ประกาศกรมโยธาธิการและผังเมืองประกาศกรมโยธาธิการและผังเมืองเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ในการวางและจัดทำผังเมืองรวมในท้องที่จังหวัดขอนแก่น ตามที่ได้มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินที่จะทำการสำรวจเพื่อการวางและจัดทำผังเมืองรวมในท้องที่ ๗๒ จังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึ่งใช้บังคับในท้องที่จังหวัดขอนแก่นด้วยและเพื่อประโยชน์ในการวางและจัดทำผังเมืองรวมตามพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๑๘อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ มาตรา ๔๘ มาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๖ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายและโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการผังเมือง อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองในฐานะเจ้าพนักงานการผังจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้อาคารพาณิชยกรรมค้าปลีกค้าส่งหมายความว่า อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อการพาณิชยกรรมในอาคารหลังเดียวหรือหลายหลังที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารร่วมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคบริโภคหลากหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันแต่ไม่หมายความรวมถึง ตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขและอาคารที่ใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนข้อ ๒ประกาศนี้ให้ใช้บังคับในท้องที่จังหวัดขอนแก่นแต่ทั้งนี้ไม่หมายความรวมถึงบริเวณที่ได้มีการประกาศให้ใช้บังคับผังเมืองรวมหรือบริเวณที่เคยมีการประกาศให้ใช้บังคับผังเมืองรวมแล้วข้อ ๓ ที่ดินในบริเวณท้องที่ตามข้อ ๒ห้ามไม่ให้ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อก่อสร้างดัดแปลงใช้หรือเปลี่ยนแปลงการใช้เป็นอาคารพาณิชยกรรมค้าปลีกค้าส่ง ที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารร่วมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคบริโภคหลากหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป เว้นแต่บริเวณท้องที่ดังต่อไปนี้(๑) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลเขาสวนกวางอำเภอเขาสวนกวาง(๒) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลสีชมพู อำเภอสีชมพู(๓) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลอุบลรัตน์อำเภออุบลรัตน์(๔) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลวังชัย อำเภอน้ำพอง(๕) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหนองโก อำเภอกระนวน(๖) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลภูเวียง อำเภอภูเวียง(๗) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลภูผาม่านอำเภอภูผาม่าน(๘) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลโนนหัน อำเภอชุมแพ(๙) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลโคกสูงสัมพันธ์อำเภอชุมแพ(๑๐) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหนองแก อำเภอหนองเรือ(๑๑) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหนองเรืออำเภอหนองเรือ(๑๒) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลดอนโมง อำเภอหนองเรือ(๑๓) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านฝาง อำเภอบ้านฝาง(๑๔) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลซำสูง กิ่งอำเภอซำสูง(๑๕) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลพระยืน อำเภอพระยืน(๑๖) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลท่าพระอำเภอเมืองขอนแก่น(๑๗) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านโต้น อำเภอพระยืน(๑๘) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านแฮดกิ่งอำเภอบ้านแฮด(๑๙) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลมัญจาคีรีอำเภอมัญจาคีรี(๒๐) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านโคกกิ่งอำเภอโคกโพธิ์ชัย(๒๑) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลชนบท อำเภอชนบท(๒๒) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลแวงใหญ่ อำเภอแวงใหญ่(๒๓) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลโนนศิลากิ่งอำเภอโนนศิลา(๒๔) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลเปือยน้อยอำเภอเปือยน้อย(๒๕) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลแวงน้อย อำเภอแวงน้อย(๒๖) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหนองสองห้องอำเภอหนองสองห้อง(๒๗) ในท้องที่ตำบลหนองเสาเล้า อำเภอชุมแพ(๒๘) ในท้องที่ตำบลโนนสะอาด อำเภอชุมแพ(๒๙) ในท้องที่ตำบลโนนทัน อำเภอหนองเรือ(๓๐) ในท้องที่ตำบลหนองเรือ อำเภอหนองเรือ(๓๑) ในท้องที่ตำบลหนองบัว อำเภอบ้านฝาง(๓๒) ในท้องที่ตำบลบ้านฝาง อำเภอบ้านฝาง(๓๓) ในท้องที่ตำบลเขาสวนกวาง อำเภอเขาสวนกวาง(๓๔) ในท้องที่ตำบลน้ำพอง อำเภอน้ำพอง(๓๕) ในท้องที่ตำบลกุดน้ำใส อำเภอน้ำพอง(๓๖) ในท้องที่ตำบลม่วงหวาน อำเภอน้ำพอง(๓๗) ในท้องที่ตำบลโนนสมบูรณ์ กิ่งอำเภอบ้านแฮดทั้งนี้ ในท้องที่ตาม (๑) ถึง (๒๖)ให้ดำเนินการเป็นอาคารพาณิชยกรรมค้าปลีกค้าส่งได้ตามขนาดและหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ๔ และในท้องที่ตาม (๒๗) ถึง (๓๗) ให้ดำเนินการเป็นอาคารพาณิชยกรรมค้าปลีกค้าส่งได้ตามขนาดและหลักเกณฑ์ที่กำหนดในข้อ๔ และข้อ ๕ข้อ ๔ การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อก่อสร้างดัดแปลง ใช้หรือเปลี่ยนแปลงการใช้เป็นอาคารพาณิชยกรรมค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารร่วมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคบริโภคหลากหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรแต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้(๑)ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร และจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า(๒)แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร(๓)มีอัตราส่วนของพื้นที่อาคารคลุมดินต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๐.๓(๔)มีอัตราส่วนของพื้นที่ใช้สอยรวมของอาคารต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๑.๕(๕) มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวนหรือบริเวณปลูกต้นไม้ หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๐(๖) มีที่ว่างด้านหน้าของอาคารห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร(๗) มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร(๘) อาคารที่มีความสูงเกินกว่า ๑๐ เมตรต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน สถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว(๙) มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คันต่อพื้นที่อาคาร ๒๐ ตารางเมตร เศษของ ๒๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๒๐ ตารางเมตร(๑๐) ที่พักมูลฝอยต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔ เมตรแต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ลูกบาศก์เมตรต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ ๕ การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อก่อสร้างดัดแปลง ใช้หรือเปลี่ยนแปลงการใช้เป็นอาคารพาณิชยกรรมค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารร่วมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคบริโภคหลากหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันเกินกว่า ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้(๑)ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดทางหลวงแผ่นดินหรือถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า๔๐ เมตร(๒)แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรและมีทางคู่ขนานกับถนนสาธารณะเชื่อมต่อกับทางเข้าออกของรถยนต์(๓)มีอัตราส่วนของพื้นที่อาคารคลุมดินต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๐.๒(๔) มีอัตราส่วนของพื้นที่ใช้สอยรวมของอาคารต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๑.๕(๕) มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวนหรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร ไม่น้อยกว่าร้อยละ๒๐(๖) มีที่ว่างด้านหน้าของอาคารห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๗๕ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร(๗) มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร(๘) อาคารที่มีความสูงเกินกว่า ๑๐ เมตรต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน สถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว(๙) มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คันต่อพื้นที่อาคาร ๔๐ ตารางเมตร เศษของ ๔๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร(๑๐) ที่พักมูลฝอย ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า๑๐ เมตร และต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ ลูกบาศก์เมตรต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร และสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ ๖กรณีผู้ขออนุญาตไม่อาจปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ข้อ ๔ (๖) ข้อ ๔ (๗) ข้อ ๔ (๘)ข้อ ๕ (๖) ข้อ ๕ (๗) และข้อ ๕ (๘)ผู้ขออนุญาตอาจยื่นร้องขอต่อผู้มีอำนาจหน้าที่ตามข้อ ๗เพื่อเสนอคณะอนุกรรมการพิจารณาด้านผังเมืองระดับจังหวัดพิจารณาตามความเหมาะสมได้ทั้งนี้ภายใต้กรอบหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้(๑) หลักเกณฑ์ตามข้อ ๔ (๖)ที่ว่างด้านหน้าของอาคาร ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะน้อยกว่า ๕๐ เมตรได้แต่ทั้งนี้จะต้องไม่น้อยกว่า ๔๐ เมตร(๒) หลักเกณฑ์ตามข้อ ๔ (๗)ที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะน้อยกว่า๑๕ เมตรได้ แต่ทั้งนี้จะต้องไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร(๓) หลักเกณฑ์ตามข้อ ๔ (๘) และข้อ ๕ (๘)อาคารที่มีความสูงเกินกว่า ๑๐ เมตรมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน สถานศึกษา น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรได้ แต่ทั้งนี้จะต้องไม่น้อยกว่า๓๐๐ เมตร(๔) หลักเกณฑ์ตามข้อ ๕ (๖)ที่ว่างด้านหน้าของอาคาร ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะน้อยกว่า ๗๕ เมตรได้แต่ทั้งนี้จะต้องไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตร(๕) หลักเกณฑ์ตามข้อ ๕ (๗)ที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะน้อยกว่า๒๐ เมตรได้ แต่ทั้งนี้จะต้องไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตรข้อ ๗ให้ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการควบคุมหรืออนุญาตการก่อสร้างอาคารหรือผู้มีอำนาจหน้าที่ในการควบคุมหรืออนุญาตการประกอบกิจการในเขตท้องที่จังหวัดขอนแก่นปฏิบัติการให้เป็นไปตามประกาศนี้ข้อ ๘[๑]ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๖สว่าง ศรีศกุนอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองเจ้าพนักงานการผังอัมภิญา/พิมพ์๓๐ตุลาคม ๒๕๕๐สุนันทา/ตรวจ๑๓พฤศจิกายน ๒๕๕๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๐ (เล่มที่ ๑)/ตอนพิเศษ ๙๓ ง/หน้า ๒๔/๒๒ สิงหาคม ๒๕๔๖