คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2651/2534หลักกฎหมาย: โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินแทนโจทก์ในราคา 30,000,000 บาท และในวันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินดังกล่าวแทนโจทก์ในราคา15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปี กำหนดสินไถ่ไว้ 16,800,000 บาทและโจทก์ได้ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อฝากตลอดมาต่อมาเมื่อวันที่ 28มิถุนายน 2520 อันเป็นวันกำหนดการไถ่ถอนโจทก์ไถ่ถอนการขายฝากในจำนวนเงินแปลงดังกล่าวไปในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมา หรือเป็นทุนของโจทก์ในการซื้อที่ดินโจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร จำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์ โจทก์อ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินให้โจทก์ในระหว่างการขายฝากซึ่งที่ดินตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว ไม่เคยอ้างว่าบิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์ดังนี้ ข้อเท็จจริงระหว่างโจทก์และจำเลยที่โต้แย้งกันนี้ จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน ศาลฎีกามีอำนาจยกคำสั่งและคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้ประจำปี พ.ศ. 2520 เพิ่มจำนวน 13,998,603.22 บาท โดยหักค่าใช้จ่ายในการซื้อที่ดินให้เพียง 20,000,000 บาท มิได้หักให้จำนวน30,000,000 บาท อันเป็นทุนที่โจทก์ซื้อมาจากผู้มีชื่อ จึงอุทธรณ์การประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ ขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ให้เจ้าพนักงานประเมินทำการประเมินใหม่ โดยหักค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่โจทก์มีสิทธิหักได้เสียให้ถูกต้องจำเลยทั้งสี่ให้การว่า โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทในราคา 15,126,000บาท ตามหลักฐานที่จดทะเบียนไว้ ณ กรมที่ดิน ต้นทุนซื้อที่ดินจึงมีจำนวน 15,126,000 บาท สมควรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 45ประกอบพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 11 มาตรา 8 ทวิ ซึ่งหักค่าใช้จ่ายตามมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร คือ จำนวน 15,126,000บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาและคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งรับคำฟ้องและอนุญาตให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน 30 วัน กับยกคำร้องที่โจทก์ขอชำระค่าขึ้นศาล กับคืนค่าขึ้นศาลทั้งสองศาลแก่โจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้รับพิจารณาและพิพากษาไปตามประเด็นแห่งคดี ครั้นศาลฎีกาเห็นสมควรที่จะพิจารณาพิพากษาต่อไป ก็ปรากฎว่า ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานทั้งโจทก์และจำเลย ซึ่งพิเคราะห์แล้ว โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์มีความประสงค์จะให้โจทก์แยกครอบครัว จึงได้แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินตามฟ้องแทนโจทก์ในราคา 30,000,000บาท และในวันเดียวกันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินตามฟ้องไว้กับมูลนิธิมหามกุฎราชวิทยาลัยในราคา 15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปีกำหนดสินไถ่ไว้จำนวน 16,800,000 บาท เป็นการขายฝากแทนโจทก์ภายหลังจากขายฝากแล้ว โจทก์ไม่ได้ไถ่ถอนตามกำหนด แต่โจทก์ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อตลอดมาและผู้ซื้อยอมให้โจทก์ไถ่ถอนคืนได้โจทก์จึงไถ่ถอนคืนเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2520 ในจำนวนเงิน20,000,000 บาท และในวันเดียวกันนั้นเองโจทก์ขายที่ดินให้แก่บริษัทไทยเคหะการโยธา จำกัด ในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินตามฟ้องมาจากพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล ในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมาหรือเป็นทุนของโจทก์ในการได้ที่ดินตามฟ้องมา โจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร ฝ่ายจำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์นั้น โจทก์กล่าวอ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินตามฟ้องให้โจทก์ในระหว่างการขายฝาก-ซึ่งที่ดินตกไปเป็นของผู้ซื้อแล้ว โจทก์ไม่เคยกล่าวอ้างว่า บิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์เป็นการแตกต่างกับข้อเท็จจริงดังที่กล่าวในฟ้อง เห็นว่า ข้อเท็จจริงที่โต้แย้งกันระหว่างโจทก์ และจำเลยดังกล่าว จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานของทั้งสองฝ่าย จึงไม่ชอบ"พิพากษายกคำสั่งและคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานของโจทก์และจำเลย แล้วทำการพิพากษาไปใหม่ตามรูปคดี สำหรับค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นนี้ ให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2651/2534นาย รัชฎา สังขะวัฒนะโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 243, ม. 247โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินแทนโจทก์ในราคา 30,000,000 บาท และในวันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินดังกล่าวแทนโจทก์ในราคา15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปี กำหนดสินไถ่ไว้ 16,800,000 บาทและโจทก์ได้ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อฝากตลอดมาต่อมาเมื่อวันที่ 28มิถุนายน 2520 อันเป็นวันกำหนดการไถ่ถอนโจทก์ไถ่ถอนการขายฝากในจำนวนเงินแปลงดังกล่าวไปในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมา หรือเป็นทุนของโจทก์ในการซื้อที่ดินโจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร จำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์ โจทก์อ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินให้โจทก์ในระหว่างการขายฝากซึ่งที่ดินตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว ไม่เคยอ้างว่าบิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์ดังนี้ ข้อเท็จจริงระหว่างโจทก์และจำเลยที่โต้แย้งกันนี้ จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน ศาลฎีกามีอำนาจยกคำสั่งและคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้ประจำปี พ.ศ. 2520 เพิ่มจำนวน 13,998,603.22 บาท โดยหักค่าใช้จ่ายในการซื้อที่ดินให้เพียง 20,000,000 บาท มิได้หักให้จำนวน30,000,000 บาท อันเป็นทุนที่โจทก์ซื้อมาจากผู้มีชื่อ จึงอุทธรณ์การประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ ขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ให้เจ้าพนักงานประเมินทำการประเมินใหม่ โดยหักค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่โจทก์มีสิทธิหักได้เสียให้ถูกต้องจำเลยทั้งสี่ให้การว่า โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทในราคา 15,126,000บาท ตามหลักฐานที่จดทะเบียนไว้ ณ กรมที่ดิน ต้นทุนซื้อที่ดินจึงมีจำนวน 15,126,000 บาท สมควรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 45ประกอบพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 11 มาตรา 8 ทวิ ซึ่งหักค่าใช้จ่ายตามมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร คือ จำนวน 15,126,000บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาและคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งรับคำฟ้องและอนุญาตให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน 30 วัน กับยกคำร้องที่โจทก์ขอชำระค่าขึ้นศาล กับคืนค่าขึ้นศาลทั้งสองศาลแก่โจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้รับพิจารณาและพิพากษาไปตามประเด็นแห่งคดี ครั้นศาลฎีกาเห็นสมควรที่จะพิจารณาพิพากษาต่อไป ก็ปรากฎว่า ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานทั้งโจทก์และจำเลย ซึ่งพิเคราะห์แล้ว โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์มีความประสงค์จะให้โจทก์แยกครอบครัว จึงได้แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินตามฟ้องแทนโจทก์ในราคา 30,000,000บาท และในวันเดียวกันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินตามฟ้องไว้กับมูลนิธิมหามกุฎราชวิทยาลัยในราคา 15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปีกำหนดสินไถ่ไว้จำนวน 16,800,000 บาท เป็นการขายฝากแทนโจทก์ภายหลังจากขายฝากแล้ว โจทก์ไม่ได้ไถ่ถอนตามกำหนด แต่โจทก์ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อตลอดมาและผู้ซื้อยอมให้โจทก์ไถ่ถอนคืนได้โจทก์จึงไถ่ถอนคืนเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2520 ในจำนวนเงิน20,000,000 บาท และในวันเดียวกันนั้นเองโจทก์ขายที่ดินให้แก่บริษัทไทยเคหะการโยธา จำกัด ในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินตามฟ้องมาจากพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล ในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมาหรือเป็นทุนของโจทก์ในการได้ที่ดินตามฟ้องมา โจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร ฝ่ายจำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์นั้น โจทก์กล่าวอ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินตามฟ้องให้โจทก์ในระหว่างการขายฝาก-ซึ่งที่ดินตกไปเป็นของผู้ซื้อแล้ว โจทก์ไม่เคยกล่าวอ้างว่า บิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์เป็นการแตกต่างกับข้อเท็จจริงดังที่กล่าวในฟ้อง เห็นว่า ข้อเท็จจริงที่โต้แย้งกันระหว่างโจทก์ และจำเลยดังกล่าว จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานของทั้งสองฝ่าย จึงไม่ชอบ"พิพากษายกคำสั่งและคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานของโจทก์และจำเลย แล้วทำการพิพากษาไปใหม่ตามรูปคดี สำหรับค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นนี้ ให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่.(ไพฑูรย์ เนติโพธิ์-ก้าน อันนานนท์-โสภณ จันเทรมะ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้มีประเด็นที่ ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยอยู่ 2 กรณี คือ กรณีที่ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษายกคำพิพากษาและคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งรับคำฟ้องและอนุญาตให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน 30 วัน กับยกคำร้องที่โจทก์ขอชำระค่าขึ้นศาลใน 30 วัน คืนค่าขึ้นศาลทั้งสองศาลแก่โจทก์ และกรณีที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานทั้งสองฝ่ายในวันสืบพยานโจทก์ แล้วพิพาษายกฟ้องโจทก์ กรณีแรกเป็นเรื่องที่โจทก์เห็นว่าการฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ โจทก์จึงเสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีมีทุนทรัพย์ และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นว่าคดีของโจทก์เป็นคดีมีทุนทรัพย์โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์แต่ศาลอุทธรณ์มิได้กำหนดเวลาให้โจทก์นำเงินค่าขึ้นศาลมาชำระ อีกทั้งวันที่ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์โจทก์มิได้มาฟัง จนต่อมาอีก 4 เดือน โจทก์จึงมาร้องขอวางค่าขึ้นศาลและให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ ศาลชั้นต้นอนุญาตเพราะโจทก์นำเงินค่าขึ้นศาลมาชำระภายในกำหนด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาซึ่งศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ไม่มีเจตนาที่จะไม่เสียเงินค่าขึ้นศาลเพียงแต่โจทก์เห็นว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์เท่านั้น และเมื่อศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาแล้ว โจทก์ก็ได้ดำเนินการเสียค่าขึ้นศาลจนครบถ้วนแล้ว ไม่มีเหตุขัดข้องอะไรอีกที่ศาลจะไม่รับคำฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาต่อไป สำหรับประเด็นนี้มิได้ยกมาย่อไว้ จึงนำมากล่าวไว้ที่หมายเหตุโดยสุงเขป และมีข้อพิจารณาว่าคดีฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและเพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์นั้น ยังมีการเข้าใจผิดกันอยู่ว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ดังนั้น เมื่อนำคดีมาสู่ศาล ฝ่ายที่เสนอคดีสู่ศาลมักจะขอเสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ ทำให้เกิดปัญหาขัดข้องในทางปฏิบัติ เพราะเมื่อศาลมีคำสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีมีทุนทรัพย์ โจทก์มักจะมีค่าขึ้นศาลมาไม่เพียงพอชำระเนื่องจากไม่ได้เตรียมมา คดีนี้แม้ประเด็นเรื่องเป็นคดีมีทุนทรัพย์หรือไม่จะมิได้วินิจฉัยไว้โดยตรงก็ตาม แต่เหตุที่มีประเด็นมาถึงศาลฎีกาก็สืบเนื่องมาจากปัญหาเรื่องค่าขึ้นศาลจึงควรทำความเข้าใจกันเสียว่า คดีฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ นั้น เป็นกรณีที่เจ้าพนักงานประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำสั่งให้ผู้ต้องเสียภาษีอากรเป็นเงินจำนวนหนึ่ง และถ้าไม่เสียหรือนำส่ง กฎหมายให้ถือว่าเป็นภาษีอากรค้าง ซึ่งผู้ต้องเสียภาษีอาจถูกยึดหรืออายัดทรัพย์สินมาขายทอดตลาดเพื่อชำระค่าภาษีอากรต่อไป ดังนั้น หากศาลมีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งนั้นเสีย ย่อมเป็นผลให้ผู้นั้นถูกปลดเปลื้องไป ไม่ต้องเสียภาษีอากรจำนวนดังกล่าวคดีเช่นนี้เป็นคดีพิาทที่มีจำนวนทุนทรัพย์หรือคิดคำนวณเป็นเงินได้ จึงเป็นคดีที่มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าเป็นคดีที่มีทุนทรัพย์ ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทคือตามจำนวนที่ขอให้เพิกถอนนั้นเอง(คำพิพากษาฎีกาที่ 2543/2529) ส่วนประเด็นอีกกรณีหนึ่งคือ ตามหัวข้อที่ย่อไว้นั้น เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย แล้วมีคำพิพากษา โดยพิพากษายกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า ตามคำฟ้องและคำให้การนั้น ยังไม่อาจฟังเป็นยุติได้ คือยังมีประเด็นข้อพิพาทเกี่ยวกับข้อเท็จจริงอยู่ เพราะโจทก์อ้างข้อเท็จจริงว่าบิดาโจทก์กระทำแทนโจทก์ แต่จำเลยปฏิเสธว่าไม่เป็นความจริง เพราะในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์ และจากหนังสือขอความเป็นธรรมโจทก์อ้างเพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินให้โจทก์ในระหว่างการขายฝากที่ดินตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว โจทก์ไม่เคยอ้างว่าบิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์ ดังนั้น จึงเป็นข้อเท็จจริงที่ต่างคนต่างกล่าวอ้าง ซึ่งโต้แย้งกันอยู่ระหว่างโจทก์กับจำเลย และข้อเท็จจริงจะเป็นประการใด ก็จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อนคดีนี้จึงต้องย้อนกลับมาที่ศาลชั้นต้นอีกครั้งหนึ่ง โดยต้องสืบพยานโจทก์และพยานจำเลย แล้วจึงพิพากษาไปตามรูปคดี อนึ่ง คดีนี้เป็นคดีที่มาสู่ศาลก่อนจัดตั้งศาลภาษีอากร การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนับแต่ศาลชั้นต้นจนถึงศาลฎีกา จึงใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบังคับ ปัญหามีว่า ขณะนี้ศาลภาษีอากรเปิดทำการแล้ว ดังนี้ คดีตามหัวข้อหมายเหตุซึ่งดำเนินกระบวนพิจารณามาแต่เริ่มแรกในศาลธรรมดาเมื่อศาลฎีกามีคำพิพากษาย้อนกลับมาให้ศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์จำเลยใหม่แล้วมีคำพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ศาลชั้นต้นในที่นี้หมายถึงศาลชั้นต้นที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ หรือหมายถึงศาลภาษีอากรกลาง ข้อพิจารณาประการแรกคงพิจารณาจากบทเฉพาะกาล แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 30 ซึ่งบัญญัติว่า "คดีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากร ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลแพ่งหรือศาลอื่นในวันเปิดทำการของแผนกคดีภาษีอากรในศาลแพ่งให้ศาลนั้นคงมีอำนาจพิจารณาพิพากษาต่อไปโดยถือว่าคดีนั้นมิใช่คดีภาษีอากรตามพระราชบัญญัตินี้" ตามบทบัญญัติดังกล่าว เป็นที่เห็นได้ว่าคดีตามหัวข้อหมายเหตุน่าจะถือว่าเป็นคดีที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลแพ่งหรือศาลอื่นในวันเปิดทำการของแผนกคดีภาษีอากรในศาลแพ่ง คือวันที่ 25 มีนาคม 2529และต่อมาวันที่ 7 สิงหาคม 2529 ศาลภาษีอากรกลางเปิดทำการ คดีดังกล่าวนี้จึงมิใช่คดีภาษีอากร ฉะนั้นจะเห็นได้ว่าคดีนี้มีการอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลชั้นต้นไปศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาตามลำดับและศาลฎีกาที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ก็มิใช่ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรเพราะถ้าหากเป็นศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรแล้ว ในส่วนของคำวินิจฉัยก็จะใช้คำว่า ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากร และนอกจากนี้ ถ้าศาลฎีกามีความประสงค์จะสั่งให้ศาลชั้นต้นอื่น เช่น ศาลภาษีอากรกลาง เป็นผู้พิจารณาก็น่าจะสั่งไว้ให้ชัดแจ้งโดยอาศัยหลักการในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 247 ประกอบมาตรา 243แต่ก็ไม่ปรากฏความเช่นนั้น การที่ศาลฎีกามีอำนาจแห่งบทบัญญัติดังกล่าวสั่งย้อนสำนวนมาให้ศาลชั้นต้นพิจารณาก็ควรเป็นศาลชั้นต้นเดิมที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ ดังนี้ คดีนี้ยังคงถือว่าเป็นคดีที่ค้างอยู่ จึงต้องย้อนกลับไปศาลชั้นต้นศาลเดิมที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ และการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีดังกล่าวก็มิใช่คดีภาษีอากรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรต้องนำบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับและเมื่อศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแล้ว หากคู่ความไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษา ก็ต้องอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาตามลำดับ. พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้ประจำปี พ.ศ. 2520 เพิ่มจำนวน 13,998,603.22 บาท โดยหักค่าใช้จ่ายในการซื้อที่ดินให้เพียง 20,000,000 บาท มิได้หักให้จำนวน30,000,000 บาท อันเป็นทุนที่โจทก์ซื้อมาจากผู้มีชื่อ จึงอุทธรณ์การประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ ขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ให้เจ้าพนักงานประเมินทำการประเมินใหม่ โดยหักค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่โจทก์มีสิทธิหักได้เสียให้ถูกต้องจำเลยทั้งสี่ให้การว่า โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทในราคา 15,126,000บาท ตามหลักฐานที่จดทะเบียนไว้ ณ กรมที่ดิน ต้นทุนซื้อที่ดินจึงมีจำนวน 15,126,000 บาท สมควรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 45ประกอบพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 11 มาตรา 8 ทวิ ซึ่งหักค่าใช้จ่ายตามมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร คือ จำนวน 15,126,000บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาและคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งรับคำฟ้องและอนุญาตให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน 30 วัน กับยกคำร้องที่โจทก์ขอชำระค่าขึ้นศาล กับคืนค่าขึ้นศาลทั้งสองศาลแก่โจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้รับพิจารณาและพิพากษาไปตามประเด็นแห่งคดี ครั้นศาลฎีกาเห็นสมควรที่จะพิจารณาพิพากษาต่อไป ก็ปรากฎว่า ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานทั้งโจทก์และจำเลย ซึ่งพิเคราะห์แล้ว โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์มีความประสงค์จะให้โจทก์แยกครอบครัว จึงได้แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินตามฟ้องแทนโจทก์ในราคา 30,000,000บาท และในวันเดียวกันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินตามฟ้องไว้กับมูลนิธิมหามกุฎราชวิทยาลัยในราคา 15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปีกำหนดสินไถ่ไว้จำนวน 16,800,000 บาท เป็นการขายฝากแทนโจทก์ภายหลังจากขายฝากแล้ว โจทก์ไม่ได้ไถ่ถอนตามกำหนด แต่โจทก์ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อตลอดมาและผู้ซื้อยอมให้โจทก์ไถ่ถอนคืนได้โจทก์จึงไถ่ถอนคืนเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2520 ในจำนวนเงิน20,000,000 บาท และในวันเดียวกันนั้นเองโจทก์ขายที่ดินให้แก่บริษัทไทยเคหะการโยธา จำกัด ในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินตามฟ้องมาจากพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล ในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมาหรือเป็นทุนของโจทก์ในการได้ที่ดินตามฟ้องมา โจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร ฝ่ายจำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์นั้น โจทก์กล่าวอ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินตามฟ้องให้โจทก์ในระหว่างการขายฝาก-ซึ่งที่ดินตกไปเป็นของผู้ซื้อแล้ว โจทก์ไม่เคยกล่าวอ้างว่า บิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์เป็นการแตกต่างกับข้อเท็จจริงดังที่กล่าวในฟ้อง เห็นว่า ข้อเท็จจริงที่โต้แย้งกันระหว่างโจทก์ และจำเลยดังกล่าว จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานของทั้งสองฝ่าย จึงไม่ชอบ"พิพากษายกคำสั่งและคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานของโจทก์และจำเลย แล้วทำการพิพากษาไปใหม่ตามรูปคดี สำหรับค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นนี้ ให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2651/2534นาย รัชฎา สังขะวัฒนะโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 243, ม. 247โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินแทนโจทก์ในราคา 30,000,000 บาท และในวันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินดังกล่าวแทนโจทก์ในราคา15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปี กำหนดสินไถ่ไว้ 16,800,000 บาทและโจทก์ได้ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อฝากตลอดมาต่อมาเมื่อวันที่ 28มิถุนายน 2520 อันเป็นวันกำหนดการไถ่ถอนโจทก์ไถ่ถอนการขายฝากในจำนวนเงินแปลงดังกล่าวไปในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมา หรือเป็นทุนของโจทก์ในการซื้อที่ดินโจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร จำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์ โจทก์อ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินให้โจทก์ในระหว่างการขายฝากซึ่งที่ดินตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว ไม่เคยอ้างว่าบิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์ดังนี้ ข้อเท็จจริงระหว่างโจทก์และจำเลยที่โต้แย้งกันนี้ จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน ศาลฎีกามีอำนาจยกคำสั่งและคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้ประจำปี พ.ศ. 2520 เพิ่มจำนวน 13,998,603.22 บาท โดยหักค่าใช้จ่ายในการซื้อที่ดินให้เพียง 20,000,000 บาท มิได้หักให้จำนวน30,000,000 บาท อันเป็นทุนที่โจทก์ซื้อมาจากผู้มีชื่อ จึงอุทธรณ์การประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ ขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ให้เจ้าพนักงานประเมินทำการประเมินใหม่ โดยหักค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่โจทก์มีสิทธิหักได้เสียให้ถูกต้องจำเลยทั้งสี่ให้การว่า โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทในราคา 15,126,000บาท ตามหลักฐานที่จดทะเบียนไว้ ณ กรมที่ดิน ต้นทุนซื้อที่ดินจึงมีจำนวน 15,126,000 บาท สมควรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 45ประกอบพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 11 มาตรา 8 ทวิ ซึ่งหักค่าใช้จ่ายตามมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร คือ จำนวน 15,126,000บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาและคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งรับคำฟ้องและอนุญาตให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน 30 วัน กับยกคำร้องที่โจทก์ขอชำระค่าขึ้นศาล กับคืนค่าขึ้นศาลทั้งสองศาลแก่โจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้รับพิจารณาและพิพากษาไปตามประเด็นแห่งคดี ครั้นศาลฎีกาเห็นสมควรที่จะพิจารณาพิพากษาต่อไป ก็ปรากฎว่า ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานทั้งโจทก์และจำเลย ซึ่งพิเคราะห์แล้ว โจทก์บรรยายฟ้องว่า บิดาโจทก์มีความประสงค์จะให้โจทก์แยกครอบครัว จึงได้แบ่งทรัพย์สินรวมทั้งเงินสดให้โจทก์ส่วนหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2517 บิดาโจทก์นำเงินสดในส่วนของโจทก์ไปซื้อที่ดินตามฟ้องแทนโจทก์ในราคา 30,000,000บาท และในวันเดียวกันนั้นเองบิดาโจทก์ได้ขายฝากที่ดินตามฟ้องไว้กับมูลนิธิมหามกุฎราชวิทยาลัยในราคา 15,000,000 บาท มีกำหนด 1 ปีกำหนดสินไถ่ไว้จำนวน 16,800,000 บาท เป็นการขายฝากแทนโจทก์ภายหลังจากขายฝากแล้ว โจทก์ไม่ได้ไถ่ถอนตามกำหนด แต่โจทก์ชำระดอกเบี้ยแก่ผู้ซื้อตลอดมาและผู้ซื้อยอมให้โจทก์ไถ่ถอนคืนได้โจทก์จึงไถ่ถอนคืนเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2520 ในจำนวนเงิน20,000,000 บาท และในวันเดียวกันนั้นเองโจทก์ขายที่ดินให้แก่บริษัทไทยเคหะการโยธา จำกัด ในราคา 44,864,000 บาท การที่บิดาโจทก์ซื้อที่ดินตามฟ้องมาจากพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล ในราคา 30,000,000 บาท ถือได้ว่าซื้อแทนโจทก์เป็นค่าใช้จ่ายที่โจทก์ซื้อมาหรือเป็นทุนของโจทก์ในการได้ที่ดินตามฟ้องมา โจทก์จึงหักค่าใช้จ่ายได้ตามความจำเป็นและสมควร ฝ่ายจำเลยให้การว่าคำให้การของโจทก์ในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์และจากหนังสือขอความเป็นธรรมในการประเมินภาษีของโจทก์นั้น โจทก์กล่าวอ้างแต่เพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินตามฟ้องให้โจทก์ในระหว่างการขายฝาก-ซึ่งที่ดินตกไปเป็นของผู้ซื้อแล้ว โจทก์ไม่เคยกล่าวอ้างว่า บิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์เป็นการแตกต่างกับข้อเท็จจริงดังที่กล่าวในฟ้อง เห็นว่า ข้อเท็จจริงที่โต้แย้งกันระหว่างโจทก์ และจำเลยดังกล่าว จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานของทั้งสองฝ่าย จึงไม่ชอบ"พิพากษายกคำสั่งและคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นทำการพิจารณาเริ่มจากการสืบพยานของโจทก์และจำเลย แล้วทำการพิพากษาไปใหม่ตามรูปคดี สำหรับค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นนี้ ให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่.(ไพฑูรย์ เนติโพธิ์-ก้าน อันนานนท์-โสภณ จันเทรมะ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้มีประเด็นที่ ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยอยู่ 2 กรณี คือ กรณีที่ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษายกคำพิพากษาและคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งรับคำฟ้องและอนุญาตให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระภายใน 30 วัน กับยกคำร้องที่โจทก์ขอชำระค่าขึ้นศาลใน 30 วัน คืนค่าขึ้นศาลทั้งสองศาลแก่โจทก์ และกรณีที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานทั้งสองฝ่ายในวันสืบพยานโจทก์ แล้วพิพาษายกฟ้องโจทก์ กรณีแรกเป็นเรื่องที่โจทก์เห็นว่าการฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ โจทก์จึงเสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีมีทุนทรัพย์ และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นว่าคดีของโจทก์เป็นคดีมีทุนทรัพย์โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์แต่ศาลอุทธรณ์มิได้กำหนดเวลาให้โจทก์นำเงินค่าขึ้นศาลมาชำระ อีกทั้งวันที่ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์โจทก์มิได้มาฟัง จนต่อมาอีก 4 เดือน โจทก์จึงมาร้องขอวางค่าขึ้นศาลและให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ ศาลชั้นต้นอนุญาตเพราะโจทก์นำเงินค่าขึ้นศาลมาชำระภายในกำหนด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาซึ่งศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ไม่มีเจตนาที่จะไม่เสียเงินค่าขึ้นศาลเพียงแต่โจทก์เห็นว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์เท่านั้น และเมื่อศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาแล้ว โจทก์ก็ได้ดำเนินการเสียค่าขึ้นศาลจนครบถ้วนแล้ว ไม่มีเหตุขัดข้องอะไรอีกที่ศาลจะไม่รับคำฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาต่อไป สำหรับประเด็นนี้มิได้ยกมาย่อไว้ จึงนำมากล่าวไว้ที่หมายเหตุโดยสุงเขป และมีข้อพิจารณาว่าคดีฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและเพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์นั้น ยังมีการเข้าใจผิดกันอยู่ว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ดังนั้น เมื่อนำคดีมาสู่ศาล ฝ่ายที่เสนอคดีสู่ศาลมักจะขอเสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ ทำให้เกิดปัญหาขัดข้องในทางปฏิบัติ เพราะเมื่อศาลมีคำสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีมีทุนทรัพย์ โจทก์มักจะมีค่าขึ้นศาลมาไม่เพียงพอชำระเนื่องจากไม่ได้เตรียมมา คดีนี้แม้ประเด็นเรื่องเป็นคดีมีทุนทรัพย์หรือไม่จะมิได้วินิจฉัยไว้โดยตรงก็ตาม แต่เหตุที่มีประเด็นมาถึงศาลฎีกาก็สืบเนื่องมาจากปัญหาเรื่องค่าขึ้นศาลจึงควรทำความเข้าใจกันเสียว่า คดีฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ นั้น เป็นกรณีที่เจ้าพนักงานประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำสั่งให้ผู้ต้องเสียภาษีอากรเป็นเงินจำนวนหนึ่ง และถ้าไม่เสียหรือนำส่ง กฎหมายให้ถือว่าเป็นภาษีอากรค้าง ซึ่งผู้ต้องเสียภาษีอาจถูกยึดหรืออายัดทรัพย์สินมาขายทอดตลาดเพื่อชำระค่าภาษีอากรต่อไป ดังนั้น หากศาลมีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งนั้นเสีย ย่อมเป็นผลให้ผู้นั้นถูกปลดเปลื้องไป ไม่ต้องเสียภาษีอากรจำนวนดังกล่าวคดีเช่นนี้เป็นคดีพิาทที่มีจำนวนทุนทรัพย์หรือคิดคำนวณเป็นเงินได้ จึงเป็นคดีที่มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าเป็นคดีที่มีทุนทรัพย์ ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทคือตามจำนวนที่ขอให้เพิกถอนนั้นเอง(คำพิพากษาฎีกาที่ 2543/2529) ส่วนประเด็นอีกกรณีหนึ่งคือ ตามหัวข้อที่ย่อไว้นั้น เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย แล้วมีคำพิพากษา โดยพิพากษายกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า ตามคำฟ้องและคำให้การนั้น ยังไม่อาจฟังเป็นยุติได้ คือยังมีประเด็นข้อพิพาทเกี่ยวกับข้อเท็จจริงอยู่ เพราะโจทก์อ้างข้อเท็จจริงว่าบิดาโจทก์กระทำแทนโจทก์ แต่จำเลยปฏิเสธว่าไม่เป็นความจริง เพราะในชั้นตรวจสอบจากคำอุทธรณ์ และจากหนังสือขอความเป็นธรรมโจทก์อ้างเพียงว่าบิดาโจทก์ยกที่ดินให้โจทก์ในระหว่างการขายฝากที่ดินตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว โจทก์ไม่เคยอ้างว่าบิดาโจทก์ซื้อที่ดินและขายฝากที่ดินแทนโจทก์ ดังนั้น จึงเป็นข้อเท็จจริงที่ต่างคนต่างกล่าวอ้าง ซึ่งโต้แย้งกันอยู่ระหว่างโจทก์กับจำเลย และข้อเท็จจริงจะเป็นประการใด ก็จะต้องวินิจฉัยจากพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเสียก่อนคดีนี้จึงต้องย้อนกลับมาที่ศาลชั้นต้นอีกครั้งหนึ่ง โดยต้องสืบพยานโจทก์และพยานจำเลย แล้วจึงพิพากษาไปตามรูปคดี อนึ่ง คดีนี้เป็นคดีที่มาสู่ศาลก่อนจัดตั้งศาลภาษีอากร การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนับแต่ศาลชั้นต้นจนถึงศาลฎีกา จึงใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบังคับ ปัญหามีว่า ขณะนี้ศาลภาษีอากรเปิดทำการแล้ว ดังนี้ คดีตามหัวข้อหมายเหตุซึ่งดำเนินกระบวนพิจารณามาแต่เริ่มแรกในศาลธรรมดาเมื่อศาลฎีกามีคำพิพากษาย้อนกลับมาให้ศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์จำเลยใหม่แล้วมีคำพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ศาลชั้นต้นในที่นี้หมายถึงศาลชั้นต้นที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ หรือหมายถึงศาลภาษีอากรกลาง ข้อพิจารณาประการแรกคงพิจารณาจากบทเฉพาะกาล แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 30 ซึ่งบัญญัติว่า "คดีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากร ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลแพ่งหรือศาลอื่นในวันเปิดทำการของแผนกคดีภาษีอากรในศาลแพ่งให้ศาลนั้นคงมีอำนาจพิจารณาพิพากษาต่อไปโดยถือว่าคดีนั้นมิใช่คดีภาษีอากรตามพระราชบัญญัตินี้" ตามบทบัญญัติดังกล่าว เป็นที่เห็นได้ว่าคดีตามหัวข้อหมายเหตุน่าจะถือว่าเป็นคดีที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลแพ่งหรือศาลอื่นในวันเปิดทำการของแผนกคดีภาษีอากรในศาลแพ่ง คือวันที่ 25 มีนาคม 2529และต่อมาวันที่ 7 สิงหาคม 2529 ศาลภาษีอากรกลางเปิดทำการ คดีดังกล่าวนี้จึงมิใช่คดีภาษีอากร ฉะนั้นจะเห็นได้ว่าคดีนี้มีการอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลชั้นต้นไปศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาตามลำดับและศาลฎีกาที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ก็มิใช่ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรเพราะถ้าหากเป็นศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรแล้ว ในส่วนของคำวินิจฉัยก็จะใช้คำว่า ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากร และนอกจากนี้ ถ้าศาลฎีกามีความประสงค์จะสั่งให้ศาลชั้นต้นอื่น เช่น ศาลภาษีอากรกลาง เป็นผู้พิจารณาก็น่าจะสั่งไว้ให้ชัดแจ้งโดยอาศัยหลักการในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 247 ประกอบมาตรา 243แต่ก็ไม่ปรากฏความเช่นนั้น การที่ศาลฎีกามีอำนาจแห่งบทบัญญัติดังกล่าวสั่งย้อนสำนวนมาให้ศาลชั้นต้นพิจารณาก็ควรเป็นศาลชั้นต้นเดิมที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ ดังนี้ คดีนี้ยังคงถือว่าเป็นคดีที่ค้างอยู่ จึงต้องย้อนกลับไปศาลชั้นต้นศาลเดิมที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ และการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีดังกล่าวก็มิใช่คดีภาษีอากรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรต้องนำบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับและเมื่อศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแล้ว หากคู่ความไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษา ก็ต้องอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาตามลำดับ. พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา