ระเบียบกรมการค้าภายในระเบียบกรมการค้าภายในว่าด้วยการขออนุญาตและการออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวพ.ศ. 2532----------โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการขออนุญาตและการออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว ตามพระราชบัญญัติการค้าข้าว พุทธศักราช2489 เสียใหม่ให้เหมาะสม และเพื่ออนุมัติตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการปฏิบัติราชการเพื่อประชาชนของหน่วยงานของรัฐ พ.ศ.2532 กรมการค้าภายในจึงออกระเบียบกำหนดขั้นตอนและระยะเวลาการปฏิบัติราชการสำหรับการขออนุญาตและการออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ 1 ระเบียบนี้เรียกว่า `ระเบียบกรมการค้าภายในว่าด้วยการขออนุญาตและการออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว พ.ศ. 2532' ข้อ 2 ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่7 กรกฎาคม 2532 เป็นต้นไปข้อ 3 บรรดาระเบียบปฏิบัติ หลักเกณฑ์ หรือแนวทางการขออนุญาตใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทนข้อ 4 ในระเบียบนี้`ผู้ประกอบการค้าข้าว' หมายความถึงผู้ที่ทำการค้าข้าวเป็นปกติในทางการค้า`สถานที่ประกอบการค้าข้าว' หมายความถึง สำนักงานที่ทำการ หรือที่ที่ทำการค้าข้าว`สถานที่เก็บข้าว' หมายความถึงโกดัง โรงเรือน หรือ โรงเก็บข้าว`ขออนุญาต' หมายความถึงขออนุญาตประกอบการค้าข้าว ขอเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตขอใบแทนหนังสืออนุญาตและรวมถึงขอต่ออายุหนังสืออนุญาต`หนังสืออนุญาต' หมายความถึงหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว`ค่าธรรมเนียม' หมายความถึงเงินรายได้ที่เรียกเก็บจากการขออนุญาต หนังสืออนุญาตและอื่น ๆ ตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง`กฎกระทรวง' หมายความถึงกฎกระทรวงพาณิชย์และกระทรวงมหาดไทย ออกตามความในพระราชบัญญัติการค้าข้าว พุทธศักราช 2489แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการค้าข้าว (ฉบับที่ 2)พ.ศ. 2489`คณะกรรมการ' หมายความถึงคณะกรรมการปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติการค้าข้าวพุทธศักราช 2489 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการค้าข้าว(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2489`พนักงานเจ้าหน้าที่' หมายความถึงพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติการค้าข้าวพุทธศักราช 2489 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการค้าข้าว(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2489ข้อ 5 ให้อธิบดีกรมการค้าภายใน รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้หมวด 1------ข้อความทั่วไปข้อ 6 คุณสมบัติของผู้ขออนุญาตประกอบการค้าข้าว และหลักเกณฑ์ในการขออนุญาตประกอบการค้าข้าวให้เป็นไปตามประกาศของคณะกรรมการข้อ 7 ผู้ประกอบการค้าข้าวที่ต้องขออนุญาตตามระเบียบนี้ได้แก่(1) ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทสีข้าว (โรงสีขนาดเล็ก กลาง ใหญ่)(2) ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทซื้อขายโดยมียุ้งฉาง(3) ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทขายส่ง(4) ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศข้อ 8ในการขออนุญาตให้ยื่นคำขออนุญาตพร้อมหลักฐานตามที่กรมการค้าภายในประกาศกำหนดไว้แบบคำขออนุญาตให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนด(1) แบบ คข. 1 คำขออนุญาตประกอบการค้าข้าวประเภทสีข้าว(2) แบบ คข. 2 คำขออนุญาตประกอบการค้าข้าวประเภทซื้อขายโดยมียุ้งฉาง ขายส่งและค้าข้าว ส่งไปจำหน่ายต่างประเทศ(3) แบบ คข. 7 คำขออนุญาตเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว(4) แบบ คข. 8 คำขออนุญาตต่ออายุหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวการขออนุญาตเพื่อให้ออกใบแทนหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวให้ยื่นตามแบบ คข. 1 หรือคข. 2 แล้วแต่กรณีข้อ 9 การยื่นคำขออนุญาตตามข้อ 8 ให้ยื่นดังนี้ก. ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทสีข้าว ประเภทซื้อขายโดยมียุ้งฉางและประเภทขายส่ง(1) ผู้ที่มีสถานที่ประกอบการค้าข้าวอยู่ในเขตท้องที่กรุงเทพมหานครให้ยื่นที่กองควบคุมข้าว กรมการค้าภายใน(2) ผู้ที่มีสถานที่ประกอบการค้าข้าวอยู่ในเขตท้องที่อำเภอเมืองของจังหวัดใดที่มีสำนักงานพาณิชย์จังหวัดตั้งอยู่ให้ยื่นที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัดนั้น(3) ผู้ที่มีสถานที่ประกอบการค้าข้าวอยู่ในเขตท้องที่อำเภอหรือกิ่งอำเภอของจังหวัดใดให้ยื่นที่อำเภอหรือกิ่งอำเภอของจังหวัดนั้นโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ที่รับคำขออนุญาตจะต้องรวบรวมคำขออนุญาตและหลักฐานประกอบคำขออนุญาตส่งสำนักงานพาณิชย์จังหวัดโดยมิชักช้าข. ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศ(1) ผู้ที่มีสถานที่ประกอบการค้าข้าวอยู่ในเขตท้องที่กรุงเทพมหานครและในเขตท้องที่จังหวัดอื่นให้ยื่นที่กองควบคุมข้าวกรมการค้าภายใน (2)ผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดชายแดนที่ติดต่อกับต่างประเทศ และประสงค์จะส่งข้าวไปจำหน่ายต่างประเทศเฉพาะประเทศที่มีชายแดนติดต่อกับประเทศไทยให้ยื่นที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัดที่เป็นภูมิลำเนาของผู้นั้นข้อ 10 การขออนุญาตเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวให้ยื่นคำขออนุญาตพร้อมหนังสืออนุญาตฉบับเดิมและหลักฐานแสดงการเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตนั้นข้อ 11 การขออนุญาตเพื่อให้ออกใบแทนหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวในกรณีหนังสืออนุญาตลบเลือน ชำรุด ฉีกขาดให้ยื่นคำขออนุญาตพร้อมหนังสืออนุญาตฉบับเดิม เว้นแต่ในกรณีที่หนังสืออนุญาตสูญหายหรือถูกทำลายให้ยื่นคำขออนุญาต และหลักฐานการรับเรื่องราวร้องทุกข์ของเจ้าพนักงานสอบสวน ข้อ 12 การขออนุญาต ตามข้อ 10 และ ข้อ 11ให้ยื่นคำขออนุญาตภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้มีการเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตและภายในสามสิบวันนับแต่วันที่หนังสืออนุญาตลบเลือนชำรุดฉีกขาด สูญหาย หรือถูกทำลายข้อ 13 การขออนุญาตต่ออายุหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประจำปี ให้ยื่นคำขออนุญาตและหนังสืออนุญาตฉบับเดิมพร้อมหลักฐานประกอบคำขออนุญาตภายในวันที่ 31 ธันวาคมของทุกปีหมวด 2------การรับคำขออนุญาตข้อ 14 ให้มีทะเบียนรับคำขออนุญาตแยกประเภทของการขออนุญาตไว้ให้ชัดเจนโดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับลำดับเลขที่ วัน เดือน ปี อนุญาตไว้ให้ชัดเจนโดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับลำดับเลขที่ วัน เดือนปี ที่รับคำขออนุญาต ชื่อของผู้ขออนุญาตและรายการอื่นตามความจำเป็นข้อ 15การตรวจรับคำขออนุญาตให้ตรวจสอบความถูกต้องของข้อความที่จดแจ้งไว้ในคำขออนุญาตและหลักฐานประกอบคำขออนุญาตนั้นการแก้ไข ขูดลบ ขีดฆ่าข้อความในคำขออนุญาตและหลักฐานประกอบคำขออนุญาตให้ลงลายมือชื่อของผู้ขออนุญาตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่รับคำขออนุญาต แล้วแต่กรณีให้ออกเลขที่รับคำขออนุญาตเรียงลำดับ ตามวัน เวลา เดือนและปีที่รับคำขออนุญาตก่อนนำลงทะเบียนรับคำขออนุญาตเมื่อได้จัดเก็บค่าธรรมเนียมคำขออนุญาตแล้วให้รวบรวมเรื่องการขออนุญาตนั้นเสนอต่อผู้บังคับบัญชาโดยพลันข้อ 16 ในการตรวจสอบความถูกต้องและสมบูรณ์ของคำขออนุญาตตามข้อ 15ถ้าปรากฏว่าคำขออนุญาตและหลักฐานประกอบคำขออนุญาตนั้นไม่ถูกต้องหรือไม่สมบูรณ์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดให้รวบรวมความไม่ถูกต้องหรือไม่สมบูรณ์ทั้งหมดแจ้งให้ผู้ขออนุญาตแก้ไขให้ถูกต้องและสมบูรณ์ในคราวเดียวกันในกรณีจำเป็นที่จะต้องส่งคืนคำขออนุญาตและหลักฐานประกอบคำขออนุญาตตามความในวรรคแรกแก่ผู้ขออนุญาตให้ส่งคืนคำขออนุญาตและหลักฐานประกอบคำขออนุญาตพร้อมทั้งแจ้งความไม่ถูกต้อง หรือไม่สมบูรณ์นั้นให้ทราบโดยเร็วแต่ต้องไม่เกินระยะเวลาที่กำหนดไว้ในข้อ 20หมวด3------การพิจารณาคำขออนุญาตข้อ 17 ในการพิจารณาคำขออนุญาตให้พิจารณาถึงความถูกต้องและสมบูรณ์ของคำขออนุญาตนั้นโดยอาศัยหลักเกณฑ์ตามที่กำหนดไว้ในข้อ 6 ข้อ 8 ข้อ 10 ข้อ11 ข้อ 12 และข้อ 13ข้อ 18ในกรณีที่ต้องตรวจสถานที่เก็บข้าวตามคำขออนุญาตให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาคำขออนุญาตและให้นำรายงานการตรวจและความเห็นของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่ตรวจ ประกอบการพิจารณาข้อ 19 ให้พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาคำขออนุญาตรวบรวมเรื่องและทำความเห็นประกอบการพิจารณาเสนอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจอนุญาตโดยมิชักช้าการทำความเห็นในวรรคก่อนให้ระบุเหตุผลว่าสมควรอนุญาตอย่างไรหรือไม่ โดยจะจัดทำเป็นหนังสือแยกต่างหากจากคำขออนุญาตก็ได้ข้อ 20 ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจพิจารณาออกหนังสืออนุญาตให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาดังนี้(1) ขออนุญาตประกอบการค้าข้าวก. ประเภทค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศ5 วันทำการข. ประเภทสีข้าว3 วันทำการ ค.ประเภทซื้อขายโดยมียุ้งฉาง3 วันทำการง. ประเภทขายส่ง3 วันทำการ(2) ขออนุญาตเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว3 วันทำการ(3) ขออนุญาตใบแทนหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว 3 วันทำการ(4) ขอต่ออายุหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว3 วันทำการในกรณีที่ยื่นคำขออนุญาตต่ออำเภอ หรือกิ่งอำเภอหรือในกรณีที่ต้องตรวจสถานที่เก็บข้าวตามคำขออนุญาตในท้องที่ห่างไกล ให้พิจารณาออกหนังสืออนุญาตตาม (1)(2) (3) หรือ (4) ให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันทำการการนับระยะเวลาตามวรรคแรกและวรรคสองให้นับตั้งแต่วันเริ่มต้นยื่นคำขออนุญาตถึงวันได้รับหนังสืออนุญาตหมวด 4------การออกหนังสืออนุญาตข้อ 21 พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวให้เป็นไปตามประกาศของคณะกรรมการข้อ 22 ให้ออกหนังสืออนุญาตตามแบบที่กำหนด ดังนี้(1) แบบคข. 3หนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประเภทสีข้าว(โรงสีขนาด เล็ก กลาง ใหญ่)(2) แบบ คข. 4 กหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประเภทซื้อขายโดยมียุ้งฉาง(3) แบบ คข. 5 กหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประเภทขายส่ง(4) แบบ คข. 31 กหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประเภทค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศการออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวเพื่อเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาต หรือออกใบแทนหนังสืออนุญาตให้เป็นไปตามแบบ คข. 3 คข.4ก คข. 5 ก หรือ คข.31 ก แล้วแต่กรณีข้อ 23 การออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวให้ออกต้นฉบับให้แก่ผู้ได้รับหนังสืออนุญาตและเก็บรักษาคู่ฉบับไว้เป็นหลักฐานให้ออกเลขที่ของหนังสืออนุญาตเรียงเป็นลำดับตามปีปฏิทินโดยนำข้อความที่จดแจ้งในคำขออนุญาตลงรายการในหนังสืออนุญาต ตามประเภทของการขออนุญาต และอนุญาตให้จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่ออกหนังสืออนุญาตนั้นข้อ 24 ในการออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวเพื่อเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตให้ออกเลขที่ของหนังสืออนุญาตฉบับเดิมโดยนำข้อความที่เปลี่ยนแปลงลงรายการในหนังสืออนุญาตในกรณีที่ออกใบแทนหนังสืออนุญาตให้ออกเลขที่ของหนังสืออนุญาตฉบับเดิม โดยนำข้อความที่จดแจ้งในคำขออนุญาตลงรายการในใบแทนหนังสืออนุญาตหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าว ที่ได้เปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาตและใบแทนหนังสืออนุญาตให้มีกำหนดอายุจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่มีการออกหนังสืออนุญาตนั้นข้อ 25 การต่ออายุหนังสืออนุญาตประจำปี ให้ถือเอาวันที่ 1 มกราคม เป็นวันอนุญาตมีกำหนดอายุถึงวันที่ 31 ธันวาคม ของปีนั้นและให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจลงลายมือชื่อกำกับการต่ออายุหนังสืออนุญาตนั้นไว้ข้อ 26ในกรณีที่ผู้ได้รับหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวนำใบแทนหนังสืออนุญาตมายื่นคำขอต่ออายุหนังสืออนุญาต ให้เก็บใบแทนหนังสืออนุญาตนั้นไว้ และออกหนังสืออนุญาตให้ใหม่ โดยใช้เลขที่และข้อความตามรายการที่ระบุไว้ในหนังสืออนุญาตฉบับเดิมและให้นำความในข้อ 25 มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ 27 เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจได้อนุญาตและออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประเภทใดไปแล้ว ให้บันทึกรายการอนุญาต และออกหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประเภทนั้นไว้ในทะเบียนผู้ประกอบการค้าข้าวการบันทึกรายการตามความในวรรคก่อนให้รวมถึงกรณีที่มีการยื่นคำขออนุญาต เพื่อเปลี่ยนแปลงรายการในหนังสืออนุญาต ขอต่ออายุหนังสืออนุญาตตลอดจนขอแจ้งเลิกประกอบการค้าข้าวด้วยหมวด5------ค่าธรรมเนียมข้อ 28 ค่าธรรมเนียมคำขออนุญาตค่าธรรมเนียมหนังสืออนุญาต และค่าธรรมเนียมในกรณีอื่นให้เรียกเก็บตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงข้อ 29 การเรียกเก็บค่าธรรมเนียม ตามข้อ 28ให้ออกใบเสร็จรับเงินคราวละสามฉบับ มีข้อความถูกต้องตรงกันโดยออกฉบับแรกให้แก่ผู้ขออนุญาตหรือผู้ได้รับหนังสืออนุญาตแล้วแต่กรณี ฉบับที่สองซึ่งเป็นสำเนาให้เก็บไว้เป็นหลักฐานการนำส่งเงินรายได้แผ่นดินและฉบับที่สามให้เก็บไว้เป็นต้นขั้วใบเสร็จรับเงินหมวด 6------การเลิกประกอบการค้าข้าวข้อ 30การเลิกประกอบการค้าข้าวไม่ว่าด้วยเหตุใดจะต้องแจ้งเลิกประกอบการค้าข้าว และคืนหนังสืออนุญาตต่อพนักงานเจ้าหน้าที่โดยมิชักช้าความในวรรคก่อนไม่ให้ใช้บังคับในกรณีที่ผู้ได้รับหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวถึงแก่ความตายหรือถูกสั่งถอนหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวตามมาตรา 15แห่งพระราชบัญญัติการค้าข้าวพุทธศักราช 2489 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการค้าข้าว(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2489ข้อ 31 การแจ้งเลิกประกอบการค้าข้าวให้ยื่นคำขอแจ้งเลิกตาม แบบ คข. 19ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในข้อ 9ข้อ 32ในกรณีที่ผู้ได้รับหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวไม่ต่ออายุหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประจำปีให้ถือว่าผู้นั้นได้เลิกประกอบการค้าข้าวนับตั้งแต่วันสิ้นกำหนดอายุหนังสืออนุญาตให้ประกอบการค้าข้าวประกาศ ณ วันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2532สนิท วรปัญญาอธิบดีกรมการค้าภายใน[รก.2532/111/9พ/14กรกฎาคม 2532]