คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3451/2535หลักกฎหมาย: โจทก์ไม่สามารถนำตัว ร. ภรรยาผู้ตายซึ่งเป็นประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของ ร. ว่าจำเลยเป็นคนร้ายซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่า แม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกับพวกที่ถึงแก่ความตายไปแล้ว 1 คน กับที่หลบหนีอีก 1 คน รวม 3 คน ร่วมกันใช้ปืนพก 1 กระบอก ยิงนายดอเลาะเวาะและ ผู้ตายหลายนัด เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288 จำเลยอายุ 15 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 75 แล้ว คงจำคุก 10 ปีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่ที่เกิดเหตุ นายตอเละกับคนร้ายอีก 2 คน ขับรถจักรยานยนต์ซ้อนท้ายกันมาหาผู้ตายที่บ้าน แล้วคนร้ายคนหนึ่งได้ใช้อาวุธปืนสั้นยิงผู้ตาย 4 นัดถึงแก่ความตาย แล้วคนร้ายพากันขับรถและซ้อนท้ายหลบหนีไป ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยได้ที่โจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานโจทก์ฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งที่ร่วมฆ่าผู้ตาย ขอให้ลงโทษจำเลยตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นนั้นเห็นว่าคดีนี้มีประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียว คือนางรอฮิม๊ะ มะแซ ภรรยาผู้ตาย แต่โจทก์ไม่สามารถนำตัวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้ คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของนางรอฮิม๊ะ มะแซต่อศาลว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งซึ่งนั่งซ้อนท้ายตรงกลาง ซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่าแม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย อีกทั้งคำให้การดังกล่าวนางรอฮิม๊ะ มะแซ ก็ให้การเพิ่มเติมในตอนหลังว่า จำเลยไม่ได้ร่วมกระทำผิดด้วยรถจักรยานยนต์คันที่นำมาให้ดูก็ไม่ใช่คันที่คนร้ายใช้เป็นยานพาหนะในการกระทำผิด เมื่อถูกจับจำเลยก็ให้การปฏิเสธตลอดมา พยานหลักฐานโจทก์ไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3451/2535พนักงานอัยการ จังหวัด ปัตตานีโจทก์นาย มะรอนิง พีงีจำเลย ป.วิ.อ. ม. 226, ม. 227โจทก์ไม่สามารถนำตัว ร. ภรรยาผู้ตายซึ่งเป็นประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของ ร. ว่าจำเลยเป็นคนร้ายซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่า แม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกับพวกที่ถึงแก่ความตายไปแล้ว 1 คน กับที่หลบหนีอีก 1 คน รวม 3 คน ร่วมกันใช้ปืนพก 1 กระบอก ยิงนายดอเลาะเวาะและ ผู้ตายหลายนัด เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288 จำเลยอายุ 15 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 75 แล้ว คงจำคุก 10 ปีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่ที่เกิดเหตุ นายตอเละกับคนร้ายอีก 2 คน ขับรถจักรยานยนต์ซ้อนท้ายกันมาหาผู้ตายที่บ้าน แล้วคนร้ายคนหนึ่งได้ใช้อาวุธปืนสั้นยิงผู้ตาย 4 นัดถึงแก่ความตาย แล้วคนร้ายพากันขับรถและซ้อนท้ายหลบหนีไป ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยได้ที่โจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานโจทก์ฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งที่ร่วมฆ่าผู้ตาย ขอให้ลงโทษจำเลยตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นนั้นเห็นว่าคดีนี้มีประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียว คือนางรอฮิม๊ะ มะแซ ภรรยาผู้ตาย แต่โจทก์ไม่สามารถนำตัวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้ คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของนางรอฮิม๊ะ มะแซต่อศาลว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งซึ่งนั่งซ้อนท้ายตรงกลาง ซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่าแม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย อีกทั้งคำให้การดังกล่าวนางรอฮิม๊ะ มะแซ ก็ให้การเพิ่มเติมในตอนหลังว่า จำเลยไม่ได้ร่วมกระทำผิดด้วยรถจักรยานยนต์คันที่นำมาให้ดูก็ไม่ใช่คันที่คนร้ายใช้เป็นยานพาหนะในการกระทำผิด เมื่อถูกจับจำเลยก็ให้การปฏิเสธตลอดมา พยานหลักฐานโจทก์ไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(วีระชัย สูตรสุวรรณ-เริงธรรม ลัดพลี-ปรีชา เฉลิมวณิชย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. หลักการห้ามรับฟัง "พยานบอกเล่า"(Hearsay) มีใช้กันอยู่ในประเทศกลุ่มกฎหมายระบบคอมมอนลอว์ เช่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกาเป็นต้น ซึ่งประเทศดังกล่าวจะพิจารณาคดีโดยระบบลูกขุน (Jury) ที่ถือหลักเคร่งครัดว่า คู่ความจะต้องนำพยานหลักฐานที่ดีที่สุด (BestEvidence) มาพิสูจน์ข้อเท็จจริงอันเป็นประเด็นข้อพิพาท โดยจะนำพยานบอกเล่าซึ่งเป็นพยานชั้นรอง (ImferiorEvidence) ที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเข้าสืบมิได้ เพราะอาจจะทำให้ลูกขุนวินิจฉัยข้อเท็จจริงผิดพลาดได้ สำหรับการพิจารณาคดีในประเทศไทย แม้ว่าจะไม่ได้นำระบบลูกขุนมาใช้ในขณะนี้ก็ตาม แต่ก็มีระบบการพิจารณาคดีแบบกล่าวหาเช่นเดียวกับประเทศในกลุ่มกฎหมายระบบคอมมอนลอว์ และได้รับแนวความคิดและหลักการห้ามรับฟังพยานบอกเล่ามาบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95 ซึ่งนำไปใช้ในการพิจารณาคดีอาญาด้วยโดยอาศัย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 15 แต่มีข้อแตกต่างกันคือ ศาลไทยจะยอมให้คู่ความนำพยานบอกเล่าเข้าสืบได้อย่างเต็มที่ เว้นแต่ศาลจะเห็นว่า ไม่จำเป็นต้องสืบพยานบอกเล่านั้นเพราะคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว หรือจะเป็นการประวิงคดี ศาลอาจมีคำสั่งงดสืบพยานนั้นก็ได้ ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 174 วรรคท้าย 2. ปัญหาที่น่าสนใจมีว่า เมื่อศาลยอมให้คู่ความนำพยานบอกเล่าเข้าสืบได้ศาลจะรับฟังพยานบอกเล่าประกอบการวินิจฉัยคดีได้เพียงใดนั้น ในเรื่องนี้มีความเห็นอยู่ 2 แนว คือ ความเห็นที่ 1 เห็นว่าศาลจะต้องไม่นำพยานบอกเล่ามาประกอบในการพิจารณาและวินิจฉัยคดี โดยจะต้องถือเสมือนว่าไม่เคยมีการสืบพยานบอกเล่านั้น หรือถือว่าพยานบอกเล่านั้นไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังได้ (ดู ประมูล สุวรรณศร คำอธิบายกฎหมายลักษณะพยานหลักฐาน,2526, หน้า 87-90 และคำพิพากษาฎีกาที่ 1120/2521และที่ 1315/2482) ความเห็นที่ 2 เห็นว่า กฎหมายไม่ได้ห้ามรับฟังพยานบอกเล่าโดยเด็ดขาดศาลจึงใช้ดุลพินิจที่จะรับฟังได้แต่มีน้ำหนักเชื่อถือน้อยฉะนั้น หากโจทก์ไม่มีพยานหลักฐานอื่นประกอบ ก็ย่อมไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 49/2528, ที่ 992/2527,ที่ 656/2519 และที่ 1404/2512) แต่มีนักกฎหมายท่านหนึ่งเห็นว่าตามความเห็นที่ 2 เป็นการใช้กฎหมายผิดขั้นตอน เนื่องจากปัญหาการห้ามรับฟังพยานบอกเล่าเป็นปัญหาในขั้นรับฟังพยานไม่ใช่ขั้นชั่งน้ำหนักคำพยาน (ดู จรัญภักดีธนากุล บทตัดพยานบอกเล่าในกฎหมายไทย,วารสารกฎหมายจุฬาลงกรณ์ปีที่ 6 ฉบับที่ 3, หน้า 9-10) 3. สำหรับคำให้การของพยานในชั้นสอบสวนนั้น หากพยานไม่ได้มาเบิกความต่อศาลก็จะรับฟังลงโทษจำเลยไม่ได้ คงรับฟังเพียงเป็นพยานประกอบคำพยานอื่นของโจทก์เท่านั้น ดังนั้น ถ้าโจทก์ไม่มีพยานรู้เห็นการกระทำความผิดของจำเลยหรือรับฟังพยานไม่ได้ ก็ย่อมลงโทษจำเลยโดยอาศัยคำให้การพยานในชั้นสอบสวนโดยลำพังไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2544/2530, ที่ 656/2519 และที่ 1404/2512)แต่ศาลอาจรับฟังเพียงว่า พยานได้ให้การไว้ในชั้นสอบสวนจริง(คำพิพากษาฎีกาที่ 165/2503) ในกรณีที่มีพยานประกอบอื่นรับฟังได้แม้ไม่มีประจักษ์พยาน ก็ลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 365/2529) เช่นจำเลยให้การรับสารภาพชั้นสอบสวนโดยสมัครใจและมีพนักงานสอบสวนเบิกความประกอบ ก็รับฟังคำให้การลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2957/2532, ที่ 1781/2522,ที่ 2450/2521, ที่ 1155/2521, ที่ 2015/2519 และที่ 52/2498)หรือมีคำให้การของผู้เสียหายและประจักษ์พยานชั้นสอบสวน บันทึกการชี้ตัวจำเลย คำเบิกความซัดทอดและคำรับสารภาพชั้นสอบสวนโดยสมัครใจของจำเลยก็รับฟังลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 968/2529) แต่ถ้าโจทก์มีเพียงพยานที่รับฟังคำบอกเล่าของผู้เสียหายว่าจำเลยเป็นคนร้ายมาเบิกความประกอบคำให้การชั้นสอบของผู้เสียหายและบันทึกการชี้ตัวจำเลยเป็นพยานเท่านั้น ยังรับฟังลงโทษจำเลยไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5394/2534)เป็นต้น 4. คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ศาลไม่ยอมรับฟังคำให้การชั้นสอบสวนของ ร.ภรรยาผู้ตายซึ่งเป็นประจักษ์พยานเพียงคนเดียวที่รู้เห็นเหตุการณ์ในคดีนี้ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการห้ามรับฟังพยานบอกเล่าดังกล่าวมาแล้วข้างต้นเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยว่าพยานบอกเล่าเช่นนี้รับฟังไม่ได้โดยให้เหตุผลที่แตกต่างกันว่า เป็นพยานบอกเล่าที่ไม่ได้ผ่านกระบวนพิจารณาคดีที่จะต้องกระทำต่อหน้าศาลและจำเลย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 172(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2358/2525,627/2524,2910/2519 และ 1264/2514) หรือพยานมิได้สาบานตนตามลัทธิศาสนาหรือจารีตประเพณี หรือกล่าวคำปฏิญาณต่อหน้าศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 112ประกอบ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 15 และมิได้ผ่านการถามค้านเพื่อค้นหาความจริงโดยละเอียดตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 117 ประกอบ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 15(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3785/2532 ที่ 81/2530 และที่ 676/2529) หรือแม้ว่าพยานมาเบิกความต่อศาลแล้ว แต่ไม่ได้สาบานหรือปฏิญาณตนก็ย่อมรับฟังไม่ได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 824/2492)อย่างไรก็ตาม ถ้าโจทก์สามารถนำผู้เสียหายมาเบิกความต่อศาลได้เพียงตอบคำถามของโจทก์ แม้ว่านัดต่อ ๆ มา ผู้เสียหายไม่มาศาลโจทก์ส่งคำให้การชั้นสอบสวนของผู้เสียหายต่อศาลและสืบพนักงานสอบสวนประกอบคำให้การชั้นสอบสวนศาลรับฟังคำเบิกความของผู้เสียหายได้(คำพิพากษาฎีกาที่ 1189/2532) ซึ่ง ศ.จิตติติงศภัทิย์ ได้บันทึกหมายเหตุท้ายคำพิพากษาฎีกาดังกล่าวว่า เมื่อพยานตอบข้อซักถามของผู้อ้างพยานแล้วยังไม่ได้ตอบข้อถามค้าน จึงรับฟังเป็นคำพยานไม่ได้เพราะคู่ความมีสิทธิที่จะซักถาม ค้าน ติงพยานบุคคลได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 117(ดูบันทึกหมายเหตุท้ายคำพิพากษาฎีกาของเนติบัณฑิตยสภา พ.ศ. 2523 ตอน 6) ฉะนั้น ในคดีนี้เมื่อจำเลยยืนยันให้การปฏิเสธตลอดมาจนถึงชั้นพิจารณา จึงเป็นหน้าที่ของโจทก์ที่จะต้องนำสืบพิสูจน์ให้เห็นว่ามีการกระทำผิดจริง และจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดนั้นศาลจึงจะพิพากษาลงโทษจำเลยได้ ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 227 แต่โจทก์ไม่มีพยานประกอบอื่น คงมีแต่พนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบคำให้การชั้นสอบสวนของ ร. จึงยังไม่เพียงพอเพราะพนักงานสอบสวนก็ถือว่าเป็นพยานบอกเล่าเช่นกัน รับฟังลงโทษจำเลยไม่ได้ ส่วนข้อความตอนท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ที่อ้างถึง คำให้การเพิ่มเติมของ ร. ที่ระบุว่าจำเลยไม่ได้ร่วมกระทำผิดด้วยนั้นเป็นเพียงการให้เหตุผลประกอบเหตุผลอื่นเพื่อแสดงให้เห็นว่า คำให้การชั้นสอบสวนของ ร. ไม่มีน้ำหนักพอที่จะรับฟังลงโทษจำเลยได้เท่านั้น หาใช่เป็นการรับฟังคำให้การดังกล่าวเป็นพยานประกอบการวินิจฉัยคดีแต่ประการใด. สุริยนตร์โสตภิทัต.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกับพวกที่ถึงแก่ความตายไปแล้ว 1 คน กับที่หลบหนีอีก 1 คน รวม 3 คน ร่วมกันใช้ปืนพก 1 กระบอก ยิงนายดอเลาะเวาะและ ผู้ตายหลายนัด เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288 จำเลยอายุ 15 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 75 แล้ว คงจำคุก 10 ปีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่ที่เกิดเหตุ นายตอเละกับคนร้ายอีก 2 คน ขับรถจักรยานยนต์ซ้อนท้ายกันมาหาผู้ตายที่บ้าน แล้วคนร้ายคนหนึ่งได้ใช้อาวุธปืนสั้นยิงผู้ตาย 4 นัดถึงแก่ความตาย แล้วคนร้ายพากันขับรถและซ้อนท้ายหลบหนีไป ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยได้ที่โจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานโจทก์ฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งที่ร่วมฆ่าผู้ตาย ขอให้ลงโทษจำเลยตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นนั้นเห็นว่าคดีนี้มีประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียว คือนางรอฮิม๊ะ มะแซ ภรรยาผู้ตาย แต่โจทก์ไม่สามารถนำตัวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้ คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของนางรอฮิม๊ะ มะแซต่อศาลว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งซึ่งนั่งซ้อนท้ายตรงกลาง ซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่าแม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย อีกทั้งคำให้การดังกล่าวนางรอฮิม๊ะ มะแซ ก็ให้การเพิ่มเติมในตอนหลังว่า จำเลยไม่ได้ร่วมกระทำผิดด้วยรถจักรยานยนต์คันที่นำมาให้ดูก็ไม่ใช่คันที่คนร้ายใช้เป็นยานพาหนะในการกระทำผิด เมื่อถูกจับจำเลยก็ให้การปฏิเสธตลอดมา พยานหลักฐานโจทก์ไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3451/2535พนักงานอัยการ จังหวัด ปัตตานีโจทก์นาย มะรอนิง พีงีจำเลย ป.วิ.อ. ม. 226, ม. 227โจทก์ไม่สามารถนำตัว ร. ภรรยาผู้ตายซึ่งเป็นประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของ ร. ว่าจำเลยเป็นคนร้ายซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่า แม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกับพวกที่ถึงแก่ความตายไปแล้ว 1 คน กับที่หลบหนีอีก 1 คน รวม 3 คน ร่วมกันใช้ปืนพก 1 กระบอก ยิงนายดอเลาะเวาะและ ผู้ตายหลายนัด เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 288 จำเลยอายุ 15 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 75 แล้ว คงจำคุก 10 ปีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่ที่เกิดเหตุ นายตอเละกับคนร้ายอีก 2 คน ขับรถจักรยานยนต์ซ้อนท้ายกันมาหาผู้ตายที่บ้าน แล้วคนร้ายคนหนึ่งได้ใช้อาวุธปืนสั้นยิงผู้ตาย 4 นัดถึงแก่ความตาย แล้วคนร้ายพากันขับรถและซ้อนท้ายหลบหนีไป ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยได้ที่โจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานโจทก์ฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งที่ร่วมฆ่าผู้ตาย ขอให้ลงโทษจำเลยตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นนั้นเห็นว่าคดีนี้มีประจักษ์พยานรู้เห็นตัวคนร้ายเพียงปากเดียว คือนางรอฮิม๊ะ มะแซ ภรรยาผู้ตาย แต่โจทก์ไม่สามารถนำตัวมาเบิกความยืนยันต่อศาลได้ คงอ้างเพียงคำให้การชั้นสอบสวนของนางรอฮิม๊ะ มะแซต่อศาลว่าจำเลยเป็นคนร้ายคนหนึ่งซึ่งนั่งซ้อนท้ายตรงกลาง ซึ่งเป็นเพียงพยานบอกเล่าแม้จะมีพนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบก็ไม่เพียงพอที่จะรับฟังว่าจำเลยเป็นคนร้าย อีกทั้งคำให้การดังกล่าวนางรอฮิม๊ะ มะแซ ก็ให้การเพิ่มเติมในตอนหลังว่า จำเลยไม่ได้ร่วมกระทำผิดด้วยรถจักรยานยนต์คันที่นำมาให้ดูก็ไม่ใช่คันที่คนร้ายใช้เป็นยานพาหนะในการกระทำผิด เมื่อถูกจับจำเลยก็ให้การปฏิเสธตลอดมา พยานหลักฐานโจทก์ไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(วีระชัย สูตรสุวรรณ-เริงธรรม ลัดพลี-ปรีชา เฉลิมวณิชย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. หลักการห้ามรับฟัง "พยานบอกเล่า"(Hearsay) มีใช้กันอยู่ในประเทศกลุ่มกฎหมายระบบคอมมอนลอว์ เช่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกาเป็นต้น ซึ่งประเทศดังกล่าวจะพิจารณาคดีโดยระบบลูกขุน (Jury) ที่ถือหลักเคร่งครัดว่า คู่ความจะต้องนำพยานหลักฐานที่ดีที่สุด (BestEvidence) มาพิสูจน์ข้อเท็จจริงอันเป็นประเด็นข้อพิพาท โดยจะนำพยานบอกเล่าซึ่งเป็นพยานชั้นรอง (ImferiorEvidence) ที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเข้าสืบมิได้ เพราะอาจจะทำให้ลูกขุนวินิจฉัยข้อเท็จจริงผิดพลาดได้ สำหรับการพิจารณาคดีในประเทศไทย แม้ว่าจะไม่ได้นำระบบลูกขุนมาใช้ในขณะนี้ก็ตาม แต่ก็มีระบบการพิจารณาคดีแบบกล่าวหาเช่นเดียวกับประเทศในกลุ่มกฎหมายระบบคอมมอนลอว์ และได้รับแนวความคิดและหลักการห้ามรับฟังพยานบอกเล่ามาบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95 ซึ่งนำไปใช้ในการพิจารณาคดีอาญาด้วยโดยอาศัย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 15 แต่มีข้อแตกต่างกันคือ ศาลไทยจะยอมให้คู่ความนำพยานบอกเล่าเข้าสืบได้อย่างเต็มที่ เว้นแต่ศาลจะเห็นว่า ไม่จำเป็นต้องสืบพยานบอกเล่านั้นเพราะคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว หรือจะเป็นการประวิงคดี ศาลอาจมีคำสั่งงดสืบพยานนั้นก็ได้ ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 174 วรรคท้าย 2. ปัญหาที่น่าสนใจมีว่า เมื่อศาลยอมให้คู่ความนำพยานบอกเล่าเข้าสืบได้ศาลจะรับฟังพยานบอกเล่าประกอบการวินิจฉัยคดีได้เพียงใดนั้น ในเรื่องนี้มีความเห็นอยู่ 2 แนว คือ ความเห็นที่ 1 เห็นว่าศาลจะต้องไม่นำพยานบอกเล่ามาประกอบในการพิจารณาและวินิจฉัยคดี โดยจะต้องถือเสมือนว่าไม่เคยมีการสืบพยานบอกเล่านั้น หรือถือว่าพยานบอกเล่านั้นไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังได้ (ดู ประมูล สุวรรณศร คำอธิบายกฎหมายลักษณะพยานหลักฐาน,2526, หน้า 87-90 และคำพิพากษาฎีกาที่ 1120/2521และที่ 1315/2482) ความเห็นที่ 2 เห็นว่า กฎหมายไม่ได้ห้ามรับฟังพยานบอกเล่าโดยเด็ดขาดศาลจึงใช้ดุลพินิจที่จะรับฟังได้แต่มีน้ำหนักเชื่อถือน้อยฉะนั้น หากโจทก์ไม่มีพยานหลักฐานอื่นประกอบ ก็ย่อมไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 49/2528, ที่ 992/2527,ที่ 656/2519 และที่ 1404/2512) แต่มีนักกฎหมายท่านหนึ่งเห็นว่าตามความเห็นที่ 2 เป็นการใช้กฎหมายผิดขั้นตอน เนื่องจากปัญหาการห้ามรับฟังพยานบอกเล่าเป็นปัญหาในขั้นรับฟังพยานไม่ใช่ขั้นชั่งน้ำหนักคำพยาน (ดู จรัญภักดีธนากุล บทตัดพยานบอกเล่าในกฎหมายไทย,วารสารกฎหมายจุฬาลงกรณ์ปีที่ 6 ฉบับที่ 3, หน้า 9-10) 3. สำหรับคำให้การของพยานในชั้นสอบสวนนั้น หากพยานไม่ได้มาเบิกความต่อศาลก็จะรับฟังลงโทษจำเลยไม่ได้ คงรับฟังเพียงเป็นพยานประกอบคำพยานอื่นของโจทก์เท่านั้น ดังนั้น ถ้าโจทก์ไม่มีพยานรู้เห็นการกระทำความผิดของจำเลยหรือรับฟังพยานไม่ได้ ก็ย่อมลงโทษจำเลยโดยอาศัยคำให้การพยานในชั้นสอบสวนโดยลำพังไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2544/2530, ที่ 656/2519 และที่ 1404/2512)แต่ศาลอาจรับฟังเพียงว่า พยานได้ให้การไว้ในชั้นสอบสวนจริง(คำพิพากษาฎีกาที่ 165/2503) ในกรณีที่มีพยานประกอบอื่นรับฟังได้แม้ไม่มีประจักษ์พยาน ก็ลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 365/2529) เช่นจำเลยให้การรับสารภาพชั้นสอบสวนโดยสมัครใจและมีพนักงานสอบสวนเบิกความประกอบ ก็รับฟังคำให้การลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2957/2532, ที่ 1781/2522,ที่ 2450/2521, ที่ 1155/2521, ที่ 2015/2519 และที่ 52/2498)หรือมีคำให้การของผู้เสียหายและประจักษ์พยานชั้นสอบสวน บันทึกการชี้ตัวจำเลย คำเบิกความซัดทอดและคำรับสารภาพชั้นสอบสวนโดยสมัครใจของจำเลยก็รับฟังลงโทษจำเลยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 968/2529) แต่ถ้าโจทก์มีเพียงพยานที่รับฟังคำบอกเล่าของผู้เสียหายว่าจำเลยเป็นคนร้ายมาเบิกความประกอบคำให้การชั้นสอบของผู้เสียหายและบันทึกการชี้ตัวจำเลยเป็นพยานเท่านั้น ยังรับฟังลงโทษจำเลยไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5394/2534)เป็นต้น 4. คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ศาลไม่ยอมรับฟังคำให้การชั้นสอบสวนของ ร.ภรรยาผู้ตายซึ่งเป็นประจักษ์พยานเพียงคนเดียวที่รู้เห็นเหตุการณ์ในคดีนี้ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการห้ามรับฟังพยานบอกเล่าดังกล่าวมาแล้วข้างต้นเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยว่าพยานบอกเล่าเช่นนี้รับฟังไม่ได้โดยให้เหตุผลที่แตกต่างกันว่า เป็นพยานบอกเล่าที่ไม่ได้ผ่านกระบวนพิจารณาคดีที่จะต้องกระทำต่อหน้าศาลและจำเลย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 172(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2358/2525,627/2524,2910/2519 และ 1264/2514) หรือพยานมิได้สาบานตนตามลัทธิศาสนาหรือจารีตประเพณี หรือกล่าวคำปฏิญาณต่อหน้าศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 112ประกอบ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 15 และมิได้ผ่านการถามค้านเพื่อค้นหาความจริงโดยละเอียดตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 117 ประกอบ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 15(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3785/2532 ที่ 81/2530 และที่ 676/2529) หรือแม้ว่าพยานมาเบิกความต่อศาลแล้ว แต่ไม่ได้สาบานหรือปฏิญาณตนก็ย่อมรับฟังไม่ได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 824/2492)อย่างไรก็ตาม ถ้าโจทก์สามารถนำผู้เสียหายมาเบิกความต่อศาลได้เพียงตอบคำถามของโจทก์ แม้ว่านัดต่อ ๆ มา ผู้เสียหายไม่มาศาลโจทก์ส่งคำให้การชั้นสอบสวนของผู้เสียหายต่อศาลและสืบพนักงานสอบสวนประกอบคำให้การชั้นสอบสวนศาลรับฟังคำเบิกความของผู้เสียหายได้(คำพิพากษาฎีกาที่ 1189/2532) ซึ่ง ศ.จิตติติงศภัทิย์ ได้บันทึกหมายเหตุท้ายคำพิพากษาฎีกาดังกล่าวว่า เมื่อพยานตอบข้อซักถามของผู้อ้างพยานแล้วยังไม่ได้ตอบข้อถามค้าน จึงรับฟังเป็นคำพยานไม่ได้เพราะคู่ความมีสิทธิที่จะซักถาม ค้าน ติงพยานบุคคลได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 117(ดูบันทึกหมายเหตุท้ายคำพิพากษาฎีกาของเนติบัณฑิตยสภา พ.ศ. 2523 ตอน 6) ฉะนั้น ในคดีนี้เมื่อจำเลยยืนยันให้การปฏิเสธตลอดมาจนถึงชั้นพิจารณา จึงเป็นหน้าที่ของโจทก์ที่จะต้องนำสืบพิสูจน์ให้เห็นว่ามีการกระทำผิดจริง และจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดนั้นศาลจึงจะพิพากษาลงโทษจำเลยได้ ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 227 แต่โจทก์ไม่มีพยานประกอบอื่น คงมีแต่พนักงานสอบสวนมาเบิกความประกอบคำให้การชั้นสอบสวนของ ร. จึงยังไม่เพียงพอเพราะพนักงานสอบสวนก็ถือว่าเป็นพยานบอกเล่าเช่นกัน รับฟังลงโทษจำเลยไม่ได้ ส่วนข้อความตอนท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ที่อ้างถึง คำให้การเพิ่มเติมของ ร. ที่ระบุว่าจำเลยไม่ได้ร่วมกระทำผิดด้วยนั้นเป็นเพียงการให้เหตุผลประกอบเหตุผลอื่นเพื่อแสดงให้เห็นว่า คำให้การชั้นสอบสวนของ ร. ไม่มีน้ำหนักพอที่จะรับฟังลงโทษจำเลยได้เท่านั้น หาใช่เป็นการรับฟังคำให้การดังกล่าวเป็นพยานประกอบการวินิจฉัยคดีแต่ประการใด. สุริยนตร์โสตภิทัต.