คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 122/2496หลักกฎหมาย: แม้ผู้เสียหายจะประมาทอยู่ด้วยถ้าจำเลยระมัดระวังตามควรแก่ฐานะแล้วก็จะไม่เป็นอันตรายแก่ผู้เสียหายดังนี้ จำเลยจะต้องรับผิดฐานทำให้บาดเจ็บสาหัสโดยประมาทโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2493 เวลากลางวัน จำเลยขับรถรางด้วยความประมาทปราศจากความระมัดระวัง จำเลยเห็นรถยนต์เมล์เหลืองกำลังจอดส่งคนโดยสารอยู่ที่ป้ายรถเมล์ฝั่งรถรางข้างหน้ารถรางของจำเลย ซึ่งกำลังแล่นไปในระยะไกลพอที่จำเลยจะใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางได้ทัน แต่จำเลยมิได้ใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางในระยะที่ควรจะหยุดได้ ปล่อยให้รถรางแล่นเรื่อยไป เป็นเหตุให้ตัวถังรถรางเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ กุลธนจินดา ซึ่งลงจากรถยนต์เมล์เหลืองเข้ากับตัวถังรถเมล์ ได้รับบาดเจ็บสาหัสทุพพลภาพ ไม่สามารถจะประกอบการหาเลี้ยงชีพเกินกว่า 20 วัน เหตุเกิดที่ตำบลถนนนครไชยศรี จังหวัดพระนคร ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3)พ.ศ. 2481 มาตรา 4จำเลยแก้ว่า เหตุเกิดเพราะรถเมล์เหลืองเข้าจอดข้างทางรถรางในขณะรถรางกำลังแล่นระยะกระชั้นชิด และด้วยความผิดบกพร่องของนางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ โดยมิได้ดูแลตรวจตราเสียก่อน ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ได้วิเคราะห์คำพยานโจทก์จำเลยแล้วเห็นว่า รถเมล์เหลืองจอดยังที่ ๆ จอดรถในขณะที่รถรางยังแล่นมาห่างราว 6-7 วา คือหัวรถรางกำลังเข้าวงเวียนและคนในรถเมล์กับรถรางต่างมองเห็นกันในระยะราว 10 วา ตามแผนที่ที่โจทก์ส่งศาล จำเลยก็รับว่ามองเห็นกันระยะ 26.50 เมตร ย่อมเป็นที่รู้กันว่า เมื่อรถเมล์จอดก็จะมีคนขึ้นหรือลง พยานโจทก์เบิกความว่าจำเลยขับรถมาเรื่อย ๆ ไม่ได้ยินเสียงระฆังรถรางเลย คนโดยสารบนรถเมล์ได้ลงไปแล้วหลายคน นางสาวศะลักษณ์ก็ลงตามไป จำเลยขับรถมาในระยะมองเห็นได้แล้ว และไกลพอจะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถเสียก่อนจนกว่าจะเห็นว่า เป็นที่ปลอดภัยแล้ว การที่รถจำเลยเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ก็ด้วยความประมาทของจำเลย จำเลยนำสืบว่านางสาวศะลักษณ์ลงรถในระยะใกล้ชิดเป็นความผิดของนางสาวศะลักษณ์นั้นฟังไม่ได้ ไม่สามารถหักล้างพยานโจทก์ได้ พิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบกพ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2481 มาตรา 4 ให้ลงโทษจำเลยตามบทหนักจำคุก 3 เดือน ปรับ 400 บาท แต่เนื่องด้วยจำเลยไม่เคยกระทำผิดมาก่อนทั้งนางสาวศะลักษณ์ก็ไม่ประสงค์ให้ศาลลงโทษจำเลย จึงให้รอการลงอาญาโทษจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 คงปรับสถานเดียว ไม่ใช้ค่าปรับจัดการตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 18 จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยเป็นผู้มีวิชาชีพในทางขับรถรางมีหน้าที่ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อเห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ที่ป้ายก็ย่อมจะมีคนขึ้นลง ตรงที่เกิดเหตุก็เป็นที่โล่งเตียนซึ่งมองเห็นได้ถนัดในระยะไกล ควรที่จะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถจนกว่าจะเห็นว่าปลอดภัย แต่จำเลยมีความประมาทละเลยการอันควรต้องทำ จึงเป็นเหตุให้รถจำเลยที่ขับมาตามรางเบียดนางสาวศะลักษณ์บาดเจ็บสาหัสข้อแก้ตัวของจำเลยฟังไม่ขึ้น แต่ภายหลังที่ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 41, 42 ได้ถูกแก้ไขเพิ่มเติมใหม่ จึงต้องแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมายใหม่ พิพากษาแก้ให้รอการลงอาญาจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2494 มีกำหนด 3 ปี นอกจากนี้คงพิพากษายืนมีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งเห็นว่า นางสาวศะลักษณ์ประมาทเลินเล่อด้วย เวลาลงจากรถเมล์เหลืองแล้วไม่ข้ามรางรถรางไปเหมือนดังคนโดยสารที่ข้ามไปแล้ว 5-6 คน กลับย้อนไปทางหน้ารถเมล์เหลืองโดยไม่ใช้ความสังเกตว่ารถรางกำลังมา นับว่ามีส่วนทำให้อุปัทวเหตุเกิดง่ายขึ้น จำเลยได้เห็นในระยะกระชั้นชิดห้ามล้อหยุดรถรางไม่ทันไม่เป็นที่คาดหมายได้ว่าจะมีคนโดยสารเดินย้อนไปทางหัวรถเมล์เหลืองจำเลยไม่ควรมีความผิดควรยกฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาข้อเท็จจริง โดยผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งอนุญาตให้ฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 221ศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงและประชุมพิจารณาแล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ถนัดว่ารถยนต์เมล์เหลืองที่นางสาวศะลักษณ์โดยสารไปได้จอดอยู่ริมรางรถรางก่อนที่รถรางซึ่งจำเลยขับจะมาถึง ฝ่ายโจทก์สืบพยานได้ความชัดว่ารถยนต์เมล์หยุดรถเพื่อให้คนโดยสารลง มีคนโดยสารไม่น้อยกว่า 3-4 คนได้ลงจากรถยนต์เดินข้ามรางรถรางไป ข้อนี้ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งก็เชื่อว่าได้มีคนโดยสารลงจากรถยนต์เมล์เดินข้ามทางรถรางไปแล้ว 5-6 คนตามที่ฝ่ายจำเลยนำสืบว่าได้เห็นแต่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถยนต์เมล์เพียงคนเดียวนั้นไม่พอจะหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ที่กล่าวได้ น่าเชื่อตามพยานหลักฐานโจทก์ว่า ได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์จริงตามที่พยานโจทก์กล่าวจึงน่าเชื่อต่อไปว่า จำเลยซึ่งเป็นผู้ขับรถรางจะได้เห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ข้างรางรถรางในระยะซึ่งยังห่างอยู่จริงดังที่พยานโจทก์กล่าว จำเลยให้การชั้นสอบสวนก็รับอยู่ว่า ได้มองเห็นรถเมล์เหลืองจอดรับส่งคนโดยสารในระยะห่าง30 เมตร จำเลยเห็นว่าระยะยังห่างก็เบารถลง โดยคิดว่าเมื่อไปถึงรถเมล์เหลืองก็คงออกพอดี เมื่อรถรางที่จำเลยขับมาแล่นไปถึงจึงเห็นหญิงคนหนึ่งก้าวลงจากรถทางบันไดหลังซึ่งรถเมล์เหลืองยังจอดนิ่งอยู่ จำเลยได้เบรครถ รถก็ยังสืบไปอีกจึงได้เบียดไหล่หญิงคนนั้น ข้อนี้พิจารณาเห็นว่า ถ้าเป็นความจริงอย่างจำเลยกล่าวว่า จำเลยได้เบารถในระยะที่ยังห่างทั้งได้เบรครถให้หยุดด้วยเป็นความจริงดังที่จำเลยกล่าวแล้ว เหตุใดรถที่จำเลยขับไปจะหยุดไม่ทัน เพราะในขณะนั้นจำเลยกล่าวว่า ได้เบาหรือชะลอรถแต่ในระยะที่ยังห่างอยู่แล้ว ได้วินิจฉัยมาแล้วว่าน่าเชื่อตามหลักฐานพยานโจทก์ว่าได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไปหลายคนจริง ถ้าจำเลยมีความระมัดระวังในการขับรถจริงจำเลยควรจะได้เห็นผู้โดยสารรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไป จำเลยจึงย่อมต้องใช้ความระมัดระวังยิ่งขึ้นอีก เพราะได้เห็นคนลงจากรถเมล์เดินข้ามทางไปก่อนแล้ว และควรจะได้เห็นขณะที่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ ถ้าหากได้ใช้ความระวังพอ แม้จะปรากฏตามคำให้การของนางสาวศะลักษณ์ว่า ไม่ทันมองดูรถรางข้างหน้าว่าจะมาหรือไม่ ขณะที่ลงจากรถนั้นแล้วนางสาวศะลักษณ์เดินเลียบรถเมล์ไปทางข้างหน้ารถเดินไปได้ 4-5 ก้าวยังไม่ทันพ้นตัวรถเมล์ก็เห็นรถรางแล่นสวนมาข้างหน้า เห็นทีแรกรถรางห่างราว 3 เมตร นางสาวศะลักษณ์หลบรถรางไม่ทันจึงหันหลังพิงรถเมล์ รถรางได้แล่นเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์กับรถเมล์ ตัวนางสาวศะลักษณ์พลิกหมุนไปตามรถราง อันนับได้ว่าเป็นความประมาทของนางสาวศะลักษณ์อยู่ด้วยก็จริง แต่ได้วินิจฉัยแล้วว่าถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอ จำเลยควรจะได้เห็นตั้งแต่คนโดยสารคนอื่นลงจากรถเมล์ตลอดจนกระทั่งนางสาวศะลักษณ์ด้วย ทั้งในขณะนั้นรถรางก็กำลังเบา หรือชะลอเครื่องอยู่แล้วถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอแก่ฐานะที่เป็นผู้ขับรถรางแล้ว ก็จะไม่มีทางเป็นอันตรายแก่นางสาวศะลักษณ์ดังเหตุที่เกิดขึ้นในคดีนี้ ศาลนี้เห็นด้วยศาลทั้งสองที่วินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยในคดีนี้เป็นการประมาทขาดความระมัดระวัง ศาลอุทธรณ์พิพากษาวางบทกำหนดโทษมาชอบแล้ว ให้ยกฎีกาพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 122/2496พนักงานอัยการกรมอัยการโจทก์นายเล็ก น้อยจ้อยจำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 259แม้ผู้เสียหายจะประมาทอยู่ด้วยถ้าจำเลยระมัดระวังตามควรแก่ฐานะแล้วก็จะไม่เป็นอันตรายแก่ผู้เสียหายดังนี้ จำเลยจะต้องรับผิดฐานทำให้บาดเจ็บสาหัสโดยประมาทโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2493 เวลากลางวัน จำเลยขับรถรางด้วยความประมาทปราศจากความระมัดระวัง จำเลยเห็นรถยนต์เมล์เหลืองกำลังจอดส่งคนโดยสารอยู่ที่ป้ายรถเมล์ฝั่งรถรางข้างหน้ารถรางของจำเลย ซึ่งกำลังแล่นไปในระยะไกลพอที่จำเลยจะใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางได้ทัน แต่จำเลยมิได้ใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางในระยะที่ควรจะหยุดได้ ปล่อยให้รถรางแล่นเรื่อยไป เป็นเหตุให้ตัวถังรถรางเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ กุลธนจินดา ซึ่งลงจากรถยนต์เมล์เหลืองเข้ากับตัวถังรถเมล์ ได้รับบาดเจ็บสาหัสทุพพลภาพ ไม่สามารถจะประกอบการหาเลี้ยงชีพเกินกว่า 20 วัน เหตุเกิดที่ตำบลถนนนครไชยศรี จังหวัดพระนคร ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3)พ.ศ. 2481 มาตรา 4จำเลยแก้ว่า เหตุเกิดเพราะรถเมล์เหลืองเข้าจอดข้างทางรถรางในขณะรถรางกำลังแล่นระยะกระชั้นชิด และด้วยความผิดบกพร่องของนางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ โดยมิได้ดูแลตรวจตราเสียก่อน ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ได้วิเคราะห์คำพยานโจทก์จำเลยแล้วเห็นว่า รถเมล์เหลืองจอดยังที่ ๆ จอดรถในขณะที่รถรางยังแล่นมาห่างราว 6-7 วา คือหัวรถรางกำลังเข้าวงเวียนและคนในรถเมล์กับรถรางต่างมองเห็นกันในระยะราว 10 วา ตามแผนที่ที่โจทก์ส่งศาล จำเลยก็รับว่ามองเห็นกันระยะ 26.50 เมตร ย่อมเป็นที่รู้กันว่า เมื่อรถเมล์จอดก็จะมีคนขึ้นหรือลง พยานโจทก์เบิกความว่าจำเลยขับรถมาเรื่อย ๆ ไม่ได้ยินเสียงระฆังรถรางเลย คนโดยสารบนรถเมล์ได้ลงไปแล้วหลายคน นางสาวศะลักษณ์ก็ลงตามไป จำเลยขับรถมาในระยะมองเห็นได้แล้ว และไกลพอจะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถเสียก่อนจนกว่าจะเห็นว่า เป็นที่ปลอดภัยแล้ว การที่รถจำเลยเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ก็ด้วยความประมาทของจำเลย จำเลยนำสืบว่านางสาวศะลักษณ์ลงรถในระยะใกล้ชิดเป็นความผิดของนางสาวศะลักษณ์นั้นฟังไม่ได้ ไม่สามารถหักล้างพยานโจทก์ได้ พิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบกพ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2481 มาตรา 4 ให้ลงโทษจำเลยตามบทหนักจำคุก 3 เดือน ปรับ 400 บาท แต่เนื่องด้วยจำเลยไม่เคยกระทำผิดมาก่อนทั้งนางสาวศะลักษณ์ก็ไม่ประสงค์ให้ศาลลงโทษจำเลย จึงให้รอการลงอาญาโทษจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 คงปรับสถานเดียว ไม่ใช้ค่าปรับจัดการตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 18 จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยเป็นผู้มีวิชาชีพในทางขับรถรางมีหน้าที่ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อเห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ที่ป้ายก็ย่อมจะมีคนขึ้นลง ตรงที่เกิดเหตุก็เป็นที่โล่งเตียนซึ่งมองเห็นได้ถนัดในระยะไกล ควรที่จะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถจนกว่าจะเห็นว่าปลอดภัย แต่จำเลยมีความประมาทละเลยการอันควรต้องทำ จึงเป็นเหตุให้รถจำเลยที่ขับมาตามรางเบียดนางสาวศะลักษณ์บาดเจ็บสาหัสข้อแก้ตัวของจำเลยฟังไม่ขึ้น แต่ภายหลังที่ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 41, 42 ได้ถูกแก้ไขเพิ่มเติมใหม่ จึงต้องแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมายใหม่ พิพากษาแก้ให้รอการลงอาญาจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2494 มีกำหนด 3 ปี นอกจากนี้คงพิพากษายืนมีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งเห็นว่า นางสาวศะลักษณ์ประมาทเลินเล่อด้วย เวลาลงจากรถเมล์เหลืองแล้วไม่ข้ามรางรถรางไปเหมือนดังคนโดยสารที่ข้ามไปแล้ว 5-6 คน กลับย้อนไปทางหน้ารถเมล์เหลืองโดยไม่ใช้ความสังเกตว่ารถรางกำลังมา นับว่ามีส่วนทำให้อุปัทวเหตุเกิดง่ายขึ้น จำเลยได้เห็นในระยะกระชั้นชิดห้ามล้อหยุดรถรางไม่ทันไม่เป็นที่คาดหมายได้ว่าจะมีคนโดยสารเดินย้อนไปทางหัวรถเมล์เหลืองจำเลยไม่ควรมีความผิดควรยกฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาข้อเท็จจริง โดยผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งอนุญาตให้ฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 221ศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงและประชุมพิจารณาแล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ถนัดว่ารถยนต์เมล์เหลืองที่นางสาวศะลักษณ์โดยสารไปได้จอดอยู่ริมรางรถรางก่อนที่รถรางซึ่งจำเลยขับจะมาถึง ฝ่ายโจทก์สืบพยานได้ความชัดว่ารถยนต์เมล์หยุดรถเพื่อให้คนโดยสารลง มีคนโดยสารไม่น้อยกว่า 3-4 คนได้ลงจากรถยนต์เดินข้ามรางรถรางไป ข้อนี้ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งก็เชื่อว่าได้มีคนโดยสารลงจากรถยนต์เมล์เดินข้ามทางรถรางไปแล้ว 5-6 คนตามที่ฝ่ายจำเลยนำสืบว่าได้เห็นแต่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถยนต์เมล์เพียงคนเดียวนั้นไม่พอจะหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ที่กล่าวได้ น่าเชื่อตามพยานหลักฐานโจทก์ว่า ได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์จริงตามที่พยานโจทก์กล่าวจึงน่าเชื่อต่อไปว่า จำเลยซึ่งเป็นผู้ขับรถรางจะได้เห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ข้างรางรถรางในระยะซึ่งยังห่างอยู่จริงดังที่พยานโจทก์กล่าว จำเลยให้การชั้นสอบสวนก็รับอยู่ว่า ได้มองเห็นรถเมล์เหลืองจอดรับส่งคนโดยสารในระยะห่าง30 เมตร จำเลยเห็นว่าระยะยังห่างก็เบารถลง โดยคิดว่าเมื่อไปถึงรถเมล์เหลืองก็คงออกพอดี เมื่อรถรางที่จำเลยขับมาแล่นไปถึงจึงเห็นหญิงคนหนึ่งก้าวลงจากรถทางบันไดหลังซึ่งรถเมล์เหลืองยังจอดนิ่งอยู่ จำเลยได้เบรครถ รถก็ยังสืบไปอีกจึงได้เบียดไหล่หญิงคนนั้น ข้อนี้พิจารณาเห็นว่า ถ้าเป็นความจริงอย่างจำเลยกล่าวว่า จำเลยได้เบารถในระยะที่ยังห่างทั้งได้เบรครถให้หยุดด้วยเป็นความจริงดังที่จำเลยกล่าวแล้ว เหตุใดรถที่จำเลยขับไปจะหยุดไม่ทัน เพราะในขณะนั้นจำเลยกล่าวว่า ได้เบาหรือชะลอรถแต่ในระยะที่ยังห่างอยู่แล้ว ได้วินิจฉัยมาแล้วว่าน่าเชื่อตามหลักฐานพยานโจทก์ว่าได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไปหลายคนจริง ถ้าจำเลยมีความระมัดระวังในการขับรถจริงจำเลยควรจะได้เห็นผู้โดยสารรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไป จำเลยจึงย่อมต้องใช้ความระมัดระวังยิ่งขึ้นอีก เพราะได้เห็นคนลงจากรถเมล์เดินข้ามทางไปก่อนแล้ว และควรจะได้เห็นขณะที่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ ถ้าหากได้ใช้ความระวังพอ แม้จะปรากฏตามคำให้การของนางสาวศะลักษณ์ว่า ไม่ทันมองดูรถรางข้างหน้าว่าจะมาหรือไม่ ขณะที่ลงจากรถนั้นแล้วนางสาวศะลักษณ์เดินเลียบรถเมล์ไปทางข้างหน้ารถเดินไปได้ 4-5 ก้าวยังไม่ทันพ้นตัวรถเมล์ก็เห็นรถรางแล่นสวนมาข้างหน้า เห็นทีแรกรถรางห่างราว 3 เมตร นางสาวศะลักษณ์หลบรถรางไม่ทันจึงหันหลังพิงรถเมล์ รถรางได้แล่นเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์กับรถเมล์ ตัวนางสาวศะลักษณ์พลิกหมุนไปตามรถราง อันนับได้ว่าเป็นความประมาทของนางสาวศะลักษณ์อยู่ด้วยก็จริง แต่ได้วินิจฉัยแล้วว่าถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอ จำเลยควรจะได้เห็นตั้งแต่คนโดยสารคนอื่นลงจากรถเมล์ตลอดจนกระทั่งนางสาวศะลักษณ์ด้วย ทั้งในขณะนั้นรถรางก็กำลังเบา หรือชะลอเครื่องอยู่แล้วถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอแก่ฐานะที่เป็นผู้ขับรถรางแล้ว ก็จะไม่มีทางเป็นอันตรายแก่นางสาวศะลักษณ์ดังเหตุที่เกิดขึ้นในคดีนี้ ศาลนี้เห็นด้วยศาลทั้งสองที่วินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยในคดีนี้เป็นการประมาทขาดความระมัดระวัง ศาลอุทธรณ์พิพากษาวางบทกำหนดโทษมาชอบแล้ว ให้ยกฎีกาพิพากษายืน(มนูภันย์วิมลสาร-นนทประชา-ทรงนิติกรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุหลักเกณฑ์ความรับผิดทางแพ่งและความรับผิดทางอาญามีว่า ความรับผิดทางแพ่งนั้นมีความมุ่งหมายจะชดเชยความเสียหายให้ผู้เสียหายหรือไม่และเพียงใด กล่าวคือเป็นการพิจารณาจากแง่ที่ว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้วจะสมควรให้ใครเป็นผู้ชดใช้ หรือจะควรบังคับลูกหนี้ปฏิบัติการชำระหนี้อย่างใด โดยไม่คำนึงถึงความชั่วของผู้กระทำดังจะเห็นได้จากเด็กซึ่งกระทำการละเมิด ย่อมต้องชดใช้ค่าเสียหายเช่นเดียวกับผู้ใหญ่กระทำผิด โดยเหตุนี้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 223 จึงบัญญัติว่า "ถ้าฝ่ายผู้เสียหายได้มีส่วนทำความผิดอย่างใดอย่างหนึ่งก่อให้เกิดความเสียหายด้วยไซร้ ท่านว่าหนี้อันจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ฝ่ายผู้เสียหายมากน้อยเพียงใดนั้นต้องอาศัยพฤติการณ์เป็นประมาณ ข้อสำคัญก็คือว่า ความเสียหายนั้นได้เกิดขึ้นเพราะฝ่ายไหนเป็นผู้ก่อยิ่งหย่อนกว่ากันเพียงไร" ซึ่งเป็นกรณีการเฉลี่ยกันชดเชยค่าเสียหายในกรณีที่ทั้งสองฝ่ายต่างมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย แต่ความรับผิดทางอาญาหาได้มีความมุ่งหมายเช่นนั้นไม่ กล่าวคือความรับผิดทางอาญานั้นได้อาศัยความชั่วความพึงถูกตำหนิติเตียนของผู้กระทำเป็นรากฐาน โดยเหตุนี้ถ้าจะลงโทษบุคคลใดฐานประมาทก็ต้องพิจารณาจากการกระทำของบุคคลนั้นเองว่าเป็นประมาทหรือไม่ ซึ่งจะต้องวินิจฉัยตามเกณฑ์แห่งมาตรา 43 ฉะนั้นการที่ผู้ถูกประทุษร้ายหรือได้รับความเสียหายจะประมาทด้วยหรือไม่นั้นย่อมไม่สำคัญ ถ้าหากการกระทำของผู้กระทำเองโดยตัวของมันเป็นประมาทตามมาตรา 43 เช่นในเวลากลางคืน ก. ขับรถยนต์โดยไม่จุดโคมไฟ จึงไม่เห็น ข. ที่เดินมาตามถนนและชน ข. ล้มลงบาดเจ็บแม้จะปรากฏว่า ข. ประมาทที่ไม่ได้คอยฟังเสียงรถยนต์ที่แล่นมาอยู่บ้าง ก. ก็ต้องมีผิดฐานทำร้ายร่างกายโดยประมาท เพราะการขับรถยนต์โดยไม่จุดโคมไฟ และโดยเหตุนั้นจึงไม่เห็นคนเดินข้างถนนเป็นการประมาทตามมาตรา 43(3) ต่อเมื่อใดที่ความประมาทของผู้เสียหายทำให้การกระทำของผู้กระทำไม่เป็นการประมาท เมื่อนั้นผู้กระทำจึงไม่ต้องรับผิดทางอาญา เช่นเราขับรถยนต์มาดี ๆ มีเด็กประมาทวิ่งตัดหน้ารถยนต์ทันที เราหยุดไม่ทันทับเด็กตายการกระทำของเราย่อมไม่เป็นประมาทตามมาตรา 43(1) กล่าวโดยสรุปก็คือในทางอาญามีแต่ประมาทหรือไม่ประมาท หามีประมาทบางส่วนไม่ ส่วนการประมาทมากหรือน้อยเป็นเรื่องดุลพินิจในการลงโทษหนักหรือเบา ฉะนั้นที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าผู้เสียหายในคดีนี้มีส่วนประมาทอยู่ด้วย ก็ยังทำให้การกระทำของจำเลยเป็นผิดฐานประมาทจึงชอบแล้ว ย.ส.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2493 เวลากลางวัน จำเลยขับรถรางด้วยความประมาทปราศจากความระมัดระวัง จำเลยเห็นรถยนต์เมล์เหลืองกำลังจอดส่งคนโดยสารอยู่ที่ป้ายรถเมล์ฝั่งรถรางข้างหน้ารถรางของจำเลย ซึ่งกำลังแล่นไปในระยะไกลพอที่จำเลยจะใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางได้ทัน แต่จำเลยมิได้ใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางในระยะที่ควรจะหยุดได้ ปล่อยให้รถรางแล่นเรื่อยไป เป็นเหตุให้ตัวถังรถรางเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ กุลธนจินดา ซึ่งลงจากรถยนต์เมล์เหลืองเข้ากับตัวถังรถเมล์ ได้รับบาดเจ็บสาหัสทุพพลภาพ ไม่สามารถจะประกอบการหาเลี้ยงชีพเกินกว่า 20 วัน เหตุเกิดที่ตำบลถนนนครไชยศรี จังหวัดพระนคร ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3)พ.ศ. 2481 มาตรา 4จำเลยแก้ว่า เหตุเกิดเพราะรถเมล์เหลืองเข้าจอดข้างทางรถรางในขณะรถรางกำลังแล่นระยะกระชั้นชิด และด้วยความผิดบกพร่องของนางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ โดยมิได้ดูแลตรวจตราเสียก่อน ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ได้วิเคราะห์คำพยานโจทก์จำเลยแล้วเห็นว่า รถเมล์เหลืองจอดยังที่ ๆ จอดรถในขณะที่รถรางยังแล่นมาห่างราว 6-7 วา คือหัวรถรางกำลังเข้าวงเวียนและคนในรถเมล์กับรถรางต่างมองเห็นกันในระยะราว 10 วา ตามแผนที่ที่โจทก์ส่งศาล จำเลยก็รับว่ามองเห็นกันระยะ 26.50 เมตร ย่อมเป็นที่รู้กันว่า เมื่อรถเมล์จอดก็จะมีคนขึ้นหรือลง พยานโจทก์เบิกความว่าจำเลยขับรถมาเรื่อย ๆ ไม่ได้ยินเสียงระฆังรถรางเลย คนโดยสารบนรถเมล์ได้ลงไปแล้วหลายคน นางสาวศะลักษณ์ก็ลงตามไป จำเลยขับรถมาในระยะมองเห็นได้แล้ว และไกลพอจะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถเสียก่อนจนกว่าจะเห็นว่า เป็นที่ปลอดภัยแล้ว การที่รถจำเลยเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ก็ด้วยความประมาทของจำเลย จำเลยนำสืบว่านางสาวศะลักษณ์ลงรถในระยะใกล้ชิดเป็นความผิดของนางสาวศะลักษณ์นั้นฟังไม่ได้ ไม่สามารถหักล้างพยานโจทก์ได้ พิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบกพ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2481 มาตรา 4 ให้ลงโทษจำเลยตามบทหนักจำคุก 3 เดือน ปรับ 400 บาท แต่เนื่องด้วยจำเลยไม่เคยกระทำผิดมาก่อนทั้งนางสาวศะลักษณ์ก็ไม่ประสงค์ให้ศาลลงโทษจำเลย จึงให้รอการลงอาญาโทษจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 คงปรับสถานเดียว ไม่ใช้ค่าปรับจัดการตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 18 จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยเป็นผู้มีวิชาชีพในทางขับรถรางมีหน้าที่ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อเห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ที่ป้ายก็ย่อมจะมีคนขึ้นลง ตรงที่เกิดเหตุก็เป็นที่โล่งเตียนซึ่งมองเห็นได้ถนัดในระยะไกล ควรที่จะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถจนกว่าจะเห็นว่าปลอดภัย แต่จำเลยมีความประมาทละเลยการอันควรต้องทำ จึงเป็นเหตุให้รถจำเลยที่ขับมาตามรางเบียดนางสาวศะลักษณ์บาดเจ็บสาหัสข้อแก้ตัวของจำเลยฟังไม่ขึ้น แต่ภายหลังที่ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 41, 42 ได้ถูกแก้ไขเพิ่มเติมใหม่ จึงต้องแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมายใหม่ พิพากษาแก้ให้รอการลงอาญาจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2494 มีกำหนด 3 ปี นอกจากนี้คงพิพากษายืนมีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งเห็นว่า นางสาวศะลักษณ์ประมาทเลินเล่อด้วย เวลาลงจากรถเมล์เหลืองแล้วไม่ข้ามรางรถรางไปเหมือนดังคนโดยสารที่ข้ามไปแล้ว 5-6 คน กลับย้อนไปทางหน้ารถเมล์เหลืองโดยไม่ใช้ความสังเกตว่ารถรางกำลังมา นับว่ามีส่วนทำให้อุปัทวเหตุเกิดง่ายขึ้น จำเลยได้เห็นในระยะกระชั้นชิดห้ามล้อหยุดรถรางไม่ทันไม่เป็นที่คาดหมายได้ว่าจะมีคนโดยสารเดินย้อนไปทางหัวรถเมล์เหลืองจำเลยไม่ควรมีความผิดควรยกฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาข้อเท็จจริง โดยผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งอนุญาตให้ฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 221ศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงและประชุมพิจารณาแล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ถนัดว่ารถยนต์เมล์เหลืองที่นางสาวศะลักษณ์โดยสารไปได้จอดอยู่ริมรางรถรางก่อนที่รถรางซึ่งจำเลยขับจะมาถึง ฝ่ายโจทก์สืบพยานได้ความชัดว่ารถยนต์เมล์หยุดรถเพื่อให้คนโดยสารลง มีคนโดยสารไม่น้อยกว่า 3-4 คนได้ลงจากรถยนต์เดินข้ามรางรถรางไป ข้อนี้ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งก็เชื่อว่าได้มีคนโดยสารลงจากรถยนต์เมล์เดินข้ามทางรถรางไปแล้ว 5-6 คนตามที่ฝ่ายจำเลยนำสืบว่าได้เห็นแต่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถยนต์เมล์เพียงคนเดียวนั้นไม่พอจะหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ที่กล่าวได้ น่าเชื่อตามพยานหลักฐานโจทก์ว่า ได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์จริงตามที่พยานโจทก์กล่าวจึงน่าเชื่อต่อไปว่า จำเลยซึ่งเป็นผู้ขับรถรางจะได้เห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ข้างรางรถรางในระยะซึ่งยังห่างอยู่จริงดังที่พยานโจทก์กล่าว จำเลยให้การชั้นสอบสวนก็รับอยู่ว่า ได้มองเห็นรถเมล์เหลืองจอดรับส่งคนโดยสารในระยะห่าง30 เมตร จำเลยเห็นว่าระยะยังห่างก็เบารถลง โดยคิดว่าเมื่อไปถึงรถเมล์เหลืองก็คงออกพอดี เมื่อรถรางที่จำเลยขับมาแล่นไปถึงจึงเห็นหญิงคนหนึ่งก้าวลงจากรถทางบันไดหลังซึ่งรถเมล์เหลืองยังจอดนิ่งอยู่ จำเลยได้เบรครถ รถก็ยังสืบไปอีกจึงได้เบียดไหล่หญิงคนนั้น ข้อนี้พิจารณาเห็นว่า ถ้าเป็นความจริงอย่างจำเลยกล่าวว่า จำเลยได้เบารถในระยะที่ยังห่างทั้งได้เบรครถให้หยุดด้วยเป็นความจริงดังที่จำเลยกล่าวแล้ว เหตุใดรถที่จำเลยขับไปจะหยุดไม่ทัน เพราะในขณะนั้นจำเลยกล่าวว่า ได้เบาหรือชะลอรถแต่ในระยะที่ยังห่างอยู่แล้ว ได้วินิจฉัยมาแล้วว่าน่าเชื่อตามหลักฐานพยานโจทก์ว่าได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไปหลายคนจริง ถ้าจำเลยมีความระมัดระวังในการขับรถจริงจำเลยควรจะได้เห็นผู้โดยสารรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไป จำเลยจึงย่อมต้องใช้ความระมัดระวังยิ่งขึ้นอีก เพราะได้เห็นคนลงจากรถเมล์เดินข้ามทางไปก่อนแล้ว และควรจะได้เห็นขณะที่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ ถ้าหากได้ใช้ความระวังพอ แม้จะปรากฏตามคำให้การของนางสาวศะลักษณ์ว่า ไม่ทันมองดูรถรางข้างหน้าว่าจะมาหรือไม่ ขณะที่ลงจากรถนั้นแล้วนางสาวศะลักษณ์เดินเลียบรถเมล์ไปทางข้างหน้ารถเดินไปได้ 4-5 ก้าวยังไม่ทันพ้นตัวรถเมล์ก็เห็นรถรางแล่นสวนมาข้างหน้า เห็นทีแรกรถรางห่างราว 3 เมตร นางสาวศะลักษณ์หลบรถรางไม่ทันจึงหันหลังพิงรถเมล์ รถรางได้แล่นเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์กับรถเมล์ ตัวนางสาวศะลักษณ์พลิกหมุนไปตามรถราง อันนับได้ว่าเป็นความประมาทของนางสาวศะลักษณ์อยู่ด้วยก็จริง แต่ได้วินิจฉัยแล้วว่าถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอ จำเลยควรจะได้เห็นตั้งแต่คนโดยสารคนอื่นลงจากรถเมล์ตลอดจนกระทั่งนางสาวศะลักษณ์ด้วย ทั้งในขณะนั้นรถรางก็กำลังเบา หรือชะลอเครื่องอยู่แล้วถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอแก่ฐานะที่เป็นผู้ขับรถรางแล้ว ก็จะไม่มีทางเป็นอันตรายแก่นางสาวศะลักษณ์ดังเหตุที่เกิดขึ้นในคดีนี้ ศาลนี้เห็นด้วยศาลทั้งสองที่วินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยในคดีนี้เป็นการประมาทขาดความระมัดระวัง ศาลอุทธรณ์พิพากษาวางบทกำหนดโทษมาชอบแล้ว ให้ยกฎีกาพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 122/2496พนักงานอัยการกรมอัยการโจทก์นายเล็ก น้อยจ้อยจำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 259แม้ผู้เสียหายจะประมาทอยู่ด้วยถ้าจำเลยระมัดระวังตามควรแก่ฐานะแล้วก็จะไม่เป็นอันตรายแก่ผู้เสียหายดังนี้ จำเลยจะต้องรับผิดฐานทำให้บาดเจ็บสาหัสโดยประมาทโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2493 เวลากลางวัน จำเลยขับรถรางด้วยความประมาทปราศจากความระมัดระวัง จำเลยเห็นรถยนต์เมล์เหลืองกำลังจอดส่งคนโดยสารอยู่ที่ป้ายรถเมล์ฝั่งรถรางข้างหน้ารถรางของจำเลย ซึ่งกำลังแล่นไปในระยะไกลพอที่จำเลยจะใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางได้ทัน แต่จำเลยมิได้ใช้เครื่องห้ามล้อหยุดรถรางในระยะที่ควรจะหยุดได้ ปล่อยให้รถรางแล่นเรื่อยไป เป็นเหตุให้ตัวถังรถรางเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ กุลธนจินดา ซึ่งลงจากรถยนต์เมล์เหลืองเข้ากับตัวถังรถเมล์ ได้รับบาดเจ็บสาหัสทุพพลภาพ ไม่สามารถจะประกอบการหาเลี้ยงชีพเกินกว่า 20 วัน เหตุเกิดที่ตำบลถนนนครไชยศรี จังหวัดพระนคร ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3)พ.ศ. 2481 มาตรา 4จำเลยแก้ว่า เหตุเกิดเพราะรถเมล์เหลืองเข้าจอดข้างทางรถรางในขณะรถรางกำลังแล่นระยะกระชั้นชิด และด้วยความผิดบกพร่องของนางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ โดยมิได้ดูแลตรวจตราเสียก่อน ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ได้วิเคราะห์คำพยานโจทก์จำเลยแล้วเห็นว่า รถเมล์เหลืองจอดยังที่ ๆ จอดรถในขณะที่รถรางยังแล่นมาห่างราว 6-7 วา คือหัวรถรางกำลังเข้าวงเวียนและคนในรถเมล์กับรถรางต่างมองเห็นกันในระยะราว 10 วา ตามแผนที่ที่โจทก์ส่งศาล จำเลยก็รับว่ามองเห็นกันระยะ 26.50 เมตร ย่อมเป็นที่รู้กันว่า เมื่อรถเมล์จอดก็จะมีคนขึ้นหรือลง พยานโจทก์เบิกความว่าจำเลยขับรถมาเรื่อย ๆ ไม่ได้ยินเสียงระฆังรถรางเลย คนโดยสารบนรถเมล์ได้ลงไปแล้วหลายคน นางสาวศะลักษณ์ก็ลงตามไป จำเลยขับรถมาในระยะมองเห็นได้แล้ว และไกลพอจะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถเสียก่อนจนกว่าจะเห็นว่า เป็นที่ปลอดภัยแล้ว การที่รถจำเลยเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์ก็ด้วยความประมาทของจำเลย จำเลยนำสืบว่านางสาวศะลักษณ์ลงรถในระยะใกล้ชิดเป็นความผิดของนางสาวศะลักษณ์นั้นฟังไม่ได้ ไม่สามารถหักล้างพยานโจทก์ได้ พิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 259 พระราชบัญญัติจราจรทางบกพ.ศ. 2477 มาตรา 29 พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2481 มาตรา 4 ให้ลงโทษจำเลยตามบทหนักจำคุก 3 เดือน ปรับ 400 บาท แต่เนื่องด้วยจำเลยไม่เคยกระทำผิดมาก่อนทั้งนางสาวศะลักษณ์ก็ไม่ประสงค์ให้ศาลลงโทษจำเลย จึงให้รอการลงอาญาโทษจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 คงปรับสถานเดียว ไม่ใช้ค่าปรับจัดการตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 18 จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยเป็นผู้มีวิชาชีพในทางขับรถรางมีหน้าที่ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อเห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ที่ป้ายก็ย่อมจะมีคนขึ้นลง ตรงที่เกิดเหตุก็เป็นที่โล่งเตียนซึ่งมองเห็นได้ถนัดในระยะไกล ควรที่จะระมัดระวังชะลอหรือเบรครถจนกว่าจะเห็นว่าปลอดภัย แต่จำเลยมีความประมาทละเลยการอันควรต้องทำ จึงเป็นเหตุให้รถจำเลยที่ขับมาตามรางเบียดนางสาวศะลักษณ์บาดเจ็บสาหัสข้อแก้ตัวของจำเลยฟังไม่ขึ้น แต่ภายหลังที่ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 41, 42 ได้ถูกแก้ไขเพิ่มเติมใหม่ จึงต้องแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมายใหม่ พิพากษาแก้ให้รอการลงอาญาจำคุกจำเลยไว้ตามมาตรา 41, 42 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2494 มีกำหนด 3 ปี นอกจากนี้คงพิพากษายืนมีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งเห็นว่า นางสาวศะลักษณ์ประมาทเลินเล่อด้วย เวลาลงจากรถเมล์เหลืองแล้วไม่ข้ามรางรถรางไปเหมือนดังคนโดยสารที่ข้ามไปแล้ว 5-6 คน กลับย้อนไปทางหน้ารถเมล์เหลืองโดยไม่ใช้ความสังเกตว่ารถรางกำลังมา นับว่ามีส่วนทำให้อุปัทวเหตุเกิดง่ายขึ้น จำเลยได้เห็นในระยะกระชั้นชิดห้ามล้อหยุดรถรางไม่ทันไม่เป็นที่คาดหมายได้ว่าจะมีคนโดยสารเดินย้อนไปทางหัวรถเมล์เหลืองจำเลยไม่ควรมีความผิดควรยกฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาข้อเท็จจริง โดยผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งอนุญาตให้ฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 221ศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงและประชุมพิจารณาแล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ถนัดว่ารถยนต์เมล์เหลืองที่นางสาวศะลักษณ์โดยสารไปได้จอดอยู่ริมรางรถรางก่อนที่รถรางซึ่งจำเลยขับจะมาถึง ฝ่ายโจทก์สืบพยานได้ความชัดว่ารถยนต์เมล์หยุดรถเพื่อให้คนโดยสารลง มีคนโดยสารไม่น้อยกว่า 3-4 คนได้ลงจากรถยนต์เดินข้ามรางรถรางไป ข้อนี้ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ฝ่ายแย้งก็เชื่อว่าได้มีคนโดยสารลงจากรถยนต์เมล์เดินข้ามทางรถรางไปแล้ว 5-6 คนตามที่ฝ่ายจำเลยนำสืบว่าได้เห็นแต่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถยนต์เมล์เพียงคนเดียวนั้นไม่พอจะหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ที่กล่าวได้ น่าเชื่อตามพยานหลักฐานโจทก์ว่า ได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์จริงตามที่พยานโจทก์กล่าวจึงน่าเชื่อต่อไปว่า จำเลยซึ่งเป็นผู้ขับรถรางจะได้เห็นรถยนต์เมล์จอดอยู่ข้างรางรถรางในระยะซึ่งยังห่างอยู่จริงดังที่พยานโจทก์กล่าว จำเลยให้การชั้นสอบสวนก็รับอยู่ว่า ได้มองเห็นรถเมล์เหลืองจอดรับส่งคนโดยสารในระยะห่าง30 เมตร จำเลยเห็นว่าระยะยังห่างก็เบารถลง โดยคิดว่าเมื่อไปถึงรถเมล์เหลืองก็คงออกพอดี เมื่อรถรางที่จำเลยขับมาแล่นไปถึงจึงเห็นหญิงคนหนึ่งก้าวลงจากรถทางบันไดหลังซึ่งรถเมล์เหลืองยังจอดนิ่งอยู่ จำเลยได้เบรครถ รถก็ยังสืบไปอีกจึงได้เบียดไหล่หญิงคนนั้น ข้อนี้พิจารณาเห็นว่า ถ้าเป็นความจริงอย่างจำเลยกล่าวว่า จำเลยได้เบารถในระยะที่ยังห่างทั้งได้เบรครถให้หยุดด้วยเป็นความจริงดังที่จำเลยกล่าวแล้ว เหตุใดรถที่จำเลยขับไปจะหยุดไม่ทัน เพราะในขณะนั้นจำเลยกล่าวว่า ได้เบาหรือชะลอรถแต่ในระยะที่ยังห่างอยู่แล้ว ได้วินิจฉัยมาแล้วว่าน่าเชื่อตามหลักฐานพยานโจทก์ว่าได้มีผู้โดยสารลงจากรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไปหลายคนจริง ถ้าจำเลยมีความระมัดระวังในการขับรถจริงจำเลยควรจะได้เห็นผู้โดยสารรถเมล์เดินข้ามทางรถรางไป จำเลยจึงย่อมต้องใช้ความระมัดระวังยิ่งขึ้นอีก เพราะได้เห็นคนลงจากรถเมล์เดินข้ามทางไปก่อนแล้ว และควรจะได้เห็นขณะที่นางสาวศะลักษณ์ลงจากรถเมล์ ถ้าหากได้ใช้ความระวังพอ แม้จะปรากฏตามคำให้การของนางสาวศะลักษณ์ว่า ไม่ทันมองดูรถรางข้างหน้าว่าจะมาหรือไม่ ขณะที่ลงจากรถนั้นแล้วนางสาวศะลักษณ์เดินเลียบรถเมล์ไปทางข้างหน้ารถเดินไปได้ 4-5 ก้าวยังไม่ทันพ้นตัวรถเมล์ก็เห็นรถรางแล่นสวนมาข้างหน้า เห็นทีแรกรถรางห่างราว 3 เมตร นางสาวศะลักษณ์หลบรถรางไม่ทันจึงหันหลังพิงรถเมล์ รถรางได้แล่นเบียดตัวนางสาวศะลักษณ์กับรถเมล์ ตัวนางสาวศะลักษณ์พลิกหมุนไปตามรถราง อันนับได้ว่าเป็นความประมาทของนางสาวศะลักษณ์อยู่ด้วยก็จริง แต่ได้วินิจฉัยแล้วว่าถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอ จำเลยควรจะได้เห็นตั้งแต่คนโดยสารคนอื่นลงจากรถเมล์ตลอดจนกระทั่งนางสาวศะลักษณ์ด้วย ทั้งในขณะนั้นรถรางก็กำลังเบา หรือชะลอเครื่องอยู่แล้วถ้าจำเลยใช้ความระมัดระวังพอแก่ฐานะที่เป็นผู้ขับรถรางแล้ว ก็จะไม่มีทางเป็นอันตรายแก่นางสาวศะลักษณ์ดังเหตุที่เกิดขึ้นในคดีนี้ ศาลนี้เห็นด้วยศาลทั้งสองที่วินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยในคดีนี้เป็นการประมาทขาดความระมัดระวัง ศาลอุทธรณ์พิพากษาวางบทกำหนดโทษมาชอบแล้ว ให้ยกฎีกาพิพากษายืน(มนูภันย์วิมลสาร-นนทประชา-ทรงนิติกรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุหลักเกณฑ์ความรับผิดทางแพ่งและความรับผิดทางอาญามีว่า ความรับผิดทางแพ่งนั้นมีความมุ่งหมายจะชดเชยความเสียหายให้ผู้เสียหายหรือไม่และเพียงใด กล่าวคือเป็นการพิจารณาจากแง่ที่ว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้วจะสมควรให้ใครเป็นผู้ชดใช้ หรือจะควรบังคับลูกหนี้ปฏิบัติการชำระหนี้อย่างใด โดยไม่คำนึงถึงความชั่วของผู้กระทำดังจะเห็นได้จากเด็กซึ่งกระทำการละเมิด ย่อมต้องชดใช้ค่าเสียหายเช่นเดียวกับผู้ใหญ่กระทำผิด โดยเหตุนี้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 223 จึงบัญญัติว่า "ถ้าฝ่ายผู้เสียหายได้มีส่วนทำความผิดอย่างใดอย่างหนึ่งก่อให้เกิดความเสียหายด้วยไซร้ ท่านว่าหนี้อันจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ฝ่ายผู้เสียหายมากน้อยเพียงใดนั้นต้องอาศัยพฤติการณ์เป็นประมาณ ข้อสำคัญก็คือว่า ความเสียหายนั้นได้เกิดขึ้นเพราะฝ่ายไหนเป็นผู้ก่อยิ่งหย่อนกว่ากันเพียงไร" ซึ่งเป็นกรณีการเฉลี่ยกันชดเชยค่าเสียหายในกรณีที่ทั้งสองฝ่ายต่างมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย แต่ความรับผิดทางอาญาหาได้มีความมุ่งหมายเช่นนั้นไม่ กล่าวคือความรับผิดทางอาญานั้นได้อาศัยความชั่วความพึงถูกตำหนิติเตียนของผู้กระทำเป็นรากฐาน โดยเหตุนี้ถ้าจะลงโทษบุคคลใดฐานประมาทก็ต้องพิจารณาจากการกระทำของบุคคลนั้นเองว่าเป็นประมาทหรือไม่ ซึ่งจะต้องวินิจฉัยตามเกณฑ์แห่งมาตรา 43 ฉะนั้นการที่ผู้ถูกประทุษร้ายหรือได้รับความเสียหายจะประมาทด้วยหรือไม่นั้นย่อมไม่สำคัญ ถ้าหากการกระทำของผู้กระทำเองโดยตัวของมันเป็นประมาทตามมาตรา 43 เช่นในเวลากลางคืน ก. ขับรถยนต์โดยไม่จุดโคมไฟ จึงไม่เห็น ข. ที่เดินมาตามถนนและชน ข. ล้มลงบาดเจ็บแม้จะปรากฏว่า ข. ประมาทที่ไม่ได้คอยฟังเสียงรถยนต์ที่แล่นมาอยู่บ้าง ก. ก็ต้องมีผิดฐานทำร้ายร่างกายโดยประมาท เพราะการขับรถยนต์โดยไม่จุดโคมไฟ และโดยเหตุนั้นจึงไม่เห็นคนเดินข้างถนนเป็นการประมาทตามมาตรา 43(3) ต่อเมื่อใดที่ความประมาทของผู้เสียหายทำให้การกระทำของผู้กระทำไม่เป็นการประมาท เมื่อนั้นผู้กระทำจึงไม่ต้องรับผิดทางอาญา เช่นเราขับรถยนต์มาดี ๆ มีเด็กประมาทวิ่งตัดหน้ารถยนต์ทันที เราหยุดไม่ทันทับเด็กตายการกระทำของเราย่อมไม่เป็นประมาทตามมาตรา 43(1) กล่าวโดยสรุปก็คือในทางอาญามีแต่ประมาทหรือไม่ประมาท หามีประมาทบางส่วนไม่ ส่วนการประมาทมากหรือน้อยเป็นเรื่องดุลพินิจในการลงโทษหนักหรือเบา ฉะนั้นที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าผู้เสียหายในคดีนี้มีส่วนประมาทอยู่ด้วย ก็ยังทำให้การกระทำของจำเลยเป็นผิดฐานประมาทจึงชอบแล้ว ย.ส.