กฎกระทรวง(พ.ศ. ๒๔๙๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๗แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ดั่งต่อไปนี้หมวด ๑เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ข้อ ๑ การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ปฏิบัติตามประกาศสำนักคณะรัฐมนตรีเรื่องลำดับเกียรติและระเบียบการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยข้อ ๒ ทหารซึ่งได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นได้ข้อ ๓เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติซึ่งไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ใช้แพรแถบอย่างแพรแถบของเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ทำเป็นแถบสูงประมาณ ๑.๕เซนติเมตร กว้างประมาณ ๓ เซนติเมตร ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกระเป๋าบน เว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวาก็ให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อข้างขวา และสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดมีกฎหมายกำหนดเครื่องหมายสำหรับประดับแพรแถบก็ให้ประดับเครื่องหมายที่แพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นด้วย ในกรณีมีแพรแถบหลายแถบ ให้ติดเรียงกันเป็นแถวตามยาวแถวละไม่เกิน ๕ แถบหมวด ๒เครื่องหมายราชองครักษ์ ข้อ ๔ นายทหารที่เป็นราชองครักษ์ใช้สายยงยศและเครื่องหมายอักษรพระปรมาภิไธย ดังนี้(๑) สายยงยศเป็นสายถัก ๒ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๒ ตุ้มสายเกลี้ยง ๒ เส้น ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา สายถักคล้องใต้แขนขวาผ่านหน้าอก๑ เส้น ส่วนอีก ๑ เส้น ผ่านหน้าอก สายเกลี้ยงทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ๑ เส้น ส่วนอีก๑ เส้น ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมารวมกับปลายสายถักทั้ง ๒ เส้น คล้องที่ดุมอกเสื้อให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ที่อกเสื้อถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอปิด คล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๑ ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอแบะหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกคล้องใต้ชายพับประมาณแนวเดียวกับดุมเม็ดที่ ๑ ของเสื้อชั้นนอกคอปิดสายยงยศทำด้วยไหมทองหรือไหมสีเหลือง ใช้ประกอบกับเครื่องแบบดังนี้(ก) เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว หรือเครื่องแบบปกติคอแบะ ซึ่งประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาวที่ใช้เสื้อชั้นนอกคอปิดสีดำหรือเสื้อทูนิคสีน้ำเงินดำใช้สายยงยศไหมทอง(ข) เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว ซึ่งไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใช้สายยงยศไหมสีเหลืองเมื่อแต่งเครื่องแบบนอกจากที่กล่าวแล้ว ไม่ใช้สายยงยศ และผู้ที่เป็นราชองครักษ์ไม่ใช้สายยงยศอย่างอื่นอีก(๒) เครื่องหมายอักษรพระปรมาภิไธย ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ตนเป็นราชองครักษ์ภายใต้เลขลำดับรัชกาลและพระมหามงกุฎติดบนอินทรธนูข้างขวาให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ(ก)[๒]สำหรับทหารบกชาย ทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่กึ่งกลางอินทรธนู โดยมิต้องประดับเครื่องหมายยศบนอินทรธนูสำหรับทหารบกหญิง ทำด้วยโลหะสีทองติดบนอินทรธนูอ่อนถัดจากอินทรธนูน้อยไปทางด้านคอ ๐.๕ซม. เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม ให้งดติดเครื่องหมายดังกล่าวนี้(ข) สำหรับทหารเรือ ทำด้วยโลหะสีเงินถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นต่ำกว่านายพลเรือ ติดทับกึ่งกลางแถบเครื่องหมายยศ ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือติดบนอินทรธนูถัดจากเครื่องหมายยศไปทางด้านคอผู้ที่เป็นราชองครักษ์ประจำกรมราชองครักษ์ให้มีเครื่องหมายรูปครุฑโลหะสีเงิน ติดบนอินทรธนูข้างซ้ายอีกด้วยการติดเครื่องหมายรูปครุฑนี้ให้อนุโลมตามการติดเครื่องหมายอักษรพระปรมาภิไธย(ค) สำหรับทหารอากาศ ทำด้วยโลหะสีเงิน ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นต่ำกว่านายพลอากาศติดทับกึ่งกลางแถบเครื่องหมายยศ ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลอากาศและจอมพลอากาศติดบนอินทรธนูดัดจากเครื่องหมายยศไปทางด้านคอข้อ ๕[๓]นายทหารราชองครักษ์ขณะที่ทำการในหน้าที่ประจำพระองค์โดยเฉพาะ เช่น รับ นำ ตาม หรือแซงเสด็จ หรือไปในการต่างๆ ในหน้าที่ราชองครักษ์ ใช้ปลอกแขนสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑๐ เซนติเมตรมีแถบสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ทาบกลางปลอกแขนโดยรอบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๕มิลลิเมตร ตรงกลางด้านนอกมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลปัจจุบันภายใต้เลขลำดับรัชกาลและพระมหามงกุฎปักด้วยดิ้นทองที่ขอบบนและขอบล่างของปลอกแขนขลิบลวดไหมทอง สวมที่แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอกข้อ ๖ ผู้ที่เคยเป็นราชองครักษ์ในรัชกาลใดเมื่อพ้นจากตำแหน่งแล้วและได้รับพระราชทานเข็มอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลนั้นประกอบด้วยแถบแพรเป็นเกียรติยศ ให้ติดที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋าบนถ้ามีเครื่องหมายอื่นติดอยู่แล้ว ให้ติดเครื่องหมายนี้เหนือขึ้นไปให้ไว้ ณ วันที่ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๙๙จอมพล ป. พิบูลสงครามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงทั้ง ๓ ฉบับนี้คือ กฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ มีข้อความอย่างเดียวกันในเรื่อง(๑) สิทธิและโอกาสในการแต่งเครื่องแบบ (๒) การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์ และ (๓) การใช้เสื้อครุย เสื้อปริญญาและเครื่องหมายพิเศษบางอย่าง สมควรแยกออกบัญญัติไว้เป็นกฎกลาง โดยตรากฎกระทรวงทั้ง๓ ฉบับ นี้ขึ้นกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์ฉบับที่ ๒[๔]หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่ปลอกแขนสำหรับนายทหารราชองครักษ์สวมขณะที่ทำการในหน้าที่ประจำพระองค์โดยเฉพาะเช่น รับ นำ ตาม หรือแซงเสด็จ หรือไปในการต่าง ๆในหน้าที่ราชองครักษ์ที่ใช้อยู่เดิมนั้น ยังไม่เหมาะสม สมควรแก้ไขเปลี่ยนแปลงเสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้นกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์ฉบับที่ ๓[๕]หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ทหารบกหญิงเป็นราชองครักษ์พิเศษแล้ว แต่ตามกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์มิได้กำหนดเครื่องหมายราชองครักษ์สำหรับทหารบกหญิงที่เป็นราชองครักษ์ไว้จึงเป็นการสมควรที่จะกำหนดเครื่องหมายราชองครักษ์สำหรับทหารบกหญิงที่เป็นราชองครักษ์เพิ่มขึ้นพรรณพร/เพิ่มเติม๑๑ เมษายน๒๕๖๒พรรณพร/ปรับปรุง๓ พฤษภาคม๒๕๖๒[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๓/ตอนที่ ๙๘/หน้า ๑๕๐๖/๒๗ พฤศจิกายน ๒๔๙๙[๒] ข้อ๔ (๒) (ก) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์ ฉบับที่ ๓[๓] ข้อ๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๐๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์ฉบับที่ ๒[๔] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๖/ตอนที่ ๗๓/หน้า ๒๖๔/๒๑ กรกฎาคม ๒๕๐๒[๕] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๘/ตอนที่ ๙๘/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๖/๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๐๔