คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2508หลักกฎหมาย: ห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยเช่าตึกแถวพิพาทจากโจทก์เพื่อทำการค้า ต่อมาผู้จัดการห้างจำเลยซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม เมื่อคดีไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชีจึงย่อยจะถือว่าห้างจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ และเมื่อห้างจำเลยซึ่งเป็นผู้เช่าตึงรายนี้สิ้นสภาพบุคคลแล้วสัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างจำเลยก็ย่อยเป็นอันระงับไป บริวารของห้างจำเลยจึงย่อมไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไปโจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดวเลา ๓ ปี ค่าเช่าเดือนละ ๓๐๐ ลสม เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ใหจำเลยใช้ค่าเช่า ๓,๖๐๐ บาท ค่าเสียหาย ๕๐๐ บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออไปจากตึกของโจทก์ด้วย จำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ให้การว่า นายไคซิว แซ่แต้ ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพิาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทกืเพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมา โดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง ขอให้ยกฟ้อง ต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้านว่าผู้ร้องสอดไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียในคดี ขอให้ยกคำร้อง ศาลขั้นต้นเห็นว่าผู้รร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วย จึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเข่าต่อไปไม่ได้ พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง ๓,๖๐๐ บาท และค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไป ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่า เมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็กเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้น จึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพยฺ์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ยกฏีกาจำเลย. ็ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2508นางแจ่ม หวั่งหลีโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยนางสาวพรดี โรจนวรกุลจ.ล.ร่วม ป.พ.พ. ม. 537, ม. 1077, ม. 1249 ป.วิ.พ. ม. 57ห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยเช่าตึกแถวพิพาทจากโจทก์เพื่อทำการค้า ต่อมาผู้จัดการห้างจำเลยซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม เมื่อคดีไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชีจึงย่อยจะถือว่าห้างจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ และเมื่อห้างจำเลยซึ่งเป็นผู้เช่าตึงรายนี้สิ้นสภาพบุคคลแล้วสัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างจำเลยก็ย่อยเป็นอันระงับไป บริวารของห้างจำเลยจึงย่อมไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไปโจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดวเลา ๓ ปี ค่าเช่าเดือนละ ๓๐๐ ลสม เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ใหจำเลยใช้ค่าเช่า ๓,๖๐๐ บาท ค่าเสียหาย ๕๐๐ บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออไปจากตึกของโจทก์ด้วย จำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ให้การว่า นายไคซิว แซ่แต้ ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพิาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทกืเพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมา โดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง ขอให้ยกฟ้อง ต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้านว่าผู้ร้องสอดไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียในคดี ขอให้ยกคำร้อง ศาลขั้นต้นเห็นว่าผู้รร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วย จึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเข่าต่อไปไม่ได้ พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง ๓,๖๐๐ บาท และค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไป ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่า เมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็กเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้น จึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพยฺ์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ยกฏีกาจำเลย. ็(เสนอ บุณยเกียรติ-เชื้อ คงคากุล-ห้วน ประชาบาล)ศาลชั้นต้น - นายประสาท สุคนธมานศาลอุทธรณ์ - นายสุธี โรจนธรรม.แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดวเลา ๓ ปี ค่าเช่าเดือนละ ๓๐๐ ลสม เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ใหจำเลยใช้ค่าเช่า ๓,๖๐๐ บาท ค่าเสียหาย ๕๐๐ บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออไปจากตึกของโจทก์ด้วย จำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ให้การว่า นายไคซิว แซ่แต้ ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพิาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทกืเพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมา โดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง ขอให้ยกฟ้อง ต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้านว่าผู้ร้องสอดไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียในคดี ขอให้ยกคำร้อง ศาลขั้นต้นเห็นว่าผู้รร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วย จึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเข่าต่อไปไม่ได้ พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง ๓,๖๐๐ บาท และค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไป ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่า เมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็กเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้น จึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพยฺ์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ยกฏีกาจำเลย. ็ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2508นางแจ่ม หวั่งหลีโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยนางสาวพรดี โรจนวรกุลจ.ล.ร่วม ป.พ.พ. ม. 537, ม. 1077, ม. 1249 ป.วิ.พ. ม. 57ห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยเช่าตึกแถวพิพาทจากโจทก์เพื่อทำการค้า ต่อมาผู้จัดการห้างจำเลยซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม เมื่อคดีไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชีจึงย่อยจะถือว่าห้างจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ และเมื่อห้างจำเลยซึ่งเป็นผู้เช่าตึงรายนี้สิ้นสภาพบุคคลแล้วสัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างจำเลยก็ย่อยเป็นอันระงับไป บริวารของห้างจำเลยจึงย่อมไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไปโจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดวเลา ๓ ปี ค่าเช่าเดือนละ ๓๐๐ ลสม เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ใหจำเลยใช้ค่าเช่า ๓,๖๐๐ บาท ค่าเสียหาย ๕๐๐ บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออไปจากตึกของโจทก์ด้วย จำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ให้การว่า นายไคซิว แซ่แต้ ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพิาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทกืเพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมา โดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง ขอให้ยกฟ้อง ต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้านว่าผู้ร้องสอดไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียในคดี ขอให้ยกคำร้อง ศาลขั้นต้นเห็นว่าผู้รร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วย จึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเข่าต่อไปไม่ได้ พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง ๓,๖๐๐ บาท และค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไป ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่า เมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็กเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้น จึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพยฺ์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ยกฏีกาจำเลย. ็(เสนอ บุณยเกียรติ-เชื้อ คงคากุล-ห้วน ประชาบาล)ศาลชั้นต้น - นายประสาท สุคนธมานศาลอุทธรณ์ - นายสุธี โรจนธรรม.แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ