คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5454/2533หลักกฎหมาย: การที่จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้บัญชาการเรือนจำซื้อสินค้าจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำแล้วมิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ตามระเบียบปฏิบัติราชการของกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2 นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ผู้เป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของร้านจำหน่ายอุปกรณ์การก่อสร้างเครื่องมือช่างและอะไหล่ทุกชนิด จำเลยที่ 1 เป็นข้าราชการสังกัดกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการเรือนจำกลางอุบลราชธานีซึ่งเป็นส่วนราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 1 ได้ซื้ออุปกรณ์การก่อสร้าง เครื่องมือช่างและอะไหล่ของอุปกรณ์ดังกล่าวจากโจทก์หลายครั้งเพื่อใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานี รวมเป็นเงิน 129,937 บาท แล้วไม่ชำระเงินค่าสินค้าโจทก์ทวงถาม จำเลยทั้งสองเพิกเฉย จำเลยทั้งสองต้องเสียดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีถึงวันฟ้องเป็นเงิน 12,181 บาทรวมเป็นเงิน 142,118 บาท ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน142,118 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 129,937 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท และคดีขาดอายุความจำเลยที่ 2 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท จำเลยที่ 1ซื้อสินค้าตามฟ้องเป็นการส่วนตัว ซึ่งโจทก์ก็ทราบดี เรือนจำกลางอุบลราชธานีมิได้ตั้งบัญชีเจ้าหนี้เงินรายนี้ไว้ตามระเบียบของจำเลยที่ 2 จึงไม่ผูกพันจำเลยที่ 2 และคดีขาดอายุความศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 105,791 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 ได้ซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานีอันเป็นหน่วยราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 2 จึงต้องร่วมรับผิดชำระค่าสินค้าแก่โจทก์ การที่จำเลยที่ 1 มิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ในการซื้อสินค้าไปจากโจทก์ตามระเบียบปฏิบัติราชการของจำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5454/2533นาง วิไล เลิศศักดิ์ไพบูลย์ หรือ อิฐรัตน์โจทก์นาย สุวิทย์ ชัย เสน่ห์ เมือง กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 74, ม. 75, ม. 76, ม. 453การที่จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้บัญชาการเรือนจำซื้อสินค้าจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำแล้วมิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ตามระเบียบปฏิบัติราชการของกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2 นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ผู้เป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของร้านจำหน่ายอุปกรณ์การก่อสร้างเครื่องมือช่างและอะไหล่ทุกชนิด จำเลยที่ 1 เป็นข้าราชการสังกัดกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการเรือนจำกลางอุบลราชธานีซึ่งเป็นส่วนราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 1 ได้ซื้ออุปกรณ์การก่อสร้าง เครื่องมือช่างและอะไหล่ของอุปกรณ์ดังกล่าวจากโจทก์หลายครั้งเพื่อใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานี รวมเป็นเงิน 129,937 บาท แล้วไม่ชำระเงินค่าสินค้าโจทก์ทวงถาม จำเลยทั้งสองเพิกเฉย จำเลยทั้งสองต้องเสียดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีถึงวันฟ้องเป็นเงิน 12,181 บาทรวมเป็นเงิน 142,118 บาท ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน142,118 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 129,937 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท และคดีขาดอายุความจำเลยที่ 2 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท จำเลยที่ 1ซื้อสินค้าตามฟ้องเป็นการส่วนตัว ซึ่งโจทก์ก็ทราบดี เรือนจำกลางอุบลราชธานีมิได้ตั้งบัญชีเจ้าหนี้เงินรายนี้ไว้ตามระเบียบของจำเลยที่ 2 จึงไม่ผูกพันจำเลยที่ 2 และคดีขาดอายุความศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 105,791 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 ได้ซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานีอันเป็นหน่วยราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 2 จึงต้องร่วมรับผิดชำระค่าสินค้าแก่โจทก์ การที่จำเลยที่ 1 มิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ในการซื้อสินค้าไปจากโจทก์ตามระเบียบปฏิบัติราชการของจำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้พิพากษายืน.(เสียง ตรีวิมล-บุญศรี กอบบุญ-สมศักดิ์ วิธุรัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของร้านจำหน่ายอุปกรณ์การก่อสร้างเครื่องมือช่างและอะไหล่ทุกชนิด จำเลยที่ 1 เป็นข้าราชการสังกัดกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการเรือนจำกลางอุบลราชธานีซึ่งเป็นส่วนราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 1 ได้ซื้ออุปกรณ์การก่อสร้าง เครื่องมือช่างและอะไหล่ของอุปกรณ์ดังกล่าวจากโจทก์หลายครั้งเพื่อใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานี รวมเป็นเงิน 129,937 บาท แล้วไม่ชำระเงินค่าสินค้าโจทก์ทวงถาม จำเลยทั้งสองเพิกเฉย จำเลยทั้งสองต้องเสียดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีถึงวันฟ้องเป็นเงิน 12,181 บาทรวมเป็นเงิน 142,118 บาท ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน142,118 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 129,937 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท และคดีขาดอายุความจำเลยที่ 2 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท จำเลยที่ 1ซื้อสินค้าตามฟ้องเป็นการส่วนตัว ซึ่งโจทก์ก็ทราบดี เรือนจำกลางอุบลราชธานีมิได้ตั้งบัญชีเจ้าหนี้เงินรายนี้ไว้ตามระเบียบของจำเลยที่ 2 จึงไม่ผูกพันจำเลยที่ 2 และคดีขาดอายุความศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 105,791 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 ได้ซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานีอันเป็นหน่วยราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 2 จึงต้องร่วมรับผิดชำระค่าสินค้าแก่โจทก์ การที่จำเลยที่ 1 มิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ในการซื้อสินค้าไปจากโจทก์ตามระเบียบปฏิบัติราชการของจำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5454/2533นาง วิไล เลิศศักดิ์ไพบูลย์ หรือ อิฐรัตน์โจทก์นาย สุวิทย์ ชัย เสน่ห์ เมือง กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 74, ม. 75, ม. 76, ม. 453การที่จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้บัญชาการเรือนจำซื้อสินค้าจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำแล้วมิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ตามระเบียบปฏิบัติราชการของกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2 นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ผู้เป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของร้านจำหน่ายอุปกรณ์การก่อสร้างเครื่องมือช่างและอะไหล่ทุกชนิด จำเลยที่ 1 เป็นข้าราชการสังกัดกรมราชทัณฑ์จำเลยที่ 2 ขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการเรือนจำกลางอุบลราชธานีซึ่งเป็นส่วนราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 1 ได้ซื้ออุปกรณ์การก่อสร้าง เครื่องมือช่างและอะไหล่ของอุปกรณ์ดังกล่าวจากโจทก์หลายครั้งเพื่อใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานี รวมเป็นเงิน 129,937 บาท แล้วไม่ชำระเงินค่าสินค้าโจทก์ทวงถาม จำเลยทั้งสองเพิกเฉย จำเลยทั้งสองต้องเสียดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีถึงวันฟ้องเป็นเงิน 12,181 บาทรวมเป็นเงิน 142,118 บาท ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน142,118 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 129,937 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท และคดีขาดอายุความจำเลยที่ 2 ให้การว่า มีการลงรายการสินค้าซ้ำซ้อนกัน ทำให้ราคาสินค้าตามฟ้องสูงกว่าความเป็นจริง 24,146 บาท จำเลยที่ 1ซื้อสินค้าตามฟ้องเป็นการส่วนตัว ซึ่งโจทก์ก็ทราบดี เรือนจำกลางอุบลราชธานีมิได้ตั้งบัญชีเจ้าหนี้เงินรายนี้ไว้ตามระเบียบของจำเลยที่ 2 จึงไม่ผูกพันจำเลยที่ 2 และคดีขาดอายุความศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 105,791 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 ได้ซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ไปใช้ในกิจการของเรือนจำกลางอุบลราชธานีอันเป็นหน่วยราชการในสังกัดของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 2 จึงต้องร่วมรับผิดชำระค่าสินค้าแก่โจทก์ การที่จำเลยที่ 1 มิได้จัดให้มีการตั้งบัญชีเจ้าหนี้ไว้ในการซื้อสินค้าไปจากโจทก์ตามระเบียบปฏิบัติราชการของจำเลยที่ 2 ที่วางไว้เพื่อให้มีผลผูกพันจำเลยที่ 2นั้น เป็นเพียงระเบียบปฏิบัติภายในของจำเลยที่ 2 ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกและไม่ทราบถึงระเบียบดังกล่าวได้พิพากษายืน.(เสียง ตรีวิมล-บุญศรี กอบบุญ-สมศักดิ์ วิธุรัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ