คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7091/2542หลักกฎหมาย: คำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) อันทำให้มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 58(1) และ (3)การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ฟ้องโจทก์จะมิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งให้ขับไล่ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1)หาใช่เกินคำขอไม่ การที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้นก็เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น ศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยในคดีละเมิดได้ ดังนั้น การที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ขับไล่จำเลยผู้ร้องสอดและบริวารออกจากที่พิพาทและทำที่พิพาทให้อยู่ในสภาพเดิม หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนานั้นจึงไม่ถูกต้องโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินมีสิทธิครอบครอง 1 แปลง ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลกองดิน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เนื้อที่ประมาณ100 ไร่ โจทก์ได้ครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้านจำเลยบุกรุกที่ดินของโจทก์ทางทิศตะวันตกและทิศใต้ของที่ดินจำเลยโดยย้ายเสาปูนรั้วลวดหนามอันเป็นอาณาเขตของโจทก์และนำดินมาถมรุกล้ำที่ดินของโจทก์ คิดเป็นเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยขนย้ายดินออกไปจากที่ดินของโจทก์ตามแผนที่ท้ายฟ้องและทำสภาพที่ดินโจทก์ให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามมิให้เกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์อีกต่อไปจำเลยให้การว่า จำเลยได้รับการยกให้จากนางฉัน หุตะเวช ผู้เป็นมารดาจำเลยครอบครองที่ดินดังกล่าวมาโดยสงบเปิดเผยและเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้าน จำเลยนำที่ดินดังกล่าวไปออกโฉนดได้ 15 ไร่เศษ ส่วนที่เหลือไม่สามารถออกได้เนื่องจากเป็นเขตป่าเศรษฐกิจ ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลย ผู้ร้องสอดปลูกบ้านพักคนงานและอุปกรณ์โรงโม่หินในที่ดินดังกล่าว ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมาย ที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย เพื่อยังให้ได้ความคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของผู้ร้องที่มีอยู่จึงขอเข้าเป็นคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 57(1)ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท และทำให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ยกคำร้องสอดจำเลยและผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนผู้ร้องสอดฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาผู้ร้องสอดข้อแรกว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นขัดต่อกฎหมายหรือไม่ ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่าผู้ใดจะถือกรรมสิทธิ์ไม่ได้มีได้แต่สิทธิครอบครองเท่านั้น โจทก์มิได้ครอบครองที่พิพาทแต่ศาลชั้นต้นกลับไปวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์อันเป็นการไม่ชอบนั้นเห็นว่า ศาลชั้นต้นวินิจฉัยถึงการได้มาของที่พิพาทโดยละเอียดแล้วชี้ขาดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท ส่วนโจทก์จะได้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองขึ้นอยู่กับตัวทรัพย์ที่พิพาท ศาลชั้นต้นมิได้วินิจฉัยว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ดังที่ผู้ร้องสอดฎีกา คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงไม่ขัดต่อกฎหมาย ที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ผู้ร้องสอดมีสิทธิครอบครองในที่พิพาทเพราะพยานหลักฐานของผู้ร้องสอดดีกว่าโจทก์นั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีทุนทรัพย์พิพาทไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 248 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาขับไล่ผู้ร้องสอดออกจากที่พิพาทเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งตามมาตรา 58 บัญญัติว่า ผู้ร้องสอดตามอนุมาตรา (1)และ (3) แห่งมาตรา 57 มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ยุติตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ตามคำฟ้องโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งที่ให้ขับไล่นี้ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1) หาใช่เกินคำขอดังที่ผู้ร้องสอดฎีกาไม่ ฎีกาผู้ร้องสอดฟังไม่ขึ้น อนึ่ง ที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้น ใช้เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น คดีละเมิดศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวาร และให้ทำที่พิพาทอยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนนั้นจึงไม่ถูกต้อง สมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง" พิพากษายืน แต่ให้ยกคำขอที่ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7091/2542บริษัท สุขไพรวันศิลา จำกัดโจทก์ผู้ร้องสอดโจทก์บริษัท กำแพงเพชรวิวัฒน์ก่อสร้าง จำกัดโจทก์นายประทุม หุตะเวชจำเลย ป.พ.พ. ม. 213 วรรคสอง ป.วิ.พ. ม. 57, ม. 58, ม. 142คำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) อันทำให้มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 58(1) และ (3)การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ฟ้องโจทก์จะมิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งให้ขับไล่ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1)หาใช่เกินคำขอไม่ การที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้นก็เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น ศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยในคดีละเมิดได้ ดังนั้น การที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ขับไล่จำเลยผู้ร้องสอดและบริวารออกจากที่พิพาทและทำที่พิพาทให้อยู่ในสภาพเดิม หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนานั้นจึงไม่ถูกต้องโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินมีสิทธิครอบครอง 1 แปลง ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลกองดิน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เนื้อที่ประมาณ100 ไร่ โจทก์ได้ครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้านจำเลยบุกรุกที่ดินของโจทก์ทางทิศตะวันตกและทิศใต้ของที่ดินจำเลยโดยย้ายเสาปูนรั้วลวดหนามอันเป็นอาณาเขตของโจทก์และนำดินมาถมรุกล้ำที่ดินของโจทก์ คิดเป็นเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยขนย้ายดินออกไปจากที่ดินของโจทก์ตามแผนที่ท้ายฟ้องและทำสภาพที่ดินโจทก์ให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามมิให้เกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์อีกต่อไปจำเลยให้การว่า จำเลยได้รับการยกให้จากนางฉัน หุตะเวช ผู้เป็นมารดาจำเลยครอบครองที่ดินดังกล่าวมาโดยสงบเปิดเผยและเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้าน จำเลยนำที่ดินดังกล่าวไปออกโฉนดได้ 15 ไร่เศษ ส่วนที่เหลือไม่สามารถออกได้เนื่องจากเป็นเขตป่าเศรษฐกิจ ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลย ผู้ร้องสอดปลูกบ้านพักคนงานและอุปกรณ์โรงโม่หินในที่ดินดังกล่าว ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมาย ที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย เพื่อยังให้ได้ความคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของผู้ร้องที่มีอยู่จึงขอเข้าเป็นคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 57(1)ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท และทำให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ยกคำร้องสอดจำเลยและผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนผู้ร้องสอดฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาผู้ร้องสอดข้อแรกว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นขัดต่อกฎหมายหรือไม่ ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่าผู้ใดจะถือกรรมสิทธิ์ไม่ได้มีได้แต่สิทธิครอบครองเท่านั้น โจทก์มิได้ครอบครองที่พิพาทแต่ศาลชั้นต้นกลับไปวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์อันเป็นการไม่ชอบนั้นเห็นว่า ศาลชั้นต้นวินิจฉัยถึงการได้มาของที่พิพาทโดยละเอียดแล้วชี้ขาดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท ส่วนโจทก์จะได้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองขึ้นอยู่กับตัวทรัพย์ที่พิพาท ศาลชั้นต้นมิได้วินิจฉัยว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ดังที่ผู้ร้องสอดฎีกา คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงไม่ขัดต่อกฎหมาย ที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ผู้ร้องสอดมีสิทธิครอบครองในที่พิพาทเพราะพยานหลักฐานของผู้ร้องสอดดีกว่าโจทก์นั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีทุนทรัพย์พิพาทไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 248 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาขับไล่ผู้ร้องสอดออกจากที่พิพาทเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งตามมาตรา 58 บัญญัติว่า ผู้ร้องสอดตามอนุมาตรา (1)และ (3) แห่งมาตรา 57 มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ยุติตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ตามคำฟ้องโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งที่ให้ขับไล่นี้ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1) หาใช่เกินคำขอดังที่ผู้ร้องสอดฎีกาไม่ ฎีกาผู้ร้องสอดฟังไม่ขึ้น อนึ่ง ที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้น ใช้เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น คดีละเมิดศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวาร และให้ทำที่พิพาทอยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนนั้นจึงไม่ถูกต้อง สมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง" พิพากษายืน แต่ให้ยกคำขอที่ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด(บัญชา สหเกียรติมนตรี-ธีระจิต ไชยาคำ-สุรพล เจียมจูไร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการร้องสอดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1)เป็นการเข้ามาเป็นคู่ความฝ่ายที่ 3 เพราะเห็นว่าเป็นการจำเป็นเพื่อยังให้ได้รับความรับรองคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของตนที่มีอยู่ เช่น ร้องสอดเข้ามาโดยอ้างว่าที่พิพาทมิใช่เป็นของโจทก์หรือจำเลย แต่เป็นของผู้ร้องสอด หรือคดีที่โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาท ผู้ร้องสอดอ้างว่าที่พิพาทเป็นของผู้ร้องสอดก็มีสิทธิร้องสอดได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2411/2534) และถือว่าคำร้องสอดตามมาตรานี้เป็นคำฟ้องจึงต้องบรรยายในคำร้องให้ชัดแจ้ง ซึ่งสภาพแห่งข้อหาและคำขอบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง ด้วย ทั้งถือว่าผู้ร้องสอดอยู่ในฐานะเป็นโจทก์จึงอาจเป็นกรณีฟ้องซ้อนได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3129/2524) ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้วินิจฉัยว่า คำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งมาตรา 58 ให้ถือว่ามีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องและถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่ คำร้องสอดจึงต้องแสดงเหตุที่จะขอเข้ามาในคดีและถือว่าเป็นการตั้งประเด็นระหว่างคู่ความซึ่งศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ฟังข้อเท็จจริงในคดีนี้เป็นยุติแล้วว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่าผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลยที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมายจึงเป็นการตั้งประเด็นต่อสู้คดีกับโจทก์ กรณีจึงน่าจะถือว่าผู้ร้องสอดอยู่ในฐานะเป็นจำเลยอีกคนหนึ่งด้วย ฉะนั้น เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยแพ้คดีและมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยแล้วคำสั่งดังกล่าวย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ด้วย หาใช่เกินคำขอไม่ ส่วนที่วินิจฉัยว่าเฉพาะกรณีทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้นที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดได้นั้น มีตัวอย่างให้เห็นกันอยู่ทั่วไปอย่างเช่นกรณีที่ศาลพิพากษาให้ผู้ขายจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อ แต่ผู้ขายไม่ไปดำเนินการ ผู้ซื้อสามารถนำสำเนาคำพิพากษาที่รับรองถูกต้องไปยื่นต่อเจ้าพนักงานที่ดินที่เกี่ยวข้องขอให้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อได้ ถือเสมือนหนึ่งว่าคำพิพากษาดังกล่าวนั้นแทนการแสดงเจตนาของผู้ขาย ส่วนเรื่องการฟ้องหย่านั้นมีพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัวพ.ศ. 2478 มาตรา 16 บัญญัติเพียงให้นำสำเนาคำพิพากษาถึงที่สุดที่รับรองว่าถูกต้องไปยื่นต่อนายทะเบียนเท่านั้น ดังนั้น โจทก์จึงไม่ต้องมีคำขอที่ว่าหากจำเลยไม่ไปจดทะเบียนหย่าให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาของจำเลย สำหรับทางแก้ของโจทก์ในคดีนี้นั้นผู้เขียนในฐานะที่เคยเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดีมาก่อนเห็นว่า โจทก์จะต้องดำเนินการยื่นคำร้องต่อศาลขอให้มีคำสั่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 ทวิ ในทางปฏิบัติของเจ้าพนักงานบังคับคดีนั้นเมื่อโจทก์หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบริวารยังไม่ออกไปตามคำบังคับของศาลนั้น เจ้าพนักงานบังคับคดีจะไปดำเนินการปิดประกาศกำหนดเวลาให้ผู้ที่อ้างว่าไม่ใช่บริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาณ ที่ตั้งของที่ดินพิพาทเพื่อให้ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลา 8 วันนับแต่วันปิดประกาศ ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) ถ้าพ้นกำหนด 8 วันแล้ว จำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบริวารยังไม่ออกจากที่พิพาท เจ้าพนักงานบังคับคดีจะรายงานศาลเพื่อขอให้มีคำสั่งจับกุมและกักขังลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบริวารได้ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (1) หรือ (2) ตามแต่กรณี ศนิวันท์เกื้อสุวรรณคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินมีสิทธิครอบครอง 1 แปลง ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลกองดิน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เนื้อที่ประมาณ100 ไร่ โจทก์ได้ครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้านจำเลยบุกรุกที่ดินของโจทก์ทางทิศตะวันตกและทิศใต้ของที่ดินจำเลยโดยย้ายเสาปูนรั้วลวดหนามอันเป็นอาณาเขตของโจทก์และนำดินมาถมรุกล้ำที่ดินของโจทก์ คิดเป็นเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยขนย้ายดินออกไปจากที่ดินของโจทก์ตามแผนที่ท้ายฟ้องและทำสภาพที่ดินโจทก์ให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามมิให้เกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์อีกต่อไปจำเลยให้การว่า จำเลยได้รับการยกให้จากนางฉัน หุตะเวช ผู้เป็นมารดาจำเลยครอบครองที่ดินดังกล่าวมาโดยสงบเปิดเผยและเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้าน จำเลยนำที่ดินดังกล่าวไปออกโฉนดได้ 15 ไร่เศษ ส่วนที่เหลือไม่สามารถออกได้เนื่องจากเป็นเขตป่าเศรษฐกิจ ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลย ผู้ร้องสอดปลูกบ้านพักคนงานและอุปกรณ์โรงโม่หินในที่ดินดังกล่าว ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมาย ที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย เพื่อยังให้ได้ความคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของผู้ร้องที่มีอยู่จึงขอเข้าเป็นคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 57(1)ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท และทำให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ยกคำร้องสอดจำเลยและผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนผู้ร้องสอดฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาผู้ร้องสอดข้อแรกว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นขัดต่อกฎหมายหรือไม่ ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่าผู้ใดจะถือกรรมสิทธิ์ไม่ได้มีได้แต่สิทธิครอบครองเท่านั้น โจทก์มิได้ครอบครองที่พิพาทแต่ศาลชั้นต้นกลับไปวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์อันเป็นการไม่ชอบนั้นเห็นว่า ศาลชั้นต้นวินิจฉัยถึงการได้มาของที่พิพาทโดยละเอียดแล้วชี้ขาดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท ส่วนโจทก์จะได้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองขึ้นอยู่กับตัวทรัพย์ที่พิพาท ศาลชั้นต้นมิได้วินิจฉัยว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ดังที่ผู้ร้องสอดฎีกา คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงไม่ขัดต่อกฎหมาย ที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ผู้ร้องสอดมีสิทธิครอบครองในที่พิพาทเพราะพยานหลักฐานของผู้ร้องสอดดีกว่าโจทก์นั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีทุนทรัพย์พิพาทไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 248 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาขับไล่ผู้ร้องสอดออกจากที่พิพาทเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งตามมาตรา 58 บัญญัติว่า ผู้ร้องสอดตามอนุมาตรา (1)และ (3) แห่งมาตรา 57 มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ยุติตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ตามคำฟ้องโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งที่ให้ขับไล่นี้ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1) หาใช่เกินคำขอดังที่ผู้ร้องสอดฎีกาไม่ ฎีกาผู้ร้องสอดฟังไม่ขึ้น อนึ่ง ที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้น ใช้เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น คดีละเมิดศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวาร และให้ทำที่พิพาทอยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนนั้นจึงไม่ถูกต้อง สมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง" พิพากษายืน แต่ให้ยกคำขอที่ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7091/2542บริษัท สุขไพรวันศิลา จำกัดโจทก์ผู้ร้องสอดโจทก์บริษัท กำแพงเพชรวิวัฒน์ก่อสร้าง จำกัดโจทก์นายประทุม หุตะเวชจำเลย ป.พ.พ. ม. 213 วรรคสอง ป.วิ.พ. ม. 57, ม. 58, ม. 142คำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) อันทำให้มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 58(1) และ (3)การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ฟ้องโจทก์จะมิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งให้ขับไล่ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1)หาใช่เกินคำขอไม่ การที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้นก็เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น ศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยในคดีละเมิดได้ ดังนั้น การที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ขับไล่จำเลยผู้ร้องสอดและบริวารออกจากที่พิพาทและทำที่พิพาทให้อยู่ในสภาพเดิม หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนานั้นจึงไม่ถูกต้องโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินมีสิทธิครอบครอง 1 แปลง ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลกองดิน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เนื้อที่ประมาณ100 ไร่ โจทก์ได้ครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้านจำเลยบุกรุกที่ดินของโจทก์ทางทิศตะวันตกและทิศใต้ของที่ดินจำเลยโดยย้ายเสาปูนรั้วลวดหนามอันเป็นอาณาเขตของโจทก์และนำดินมาถมรุกล้ำที่ดินของโจทก์ คิดเป็นเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้จำเลยขนย้ายดินออกไปจากที่ดินของโจทก์ตามแผนที่ท้ายฟ้องและทำสภาพที่ดินโจทก์ให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามมิให้เกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์อีกต่อไปจำเลยให้การว่า จำเลยได้รับการยกให้จากนางฉัน หุตะเวช ผู้เป็นมารดาจำเลยครอบครองที่ดินดังกล่าวมาโดยสงบเปิดเผยและเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้าน จำเลยนำที่ดินดังกล่าวไปออกโฉนดได้ 15 ไร่เศษ ส่วนที่เหลือไม่สามารถออกได้เนื่องจากเป็นเขตป่าเศรษฐกิจ ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลย ผู้ร้องสอดปลูกบ้านพักคนงานและอุปกรณ์โรงโม่หินในที่ดินดังกล่าว ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมาย ที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย เพื่อยังให้ได้ความคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของผู้ร้องที่มีอยู่จึงขอเข้าเป็นคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 57(1)ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท และทำให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ยกคำร้องสอดจำเลยและผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนผู้ร้องสอดฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาผู้ร้องสอดข้อแรกว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นขัดต่อกฎหมายหรือไม่ ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่าผู้ใดจะถือกรรมสิทธิ์ไม่ได้มีได้แต่สิทธิครอบครองเท่านั้น โจทก์มิได้ครอบครองที่พิพาทแต่ศาลชั้นต้นกลับไปวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์อันเป็นการไม่ชอบนั้นเห็นว่า ศาลชั้นต้นวินิจฉัยถึงการได้มาของที่พิพาทโดยละเอียดแล้วชี้ขาดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท ส่วนโจทก์จะได้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองขึ้นอยู่กับตัวทรัพย์ที่พิพาท ศาลชั้นต้นมิได้วินิจฉัยว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ดังที่ผู้ร้องสอดฎีกา คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงไม่ขัดต่อกฎหมาย ที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ผู้ร้องสอดมีสิทธิครอบครองในที่พิพาทเพราะพยานหลักฐานของผู้ร้องสอดดีกว่าโจทก์นั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีทุนทรัพย์พิพาทไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 248 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาขับไล่ผู้ร้องสอดออกจากที่พิพาทเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งตามมาตรา 58 บัญญัติว่า ผู้ร้องสอดตามอนุมาตรา (1)และ (3) แห่งมาตรา 57 มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ยุติตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย แม้ตามคำฟ้องโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งที่ให้ขับไล่นี้ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1) หาใช่เกินคำขอดังที่ผู้ร้องสอดฎีกาไม่ ฎีกาผู้ร้องสอดฟังไม่ขึ้น อนึ่ง ที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้น ใช้เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น คดีละเมิดศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวาร และให้ทำที่พิพาทอยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนนั้นจึงไม่ถูกต้อง สมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง" พิพากษายืน แต่ให้ยกคำขอที่ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด(บัญชา สหเกียรติมนตรี-ธีระจิต ไชยาคำ-สุรพล เจียมจูไร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการร้องสอดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1)เป็นการเข้ามาเป็นคู่ความฝ่ายที่ 3 เพราะเห็นว่าเป็นการจำเป็นเพื่อยังให้ได้รับความรับรองคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของตนที่มีอยู่ เช่น ร้องสอดเข้ามาโดยอ้างว่าที่พิพาทมิใช่เป็นของโจทก์หรือจำเลย แต่เป็นของผู้ร้องสอด หรือคดีที่โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาท ผู้ร้องสอดอ้างว่าที่พิพาทเป็นของผู้ร้องสอดก็มีสิทธิร้องสอดได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2411/2534) และถือว่าคำร้องสอดตามมาตรานี้เป็นคำฟ้องจึงต้องบรรยายในคำร้องให้ชัดแจ้ง ซึ่งสภาพแห่งข้อหาและคำขอบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง ด้วย ทั้งถือว่าผู้ร้องสอดอยู่ในฐานะเป็นโจทก์จึงอาจเป็นกรณีฟ้องซ้อนได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3129/2524) ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้วินิจฉัยว่า คำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งมาตรา 58 ให้ถือว่ามีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องและถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่ คำร้องสอดจึงต้องแสดงเหตุที่จะขอเข้ามาในคดีและถือว่าเป็นการตั้งประเด็นระหว่างคู่ความซึ่งศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ฟังข้อเท็จจริงในคดีนี้เป็นยุติแล้วว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่าผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลยที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมายจึงเป็นการตั้งประเด็นต่อสู้คดีกับโจทก์ กรณีจึงน่าจะถือว่าผู้ร้องสอดอยู่ในฐานะเป็นจำเลยอีกคนหนึ่งด้วย ฉะนั้น เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยแพ้คดีและมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยแล้วคำสั่งดังกล่าวย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ด้วย หาใช่เกินคำขอไม่ ส่วนที่วินิจฉัยว่าเฉพาะกรณีทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้นที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดได้นั้น มีตัวอย่างให้เห็นกันอยู่ทั่วไปอย่างเช่นกรณีที่ศาลพิพากษาให้ผู้ขายจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อ แต่ผู้ขายไม่ไปดำเนินการ ผู้ซื้อสามารถนำสำเนาคำพิพากษาที่รับรองถูกต้องไปยื่นต่อเจ้าพนักงานที่ดินที่เกี่ยวข้องขอให้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้ผู้ซื้อได้ ถือเสมือนหนึ่งว่าคำพิพากษาดังกล่าวนั้นแทนการแสดงเจตนาของผู้ขาย ส่วนเรื่องการฟ้องหย่านั้นมีพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัวพ.ศ. 2478 มาตรา 16 บัญญัติเพียงให้นำสำเนาคำพิพากษาถึงที่สุดที่รับรองว่าถูกต้องไปยื่นต่อนายทะเบียนเท่านั้น ดังนั้น โจทก์จึงไม่ต้องมีคำขอที่ว่าหากจำเลยไม่ไปจดทะเบียนหย่าให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาของจำเลย สำหรับทางแก้ของโจทก์ในคดีนี้นั้นผู้เขียนในฐานะที่เคยเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดีมาก่อนเห็นว่า โจทก์จะต้องดำเนินการยื่นคำร้องต่อศาลขอให้มีคำสั่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 ทวิ ในทางปฏิบัติของเจ้าพนักงานบังคับคดีนั้นเมื่อโจทก์หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบริวารยังไม่ออกไปตามคำบังคับของศาลนั้น เจ้าพนักงานบังคับคดีจะไปดำเนินการปิดประกาศกำหนดเวลาให้ผู้ที่อ้างว่าไม่ใช่บริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาณ ที่ตั้งของที่ดินพิพาทเพื่อให้ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลา 8 วันนับแต่วันปิดประกาศ ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) ถ้าพ้นกำหนด 8 วันแล้ว จำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบริวารยังไม่ออกจากที่พิพาท เจ้าพนักงานบังคับคดีจะรายงานศาลเพื่อขอให้มีคำสั่งจับกุมและกักขังลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบริวารได้ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (1) หรือ (2) ตามแต่กรณี ศนิวันท์เกื้อสุวรรณ