คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1461/2513หลักกฎหมาย: เอกสารที่จำเลยอ้างเป็นพยานหลักฐานและส่งศาลไว้แล้ว แม้จำเลยผู้อ้างจะไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารนั้นภายในเวลาที่ศาลกำหนดให้นำมาชำระ และมาแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลมีคำพิพากษา 1 วัน อ้างเหตุเพราะหลงลืม ดังนี้ เมื่อเอกสารที่อ้างส่งนั้นเป็นพยานหลักฐานที่มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยผู้อ้าง และการที่ไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนด น่าเชื่อว่าเป็นเพราะความหลงลืม กรณีมีเหตุที่ศาลสมควรจะรับฟังพยานหลักฐานเช่นว่านั้นได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87(2)โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าที่ดินที่จำเลยบุกรุกเข้าไปขุดดินปลูกต้นมะพร้าวเป็นที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง และให้ถอนต้นมะพร้าวออกไปจำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่นายจรัญมีหน้าที่รับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) ซึ่งนายจรัญขายให้จำเลยแล้วทำหนังสือซื้อขายกันที่อำเภอแกลง จำเลยจึงเข้าครอบครองขุดดินปลูกมะพร้าวและกล้วย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นสืบพยานทั้งสองฝ่ายเสร็จสิ้นแล้วจดรายงานกระบวนพิจารณาให้คู่ความชำระค่าอ้างเอกสารภายใน 3 วัน จำเลยไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารจนก่อนวันที่ศาลนัดฟังคำพิพากษา 1 วัน จำเลยยื่นคำแถลงขอชำระค่าอ้างเอกสาร อ้างเหตุเพราะหลงลืม ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับค่าอ้างเอกสาร แล้วมีคำพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยไม่รับฟังพยานเอกสารของจำเลยที่อ้างส่งไว้ต่อศาลแล้วจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นสมควรรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลย จึงพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยเห็นว่า เอกสารที่จำเลยอ้างและได้ส่งศาลแล้วมี 4 ฉบับ คือหมาย ล.1 เป็นสัญญากู้ยืมเงินระหว่างนายจรัญเป็นผู้กู้ นางพิมพ์ภรรยาจำเลยเป็นผู้ให้กู้ หมาย ล.2 เป็นสัญญาซื้อขายที่ดิน ระหว่างนายจรัญผู้ขาย จำเลยเป็นผู้ซื้อ เป็นสัญญาซื้อขายทำขึ้นโดยพนักงานเจ้าหน้าที่อำเภอแกลง จังหวัดระยอง หมาย ล.3 เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ออกให้แก่นายจรัญ หมาย ล.4 เป็นหนังสือของนายจรัญ มีข้อความแสดงว่า ไม่ได้ขายที่ดินให้โจทก์เอกสารทั้ง 4 ฉบับนี้มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยหาน้อยไม่ หากได้รับการพิจารณาของศาลอาจทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงไปก็ได้เรื่องนี้จำเลยอ้างว่าหลงลืมไป จึงไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนดค่าอ้างเอกสาร 4 ฉบับนี้เป็นเงินเพียง 12 บาทเท่านั้นไม่ใช่เงินจำนวนมากมายอะไร น่าเชื่อว่าจำเลยหลงลืมไปจริง ๆ เมื่อนึกได้จึงได้ยื่นคำแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลกำหนดจะพิพากษาเหตุผลที่ศาลชั้นต้นไม่รับค่าอ้างเอกสารของจำเลยก็เพราะศาลได้เรียงคำพิพากษาเสร็จแล้วเป็นทำนองว่าถ้ายอมรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยก็จะต้องเปลี่ยนแปลงแนวคำพิพากษาเสียใหม่ เห็นว่ายังไม่เป็นเหตุผลที่สมควร จริงอยู่การชำระค่าอ้างเอกสารนั้น กฎหมายกำหนดให้ชำระเมื่อส่งเอกสารต่อศาล แต่ในทางปฏิบัติ คู่ความที่อ้างเอกสารอาจชำระค่าอ้างได้ก่อนวันชี้ขาดตัดสินคดี เมื่อได้ชำระแล้ว ศาลก็รับฟังเอกสารนั้น ๆ ได้ ในเรื่องพยานหลักฐานนี้ กฎหมายกำหนดอำนาจของศาลไว้กว้างขวาง ในกรณีที่ศาลเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมจะเห็นได้จากบทบัญญัติในมาตรา 86 และ 88 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1461/2513นางอุบล ชาญเชี่ยวโจทก์นายเวย เจริญรื่นจำเลย ป.วิ.พ. ม. 86, ม. 87, ม. 88เอกสารที่จำเลยอ้างเป็นพยานหลักฐานและส่งศาลไว้แล้ว แม้จำเลยผู้อ้างจะไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารนั้นภายในเวลาที่ศาลกำหนดให้นำมาชำระ และมาแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลมีคำพิพากษา 1 วัน อ้างเหตุเพราะหลงลืม ดังนี้ เมื่อเอกสารที่อ้างส่งนั้นเป็นพยานหลักฐานที่มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยผู้อ้าง และการที่ไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนด น่าเชื่อว่าเป็นเพราะความหลงลืม กรณีมีเหตุที่ศาลสมควรจะรับฟังพยานหลักฐานเช่นว่านั้นได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87(2)โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าที่ดินที่จำเลยบุกรุกเข้าไปขุดดินปลูกต้นมะพร้าวเป็นที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง และให้ถอนต้นมะพร้าวออกไปจำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่นายจรัญมีหน้าที่รับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) ซึ่งนายจรัญขายให้จำเลยแล้วทำหนังสือซื้อขายกันที่อำเภอแกลง จำเลยจึงเข้าครอบครองขุดดินปลูกมะพร้าวและกล้วย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นสืบพยานทั้งสองฝ่ายเสร็จสิ้นแล้วจดรายงานกระบวนพิจารณาให้คู่ความชำระค่าอ้างเอกสารภายใน 3 วัน จำเลยไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารจนก่อนวันที่ศาลนัดฟังคำพิพากษา 1 วัน จำเลยยื่นคำแถลงขอชำระค่าอ้างเอกสาร อ้างเหตุเพราะหลงลืม ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับค่าอ้างเอกสาร แล้วมีคำพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยไม่รับฟังพยานเอกสารของจำเลยที่อ้างส่งไว้ต่อศาลแล้วจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นสมควรรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลย จึงพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยเห็นว่า เอกสารที่จำเลยอ้างและได้ส่งศาลแล้วมี 4 ฉบับ คือหมาย ล.1 เป็นสัญญากู้ยืมเงินระหว่างนายจรัญเป็นผู้กู้ นางพิมพ์ภรรยาจำเลยเป็นผู้ให้กู้ หมาย ล.2 เป็นสัญญาซื้อขายที่ดิน ระหว่างนายจรัญผู้ขาย จำเลยเป็นผู้ซื้อ เป็นสัญญาซื้อขายทำขึ้นโดยพนักงานเจ้าหน้าที่อำเภอแกลง จังหวัดระยอง หมาย ล.3 เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ออกให้แก่นายจรัญ หมาย ล.4 เป็นหนังสือของนายจรัญ มีข้อความแสดงว่า ไม่ได้ขายที่ดินให้โจทก์เอกสารทั้ง 4 ฉบับนี้มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยหาน้อยไม่ หากได้รับการพิจารณาของศาลอาจทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงไปก็ได้เรื่องนี้จำเลยอ้างว่าหลงลืมไป จึงไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนดค่าอ้างเอกสาร 4 ฉบับนี้เป็นเงินเพียง 12 บาทเท่านั้นไม่ใช่เงินจำนวนมากมายอะไร น่าเชื่อว่าจำเลยหลงลืมไปจริง ๆ เมื่อนึกได้จึงได้ยื่นคำแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลกำหนดจะพิพากษาเหตุผลที่ศาลชั้นต้นไม่รับค่าอ้างเอกสารของจำเลยก็เพราะศาลได้เรียงคำพิพากษาเสร็จแล้วเป็นทำนองว่าถ้ายอมรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยก็จะต้องเปลี่ยนแปลงแนวคำพิพากษาเสียใหม่ เห็นว่ายังไม่เป็นเหตุผลที่สมควร จริงอยู่การชำระค่าอ้างเอกสารนั้น กฎหมายกำหนดให้ชำระเมื่อส่งเอกสารต่อศาล แต่ในทางปฏิบัติ คู่ความที่อ้างเอกสารอาจชำระค่าอ้างได้ก่อนวันชี้ขาดตัดสินคดี เมื่อได้ชำระแล้ว ศาลก็รับฟังเอกสารนั้น ๆ ได้ ในเรื่องพยานหลักฐานนี้ กฎหมายกำหนดอำนาจของศาลไว้กว้างขวาง ในกรณีที่ศาลเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมจะเห็นได้จากบทบัญญัติในมาตรา 86 และ 88 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน(ทองคำ จารุเหติ-ชวน พูนคำ-สวัสดิ์ ภู่งาม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าที่ดินที่จำเลยบุกรุกเข้าไปขุดดินปลูกต้นมะพร้าวเป็นที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง และให้ถอนต้นมะพร้าวออกไปจำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่นายจรัญมีหน้าที่รับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) ซึ่งนายจรัญขายให้จำเลยแล้วทำหนังสือซื้อขายกันที่อำเภอแกลง จำเลยจึงเข้าครอบครองขุดดินปลูกมะพร้าวและกล้วย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นสืบพยานทั้งสองฝ่ายเสร็จสิ้นแล้วจดรายงานกระบวนพิจารณาให้คู่ความชำระค่าอ้างเอกสารภายใน 3 วัน จำเลยไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารจนก่อนวันที่ศาลนัดฟังคำพิพากษา 1 วัน จำเลยยื่นคำแถลงขอชำระค่าอ้างเอกสาร อ้างเหตุเพราะหลงลืม ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับค่าอ้างเอกสาร แล้วมีคำพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยไม่รับฟังพยานเอกสารของจำเลยที่อ้างส่งไว้ต่อศาลแล้วจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นสมควรรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลย จึงพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยเห็นว่า เอกสารที่จำเลยอ้างและได้ส่งศาลแล้วมี 4 ฉบับ คือหมาย ล.1 เป็นสัญญากู้ยืมเงินระหว่างนายจรัญเป็นผู้กู้ นางพิมพ์ภรรยาจำเลยเป็นผู้ให้กู้ หมาย ล.2 เป็นสัญญาซื้อขายที่ดิน ระหว่างนายจรัญผู้ขาย จำเลยเป็นผู้ซื้อ เป็นสัญญาซื้อขายทำขึ้นโดยพนักงานเจ้าหน้าที่อำเภอแกลง จังหวัดระยอง หมาย ล.3 เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ออกให้แก่นายจรัญ หมาย ล.4 เป็นหนังสือของนายจรัญ มีข้อความแสดงว่า ไม่ได้ขายที่ดินให้โจทก์เอกสารทั้ง 4 ฉบับนี้มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยหาน้อยไม่ หากได้รับการพิจารณาของศาลอาจทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงไปก็ได้เรื่องนี้จำเลยอ้างว่าหลงลืมไป จึงไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนดค่าอ้างเอกสาร 4 ฉบับนี้เป็นเงินเพียง 12 บาทเท่านั้นไม่ใช่เงินจำนวนมากมายอะไร น่าเชื่อว่าจำเลยหลงลืมไปจริง ๆ เมื่อนึกได้จึงได้ยื่นคำแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลกำหนดจะพิพากษาเหตุผลที่ศาลชั้นต้นไม่รับค่าอ้างเอกสารของจำเลยก็เพราะศาลได้เรียงคำพิพากษาเสร็จแล้วเป็นทำนองว่าถ้ายอมรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยก็จะต้องเปลี่ยนแปลงแนวคำพิพากษาเสียใหม่ เห็นว่ายังไม่เป็นเหตุผลที่สมควร จริงอยู่การชำระค่าอ้างเอกสารนั้น กฎหมายกำหนดให้ชำระเมื่อส่งเอกสารต่อศาล แต่ในทางปฏิบัติ คู่ความที่อ้างเอกสารอาจชำระค่าอ้างได้ก่อนวันชี้ขาดตัดสินคดี เมื่อได้ชำระแล้ว ศาลก็รับฟังเอกสารนั้น ๆ ได้ ในเรื่องพยานหลักฐานนี้ กฎหมายกำหนดอำนาจของศาลไว้กว้างขวาง ในกรณีที่ศาลเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมจะเห็นได้จากบทบัญญัติในมาตรา 86 และ 88 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1461/2513นางอุบล ชาญเชี่ยวโจทก์นายเวย เจริญรื่นจำเลย ป.วิ.พ. ม. 86, ม. 87, ม. 88เอกสารที่จำเลยอ้างเป็นพยานหลักฐานและส่งศาลไว้แล้ว แม้จำเลยผู้อ้างจะไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารนั้นภายในเวลาที่ศาลกำหนดให้นำมาชำระ และมาแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลมีคำพิพากษา 1 วัน อ้างเหตุเพราะหลงลืม ดังนี้ เมื่อเอกสารที่อ้างส่งนั้นเป็นพยานหลักฐานที่มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยผู้อ้าง และการที่ไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนด น่าเชื่อว่าเป็นเพราะความหลงลืม กรณีมีเหตุที่ศาลสมควรจะรับฟังพยานหลักฐานเช่นว่านั้นได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87(2)โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าที่ดินที่จำเลยบุกรุกเข้าไปขุดดินปลูกต้นมะพร้าวเป็นที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง และให้ถอนต้นมะพร้าวออกไปจำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่นายจรัญมีหน้าที่รับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) ซึ่งนายจรัญขายให้จำเลยแล้วทำหนังสือซื้อขายกันที่อำเภอแกลง จำเลยจึงเข้าครอบครองขุดดินปลูกมะพร้าวและกล้วย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นสืบพยานทั้งสองฝ่ายเสร็จสิ้นแล้วจดรายงานกระบวนพิจารณาให้คู่ความชำระค่าอ้างเอกสารภายใน 3 วัน จำเลยไม่ได้ชำระค่าอ้างเอกสารจนก่อนวันที่ศาลนัดฟังคำพิพากษา 1 วัน จำเลยยื่นคำแถลงขอชำระค่าอ้างเอกสาร อ้างเหตุเพราะหลงลืม ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับค่าอ้างเอกสาร แล้วมีคำพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยไม่รับฟังพยานเอกสารของจำเลยที่อ้างส่งไว้ต่อศาลแล้วจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นสมควรรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลย จึงพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยเห็นว่า เอกสารที่จำเลยอ้างและได้ส่งศาลแล้วมี 4 ฉบับ คือหมาย ล.1 เป็นสัญญากู้ยืมเงินระหว่างนายจรัญเป็นผู้กู้ นางพิมพ์ภรรยาจำเลยเป็นผู้ให้กู้ หมาย ล.2 เป็นสัญญาซื้อขายที่ดิน ระหว่างนายจรัญผู้ขาย จำเลยเป็นผู้ซื้อ เป็นสัญญาซื้อขายทำขึ้นโดยพนักงานเจ้าหน้าที่อำเภอแกลง จังหวัดระยอง หมาย ล.3 เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ออกให้แก่นายจรัญ หมาย ล.4 เป็นหนังสือของนายจรัญ มีข้อความแสดงว่า ไม่ได้ขายที่ดินให้โจทก์เอกสารทั้ง 4 ฉบับนี้มีความสำคัญแก่คดีของจำเลยหาน้อยไม่ หากได้รับการพิจารณาของศาลอาจทำให้ผลแห่งคดีเปลี่ยนแปลงไปก็ได้เรื่องนี้จำเลยอ้างว่าหลงลืมไป จึงไม่ได้เสียค่าอ้างเอกสารตามกำหนดค่าอ้างเอกสาร 4 ฉบับนี้เป็นเงินเพียง 12 บาทเท่านั้นไม่ใช่เงินจำนวนมากมายอะไร น่าเชื่อว่าจำเลยหลงลืมไปจริง ๆ เมื่อนึกได้จึงได้ยื่นคำแถลงขอชำระก่อนวันที่ศาลกำหนดจะพิพากษาเหตุผลที่ศาลชั้นต้นไม่รับค่าอ้างเอกสารของจำเลยก็เพราะศาลได้เรียงคำพิพากษาเสร็จแล้วเป็นทำนองว่าถ้ายอมรับค่าอ้างเอกสารจากจำเลยก็จะต้องเปลี่ยนแปลงแนวคำพิพากษาเสียใหม่ เห็นว่ายังไม่เป็นเหตุผลที่สมควร จริงอยู่การชำระค่าอ้างเอกสารนั้น กฎหมายกำหนดให้ชำระเมื่อส่งเอกสารต่อศาล แต่ในทางปฏิบัติ คู่ความที่อ้างเอกสารอาจชำระค่าอ้างได้ก่อนวันชี้ขาดตัดสินคดี เมื่อได้ชำระแล้ว ศาลก็รับฟังเอกสารนั้น ๆ ได้ ในเรื่องพยานหลักฐานนี้ กฎหมายกำหนดอำนาจของศาลไว้กว้างขวาง ในกรณีที่ศาลเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมจะเห็นได้จากบทบัญญัติในมาตรา 86 และ 88 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน(ทองคำ จารุเหติ-ชวน พูนคำ-สวัสดิ์ ภู่งาม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ