พระราชบัญญัติสำหรับตรวจป้องกันโรคสัตว์พาหนะ รัตนโกสินทรศก 119พระราชบัญญัติ สำหรับตรวจป้องกันโรคสัตว์พาหนะ รัตนโกสินทรศก ๑๑๙มีพระบรมราชโองการ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศให้ทราบทั่วกันว่า เมื่อรัตนโกสินทร์ศก ๑๑๕ มีโรคซึ่งเป็นอันตรายติดเนื่องกันได้ ในหมู่สัตว์พาหนะ ซึ่งบรรทุกเรือออกไปเมืองต่างประเทศและที่ฆ่าเอาเนื้อเป็นอาหารเกิดชุกชุมขึ้น อันจะเป็นเหตุให้บังเกิดโรคแก่มนุษย์และเสียทรัพย์สมบัติของคนค้าขายนั้น จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติสำหรับป้องกันโรคสัตว์พาหนะ ขึ้นไว้ชั่วสมัยหนึ่งและให้มีเจ้าพนักงาน แพทย์ตรวจสัตว์พาหนะ และจัดการป้องกันต่อ ๆ มา บัดนี้ทรงพระราชดำริเห็นว่ามีพวกค้าขายพากันซื้อโคส่งออกไปขาย ณ เมืองต่างประเทศมากขึ้นกว่าแต่ก่อน มีจำนวนโคที่ได้ส่งมาแต่หัวเมืองในมณฑลต่าง ๆ เข้ามาในกรุงเทพฯ ทวีอยู่เสมอทุก ๆ เดือน นับว่าเป็นสินค้าอย่างหนึ่งที่เจริญขึ้น และการที่จะมีเจ้าพนักงานแพทย์ คอยตรวจตราป้องกันโรคอยู่นั้นเป็นทางที่ดีสมควรจะจัดการนั้นให้แข็งแรงตามกาลสมัย แห่งความสมบูรณ์ของพระนครสืบไป จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพนักงานกรมสุขาภิบาลจัดสถานที่สำหรับตรวจสัตว์พาหนะ ขึ้นไว้ ณ ที่อันสมควรตำบลบางคอแหลม ให้มีโรงเลี้ยงสัตว์ โรงสำหรับฆ่าสัตว์เป็นอาหาร โรงสำหรับขังสัตว์ที่มีโรคทั้งสะพานซึ่งสำหรับจะบรรทุกสัตว์พาหนะ ที่เรือใหญ่เล็กจะจอดรับและส่งสัตว์พาหนะได้ที่โดยสะดวก เหตุฉะนี้จึงเป็นการสมควร ที่จะต้องตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้เป็นข้อบังคับ สำหรับการนั้นต่อไปดังนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า "พระราชบัญญัติป้องกันโรคสัตว์พาหนะ รัตนโกสินทรศก ๑๑๙" ให้ใช้ได้ตั้งแต่วันที่ได้ลงพิมพ์ในหนังสือราชกิจจานุเบกษาตามพระบรมราชโองการเป็นต้นไปมาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ยกเลิกประกาศลงวันที่ ๑๙ มกราคม รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๔ ซึ่งตั้งโดยพระราชบัญญัติสัตว์พาหนะ รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๐ และพระราชบัญญัติ สำหรับป้องกันโรคสัตว์พาหนะที่ได้แก้ไว้ รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๕ นั้นเสียตั้งแต่วันที่ประกาศ ใช้พระราชบัญญัตินี้มาตรา 3 มาตรา ๓ (ยกเลิก)มาตรา 4 มาตรา ๔ โคกับกระบือนั้นให้เอาขึ้นบกได้ในชั่วระหว่างเวลาตั้งแต่ย่ำรุ่ง จนถึงย่ำค่ำ เว้นไว้แต่เจ้าพนักงาน ได้ให้อนุญาตพิเศษจึงจะเอาขึ้นบกได้ นอกจากเวลากำหนดนี้มาตรา 5 มาตรา ๕ บรรดาโคกระบือทั้งปวงที่เจ้าพนักงานแพทย์ตรวจเห็นว่า มีอาการป่วยเป็นโรคแล้วจะคัดไว้ในโรงสำหรับขังสัตว์ที่มีอาการป่วย ถ้าและเจ้าพนักงานแพทย์เห็นว่าโคกระบือตัวใด มีอาการป่วยเป็นโรคที่จะติดเนื่องไปได้แล้ว เจ้าพนักงานแพทย์จะสั่งให้ฆ่าโคกระบือตัวนั้นฝังเสีย ก็ให้เจ้าของสัตว์นั้นกระทำตามคำสั่งมาตรา 5 ของนายแพทย์นั้นทุกประการมาตรา 6 มาตรา ๖ เจ้าของสัตว์ผู้จะฆ่า โค กระบือ แพะ แกะ เอาเนื้อเป็นอาหารนั้นให้เสียค่าอาชญาบัตรฆ่าสัตว์รายตัวสัตว์ ดังนี้ คือกระบือ ตัวละ ๑๐ บาท โค ตัวละ ๖ บาท ลูกโคที่ต่ำกว่า ๙๐ เซนติเมตร ตัวละ ๒ บาท แพะและแกะ ตัวละ ๕๐ สตางค์รวมทั้งค่าเช่าที่พักอาศัยในโรงเลี้ยงและโรงฆ่าของรัฐบาลภายในกำหนด ๘ วันนั้นด้วยมาตรา 7 มาตรา ๗ ตามความในประกาศที่ ๓ ของกรมศุลกากร ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ ๒๙ กุมภาพันธ์ รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๐ เรียกภาษีขาออกบรรดาสัตว์พาหนะ ที่จะบรรทุกออกไปเมืองต่างประเทศ ตามพระราชบัญญัติสัตว์พาหนะรัตนโกสินทร์ศก ๑๑๐ มาตรา ๑๔ มีราคาค่าภาษี คือโคตัวละ ๒ บาท กระบือตัวละ ๓ บาท ซึ่งได้ประกาศเรียกภาษีนั้นมาตรา 7 ต่อไปให้เรียกค่าธรรมเนียมแพทย์ตรวจด้วยอีกคือโคตัวละ ๑ บาท กระบือตัวละ ๒ บาท รวมทั้งค่าเช่าที่พักอาศัย ในโรงเลี้ยงของรัฐบาลในกำหนด ๘ วันด้วยมาตรา 8 มาตรา ๘ บรรดาโคกระบือที่ส่งเข้ามาในกรุงเทพฯ โดยไม่คิดจะฆ่าเป็นอาหารจะพักไว้ได้ในโรงเลี้ยงนั้นมีกำหนด ๘ วัน ไม่ต้องเสียค่าเช่า เมื่อแพทย์ได้ตรวจแล้วว่าสัตว์นั้นไม่มีโรค จึงให้เจ้าของสัตว์นั้นย้ายเอาไปเลี้ยงรักษาในที่อื่น ตามความเห็นชอบของเจ้าพนักงานแพทย์ได้ แต่บรรดาโคนมและลูกโคนั้นมาตรา 8 ต้องเลี้ยงรักษาในโรงเลี้ยงที่ตำบลถนนสีลมหรือตำบลอื่นซึ่งเจ้าพนักงานแพทย์ จะเห็นสมควรและเป็นที่ ๆ เจ้าพนักงานแพทย์ตรวจตราได้เสมอและเจ้าพนักงานแพทย์ จะบังคับให้จัดการอย่างใดในส่วนนี้ เจ้าของโคต้องทำตามทุกอย่างมาตรา 9 มาตรา ๙ ถ้าสัตว์โคกระบือตัวใดจะต้องพักอาศัยอยู่ในโรงเลี้ยงสัตว์ เกินกว่าที่ได้กำหนดไว้ในมาตรา ๖ มาตรา ๗ และมาตรา ๘ นั้นแล้ว เจ้าของสัตว์จะต้องเสียค่าเช่าโรงที่ขังสัตว์แก่เจ้าพนักงาน ศีรษะละ ๘ อัฐทุก ๆ วัน ตามจำนวนวันที่สัตว์ต้องอยู่ในโรงนั้นเกินกว่า ๘ วันที่ได้กำหนดไว้มาตรา 10 มาตรา ๑๐ บรรดาสัตว์โคกระบือที่จะฆ่าเอาเนื้อขายเป็นอาหารนั้น จะฆ่าได้แต่เฉพาะในโรงฆ่าสัตว์ของรัฐบาล แต่ถ้าจะฆ่าเพื่อประโยชน์ที่จะทำตามจารีตหรือ ในการอย่างใดอย่างหนึ่ง นอกจากขายเนื้อที่ฆ่านั้นเป็นประโยชน์แล้ว จะฆ่าในที่แห่งหนึ่งแห่งใดเมื่อได้รับอนุญาตพิเศษจากเจ้าพนักงานมาตรา 10 และเสียค่าใบอาชญาบัตรตามอัตราในมาตรา ๖ แล้ว จึงให้ฆ่าได้มาตรา 11 มาตรา ๑๑ บรรดาเนื้อสัตว์ โคกระบือที่ได้ออกจากโรงฆ่าสัตว์นั้น ให้ เจ้าพนักงานทำเครื่องหมายเป็นสำคัญ ว่าเป็นเนื้อที่แพทย์ได้ตรวจเห็นควร เป็นอาหารได้แล้วถ้าเจ้าพนักงานแพทย์ จะเห็นว่าเนื้อรายใดไม่สมควรเป็นอาหาร จะสั่งให้ฝังเสียก็สั่งให้ทำได้ ถ้าคนผู้ใดเอาเนื้อโคกระบือมาตรา 11 ซึ่งได้ฆ่าโดยมิได้รับอนุญาตของเจ้าพนักงานก็ดีหรือซึ่งตายด้วยโรคหรือด้วยเหตุใด ๆ ก็ดี คนผู้นั้นมีความผิดต้องด้วยโทษ ซึ่งกำหนดไว้ในมาตรา ๑๔ แห่งพระราชบัญญัตินี้ และต้องถูกริบเนื้อสัตว์นั้นด้วย บรรดาเนื้อสัตว์ทั้งตัวก็ดี หรือไม่ทั้งตัวก็ดี ซึ่งมิได้มีเครื่องหมายสำคัญ ของโรงฆ่าสัตว์นั้นมาตรา 11 ถ้ายังไม่มีพยานอย่างอื่น ว่าเป็นเนื้อสัตว์ที่ได้ฆ่าตามกฎหมาย ก็ให้ถือว่าเป็นเนื้อสัตว์ที่ฆ่า โดยผิดต่อพระราชบัญญัตินี้มาตรา 12 มาตรา ๑๒ บรรดาสัตว์โคกระบือที่จะเอาไว้ในโรงเลี้ยงสัตว์นี้ เจ้าของสัตว์นั้น ๆ จะต้องดูแลรักษา และเสียค่าอาหารสัตว์นั้นเองกับให้รักษาเขตซึ่งสัตว์ ของตนอยู่นั้นให้สะอาด ทั้งต้องประพฤติตามข้อบังคับสำหรับโรงนั้นด้วยมาตรา 13 มาตรา ๑๓ เจ้าพนักงานใหญ่สำหรับโรงเลี้ยงสัตว์นี้ เมื่อได้บอกให้เจ้าของทราบแล้วจะเข้าไปเอง หรือจะสั่งให้เจ้าพนักงานลองเข้าไปตรวจในโรงหนึ่งโรงใด ซึ่งใช้เป็นที่เลี้ยงสัตว์โคกระบือ เพื่อจะได้ตรวจดูว่าเลี้ยงรักษาสัตว์โคกระบือนั้น สะอาดดีพอเพียงที่จะป้องกัน ไม่ให้มีโรคเกิดขึ้นในหมู่สัตว์นั้นได้ทุกเวลามาตรา 14 มาตรา ๑๔ ผู้หนึ่งผู้ใด ที่กระทำความละเมิดหรือพยายามอุดหนุน ให้ผู้หนึ่งผู้ใดกระทำความละเมิดอย่างหนึ่งอย่างใด ที่ผิดต่อพระราชบัญญัตินี้ หรือขัดขวางไม่ให้เจ้าพนักงานกระทำการในหน้าที่ได้ตามพระราชบัญญัตินี้แล้ว เมื่อพิจารณาเป็นสัตย์ให้มีโทษเสียค่าปรับ เป็นเงินไม่เกินกว่า ๑๕๐ บาท ทุก ๆ ครั้งมาตรา 14 หรือจำขังใช้การหนักไม่เกิน ๑ เดือน หรือทั้งปรับทั้งจำด้วยก็ได้มาตรา 15 มาตรา ๑๕ ให้เสนาบดีกระทรวงนครบาลมีอำนาจตั้งข้อบังคับ อธิบายขยายความตามพระราชบัญญัตินี้ และเมื่อได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต และโฆษณาในหนังสือราชกิจจานุเบกษา ให้ทราบทั่วกันแล้ว ข้อบังคับนั้นให้ใช้ได้เหมือนดังเป็นส่วนของพระราชบัญญัตินี้ ตามเวลาที่จะได้กำหนดไว้นั้น ให้เสนาบดีกระทรวงนครบาลมาตรา 15 กับเสนาบดีกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ เป็นเจ้าหน้าที่ป้องกันจัดการทั้งปวง ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ทุกประการประกาศมา ณ วันที่ ๑ เดือนกรกฎาคม รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๙ เป็นวันที่ ๑๑๕๕๕ ในรัชกาลปัจจุบันนี้มาตรา ฉบับที่ 2 พระราชบัญญัติสำหรับตรวจป้องกันโรคสัตว์พาหนะแก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ ๒ พุทธศักราช ๒๔๗๔