ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลพ.ศ. ๒๕๔๓ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลให้เหมาะสมยิ่งขึ้นกระทรวงสาธารณสุขจึงออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล พ.ศ.๒๕๔๓ข้อ ๒[๑]ระเบียบนี้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลพ.ศ. ๒๕๓๗ บรรดา ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศหรือข้อกำหนดอื่นที่มีบัญญัติไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทนข้อ๔ ในระเบียบนี้ค่ารักษาพยาบาลหมายความว่า เงินที่หน่วยบริการเรียกเก็บในการรักษาพยาบาล ดังนี้(๑) ค่ายา ค่าเลือด และส่วนประกอบของเลือดหรือสารทดแท่นค่าน้ำยา หรืออาหารทางเส้นเลือด ค่าออกซิเจน และอื่นๆ ทำนองเดียวกันที่ใช้ในการบำบัดรักษาโรค(๒)ค่าอวัยวะเทียมและอุปกรณ์ในการบำบัดรักษาโรค รวมทั้งค่าซ่อมแซม(๓)ค่าบริการทางการแพทย์ ค่าตรวจ ค่าวิเคราะห์โรค แต่ไม่รวมถึงค่าจ้างพยาบาลพิเศษค่าธรรมเนียมพิเศษ และค่าบริการอื่นทำนองเดียวกันที่มีลักษณะเป็นเงินตอบแทนพิเศษ(๔)ค่าตรวจสุขภาพประจำปีตามที่กระทรวงการคลังกำหนดให้เบิกได้ตามกฎหมายว่าด้วยเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการพยาบาลและให้หมายความรวมถึงค่าห้องและค่าอาหารตลอดเวลาที่เข้ารักษาพยาบาล ยกเว้นค่าอาหารพิเศษและค่าห้องพิเศษหน่วยบริการ หมายความว่า(๑)โรงพยาบาล สถานีอนามัย หรือที่เรียกชื่อเป็นอย่างอื่นแต่ปฏิบัติในลักษณะเดียวกัน(๒) หน่วยงานอื่นใดสังกัดกระทรวงสาธารณสุขซึ่งดำเนินการเพื่อการสาธารณสุขที่เป็นสถานอำนวยบริการอันเป็นสาธารณประโยชน์การสาธารณสุข หมายความว่าการส่งเสริมสุขภาพ การฟื้นฟูสมรรถภาพ การรักษาพยาบาลการควบคุมและการกำจัดโรค การศึกษาวิจัยค้นคว้า การชันสูตร และการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์การคุ้มครองผู้บริโภคทางด้านสาธารณสุข ตลอดจนการฝึกอบรมเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวบุคคลในครอบครัว หมายความว่า(๑) บุตรชอบด้วยกฎหมายซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะหรือบรรลุนิติภาวะแล้วแต่เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของบิดาหรือมารดา ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลตามระเบียบนี้แต่ทั้งนี้ ไม่รวมถึงบุตรบุญธรรมหรือบุตรซึ่งได้ยกเป็นบุตรบุญธรรมของบุคคลอื่นแล้ว(๒)คู่สมรสของผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลตามระเบียบนี้(๓)บิดาหรือมารดาของผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลตามระเบียบนี้ข้อ ๕ผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล มี ๔ ประเภทได้แก่บุคคลและตามหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ใน ข้อ ๖ ข้อ ๗ ข้อ ๘ และข้อ ๙ข้อ๖[๒]ประเภท กให้หน่วยบริการรักษาพยาบาลโดยไม่คิดมูลค่าแต่ถ้าอยู่ห้องพิเศษให้เรียกเก็บค่าห้องพิเศษ และค่าอาหารพิเศษเพียงร้อยละ ๕๐ของอัตราที่กำหนดไว้ผู้มีสิทธิตามประเภทก ซึ่งได้รับการช่วยเหลือรวมถึงบุคคลในครอบครัวด้วยได้แก่ บุคคล ดังต่อไปนี้(๑)ผู้ได้รับพระราชทานเหรียญงานพระราชสงครามในทวีปยุโรป(๒)ทหาร และเจ้าหน้าที่ผู้ซึ่งไปร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี หรือไปทำการรบ ณสาธารณรัฐเวียดนาม(๓)อาสาสมัครมาลาเรีย ตามโครงการของกระทรวงสาธารณสุข(๔)ช่างสุขภัณฑ์หมู่บ้านตามโครงการของกรมอนามัย(๕)ผู้บริจาคเงิน ที่ดิน หรือทรัพย์สินอื่นใดให้กับกระทรวงสาธารณสุขซึ่งคำนวณเป็นเงินแล้วไม่น้อยกว่า ๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท (สองล้านบาทถ้วน)(๖)ผู้บริหารโรงเรียน และครูของโรงเรียนเอกชนที่สอนศาสนาอิสลามควบคู่กับวิชาสามัญหรือวิชาชีพ ในเขตจังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส สตูล สงขลาพัทลุง นครศรีธรรมราช ระนอง กระบี่ พังงา และภูเก็ต(๗)กรรมการอิสลามประจำจังหวัด และกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยผู้มีสิทธิประเภทก ซึ่งได้รับการช่วยเหลือเฉพาะตัว ได้แก่บุคคล ดังต่อไปนี้(๑)ผู้ได้รับพระราชทานเหรียญราชการชายแดน(๒)ผู้ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน(๓)ทหาร และเจ้าหน้าที่ซึ่งได้รับบาดเจ็บจากการปราบปรามผู้ก่อการร้าย(๔)บุคคลผู้ได้รับบาดเจ็บจากการช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ในการปราบปรามผู้กระทำผิด(๕)บุคคลผู้ถูกโจรทำร้ายร่างกาย(๖) สมาชิกผู้บริจาคโลหิตของสภากาชาดไทยซึ่งมีหนังสือรับรองจากสภากาชาดไทยว่าได้บริจาคโลหิตตั้งแต่ ๒๔ ครั้งขึ้นไป(๗)หมออาสาหมู่บ้านตามโครงการของกระทรวงกลาโหม(๘) ผู้บริจาคเงิน ที่ดินหรือทรัพย์สินอื่นใดให้กับกระทรวงสาธารณสุขซึ่งคำนวณเป็นเงินแล้วไม่น้อยกว่า ๑,๐๐๐,๐๐๐บาท (หนึ่งล้านบาทถ้วน)(๙)พระภิกษุ และสามเณร(๑๐)อิหม่าม คอเต็บ บิหลั่นข้อ ๗ประเภท ข ให้หน่วยบริการช่วยเหลือโดยเรียกเก็บค่ารักษาพยาบาลเพียงร้อยละ ๕๐ของอัตราที่กำหนดไว้ แต่ถ้าอยู่ห้องพิเศษให้เรียกเก็บค่าห้องพิเศษและค่าอาหารพิเศษเพียงร้อยละ ๕๐ ของอัตราที่กำหนดไว้ผู้มีสิทธิตามประเภทข. ซึ่งได้รับการช่วยเหลือเฉพาะตัว ได้แก่บุคคลดังต่อไปนี้(๑)สมาชิกผู้บริจาคโลหิตของสภากาชาดไทยซึ่งมีหนังสือรับรองจากสภากาชาดไทยว่าได้บริจาคโลหิตตั้งแต่๑๘ ครั้งขึ้นไป(๒)อาสาสมัครคุมประพฤติ กระทรวงยุติธรรมข้อ ๘[๓]ประเภท ค.ให้หน่วยบริการช่วยเหลือเฉพาะค่าห้องพิเศษและค่าอาหารพิเศษโดยให้เรียกเก็บตามอัตราที่กำหนดไว้แต่ต้องไม่เกินสิทธิอันพึงเบิกได้จากหน่วยงานต้นสังกัดก่อน ส่วนที่เกินให้เรียกเก็บเพียงร้อยละ ๕๐ สำหรับผู้ไม่มีสิทธิดังกล่าวให้หน่วยบริการช่วยเหลือโดยเรียกเก็บเพียงร้อยละ ๕๐ ของอัตราที่กำหนดไว้ผู้มีสิทธิตามประเภท ค.ซึ่งได้รับการช่วยเหลือรวมถึงบุคคลในครอบครัวด้วย ได้แก่บุคคล ดังต่อไปนี้(๑) ข้าราชการประจำ(๒) ข้าราชการบำนาญ(๓) ลูกจ้างประจำ(๔) พนักงานของรัฐสังกัดกระทรวงสาธารณสุข(๕) เจ้าหน้าที่หรือลูกจ้างขององค์การมหาชนตามกฎหมายว่าด้วยองค์การมหาชน(๖) ข้าราชการ พนักงาน เจ้าหน้าที่หรือผู้ปฏิบัติงานสังกัดองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ(๗) สมาชิกวุฒิสภา(๘) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร(๙) สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร(๑๐) สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัด(๑๑) สมาชิกสภาเทศบาล(๑๒) สมาชิกสภาเมืองพัทยา(๑๓) สมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบล(๑๔) สมาชิกสภากาชาด(๑๕) สมาชิกเหล่ากาชาด(๑๖) พนักงานสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น(๑๗) พนักงานสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล(๑๘) พนักงานองค์การเภสัชกรรม(๑๙) อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน(๒๐) กำนัน(๒๑) ผู้ใหญ่บ้าน(๒๒) แพทย์ประจำตำบล(๒๓) สารวัตรกำนัน(๒๔) ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน(๒๕) พนักงานกระทรวงสาธารณสุขผู้มีสิทธิตามประเภท ค. ซึ่งได้รับการช่วยเหลือเฉพาะตัวได้แก่บุคคลดังต่อไปนี้(๑) สมาชิกผู้บริจาคโลหิตของสภากาชาดไทยซึ่งมีหนังสือรับรองจากสภากาชาดไทย(๒) สมาชิกไทยอาสาป้องกันชาติซึ่งจัดตั้งตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยไทยอาสาป้องกันชาติข้อ ๘ ทวิ[๔]สำหรับ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่ปฏิบัติงานมาแล้วตั้งแต่สิบปีขึ้นไปหรืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านดีเด่น ระดับจังหวัด ระดับเขต ระดับภาคและระดับชาติ ให้หน่วยบริการยกเว้นค่าห้องพิเศษและค่าอาหารพิเศษโดยให้เป็นสิทธิช่วยเหลือเฉพาะตัวข้อ ๙ประเภท ง. ให้หน่วยงานบริการช่วยเหลือเฉพาะค่าห้องพิเศษและค่าอาหารพิเศษโดยให้เรียกเก็บเพียงร้อยละ ๗๕ ของอัตราที่กำหนดไว้ผู้มีสิทธิประเภทง. ซึ่งได้รับการช่วยเหลือรวมถึงบุคคลในครอบครัวด้วยได้แก่บุคคลดังต่อไปนี้(๑)สมาชิกคุรุสภาผู้มีสิทธิตามประเภทง. ซึ่งได้รับการช่วยเหลือเฉพาะตัว ได้แก่บุคคลดังต่อไปนี้(๑)ลูกเสือชาวบ้านข้อ ๑๐ผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือตามระเบียบนี้ที่มาขอรับบริการต้องแสดงบัตรประจำตัวและหนังสือรับรองของผู้บังคับบัญชาแก่เจ้าหน้าที่เพื่อเป็นหลักฐานต่อหน่วยบริการก่อนหรือในขณะขอเข้ารับบริการข้อ ๑๑ให้เจ้าหน้าที่ของหน่วยบริการ ให้ความอนุเคราะห์แก่ผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาลทุกประเภทสำหรับกรณีผู้ป่วยหรือผู้นำส่งผู้ป่วยที่ยังไม่อาจแสดงหลักฐานต่อเจ้าหน้าที่ได้และมีความจำเป็นอันรีบด่วนที่จะต้องเข้ารับการรักษาให้ผู้นั้นนำหลักฐานมาแสดงในวันรุ่งขึ้นหรือภายในเวลาอันเร็ววันได้ข้อ ๑๒ในกรณีที่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการลดหย่อน หรือไม่เรียกเก็บเงินค่ารักษาพยาบาลและค่าบริการอื่นๆจากผู้มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือตามระเบียบนี้หรือจากบุคคลอื่นใดให้ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าหน่วยบริการพิจารณาอนุญาตเป็นการเฉพาะราย ทั้งนี้ผู้อำนวยการ หรือหัวหน้าหน่วยบริการจะมอบหมายเป็นหนังสือให้ผู้ดำรงตำแหน่งใดเป็นผู้พิจารณาอนุญาตแทนก็ได้โดยให้คำนึงถึงระดับตำแหน่ง หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นสำคัญข้อ ๑๓ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ประกาศ ณ วันที่ ๒๖พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓กร ทัพพะรังสีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๗[๕]ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๔ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๐[๖]ข้อ ๒ ระเบียบนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๔ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๐[๗]ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๔ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๕๓[๘]ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๔ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๕๘[๙]ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๔ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้กีรติกิติ์/จัดทำ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๕๑วริญา/เพิ่มเติม๒๓ กันยายน ๒๕๕๘นุสรา/ตรวจ๒๐ มกราคม ๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๗/ตอนพิเศษ ๑๓๒ ง/หน้า ๑๑/๒๗ ธันวาคม ๒๕๔๓[๒] ข้อ ๖แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล(ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๕๓[๓] ข้อ ๘แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๕๘[๔] ข้อ ๘ ทวิเพิ่มโดยระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ ๔)พ.ศ. ๒๕๕๐[๕] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๙๔ ง/หน้า ๑๖/๒๗ สิงหาคม๒๕๔๗[๖] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๗๕ ง/หน้า ๑๑/๒๐ มิถุนายน ๒๕๕๐[๗]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๑๔๓ ง/หน้า ๑/๒๘ กันยายน ๒๕๕๐[๘] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๖๖ ง/หน้า ๑/๒๖ พฤษภาคม ๒๕๕๓[๙] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๒/ตอนพิเศษ ๒๒๗ ง/หน้า ๑/๒๒ กันยายน ๒๕๕๘