คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 700/2515หลักกฎหมาย: การเช่าอสังหาริมทรัพย์ซึ่งไม่มีหนังสือสัญญาเช่าเป็นหลักฐานผู้เช่าจะอ้างสิทธิตามข้อตกลงในการเช่าระหว่างโจทก์จำเลยขึ้นต่อสู้โจทก์หาได้ไม่การเช่าซึ่งมีกำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปีนั้น การบอกเลิกการเช่าไม่จำต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่า 2 เดือนถึงหากโจทก์จะบอกกล่าวเลิกการเช่าล่วงหน้าเพียง 45 วันก็ตาม แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนั้นหลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่า 1 ปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้เช่าที่ดินโฉนด 6324 ที่ตำบลคลองตันอำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร เพื่อปลูกสร้างโกดังประกอบรถสามล้อเครื่อง กำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปี อัตราค่าเช่าปีละ2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2503 โดยมิได้ทำหนังสือเช่าไว้ต่อกันโจทก์บอกเลิกสัญญากับจำเลยตามหนังสือลงวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 แล้ว แต่จำเลยไม่ยอมรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างขนย้ายครอบครัวและบริวารออกไป ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยขนย้ายสิ่งปลูกสร้างของจำเลยออกจากที่เช่าพร้อมกับบริวารและส่งมอบที่เช่าแก่โจทก์และใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า ได้เช่าที่ดินโจทก์ตามฟ้อง โดยมิได้ทำหนังสือเพราะโจทก์ยอมรับเงื่อนไขว่า เมื่อโจทก์ไม่ต้องการให้เช่าแล้วจะต้องแจ้งให้จำเลยทราบไม่น้อยกว่า 1 ปี และโจทก์ยังยินยอมให้จำเลยให้เช่าช่วงได้ด้วย โจทก์นำคดีมาฟ้องก่อนแจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้าเป็นเวลาน้อยกว่า 1 ปี โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้ววินิจฉัยว่า การเช่ารายนี้ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ การตกลงใด ๆ ก็ไม่อาจรับฟังได้พิพากษา ให้จำเลยรื้อถอนขนย้ายสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 100 บาท นับจากวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 และให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมกับค่าทนายความ 150 บาทแทนโจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่า การเช่ารายนี้แม้จำเลยจะเสียค่าเช่าโดยมีใบเสร็จรับเงินค่าเช่าเป็นหลักฐานก็ตาม แต่ไม่ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือต่อกัน จำเลยจะยกข้อต่อสู้ดังกล่าวขึ้นอ้างโดยไม่มีหลักฐานสัญญาเช่าเป็นหนังสือหาได้ไม่ ส่วนการบอกเลิกการเช่าที่จำเลยฎีกาว่าเป็นการไม่ชอบนั้น แม้จะคิดค่าเช่ากันเป็นรายปีก็ตาม แต่การบอกเลิกการเช่าจะต้องบอกกล่าวแก่อีกฝ่ายหนึ่งให้รู้ตัวก่อนชั่วกำหนดเวลาชำระค่าเช่าระยะเวลาหนึ่งเป็นอย่างน้อย แต่ไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่าสองเดือน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 566 คดีนี้ ถึงหากโจทก์บอกกล่าวล่วงหน้าเพียง 45 วัน แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้หลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่าหนึ่งปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลล่างให้งดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้วพิพากษานั้น ชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 700/2515นายต้อ มั่นมากโจทก์บริษัทสหเวชภัณฑ์กรุงเทพฯ จำกัด โดยนายสัญญา สหเวชชภัณฑ์ กรรมการจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 ป.พ.พ. ม. 538, ม. 566การเช่าอสังหาริมทรัพย์ซึ่งไม่มีหนังสือสัญญาเช่าเป็นหลักฐานผู้เช่าจะอ้างสิทธิตามข้อตกลงในการเช่าระหว่างโจทก์จำเลยขึ้นต่อสู้โจทก์หาได้ไม่การเช่าซึ่งมีกำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปีนั้น การบอกเลิกการเช่าไม่จำต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่า 2 เดือนถึงหากโจทก์จะบอกกล่าวเลิกการเช่าล่วงหน้าเพียง 45 วันก็ตาม แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนั้นหลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่า 1 ปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้เช่าที่ดินโฉนด 6324 ที่ตำบลคลองตันอำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร เพื่อปลูกสร้างโกดังประกอบรถสามล้อเครื่อง กำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปี อัตราค่าเช่าปีละ2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2503 โดยมิได้ทำหนังสือเช่าไว้ต่อกันโจทก์บอกเลิกสัญญากับจำเลยตามหนังสือลงวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 แล้ว แต่จำเลยไม่ยอมรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างขนย้ายครอบครัวและบริวารออกไป ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยขนย้ายสิ่งปลูกสร้างของจำเลยออกจากที่เช่าพร้อมกับบริวารและส่งมอบที่เช่าแก่โจทก์และใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า ได้เช่าที่ดินโจทก์ตามฟ้อง โดยมิได้ทำหนังสือเพราะโจทก์ยอมรับเงื่อนไขว่า เมื่อโจทก์ไม่ต้องการให้เช่าแล้วจะต้องแจ้งให้จำเลยทราบไม่น้อยกว่า 1 ปี และโจทก์ยังยินยอมให้จำเลยให้เช่าช่วงได้ด้วย โจทก์นำคดีมาฟ้องก่อนแจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้าเป็นเวลาน้อยกว่า 1 ปี โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้ววินิจฉัยว่า การเช่ารายนี้ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ การตกลงใด ๆ ก็ไม่อาจรับฟังได้พิพากษา ให้จำเลยรื้อถอนขนย้ายสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 100 บาท นับจากวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 และให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมกับค่าทนายความ 150 บาทแทนโจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่า การเช่ารายนี้แม้จำเลยจะเสียค่าเช่าโดยมีใบเสร็จรับเงินค่าเช่าเป็นหลักฐานก็ตาม แต่ไม่ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือต่อกัน จำเลยจะยกข้อต่อสู้ดังกล่าวขึ้นอ้างโดยไม่มีหลักฐานสัญญาเช่าเป็นหนังสือหาได้ไม่ ส่วนการบอกเลิกการเช่าที่จำเลยฎีกาว่าเป็นการไม่ชอบนั้น แม้จะคิดค่าเช่ากันเป็นรายปีก็ตาม แต่การบอกเลิกการเช่าจะต้องบอกกล่าวแก่อีกฝ่ายหนึ่งให้รู้ตัวก่อนชั่วกำหนดเวลาชำระค่าเช่าระยะเวลาหนึ่งเป็นอย่างน้อย แต่ไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่าสองเดือน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 566 คดีนี้ ถึงหากโจทก์บอกกล่าวล่วงหน้าเพียง 45 วัน แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้หลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่าหนึ่งปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลล่างให้งดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้วพิพากษานั้น ชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(อุทัย ศุภนิตย์-จำรูญ โชติรัต-สวัสดิ์ ภู่งาม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้เช่าที่ดินโฉนด 6324 ที่ตำบลคลองตันอำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร เพื่อปลูกสร้างโกดังประกอบรถสามล้อเครื่อง กำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปี อัตราค่าเช่าปีละ2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2503 โดยมิได้ทำหนังสือเช่าไว้ต่อกันโจทก์บอกเลิกสัญญากับจำเลยตามหนังสือลงวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 แล้ว แต่จำเลยไม่ยอมรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างขนย้ายครอบครัวและบริวารออกไป ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยขนย้ายสิ่งปลูกสร้างของจำเลยออกจากที่เช่าพร้อมกับบริวารและส่งมอบที่เช่าแก่โจทก์และใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า ได้เช่าที่ดินโจทก์ตามฟ้อง โดยมิได้ทำหนังสือเพราะโจทก์ยอมรับเงื่อนไขว่า เมื่อโจทก์ไม่ต้องการให้เช่าแล้วจะต้องแจ้งให้จำเลยทราบไม่น้อยกว่า 1 ปี และโจทก์ยังยินยอมให้จำเลยให้เช่าช่วงได้ด้วย โจทก์นำคดีมาฟ้องก่อนแจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้าเป็นเวลาน้อยกว่า 1 ปี โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้ววินิจฉัยว่า การเช่ารายนี้ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ การตกลงใด ๆ ก็ไม่อาจรับฟังได้พิพากษา ให้จำเลยรื้อถอนขนย้ายสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 100 บาท นับจากวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 และให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมกับค่าทนายความ 150 บาทแทนโจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่า การเช่ารายนี้แม้จำเลยจะเสียค่าเช่าโดยมีใบเสร็จรับเงินค่าเช่าเป็นหลักฐานก็ตาม แต่ไม่ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือต่อกัน จำเลยจะยกข้อต่อสู้ดังกล่าวขึ้นอ้างโดยไม่มีหลักฐานสัญญาเช่าเป็นหนังสือหาได้ไม่ ส่วนการบอกเลิกการเช่าที่จำเลยฎีกาว่าเป็นการไม่ชอบนั้น แม้จะคิดค่าเช่ากันเป็นรายปีก็ตาม แต่การบอกเลิกการเช่าจะต้องบอกกล่าวแก่อีกฝ่ายหนึ่งให้รู้ตัวก่อนชั่วกำหนดเวลาชำระค่าเช่าระยะเวลาหนึ่งเป็นอย่างน้อย แต่ไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่าสองเดือน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 566 คดีนี้ ถึงหากโจทก์บอกกล่าวล่วงหน้าเพียง 45 วัน แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้หลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่าหนึ่งปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลล่างให้งดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้วพิพากษานั้น ชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 700/2515นายต้อ มั่นมากโจทก์บริษัทสหเวชภัณฑ์กรุงเทพฯ จำกัด โดยนายสัญญา สหเวชชภัณฑ์ กรรมการจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 ป.พ.พ. ม. 538, ม. 566การเช่าอสังหาริมทรัพย์ซึ่งไม่มีหนังสือสัญญาเช่าเป็นหลักฐานผู้เช่าจะอ้างสิทธิตามข้อตกลงในการเช่าระหว่างโจทก์จำเลยขึ้นต่อสู้โจทก์หาได้ไม่การเช่าซึ่งมีกำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปีนั้น การบอกเลิกการเช่าไม่จำต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่า 2 เดือนถึงหากโจทก์จะบอกกล่าวเลิกการเช่าล่วงหน้าเพียง 45 วันก็ตาม แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนั้นหลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่า 1 ปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้เช่าที่ดินโฉนด 6324 ที่ตำบลคลองตันอำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร เพื่อปลูกสร้างโกดังประกอบรถสามล้อเครื่อง กำหนดชำระค่าเช่ากันเป็นรายปี อัตราค่าเช่าปีละ2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2503 โดยมิได้ทำหนังสือเช่าไว้ต่อกันโจทก์บอกเลิกสัญญากับจำเลยตามหนังสือลงวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 แล้ว แต่จำเลยไม่ยอมรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างขนย้ายครอบครัวและบริวารออกไป ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยขนย้ายสิ่งปลูกสร้างของจำเลยออกจากที่เช่าพร้อมกับบริวารและส่งมอบที่เช่าแก่โจทก์และใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า ได้เช่าที่ดินโจทก์ตามฟ้อง โดยมิได้ทำหนังสือเพราะโจทก์ยอมรับเงื่อนไขว่า เมื่อโจทก์ไม่ต้องการให้เช่าแล้วจะต้องแจ้งให้จำเลยทราบไม่น้อยกว่า 1 ปี และโจทก์ยังยินยอมให้จำเลยให้เช่าช่วงได้ด้วย โจทก์นำคดีมาฟ้องก่อนแจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้าเป็นเวลาน้อยกว่า 1 ปี โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้ววินิจฉัยว่า การเช่ารายนี้ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ การตกลงใด ๆ ก็ไม่อาจรับฟังได้พิพากษา ให้จำเลยรื้อถอนขนย้ายสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 100 บาท นับจากวันที่ 2 พฤศจิกายน2510 และให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมกับค่าทนายความ 150 บาทแทนโจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่า การเช่ารายนี้แม้จำเลยจะเสียค่าเช่าโดยมีใบเสร็จรับเงินค่าเช่าเป็นหลักฐานก็ตาม แต่ไม่ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือต่อกัน จำเลยจะยกข้อต่อสู้ดังกล่าวขึ้นอ้างโดยไม่มีหลักฐานสัญญาเช่าเป็นหนังสือหาได้ไม่ ส่วนการบอกเลิกการเช่าที่จำเลยฎีกาว่าเป็นการไม่ชอบนั้น แม้จะคิดค่าเช่ากันเป็นรายปีก็ตาม แต่การบอกเลิกการเช่าจะต้องบอกกล่าวแก่อีกฝ่ายหนึ่งให้รู้ตัวก่อนชั่วกำหนดเวลาชำระค่าเช่าระยะเวลาหนึ่งเป็นอย่างน้อย แต่ไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวล่วงหน้ากว่าสองเดือน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 566 คดีนี้ ถึงหากโจทก์บอกกล่าวล่วงหน้าเพียง 45 วัน แต่เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้หลังจากที่จำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าเกินกว่าหนึ่งปีแล้ว โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลล่างให้งดสืบพยานทั้งสองฝ่าย แล้วพิพากษานั้น ชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(อุทัย ศุภนิตย์-จำรูญ โชติรัต-สวัสดิ์ ภู่งาม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ