กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๒๘)ออกตามความในพระราชบัญญัติทนายความพ.ศ. ๒๕๒๘[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติทนายความพ.ศ. ๒๕๒๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ในกฎกระทรวงนี้เลขาธิการ หมายความว่า เลขาธิการสภาทนายความนายทะเบียนหมายความว่า นายทะเบียนสภาทนายความกรรมการสภาทนายความประจำภาค หมายความว่า กรรมการสภาทนายความซึ่งมีสำนักงานประจำอยู่ตามภาคต่างๆ ตามพระราชกฤษฎีกาตั้งอธิบดีผู้พิพากษาภาคข้อ ๒ผู้ใดประสงค์จะขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบท. ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้คำขอตามวรรคหนึ่งต้องมีทนายความอย่างน้อยหนึ่งคนซึ่งได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตมาแล้วเป็นเวลารวมกันไม่น้อยกว่าสิบปีลงลายมือชื่อรับรองว่า ผู้ยื่นคำขอไม่เป็นผู้มีความประพฤติเสื่อมเสียหรือบกพร่องในศีลธรรมอันดีและไม่เป็นผู้กระทำการใดซึ่งแสดงให้เห็นว่าไม่น่าไว้วางใจในความซื่อสัตย์สุจริตข้อ ๓เมื่อได้รับคำขอพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ ให้เลขาธิการตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนแล้วดำเนินการประกาศชื่อถิ่นที่อยู่และอาชีพของผู้ยื่นคำขอไว้ ณ สำนักงานสภาทนายความ สำนักงานเนติบัณฑิตยสภาและศาลในท้องถิ่นซึ่งผู้ยื่นคำขอมีถิ่นที่อยู่ เป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อให้โอกาสบุคคลอื่นยื่นคำคัดค้านเมื่อได้ประกาศครบกำหนดตามวรรคหนึ่งแล้วให้เลขาธิการเสนอคำขอพร้อมด้วยคำคัดค้าน ถ้ามี ต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณารับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตต่อไปข้อ ๔เมื่อคณะกรรมการมีมติรับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ยื่นคำขอรายใด ให้เลขาธิการดำเนินการออกใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีหรือใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ แล้วแต่กรณี ให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยเร็วในกรณีที่คณะกรรมการมีมติไม่รับจดทะเบียนและไม่ออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ยื่นคำขอรายใดให้เลขาธิการมีหนังสือแจ้งมติไม่รับจดทะเบียนและไม่ออกใบอนุญาตพร้อมด้วยเหตุผลไปให้ผู้ยื่นคำขอทราบโดยเร็วใบอนุญาตตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดในข้อบังคับข้อ ๕ทนายความผู้ได้รับใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีผู้ใดประสงค์จะทำการเป็นทนายความต่อไปให้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ท. ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้สำหรับการขอต่ออายุใบอนุญาตภายหลังใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา๔๐ ผู้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตต้องชำระเงินค่าธรรมเนียมเพิ่มร้อยละยี่สิบของค่าธรรมเนียมสำหรับใบอนุญาตนั้นเมื่อยื่นคำขอตามวรรคหนึ่งข้อ ๖ทนายความผู้ได้รับใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพก่อนใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีดังกล่าวสิ้นอายุพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบท. ๓ ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๗ทนายความผู้ได้รับอนุญาตผู้ใดประสงค์จะขอรับใบแทนใบอนุญาตให้ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบท. ๔ ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๘เมื่อได้รับคำขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ ๕ คำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ๖ หรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ ๗ ให้นายทะเบียนหรือกรรมการสภาทนายความประจำภาคแล้วแต่กรณี ออกใบรับให้แก่ผู้ยื่นคำขอใบรับตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามแบบ ท. ๕ ท้ายกฎกระทรวงนี้ และให้ใช้ใบรับดังกล่าวเสมือนเป็นใบอนุญาตได้จนกว่าการดำเนินการเกี่ยวกับคำขอตามข้อ๕ ข้อ ๖ หรือข้อ ๗ แล้วแต่กรณี จะเป็นที่สุดเมื่อออกใบรับตามวรรคหนึ่งแล้วให้กรรมการสภาทนายความประจำภาคส่งคำขอตามข้อ ๕ ข้อ ๖ หรือข้อ ๗ แล้วแต่กรณีให้นายทะเบียนพิจารณาดำเนินการต่อไปข้อ ๙เมื่อได้รับคำขอพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๕ ข้อ ๖ หรือข้อ ๗ ให้นายทะเบียนตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนแล้วดำเนินการดังต่อไปนี้(๑) ในกรณีเป็นคำขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ ๕หรือคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ ๖ให้นายทะเบียนเสนอคำขอดังกล่าวให้คณะกรรมการพิจารณา(๒) ในกรณีเป็นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ ๗ให้นายทะเบียนพิจารณาออกใบแทนใบอนุญาต และแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบใบแทนใบอนุญาตให้ใช้ตามแบบใบอนุญาต โดยมีคำว่า ใบแทน กำกับไว้ที่มุมบนด้านขวา และให้มีวัน เดือน ปีที่ออกใบแทนพร้อมทั้งลงลายมือชื่อผู้ออกใบแทนข้อ ๑๐เมื่อคณะกรรมการมีมติอนุญาตคำขอตามข้อ ๕ ให้นายทะเบียนจดแจ้งการต่ออายุใบอนุญาตไว้ในใบอนุญาตฉบับเดิมและแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบในกรณีที่คณะกรรมการมีมติไม่อนุญาตให้นายทะเบียนมีหนังสือแจ้งมติของคณะกรรมการพร้อมด้วยเหตุผลไปให้ผู้ยื่นคำขอทราบข้อ ๑๑เมื่อคณะกรรมการมีมติอนุญาตคำขอตามข้อ ๖ ให้เลขาธิการดำเนินการออกใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยเร็วในกรณีที่คณะกรรมการมีมติไม่อนุญาตให้นำความในข้อ ๑๐วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ ๑๒ทนายความผู้ใดประสงค์จะเลิกจากการเป็นทนายความให้มีหนังสือแจ้งความประสงค์ต่อเลขาธิการและให้เลขาธิการประกาศให้ทราบ ณ สำนักงานสภาทนายความ โดยเร็ว ในการนี้ให้ถือว่าทนายความผู้นั้นขาดจากการเป็นทนายความในวันที่เลขาธิการประกาศให้ทราบข้อ ๑๓ให้นายทะเบียนจัดทำทะเบียนทนายความและรับผิดชอบในการจดแจ้งการรับจดทะเบียนการออกใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาต การออกใบแทนใบอนุญาต และการขาดจากการเป็นทนายความในทะเบียนทนายความข้อ ๑๔คำขอใดต้องเสียค่าธรรมเนียม ให้ผู้ยื่นคำขอชำระค่าธรรมเนียมเมื่อยื่นคำขอนั้น ในกรณีที่ไม่ได้รับอนุญาตตามคำขอให้ได้รับค่าธรรมเนียมดังกล่าวคืนข้อ ๑๕สำหรับผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความชั้นหนึ่งหรือชั้นสองอยู่แล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัติทนายความพ.ศ. ๒๕๒๘ ใช้บังคับ ซึ่งใบอนุญาตมีอายุใช้ได้จนถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๘หากประสงค์จะต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตฉบับเดิมสิ้นอายุ โดยปฏิบัติดังนี้(๑) ในกรณีที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีให้ยื่นคำขอโดยอนุโลมใช้แบบ ท. ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้(๒) ในกรณีที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพให้ยื่นคำขอโดยอนุโลมใช้แบบ ท. ๓ ท้ายกฎกระทรวงนี้ให้นำความในข้อ ๔ วรรคหนึ่ง ข้อ ๕ วรรคสอง ข้อ ๘ ข้อ ๙ (๑)และข้อ ๑๐ วรรคสอง มาใช้บังคับกับการขอต่ออายุใบอนุญาตวรรคหนึ่งโดยอนุโลมข้อ ๑๖การขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ ๕ หรือข้อ ๑๕ การขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ๖ หรือการขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ ๗ รวมตลอดถึงการรับใบอนุญาต หรือใบแทนใบอนุญาตตามกฎกระทรวงนี้ผู้ยื่นคำขออาจมีหนังสือมอบหมายให้บุคคลอื่น ยื่นคำขอหรือรับใบอนุญาตหรือใบแทนใบอนุญาตแทนก็ได้ข้อ ๑๗การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้(๑) คำขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาตตามข้อ ๒ ให้ยื่น ณสำนักงานสภาทนายความ(๒) คำขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ ๕ หรือข้อ ๑๕คำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ ๖ หรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ ๗ในกรุงเทพมหานคร ให้ยื่น ณ สำนักงานสภาทนายความ ในจังหวัดอื่น ให้ยื่น ณสำนักงานของกรรมการสภาทนายความประจำภาคที่ผู้ยื่นคำขอมีสำนักงานที่จดทะเบียนอยู่ในเขตหรือณ สำนักงานสภาทนายความให้ไว้ ณ วันที่ ๑๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๘พิภพ อะสีติรัตน์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม[เอกสารแนบท้าย]๑. คำขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความ (แบบ ท. ๑)๒. คำขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปี (แบบ ท. ๒๓. คำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ (แบบ ท. ๓)๔. คำขอรับใบแทนใบอนุญาตให้เป็นทนายความ (แบบ ท. ๔)๕. ใบรับคำขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ หรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาต (แบบ ท. ๕)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๓๔แห่งพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. ๒๕๒๘ บัญญัติว่าการขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาตการรับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตการต่ออายุใบอนุญาตและการขอบอกเลิกจากการเป็นทนายความ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้มณฑิตา/ผู้จัดทำ๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๓นฤดล/ผู้ตรวจ๑๑ มกราคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม๑๐๒/ตอนที่ ๑๙๓/ฉบับพิเศษ หน้า ๓/๑๘ ธันวาคม ๒๕๒๘