คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2538หลักกฎหมาย: จำเลยที่1 อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคชก.ตำบลต่อคชก.จังหวัดแล้วก่อนโจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้แม้อุทธรณ์ของจำเลยที่1ดังกล่าวจะยื่นเกินกำหนด60วันนับแต่วันที่คชก.ตำบลมีคำวินิจฉัยโจทก์ทั้งสองก็ยัง ไม่มี อำนาจฟ้อง ต้องรอให้คชก.จังหวัดมีคำวินิจฉัยเสียก่อนโจทก์ทั้งสองจึงจะฟ้องต่อศาลได้โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เช่า ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ทำนาโดย มี จำเลย ที่ 2 และ ที่ 3 ช่วย ทำนา ด้วย จำเลย ไม่ชำระ ค่าเช่าของ ปี 2531 และ 2532 รวม 2 ปี โจทก์ ทั้ง สอง จึง มี หนังสือ บอกเลิกการ ให้ เช่า ต่อมา คชก. ตำบล มี มติ ว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ โจทก์ทั้ง สอง เป็น ไป โดยชอบ ให้ จำเลย ทั้ง สาม เก็บเกี่ยว ผลประโยชน์ ที่ ทำ ค้างไว้ แล้ว ให้ โจทก์ ทั้ง สอง เข้า ทำนา ได้ จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ อุทธรณ์คำวินิจฉัย ดังกล่าว ภายใน กำหนด เวลา ตาม กฎหมาย คำวินิจฉัย จึง เป็น ที่สุดขอให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวาร ให้ รื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้างและ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ตาม ฟ้อง และ ห้าม เกี่ยวข้องอีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ชำระ ค่าเช่า พร้อม ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้องไป จน ถึง วัน ชำระ เสร็จ กับ ให้ ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ปี ละ13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไป จาก ที่ดินของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ทั้ง สาม ไม่เคย ค้างชำระ ค่าเช่า นาของ โจทก์ ทั้ง สอง คชก. ตำบล เกาะไร่ วินิจฉัย ว่า จำเลย ค้าง ค่าเช่า นา แก่ โจทก์ ทั้ง สอง เป็น การ วินิจฉัย ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลย ทั้ง สามได้ อุทธรณ์ มติ ดังกล่าว อยู่ และ คชก. จังหวัด ยัง ไม่ได้ มี มติ ชี้ขาดโจทก์ ทั้ง สอง จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวารรื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้าง และ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองห้ามเข้า ไป เกี่ยวข้อง อีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ชำระ ค่าเช่าที่ ค้าง พร้อม ดอกเบี้ย นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จสิ้นและ ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ใน อัตราปี ละ 13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไปจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่าคชก. ตำบล เกาะไร่ ประชุม วินิจฉัย ข้อพิพาท การเช่านา ระหว่าง โจทก์ ทั้ง สอง และ จำเลย ที่ 1 เมื่อ วันที่ 18 กรกฎาคม 2533 แล้ว มี มติว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ ผู้ให้เช่า (โจทก์ ทั้ง สอง ) เป็น ไป โดยชอบให้ ผู้ให้เช่า นา บอกเลิก การเช่านา กับ ผู้เช่า นา ก่อน สิ้น กำหนด ระยะเวลาการ เช่า ได้ จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เมื่อ วันที่ 25 กันยายน 2533 ตาม เอกสาร หมาย ล. 2 ศาลฎีกา เห็นว่าจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย ตาม พระราชบัญญัติ การเช่าที่ดิน เพื่อ เกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 56 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า ผู้เช่า นา ผู้เช่าช่วง นา หรือ ผู้ให้เช่า นา ที่ เป็น คู่กรณีหรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านา อาจ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลต่อ คชก. จังหวัด ได้ โดย ทำ เป็น หนังสือ ยื่น ต่อ ประธาน คชก. ตำบลภายใน กำหนด 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลแต่ ต้อง ไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล ได้ มี คำวินิจฉัยวรรคสอง บัญญัติ ว่า คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล ที่ มิได้ อุทธรณ์ ตามวรรคหนึ่ง ให้ เป็น ที่สุด และ มาตรา 57 วรรคหนึ่ง แห่ง พระราชบัญญัติฉบับ เดียว กัน บัญญัติ ว่า คู่กรณี หรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านาที่ ไม่พอ ใจ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด มีสิทธิ อุทธรณ์ ต่อ ศาล ได้ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด แต่ จะ ต้องไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. จังหวัด มี คำวินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ ต่อ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา แล้ว ก่อน โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้องคดี นี้แม้ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว จะ ยื่น เกิน กำหนด 60 วัน นับแต่วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย โจทก์ ทั้ง สอง ก็ ยัง ไม่มี อำนาจ ฟ้อง ต้อง รอ ให้ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา มี คำวินิจฉัย เสีย ก่อนโจทก์ ทั้ง สอง จึง จะ ฟ้อง ต่อ ศาล ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา ไม่เห็น พ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ทั้ง สาม ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2538นาง สมบุญ แพลูกอินทร์ กับพวกโจทก์นาย พุฒ ทองรัศมี กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2524 ม. 56, ม. 57จำเลยที่1 อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคชก.ตำบลต่อคชก.จังหวัดแล้วก่อนโจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้แม้อุทธรณ์ของจำเลยที่1ดังกล่าวจะยื่นเกินกำหนด60วันนับแต่วันที่คชก.ตำบลมีคำวินิจฉัยโจทก์ทั้งสองก็ยัง ไม่มี อำนาจฟ้อง ต้องรอให้คชก.จังหวัดมีคำวินิจฉัยเสียก่อนโจทก์ทั้งสองจึงจะฟ้องต่อศาลได้โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เช่า ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ทำนาโดย มี จำเลย ที่ 2 และ ที่ 3 ช่วย ทำนา ด้วย จำเลย ไม่ชำระ ค่าเช่าของ ปี 2531 และ 2532 รวม 2 ปี โจทก์ ทั้ง สอง จึง มี หนังสือ บอกเลิกการ ให้ เช่า ต่อมา คชก. ตำบล มี มติ ว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ โจทก์ทั้ง สอง เป็น ไป โดยชอบ ให้ จำเลย ทั้ง สาม เก็บเกี่ยว ผลประโยชน์ ที่ ทำ ค้างไว้ แล้ว ให้ โจทก์ ทั้ง สอง เข้า ทำนา ได้ จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ อุทธรณ์คำวินิจฉัย ดังกล่าว ภายใน กำหนด เวลา ตาม กฎหมาย คำวินิจฉัย จึง เป็น ที่สุดขอให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวาร ให้ รื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้างและ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ตาม ฟ้อง และ ห้าม เกี่ยวข้องอีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ชำระ ค่าเช่า พร้อม ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้องไป จน ถึง วัน ชำระ เสร็จ กับ ให้ ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ปี ละ13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไป จาก ที่ดินของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ทั้ง สาม ไม่เคย ค้างชำระ ค่าเช่า นาของ โจทก์ ทั้ง สอง คชก. ตำบล เกาะไร่ วินิจฉัย ว่า จำเลย ค้าง ค่าเช่า นา แก่ โจทก์ ทั้ง สอง เป็น การ วินิจฉัย ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลย ทั้ง สามได้ อุทธรณ์ มติ ดังกล่าว อยู่ และ คชก. จังหวัด ยัง ไม่ได้ มี มติ ชี้ขาดโจทก์ ทั้ง สอง จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวารรื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้าง และ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองห้ามเข้า ไป เกี่ยวข้อง อีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ชำระ ค่าเช่าที่ ค้าง พร้อม ดอกเบี้ย นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จสิ้นและ ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ใน อัตราปี ละ 13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไปจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่าคชก. ตำบล เกาะไร่ ประชุม วินิจฉัย ข้อพิพาท การเช่านา ระหว่าง โจทก์ ทั้ง สอง และ จำเลย ที่ 1 เมื่อ วันที่ 18 กรกฎาคม 2533 แล้ว มี มติว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ ผู้ให้เช่า (โจทก์ ทั้ง สอง ) เป็น ไป โดยชอบให้ ผู้ให้เช่า นา บอกเลิก การเช่านา กับ ผู้เช่า นา ก่อน สิ้น กำหนด ระยะเวลาการ เช่า ได้ จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เมื่อ วันที่ 25 กันยายน 2533 ตาม เอกสาร หมาย ล. 2 ศาลฎีกา เห็นว่าจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย ตาม พระราชบัญญัติ การเช่าที่ดิน เพื่อ เกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 56 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า ผู้เช่า นา ผู้เช่าช่วง นา หรือ ผู้ให้เช่า นา ที่ เป็น คู่กรณีหรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านา อาจ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลต่อ คชก. จังหวัด ได้ โดย ทำ เป็น หนังสือ ยื่น ต่อ ประธาน คชก. ตำบลภายใน กำหนด 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลแต่ ต้อง ไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล ได้ มี คำวินิจฉัยวรรคสอง บัญญัติ ว่า คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล ที่ มิได้ อุทธรณ์ ตามวรรคหนึ่ง ให้ เป็น ที่สุด และ มาตรา 57 วรรคหนึ่ง แห่ง พระราชบัญญัติฉบับ เดียว กัน บัญญัติ ว่า คู่กรณี หรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านาที่ ไม่พอ ใจ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด มีสิทธิ อุทธรณ์ ต่อ ศาล ได้ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด แต่ จะ ต้องไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. จังหวัด มี คำวินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ ต่อ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา แล้ว ก่อน โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้องคดี นี้แม้ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว จะ ยื่น เกิน กำหนด 60 วัน นับแต่วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย โจทก์ ทั้ง สอง ก็ ยัง ไม่มี อำนาจ ฟ้อง ต้อง รอ ให้ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา มี คำวินิจฉัย เสีย ก่อนโจทก์ ทั้ง สอง จึง จะ ฟ้อง ต่อ ศาล ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา ไม่เห็น พ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ทั้ง สาม ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง(สมพล สัตยาอภิธาน-ไพศาล รางชางกูร-อร่าม หุตางกูร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เช่า ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ทำนาโดย มี จำเลย ที่ 2 และ ที่ 3 ช่วย ทำนา ด้วย จำเลย ไม่ชำระ ค่าเช่าของ ปี 2531 และ 2532 รวม 2 ปี โจทก์ ทั้ง สอง จึง มี หนังสือ บอกเลิกการ ให้ เช่า ต่อมา คชก. ตำบล มี มติ ว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ โจทก์ทั้ง สอง เป็น ไป โดยชอบ ให้ จำเลย ทั้ง สาม เก็บเกี่ยว ผลประโยชน์ ที่ ทำ ค้างไว้ แล้ว ให้ โจทก์ ทั้ง สอง เข้า ทำนา ได้ จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ อุทธรณ์คำวินิจฉัย ดังกล่าว ภายใน กำหนด เวลา ตาม กฎหมาย คำวินิจฉัย จึง เป็น ที่สุดขอให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวาร ให้ รื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้างและ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ตาม ฟ้อง และ ห้าม เกี่ยวข้องอีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ชำระ ค่าเช่า พร้อม ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้องไป จน ถึง วัน ชำระ เสร็จ กับ ให้ ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ปี ละ13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไป จาก ที่ดินของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ทั้ง สาม ไม่เคย ค้างชำระ ค่าเช่า นาของ โจทก์ ทั้ง สอง คชก. ตำบล เกาะไร่ วินิจฉัย ว่า จำเลย ค้าง ค่าเช่า นา แก่ โจทก์ ทั้ง สอง เป็น การ วินิจฉัย ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลย ทั้ง สามได้ อุทธรณ์ มติ ดังกล่าว อยู่ และ คชก. จังหวัด ยัง ไม่ได้ มี มติ ชี้ขาดโจทก์ ทั้ง สอง จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวารรื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้าง และ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองห้ามเข้า ไป เกี่ยวข้อง อีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ชำระ ค่าเช่าที่ ค้าง พร้อม ดอกเบี้ย นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จสิ้นและ ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ใน อัตราปี ละ 13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไปจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่าคชก. ตำบล เกาะไร่ ประชุม วินิจฉัย ข้อพิพาท การเช่านา ระหว่าง โจทก์ ทั้ง สอง และ จำเลย ที่ 1 เมื่อ วันที่ 18 กรกฎาคม 2533 แล้ว มี มติว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ ผู้ให้เช่า (โจทก์ ทั้ง สอง ) เป็น ไป โดยชอบให้ ผู้ให้เช่า นา บอกเลิก การเช่านา กับ ผู้เช่า นา ก่อน สิ้น กำหนด ระยะเวลาการ เช่า ได้ จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เมื่อ วันที่ 25 กันยายน 2533 ตาม เอกสาร หมาย ล. 2 ศาลฎีกา เห็นว่าจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย ตาม พระราชบัญญัติ การเช่าที่ดิน เพื่อ เกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 56 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า ผู้เช่า นา ผู้เช่าช่วง นา หรือ ผู้ให้เช่า นา ที่ เป็น คู่กรณีหรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านา อาจ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลต่อ คชก. จังหวัด ได้ โดย ทำ เป็น หนังสือ ยื่น ต่อ ประธาน คชก. ตำบลภายใน กำหนด 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลแต่ ต้อง ไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล ได้ มี คำวินิจฉัยวรรคสอง บัญญัติ ว่า คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล ที่ มิได้ อุทธรณ์ ตามวรรคหนึ่ง ให้ เป็น ที่สุด และ มาตรา 57 วรรคหนึ่ง แห่ง พระราชบัญญัติฉบับ เดียว กัน บัญญัติ ว่า คู่กรณี หรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านาที่ ไม่พอ ใจ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด มีสิทธิ อุทธรณ์ ต่อ ศาล ได้ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด แต่ จะ ต้องไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. จังหวัด มี คำวินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ ต่อ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา แล้ว ก่อน โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้องคดี นี้แม้ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว จะ ยื่น เกิน กำหนด 60 วัน นับแต่วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย โจทก์ ทั้ง สอง ก็ ยัง ไม่มี อำนาจ ฟ้อง ต้อง รอ ให้ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา มี คำวินิจฉัย เสีย ก่อนโจทก์ ทั้ง สอง จึง จะ ฟ้อง ต่อ ศาล ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา ไม่เห็น พ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ทั้ง สาม ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2538นาง สมบุญ แพลูกอินทร์ กับพวกโจทก์นาย พุฒ ทองรัศมี กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2524 ม. 56, ม. 57จำเลยที่1 อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคชก.ตำบลต่อคชก.จังหวัดแล้วก่อนโจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้แม้อุทธรณ์ของจำเลยที่1ดังกล่าวจะยื่นเกินกำหนด60วันนับแต่วันที่คชก.ตำบลมีคำวินิจฉัยโจทก์ทั้งสองก็ยัง ไม่มี อำนาจฟ้อง ต้องรอให้คชก.จังหวัดมีคำวินิจฉัยเสียก่อนโจทก์ทั้งสองจึงจะฟ้องต่อศาลได้โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เช่า ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ทำนาโดย มี จำเลย ที่ 2 และ ที่ 3 ช่วย ทำนา ด้วย จำเลย ไม่ชำระ ค่าเช่าของ ปี 2531 และ 2532 รวม 2 ปี โจทก์ ทั้ง สอง จึง มี หนังสือ บอกเลิกการ ให้ เช่า ต่อมา คชก. ตำบล มี มติ ว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ โจทก์ทั้ง สอง เป็น ไป โดยชอบ ให้ จำเลย ทั้ง สาม เก็บเกี่ยว ผลประโยชน์ ที่ ทำ ค้างไว้ แล้ว ให้ โจทก์ ทั้ง สอง เข้า ทำนา ได้ จำเลย ที่ 1 ไม่ได้ อุทธรณ์คำวินิจฉัย ดังกล่าว ภายใน กำหนด เวลา ตาม กฎหมาย คำวินิจฉัย จึง เป็น ที่สุดขอให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวาร ให้ รื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้างและ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สอง ตาม ฟ้อง และ ห้าม เกี่ยวข้องอีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ชำระ ค่าเช่า พร้อม ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้องไป จน ถึง วัน ชำระ เสร็จ กับ ให้ ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ปี ละ13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไป จาก ที่ดินของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ให้การ ว่า จำเลย ทั้ง สาม ไม่เคย ค้างชำระ ค่าเช่า นาของ โจทก์ ทั้ง สอง คชก. ตำบล เกาะไร่ วินิจฉัย ว่า จำเลย ค้าง ค่าเช่า นา แก่ โจทก์ ทั้ง สอง เป็น การ วินิจฉัย ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลย ทั้ง สามได้ อุทธรณ์ มติ ดังกล่าว อยู่ และ คชก. จังหวัด ยัง ไม่ได้ มี มติ ชี้ขาดโจทก์ ทั้ง สอง จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ ขับไล่ จำเลย ทั้ง สาม พร้อม บริวารรื้อถอน ขนย้าย สิ่งปลูกสร้าง และ ทรัพย์สิน ออกจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองห้ามเข้า ไป เกี่ยวข้อง อีก ต่อไป ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ชำระ ค่าเช่าที่ ค้าง พร้อม ดอกเบี้ย นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จสิ้นและ ให้ จำเลย ทั้ง สาม ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ทั้ง สอง ใน อัตราปี ละ 13,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จำเลย ทั้ง สาม จะ ออก ไปจาก ที่ดิน ของ โจทก์ ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่าคชก. ตำบล เกาะไร่ ประชุม วินิจฉัย ข้อพิพาท การเช่านา ระหว่าง โจทก์ ทั้ง สอง และ จำเลย ที่ 1 เมื่อ วันที่ 18 กรกฎาคม 2533 แล้ว มี มติว่าการ บอกเลิก การเช่านา ของ ผู้ให้เช่า (โจทก์ ทั้ง สอง ) เป็น ไป โดยชอบให้ ผู้ให้เช่า นา บอกเลิก การเช่านา กับ ผู้เช่า นา ก่อน สิ้น กำหนด ระยะเวลาการ เช่า ได้ จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เมื่อ วันที่ 25 กันยายน 2533 ตาม เอกสาร หมาย ล. 2 ศาลฎีกา เห็นว่าจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย ตาม พระราชบัญญัติ การเช่าที่ดิน เพื่อ เกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 56 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า ผู้เช่า นา ผู้เช่าช่วง นา หรือ ผู้ให้เช่า นา ที่ เป็น คู่กรณีหรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านา อาจ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลต่อ คชก. จังหวัด ได้ โดย ทำ เป็น หนังสือ ยื่น ต่อ ประธาน คชก. ตำบลภายใน กำหนด 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบลแต่ ต้อง ไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. ตำบล ได้ มี คำวินิจฉัยวรรคสอง บัญญัติ ว่า คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล ที่ มิได้ อุทธรณ์ ตามวรรคหนึ่ง ให้ เป็น ที่สุด และ มาตรา 57 วรรคหนึ่ง แห่ง พระราชบัญญัติฉบับ เดียว กัน บัญญัติ ว่า คู่กรณี หรือ ผู้มีส่วนได้เสีย ใน การเช่านาที่ ไม่พอ ใจ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด มีสิทธิ อุทธรณ์ ต่อ ศาล ได้ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ ทราบ คำวินิจฉัย ของ คชก. จังหวัด แต่ จะ ต้องไม่เกิน 60 วัน นับแต่ วันที่ คชก. จังหวัด มี คำวินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คชก. ตำบล เกาะไร่ ต่อ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา แล้ว ก่อน โจทก์ ทั้ง สอง ฟ้องคดี นี้แม้ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ดังกล่าว จะ ยื่น เกิน กำหนด 60 วัน นับแต่วันที่ คชก. ตำบล เกาะไร่ มี คำวินิจฉัย โจทก์ ทั้ง สอง ก็ ยัง ไม่มี อำนาจ ฟ้อง ต้อง รอ ให้ คชก. จังหวัด ฉะเชิงเทรา มี คำวินิจฉัย เสีย ก่อนโจทก์ ทั้ง สอง จึง จะ ฟ้อง ต่อ ศาล ได้ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา ไม่เห็น พ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ทั้ง สาม ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สอง(สมพล สัตยาอภิธาน-ไพศาล รางชางกูร-อร่าม หุตางกูร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ