ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดในกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๕๗ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติเรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณาผู้มีอำนาจเหนือตลาดในกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒อันเป็นมาตรการกำกับดูแลล่วงหน้าเพื่อป้องกันมิให้ผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญใช้อำนาจในการจำกัดหรือกีดกันการแข่งขันในตลาดสอดคล้องกับหลักการส่งเสริมการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม และมาตรการเพื่อป้องกันมิให้มีการกระทำอันเป็นการผูกขาดหรือก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขันในกิจการโทรคมนาคมรวมทั้งสอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบันอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๗ (๑๑) และ (๒๔)แห่งพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ และมาตรา ๒๑แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่าประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดในกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ข้อ ๒[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติเรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดในกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.๒๕๕๒ข้อ ๔ บรรดาประกาศระเบียบ ข้อบังคับ และคำสั่งอื่นใดในส่วนที่มีกำหนดไว้แล้วในประกาศนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้ ให้ใช้ประกาศนี้แทนข้อ ๕ ในประกาศนี้ตลาดที่เกี่ยวข้อง หมายความว่าตลาดที่เกี่ยวข้องตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่องนิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. ๒๕๕๗ผู้รับใบอนุญาต หมายความว่าผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบกิจการโทรคมนาคมและให้หมายความรวมถึงผู้ได้รับอนุญาตสัมปทานหรือสัญญาให้ประกอบกิจการโทรคมนาคมจากองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยหรือการสื่อสารแห่งประเทศไทยอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔ ใช้บังคับอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญหมายความว่าความสามารถของผู้รับใบอนุญาตที่มีอำนาจตลาดในลักษณะสามารถกีดกันการแข่งขันที่มีประสิทธิผลโดยใช้อำนาจของตนในเชิงพฤติกรรมในตลาดที่เกี่ยวข้องผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญ หมายความว่า ผู้รับใบอนุญาตที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติพิจารณากำหนดให้เป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในตลาดที่เกี่ยวข้องตามประกาศนี้บริษัทย่อย หมายความว่าบริษัทย่อยของผู้รับใบอนุญาตตามข้อ ๒ (๙) ของประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการควบรวมและการถือหุ้นไขว้ในกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๓คณะกรรมการ หมายความว่าคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติสำนักงาน หมายความว่าสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติข้อ ๖ เพื่อให้มีมาตรการกำกับดูแลล่วงหน้าในการส่งเสริมการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรมในกิจการโทรคมนาคมให้คณะกรรมการมีอำนาจกำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในแต่ละตลาดที่เกี่ยวข้องตามประกาศนี้หรือเพื่อให้เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่องมาตรการเพื่อป้องกันมิให้มีการกระทำอันเป็นการผูกขาดหรือก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขันในกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๙ข้อ ๗ ในการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในตลาดที่เกี่ยวข้องตามข้อ๖ ให้ดำเนินการตามขั้นตอน ดังต่อไปนี้(๑) กำหนดตลาดที่เกี่ยวข้อง(๒)วิเคราะห์ระดับความมีประสิทธิภาพของการแข่งขันในตลาดที่เกี่ยวข้อง(๓) กำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในตลาดที่เกี่ยวข้องหากพบว่าตลาดนั้นมีระดับความมีประสิทธิภาพของการแข่งขันต่ำข้อ ๘ ให้ถือว่าตลาดที่เกี่ยวข้องที่มีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างดังต่อไปนี้เป็นตลาดที่มีระดับความมีประสิทธิภาพของการแข่งขันต่ำ(๑) ตลาดที่มีการกระจุกตัวสูง โดยพิจารณาจากค่าดัชนี Herfindahl-Hirschman Index (HHI)ตามที่คณะกรรมการกำหนด(๒)ตลาดที่มีอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดสูงและอุปสรรคนั้นไม่ได้มีอยู่แบบชั่วคราวโดยอาจเป็นอุปสรรคด้านโครงสร้าง ด้านกฎหมาย หรือด้านการกำกับดูแล(๓) ตลาดที่มีระดับการแข่งขันต่ำและไม่มีแนวโน้มการแข่งขันที่ดีขึ้นข้อ ๙ ในกรณีที่ตลาดที่เกี่ยวข้องมีระดับความมีประสิทธิภาพของการแข่งขันต่ำตามข้อ๘ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดผู้รับใบอนุญาตที่มีลักษณะดังต่อไปนี้เพียงรายเดียวเป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในตลาดที่เกี่ยวข้องนั้น(๑) ผู้รับใบอนุญาตที่มีส่วนแบ่งตลาดตั้งแต่ร้อยละ ๔๐ ขึ้นไป หรือ(๒) ผู้รับใบอนุญาตมีส่วนแบ่งตลาดตั้งแต่ร้อยละ ๒๕ แต่ไม่ถึงร้อยละ๔๐และคณะกรรมการพิจารณาจากปัจจัยดังต่อไปนี้แล้วเห็นว่าสมควรกำหนดเป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญ(ก) ขนาดของกิจการโดยรวม(ข) การควบคุมโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น(ค) ความได้เปรียบหรือเหนือกว่าทางเทคโนโลยีเมื่อเทียบกับผู้รับใบอนุญาตรายอื่นในตลาดที่เกี่ยวข้อง(ง) อำนาจในการต่อรองของผู้ซื้อ(จ) ความง่ายในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน(ฉ) ความหลากหลายของสินค้าหรือบริการ(ช) การประหยัดจากขนาด(ซ) การประหยัดจากขอบเขตการผลิต(ฌ) การรวมตัวในแนวตั้งของธุรกิจที่ให้บริการ(ญ) ระดับหรือแนวโน้มการกระจายและขายสินค้าที่สูง(ฎ) ศักยภาพในการแข่งขันของคู่แข่งในตลาดอยู่ในระดับต่ำ(ฏ) อุปสรรคในการขยายกิจการ(ฐ) ความสามารถในการเข้าสู่ตลาดของผู้ประกอบการรายใหม่การพิจารณาส่วนแบ่งตลาดของผู้รับใบอนุญาตตามวรรคหนึ่งให้รวมถึงส่วนแบ่งตลาดของบริษัทย่อยของผู้รับใบอนุญาตที่เป็นผู้รับใบอนุญาตในตลาดที่เกี่ยวข้องเดียวกันด้วยข้อ ๑๐ ในกรณีที่ไม่อาจกำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดเพียงรายเดียวตามข้อ๙ ได้เพราะเหตุที่มีผู้รับใบอนุญาตที่มีลักษณะตามข้อ ๙ หลายรายให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญแบบหลายรายร่วมกันโดยคำนึงถึงปัจจัยอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง ดังต่อไปนี้(๑) การกระจุกตัวของตลาด(๒) สินค้าและบริการที่จัดอยู่ประเภทเดียวกัน(๓) โครงสร้างต้นทุนที่คล้ายคลึงกัน(๔) ส่วนแบ่งตลาดที่ใกล้เคียงกันในการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญแบบหลายรายร่วมกันตามวรรคหนึ่งคณะกรรมการอาจใช้เกณฑ์และปัจจัยอื่นที่ใช้กันในทางวิชาการพิจารณาประกอบด้วยก็ได้เช่น ความโปร่งใสตลาดในสภาวะเติบโตเต็มที่หรืออิ่มตัวการเติบโตอย่างชะงักงันด้านอุปสงค์ อุปสงค์ของสินค้าหรือบริการ มีความยืดหยุ่นต่ำนวัตกรรมทางเทคนิคหรือเทคโนโลยีที่เติบโตเต็มที่หรืออิ่มตัวกำลังการผลิตส่วนเกินอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดสูง อำนาจในการต่อรองของผู้ซื้อการแข่งขันที่มีศักยภาพ กลไกของการโต้กลับและขอบข่ายของการแข่งขันด้านราคา เป็นต้นข้อ ๑๑ ให้สำนักงานจัดทำรายงานการวิเคราะห์ตามข้อ๘ ข้อ ๙ และข้อ ๑๐พร้อมข้อเสนอในการกำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในแต่ละตลาดที่เกี่ยวข้องและมาตรการเฉพาะในการกำกับดูแลเพื่อเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญรวมถึงกำหนดมาตรการเฉพาะเป็นประจำทุกสองปีหรือตามระยะเวลาที่คณะกรรมการเห็นสมควรโดยคำนึงถึงความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและความต้องการของตลาดตลอดจนสภาพการแข่งขันข้อ ๑๒ ผู้รับใบอนุญาตมีหน้าที่ต้องจัดส่งข้อมูลตามที่สำนักงานร้องขอเพื่อใช้ในการวิเคราะห์และพิจารณาตามประกาศนี้ในกรณีที่สำนักงานมีหรือได้รับข้อมูลไม่เพียงพอเพื่อประกอบการวิเคราะห์หรือพิจารณาสำนักงานอาจใช้หลักเกณฑ์ตามหลักวิชาเศรษฐศาสตร์ในการกำหนดสมมติฐานหรือประมาณค่าที่เหมาะสมเพื่อใช้ในการประกอบในการคำนวณหรือการพิจารณาก็ได้ข้อ ๑๓ ในกรณีที่ปรากฏว่ามีผู้มีอำนาจเหนือตลาดในตลาดที่เกี่ยวข้องให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดมาตรการเฉพาะอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างสำหรับผู้รับใบอนุญาตที่เป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญตามประกาศนี้โดยจะต้องสอดคล้องกับสภาพอุปสรรคในการแข่งขันในตลาดที่เกี่ยวข้องมาตรการเฉพาะตามวรรคหนึ่ง ให้หมายความรวมถึง(๑) การแยกระบบบัญชีออกจากกันในการให้บริการบางประเภท(๒) การเปิดเผยหรือแจ้งข้อมูล(๓) การกำหนดให้คิดต้นทุนการให้บริการใหม่(๔) การกำหนดอัตราขั้นสูงของค่าบริการบางประเภท(๕) การกำหนดให้มีการให้บริการแก่ผู้รับใบอนุญาตรายอื่น(๖) การบังคับให้แยกขายบริการ(๗) การสั่งให้ยกเลิกหรือแก้ไขเงื่อนไขของสัญญาให้บริการ(๘)คำสั่งให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างอันเป็นหรืออาจเป็นการผูกขาด หรือลด หรือจำกัดการแข่งขันข้อ ๑๔ ผู้รับใบอนุญาตรายใดที่เป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญตามประกาศนี้ให้ถือว่าเป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดตามข้อ ๑๐ของประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่องมาตรการเพื่อป้องกันมิให้มีการกระทำอันเป็นการผูกขาดหรือก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขันในกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๙ข้อ ๑๕ ในวาระเริ่มแรกให้สำนักงานจัดทำรายงานการวิเคราะห์ตามข้อ ๘ ข้อ ๙ และข้อ ๑๐พร้อมข้อเสนอในการกำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในแต่ละตลาดที่เกี่ยวข้องและมาตรการเฉพาะในการกำกับดูแลเสนอต่อคณะกรรมการภายในระยะเวลา ๑๘๐ วันนับตั้งแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญรวมถึงกำหนดมาตรการเฉพาะต่อไปข้อ ๑๖ ให้คำสั่งคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติที่ ๓๒/๒๕๕๓ เรื่องระบุผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในแต่ละตลาดที่เกี่ยวข้องและคำสั่งอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญยังมีผลบังคับใช้ไปจนกว่าคณะกรรมการจะมีคำสั่งกำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญรวมทั้งมาตรการเฉพาะตามประกาศนี้ประกาศณ วันที่ ๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗พลอากาศเอกธเรศ ปุณศรีประธานกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๙ กันยายน๒๕๕๗กฤษดายุทธ/ผู้ตรวจ๑๙ กันยายน๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๑/ตอนพิเศษ ๑๘๔ ง/หน้า ๙/๑๘ กันยายน ๒๕๕๗