กฎกระทรวงกฎกระทรวงว่าด้วยการแบ่งระดับและการเทียบระดับการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยพ.ศ. ๒๕๔๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๑๖ วรรคสี่ และมาตรา ๗๔ แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑การศึกษานอกระบบให้แบ่งออกเป็นสองระดับ ดังนี้(๑)การศึกษาขั้นพื้นฐาน แบ่งออกเป็นสามระดับ คือ(ก)การศึกษาระดับก่อนประถมศึกษา(ข)การศึกษาระดับประถมศึกษา(ค)การศึกษาระดับมัธยมศึกษา แบ่งออกเป็นสองระดับ คือ การศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายโดยแบ่งออกเป็นประเภทสามัญศึกษา และประเภทอาชีวศึกษา(๒)การศึกษาระดับอุดมศึกษา แบ่งออกเป็นสองระดับ คือ(ก)การศึกษาระดับต่ำกว่าปริญญา(ข)การศึกษาระดับปริญญาข้อ ๒การศึกษานอกระบบที่จัดเป็นหลักสูตรเฉพาะหรือหลักสูตรฝึกอบรมตามความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและการศึกษาตามอัธยาศัย ผู้เรียนอาจนำผลการเรียนความรู้และประสบการณ์มาเทียบระดับการศึกษากับการศึกษาในระบบหรือการศึกษานอกระบบตามข้อ๑ ได้สำหรับผู้เรียนซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์มีประสบการณ์ประกอบอาชีพเป็นหลักแหล่งไม่น้อยกว่าสามปีและมีพื้นความรู้ไม่ต่ำกว่าการศึกษาระดับประถมศึกษา อาจนำผลการเรียน ความรู้และประสบการณ์มาประเมินเทียบระดับการศึกษาในระดับสูงสุดของการศึกษาขั้นพื้นฐานตามข้อ๑ (๑) (ค) ประเภทสามัญศึกษาได้ทั้งนี้ ในการประเมินเทียบระดับการศึกษาดังกล่าว ให้สำนักงาน กศน.และหน่วยงานกลางทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องร่วมกันจัดทำมาตรฐานการเรียนรู้ระดับการศึกษา และเครื่องมือวัดผลและประเมินผลที่ไม่ต่ำกว่ามาตรฐานการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเพื่อเสนอแนะต่อรัฐมนตรีในการดำเนินการตามข้อ ๓[๒]ข้อ ๓การเทียบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการศึกษาระดับอุดมศึกษาระดับต่ำกว่าปริญญาให้สถานศึกษาที่รัฐมนตรีกำหนดแต่งตั้งคณะกรรมการจำนวนไม่เกินห้าคนทั้งนี้ต้องเป็นผู้มีความรู้และประสบการณ์ในสาขาวิชาของการศึกษาระดับนั้นจำนวนไม่น้อยกว่าสามคนและผู้มีความรู้และประสบการณ์ด้านการวัดผลและประเมินผลจำนวนหนึ่งคนดำเนินการประเมินเทียบระดับการศึกษาตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด ทั้งนี้ โดยพิจารณาจากจุดมุ่งหมายวิธีการศึกษา หลักสูตร ระยะเวลาของการศึกษา การวัดผลและการประเมินผลและเกณฑ์การจบหลักสูตรนั้นให้คณะกรรมการตามวรรคหนึ่งเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานกรรมการและให้หัวหน้าสถานศึกษาตามวรรคหนึ่งแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ของสถานศึกษานั้นจำนวนหนึ่งคนเป็นเลขานุการข้อ ๔กรรมการตามข้อ ๓ อยู่ในตำแหน่งคราวละสี่ปีกรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ในกรณีที่กรรมการดำรงตำแหน่งครบตามวาระแล้วแต่ยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการขึ้นใหม่ให้กรรมการที่พ้นจากตำแหน่งตามวาระปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อนจนกว่ากรรมการที่ได้รับแต่งตั้งใหม่จะเข้ารับหน้าที่ข้อ ๕นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามข้อ ๖ กรรมการพ้นจากตำแหน่งเมื่อ(๑)ตาย(๒)ลาออก(๓)เป็นบุคคลล้มละลาย(๔)เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ(๕)ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษในกรณีที่กรรมการพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระสถานศึกษาที่รัฐมนตรีกำหนดอาจแต่งตั้งกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างได้และให้ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการซึ่งตนแทนในกรณีที่มีการแต่งตั้งกรรมการเพิ่มขึ้นในระหว่างที่กรรมการซึ่งแต่งตั้งไว้แล้วยังมีวาระอยู่ในตำแหน่งให้ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการเพิ่มขึ้นอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการที่ได้รับแต่งตั้งไว้แล้วข้อ ๖การประชุมของคณะกรรมการให้เป็นไปตามข้อบังคับที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๗ให้มีคณะกรรมการเทียบระดับการศึกษาระดับอุดมศึกษาคณะหนึ่ง ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชาต่าง ๆ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการแต่งตั้งจำนวนสามคนและผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชาต่าง ๆซึ่งรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยแต่งตั้งจำนวนเจ็ดคน เป็นกรรมการให้คณะกรรมการเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานกรรมการและให้ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานอุดมศึกษา ทบวงมหาวิทยาลัย เป็นกรรมการและเลขานุการข้อ ๘วาระการดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่งและการประชุมของคณะกรรมการเทียบระดับการศึกษาระดับอุดมศึกษา ให้นำข้อ ๔ ข้อ ๕ และข้อ ๖ มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ ๙ให้คณะกรรมการเทียบระดับการศึกษาระดับอุดมศึกษามีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้(๑)ออกระเบียบ กำหนดหลักเกณฑ์ และวิธีการเทียบระดับการศึกษา ทั้งนี้ โดยพิจารณาจากจุดมุ่งหมายวิธีการศึกษา หลักสูตร ระยะเวลาของการศึกษา การวัดผลและประเมินผลและเกณฑ์การจบหลักสูตรนั้น(๒)พิจารณาดำเนินการประเมินเทียบระดับการศึกษาระดับอุดมศึกษา(๓)ตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทำงานเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่คณะกรรมการมอบหมาย(๔)ดำเนินการอื่นใดตามที่รัฐมนตรีมอบหมายข้อ ๑๐การศึกษานอกระบบที่มีระดับเดียวกันกับการศึกษาในระบบให้ถือว่ามีมาตรฐานการศึกษาเท่าเทียมกันให้ไว้ ณ วันที่ ๒๑เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๖ปองพล อดิเรกสารรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการปองพล อดิเรกสารรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรักษาราชการแทนรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยหมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๑๖ วรรคสี่แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติว่า การแบ่งระดับหรือการเทียบระดับการศึกษานอกระบบหรือการศึกษาตามอัธยาศัย ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวงว่าด้วยการแบ่งระดับและการเทียบระดับการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๖[๓]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือโดยที่นโยบายด้านการจัดการศึกษาของรัฐบาลปัจจุบันได้มุ่งเน้นให้มีการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่ประชาชนทุกกลุ่มเพื่อให้เป็นไปตามหลักการจัดการศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติผู้เรียนอาจนำผลการเรียน ความรู้และประสบการณ์มาเทียบระดับการศึกษานอกระบบให้สามารถเทียบได้ในระดับสูงสุดของการศึกษาขั้นพื้นฐานประเภทสามัญศึกษาโดยคำนึงถึงความสำคัญของทักษะ ความรู้ และประสบการณ์ของประชาชนเป็นสำคัญสมควรแก้ไขให้สอดคล้องกับนโยบายและหลักการดังกล่าว จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ชาญ/ผู้จัดทำ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๐/ตอนที่ ๓๖ ก/หน้า ๒๕/๑ พฤษภาคม ๒๕๔๖[๒] ข้อ ๒วรรคสอง เพิ่มโดยกฎกระทรวง ว่าด้วยการแบ่งระดับและการเทียบระดับการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๖[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๐/ตอนที่ ๙ ก/หน้า ๑/๓๑ มกราคม ๒๕๕๖