กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่๓๔ (พ.ศ. ๒๕๑๓)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนตร์พุทธศักราช๒๔๗๓[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ (๒) และ (๔) มาตรา ๗ทวิ มาตรา ๗ ตรี มาตรา ๗ จัตวา และมาตรา ๓๘ แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช๒๔๗๓ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนตร์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๑๒ และมาตรา๔๒ แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑การใช้รถยนตร์รับจ้างบรรทุกของเป็นรถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารต้องปฏิบัติดังต่อไปนี้(๑) การใช้คราวหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินเจ็ดวัน(๒) ต้องไม่เปลี่ยนแปลงสภาพรถเว้นแต่เป็นการปฏิบัติตามข้อ ๑๑ แห่งกฎกระทรวงมหาดไทยออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓ (ฉบับที่ ๕) ลงวันที่ ๑๓ มีนาคมพ.ศ. ๒๔๗๙(๓)ต้องไม่รับจ้างหาผลประโยชน์รับคนโดยสารในทางเดินรถที่มีรถประจำทาง(๔) ต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยรถยนตร์ในส่วนที่เกี่ยวกับการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารข้อ ๒การใช้รถยนตร์ไม่ตรงตามประเภทที่ระบุไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนนอกจากที่กำหนดไว้ในมาตรา ๗ (๑) (๒) และ (๓) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช๒๔๗๓ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนตร์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๑๒ต้องได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนข้อ ๓นายทะเบียนจะออกใบอนุญาตให้ใช้รถยนตร์ไม่ตรงตามประเภทที่ระบุไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนได้เมื่อมิใช่รถยนตร์ส่วนบุคคลใบอนุญาตที่ออกตามวรรคหนึ่งให้มีอายุสิบห้าวันใบอนุญาตให้ใช้รถยนตร์ไม่ตรงตามประเภทที่ระบุไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนให้เป็นไปตามแบบท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๔ผู้รับใบอนุญาตให้ใช้รถยนตร์ไม่ตรงตามประเภทที่ระบุไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดหลังใบอนุญาตข้อ ๕เมื่อรัฐมนตรีได้ออกประกาศระบุให้การประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนในท้องที่จังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีดำเนินการโดยบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์การขอรับใบอนุญาตของบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์เพื่อการประกอบการดังกล่าวต้องประกอบด้วยหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้(๑) สำหรับบริษัทจำกัด(ก) เป็นบริษัทจำกัดที่จดทะเบียนตามกฎหมายไทยและมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในราชอาณาจักร(ข)มีวัตถุประสงค์เฉพาะเพื่อประกอบการเดินรถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคน(ค) มีทุนจดทะเบียนไม่ต่ำกว่าสิบล้านบาท(ง)ผู้ถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละเจ็ดสิบของทุนจดทะเบียนเป็นผู้มีสัญชาติไทย(จ)กรรมการและผู้จัดการของบริษัทเป็นผู้มีสัญชาติไทยและไม่เคยต้องโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นแต่ความผิดลหุโทษหรือความผิดที่กระทำโดยประมาท(ฉ) เป็นเจ้าของรถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนมีจำนวนไม่น้อยกว่าห้าร้อยคันโดยมีชื่อเป็นเจ้าของในใบคู่มือจดทะเบียน(๒)[๒]สำหรับสหกรณ์(ก) เป็นสหกรณ์จำกัดที่จดทะเบียนตามกฎหมายไทย และมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในราชอาณาจักร(ข)มีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบการเดินรถยนต์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคน(ค) กรรมการดำเนินการสมาชิกและพนักงานของสหกรณ์เป็นผู้มีสัญชาติไทย(ง)สมาชิกของสหกรณ์ซึ่งมีใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ มีจำนวนไม่น้อยกว่าห้าร้อยคนข้อ ๖ บริษัทจำกัดหรือสหกรณ์ใดประสงค์จะขออนุญาตประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนให้ยื่นคำขอตามแบบท้ายกฎกระทรวงนี้ พร้อมด้วยเอกสารตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอนั้นการยื่นคำขออนุญาตตามวรรคหนึ่งให้ยื่นต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่บริษัทจำกัด หรือสหกรณ์นั้นประสงค์จะประกอบการข้อ ๗ใบอนุญาตให้ประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนให้เป็นไปตามแบบท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๘[๓]ผู้รับใบอนุญาตให้ประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนในท้องที่กรุงเทพมหานครต้อง(๑)จัดให้มีสถานที่จอดพักรถอย่างน้อยเขตละหนึ่งแห่งแต่ละแห่งจอดพักรถได้ไม่น้อยกว่าสิบคัน(๒) จัดให้มีการบันทึกประวัติที่อยู่ปัจจุบันและหมายเลขใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะของผู้ขับรถยนต์รับจ้างพร้อมด้วยรูปถ่ายไว้ตามแบบที่นายทะเบียนกำหนด(๓) จัดให้มีการบันทึกควบคุมการออกรถซึ่งแสดงรายการจ่ายรถออกรับจ้างประจำวันตามแบบที่นายทะเบียนกำหนด(๔)จัดให้มีและใช้เครื่องมือสื่อสารระหว่างที่จอดรถกับศูนย์บริการของบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์และระหว่างสถานที่จอดพักรถกับศูนย์บริการของบริษัทจำกัด หรือสหกรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคมนาคมหรือตามกฎหมายว่าด้วยโทรเลขและโทรศัพท์และตามกฎหมายว่าด้วยองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย(๕)ไม่ยินยอมให้ผู้ขับรถซึ่งเป็นลูกจ้างของบริษัทจำกัดหรือสมาชิกของสหกรณ์หรือบุคคลอื่นเช่ารถของบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์ไปหารายได้ทั้งนี้ ภายในกำหนดเวลาหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันได้รับใบอนุญาตสำหรับการปฏิบัติตาม(๑) และ (๔)ข้อ ๙สีของรถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนของแต่ละบริษัทจำกัดและสหกรณ์ต้องไม่ซ้ำกับสีของรถยนตร์ของบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์อื่น รถยนตร์ของบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์ใดจะมีสีใดต้องได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนรถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนต้องมีเครื่องหมายอักษรย่อชื่อจังหวัดและหมายเลขทะเบียนเป็นสีขาวอยู่ภายในพื้นสีเหลืองเข้มรูปกลมรีที่ตรงกึ่งกลางบานประตูรถด้านนอกทั้งสองข้างมีขนาดยาวตามตัวรถ ๔๐ เซนติเมตร ขนาดกว้างตรงกึ่งกลางของรูปกลมรี ๒๐ เซนติเมตรและไม่มีสิ่งใดปิดหรือบังทำให้เห็นไม่ชัดอักษรย่อ ตัวเลข การเรียงตัวอักษรตัวเลขของชื่อจังหวัด และหมายเลขทะเบียนให้มีลักษณะและขนาดเช่นเดียวกับตัวอักษรและตัวเลขในแผ่นป้ายเลขทะเบียนของรถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนการขอแก้ทะเบียนเปลี่ยนประเภทจากรถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนเป็นรถยนตร์ส่วนบุคคลจะต้องลบเครื่องหมายตามวรรคสองออกเสียก่อนข้อ ๑๐รถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนต้องเป็นรถเก๋งสองตอนสี่ประตูต่อสำเร็จรูปจากโรงงานสร้างหรือประกอบรถยนตร์นั้น ๆและเครื่องยนตร์ต้องมีความจุในกระบอกสูบไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐ลูกบาศก์เซนติเมตรข้อ ๑๑การขอต่ออายุใบอนุญาตและการอนุญาตให้บริษัทจำกัดหรือสหกรณ์ต่ออายุใบอนุญาตให้ประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนในท้องที่จังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ตามข้อ ๕ ข้อ ๖ ข้อ ๗ และข้อ ๘โดยอนุโลมข้อ ๑๒รถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดต้องมีเครื่องหมายอักษรย่อชื่อจังหวัดและหมายเลขทะเบียนเป็นสีขาวอยู่ภายในพื้นสีเหลืองเข้มรูปกลมรีที่ตรงกึ่งกลางบานประตูรถด้านนอกทั้งสองข้างมีขนาดยาวตามตัวรถ ๔๐ เซนติเมตร ขนาดกว้างตรงกึ่งกลางของรูปกลมรี ๒๐ เซนติเมตรและไม่มีสิ่งใดปิดหรือบังทำให้เห็นไม่ชัดอักษรย่อ ตัวเลข การเรียงตัวอักษรตัวเลขของชื่อจังหวัด และหมายเลขทะเบียนให้มีลักษณะและขนาดเช่นเดียวกับตัวอักษรและตัวเลขในแผ่นป้ายเลขทะเบียนของรถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดการขอแก้ทะเบียนเปลี่ยนประเภทจากรถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดเป็นรถยนตร์ส่วนบุคคลจะต้องลบเครื่องหมายตามวรรคหนึ่งออกเสียก่อนข้อ ๑๓ รถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดต้องเป็นรถเก๋งสองตอนสี่ประตูต่อสำเร็จรูปจากโรงงานสร้างหรือประกอบรถยนตร์นั้น ๆและเครื่องยนตร์ต้องมีความจุในกระบอกสูบไม่ต่ำกว่า ๑,๕๐๐ลูกบาศก์เซนติเมตรข้อ ๑๔รถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดต้องมีเครื่องหมายคำว่า ระหว่างจังหวัดอยู่ภายในกรอบติดไว้บนหลังคารถให้เห็นได้จากทางหน้ารถและเครื่องหมายนี้ให้มีแสงไฟพร้อมด้วยกรอบที่บังคับแสงให้เห็นเครื่องหมายนั้นได้ชัดเจนในเวลากลางคืนตามลักษณะและขนาดที่นายทะเบียนกำหนดข้อ ๑๕ในขณะปฏิบัติหน้าที่ผู้ขับรถยนตร์บริการธุรกิจหรือรถยนตร์บริการทัศนาจรต้องแต่งกายดังนี้(๑) เสื้อเชิ้ตคอปก แขนสั้นหรือแขนยาว สีเทาชายเสื้อต้องอยู่ภายในกางเกง หน้าอกเสื้อด้านซ้ายมือมีอักษรไทยบอกชื่อตัวชื่อสกุลของผู้ขับ ทำด้วยแผ่นโลหะสีเงินตัวอักษรสีดำ มีขนาดพองามเห็นได้ชัดเจนติดไว้เหนือกระเป๋าเสื้อ(๒) กางเกงขายาวสีเทา(๓) ผ้าผูกคอสีน้ำเงินแก่(๔) หมวกทรงหม้อตาลสีเทามีกะบังหน้าพร้อมด้วยสายรัดคางสีดำ ดุมสองข้างสีเงินหน้าหมวกจะติดเครื่องหมายของบริษัทจำกัดหรือสหกรณ์ผู้เป็นเจ้าของรถก็ได้(๕) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อสีดำพร้อมด้วยถุงเท้าสีเดียวกันข้อ ๑๖แผ่นป้ายเลขทะเบียนรถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดมีสีและลักษณะเช่นเดียวกับแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารตามที่กำหนดในกฎกระทรวงออกตามความในกฎหมายว่าด้วยรถยนตร์ข้อ ๑๗ แผ่นป้ายเลขทะเบียนรถยนตร์บริการมีสีพื้นเป็นสีเขียวใบไม้ และมีลักษณะเช่นเดียวกับแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถยนตร์ส่วนบุคคลตามที่กำหนดในกฎกระทรวงออกตามความในกฎหมายว่าด้วยรถยนตร์ข้อ ๑๘เจ้าของรถยนตร์บริการให้เช่าต้องจัดให้มีสมุดบันทึกควบคุมและจดแจ้งให้ปรากฏชื่อและที่อยู่ของผู้เช่าระยะเวลาของการเช่า และวัตถุประสงค์ในการเช่ารวมทั้งรายการในเอกสารประจำตัวของผู้เช่าลงในสมุดนั้นข้อ ๑๙ ทวิ[๔]รถยนต์รับจ้างระหว่างจังหวัดจะหยุดเพื่อส่งคนโดยสารได้เฉพาะที่ที่นายทะเบียนกำหนดข้อ ๑๙ รถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดและรถยนตร์บริการ ในขณะที่รอรับคนโดยสาร ต้องจอด ณ ที่จอดรถดังต่อไปนี้(๑) รถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัด ต้องจอด ณที่จอดรถตามที่นายทะเบียนกำหนด(๒) รถยนตร์บริการธุรกิจ ต้องจอด ณที่จอดรถตามที่เจ้าหน้าที่ของท่าอากาศยาน ท่าเรือเดินทะเลสถานีรถไฟหรือโรงแรมกำหนด(๓) รถยนตร์บริการทัศนาจรและรถยนตร์บริการให้เช่า ต้องจอด ณ ที่จอดรถตามที่เจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบกกำหนดข้อ ๒๐ รถยนตร์รับจ้างพิเศษรถยนตร์รับจ้างระหว่างจังหวัดและรถยนตร์บริการในระหว่างที่ไม่ใช้รับจ้างหรือบริการต้องเก็บหรือจอดในสถานที่ที่นายทะเบียนอนุมัติซึ่งต้องไม่เป็นที่ที่สาธารณชนใช้ร่วมกันข้อ ๒๑ ให้ยกเลิกความในข้อ ๓แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒๘ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนตร์พุทธศักราช ๒๔๗๓ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทนข้อ ๓ ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีให้กำหนดจำนวนรถยนตร์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนที่จะจดทะเบียนได้ไม่เกินหนึ่งหมื่นสามพันห้าร้อยคันให้ไว้ณ วันที่ ๒๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๓พลเอกป. จารุเสถียรรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑.ใบอนุญาตให้ใช้รถยนต์ไม่ตรงตามประเภทที่ระบุไว้ในใบคู่มือจดทะเบียน๒.คำขอรับใบอนุญาตประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคน[๕]๓.ใบอนุญาตให้ประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคน(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)กฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๖ (พ.ศ. ๒๕๑๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์พุทธศักราช ๒๔๗๓[๖]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่บทบัญญัติในกฎกระทรวง ฉบับที่๓๔ (พ.ศ. ๒๕๑๓)เกี่ยวกับการประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนบางข้อไม่เหมาะสมและเป็นอุปสรรคแก่การรวมตัวกันจัดตั้งเป็นสหกรณ์สมควรแก้ไขเพิ่มเติมเกี่ยวกับจำนวนสมาชิกของสหกรณ์ซึ่งมีใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะซึ่งเดิมกำหนดไว้หนึ่งพันคนให้เหลือเพียงจำนวนไม่น้อยกว่าห้าร้อยคนและยกเลิกข้อกำหนดที่ให้สหกรณ์ต้องเป็นเจ้าของรถยนต์ไม่น้อยกว่าห้าร้อยคันออกกับแก้ไขเพิ่มเติมเกี่ยวกับเงื่อนไขในการอนุญาตประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนบางข้อให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงฉบับนี้เพ็ญพร/พิมพ์/แก้ไข ๓๐/๑๐/๔๕A+B(c)ปฐมพร/อัปเดท๒๑กันยายน ๒๕๕๐[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๗/ตอนที่ ๑๒๑/หน้า ๒๙พ/๓๐ ธันวาคม ๒๕๑๓[๒]ข้อ ๕ (๒) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๖ (พ.ศ. ๒๕๑๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พุทธศักราช ๒๔๗๓[๓]ข้อ ๘ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๖ (พ.ศ. ๒๕๑๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พุทธศักราช ๒๔๗๓[๔]ข้อ ๑๙ ทวิ เพิ่มโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๖ (พ.ศ. ๒๕๑๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พุทธศักราช ๒๔๗๓[๕]คำขอรับใบอนุญาตประกอบการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถยนต์สี่ล้อรับจ้างบรรทุกคนโดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคนแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๖ (พ.ศ. ๒๕๑๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พุทธศักราช ๒๔๗๓[๖]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๓/ตอนที่ ๑๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๕/๒๙ มกราคม ๒๕๑๙