คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6930/2537หลักกฎหมาย: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา653บังคับให้มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้กู้จึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้โดยมิได้บังคับผู้ให้กู้ต้องลงลายมือชื่อด้วยเมื่อจำเลยเป็นผู้เขียนหนังสือสัญญากู้เงินและลงลายมือชื่อเป็นผู้กู้แล้วย่อมฟ้องร้องบังคับคดีได้แม้ลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นลายมือชื่อปลอมก็หามีผลให้หลักฐานการฟ้องร้องบังคับแก่จำเลยได้ที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปไม่ สิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยซึ่งมีกำหนดอายุความ5ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา166เดิม(มาตรา193/33ใหม่)หมายถึงดอกเบี้ยที่ค้างชำระอยู่ก่อนวันฟ้องส่วนดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จไม่ใช่ดอกเบี้ยค้างชำระโจทก์มีสิทธิได้ดอกเบี้ยเกิน5ปีโดยไม่มีกำหนดอายุความโจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สายฮวย ทัพแสง เมื่อ วันที่ 8 มิถุนายน 2526 จำเลย ทำ หนังสือ สัญญากู้ยืม เงินนาง สายฮวย ไป 50,000 บาท สัญญา ให้ ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี กำหนด ชำระ เงิน คืน ภายใน วันที่ 30 กรกฎาคม 2526 ตามสำเนา หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร ท้ายฟ้อง นับแต่ จำเลย กู้ยืม เงินไป จำเลย ไม่ชำระ ต้นเงิน และ ดอกเบี้ย ให้ แก่ นาง สายฮวย เลย โจทก์ ขอ คิด ดอกเบี้ย ก่อน ฟ้อง เพียง 5 ปี เป็น เงิน 37,500 บาท รวมกับต้นเงิน เป็น 87,500 บาท ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงิน 87,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี ของ ต้นเงิน 50,000 บาท นับแต่วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย ไม่เคย กู้ยืม เงินโจทก์ หรือ นาง สายฮวย หนังสือ สัญญากู้เงิน ที่ โจทก์ นำ มา ฟ้อง เป็น เอกสารปลอม ที่ โจทก์ เป็น ผู้ทำ ขึ้น ทั้ง ฉบับ หนังสือ สัญญากู้เงินไม่ได้ กำหนด อัตรา ดอกเบี้ย ไว้ แน่ชัด เป็น โมฆะ ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน 68,750 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน50,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง (วันที่ 26 ตุลาคม 2533) ไป จนกว่าจะ ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ในชั้นฎีกา ไม่เกิน สอง แสน บาท ต้องห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริงตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง คดี มีปัญหาข้อกฎหมาย ตาม ที่ จำเลย ฎีกา ขึ้น มา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสารหมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่ และที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่งต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้นเป็น การ ชอบ หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าว ศาลฎีกา จำต้องฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐานใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบด้วย มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า จำเลยกู้ยืม เงิน นาง สายฮวย ไป ตาม หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงิน ฉบับ ดังกล่าว และ ลงลายมือชื่อเป็น ผู้กู้ ไว้ จริง เฉพาะ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ นั้น ไม่ใช่ ลายมือชื่อนาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ปัญหา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่เห็นว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า "การกู้ยืมเงิน กว่า ห้า สิบ บาท ขึ้น ไป นั้น ถ้า มิได้ มีหลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ อย่างใด อย่างหนึ่ง ลงลายมือชื่อผู้ ยืม เป็น สำคัญ ท่าน ว่า จะ ฟ้องร้อง ให้ บังคับคดี หาได้ไม่ " เห็น ได้ว่ากฎหมาย บังคับ ให้ มี หลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ และ ลงลายมือชื่อผู้กู้ จึง จะ ฟ้องร้อง บังคับคดี ได้ โดย มิได้ บังคับ ผู้ให้กู้ ต้องลงลายมือชื่อ ด้วย ดังนั้น เมื่อ จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงินเอกสาร หมาย จ. 1 และ ลงลายมือชื่อ เป็น ผู้กู้ แล้ว ย่อม ฟ้องร้องบังคับคดี ได้ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ข้างต้น แม้ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ไม่ใช่ ลายมือชื่อ นาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ก็ หา มีผล ให้ หลักฐาน การ ฟ้องร้อง บังคับ แก่ จำเลย ได้ ที่ สมบูรณ์ อยู่ แล้ว เสีย ไป ไม่ปัญหา ว่า ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตราร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ ชอบ หรือไม่ที่ จำเลย ฎีกา ว่า เป็น การ ขยาย อายุความ คิด ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนด5 ปี ต่อไป อีก นั้น เห็นว่า สิทธิเรียกร้อง ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนดอายุความ 5 ปี ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 166 เดิม(มาตรา 193/33 ใหม่ ) นั้น หมายถึง ดอกเบี้ย ที่ ค้างชำระ อยู่ ก่อนวันฟ้อง ส่วน ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้น ไม่ใช่ดอกเบี้ย ค้างชำระ จะ ใช้ มาตรา 166 เดิม (มาตรา 193/33 ใหม่ ) บังคับไม่ได้ ถ้า การ พิจารณา คดี ยืด เยื้อโจทก์ ย่อม มีสิทธิ ได้ ดอกเบี้ย เกิน5 ปี โดย ไม่มี กำหนด อายุความ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ฟังไม่ขึ้น ทุก ข้อ "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6930/2537นาง กรรณิการ์ ไชยวงศา ใน ฐานะ ผู้จัดการมรดก ของโจทก์นาง สายฮวย ทัพแสงโจทก์นาย เสียง ชูสกุลจำเลย ป.พ.พ. ม. 166 เดิม, ม. 193/33, ม. 653 วรรคแรกประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา653บังคับให้มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้กู้จึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้โดยมิได้บังคับผู้ให้กู้ต้องลงลายมือชื่อด้วยเมื่อจำเลยเป็นผู้เขียนหนังสือสัญญากู้เงินและลงลายมือชื่อเป็นผู้กู้แล้วย่อมฟ้องร้องบังคับคดีได้แม้ลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นลายมือชื่อปลอมก็หามีผลให้หลักฐานการฟ้องร้องบังคับแก่จำเลยได้ที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปไม่ สิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยซึ่งมีกำหนดอายุความ5ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา166เดิม(มาตรา193/33ใหม่)หมายถึงดอกเบี้ยที่ค้างชำระอยู่ก่อนวันฟ้องส่วนดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จไม่ใช่ดอกเบี้ยค้างชำระโจทก์มีสิทธิได้ดอกเบี้ยเกิน5ปีโดยไม่มีกำหนดอายุความโจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สายฮวย ทัพแสง เมื่อ วันที่ 8 มิถุนายน 2526 จำเลย ทำ หนังสือ สัญญากู้ยืม เงินนาง สายฮวย ไป 50,000 บาท สัญญา ให้ ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี กำหนด ชำระ เงิน คืน ภายใน วันที่ 30 กรกฎาคม 2526 ตามสำเนา หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร ท้ายฟ้อง นับแต่ จำเลย กู้ยืม เงินไป จำเลย ไม่ชำระ ต้นเงิน และ ดอกเบี้ย ให้ แก่ นาง สายฮวย เลย โจทก์ ขอ คิด ดอกเบี้ย ก่อน ฟ้อง เพียง 5 ปี เป็น เงิน 37,500 บาท รวมกับต้นเงิน เป็น 87,500 บาท ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงิน 87,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี ของ ต้นเงิน 50,000 บาท นับแต่วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย ไม่เคย กู้ยืม เงินโจทก์ หรือ นาง สายฮวย หนังสือ สัญญากู้เงิน ที่ โจทก์ นำ มา ฟ้อง เป็น เอกสารปลอม ที่ โจทก์ เป็น ผู้ทำ ขึ้น ทั้ง ฉบับ หนังสือ สัญญากู้เงินไม่ได้ กำหนด อัตรา ดอกเบี้ย ไว้ แน่ชัด เป็น โมฆะ ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน 68,750 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน50,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง (วันที่ 26 ตุลาคม 2533) ไป จนกว่าจะ ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ในชั้นฎีกา ไม่เกิน สอง แสน บาท ต้องห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริงตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง คดี มีปัญหาข้อกฎหมาย ตาม ที่ จำเลย ฎีกา ขึ้น มา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสารหมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่ และที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่งต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้นเป็น การ ชอบ หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าว ศาลฎีกา จำต้องฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐานใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบด้วย มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า จำเลยกู้ยืม เงิน นาง สายฮวย ไป ตาม หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงิน ฉบับ ดังกล่าว และ ลงลายมือชื่อเป็น ผู้กู้ ไว้ จริง เฉพาะ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ นั้น ไม่ใช่ ลายมือชื่อนาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ปัญหา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่เห็นว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า "การกู้ยืมเงิน กว่า ห้า สิบ บาท ขึ้น ไป นั้น ถ้า มิได้ มีหลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ อย่างใด อย่างหนึ่ง ลงลายมือชื่อผู้ ยืม เป็น สำคัญ ท่าน ว่า จะ ฟ้องร้อง ให้ บังคับคดี หาได้ไม่ " เห็น ได้ว่ากฎหมาย บังคับ ให้ มี หลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ และ ลงลายมือชื่อผู้กู้ จึง จะ ฟ้องร้อง บังคับคดี ได้ โดย มิได้ บังคับ ผู้ให้กู้ ต้องลงลายมือชื่อ ด้วย ดังนั้น เมื่อ จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงินเอกสาร หมาย จ. 1 และ ลงลายมือชื่อ เป็น ผู้กู้ แล้ว ย่อม ฟ้องร้องบังคับคดี ได้ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ข้างต้น แม้ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ไม่ใช่ ลายมือชื่อ นาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ก็ หา มีผล ให้ หลักฐาน การ ฟ้องร้อง บังคับ แก่ จำเลย ได้ ที่ สมบูรณ์ อยู่ แล้ว เสีย ไป ไม่ปัญหา ว่า ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตราร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ ชอบ หรือไม่ที่ จำเลย ฎีกา ว่า เป็น การ ขยาย อายุความ คิด ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนด5 ปี ต่อไป อีก นั้น เห็นว่า สิทธิเรียกร้อง ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนดอายุความ 5 ปี ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 166 เดิม(มาตรา 193/33 ใหม่ ) นั้น หมายถึง ดอกเบี้ย ที่ ค้างชำระ อยู่ ก่อนวันฟ้อง ส่วน ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้น ไม่ใช่ดอกเบี้ย ค้างชำระ จะ ใช้ มาตรา 166 เดิม (มาตรา 193/33 ใหม่ ) บังคับไม่ได้ ถ้า การ พิจารณา คดี ยืด เยื้อโจทก์ ย่อม มีสิทธิ ได้ ดอกเบี้ย เกิน5 ปี โดย ไม่มี กำหนด อายุความ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ฟังไม่ขึ้น ทุก ข้อ "พิพากษายืน(สมพงษ์ สนธิเณร-สมภพ โชติกวณิชย์-ไพโรจน์ คำอ่อน)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา653วรรคแรกลักษณะสำคัญของหลักฐานแห่งการกู้ยืมเงินคือต้องเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นสำคัญคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่หมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยกู้เงินและเขียนสัญญากู้ไว้แต่ผู้ให้กู้ไม่ได้ลงลายมือชื่อมีแต่ลายมือชื่อจำเลยผู้กู้ต่อมาได้มีการปลอมลายมือชื่อผู้ให้กู้แล้วนำสัญญากู้ดังกล่าวมาฟ้องเรียกเงินตามสัญญากู้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อจำเลยเป็นผู้เขียนหนังสือสัญญากู้เงินและลงลายมือชื่อผู้กู้แล้วย่อมฟ้องร้องบังคับคดีได้แม้ลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นลายมือชื่อปลอมก็หามีผลให้หลักฐานการฟ้องร้องบังคับแก่จำเลยได้ที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปไม่เดิมศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้ว่าหลักฐานที่เป็นหนังสือแม้ไม่ได้ระบุวันเดือนปีที่ทำหรือไม่มีลายมือชื่อผู้ให้กู้ก็ใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1252/2515,2917/2523และสามารถนำพยานบุคคลมาสืบอธิบายได้ว่าใครเป็นผู้ให้กู้ยืมไม่เป็นการนำสืบเพิ่มเติมเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา94(ข)(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1302/2535)) ปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับหลักฐานการกู้ยืมนั้นจะเกี่ยวกับจำนวนเงินในหลักฐานการกู้ซึ่งพอจะแยกเป็นแนวทางที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ดังนี้ 1.ถ้ามีการกู้เงินและมีหลักฐานการกู้ยืมครั้งหนึ่งแล้วและมีการกู้ใหม่อีกหากการกู้ครั้งหลังไม่ทำหลักฐานใหม่แต่ใช้วิธีการแก้ไขจำนวนเงินในหลักฐานการกู้เดิมโดยผู้กู้มิได้ลงลายมือชื่อกำกับการแก้ไขไว้ให้ถือว่าการกู้ครั้งหลังไม่มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ให้ยืมเป็นสำคัญผู้ให้กู้คงฟ้องร้องบังคับคดีได้แต่เฉพาะการกู้ครั้งแรกเท่านั้น(ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่326/2507) 2.ถ้ามีการกู้ยืมครั้งหนึ่งแล้วและมีการกู้ใหม่อีกหากการกู้ครั้งหลังมีขึ้นก่อนการทำหลักฐานแห่งการกู้ยืมครั้งแรกจะสำเร็จโดยผู้กู้ยังไม่ได้ลงลายมือชื่อและได้แก้ไขจำนวนเงินที่ทำไว้เดิมโดยเพิ่มจำนวนเงินที่กู้ใหม่แล้วผู้กู้ลงลายมือชื่อไว้ผู้ให้กู้สามารถฟ้องร้องบังคับคดีตามจำนวนเงินที่กู้ทั้งหมดได้(ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่1154/2511) 3.ถ้ามีการกู้เงินและทำหลักฐานการกู้ยืมไว้ถูกต้องแล้วหากมีการแก้ไขจำนวนเงินอันแท้จริงในหลักฐานการกู้เดิมโดยผู้ให้กู้มิได้รู้เห็นยินยอมผู้ให้กู้คงเรียกร้องบังคับคดีได้เฉพาะจำนวนเงินที่กู้เดิมแม้หลักฐานการกู้จะเป็นเอกสารปลอมแต่ก่อนการแก้ไขเอกสารเดิมยังสมบูรณ์อยู่ไม่ทำให้เอกสารที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปทั้งหมด(ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่761/2509(ประชุมใหญ่),1860/2523,1186/2529) 4.กรณีการกู้ยืมได้มีการทำหลักฐานแห่งการกู้ยืมโดยผู้กู้ลงลายมือชื่อไว้แต่ไม่ได้กรอกข้อความและจำนวนเงินต่อมามีการเขียนข้อความและจำนวนเงินผิดจากจำนวนเงินที่กู้จริงโดยผู้กู้ไม่ได้รู้เห็นยินยอมเอกสารดังกล่าวเป็นเอกสารปลอมผู้ให้กู้ไม่อาจแสวงสิทธิจากเอกสารปลอมได้จึงไม่อาจฟ้องร้องบังคับคดีได้(คำพิพากษา,ศาลฎีกาที่2692/2522,1372/2526,1532/2526,1624/2526,3063/2531,2163/2533,1556/2534) สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่หมายเหตุนี้มีข้อที่น่าสังเกตว่าศาลฎีกาถือหลักเกณฑ์สำคัญของหลักฐานแห่งการกู้ยืมคือเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้กู้เป็นสำคัญส่วนลายชื่อผู้ให้กู้จะปลอมก็ไม่ใช่สาระสำคัญสามารถนำหลักฐานนั้นมาฟ้องได้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้ว่าหลักฐานการกู้แม้ไม่ระบุวันเดือนปีที่กู้ก็สามารถนำหลักฐานนั้นมาฟ้องได้มีข้อน่าคิดว่ากรณีฝ่ายผู้ให้กู้แก้ไขวันเดือนปีที่กู้ในหลักฐานการกู้ที่มีวันเดือนปีอยู่แล้วหรือลงวันเดือนปีในหลักฐานการกู้ซึ่งเดิมไม่มีอยู่ไม่ตรงกับความจริงที่กู้กันอันมีผลถึงวันกำหนดชำระหนี้เงินกู้และอายุความที่จะนำคดีมาฟ้องอย่างนี้จะถือว่าเป็นสาระสำคัญหรือไม่ไม่มีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้คงจะต้องรอกันต่อไป ?วัฒนาสุขประดิษฐ์?คำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สายฮวย ทัพแสง เมื่อ วันที่ 8 มิถุนายน 2526 จำเลย ทำ หนังสือ สัญญากู้ยืม เงินนาง สายฮวย ไป 50,000 บาท สัญญา ให้ ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี กำหนด ชำระ เงิน คืน ภายใน วันที่ 30 กรกฎาคม 2526 ตามสำเนา หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร ท้ายฟ้อง นับแต่ จำเลย กู้ยืม เงินไป จำเลย ไม่ชำระ ต้นเงิน และ ดอกเบี้ย ให้ แก่ นาง สายฮวย เลย โจทก์ ขอ คิด ดอกเบี้ย ก่อน ฟ้อง เพียง 5 ปี เป็น เงิน 37,500 บาท รวมกับต้นเงิน เป็น 87,500 บาท ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงิน 87,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี ของ ต้นเงิน 50,000 บาท นับแต่วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย ไม่เคย กู้ยืม เงินโจทก์ หรือ นาง สายฮวย หนังสือ สัญญากู้เงิน ที่ โจทก์ นำ มา ฟ้อง เป็น เอกสารปลอม ที่ โจทก์ เป็น ผู้ทำ ขึ้น ทั้ง ฉบับ หนังสือ สัญญากู้เงินไม่ได้ กำหนด อัตรา ดอกเบี้ย ไว้ แน่ชัด เป็น โมฆะ ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน 68,750 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน50,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง (วันที่ 26 ตุลาคม 2533) ไป จนกว่าจะ ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ในชั้นฎีกา ไม่เกิน สอง แสน บาท ต้องห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริงตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง คดี มีปัญหาข้อกฎหมาย ตาม ที่ จำเลย ฎีกา ขึ้น มา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสารหมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่ และที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่งต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้นเป็น การ ชอบ หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าว ศาลฎีกา จำต้องฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐานใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบด้วย มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า จำเลยกู้ยืม เงิน นาง สายฮวย ไป ตาม หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงิน ฉบับ ดังกล่าว และ ลงลายมือชื่อเป็น ผู้กู้ ไว้ จริง เฉพาะ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ นั้น ไม่ใช่ ลายมือชื่อนาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ปัญหา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่เห็นว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า "การกู้ยืมเงิน กว่า ห้า สิบ บาท ขึ้น ไป นั้น ถ้า มิได้ มีหลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ อย่างใด อย่างหนึ่ง ลงลายมือชื่อผู้ ยืม เป็น สำคัญ ท่าน ว่า จะ ฟ้องร้อง ให้ บังคับคดี หาได้ไม่ " เห็น ได้ว่ากฎหมาย บังคับ ให้ มี หลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ และ ลงลายมือชื่อผู้กู้ จึง จะ ฟ้องร้อง บังคับคดี ได้ โดย มิได้ บังคับ ผู้ให้กู้ ต้องลงลายมือชื่อ ด้วย ดังนั้น เมื่อ จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงินเอกสาร หมาย จ. 1 และ ลงลายมือชื่อ เป็น ผู้กู้ แล้ว ย่อม ฟ้องร้องบังคับคดี ได้ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ข้างต้น แม้ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ไม่ใช่ ลายมือชื่อ นาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ก็ หา มีผล ให้ หลักฐาน การ ฟ้องร้อง บังคับ แก่ จำเลย ได้ ที่ สมบูรณ์ อยู่ แล้ว เสีย ไป ไม่ปัญหา ว่า ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตราร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ ชอบ หรือไม่ที่ จำเลย ฎีกา ว่า เป็น การ ขยาย อายุความ คิด ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนด5 ปี ต่อไป อีก นั้น เห็นว่า สิทธิเรียกร้อง ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนดอายุความ 5 ปี ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 166 เดิม(มาตรา 193/33 ใหม่ ) นั้น หมายถึง ดอกเบี้ย ที่ ค้างชำระ อยู่ ก่อนวันฟ้อง ส่วน ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้น ไม่ใช่ดอกเบี้ย ค้างชำระ จะ ใช้ มาตรา 166 เดิม (มาตรา 193/33 ใหม่ ) บังคับไม่ได้ ถ้า การ พิจารณา คดี ยืด เยื้อโจทก์ ย่อม มีสิทธิ ได้ ดอกเบี้ย เกิน5 ปี โดย ไม่มี กำหนด อายุความ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ฟังไม่ขึ้น ทุก ข้อ "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6930/2537นาง กรรณิการ์ ไชยวงศา ใน ฐานะ ผู้จัดการมรดก ของโจทก์นาง สายฮวย ทัพแสงโจทก์นาย เสียง ชูสกุลจำเลย ป.พ.พ. ม. 166 เดิม, ม. 193/33, ม. 653 วรรคแรกประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา653บังคับให้มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้กู้จึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้โดยมิได้บังคับผู้ให้กู้ต้องลงลายมือชื่อด้วยเมื่อจำเลยเป็นผู้เขียนหนังสือสัญญากู้เงินและลงลายมือชื่อเป็นผู้กู้แล้วย่อมฟ้องร้องบังคับคดีได้แม้ลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นลายมือชื่อปลอมก็หามีผลให้หลักฐานการฟ้องร้องบังคับแก่จำเลยได้ที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปไม่ สิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยซึ่งมีกำหนดอายุความ5ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา166เดิม(มาตรา193/33ใหม่)หมายถึงดอกเบี้ยที่ค้างชำระอยู่ก่อนวันฟ้องส่วนดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จไม่ใช่ดอกเบี้ยค้างชำระโจทก์มีสิทธิได้ดอกเบี้ยเกิน5ปีโดยไม่มีกำหนดอายุความโจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สายฮวย ทัพแสง เมื่อ วันที่ 8 มิถุนายน 2526 จำเลย ทำ หนังสือ สัญญากู้ยืม เงินนาง สายฮวย ไป 50,000 บาท สัญญา ให้ ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี กำหนด ชำระ เงิน คืน ภายใน วันที่ 30 กรกฎาคม 2526 ตามสำเนา หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร ท้ายฟ้อง นับแต่ จำเลย กู้ยืม เงินไป จำเลย ไม่ชำระ ต้นเงิน และ ดอกเบี้ย ให้ แก่ นาง สายฮวย เลย โจทก์ ขอ คิด ดอกเบี้ย ก่อน ฟ้อง เพียง 5 ปี เป็น เงิน 37,500 บาท รวมกับต้นเงิน เป็น 87,500 บาท ขอให้ บังคับ จำเลย ชำระ เงิน 87,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ สิบ ห้า ต่อ ปี ของ ต้นเงิน 50,000 บาท นับแต่วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จจำเลย ให้การ และ แก้ไข คำให้การ ว่า จำเลย ไม่เคย กู้ยืม เงินโจทก์ หรือ นาง สายฮวย หนังสือ สัญญากู้เงิน ที่ โจทก์ นำ มา ฟ้อง เป็น เอกสารปลอม ที่ โจทก์ เป็น ผู้ทำ ขึ้น ทั้ง ฉบับ หนังสือ สัญญากู้เงินไม่ได้ กำหนด อัตรา ดอกเบี้ย ไว้ แน่ชัด เป็น โมฆะ ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ จำเลย ชำระ เงิน 68,750 บาทแก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี ของ ต้นเงิน50,000 บาท นับ จาก วันฟ้อง (วันที่ 26 ตุลาคม 2533) ไป จนกว่าจะ ชำระ เสร็จจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ จำนวน ทุนทรัพย์ ที่พิพาท กัน ในชั้นฎีกา ไม่เกิน สอง แสน บาท ต้องห้าม มิให้ คู่ความ ฎีกา ใน ข้อเท็จจริงตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่ง คดี มีปัญหาข้อกฎหมาย ตาม ที่ จำเลย ฎีกา ขึ้น มา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสารหมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่ และที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตรา ร้อยละ เจ็ด ครึ่งต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้นเป็น การ ชอบ หรือไม่ ใน การ วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ดังกล่าว ศาลฎีกา จำต้องฟัง ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 วินิจฉัย มา แล้ว จาก พยานหลักฐานใน สำนวน ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 238 ประกอบด้วย มาตรา 247 ซึ่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 ฟัง ข้อเท็จจริง มา ว่า จำเลยกู้ยืม เงิน นาง สายฮวย ไป ตาม หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงิน ฉบับ ดังกล่าว และ ลงลายมือชื่อเป็น ผู้กู้ ไว้ จริง เฉพาะ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ นั้น ไม่ใช่ ลายมือชื่อนาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ปัญหา ว่า หนังสือ สัญญากู้เงิน เอกสาร หมาย จ. 1 เป็น หลักฐาน ฟ้องร้อง บังคับ จำเลย ผู้กู้ ได้ หรือไม่เห็นว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคหนึ่งบัญญัติ ว่า "การกู้ยืมเงิน กว่า ห้า สิบ บาท ขึ้น ไป นั้น ถ้า มิได้ มีหลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ อย่างใด อย่างหนึ่ง ลงลายมือชื่อผู้ ยืม เป็น สำคัญ ท่าน ว่า จะ ฟ้องร้อง ให้ บังคับคดี หาได้ไม่ " เห็น ได้ว่ากฎหมาย บังคับ ให้ มี หลักฐาน แห่ง การ กู้ยืม เป็น หนังสือ และ ลงลายมือชื่อผู้กู้ จึง จะ ฟ้องร้อง บังคับคดี ได้ โดย มิได้ บังคับ ผู้ให้กู้ ต้องลงลายมือชื่อ ด้วย ดังนั้น เมื่อ จำเลย เป็น ผู้ เขียน หนังสือ สัญญากู้เงินเอกสาร หมาย จ. 1 และ ลงลายมือชื่อ เป็น ผู้กู้ แล้ว ย่อม ฟ้องร้องบังคับคดี ได้ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว ข้างต้น แม้ ลายมือชื่อ ผู้ให้กู้ไม่ใช่ ลายมือชื่อ นาง สายฮวย เป็น ลายมือชื่อปลอม ก็ หา มีผล ให้ หลักฐาน การ ฟ้องร้อง บังคับ แก่ จำเลย ได้ ที่ สมบูรณ์ อยู่ แล้ว เสีย ไป ไม่ปัญหา ว่า ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 คิด ดอกเบี้ย ให้ แก่ โจทก์ ใน อัตราร้อยละ เจ็ด ครึ่ง ต่อ ปี นับ จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ ชอบ หรือไม่ที่ จำเลย ฎีกา ว่า เป็น การ ขยาย อายุความ คิด ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนด5 ปี ต่อไป อีก นั้น เห็นว่า สิทธิเรียกร้อง ดอกเบี้ย ซึ่ง มี กำหนดอายุความ 5 ปี ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 166 เดิม(มาตรา 193/33 ใหม่ ) นั้น หมายถึง ดอกเบี้ย ที่ ค้างชำระ อยู่ ก่อนวันฟ้อง ส่วน ดอกเบี้ย ตั้งแต่ วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ นั้น ไม่ใช่ดอกเบี้ย ค้างชำระ จะ ใช้ มาตรา 166 เดิม (มาตรา 193/33 ใหม่ ) บังคับไม่ได้ ถ้า การ พิจารณา คดี ยืด เยื้อโจทก์ ย่อม มีสิทธิ ได้ ดอกเบี้ย เกิน5 ปี โดย ไม่มี กำหนด อายุความ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา มา นั้นศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกา ของ จำเลย ฟังไม่ขึ้น ทุก ข้อ "พิพากษายืน(สมพงษ์ สนธิเณร-สมภพ โชติกวณิชย์-ไพโรจน์ คำอ่อน)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา653วรรคแรกลักษณะสำคัญของหลักฐานแห่งการกู้ยืมเงินคือต้องเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นสำคัญคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่หมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยกู้เงินและเขียนสัญญากู้ไว้แต่ผู้ให้กู้ไม่ได้ลงลายมือชื่อมีแต่ลายมือชื่อจำเลยผู้กู้ต่อมาได้มีการปลอมลายมือชื่อผู้ให้กู้แล้วนำสัญญากู้ดังกล่าวมาฟ้องเรียกเงินตามสัญญากู้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อจำเลยเป็นผู้เขียนหนังสือสัญญากู้เงินและลงลายมือชื่อผู้กู้แล้วย่อมฟ้องร้องบังคับคดีได้แม้ลายมือชื่อผู้ให้กู้เป็นลายมือชื่อปลอมก็หามีผลให้หลักฐานการฟ้องร้องบังคับแก่จำเลยได้ที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปไม่เดิมศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้ว่าหลักฐานที่เป็นหนังสือแม้ไม่ได้ระบุวันเดือนปีที่ทำหรือไม่มีลายมือชื่อผู้ให้กู้ก็ใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1252/2515,2917/2523และสามารถนำพยานบุคคลมาสืบอธิบายได้ว่าใครเป็นผู้ให้กู้ยืมไม่เป็นการนำสืบเพิ่มเติมเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา94(ข)(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1302/2535)) ปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับหลักฐานการกู้ยืมนั้นจะเกี่ยวกับจำนวนเงินในหลักฐานการกู้ซึ่งพอจะแยกเป็นแนวทางที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ดังนี้ 1.ถ้ามีการกู้เงินและมีหลักฐานการกู้ยืมครั้งหนึ่งแล้วและมีการกู้ใหม่อีกหากการกู้ครั้งหลังไม่ทำหลักฐานใหม่แต่ใช้วิธีการแก้ไขจำนวนเงินในหลักฐานการกู้เดิมโดยผู้กู้มิได้ลงลายมือชื่อกำกับการแก้ไขไว้ให้ถือว่าการกู้ครั้งหลังไม่มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ให้ยืมเป็นสำคัญผู้ให้กู้คงฟ้องร้องบังคับคดีได้แต่เฉพาะการกู้ครั้งแรกเท่านั้น(ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่326/2507) 2.ถ้ามีการกู้ยืมครั้งหนึ่งแล้วและมีการกู้ใหม่อีกหากการกู้ครั้งหลังมีขึ้นก่อนการทำหลักฐานแห่งการกู้ยืมครั้งแรกจะสำเร็จโดยผู้กู้ยังไม่ได้ลงลายมือชื่อและได้แก้ไขจำนวนเงินที่ทำไว้เดิมโดยเพิ่มจำนวนเงินที่กู้ใหม่แล้วผู้กู้ลงลายมือชื่อไว้ผู้ให้กู้สามารถฟ้องร้องบังคับคดีตามจำนวนเงินที่กู้ทั้งหมดได้(ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่1154/2511) 3.ถ้ามีการกู้เงินและทำหลักฐานการกู้ยืมไว้ถูกต้องแล้วหากมีการแก้ไขจำนวนเงินอันแท้จริงในหลักฐานการกู้เดิมโดยผู้ให้กู้มิได้รู้เห็นยินยอมผู้ให้กู้คงเรียกร้องบังคับคดีได้เฉพาะจำนวนเงินที่กู้เดิมแม้หลักฐานการกู้จะเป็นเอกสารปลอมแต่ก่อนการแก้ไขเอกสารเดิมยังสมบูรณ์อยู่ไม่ทำให้เอกสารที่สมบูรณ์อยู่แล้วเสียไปทั้งหมด(ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่761/2509(ประชุมใหญ่),1860/2523,1186/2529) 4.กรณีการกู้ยืมได้มีการทำหลักฐานแห่งการกู้ยืมโดยผู้กู้ลงลายมือชื่อไว้แต่ไม่ได้กรอกข้อความและจำนวนเงินต่อมามีการเขียนข้อความและจำนวนเงินผิดจากจำนวนเงินที่กู้จริงโดยผู้กู้ไม่ได้รู้เห็นยินยอมเอกสารดังกล่าวเป็นเอกสารปลอมผู้ให้กู้ไม่อาจแสวงสิทธิจากเอกสารปลอมได้จึงไม่อาจฟ้องร้องบังคับคดีได้(คำพิพากษา,ศาลฎีกาที่2692/2522,1372/2526,1532/2526,1624/2526,3063/2531,2163/2533,1556/2534) สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่หมายเหตุนี้มีข้อที่น่าสังเกตว่าศาลฎีกาถือหลักเกณฑ์สำคัญของหลักฐานแห่งการกู้ยืมคือเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้กู้เป็นสำคัญส่วนลายชื่อผู้ให้กู้จะปลอมก็ไม่ใช่สาระสำคัญสามารถนำหลักฐานนั้นมาฟ้องได้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้ว่าหลักฐานการกู้แม้ไม่ระบุวันเดือนปีที่กู้ก็สามารถนำหลักฐานนั้นมาฟ้องได้มีข้อน่าคิดว่ากรณีฝ่ายผู้ให้กู้แก้ไขวันเดือนปีที่กู้ในหลักฐานการกู้ที่มีวันเดือนปีอยู่แล้วหรือลงวันเดือนปีในหลักฐานการกู้ซึ่งเดิมไม่มีอยู่ไม่ตรงกับความจริงที่กู้กันอันมีผลถึงวันกำหนดชำระหนี้เงินกู้และอายุความที่จะนำคดีมาฟ้องอย่างนี้จะถือว่าเป็นสาระสำคัญหรือไม่ไม่มีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้คงจะต้องรอกันต่อไป ?วัฒนาสุขประดิษฐ์?