คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4892/2536หลักกฎหมาย: ทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย แต่ขณะยื่นฟ้องปรากฏว่ายังมีศ.เป็นบุตรของผู้ตายซึ่งเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่เป็นทายาทผู้มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นภริยาและเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย ผู้ตายกับจำเลยไม่มีบุตรด้วยกัน ส่วนบิดามารดาของผู้ตายเสียชีวิตไปก่อนแล้ว หากจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกต่อไปอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่กองมรดกและทายาท โจทก์เป็นทายาทของผู้ตายจึงขอให้ศาลมีคำสั่งถอนจำเลยออกจากการเป็นผู้จัดการมรดกและแต่งตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายต่อไปจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง เพราะผู้ตายมีทายาทคือ เด็กหญิงศิริลักษณ์ซึ่งเป็นบุตรของผู้ตายกับจำเลยโจทก์ไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย จำเลยปฏิบัติหน้าที่ของผู้จัดการมรดกไม่มีข้อบกพร่องแต่อย่างใด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายตามคำสั่งคดีหมายเลขแดงที่ 11243/2531 ของศาลแพ่งและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย โดยให้จัดการมรดกเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกและของเด็กหญิงศิริลักษณ์ให้โจทก์มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ตายมีบุตร 1 คน คือเด็กหญิงศิริลักษณ์ บิดามารดาของผู้ตายถึงแก่ความตายไปแล้ว โจทก์กับผู้ตายเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้ถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหรือไม่ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 วรรคแรก และ 1727 วรรคแรกทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึงทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตายจึงเป็นทายาทลำดับ 3แต่ขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ปรากฏว่ายังมีเด็กหญิงศิริลักษณ์เป็นบุตรของผู้ตาย และเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตายเลย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายด้วย จึงไม่มีสิทธิร้องขอต่อศาลให้ถอดถอนผู้จัดการมรดก และแต่งตั้งผู้จัดการมรดก โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4892/2536นาย วัลลภ แพทย์ คดีโจทก์นาง ผง มงคล หรือ แพทย์ คดีจำเลย ป.พ.พ. ม. 1629, ม. 1713, ม. 1727 ป.วิ.พ. ม. 55ทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย แต่ขณะยื่นฟ้องปรากฏว่ายังมีศ.เป็นบุตรของผู้ตายซึ่งเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่เป็นทายาทผู้มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นภริยาและเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย ผู้ตายกับจำเลยไม่มีบุตรด้วยกัน ส่วนบิดามารดาของผู้ตายเสียชีวิตไปก่อนแล้ว หากจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกต่อไปอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่กองมรดกและทายาท โจทก์เป็นทายาทของผู้ตายจึงขอให้ศาลมีคำสั่งถอนจำเลยออกจากการเป็นผู้จัดการมรดกและแต่งตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายต่อไปจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง เพราะผู้ตายมีทายาทคือ เด็กหญิงศิริลักษณ์ซึ่งเป็นบุตรของผู้ตายกับจำเลยโจทก์ไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย จำเลยปฏิบัติหน้าที่ของผู้จัดการมรดกไม่มีข้อบกพร่องแต่อย่างใด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายตามคำสั่งคดีหมายเลขแดงที่ 11243/2531 ของศาลแพ่งและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย โดยให้จัดการมรดกเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกและของเด็กหญิงศิริลักษณ์ให้โจทก์มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ตายมีบุตร 1 คน คือเด็กหญิงศิริลักษณ์ บิดามารดาของผู้ตายถึงแก่ความตายไปแล้ว โจทก์กับผู้ตายเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้ถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหรือไม่ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 วรรคแรก และ 1727 วรรคแรกทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึงทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตายจึงเป็นทายาทลำดับ 3แต่ขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ปรากฏว่ายังมีเด็กหญิงศิริลักษณ์เป็นบุตรของผู้ตาย และเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตายเลย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายด้วย จึงไม่มีสิทธิร้องขอต่อศาลให้ถอดถอนผู้จัดการมรดก และแต่งตั้งผู้จัดการมรดก โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(ชลอ บุณยเนตร-สังเวียน รัตนมุง-สมชาย รังสิกรรพุม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นภริยาและเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย ผู้ตายกับจำเลยไม่มีบุตรด้วยกัน ส่วนบิดามารดาของผู้ตายเสียชีวิตไปก่อนแล้ว หากจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกต่อไปอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่กองมรดกและทายาท โจทก์เป็นทายาทของผู้ตายจึงขอให้ศาลมีคำสั่งถอนจำเลยออกจากการเป็นผู้จัดการมรดกและแต่งตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายต่อไปจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง เพราะผู้ตายมีทายาทคือ เด็กหญิงศิริลักษณ์ซึ่งเป็นบุตรของผู้ตายกับจำเลยโจทก์ไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย จำเลยปฏิบัติหน้าที่ของผู้จัดการมรดกไม่มีข้อบกพร่องแต่อย่างใด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายตามคำสั่งคดีหมายเลขแดงที่ 11243/2531 ของศาลแพ่งและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย โดยให้จัดการมรดกเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกและของเด็กหญิงศิริลักษณ์ให้โจทก์มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ตายมีบุตร 1 คน คือเด็กหญิงศิริลักษณ์ บิดามารดาของผู้ตายถึงแก่ความตายไปแล้ว โจทก์กับผู้ตายเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้ถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหรือไม่ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 วรรคแรก และ 1727 วรรคแรกทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึงทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตายจึงเป็นทายาทลำดับ 3แต่ขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ปรากฏว่ายังมีเด็กหญิงศิริลักษณ์เป็นบุตรของผู้ตาย และเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตายเลย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายด้วย จึงไม่มีสิทธิร้องขอต่อศาลให้ถอดถอนผู้จัดการมรดก และแต่งตั้งผู้จัดการมรดก โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4892/2536นาย วัลลภ แพทย์ คดีโจทก์นาง ผง มงคล หรือ แพทย์ คดีจำเลย ป.พ.พ. ม. 1629, ม. 1713, ม. 1727 ป.วิ.พ. ม. 55ทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย แต่ขณะยื่นฟ้องปรากฏว่ายังมีศ.เป็นบุตรของผู้ตายซึ่งเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่เป็นทายาทผู้มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นภริยาและเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตาย ผู้ตายกับจำเลยไม่มีบุตรด้วยกัน ส่วนบิดามารดาของผู้ตายเสียชีวิตไปก่อนแล้ว หากจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกต่อไปอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่กองมรดกและทายาท โจทก์เป็นทายาทของผู้ตายจึงขอให้ศาลมีคำสั่งถอนจำเลยออกจากการเป็นผู้จัดการมรดกและแต่งตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายต่อไปจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง เพราะผู้ตายมีทายาทคือ เด็กหญิงศิริลักษณ์ซึ่งเป็นบุตรของผู้ตายกับจำเลยโจทก์ไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตาย จำเลยปฏิบัติหน้าที่ของผู้จัดการมรดกไม่มีข้อบกพร่องแต่อย่างใด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายตามคำสั่งคดีหมายเลขแดงที่ 11243/2531 ของศาลแพ่งและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย โดยให้จัดการมรดกเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกและของเด็กหญิงศิริลักษณ์ให้โจทก์มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายวันชนะผู้ตาย ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ตายมีบุตร 1 คน คือเด็กหญิงศิริลักษณ์ บิดามารดาของผู้ตายถึงแก่ความตายไปแล้ว โจทก์กับผู้ตายเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้ถอนจำเลยจากการเป็นผู้จัดการมรดกและตั้งโจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหรือไม่ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 วรรคแรก และ 1727 วรรคแรกทายาทที่จะร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดก หมายถึงทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกเท่านั้น ไม่หมายถึงผู้ที่อยู่ในลำดับทายาททุกลำดับตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้ตายจึงเป็นทายาทลำดับ 3แต่ขณะโจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ปรากฏว่ายังมีเด็กหญิงศิริลักษณ์เป็นบุตรของผู้ตาย และเป็นทายาทลำดับ 1 โจทก์จึงไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตายเลย และถือไม่ได้ว่าโจทก์มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายด้วย จึงไม่มีสิทธิร้องขอต่อศาลให้ถอดถอนผู้จัดการมรดก และแต่งตั้งผู้จัดการมรดก โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(ชลอ บุณยเนตร-สังเวียน รัตนมุง-สมชาย รังสิกรรพุม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ