ประกาศแก้ไขพระราชบัญญัติรถลาก รัตนโกสินทรศก 120ประกาศแก้ไขพระราชบัญญัติรถลาก รัตนโกสินทรศก ๑๒๐มีพระบรมราชโองการ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าเหนือกระหม่อมว่า รถลากที่ใช้รับจ้างคนโดยสารอยู่ในกรุงเทพมหานครทุกวันนี้ แม้ได้จัดให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติแล้ว รถเหล่านั้นดูก็ยังหาสะอาดเรียบร้อยสมควรแก่ผู้ดีซึ่งจะนั่งไปได้ไม่เพราะเหตุว่าเจ้าของรถลากทั้งหลายซ่อมทำรถแต่ชั่วคราวมารับใบอนุญาตจดทะเบียน ครั้นล่วงเดือนต่อ ๆ ไป ซึ่งยังไม่สิ้นกำหนดวันในใบอนุญาต รถลากเหล่านั้นก็ย่อมเก่าโทรมไป ทำให้เป็นที่รังเกียจและรำคาญแก่ผู้ที่จะใช้รถ หรือผู้ที่เดินทางในท้องถนนร่วมกัน การที่เป็นไป ทั้งนี้ก็เพราะเหตุระยะเวลาที่กำหนดให้รับใบอนุญาตจดทะเบียนช้านานถึง ๖ เดือน รถเหล่านั้นจึงหาทนทานพอแก่เวลาที่ช้านานเกินไปนั้นได้ไม่ จึงสมควรจะแก้ไขพระราชบัญญัติบางมาตรา ให้เลื่อนระยะเวลากำหนดรับใบอนุญาตจดทะเบียนเพียงคราวละ ๔ เดือน ชั่วคราวพอเพียงแก่รถที่ใช้รับจ้างอยู่ทุกวันจะทนทานและสะอาดเรียบร้อยได้กับทั้งจะให้มีรถลากอย่างดีขึ้นใช้รับจ้าง เพื่อผู้ดีจะได้โดยสารไม่เป็นที่รังเกียจด้วย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แก้ไขพระราชบัญญัติรถลาก รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ โดยข้อความต่อไปนี้ คือมาตรา 1 ข้อ ๑ ข้อความในมาตรา ๓ มาตรา ๘ มาตรา ๙ และมาตรา ๑๐ ตามที่ได้ตราไว้วันที่ ๒๖ กันยายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเสีย ให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังข้อความต่อไปนี้ คือ มาตรา ๓ บรรดารถสองล้อ ซึ่งลากด้วยคน หรือคำสามัญเรียกว่ารถเจ๊ก หรือรถญี่ปุ่น หรือรถยินริกชอ สำหรับรับจ้างส่งคนโดยสารนั้นมาตรา 1 ในพระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "รถลาก" และผู้เป็นเจ้าของรถนั้นเรียกว่า "เจ้าของรถลาก" และรถลากที่ใช้รับจ้างอยู่ในกรุงเทพมหานครให้แบ่งเป็นสองชั้น คือ รถชั้นที่หนึ่ง และรถชั้นที่สอง มาตรา ๘ เมื่อผู้ใดผู้หนึ่งนำรถลากมาจดทะเบียน และขอรับใบอนุญาตใช้เป็นรถลากสำหรับรถรับจ้าง ให้เจ้าพนักงานตรวจดูมาตรา 1 ถ้ารถลากนั้นมีลักษณะอันแข็งแรง และสะอาดงดงามไม่เลวกว่าตัวอย่างของหลวงแล้ว ก็ให้ลงทะเบียนและออกใบอนุญาตให้รถละฉบับ กับให้จ่ายพร้อมทั้งป้ายเครื่องหมายจำนวนเลขสำหรับติดรถ และสำหรับตัวผู้ลากรถด้วยทุกรถ ถ้ารถลากที่เจ้าของนำมาปรารถนาจะให้ลงทะเบียนเป็นรถลากชั้นหนึ่ง รถลากคันนั้นล้อต้องมีลูกกลิ้งในดุมล้อมาตรา 1 และกงล้อต้องหุ้มยาง กับสิ่งอื่นก็ต้องให้ดีเสมอตัวอย่างที่บังคับไว้ ถ้าเห็นว่ารถคันใดเลวกว่าตัวอย่าง อย่าให้เจ้าพนักงานออกใบอนุญาตให้ หรือเมื่อเจ้าพนักงานได้ออกใบอนุญาตให้ไปแล้ว เจ้าของรถไม่ซ่อมหรือไม่รักษารถให้แข็งแรงและสะอาดตามสมควร เจ้าพนักงานจะเรียกใบอนุญาตสำหรับรถคันนั้นมายึดไว้มาตรา 1 หรือคืนเสียเมื่อใดก็ได้ อนึ่ง ใบอนุญาตที่จะออกให้รถลากชั้นหนึ่งนั้น ในชั่วคราวสี่เดือน อย่าให้เกินกว่าสองร้อยรถ มาตรา ๙ ใบอนุญาตสำหรับรถลากนั้น ให้มีกำหนดใช้ได้ไม่เกินคราวสี่เดือน และให้สิ้นกำหนดเมื่อวันสิ้นเดือนกรกฎาคม กับวันสิ้นเดือนพฤศจิกายน และวันสิ้นเดือนมีนาคมทุกคราว มาตรา ๑๐มาตรา 1 ให้เสนาบดีกระทรวงนครบาลมีอำนาจออกประกาศ กำหนดเงินค่าธรรมเนียมใบอนุญาตได้เป็นครั้งเป็นคราวตามสมควร รถลากชั้นที่หนึ่งไม่เกินกว่าฉบับละสิบสองบาท รถลากชั้นที่สองไม่เกินกว่าฉบับละสิบบาท ซึ่งรวมกับทั้งค่าจดทะเบียน ค่าตอกเครื่องหมาย และค่าป้ายนั้นด้วยมาตรา 2 ข้อ ๒ อัตราค่าธรรมเนียมในท้ายพระราชบัญญัติที่ประกาศวันที่ ๒๖ กันยายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเลิก ให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังอัตราต่อไปนี้ คือ อัตราค่าธรรมเนียม ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต ตามมาตรา ๑๐ รถลากชั้นที่หนึ่ง ฉบับละ ๘ บาท รถลากชั้นที่สอง ฉบับละ ๔ บาท ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนย้ายเจ้าของ ตามมาตรา ๑๓มาตรา 2 ฉบับละ ๑ บาท ค่าธรรมเนียมแก้ทะเบียนย้ายที่อยู่ ตามมาตรา ๒๑ ฉบับละ ๑ บาทมาตรา 3 ข้อ ๓ อัตราค่าจ้างโดยสารในท้ายพระราชบัญญัติที่ประกาศวันที่ ๒๖ กันยายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเสีย ให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังอัตราต่อไปนี้ คือ อัตราค่าจ้างโดยสาร รถลากชั้นที่หนึ่ง ระยะเวลา ๑๕ นาที หรือน้อยกว่า ราคา ๑๖ อัฐ ระยะเวลากว่า ๑๕ นาที หรือภายใน ๓๐ นาที ราคา ๓๒ อัฐ ระยะเวลากว่า ๓๐ นาทีมาตรา 3 หรือภายในชั่วโมง ราคา ๔๘ อัฐ ระยะเวลาทุกชั่วโมงที่ครบบริบูรณ์ ภายหลังชั่วโมงแรก ชั่วโมงละ ๓๒ อัฐ ระยะเวลาทุก ๑๕ นาที ภายหลังชั่วโมงแรก ระยะละ ๑๖ อัฐ รถลากชั้นที่สอง ระยะทางภายใน ๒๕ เส้น คนเดียว ๔ อัฐ สองคน ๖ อัฐ ระยะทางภายใน ๕๐ เส้น คนเดียว ๖ อัฐ สองคน ๘ อัฐ ระยะทางภายใน ๗๕ เส้น คนเดียว ๘ อัฐ สองคนมาตรา 3 ๑๐ อัฐ ระยะทางทุก ๆ ๒๕ เส้น ต่อไประยะละ ๒ อัฐ ค่าคอย ถ้าเกิน ๑๕ นาที จนชั่วโมงหนึ่ง ค่าคอย ๔ อัฐ ถ้าเกินนั้นไป คิดค่าคอยได้ชั่วโมง หรือภายในชั่วโมงละ ๔ อัฐ ค่าโดยสารก็ดี ค่าคอยก็ดี เวลากลางคืนพ้นยามหนึ่งไปเรียกขึ้นได้ อีกกึ่งอัตราประกาศมา ณ วันพฤหัสบดี ที่ ๒๕ พฤษภาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๔ เป็นวันที่ ๑๓๓๔๔ ในรัชกาลปัจจุบันนี้ฯ