรงตามมูลหนี้ซึ่งต้องชำระแก่คนภายนอกหรือผู้เสียหายมิใช่ชำระแก่เจ้าหนี้หรือผู้เอาประกันภัยก็เห็นอยู่ชัดๆว่าถ้าชำระหนี้แก่ผู้เอาประกันภัยหรือผู้รับประกันภัยก็ยังไม่หลุดพ้นจากความรับผิดจนกว่าผู้เสียหายจะได้รับเงินนั้นจากผู้เอาประกันภัยแล้วผู้เอาประกันภัยจะฟ้องตามสัญญาได้ก็เห็นจะมีอยู่ทางเดียวคือฟ้องให้ตรงตามมูลหนี้ให้ผู้รับประกันภัยชำระหนี้แก่ผู้เสียหายหรือเจ้าหนี้ตามมาตรา374โดยฟ้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่คนภายนอกตามที่รับภาระในมูลหนี้นั้น เรื่องนี้ถ้าโจทก์ชำระหนี้ตามคำพิพากษาแทนผู้เสียหายไปแล้วอาจได้รับช่วงสิทธิของผู้เสียหายมาฟ้องจำเลยได้ตามมาตรา227" นอกจากนี้ท่านอาจารย์ จิตติได้ให้ความเห็นในหนังสือประกันภัยของท่านข้างต้นในหน้า126เกี่ยวกับบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา887อีกตอนหนึ่งว่า"มีบทกฎหมายที่คล้ายคลึงกันคือมาตรา374แต่จะว่าประกันภัยค้ำจุนเป็นสัญญาเพื่อบุคคลภายนอกตามมาตรา374ไม่ถนัดเพราะผู้รับประกันภัยตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้นในนามผู้เอาประกันภัยเป็นทำนองชดใช้แทนผู้เอาประกันภัยเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์ผู้เอาประกันภัยไม่ใช่เพื่อบุคคลภายนอกซึ่งมีสิทธิจะได้รับค่าสินไหมทดแทนอยู่แล้วทั้งยังไม่มีตัวผู้รับประโยชน์จนกว่าจะมีความเสียหายเกิดขึ้นฉะนั้นกฎหมายจึงบัญญัติขึ้นใหม่ในมาตรา887วรรคสองนี้คนภายนอกจึงมีสิทธิเรียกร้องเมื่อเกิดภัยขึ้นตามมาตรานี้โดยไม่ต้องแสดงเจตนาเข้าถือเอาประโยชน์ตามมาตรา374วรรคสอง,375" คำพิพากษาศาลฎีกาที่2191/2521โจทก์รับประกันภัยค้ำจุนรถยนต์ของโจทก์คนขับรถของโจทก์ขับชนกับรถอื่นโจทก์ยอมความรับใช้ค่าเสียหายเป็นความรับผิดตามสัญญาประกันภัยซึ่งจำเลยต้องรับผิดใช้ค่าทดแทนแก่โจทก์แล้วความรับผิดของโจทก์เกิดขึ้นตั้งแต่วันทำละเมิดโจทก์เรียกร้องให้จำเลยรับผิดตามสัญญาประกันภัยได้โดยที่โจทก์ยังไม่ได้ใช้ค่าเสียหายแก่รถอีกคันหนึ่งนั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่1492/2524โจทก์เอาประกันภัยรถยนต์กับจำเลยลูกจ้างโจทก์ขับรถโดยประมาทเป็นละเมิดโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยในนามของโจทก์โดยที่ต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา887แม้ในส่วนที่ยังไม่ได้ใช้เงินแก่คนภายนอกเพราะกรณีไม่ใช่เรื่องรับช่วงสิทธิ คำพิพากษาศาลฎีกาที่2756/2526โจทก์ฟ้องว่าจำเลยรับประกันความเสียหายอันเกิดจากการตอกเสาเข็มของโจทก์ในงานก่อสร้างอาคารที่โจทก์เป็นผู้รับเหมาก่อสร้างโจทก์ทำการตอกเสาเข็มเกิดการสั่นสะเทือนทำให้อาคารและทรัพย์สินของผู้อื่นแตกร้าวเสียหายโจทก์แจ้งให้จำเลยทราบในฐานะผู้รับประกันภัยแต่จำเลยปฏิเสธความรับผิดตามสัญญาประกันภัยทำให้โจทก์ถูกฟ้องเรียกค่าเสียหายคำฟ้องดังกล่าวมีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิของสัญญาประกันภัยระหว่างโจทก์จำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องแม้คดีที่โจทก์ถูกฟ้องศาลจะยังมิได้พิพากษาจึงไม่แน่ว่าโจทก์จะต้องรับผิดก็ตามเพราะโจทก์เสียหายอย่างไรหรือไม่เป็นเรื่องที่จะต้องนำสืบกันในชั้นพิจารณาหาใช่เรื่องอำนาจฟ้องไม่ จากแนวคำพิพากษาศาลฎีกาต่างๆจะเห็นว่าคดีที่ผู้เอาประกันภัยค้ำจุนฟ้องผู้รับประกันภัยค้ำจุนนั้นล้วนแต่เป็นคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าเสียหายให้โจทก์โดยตรงแม้บางคดีจะอ้างว่าโจทก์จะนำเงินไปชำระให้ผู้เสียหายต่อไปก็ตามแต่คำขอท้ายฟ้องของโจทก์ก็มิได้ขอให้จำเลยชำระเงินให้แก่ผู้เสียหายแต่อย่างใด 3.เนื่องจากบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา374คล้ายคลึงกับมาตรา887และท่านอาจารย์ จิตติได้ยกมาตรา374ขึ้นเปรียบเทียบจึงเห็นว่าควรที่จะนำคำพิพากษาศาลฎีกามาตรา374เฉพาะคดีที่เกี่ยวกับเจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาในสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกฟ้องร้องลูกหนี้มาแสดงไว้ณที่นี้ด้วยซึ่งจะทำให้สามารถเปรียบเทียบกับการที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยค้ำจุนคู่สัญญาตามมาตรา887คำพิพากษาศาลฎีกาที่รวบรวมได้มีดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่474/2503(ประชุมใหญ่)โจทก์และจำเลยที่1ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันว่าจำเลยที่1จะยกที่ดินให้แก่บุตรของโจทก์และจำเลยที่1ต่อมาจำเลยที่1ผิดสัญญาเอาที่ดินนั้นไปทำจำนองไว้กับจำเลยที่2โจทก์ในฐานะที่เป็นคู่สัญญากับจำเลยที่1ย่อมมีสิทธิที่จะฟ้องขอให้เพิกถอนนิติกรรมจำนองได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่38/2519สัญญาให้ที่ดินผู้รับให้ไม่โอนที่ดินแก่ผู้อื่นต่อไปกึ่งหนึ่งตามที่ตกลงไว้กับผู้ให้กลับเอาที่ดินไปจำนองผู้ให้ฟ้องบังคับให้ผู้รับให้ไถ่ถอนจำนองและโอนกึ่งหนึ่งแก่คนภายนอกได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1254/2521โจทก์ที่1กับจำเลยที่1ได้จดทะเบียนหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันได้ทำสัญญาเป็นบันทึกข้อตกลงในเรื่องบุตรและทรัพย์สินมีใจความว่าบุตรอยู่ในความอุปการะทั้งสองฝ่ายโจทก์ที่1มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินอยู่3แปลงยอมยกให้แก่บุตรทั้งเจ็ดคนจำเลยที่1มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินอยู่2แปลงที่ดินแปลงที่1เป็นสวนยกให้แก่บุตรที่ชื่อ ร. ที่ดินที่เป็นที่นาพร้อมบ้านหนึ่งหลังยกให้แก่บุตรทั้งเจ็ดคนทั้งมิให้จำหน่ายจ่ายโอนทั้งสองฝ่ายจะไปโอนกรรมสิทธิ์ให้บุตรในวันที่22มกราคม2517ดังนี้เห็นได้ว่าบันทึกข้อตกลงระหว่างโจทก์ที่1กับจำเลยที่1นั้นทั้งสองฝ่ายประสงค์จะระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะเกิดขึ้นภายหน้าให้เสร็จสิ้นไปด้วยกันยอมผ่อนผันให้แก่กันบันทึกข้อตกลงดังกล่าวจึงเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา850 จำเลยที่1ไม่ปฏิบัติตามสัญญาและได้โอนขายที่ดิน(ที่นา)ดังกล่าวให้แก่จำเลยที่2ไปทำให้โจทก์ที่1เสียเปรียบถือได้ว่าจำเลยที่1กระทำผิดสัญญาประนีประนอมยอมความโจทก์ที่1ในฐานะคู่สัญญาและในฐานะผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตรห้าคนจึงมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายดังกล่าวระหว่างจำเลยที่1กับจำเลยที่2และให้มีชื่อจำเลยที่1ถือกรรมสิทธิ์ตามเดิมได้เพื่อให้จำเลยที่1ปฏิบัติให้ถูกต้องตามสัญญาประนีประนอมยอมความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1432/2522สามีภรรยาไม่จดทะเบียนสมรสหย่าและตกลงกันให้แบ่งที่ดินยกให้เป็นของบุตรสามคนคนละ1ส่วนเมื่อภรรยาไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงสามีฟ้องขอบังคับให้แบ่งตามข้อตกลงได้โดยฟ้องในนามตนเองให้ภรรยาปฏิบัติตามข้อตกลงซึ่งไม่เป็นการที่บุตรฟ้องบิดามารดาไม่ต้องห้าม คำพิพากษาศาลฎีกาที่3706-3707/2528โจทก์จำเลยทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันไว้โดยมีข้อผูกพันจำเลยว่าจำเลยจะทำสัญญาให้ผู้มีชื่อ5คนเช่าตึกแถวและจำเลยจะต้องก่อสร้างตึกแถวเพื่อให้ผู้มีชื่ออีก2คนได้เช่าจำเลยจึงมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติตามข้อตกลงต่างๆในสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นเมื่อจำเลยไม่ปฏิบัติโจทก์ซึ่งเป็นคู่สัญญาย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยให้ปฏิบัติตามสัญญาได้เป็นเรื่องระหว่างโจทก์กับจำเลยไม่ใช่เรื่องของบุคคลภายนอกกับโจทก์หรือจำเลยดังนั้นแม้บุคคลภายนอกจะยังมิได้แสดงเจตนาต่อจำเลยว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาดังกล่าวก็มิใช่ข้อที่จำเลยจะอ้างได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่4156/2532โจทก์จำเลยจดทะเบียนหย่าและบันทึกเกี่ยวกับทรัพย์สินยกให้บุตรด้วยเจตนาให้มีผลผูกพันตามกฎหมายไม่เป็นโมฆะเมื่อจำเลยไม่ยอมปฏิบัติตามข้อตกลงในบันทึกหลังทะเบียนการหย่าโจทก์ในฐานะคู่สัญญาจึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยโอนทรัพย์สินนั้นให้แก่บุตรได้ส่วนบุตรจะยอมรับทรัพย์สินนั้นหรือไม่เป็นเรื่องในชั้นบังคับคดี คำพิพากษาศาลฎีกาที่2435/2536ข้อตกลงต่อท้ายทะเบียนการหย่าระหว่างโจทก์ที่1กับ ฟ. ที่ตกลงยกที่ดินพร้อมบ้านให้แก่โจทก์ที่2ผู้เป็นบุตรนั้นเป็นบันทึกข้อตกลงที่เกี่ยวกับสินสมรสระหว่างโจทก์ที่1กับ ฟ. และทั้งสองฝ่ายประสงค์จะระงับข้อพิพาทเกี่ยวกับสินสมรสซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นต่อไปภายหน้าให้เสร็จไปด้วยต่างฝ่ายต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันจึงเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา850และเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกตามมาตรา374โจทก์ที่1ในฐานะคู่สัญญามีสิทธิเรียกให้ ฟ.ลูกหนี้ชำระหนี้ด้วยการโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินตามสัญญาดังกล่าวแก่โจทก์ที่2ได้ส่วนโจทก์ที่2ในฐานะบุคคลภายนอกหากแสดงเจตนาแก่ ฟ. ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้นโจทก์ที่2ก็ย่อมมีสิทธิจะเรียกให้ ฟ. ชำระหนี้โดยโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินตามสัญญานั้นให้แก่ตนได้โดยตรง ที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์ที่1กับ ฟ. เมื่อหย่ากันแต่ละฝ่ายย่อมได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวคนละครึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1533แต่โจทก์ที่2ไม่ได้แสดงเจตนาแก่ ฟ. ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาในส่วนที่ดินพิพาทซึ่ง ฟ. มีกรรมสิทธิ์อยู่ครึ่งหนึ่งก่อนที่ ฟ. จะตายกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวครึ่งหนึ่งจึงยังเป็นของ ฟ. อยู่ ฟ. ย่อมแสดงเจตนาโดยพินัยกรรมกำหนดการเผื่อตายเกี่ยวกับที่ดินนั้นในส่วนของตนเพื่อให้มีผลบังคับตามกฎหมายเมื่อตนตายได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164 ฟ. ทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยจำเลยย่อมมีสิทธิได้รับที่ดินดังกล่าวตามส่วนที่ ฟ.มีกรรมสิทธิ์อยู่ในฐานะเป็นทายาทผู้รับพินัยกรรมเมื่อ ฟ. ตายอย่างไรก็ตามกองมรดกของผู้ตายตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1600นอกจากจะได้แก่ทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตายแล้วยังรวมถึงสิทธิหน้าที่และความรับผิดต่างๆด้วยแม้จำเลยจะมีสิทธิในที่ดินดังกล่าวครึ่งหนึ่งอันเป็นทรัพย์มรดกของผู้ตายก็ตามแต่หน้าที่และความรับผิดที่เกี่ยวกับที่ดินพิพาทย่อมตกเป็นมรดกมีผลผูกพันให้จำเลยต้องรับผิดด้วยดังนั้นหน้าที่และความรับผิดที่ ฟ. มีต่อโจทก์ทั้งสองเกี่ยวกับที่ดินพิพาทตามบันทึกข้อตกลงในทะเบียนการหย่าซึ่งเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความและสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกจึงตกทอดมายังจำเลยและจำเลยย่อมตกอยู่ในฐานะเป็นลูกหนี้ตามสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกดังกล่าวด้วยการที่โจทก์ทั้งสองไปคัดค้านในขณะที่จำเลยนำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองไปแสดงและขอรับมรดกต่อเจ้าพนักงานที่ดินว่า ฟ. ไม่มีสิทธินำเอาที่ดินพิพาทไปทำพินัยกรรมยกให้จำเลยนั้นถือได้ว่าโจทก์ที่2ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกได้แสดงเจตนาแก่จำเลยผู้เป็นลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกนั้นแล้ว ข้อสังเกตจากคำพิพากษาศาลฎีกาต่างๆจะเห็นว่าเจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาในสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกฟ้องลูกหนี้ในสองลักษณะกล่าวคือ ก.ฟ้องเพื่อให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกตามที่ระบุไว้ในสัญญาดังเห็นได้จากคำขอท้ายฟ้องตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่38/2519,1432/2522,3706-3707/2528,4156/2532และ2435/2526 ข.ฟ้องเพื่อให้ลูกหนี้ดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งอันยังให้มีการกลับคืนฐานะเดิมเหมือนอย่างฐานะขณะที่ทำสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกซึ่งหลังจากกลับคืนสู่ฐานะเดิมแล้วบุคคลภายนอกจะได้แสดงเจตนาเข้ารับประโยชน์ในสัญญานั้นต่อไปเหตุที่เจ้าหนี้ฟ้องได้เนื่องจากเมื่อมีการทำสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกแล้วลูกหนี้จะต้องไม่ทำการใดๆให้สิทธิของบุคคลภายนอกหมดไปหรือลดน้อยลงกว่าเดิมหรือทำให้สิทธินั้นมีภาระเพิ่มขึ้นหากมีการกระทำดังกล่าวบุคคลภายนอกก็คงไม่ได้ประโยชน์จากสัญญาเต็มที่เจ้าหนี้จึงชอบที่จะฟ้องขอให้สิทธิของบุคคลภายนอกกลับคืนฐานะดังเดิมดังกล่าวดังจะเห็นได้จากคำขอท้ายฟ้องที่ขอให้เพิกถอนนิติกรรมจำนองในคำพิพากษาศาลฎีกาที่474/2503ขอให้ไถ่จำนองในคำพิพากษาศาลฎีกาที่38/2519และขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายในคำพิพากษาศาลฎีกาที่1254/2521 เราจะเห็นว่าในคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านั้นโจทก์มิได้ฟ้องขอให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่ตนโดยตรงเหมือนอย่างที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่780/2539และคำพิพากษาศาลฎีกาต่างๆในข้อ2ข้างต้น ท่านอาจารย์ จี๊ดเศรษฐบุตร ได้กล่าวไว้ในหนังสือหลักกฎหมายแพ่งลักษณะนิติกรรมและหนี้หน้า323จัดพิมพ์โดยคณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ที่โรงพิมพ์ เอราวัณการพิมพ์ เมื่อพ.ศ.2522ในส่วนที่เกี่ยวกับมาตรา374ตอนหนึ่งว่า"เมื่อบุคคลภายนอกแสดงเจตนาเอาประโยชน์จากสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกแล้วก็มีปัญหาถึงความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างผู้รับสัญญาและผู้เอาสัญญาถือได้ว่าความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างบุคคลทั้งสองโดยอาศัยสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกยังมีอยู่ต่อไปแม้บุคคลภายนอกจะได้แสดงเจตนาเอาประโยชน์แล้วก็ตามดังนี้หากผู้รับสัญญาไม่ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกผู้เอาสัญญาย่อมมีสิทธิฟ้องร้องบังคับให้ผู้รับสัญญาปฏิบัติได้ตลอดจนบอกเลิกสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกได้เหมือนกันคือคู่สัญญาเดิมบังคับให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกได้(ฎีกาที่38/2519ฎ.27)มิใช่บังคับให้ชำระหนี้แก่ตนเพื่อเอาไปชำระแก่บุคคลภายนอกซึ่งไม่ตรงตามที่ตกลงไว้ในสัญญา"ความเห็นของ อ. จี๊ดในมาตรา374เป็นทำนองเดียวกับความเห็นของท่านอาจารย์ จิตติในมาตรา887ที่กล่าวมาข้างต้น 4.ในทัศนะของผู้เขียนประกันภัยค้ำจุนตามมาตรา887มีบทบัญญัติคล้ายกันและแตกต่างกันกับมาตรา374เรื่องสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกกล่าวคือ สิ่งที่เหมือนกัน 1.สัญญาทั้งสองชนิดเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์แก่บุคคลภายนอกโดยมาตรา374บัญญัติว่า"ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งทำสัญญาตกลงว่าจะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอก"ส่วนมาตรา887บัญญัติว่า"อันว่าประกันภัยค้ำจุนนั้นคือสัญญาประกันภัยซึ่งผู้รับประกันภัยตกลงว่าจะใช้ค่าสินไหมทดแทนในนามของผู้เอาประกันภัยเพื่อความวินาศภัยอันเกิดขึ้นแก่บุคคลอีกคนหนึ่งและซึ่งผู้เอาประกันภัยจะต้องรับผิดชอบ" 2.สัญญาทั้งสองชนิดกำหนดให้บุคคลภายนอกมีสิทธิฟ้องร้องลูกหนี้ตามสัญญาได้โดยตรงโดยมาตรา374บัญญัติว่า"บุคคลภายนอกมีสิทธิจะเรียกชำระหนี้จากลูกหนี้โดยตรงได้"ส่วนมาตรา887บัญญัติว่า"บุคคลผู้ต้องเสียหายชอบที่จะได้รับค่าสินไหมทดแทนตามที่ควรจะได้นั้นจากผู้รับประกันภัยโดยตรง" 3.สัญญาทั้งสองชนิดไม่มีบทบัญญัติกำหนดชัดแจ้งให้เจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาตามมาตรา374และผู้เอาประกันภัยตามมาตรา887ฟ้องร้องลูกหนี้และผู้รับประกันภัยค้ำจุนโดยตรง สิ่งที่แตกต่างกัน มาตรา374 1.สัญญามักกำหนดบุคคลภายนอกไว้แน่นอน 2.สิทธิของบุคคลภายนอกไม่เกี่ยวข้องกับความวินาศภัยเลย 3.สิทธิของบุคคลภายนอกย่อมเกิดขึ้นตั้งแต่เวลาที่แสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้น 4.ไม่มีบทบัญญัติทำนองเดียวกับมาตรา887วรรคสอง 5.ลูกหนี้ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกในนามของลูกหนี้เอง มาตรา887 1.สัญญาไม่ได้กำหนดว่าบุคคลภายนอกเป็นใครแน่นอน 2.สิทธิของบุคคลภายนอกเกี่ยวข้องกับความวินาศภัยต่างๆ 3.สิทธิของบุคคลภายนอกเริ่มตั้งแต่มีความวินาศภัยเกิดขึ้นแก่บุคคลภายนอกและผู้เอาประกันภัยต้องรับผิดชอบในเหตุนั้น 4.แม้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วบุคคลภายนอกก็ยังสามารถเรียกให้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ตนได้(มาตรา887วรรคสาม) 5.ผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่บุคคลภายนอกในนามของผู้เอาประกันภัย ข้อสังเกต ก.แม้ในมาตรา374จะไม่มีบทบัญญัติทำนองเดียวกับมาตรา887วรรคสามก็ตามแต่ผู้เขียนเห็นว่าหากลูกหนี้ตามสัญญามาตรา374แทนที่จะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกกลับชำระให้เจ้าหนี้เพื่อให้เจ้าหนี้นำไปชำระแก่บุคคลภายนอกผลที่เกิดขึ้นก็คงเหมือนกับมาตรา887วรรคสามคือลูกหนี้จะอ้างให้ตนเองหลุดพ้นจากความรับผิดต่อบุคคลภายนอกไม่ได้เพราะมิใช่เป็นการชำระหนี้แก่เจ้าหนี้อันแท้จริงหรือแก่บุคคลผู้มีอำนาจรับชำระหนี้แทนเจ้าหนี้อันแท้จริงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา315นั้นเองบุคคลภายนอกก็สามารถฟ้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามสัญญาได้อีกทำนองเดียวกับบทบัญญัติในมาตรา887วรรคสาม ข.นอกจากสัญญาตามมาตรา374และมาตรา887จะถือว่าเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกแล้วเฉพาะสัญญาตามมาตรา887ยังถือว่าเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์แก่ผู้เอาประกันภัยอีกด้วยเพราะหากผู้รับประกันภัยค้ำจุนชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เสียหายแล้วผู้เอาประกันภัยก็หลุดพ้นความรับผิดต่อผู้เสียหายทันทีแต่สัญญาตามมาตรา374จะเป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาด้วยหรือไม่ขึ้นอยู่กับว่าเจ้าหนี้มีหนี้ที่ต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกอยู่ก่อนหรือไม่หากมีและเจ้าหนี้ทำสัญญาตามมาตรา374เพื่อเป็นวิธีชดใช้หนี้นั้นแก่บุคคลภายนอกก็ถือว่าสัญญาตามมาตรา374ก็เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ด้วยเช่นกันแต่หากไม่มีหนี้อยู่ก่อนแล้วสัญญาตามมาตรา374ที่ทำขึ้นก็ไม่เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้เลย ค.สำหรับปัญหาว่าผู้เอาประกันภัยจะฟ้องผู้รับประกันภัยค้ำจุนให้ชำระเงินค่าเสียหายได้หรือไม่ผู้เขียนเห็นว่าเราสามารถแยกพิจารณาได้2กรณีคือ ก.กรณีที่ผู้เอาประกันภัยยังไม่ได้ชำระค่าสินไหมทดแทนถึงมือผู้เสียหายเพียงแต่ถูกเรียกหรือถูกฟ้องให้ชำระค่าสินไหมทดแทนกรณีนี้ตามมาตรา887มิได้บัญญัติให้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนมีหน้าที่ต้องชำระค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยแม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะอ้างว่าจะนำไปชำระให้ผู้เสียหายก็ตามทั้งตามมาตรา887วรรคสามหากผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วผู้รับประกันภัยค้ำจุนก็ไม่อาจอ้างว่าตนหลุดพ้นความรับผิดต่อบุคคลภายนอกได้ซึ่งถ้าบุคคลภายนอกเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยค้ำจุนผู้รับประกันภัยค้ำจุนต้องชำระค่าสินไหมทดแทนแก่บุคคลภายนอกอีกครั้งหนึ่งจึงเป็นเรื่องที่ลูกหนี้จะต้องรับผิดชำระหนี้รายเดียวถึงสองครั้งกรณีนี้แม้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนจะมีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนคืนจากผู้เอาประกันภัยได้ก็ตามแต่ก็น่าจะถือว่าไม่ใช่เจตนารมณ์ของกฎหมายการประกันภัยค้ำจุนเพราะจะเป็นการเพิ่มภาระให้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนและทำให้มีคดีรกโรงรกศาลโดยใช่เหตุผู้เขียนจึงเห็นด้วยกับความคิดเห็นของท่านอาจารย์ จิตติที่ว่าผู้เอาประกันภัยน่าจะไม่มีสิทธิฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยค้ำจุนกรณีนี้ได้แม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะอ้างว่าฟ้องเพื่อนำค่าสินไหมทดแทนไปชำระให้แก่ผู้เสียหายอีกต่อหนึ่งก็ตาม ข.กรณีที่ผู้เอาประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนถึงมือผู้เสียหายแล้วไม่ว่าจะชำระก่อนหรือหลังจากที่ผู้เสียหายฟ้องผู้เอาประกันภัยก็คำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น เจ้าของ รถยนต์โดยสาร หมายเลข ทะเบียน10-8592 กรุงเทพมหานคร โดย เช่าซื้อ จาก นาย สุราษฎร์ มุนินทร์นิมิตร์ พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วม กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เพื่อ ความเสียหาย ต่อบุคคลภายนอก เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531 นาย ปัญญา วรรณสิทธิ์ ผู้ขับ รถยนต์ ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไป เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ รถยนต์บรรทุกหมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานี ต่อมา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง 2 คัน ดังกล่าว ได้ ยื่นฟ้องนาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ และ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด คดี ของ ศาลแขวง พระนครเหนือ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง เนื่องจาก ได้รับ ชดใช้ จาก จำเลย จน เป็น ที่ พอใจ ส่วน คดี ของ ศาลแพ่งบริษัท ร.ส.พ. ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง จำเลย อื่น คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด ชดใช้ เงิน ค่าเสียหาย แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 31,000 บาท พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย คดีถึงที่สุด บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ได้ มี หนังสือ แจ้ง ให้ โจทก์ นำ เงิน ตาม คำพิพากษา รวมค่าฤชาธรรมเนียม จำนวน 41,000 บาท ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท เพื่อจะ ได้ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โจทก์ ได้ นำ เงิน จำนวน ดังกล่าว ไป มอบ ให้ แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 จำเลย จึง มี หน้าที่ ต้อง ชดใช้ จำนวนเงิน ดังกล่าวคืน โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชดใช้ เงิน จำนวน 42,853.54 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน 41,000 บาท นับแต่วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ ว่า โจทก์ ไม่ใช่ เจ้าของ หรือ ผู้มีส่วนได้เสียใน รถ คัน ดังกล่าว ใน ขณะที่ นำ มา ประกันภัย ไว้ กับ จำเลย สัญญาประกันภัยไม่ผูกพัน คู่สัญญา จำเลย จะ รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ผู้เอาประกันภัยเมื่อ ผู้เอาประกันภัย ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก แต่ ใน คดี ของ ศาลแพ่งตาม ฟ้อง บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไม่ได้ ฟ้องโจทก์ ให้ รับผิด โจทก์ จึง ไม่มี ความรับผิด โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โดย ไม่มี มูลหนี้ ต่อ กัน จึง ไม่มี สิทธิ เรียก ให้ จำเลย ชดใช้ คืน และ โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ไม่ได้รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย ก่อน เป็น การ ผิด เงื่อนไข ใน กรมธรรม์ประกันภัยขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 41,000 บาทพร้อม ด้วย ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับแต่ วันที่23 มกราคม 2534 เป็นต้น ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์แต่ ดอกเบี้ย ถึง วันฟ้อง ไม่ให้ เกิน 1,853.54 บาทจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ ทุนทรัพย์ ที่พิพาท ใน ชั้นฎีกา ไม่เกินสอง แสน บาท ต้องห้าม ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง โจทก์ ฎีกาใน ข้อกฎหมาย ว่า จำเลย ผู้รับประกันภัย ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทนให้ แก่ โจทก์ ผู้เอาประกันภัย หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าวศาลฎีกา จำต้อง ฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐาน ใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238ประกอบ มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2525 โจทก์ ได้ เช่าซื้อ รถยนต์โดยสาร หมายเลขทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วมกับ บริษัท ขนส่ง จำกัด มาจาก นาย สุราษฎร์ ต่อมา ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง สัญญาประกันภัย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว รับขน คนโดยสาร บน เส้นทาง ที่ 960-3 ระหว่างกรุงเทพมหานคร -บ้าน แพน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา แล้ว เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ หมายเลข ทะเบียน80-1766 ปทุมธานี เป็นเหตุ ให้ รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ได้รับความเสียหาย บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานีได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 381/2532 ของศาลแขวง พระนครเหนือ นาย ปัญญา กับพวก ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด จน เป็น ที่ พอใจ และ ถอนฟ้อง ไป และ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ดได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 15731/2532 ของ ศาลแพ่งระหว่าง พิจารณา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง นาย ปัญญา นาย สุราษฎร์ และ จำเลย คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย รวมทั้ง ค่าฤชาธรรมเนียม ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 41,000 บาท โจทก์ ได้ มอบ เงิน จำนวน ดังกล่าว ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 เพื่อ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ตาม คำพิพากษา เห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่าซื้อ รถยนต์โดยสารหมายเลข ทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร คัน เกิดเหตุ โจทก์ ย่อมมีสิทธิ ครอบครอง และ ใช้ ประโยชน์ ตลอดจน รับผิด ใน ความ สูญหาย หรือบุบสลาย อย่างใด อัน เกิด แก่ รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา ตาม สัญญาเช่าซื้อและ เมื่อ ชำระ ค่าเช่าซื้อ ครบถ้วน ตาม สัญญาเช่าซื้อ แล้ว รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ก็ จะ ตกเป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ ใน กรณี ต้อง เลิกสัญญาเช่าซื้อ โจทก์ ก็ มี หน้าที่ จะ ต้อง ส่ง คืน รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มาให้ แก่ ผู้ให้เช่าซื้อ โจทก์ จึง เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ใน รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา จึง มีสิทธิ ที่ จะ เอา ประกันภัย ความเสียหาย อัน อาจ เกิด แก่รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา สัญญาประกันภัย ระหว่าง โจทก์ กับ จำเลยตาม ฟ้อง จึง มีผล ผูกพัน ตาม กฎหมาย และ การ ที่ โจทก์ นำ รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ไป ร่วม รับ ส่ง คนโดยสาร กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด ซึ่ง ประกอบ กิจการ ขนส่ง โดย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ เป็น ผู้ขับ เพื่อ หา ประโยชน์ ร่วมกัน ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด เช่นนี้ เมื่อ ปรากฏว่า นาย ปัญญา ขับ รถ ที่ จำเลย รับประกัน ภัย ไว้ ไป ก่อ ให้ เกิด ความเสียหาย ต่อ บุคคลภายนอก โจทก์ และ บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ใน ความประมาท เลินเล่อ ที่นาย ปัญญา คนขับ รถ คัน ดังกล่าว ได้ ก่อ ขึ้น และ ต้อง ถือว่า วินาศภัย ที่ เกิดขึ้น นี้ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย จะ ต้อง รับผิดชอบ ด้วย กรณี จึง ต้องด้วย หลักเกณฑ์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 887 วรรคแรก ซึ่ง จำเลย ผู้รับประกันภัยค้ำจุน ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ของ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย เมื่อ โจทก์ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไป โจทก์ จึง มีสิทธิ เรียกร้อง ให้ จำเลย ผู้รับประกันภัย ค้ำจุนรับผิด ใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว แก่ โจทก์ ส่วน ที่ จำเลย อ้างว่า โจทก์ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ผิด เงื่อนไข กรมธรรม์ประกันภัยตาม เอกสาร หมาย จ. 5 ข้อ 1.5.1 ที่ ว่า ผู้เอาประกันภัย จะ ต้องไม่ ตกลง ยินยอม เสนอ หรือ ให้ สัญญา ว่า จะ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บุคคล ใดโดย ไม่ได้ รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย เว้นแต่ จำเลย มิได้ จัดการ ต่อการ เรียกร้อง นั้น เป็น ข้อตกลง เพื่อ ป้องกัน มิให้ ผู้เอาประกันภัย ไปตกลง ชดใช้ ค่าเสียหาย หรือ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ บุคคลภายนอกใน กรณี ที่ ผู้เอาประกันภัย เป็น ฝ่าย ถูก เท่านั้น แต่ กรณี นี้ โจทก์เป็น ฝ่าย ต้อง รับผิด จำเลย จะ ยก เอา เงื่อนไข ดังกล่าว มา ปัดความรับผิดไม่ได้ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายก ฟ้องโจทก์ มา ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของศาลฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 780/2539นาย สมนึก จันทรศรโจทก์บริษัท วิริยะประกันภัย จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 863, ม. 867, ม. 887 วรรคแรกโจทก์ผู้เช่าซื้อรถโดยสารเป็นผู้มีส่วนได้เสียในรถที่เช่าซื้อมีสิทธิเอาประกันภัยความเสียหายอันอาจเกิดแก่รถนั้นได้เมื่อโจทก์นำรถนั้นไปร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดเพื่อหาประโยชน์ร่วมกันแล้วไปก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลภายนอกโดยประมาทเลินเล่อโจทก์และบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องร่วมกันรับผิดโดยจำเลยผู้รับประกันภัยค้ำจุนต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกในนามของโจทก์เมื่อโจทก์ชดใช้ค่าเสียหายไปแล้วจึงมีสิทธิเรียกให้จำเลยรับผิดใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์ส่วนเงื่อนไขกรมธรรม์ประกันภัยที่ว่าผู้เอาประกันภัยจะต้องไม่ตกลงยินยอมเสนอหรือให้สัญญาว่าจะชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บุคคลใดโดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยเป็นข้อตกลงเพื่อป้องกันมิให้ผู้เอาประกันภัยไปตกลงชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกในกรณีที่ผู้เอาประกันภัยเป็นฝ่ายถูกเท่านั้นจำเลยจะยกเอาเงื่อนไขนี้มาปัดความรับผิดไม่ได้โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น เจ้าของ รถยนต์โดยสาร หมายเลข ทะเบียน10-8592 กรุงเทพมหานคร โดย เช่าซื้อ จาก นาย สุราษฎร์ มุนินทร์นิมิตร์ พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วม กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เพื่อ ความเสียหาย ต่อบุคคลภายนอก เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531 นาย ปัญญา วรรณสิทธิ์ ผู้ขับ รถยนต์ ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไป เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ รถยนต์บรรทุกหมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานี ต่อมา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง 2 คัน ดังกล่าว ได้ ยื่นฟ้องนาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ และ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด คดี ของ ศาลแขวง พระนครเหนือ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง เนื่องจาก ได้รับ ชดใช้ จาก จำเลย จน เป็น ที่ พอใจ ส่วน คดี ของ ศาลแพ่งบริษัท ร.ส.พ. ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง จำเลย อื่น คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด ชดใช้ เงิน ค่าเสียหาย แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 31,000 บาท พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย คดีถึงที่สุด บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ได้ มี หนังสือ แจ้ง ให้ โจทก์ นำ เงิน ตาม คำพิพากษา รวมค่าฤชาธรรมเนียม จำนวน 41,000 บาท ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท เพื่อจะ ได้ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โจทก์ ได้ นำ เงิน จำนวน ดังกล่าว ไป มอบ ให้ แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 จำเลย จึง มี หน้าที่ ต้อง ชดใช้ จำนวนเงิน ดังกล่าวคืน โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ชดใช้ เงิน จำนวน 42,853.54 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน 41,000 บาท นับแต่วันฟ้อง จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ ว่า โจทก์ ไม่ใช่ เจ้าของ หรือ ผู้มีส่วนได้เสียใน รถ คัน ดังกล่าว ใน ขณะที่ นำ มา ประกันภัย ไว้ กับ จำเลย สัญญาประกันภัยไม่ผูกพัน คู่สัญญา จำเลย จะ รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ผู้เอาประกันภัยเมื่อ ผู้เอาประกันภัย ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก แต่ ใน คดี ของ ศาลแพ่งตาม ฟ้อง บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไม่ได้ ฟ้องโจทก์ ให้ รับผิด โจทก์ จึง ไม่มี ความรับผิด โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด โดย ไม่มี มูลหนี้ ต่อ กัน จึง ไม่มี สิทธิ เรียก ให้ จำเลย ชดใช้ คืน และ โจทก์ ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ไม่ได้รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย ก่อน เป็น การ ผิด เงื่อนไข ใน กรมธรรม์ประกันภัยขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 41,000 บาทพร้อม ด้วย ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับแต่ วันที่23 มกราคม 2534 เป็นต้น ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์แต่ ดอกเบี้ย ถึง วันฟ้อง ไม่ให้ เกิน 1,853.54 บาทจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์โจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ ทุนทรัพย์ ที่พิพาท ใน ชั้นฎีกา ไม่เกินสอง แสน บาท ต้องห้าม ฎีกา ใน ข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง โจทก์ ฎีกาใน ข้อกฎหมาย ว่า จำเลย ผู้รับประกันภัย ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทนให้ แก่ โจทก์ ผู้เอาประกันภัย หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าวศาลฎีกา จำต้อง ฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐาน ใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238ประกอบ มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2525 โจทก์ ได้ เช่าซื้อ รถยนต์โดยสาร หมายเลขทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร พร้อม สิทธิ ใน การ เดินรถ ร่วมกับ บริษัท ขนส่ง จำกัด มาจาก นาย สุราษฎร์ ต่อมา ได้ เอา ประกันภัย รถยนต์ คัน ดังกล่าว ไว้ กับ จำเลย เมื่อ วันที่ 11 เมษายน 2531ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง สัญญาประกันภัย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ได้ ขับ รถยนต์ คัน ดังกล่าว รับขน คนโดยสาร บน เส้นทาง ที่ 960-3 ระหว่างกรุงเทพมหานคร -บ้าน แพน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา แล้ว เกิดเหตุ เฉี่ยว ชนกับ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ด และ หมายเลข ทะเบียน80-1766 ปทุมธานี เป็นเหตุ ให้ รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ได้รับความเสียหาย บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ผู้รับประกันภัย รถยนต์บรรทุก ทั้ง สอง คัน ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแขวง พระนครเหนือ ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-1766 ปทุมธานีได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 381/2532 ของศาลแขวง พระนครเหนือ นาย ปัญญา กับพวก ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด จน เป็น ที่ พอใจ และ ถอนฟ้อง ไป และ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ฟ้อง นาย ปัญญา นายสุราษฎร์ บริษัท ขนส่ง จำกัด และ จำเลย ต่อ ศาลแพ่ง ให้ ร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย ที่ รถยนต์บรรทุก หมายเลข ทะเบียน 80-0788 ร้อยเอ็ดได้รับ ความเสียหาย ตาม คดีแพ่ง หมายเลขแดง ที่ 15731/2532 ของ ศาลแพ่งระหว่าง พิจารณา บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ถอนฟ้อง นาย ปัญญา นาย สุราษฎร์ และ จำเลย คง ดำเนินคดี แก่ บริษัท ขนส่ง จำกัด ผู้เดียว ศาลแพ่ง พิพากษา ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด รับผิด ชดใช้ ค่าเสียหาย รวมทั้ง ค่าฤชาธรรมเนียม ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด เป็น เงิน 41,000 บาท โจทก์ ได้ มอบ เงิน จำนวน ดังกล่าว ให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2534 เพื่อ นำ ไป ชำระ ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ตาม คำพิพากษา เห็นว่า เมื่อ ข้อเท็จจริง รับฟัง ได้ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่าซื้อ รถยนต์โดยสารหมายเลข ทะเบียน 10-8592 กรุงเทพมหานคร คัน เกิดเหตุ โจทก์ ย่อมมีสิทธิ ครอบครอง และ ใช้ ประโยชน์ ตลอดจน รับผิด ใน ความ สูญหาย หรือบุบสลาย อย่างใด อัน เกิด แก่ รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา ตาม สัญญาเช่าซื้อและ เมื่อ ชำระ ค่าเช่าซื้อ ครบถ้วน ตาม สัญญาเช่าซื้อ แล้ว รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ก็ จะ ตกเป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ ใน กรณี ต้อง เลิกสัญญาเช่าซื้อ โจทก์ ก็ มี หน้าที่ จะ ต้อง ส่ง คืน รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มาให้ แก่ ผู้ให้เช่าซื้อ โจทก์ จึง เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ใน รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา จึง มีสิทธิ ที่ จะ เอา ประกันภัย ความเสียหาย อัน อาจ เกิด แก่รถยนต์โดยสาร ที่ เช่าซื้อ มา สัญญาประกันภัย ระหว่าง โจทก์ กับ จำเลยตาม ฟ้อง จึง มีผล ผูกพัน ตาม กฎหมาย และ การ ที่ โจทก์ นำ รถยนต์โดยสารที่ เช่าซื้อ มา ไป ร่วม รับ ส่ง คนโดยสาร กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด ซึ่ง ประกอบ กิจการ ขนส่ง โดย นาย ปัญญา ลูกจ้าง ของ โจทก์ เป็น ผู้ขับ เพื่อ หา ประโยชน์ ร่วมกัน ระหว่าง โจทก์ กับ บริษัท ขนส่ง จำกัด เช่นนี้ เมื่อ ปรากฏว่า นาย ปัญญา ขับ รถ ที่ จำเลย รับประกัน ภัย ไว้ ไป ก่อ ให้ เกิด ความเสียหาย ต่อ บุคคลภายนอก โจทก์ และ บริษัท ขนส่ง จำกัด จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ใน ความประมาท เลินเล่อ ที่นาย ปัญญา คนขับ รถ คัน ดังกล่าว ได้ ก่อ ขึ้น และ ต้อง ถือว่า วินาศภัย ที่ เกิดขึ้น นี้ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย จะ ต้อง รับผิดชอบ ด้วย กรณี จึง ต้องด้วย หลักเกณฑ์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 887 วรรคแรก ซึ่ง จำเลย ผู้รับประกันภัยค้ำจุน ต้อง รับผิด ต่อ บุคคลภายนอก ใน นาม ของ โจทก์ ผู้ เอาประกันภัย เมื่อ โจทก์ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัด ไป โจทก์ จึง มีสิทธิ เรียกร้อง ให้ จำเลย ผู้รับประกันภัย ค้ำจุนรับผิด ใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว แก่ โจทก์ ส่วน ที่ จำเลย อ้างว่า โจทก์ชำระหนี้ ให้ แก่ บุคคลภายนอก โดย ผิด เงื่อนไข กรมธรรม์ประกันภัยตาม เอกสาร หมาย จ. 5 ข้อ 1.5.1 ที่ ว่า ผู้เอาประกันภัย จะ ต้องไม่ ตกลง ยินยอม เสนอ หรือ ให้ สัญญา ว่า จะ ชดใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ บุคคล ใดโดย ไม่ได้ รับ ความ ยินยอม จาก จำเลย เว้นแต่ จำเลย มิได้ จัดการ ต่อการ เรียกร้อง นั้น เป็น ข้อตกลง เพื่อ ป้องกัน มิให้ ผู้เอาประกันภัย ไปตกลง ชดใช้ ค่าเสียหาย หรือ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ บุคคลภายนอกใน กรณี ที่ ผู้เอาประกันภัย เป็น ฝ่าย ถูก เท่านั้น แต่ กรณี นี้ โจทก์เป็น ฝ่าย ต้อง รับผิด จำเลย จะ ยก เอา เงื่อนไข ดังกล่าว มา ปัดความรับผิดไม่ได้ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายก ฟ้องโจทก์ มา ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของศาลฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ บังคับคดี ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น(ทองเลื่อน พูลพิพัฒน์-ปรีชา เฉลิมวณิชย์-สละ เทศรำพรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้มีข้อเท็จจริงว่าโจทก์เป็นผู้เอาประกันภัยรถโดยสารจำเลยเป็นผู้รับประกันภัยค้ำจุนโจทก์นำรถเข้าร่วมประกอบกิจการรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดแต่ลูกจ้างโจทก์ประมาททำให้เกิดละเมิดชนรถของบุคคลภายนอกซึ่งบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัยจำกัดรับประกันภัยบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดฟ้องเรียกค่าเสียหายจากบริษัท ขนส่งจำกัดฝ่ายเดียวต่อศาลแพ่งศาลแพ่งพิพากษาให้บริษัท ขนส่ง จำกัดชดใช้เงิน41,000บาทโจทก์จึงมอบเงินดังกล่าวแก่บริษัท ขนส่ง จำกัดเพื่อจะได้นำไปชำระให้บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดต่อไปฟ้องโจทก์ไม่ปรากฏว่าบริษัท ขนส่ง จำกัดชำระเงินให้บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดแล้วหรือไม่และเมื่อใดแต่ศาลฎีกากล่าวในคำพิพากษาศาลฎีกาว่า"เมื่อโจทก์ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดไปโจทก์จึงมีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยผู้รับประกันภัยค้ำจุนรับผิดใช้เงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์"คดีนี้มีข้อสังเกตน่าสนใจดังนี้ 1.บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดมีอำนาจฟ้องบริษัท ขนส่งจำกัดคงเนื่องจากบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดได้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บุคคลภายนอกในฐานะผู้เอาประกันภัยของตนไปแล้วจึงรับช่วงสิทธิของบุคคลภายนอกมาฟ้องบริษัท ขนส่ง จำกัดดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา226,880 การที่ศาลแพ่งพิพากษาให้บริษัท ขนส่ง จำกัดชดใช้เงินให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดคงเนื่องมาจากเหตุผล2ประการประการแรกศาลแพ่งจะต้องวินิจฉัยว่าลูกจ้างโจทก์เป็นฝ่ายละเมิดซึ่งหากโจทก์ถูกฟ้องด้วยโจทก์ก็ต้องถูกศาลพิพากษาให้ร่วมรับผิดกับลูกจ้างโจทก์ด้วยในฐานะนายจ้างตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา425แม้โจทก์จะมิได้ถูกฟ้องก็ตามแต่ในแง่กฎหมายถือว่าโจทก์มีมูลหนี้ละเมิดที่ต้องรับผิดต่อบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดแล้วดังนั้นที่จำเลยให้การว่าบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดไม่ได้ฟ้องโจทก์ให้ได้รับผิดโจทก์จึงไม่มีความรับผิดที่ต้องชำระหนี้ให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดโจทก์ชำระหนี้ให้แก่บริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดโดยไม่มีมูลหนี้ต่อกันจึงฟังไม่ขึ้นประการที่สองศาลแพ่งจะต้องวินิจฉัยว่าโจทก์นำรถโดยสารเจ้าร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงถือว่าบริษัท ขนส่ง จำกัดเป็นนายจ้างของลูกจ้างโจทก์ด้วยนั้นเองบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องรับผิดต่อบริษัท ร.ส.พ.ประกันภัย จำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา425แม้คำพิพากษาคดีดังกล่าวจะไม่ผูกพันโจทก์ในคดีนี้ก็ตามแต่ศาลอุทธรณ์ในคดีนี้ก็คงวินิจฉัยข้อเท็จจริงในทำนองเดียวกันดังนั้นศาลฎีกาในคดีนี้จึงฟังข้อเท็จจริงว่า"การที่โจทก์นำรถยนต์โดยสารไปร่วมรับส่งคนโดยสารกับบริษัท ขนส่ง จำกัดโดยนาย ปัญญาลูกจ้างของโจทก์เป็นผู้ขับเพื่อหาประโยชน์ร่วมกันระหว่างโจทก์กับบริษัทขนส่ง จำกัดเช่นนี้เมื่อปรากฏว่านาย ปัญญาขับรถไปก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลภายนอกโจทก์และบริษัท ขนส่ง จำกัดจึงต้องร่วมกันรับผิดในความประมาทเลินเล่อที่นาย ปัญญาได้ก่อขึ้น"ดังกล่าว 2.มีปัญหาว่าโจทก์ในฐานะผู้เอาประกันภัยจะฟ้องจำเลยในฐานะผู้รับประกันภัยค้ำจุนให้ชำระเงินค่าเสียหายได้หรือไม่เคยมีแนวคำพิพากษาฎีกาวินิจฉัยในเรื่องนี้ไว้ดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่977/2502โจทก์ในฐานะผู้เอาประกันภัยค้ำจุนรถยนต์ไว้กับจำเลยรถยนต์โจทก์ได้ชนกับรถยนต์ผู้เสียหายผู้เสียหายจึงฟ้องโจทก์เรียกค่าเสียหายโจทก์แจ้งให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายให้แต่จำเลยเพิกเฉยการที่โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามสัญญาจากจำเลยเพื่อที่จะเอาไปใช้แก่ผู้เสียหายไม่ใช่เป็นการฟ้องแทนบุคคลภายนอกจึงไม่ต้องมีการมอบอำนาจฟ้องเพราะผู้เอาประกันภัยมีอำนาจฟ้องตามกรมธรรม์ประกันภัยอยู่แล้ว ข้อสังเกต ก.ท่านอาจารย์ ยลธีรกุล ได้ให้ความเห็นท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวซึ่งจัดพิมพ์โดยเนติบัณฑิตยสภาว่า"การที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยให้จ่ายเงินเป็นค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายนั้นเป็นการฟ้องตามสิทธิของผู้เอาประกันภัยเองซึ่งมีอยู่ตามสัญญาประกันภัยนั้นไม่ใช่เป็นการฟ้องแทนผู้เสียหายแต่อย่างไรก็ดีตามมาตรา877วรรคสอง(น่าจะเป็น887วรรคสอง)ได้บัญญัติให้สิทธิพิเศษแก่ผู้เสียหายไว้ว่าผู้เสียหายจะฟ้องเรียกค่าเสียหายเอาจากผู้รับประกันภัยได้โดยตรงแม้ผู้เสียหายจะไม่ใช่คู่สัญญาในสัญญาประกันภัย" ข.ท่านอาจารย์ จิตติติงศภัทิย์ ได้ให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับคำพิพากษาศาลฎีกานี้ในหนังสือกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยประกันภัยของท่านเองหน้า126-127ซึ่งพิมพ์ที่โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ.2522ตอนหนึ่งว่า"ปัญหาที่แท้จริงตามมาตรา887น่าจะอยู่ที่ว่าผู้รับประกันภัยตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทนในนามของผู้เอาประกันภัยแก่ผู้เสียหายไม่ใช่ใช้แก่ผู้เอาประกันภัยเพื่อเอาไปใช้แก่ผู้เสียหายผู้เสียหายแม้จะเป็นคนนอกสัญญาก็มีสิทธิเรียกร้องต่อผู้รับประกันภัยโดยตรงทั้งนี้ยังมีวรรคสามบัญญัติว่าถ้าผู้รับประกันภัยใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วค่าสินไหมนั้นไม่ถึงมือผู้เสียหายผู้รับประกันภัยก็ยังไม่พ้นความรับผิดต่อผู้เสียหายการที่โจทก์ฟ้องให้ผู้รับประกันภัยชำระหนี้แก่ตนเพื่อนำไปชำระแก่ผู้เสียหายและชนะคดีไปนั้นจึงไม่ตรงกับความรับผิดของผู้รับประกันภัยแต่ปัญหาชั้นฎีกาดูเหมือนจะมีแต่ว่าโจทก์ฟ้องไม่มีใบมอบอำนาจเป็นการฟ้องแทนผู้เสียหายหรือไม่ไม่มีปัญหาดังกล่าวนี้โดยตรงตามมาตรา887ควรเข้าใจว่าผู้เอาประกันภัยฟ้องได้ในฐานะเป็นคู่สัญญาแต่ต้องเป็นฟ้องให้ชำระหนี้แก่ผู้เสียหายไม่ใช่ฟ้องให้ชำระหนี้แก่ตนเพื่อเอาไปชำระแก่ผู้เสียหาย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่1726/2520ผู้เอาประกันภัยค้ำจุนซึ่งศาลพิพากษาให้ใช้ค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกแล้วฟ้องผู้รับประกันภัยเรียกค่าเสียหายนั้นตามสิทธิของตนในสัญญาประกันภัยได้ไม่ใช่ฟ้องแทนบุคคลภายนอกที่ได้รับความเสียหาย ข้อสังเกต ท่านอาจารย์ จิตติได้ให้หมายเหตุท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวซึ่งจัดพิมพ์โดยเนติบัณฑิตยสภามีเนื้อหาสาระทำนองเดียวกับในหนังสือประกันภัยของท่านว่า"ปัญหาในกรณีประกันภัยค้ำจุนเช่นเดียวกับกรณีสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา374คือคนภายนอกเรียกร้องเอาจากลูกหนี้หรือผู้รับประกันภัยโดยตรงตามมาตรา887วรรคสองดังนี้ตัวเจ้าหนี้หรือผู้เอาประกันภัยจะต้องฟ้องเองได้อีกด้วยหรือไม่เพราะจะกลายเป็นมีโจทก์สองคนในสิทธิอันเดียวกันแต่ไม่ใช่เจ้าหนี้ร่วมกันไปถ้าดูแต่มาตรา887วรรคแรกก็เห็นได้ว่าเป็นสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะเรียกร้องได้ในฐานะเป็นเจ้าหนี้ตามสัญญาประกันภัยเช่นเดียวกับคู่สัญญาที่เป็นเจ้าหนี้ตามมาตรา374แต่เมื่อมาตรา887วรรคสองหรือมาตรา374นั้นเองบัญญัติไว้ว่าผู้เสียหายซึ่งเป็นบุคคลภายนอกมีสิทธิเรียกร้องจากลูกหนี้หรือผู้รับประกันภัยโดยตรงแล้วก็ทำให้เกิดปัญหาขึ้นยิ่งในมาตรา887วรรคสามบัญญัติต่อไปว่าแม้ผู้รับประกันภัยได้ใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เอาประกันภัยแล้วก็ไม่หลุดพ้นจากความรับผิดต่อผู้เสียหายเว้นแต่ผู้เสียหายได้รับใช้จากผู้เอาประกันภัยแล้วการที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยให้ชำระหนี้แก่ตนแล้วไม่เอาเงินนั้นไปใช้ให้แก่ผู้เสียหายผู้เสียหายก็ยังมีสิทธิเรียกร้องเอาแก่ผู้รับประกันภัยได้อย่างนี้จะถูกต้องหรือที่จะให้ผู้เอาประกันภัยฟ้องเรียกค่าเสียหายที่คนภายนอกจะได้รับโดยให้ชำระแก่ตนเองโดยตรงดังเช่นที่โจทก์ฟ้องผู้รับประกันภัยในคดีนี้แม้จะต้องยอมรับว่าคู่สัญญาคือตัวผู้เอาประกันภัยย่อมมีสิทธิเรียกร้องเป็นเจ้าหนี้ตามสัญญาก็จริงแต่ต้องถามว่าหนี้ที่ลูกหนี้ดังสัญญาเพื่อประโยชน์คนภายนอกหรือหนี้ตามสัญญาประกันภัยค้ำจุนนั้นคืออะไรข้อนี้ก็ต้องตอบว่าเป็นหนี้ที่จะต้องชำระแก่บุคคลภายนอกหรือแก่ผู้เสียหายมิใช่แก่คู่สัญญาซึ่งเป็นเจ้าหนี้หรือแก่ผู้เอาประกันภัยเมื่อวัตถุแห่งหนี้ที่จะต้องชำระคือชำระแก่บุคคลภายนอกหรือชำระแก่ผู้เสียหายการที่เจ้าหนี้หรือผู้เอาประกันภัยฟ้องให้ลูกหนี้หรือผู้รับประกันภัยชำระหนี้แก่ตนถึงจะอ้างว่าเพื่อเอาไปชำระแก่ผู้เสียหายก็เป็นการเรียกร้องที่ไม่ตรงตามมูลหนี้ซึ่งต้องชำระแก่คนภายนอกหรือผู้เสียหายมิใช่ชำระแก่เจ้าหนี้หรือผู้เอาประกันภัยก็เห็นอยู่ชัดๆว่าถ้าชำระหนี้แก่ผู้เอาประกันภัยหรือผู้รับประกันภัยก็ยังไม่หลุดพ้นจากความรับผิดจนกว่าผู้เสียหายจะได้รับเงินนั้นจากผู้เอาประกันภัยแล้วผู้เอาประกันภัยจะฟ้องตามสัญญาได้ก็เห็นจะมีอยู่ทางเดียวคือฟ้องให้ตรงตามมูลหนี้ให้ผู้รับประกันภัยชำระหนี้แก่ผู้เสียหายหรือเจ้าหนี้ตามมาตรา374โดยฟ้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่คนภายนอกตามที่รับภาระในมูลหนี้นั้น เรื่องนี้ถ้าโจทก์ชำระหนี้ตามคำพิพากษาแทนผู้เสียหายไปแล้วอาจได้รับช่วงสิทธิของผู้เสียหายมาฟ้องจำเลยได้ตามมาตรา227" นอกจากนี้ท่านอาจารย์ จิตติได้ให้ความเห็นในหนังสือประกันภัยของท่านข้างต้นในหน้า126เกี่ยวกับบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา887อีกตอนหนึ่งว่า"มีบทกฎหมายที่คล้ายคลึงกันคือมาตรา374แต่จะว่าประกันภัยค้ำจุนเป็นสัญญาเพื่อบุคคลภายนอกตามมาตรา374ไม่ถนัดเพราะผู้รับประกันภัยตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้นในนามผู้เอาประกันภัยเป็นทำนองชดใช้แทนผู้เอาประกันภัยเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์ผู้เอาประกันภัยไม่ใช่เพื่อบุคคลภายนอกซึ่งมีสิทธิจะได้รับค่าสินไหมทดแทนอยู่แล้วทั้งยังไม่มีตัวผู้รับประโยชน์จนกว่าจะมีความเสียหายเกิดขึ้นฉะนั้นกฎหมายจึงบัญญัติขึ้นใหม่ในมาตรา887วรรคสองนี้คนภายนอกจึงมีสิทธิเรียกร้องเมื่อเกิดภัยขึ้นตามมาตรานี้โดยไม่ต้องแสดงเจตนาเข้าถือเอาประโยชน์ตามมาตรา374วรรคสอง,375" คำพิพากษาศาลฎีกาที่2191/2521โจทก์รับประกันภัยค้ำจุนรถยนต์ของโจทก์คนขับรถของโจทก์ขับชนกับรถอื่นโจทก์ยอมความรับใช้ค่าเสียหายเป็นความรับผิดตามสัญญาประกันภัยซึ่งจำเลยต้องรับผิดใช้ค่าทดแทนแก่โจทก์แล้วความรับผิดของโจทก์เกิดขึ้นตั้งแต่วันทำละเมิดโจทก์เรียกร้องให้จำเลยรับผิดตามสัญญาประกันภัยได้โดยที่โจทก์ยังไม่ได้ใช้ค่าเสียหายแก่รถอีกคันหนึ่งนั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่1492/2524โจทก์เอาประกันภัยรถยนต์กับจำเลยลูกจ้างโจทก์ขับรถโดยประมาทเป็นละเมิดโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยในนามของโจทก์โดยที่ต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา887แม้ในส่วนที่ยังไม่ได้ใช้เงินแก่คนภายนอกเพราะกรณีไม่ใช่เรื่องรับช่วงสิทธิ คำพิพากษาศาลฎีกาที่2756/2526โจทก์ฟ้องว่าจำเลยรับประกันความเสียหายอันเกิดจากการตอกเสาเข็มของโจทก์ในงานก่อสร้างอาคารที่โจทก์เป็นผู้รับเหมาก่อสร้างโจทก์ทำการตอกเสาเข็มเกิดการสั่นสะเทือนทำให้อาคารและทรัพย์สินของผู้อื่นแตกร้าวเสียหายโจทก์แจ้งให้จำเลยทราบในฐานะผู้รับประกันภัยแต่จำเลยปฏิเสธความรับผิดตามสัญญาประกันภัยทำให้โจทก์ถูกฟ้องเรียกค่าเสียหายคำฟ้องดังกล่าวมีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิของสัญญาประกันภัยระหว่างโจทก์จำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องแม้คดีที่โจทก์ถูกฟ้องศาลจะยังมิได้พิพากษาจึงไม่แน่ว่าโจทก์จะต้องรับผิดก็ตามเพราะโจทก์เสียหายอย่างไรหรือไม่เป็นเรื่องที่จะต้องนำสืบกันในชั้นพิจารณาหาใช่เรื่องอำนาจฟ้องไม่ จากแนวคำพิพากษาศาลฎีกาต่างๆจะเห็นว่าคดีที่ผู้เอาประกันภัยค้ำจุนฟ้องผู้รับประกันภัยค้ำจุนนั้นล้วนแต่เป็นคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าเสียหายให้โจทก์โดยตรงแม้บางคดีจะอ้างว่าโจทก์จะนำเงินไปชำระให้ผู้เสียหายต่อไปก็ตามแต่คำขอท้ายฟ้องของโจทก์ก็มิได้ขอให้จำเลยชำระเงินให้แก่ผู้เสียหายแต่อย่างใด 3.เนื่องจากบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา374คล้ายคลึงกับมาตรา887และท่านอาจารย์ จิตติได้ยกมาตรา374ขึ้นเปรียบเทียบจึงเห็นว่าควรที่จะนำคำพิพากษาศาลฎีกามาตรา374เฉพาะคดีที่เกี่ยวกับเจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาในสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกฟ้องร้องลูกหนี้มาแสดงไว้ณที่นี้ด้วยซึ่งจะทำให้สามารถเปรียบเทียบกับการที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยค้ำจุนคู่สัญญาตามมาตรา887คำพิพากษาศาลฎีกาที่รวบรวมได้มีดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่474/2503(ประชุมใหญ่)โจทก์และจำเลยที่1ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันว่าจำเลยที่1จะยกที่ดินให้แก่บุตรของโจทก์และจำเลยที่1ต่อมาจำเลยที่1ผิดสัญญาเอาที่ดินนั้นไปทำจำนองไว้กับจำเลยที่2โจทก์ในฐานะที่เป็นคู่สัญญากับจำเลยที่1ย่อมมีสิทธิที่จะฟ้องขอให้เพิกถอนนิติกรรมจำนองได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่38/2519สัญญาให้ที่ดินผู้รับให้ไม่โอนที่ดินแก่ผู้อื่นต่อไปกึ่งหนึ่งตามที่ตกลงไว้กับผู้ให้กลับเอาที่ดินไปจำนองผู้ให้ฟ้องบังคับให้ผู้รับให้ไถ่ถอนจำนองและโอนกึ่งหนึ่งแก่คนภายนอกได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1254/2521โจทก์ที่1กับจำเลยที่1ได้จดทะเบียนหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันได้ทำสัญญาเป็นบันทึกข้อตกลงในเรื่องบุตรและทรัพย์สินมีใจความว่าบุตรอยู่ในความอุปการะทั้งสองฝ่ายโจทก์ที่1มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินอยู่3แปลงยอมยกให้แก่บุตรทั้งเจ็ดคนจำเลยที่1มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินอยู่2แปลงที่ดินแปลงที่1เป็นสวนยกให้แก่บุตรที่ชื่อ ร. ที่ดินที่เป็นที่นาพร้อมบ้านหนึ่งหลังยกให้แก่บุตรทั้งเจ็ดคนทั้งมิให้จำหน่ายจ่ายโอนทั้งสองฝ่ายจะไปโอนกรรมสิทธิ์ให้บุตรในวันที่22มกราคม2517ดังนี้เห็นได้ว่าบันทึกข้อตกลงระหว่างโจทก์ที่1กับจำเลยที่1นั้นทั้งสองฝ่ายประสงค์จะระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะเกิดขึ้นภายหน้าให้เสร็จสิ้นไปด้วยกันยอมผ่อนผันให้แก่กันบันทึกข้อตกลงดังกล่าวจึงเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา850 จำเลยที่1ไม่ปฏิบัติตามสัญญาและได้โอนขายที่ดิน(ที่นา)ดังกล่าวให้แก่จำเลยที่2ไปทำให้โจทก์ที่1เสียเปรียบถือได้ว่าจำเลยที่1กระทำผิดสัญญาประนีประนอมยอมความโจทก์ที่1ในฐานะคู่สัญญาและในฐานะผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตรห้าคนจึงมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายดังกล่าวระหว่างจำเลยที่1กับจำเลยที่2และให้มีชื่อจำเลยที่1ถือกรรมสิทธิ์ตามเดิมได้เพื่อให้จำเลยที่1ปฏิบัติให้ถูกต้องตามสัญญาประนีประนอมยอมความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1432/2522สามีภรรยาไม่จดทะเบียนสมรสหย่าและตกลงกันให้แบ่งที่ดินยกให้เป็นของบุตรสามคนคนละ1ส่วนเมื่อภรรยาไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงสามีฟ้องขอบังคับให้แบ่งตามข้อตกลงได้โดยฟ้องในนามตนเองให้ภรรยาปฏิบัติตามข้อตกลงซึ่งไม่เป็นการที่บุตรฟ้องบิดามารดาไม่ต้องห้าม คำพิพากษาศาลฎีกาที่3706-3707/2528โจทก์จำเลยทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันไว้โดยมีข้อผูกพันจำเลยว่าจำเลยจะทำสัญญาให้ผู้มีชื่อ5คนเช่าตึกแถวและจำเลยจะต้องก่อสร้างตึกแถวเพื่อให้ผู้มีชื่ออีก2คนได้เช่าจำเลยจึงมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติตามข้อตกลงต่างๆในสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นเมื่อจำเลยไม่ปฏิบัติโจทก์ซึ่งเป็นคู่สัญญาย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยให้ปฏิบัติตามสัญญาได้เป็นเรื่องระหว่างโจทก์กับจำเลยไม่ใช่เรื่องของบุคคลภายนอกกับโจทก์หรือจำเลยดังนั้นแม้บุคคลภายนอกจะยังมิได้แสดงเจตนาต่อจำเลยว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาดังกล่าวก็มิใช่ข้อที่จำเลยจะอ้างได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่4156/2532โจทก์จำเลยจดทะเบียนหย่าและบันทึกเกี่ยวกับทรัพย์สินยกให้บุตรด้วยเจตนาให้มีผลผูกพันตามกฎหมายไม่เป็นโมฆะเมื่อจำเลยไม่ยอมปฏิบัติตามข้อตกลงในบันทึกหลังทะเบียนการหย่าโจทก์ในฐานะคู่สัญญาจึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยโอนทรัพย์สินนั้นให้แก่บุตรได้ส่วนบุตรจะยอมรับทรัพย์สินนั้นหรือไม่เป็นเรื่องในชั้นบังคับคดี คำพิพากษาศาลฎีกาที่2435/2536ข้อตกลงต่อท้ายทะเบียนการหย่าระหว่างโจทก์ที่1กับ ฟ. ที่ตกลงยกที่ดินพร้อมบ้านให้แก่โจทก์ที่2ผู้เป็นบุตรนั้นเป็นบันทึกข้อตกลงที่เกี่ยวกับสินสมรสระหว่างโจทก์ที่1กับ ฟ. และทั้งสองฝ่ายประสงค์จะระงับข้อพิพาทเกี่ยวกับสินสมรสซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นต่อไปภายหน้าให้เสร็จไปด้วยต่างฝ่ายต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันจึงเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา850และเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกตามมาตรา374โจทก์ที่1ในฐานะคู่สัญญามีสิทธิเรียกให้ ฟ.ลูกหนี้ชำระหนี้ด้วยการโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินตามสัญญาดังกล่าวแก่โจทก์ที่2ได้ส่วนโจทก์ที่2ในฐานะบุคคลภายนอกหากแสดงเจตนาแก่ ฟ. ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้นโจทก์ที่2ก็ย่อมมีสิทธิจะเรียกให้ ฟ. ชำระหนี้โดยโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินตามสัญญานั้นให้แก่ตนได้โดยตรง ที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์ที่1กับ ฟ. เมื่อหย่ากันแต่ละฝ่ายย่อมได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวคนละครึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1533แต่โจทก์ที่2ไม่ได้แสดงเจตนาแก่ ฟ. ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาในส่วนที่ดินพิพาทซึ่ง ฟ. มีกรรมสิทธิ์อยู่ครึ่งหนึ่งก่อนที่ ฟ. จะตายกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวครึ่งหนึ่งจึงยังเป็นของ ฟ. อยู่ ฟ. ย่อมแสดงเจตนาโดยพินัยกรรมกำหนดการเผื่อตายเกี่ยวกับที่ดินนั้นในส่วนของตนเพื่อให้มีผลบังคับตามกฎหมายเมื่อตนตายได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164 ฟ. ทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยจำเลยย่อมมีสิทธิได้รับที่ดินดังกล่าวตามส่วนที่ ฟ.มีกรรมสิทธิ์อยู่ในฐานะเป็นทายาทผู้รับพินัยกรรมเมื่อ ฟ. ตายอย่างไรก็ตามกองมรดกของผู้ตายตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1600นอกจากจะได้แก่ทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตายแล้วยังรวมถึงสิทธิหน้าที่และความรับผิดต่างๆด้วยแม้จำเลยจะมีสิทธิในที่ดินดังกล่าวครึ่งหนึ่งอันเป็นทรัพย์มรดกของผู้ตายก็ตามแต่หน้าที่และความรับผิดที่เกี่ยวกับที่ดินพิพาทย่อมตกเป็นมรดกมีผลผูกพันให้จำเลยต้องรับผิดด้วยดังนั้นหน้าที่และความรับผิดที่ ฟ. มีต่อโจทก์ทั้งสองเกี่ยวกับที่ดินพิพาทตามบันทึกข้อตกลงในทะเบียนการหย่าซึ่งเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความและสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกจึงตกทอดมายังจำเลยและจำเลยย่อมตกอยู่ในฐานะเป็นลูกหนี้ตามสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกดังกล่าวด้วยการที่โจทก์ทั้งสองไปคัดค้านในขณะที่จำเลยนำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองไปแสดงและขอรับมรดกต่อเจ้าพนักงานที่ดินว่า ฟ. ไม่มีสิทธินำเอาที่ดินพิพาทไปทำพินัยกรรมยกให้จำเลยนั้นถือได้ว่าโจทก์ที่2ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกได้แสดงเจตนาแก่จำเลยผู้เป็นลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกนั้นแล้ว ข้อสังเกตจากคำพิพากษาศาลฎีกาต่างๆจะเห็นว่าเจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาในสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกฟ้องลูกหนี้ในสองลักษณะกล่าวคือ ก.ฟ้องเพื่อให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกตามที่ระบุไว้ในสัญญาดังเห็นได้จากคำขอท้ายฟ้องตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่38/2519,1432/2522,3706-3707/2528,4156/2532และ2435/2526 ข.ฟ้องเพื่อให้ลูกหนี้ดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งอันยังให้มีการกลับคืนฐานะเดิมเหมือนอย่างฐานะขณะที่ทำสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกซึ่งหลังจากกลับคืนสู่ฐานะเดิมแล้วบุคคลภายนอกจะได้แสดงเจตนาเข้ารับประโยชน์ในสัญญานั้นต่อไปเหตุที่เจ้าหนี้ฟ้องได้เนื่องจากเมื่อมีการทำสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกแล้วลูกหนี้จะต้องไม่ทำการใดๆให้สิทธิของบุคคลภายนอกหมดไปหรือลดน้อยลงกว่าเดิมหรือทำให้สิทธินั้นมีภาระเพิ่มขึ้นหากมีการกระทำดังกล่าวบุคคลภายนอกก็คงไม่ได้ประโยชน์จากสัญญาเต็มที่เจ้าหนี้จึงชอบที่จะฟ้องขอให้สิทธิของบุคคลภายนอกกลับคืนฐานะดังเดิมดังกล่าวดังจะเห็นได้จากคำขอท้ายฟ้องที่ขอให้เพิกถอนนิติกรรมจำนองในคำพิพากษาศาลฎีกาที่474/2503ขอให้ไถ่จำนองในคำพิพากษาศาลฎีกาที่38/2519และขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายในคำพิพากษาศาลฎีกาที่1254/2521 เราจะเห็นว่าในคำพิพากษาศาลฎีกาเหล่านั้นโจทก์มิได้ฟ้องขอให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่ตนโดยตรงเหมือนอย่างที่ผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้รับประกันภัยตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่780/2539และคำพิพากษาศาลฎีกาต่างๆในข้อ2ข้างต้น ท่านอาจารย์ จี๊ดเศรษฐบุตร ได้กล่าวไว้ในหนังสือหลักกฎหมายแพ่งลักษณะนิติกรรมและหนี้หน้า323จัดพิมพ์โดยคณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ที่โรงพิมพ์ เอราวัณการพิมพ์ เมื่อพ.ศ.2522ในส่วนที่เกี่ยวกับมาตรา374ตอนหนึ่งว่า"เมื่อบุคคลภายนอกแสดงเจตนาเอาประโยชน์จากสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกแล้วก็มีปัญหาถึงความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างผู้รับสัญญาและผู้เอาสัญญาถือได้ว่าความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างบุคคลทั้งสองโดยอาศัยสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกยังมีอยู่ต่อไปแม้บุคคลภายนอกจะได้แสดงเจตนาเอาประโยชน์แล้วก็ตามดังนี้หากผู้รับสัญญาไม่ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกผู้เอาสัญญาย่อมมีสิทธิฟ้องร้องบังคับให้ผู้รับสัญญาปฏิบัติได้ตลอดจนบอกเลิกสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกได้เหมือนกันคือคู่สัญญาเดิมบังคับให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกได้(ฎีกาที่38/2519ฎ.27)มิใช่บังคับให้ชำระหนี้แก่ตนเพื่อเอาไปชำระแก่บุคคลภายนอกซึ่งไม่ตรงตามที่ตกลงไว้ในสัญญา"ความเห็นของ อ. จี๊ดในมาตรา374เป็นทำนองเดียวกับความเห็นของท่านอาจารย์ จิตติในมาตรา887ที่กล่าวมาข้างต้น 4.ในทัศนะของผู้เขียนประกันภัยค้ำจุนตามมาตรา887มีบทบัญญัติคล้ายกันและแตกต่างกันกับมาตรา374เรื่องสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกกล่าวคือ สิ่งที่เหมือนกัน 1.สัญญาทั้งสองชนิดเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์แก่บุคคลภายนอกโดยมาตรา374บัญญัติว่า"ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งทำสัญญาตกลงว่าจะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอก"ส่วนมาตรา887บัญญัติว่า"อันว่าประกันภัยค้ำจุนนั้นคือสัญญาประกันภัยซึ่งผู้รับประกันภัยตกลงว่าจะใช้ค่าสินไหมทดแทนในนามของผู้เอาประกันภัยเพื่อความวินาศภัยอันเกิดขึ้นแก่บุคคลอีกคนหนึ่งและซึ่งผู้เอาประกันภัยจะต้องรับผิดชอบ" 2.สัญญาทั้งสองชนิดกำหนดให้บุคคลภายนอกมีสิทธิฟ้องร้องลูกหนี้ตามสัญญาได้โดยตรงโดยมาตรา374บัญญัติว่า"บุคคลภายนอกมีสิทธิจะเรียกชำระหนี้จากลูกหนี้โดยตรงได้"ส่วนมาตรา887บัญญัติว่า"บุคคลผู้ต้องเสียหายชอบที่จะได้รับค่าสินไหมทดแทนตามที่ควรจะได้นั้นจากผู้รับประกันภัยโดยตรง" 3.สัญญาทั้งสองชนิดไม่มีบทบัญญัติกำหนดชัดแจ้งให้เจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาตามมาตรา374และผู้เอาประกันภัยตามมาตรา887ฟ้องร้องลูกหนี้และผู้รับประกันภัยค้ำจุนโดยตรง สิ่งที่แตกต่างกัน มาตรา374 1.สัญญามักกำหนดบุคคลภายนอกไว้แน่นอน 2.สิทธิของบุคคลภายนอกไม่เกี่ยวข้องกับความวินาศภัยเลย 3.สิทธิของบุคคลภายนอกย่อมเกิดขึ้นตั้งแต่เวลาที่แสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้น 4.ไม่มีบทบัญญัติทำนองเดียวกับมาตรา887วรรคสอง 5.ลูกหนี้ชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกในนามของลูกหนี้เอง มาตรา887 1.สัญญาไม่ได้กำหนดว่าบุคคลภายนอกเป็นใครแน่นอน 2.สิทธิของบุคคลภายนอกเกี่ยวข้องกับความวินาศภัยต่างๆ 3.สิทธิของบุคคลภายนอกเริ่มตั้งแต่มีความวินาศภัยเกิดขึ้นแก่บุคคลภายนอกและผู้เอาประกันภัยต้องรับผิดชอบในเหตุนั้น 4.แม้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วบุคคลภายนอกก็ยังสามารถเรียกให้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ตนได้(มาตรา887วรรคสาม) 5.ผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่บุคคลภายนอกในนามของผู้เอาประกันภัย ข้อสังเกต ก.แม้ในมาตรา374จะไม่มีบทบัญญัติทำนองเดียวกับมาตรา887วรรคสามก็ตามแต่ผู้เขียนเห็นว่าหากลูกหนี้ตามสัญญามาตรา374แทนที่จะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกกลับชำระให้เจ้าหนี้เพื่อให้เจ้าหนี้นำไปชำระแก่บุคคลภายนอกผลที่เกิดขึ้นก็คงเหมือนกับมาตรา887วรรคสามคือลูกหนี้จะอ้างให้ตนเองหลุดพ้นจากความรับผิดต่อบุคคลภายนอกไม่ได้เพราะมิใช่เป็นการชำระหนี้แก่เจ้าหนี้อันแท้จริงหรือแก่บุคคลผู้มีอำนาจรับชำระหนี้แทนเจ้าหนี้อันแท้จริงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา315นั้นเองบุคคลภายนอกก็สามารถฟ้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามสัญญาได้อีกทำนองเดียวกับบทบัญญัติในมาตรา887วรรคสาม ข.นอกจากสัญญาตามมาตรา374และมาตรา887จะถือว่าเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอกแล้วเฉพาะสัญญาตามมาตรา887ยังถือว่าเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์แก่ผู้เอาประกันภัยอีกด้วยเพราะหากผู้รับประกันภัยค้ำจุนชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เสียหายแล้วผู้เอาประกันภัยก็หลุดพ้นความรับผิดต่อผู้เสียหายทันทีแต่สัญญาตามมาตรา374จะเป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ซึ่งเป็นคู่สัญญาด้วยหรือไม่ขึ้นอยู่กับว่าเจ้าหนี้มีหนี้ที่ต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกอยู่ก่อนหรือไม่หากมีและเจ้าหนี้ทำสัญญาตามมาตรา374เพื่อเป็นวิธีชดใช้หนี้นั้นแก่บุคคลภายนอกก็ถือว่าสัญญาตามมาตรา374ก็เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ด้วยเช่นกันแต่หากไม่มีหนี้อยู่ก่อนแล้วสัญญาตามมาตรา374ที่ทำขึ้นก็ไม่เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้เลย ค.สำหรับปัญหาว่าผู้เอาประกันภัยจะฟ้องผู้รับประกันภัยค้ำจุนให้ชำระเงินค่าเสียหายได้หรือไม่ผู้เขียนเห็นว่าเราสามารถแยกพิจารณาได้2กรณีคือ ก.กรณีที่ผู้เอาประกันภัยยังไม่ได้ชำระค่าสินไหมทดแทนถึงมือผู้เสียหายเพียงแต่ถูกเรียกหรือถูกฟ้องให้ชำระค่าสินไหมทดแทนกรณีนี้ตามมาตรา887มิได้บัญญัติให้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนมีหน้าที่ต้องชำระค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยแม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะอ้างว่าจะนำไปชำระให้ผู้เสียหายก็ตามทั้งตามมาตรา887วรรคสามหากผู้รับประกันภัยค้ำจุนชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วผู้รับประกันภัยค้ำจุนก็ไม่อาจอ้างว่าตนหลุดพ้นความรับผิดต่อบุคคลภายนอกได้ซึ่งถ้าบุคคลภายนอกเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยค้ำจุนผู้รับประกันภัยค้ำจุนต้องชำระค่าสินไหมทดแทนแก่บุคคลภายนอกอีกครั้งหนึ่งจึงเป็นเรื่องที่ลูกหนี้จะต้องรับผิดชำระหนี้รายเดียวถึงสองครั้งกรณีนี้แม้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนจะมีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนคืนจากผู้เอาประกันภัยได้ก็ตามแต่ก็น่าจะถือว่าไม่ใช่เจตนารมณ์ของกฎหมายการประกันภัยค้ำจุนเพราะจะเป็นการเพิ่มภาระให้ผู้รับประกันภัยค้ำจุนและทำให้มีคดีรกโรงรกศาลโดยใช่เหตุผู้เขียนจึงเห็นด้วยกับความคิดเห็นของท่านอาจารย์ จิตติที่ว่าผู้เอาประกันภัยน่าจะไม่มีสิทธิฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยค้ำจุนกรณีนี้ได้แม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะอ้างว่าฟ้องเพื่อนำค่าสินไหมทดแทนไปชำระให้แก่ผู้เสียหายอีกต่อหนึ่งก็ตาม ข.กรณีที่ผู้เอาประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนถึงมือผู้เสียหายแล้วไม่ว่าจะชำระก่อนหรือหลังจากที่ผู้เสียหายฟ้องผู้เอาประกันภัยก็