คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 645451หลักกฎหมาย: คดีที่เอกชน ยื่นฟ้อง นายกเทศมนตรีตำบลบ้านปลวกแดง ที่ ๑ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ในเขตเทศบาลและเขตราชการส่วนท้องถิ่นอื่นในจังหวัดระยอง ที่ ๒ ผู้ถูกฟ้องคดี กรณีผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ มีคำสั่งตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ให้ผู้ฟ้องคดีระงับการก่อสร้าง ดัดแปลง เคลื่อนย้ายอาคารหรือให้ระงับการรื้อถอนอาคาร ห้ามผู้ฟ้องคดีใช้อาคารหรือยินยอมให้บุคคลใดใช้อาคารที่อาจเป็นภยันตราย กับให้ผู้ฟ้องคดีรื้อถอนอาคารบ้านเลขที่ ๓๗๙ หมู่ที่ ๑ ตำบลปลวกแดง อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง ของผู้ฟ้องคดี โดยอ้างว่าผู้ฟ้องคดีปลูกสร้างบ้านโดยไม่ได้รับอนุญาตโดยก่อสร้างบนเขตทางสาธารณประโยชน์ และการกระทำนั้นไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นจึงมีคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดีรื้อถอนอาคาร ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๐ (๑) (๒) และมาตรา ๔๒ ผู้ฟ้องคดีอุทธรณ์คำสั่ง โดยยืนยันว่าที่ดินที่ปลูกสร้างอาคารพิพาทไม่ใช่ที่สาธารณประโยชน์ แต่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ มีคำวินิจฉัยยกอุทธรณ์ ขอให้ศาลพิพากษาหรือมีคำสั่งให้เพิกถอนคำสั่งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ที่ให้รื้อถอนบ้านของผู้ฟ้องคดี และให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ กับให้ระงับคำสั่งรื้อถอนอาคารพิพาทจนกว่ากรณีของนาย ผ. จะเสร็จสิ้น เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และที่ ๒ เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มีคำสั่งและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งเป็นการใช้อำนาจตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๐ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๕๑ ของเจ้าหน้าที่ที่มีผลเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล อันมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล จึงเป็น "คำสั่งทางปกครอง" ตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ การที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องขอให้ศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนคำสั่งและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ดังกล่าว จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายในการออกคำสั่งทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ คดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 132/2563ศาลปกครองระยองศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดระยองศาลผู้รับความเห็นนายจิระพงศ์ คำภู ผู้ฟ้องคดีนายกเทศมนตรีตำบลบ้านปลวกแดง ที่ 1 กับพวกรวม 2 คน ผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ.2539 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 คดีที่เอกชน ยื่นฟ้อง นายกเทศมนตรีตำบลบ้านปลวกแดง ที่ ๑ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ในเขตเทศบาลและเขตราชการส่วนท้องถิ่นอื่นในจังหวัดระยอง ที่ ๒ ผู้ถูกฟ้องคดี กรณีผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ มีคำสั่งตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ให้ผู้ฟ้องคดีระงับการก่อสร้าง ดัดแปลง เคลื่อนย้ายอาคารหรือให้ระงับการรื้อถอนอาคาร ห้ามผู้ฟ้องคดีใช้อาคารหรือยินยอมให้บุคคลใดใช้อาคารที่อาจเป็นภยันตราย กับให้ผู้ฟ้องคดีรื้อถอนอาคารบ้านเลขที่ ๓๗๙ หมู่ที่ ๑ ตำบลปลวกแดง อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง ของผู้ฟ้องคดี โดยอ้างว่าผู้ฟ้องคดีปลูกสร้างบ้านโดยไม่ได้รับอนุญาตโดยก่อสร้างบนเขตทางสาธารณประโยชน์ และการกระทำนั้นไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นจึงมีคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดีรื้อถอนอาคาร ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๐ (๑) (๒) และมาตรา ๔๒ ผู้ฟ้องคดีอุทธรณ์คำสั่ง โดยยืนยันว่าที่ดินที่ปลูกสร้างอาคารพิพาทไม่ใช่ที่สาธารณประโยชน์ แต่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ มีคำวินิจฉัยยกอุทธรณ์ ขอให้ศาลพิพากษาหรือมีคำสั่งให้เพิกถอนคำสั่งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ที่ให้รื้อถอนบ้านของผู้ฟ้องคดี และให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ กับให้ระงับคำสั่งรื้อถอนอาคารพิพาทจนกว่ากรณีของนาย ผ. จะเสร็จสิ้น เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ และที่ ๒ เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มีคำสั่งและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งเป็นการใช้อำนาจตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๐ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๕๑ ของเจ้าหน้าที่ที่มีผลเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล อันมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล จึงเป็น "คำสั่งทางปกครอง" ตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ การที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องขอให้ศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนคำสั่งและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ดังกล่าว จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายในการออกคำสั่งทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ คดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง()แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเขตอำนาจศาลเกี่ยวกับพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (1)