พระราชบัญญัติพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวข้าราชการพนักงานเทศบาลพนักงานสุขาภิบาลและพนักงานองค์การของรัฐพ.ศ. ๒๔๙๘------------ภูมิพลอดุลยเดชป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๔๙๘เป็นปีที่ ๑๐ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรให้มีกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวข้าราชการ พนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล และพนักงานองค์การของรัฐ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้ โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้ มาตรา ๑พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวข้าราชการพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาลและพนักงานองค์การของรัฐ พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๒*พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป *[รก. ๒๔๙๘/๑๑/๒๓๐/๘ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๘] มาตรา ๓ ให้ยกเลิก (๑) พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน พุทธศักราช ๒๔๗๘ (๒) พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๕ (๓) พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๖ และ (๔) บรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ มาตรา ๔* ในพระราชบัญญัตินี้ ข้าราชการ หมายความว่า (๑) ข้าราชการพลเรือนตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน (๒) ข้าราชการฝ่ายตุลาการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการตุลาการ (๓) ข้าราชการส่วนจังหวัดตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด (๔) ข้าราชการในสังกัดกระทรวงกลาโหม *[มาตรา ๔แก้ไขโดยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวข้าราชการ พนักงานเทศบาล พนักงานสุขาธิการและพนักงานองค์การของรัฐ (ฉบับที่๒) พ.ศ. ๒๔๙๘] มาตรา ๕ ให้ข้าราชการพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล และพนักงานองค์การของรัฐ มีบัตรประจำตัว มาตรา ๖* ให้ผู้บังคับบัญชาต่อไปนี้เป็นผู้ออกบัตรประจำตัวข้าราชการ คือ (๑) รัฐมนตรีเจ้าสังกัด สำหรับตำแหน่งปลัดกระทรวง ปลัดทบวง อธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า (๒) ปลัดกระทรวงหรือปลัดทบวง สำหรับตำแหน่งที่ต่ำกล่าวปลัดกระทรวงหรือปลัดทบวง ในสำนักงานปลัดกระทรวงหรือปลัดทบวงแล้วแต่กรณี (๓) อธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่าสำหรับตำแหน่งที่ต่ำกว่า อธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่าในกรมหรือสำนักงานแล้วแต่กรณี (๔) ผู้ว่าราชการภาค สำหรับผู้ดำรงตำแหน่งต่ำกว่าผู้ว่าราชการภาคในสำนักงานภาคนั้น (๕) ผู้ว่าราชการจังหวัด สำหรับตำแหน่งที่ต่ำกว่าผู้ว่าราชการจังหวัดในจังหวัดนั้น (๖) ประธานสภาผู้แทนราษฎร สำหรับข้าราชการในสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร (๗) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม หรือผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมอบหมาย สำหรับข้าราชการในสังกัดกระทรวงกลาโหม [มาตรา ๖ แก้ไขโดยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวข้าราชการ พนักงานเทศบาลพนักงานสุขาภิบาล และพนักงานองค์การของรัฐ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๔๙๘] มาตรา ๗ให้นายกเทศมนตรีเป็นผู้ออกบัตรประจำตัวพนักงานเทศบาลสำหรับพนักงานเทศบาลในเทศบาลนั้น มาตรา ๘ให้ประธานกรรมการสุขาภิบาล เป็นผู้ออกบัตรประจำตัวสำหรับพนักงานสุขาภิบาลในสุขาภิบาลนั้น มาตรา ๙ให้ปลัดกระทรวงหรือปลัดทบวง เป็นผู้ออกบัตรประจำตัวสำหรับพนักงานองค์การของรัฐในองค์การซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงหรือทบวงของตนเป็นผู้รักษาการตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การนั้น มาตรา ๑๐การขอและการออกบัตรประจำตัวข้าราชการพนักงานเทศบาลพนักงานสุขาภิบาล หรือพนักงานองค์การของรัฐให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง มาตรา ๑๑ บัตรประจำตัวข้าราชการพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาลและพนักงานองค์การของรัฐ ให้ใช้ได้ห้าปีนับแต่วันออกบัตร ในกรณีผู้ถือบัตรประจำตัวข้าราชการ พนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาลหรือพนักงานองค์การของรัฐได้เลื่อนยศ เลื่อนชั้นหรือย้ายสังกัด ให้ผู้นั้นขอบัตรประจำตัวใหม่ตามยศ ชั้นหรือสังกัดใหม่นั้นภายในสามสิบวันนับแต่วันเลื่อนยศ เลื่อนชั้น หรือย้ายสังกัด มาตรา ๑๒ ถ้าข้าราชการพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล หรือพนักงานองค์การของรัฐที่ได้รับบัตรประจำตัวตามพระราชบัญญัตินี้ออกจากราชการ หรือตำแหน่ง ให้เป็นอันหมดสิทธิที่จะใช้บัตรประจำตัวนั้นต่อไปและให้ผู้นั้นส่งมอบบัตรประจำตัวคืนให้แก่ผู้ออกบัตรโดยยื่นต่อผู้บังคับบัญชาเหนือตนขึ้นไปภายในสามสิบวันนับจากวันออกจากราชการหรือตำแหน่งนั้น มาตรา ๑๓ผู้ใดใช้หรือแสดงบัตรประจำตัวข้าราชการ พนักงานเทศบาลพนักงานสุขาภิบาล หรือพนักงานองค์การของรัฐซึ่งตนไม่มีสิทธิที่จะใช้ตามกฎหมาย มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินสามปีหรือทั้งปรับทั้งจำ มาตรา ๑๔บรรดาบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน บัตรประจำตัวข้าราชการบัตรประจำตัวพนักงานเทศบาล และบัตรประจำตัวพนักงานองค์การของรัฐที่ได้ออกก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับให้คงใช้ได้ต่อไปและให้นำความในมาตรา ๑๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม มาตรา ๑๕ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพลป. พิบูลสงครามนายกรัฐมนตรี-------------------------------หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ ด้วยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน พุทธศักราช ๒๔๗๘และพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๘๕หาได้ใช้บังคับแก่ข้าราชการทั่วไปไม่บัดนี้ เป็นการสมควรให้ข้าราชการทั่วไปมีบัตรประจำตัว และให้พนักงานเทศบาลพนักงานสุขาภิบาล และพนักงานองค์การของรัฐทุกคนมีบัตรประจำตัวในโอกาสเดียวกันนี้ด้วย จึงต้องตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้------------------------------------------พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวข้าราชการ พนักงานเทศบาลพนักงานสุขาภิบาลและพนักงานองค์การของรัฐ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๙๘หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากบัตรประจำตัวข้าราชการตามพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวข้าราชการพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล และพนักงานองค์การของรัฐ พ.ศ. ๒๔๙๘ มีกำหนดเวลาให้ใช้ได้ ๕ปี แต่ ทหารกองประจำการ เป็นผู้ที่รับราชการทหารอยู่เพียงชั่วระยะเวลาไม่เกิน ๒ ปีทั้งมิได้เป็นข้าราชการตามความมุ่งหมายของทางราชการโดยตรงและต้องมีบัตรประจำตัวตามข้อบังคับของกระทรวงกลาโหมอยู่แล้ว จึงไม่ควรกำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ แต่ ทหารประจำการเป็นข้าราชการในสังกัดกระทรวงกลาโหมเช่นเดียวกับข้าราชการกลาโหมพลเรือนมิได้กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติให้มีบัตรประจำตัว จึงสมควรกำหนดให้มีบัตรประจำตัวตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย *[รก. ๒๔๙๘/๘๐/๑๔๐๓/๔ ตุลาคม ๒๔๙๘] ไพรินทร์/แก้ไข ๔ ก.พ. ๔๕