คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1154/2532หลักกฎหมาย: การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน ต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบการจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทน แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้ก็แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เมื่อคดีของโจทก์ไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์เป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน แสดงว่า โจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือนที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว และฝ่าฝืนพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง จึงยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนต่อสำนักงานกองทุนเงินทดแทนกรมแรงงาน แต่สำนักงานกองทุนเงินทดแทนพิจารณาแล้ว มีคำวินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยดังกล่าว คณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนซึ่งมีจำเลยเป็นประธานมีคำวินิจฉัยว่า คำวินิจฉัยของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนเป็นการชอบแล้ว ขอให้ศาลเพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของจำเลยและพิพากษาว่าโจทก์ได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนและค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์ จำเลยให้การว่าการที่โจทก์ได้รับบาดเจ็บมิใช่เป็นการประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้นายจ้าง ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้เพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของคณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนที่เกี่ยวข้องเสีย ให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ กรณีไม่สามารถทำงานติดต่อกันได้เกิน 3 วัน เป็นเงิน 21,600 บาท กรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือเท้าขาดข้างหนึ่งเป็นเงิน 118,800 บาท และให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์อีกเป็นเงิน 30,000 บาท รวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 170,400 บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือสูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงิน 118,800 บาท เท่ากับโจทก์ขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับตั้งแต่วันที่โจทก์ประสบอันตราย (31 ธันวาคม 2530) เป็นระยะเวลา 2 ปี9 เดือน จนถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษา จำเลยมีหนี้ถึงกำหนดชำระเพียง 12 เดือน เป็นเงิน 43,500 บาท ส่วนค่าทดแทนรายเดือน1 ปี 9 เดือน เป็นเงินรวม 75,600 บาท ยังไม่ถึงกำหนดชำระแต่อย่างใดแต่ศาลแรงงานกลางได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้แก่โจทก์ในกรณีนี้เป็นเงิน 118,800 บาท โดยมิได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนตามที่โจทก์ขอในคำขอท้ายฟ้อง จึงขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ฉบับลงวันที่ 16 เมษายน2515 ข้อ 54 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 16 พิเคราะห์แล้วได้ความว่า บริษัท คั้นกี่น้ำเต้าทอง จำกัด นายจ้างของโจทก์ได้จ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเงินทดแทน และโจทก์ในคดีนี้ก็ยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนจากสำนักงานกองทุนเงินทดแทน การจ่ายเงินทดแทนรายนี้จึงต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดการจ่ายค่าทดแทน ฉบับลงวันที่ 16เมษายน 2515 แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เช่นนี้ การพิจารณาจ่ายค่าทดแทนให้ลูกจ้างคราวเดียวเต็มจำนวนจึงจะกระทำได้ต่อเมื่ออธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้อนุมัติ คดีของโจทก์นอกจากจะไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ ข้อ 3 ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือ สูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงินทั้งสิ้น 118,800 บาท ตามคำขอบังคับดังกล่าวแสดงว่าโจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือน ดังนี้ ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้โจทก์คราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 22 ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาสามารถหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ โดยอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษาแก้เป็นว่า สำหรับค่าทดแทนกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียเท้าซ้าย ให้จำเลยจ่ายในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับแต่วันที่โจทก์ประสบอันตรายถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาเป็นเงิน 43,200 บาทและชำระเป็นรายเดือนเดือนละ 3,600 บาท ต่อไปอีกมีกำหนด 1 ปี 9เดือน นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1154/2532นางสาว สุมาลี อาดปานเสกโจทก์อธิบดี กรมแรงงานจำเลย ป.วิ.พ. ม. 142 (5) พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 31, ม. 52 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 54 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบการจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ข้อ 16, ข้อ 22 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทน การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน ต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบการจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทน แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้ก็แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เมื่อคดีของโจทก์ไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์เป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน แสดงว่า โจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือนที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว และฝ่าฝืนพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง จึงยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนต่อสำนักงานกองทุนเงินทดแทนกรมแรงงาน แต่สำนักงานกองทุนเงินทดแทนพิจารณาแล้ว มีคำวินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยดังกล่าว คณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนซึ่งมีจำเลยเป็นประธานมีคำวินิจฉัยว่า คำวินิจฉัยของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนเป็นการชอบแล้ว ขอให้ศาลเพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของจำเลยและพิพากษาว่าโจทก์ได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนและค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์ จำเลยให้การว่าการที่โจทก์ได้รับบาดเจ็บมิใช่เป็นการประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้นายจ้าง ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้เพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของคณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนที่เกี่ยวข้องเสีย ให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ กรณีไม่สามารถทำงานติดต่อกันได้เกิน 3 วัน เป็นเงิน 21,600 บาท กรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือเท้าขาดข้างหนึ่งเป็นเงิน 118,800 บาท และให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์อีกเป็นเงิน 30,000 บาท รวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 170,400 บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือสูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงิน 118,800 บาท เท่ากับโจทก์ขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับตั้งแต่วันที่โจทก์ประสบอันตราย (31 ธันวาคม 2530) เป็นระยะเวลา 2 ปี9 เดือน จนถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษา จำเลยมีหนี้ถึงกำหนดชำระเพียง 12 เดือน เป็นเงิน 43,500 บาท ส่วนค่าทดแทนรายเดือน1 ปี 9 เดือน เป็นเงินรวม 75,600 บาท ยังไม่ถึงกำหนดชำระแต่อย่างใดแต่ศาลแรงงานกลางได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้แก่โจทก์ในกรณีนี้เป็นเงิน 118,800 บาท โดยมิได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนตามที่โจทก์ขอในคำขอท้ายฟ้อง จึงขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ฉบับลงวันที่ 16 เมษายน2515 ข้อ 54 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 16 พิเคราะห์แล้วได้ความว่า บริษัท คั้นกี่น้ำเต้าทอง จำกัด นายจ้างของโจทก์ได้จ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเงินทดแทน และโจทก์ในคดีนี้ก็ยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนจากสำนักงานกองทุนเงินทดแทน การจ่ายเงินทดแทนรายนี้จึงต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดการจ่ายค่าทดแทน ฉบับลงวันที่ 16เมษายน 2515 แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เช่นนี้ การพิจารณาจ่ายค่าทดแทนให้ลูกจ้างคราวเดียวเต็มจำนวนจึงจะกระทำได้ต่อเมื่ออธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้อนุมัติ คดีของโจทก์นอกจากจะไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ ข้อ 3 ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือ สูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงินทั้งสิ้น 118,800 บาท ตามคำขอบังคับดังกล่าวแสดงว่าโจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือน ดังนี้ ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้โจทก์คราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 22 ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาสามารถหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ โดยอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษาแก้เป็นว่า สำหรับค่าทดแทนกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียเท้าซ้าย ให้จำเลยจ่ายในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับแต่วันที่โจทก์ประสบอันตรายถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาเป็นเงิน 43,200 บาทและชำระเป็นรายเดือนเดือนละ 3,600 บาท ต่อไปอีกมีกำหนด 1 ปี 9เดือน นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง(วิศิษฏ์ ลิมานนท์-มาโนช เพียรสนอง-ศิลปชัย มัทธุรศ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. แนวคิดในการกำหนดให้มีการจ่ายค่าทดแทนกรณีลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยหรือถึงแก่ความตายเนื่องจากการทำงานนั้น ก็เพื่อให้ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิ (กรณีลูกจ้างตาย)ได้มีเงินไว้ใช้สอยในขณะที่ลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้หรือไม่ได้ทำงานเนื่องจากการประสบอันตรายฯ นั้น ทั้งนี้เป็นการทดแทนค่าจ้างหรือรายได้ที่เคยได้รับอยู่ก่อนการประสบอันตรายฯ ด้วยเหตุนี้ค่าทดแทนจึงต้องกำหนดให้จ่ายเป็นรายเดือนเสมือนค่าจ้าง ซึ่งตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 54 ใช้คำว่า"ค่าทดแทนรายเดือน" การกำหนดให้จ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนจะช่วยให้ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิมีรายได้แน่นอนอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่งตามที่กฎหมายกำหนด หากกำหนดให้จ่ายเป็นเงินก้อนคราวเดียวอาจทำให้ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิบางคนใช้จ่ายเงินก้อนนั้นให้หมดไปโดยเร็วหรือในทางที่ไม่เหมาะสม ซึ่งจะทำให้ได้รับความเดือดร้อน การจ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนยังจะช่วยผ่อนภาระให้นายจ้างไม่ต้องชำระเงินจำนวนมากในคราวเดียว 2. การจ่ายค่าทดแทนให้แก่ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิไม่ว่าจะเป็นการจ่ายโดยนายจ้างหรือโดยกองทุนเงินทดแทน กรมแรงงานก็ตามบทบัญญัติที่นำมาเป็นหลักในการจ่ายคือประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน หมวด 6 เงินทดแทน ข้อ 48-62 ซึ่งข้อ 54 กำหนดไว้ชัดว่า ให้นายจ้างจ่ายค่าทดแทน "เป็นรายเดือน" สำหรับกองทุนเงินทดแทน กรมแรงงานนั้น ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 103 ข้อ 3 กำหนดให้มีหน้าที่เพียงจ่ายเงินทดแทนแทนนายจ้างเท่านั้น ดังนั้น สำนักงานกองทุนเงินทดแทน จึงต้องจ่ายเงินทดแทนเป็นรายเดือนตามข้อ 54 ดังกล่าวข้างต้นด้วย ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ข้อ 16 ก็บัญญัติไว้ในวรรคสองว่า "ให้นำข้อ 50 ข้อ 52 ข้อ 53ข้อ 54...แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน..มาใช้บังคับแก่การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนโดยอนุโลม"(ที่จริงต้องใช้บังคับโดยเคร่งครัดด้วยซ้ำ) เมื่อกฎหมายกำหนดให้จ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนแล้วการกำหนดให้นายจ้าง หรือสำนักงานกองทุนเงินทดแทนจ่ายเป็นเงินก้อนคราวเดียวเต็มจำนวนจึงไม่ชอบด้วยบทบัญญัติดังกล่าวข้างต้น เพราะเป็นการผิดต่อเจตนารมณ์ของการจ่ายเงินทดแทนและทำให้นายจ้างต้องรับภาระหนักขึ้นกว่าที่กฎหมายกำหนด ดังนั้น ถึงแม้โจทก์จะมีคำขอมาท้ายฟ้องให้บังคับนายจ้างจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวน ก็เป็นคำขอที่เกินจากบทบัญญัติของกฎหมาย ศาลก็ไม่อาจพิพากษาให้ตามคำขอได้ข้อวินิจฉัยในเรื่องพิพากษาเกินคำขอในคำพิพากษาฎีกาฉบับนี้ คงมิได้ให้แปลในทางกลับกันว่า ถ้ามีคำขอของโจทก์แล้ว ศาลจะมีอำนาจพิพากษาให้ตามคำขอได้ 3. ในระหว่างที่มีการร่างประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงานนั้น นายจ้างและลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิหลายรายได้ไปทำความตกลงกันโดยจ่ายค่าทดแทนเป็นเงินก้อนคราวเดียว ซึ่งข้อตกลงดังกล่าวฝ่ายลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิมักจะเสียเปรียบ บางกรณีได้รับค่าทดแทนเพียงหนึ่งในสามของจำนวนเต็มหรือน้อยกว่านั้นทั้งนี้เพราะฝ่ายลูกจ้างมักจะยากจนและกลัวความยุ่งยากที่ต้องรับเป็นรายเดือน ทั้งไม่แน่ใจในความมั่นคงในกิจการของนายจ้างด้วย จึงจำยอมรับข้อตกลงที่เสียเปรียบนั้น ด้วยเหตุนี้ผู้ร่างฯ จึงได้กำหนดให้มีการจ่ายเงินคราวเดียวเต็มจำนวนได้ถ้านายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง "แต่จะหักส่วนลดเกินกว่าร้อยละ4 ต่อปีจากค่าทดแทนเต็มจำนวนไม่ได้"(ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 54 วรรคท้าย ประกอบกับประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทนข้อ 5) เมื่อเป็นดังนี้ การจ่ายเงินค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวนหรือจ่ายเป็นระยะเวลาอย่างอื่นจึงเป็นสิทธิของนายจ้าง มิใช่หน้าที่ของนายจ้าง ผู้ใดจะกำหนดให้นายจ้างจ่ายเป็นระยะเวลาอย่างอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในข้อ 54 หาได้ไม่ ในทำนองเดียวกัน การจ่ายค่าทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนกรมแรงงาน ซึ่งมีหน้าที่จ่ายเงินทดแทนแทนนายจ้างก็อาจทำความตกลงกับลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิเพื่อจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวหรือรายระยะเวลาอย่างอื่นได้ ซึ่งก็ได้บัญญัติไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ข้อ 22 ว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดการจ่ายค่าทดแทนฯ แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้ก็แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เมื่อเป็นเช่นนี้ ก็เป็นที่เห็นได้ว่า การจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเป็นสิทธิอำนาจของนายจ้างหรืออธิบดีกรมแรงงานฯ เท่านั้นลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิจะขอให้ศาลบังคับให้นายจ้างหรือกองทุนเงินทดแทน กรมแรงงาน จ่ายค่าทดแทนคราวเดียวแม้จะหักส่วนลดโดยถูกต้องตามกฎหมาย ก็หาอาจทำได้ไม่ และศาลก็ไม่มีอำนาจที่จะพิพากษาให้ตามคำขอของโจทก์ในกรณีเช่นนี้ด้วย เกษมสันต์ วิลาวรรณคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง จึงยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนต่อสำนักงานกองทุนเงินทดแทนกรมแรงงาน แต่สำนักงานกองทุนเงินทดแทนพิจารณาแล้ว มีคำวินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยดังกล่าว คณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนซึ่งมีจำเลยเป็นประธานมีคำวินิจฉัยว่า คำวินิจฉัยของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนเป็นการชอบแล้ว ขอให้ศาลเพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของจำเลยและพิพากษาว่าโจทก์ได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนและค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์ จำเลยให้การว่าการที่โจทก์ได้รับบาดเจ็บมิใช่เป็นการประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้นายจ้าง ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้เพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของคณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนที่เกี่ยวข้องเสีย ให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ กรณีไม่สามารถทำงานติดต่อกันได้เกิน 3 วัน เป็นเงิน 21,600 บาท กรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือเท้าขาดข้างหนึ่งเป็นเงิน 118,800 บาท และให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์อีกเป็นเงิน 30,000 บาท รวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 170,400 บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือสูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงิน 118,800 บาท เท่ากับโจทก์ขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับตั้งแต่วันที่โจทก์ประสบอันตราย (31 ธันวาคม 2530) เป็นระยะเวลา 2 ปี9 เดือน จนถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษา จำเลยมีหนี้ถึงกำหนดชำระเพียง 12 เดือน เป็นเงิน 43,500 บาท ส่วนค่าทดแทนรายเดือน1 ปี 9 เดือน เป็นเงินรวม 75,600 บาท ยังไม่ถึงกำหนดชำระแต่อย่างใดแต่ศาลแรงงานกลางได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้แก่โจทก์ในกรณีนี้เป็นเงิน 118,800 บาท โดยมิได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนตามที่โจทก์ขอในคำขอท้ายฟ้อง จึงขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ฉบับลงวันที่ 16 เมษายน2515 ข้อ 54 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 16 พิเคราะห์แล้วได้ความว่า บริษัท คั้นกี่น้ำเต้าทอง จำกัด นายจ้างของโจทก์ได้จ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเงินทดแทน และโจทก์ในคดีนี้ก็ยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนจากสำนักงานกองทุนเงินทดแทน การจ่ายเงินทดแทนรายนี้จึงต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดการจ่ายค่าทดแทน ฉบับลงวันที่ 16เมษายน 2515 แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เช่นนี้ การพิจารณาจ่ายค่าทดแทนให้ลูกจ้างคราวเดียวเต็มจำนวนจึงจะกระทำได้ต่อเมื่ออธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้อนุมัติ คดีของโจทก์นอกจากจะไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ ข้อ 3 ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือ สูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงินทั้งสิ้น 118,800 บาท ตามคำขอบังคับดังกล่าวแสดงว่าโจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือน ดังนี้ ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้โจทก์คราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 22 ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาสามารถหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ โดยอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษาแก้เป็นว่า สำหรับค่าทดแทนกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียเท้าซ้าย ให้จำเลยจ่ายในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับแต่วันที่โจทก์ประสบอันตรายถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาเป็นเงิน 43,200 บาทและชำระเป็นรายเดือนเดือนละ 3,600 บาท ต่อไปอีกมีกำหนด 1 ปี 9เดือน นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1154/2532นางสาว สุมาลี อาดปานเสกโจทก์อธิบดี กรมแรงงานจำเลย ป.วิ.พ. ม. 142 (5) พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 31, ม. 52 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 54 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบการจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ข้อ 16, ข้อ 22 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทน การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน ต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบการจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทน แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้ก็แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เมื่อคดีของโจทก์ไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์เป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน แสดงว่า โจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือนที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว และฝ่าฝืนพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง จึงยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนต่อสำนักงานกองทุนเงินทดแทนกรมแรงงาน แต่สำนักงานกองทุนเงินทดแทนพิจารณาแล้ว มีคำวินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยดังกล่าว คณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนซึ่งมีจำเลยเป็นประธานมีคำวินิจฉัยว่า คำวินิจฉัยของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนเป็นการชอบแล้ว ขอให้ศาลเพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของจำเลยและพิพากษาว่าโจทก์ได้ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนและค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์ จำเลยให้การว่าการที่โจทก์ได้รับบาดเจ็บมิใช่เป็นการประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้นายจ้าง ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้เพิกถอนคำวินิจฉัยและมติของคณะกรรมการกองทุนเงินทดแทนที่เกี่ยวข้องเสีย ให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ กรณีไม่สามารถทำงานติดต่อกันได้เกิน 3 วัน เป็นเงิน 21,600 บาท กรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือเท้าขาดข้างหนึ่งเป็นเงิน 118,800 บาท และให้จำเลยดำเนินการจ่ายค่ารักษาพยาบาลแก่โจทก์อีกเป็นเงิน 30,000 บาท รวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 170,400 บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือสูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงิน 118,800 บาท เท่ากับโจทก์ขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับตั้งแต่วันที่โจทก์ประสบอันตราย (31 ธันวาคม 2530) เป็นระยะเวลา 2 ปี9 เดือน จนถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษา จำเลยมีหนี้ถึงกำหนดชำระเพียง 12 เดือน เป็นเงิน 43,500 บาท ส่วนค่าทดแทนรายเดือน1 ปี 9 เดือน เป็นเงินรวม 75,600 บาท ยังไม่ถึงกำหนดชำระแต่อย่างใดแต่ศาลแรงงานกลางได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้แก่โจทก์ในกรณีนี้เป็นเงิน 118,800 บาท โดยมิได้พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนตามที่โจทก์ขอในคำขอท้ายฟ้อง จึงขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ฉบับลงวันที่ 16 เมษายน2515 ข้อ 54 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนและการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 16 พิเคราะห์แล้วได้ความว่า บริษัท คั้นกี่น้ำเต้าทอง จำกัด นายจ้างของโจทก์ได้จ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเงินทดแทน และโจทก์ในคดีนี้ก็ยื่นคำร้องขอรับเงินทดแทนจากสำนักงานกองทุนเงินทดแทน การจ่ายเงินทดแทนรายนี้จึงต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516ข้อ 22 ซึ่งกำหนดว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดการจ่ายค่าทดแทน ฉบับลงวันที่ 16เมษายน 2515 แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เช่นนี้ การพิจารณาจ่ายค่าทดแทนให้ลูกจ้างคราวเดียวเต็มจำนวนจึงจะกระทำได้ต่อเมื่ออธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้อนุมัติ คดีของโจทก์นอกจากจะไม่ปรากฏว่าอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายได้พิจารณาอนุมัติให้จ่ายค่าทดแทนแก่โจทก์ในคราวเดียวเต็มจำนวนแล้วยังปรากฏจากคำขอบังคับแห่งคำฟ้องของโจทก์ ข้อ 3 ว่า ให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนรายเดือนให้แก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างรายเดือนสำหรับกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียอวัยวะคือ สูญเสียเท้าซ้ายเป็นเวลา 2 ปี 9 เดือน คิดเป็นเงินทั้งสิ้น 118,800 บาท ตามคำขอบังคับดังกล่าวแสดงว่าโจทก์ต้องการให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้จำเลยเป็นรายเดือน ดังนี้ ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนให้โจทก์คราวเดียวเต็มจำนวนจึงเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 52 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ฉบับลงวันที่ 11 มิถุนายน 2516 ข้อ 22 ปัญหาข้อนี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาสามารถหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ โดยอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษาแก้เป็นว่า สำหรับค่าทดแทนกรณีที่โจทก์ต้องสูญเสียเท้าซ้าย ให้จำเลยจ่ายในอัตราเดือนละ 3,600 บาท นับแต่วันที่โจทก์ประสบอันตรายถึงวันที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาเป็นเงิน 43,200 บาทและชำระเป็นรายเดือนเดือนละ 3,600 บาท ต่อไปอีกมีกำหนด 1 ปี 9เดือน นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง(วิศิษฏ์ ลิมานนท์-มาโนช เพียรสนอง-ศิลปชัย มัทธุรศ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. แนวคิดในการกำหนดให้มีการจ่ายค่าทดแทนกรณีลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยหรือถึงแก่ความตายเนื่องจากการทำงานนั้น ก็เพื่อให้ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิ (กรณีลูกจ้างตาย)ได้มีเงินไว้ใช้สอยในขณะที่ลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้หรือไม่ได้ทำงานเนื่องจากการประสบอันตรายฯ นั้น ทั้งนี้เป็นการทดแทนค่าจ้างหรือรายได้ที่เคยได้รับอยู่ก่อนการประสบอันตรายฯ ด้วยเหตุนี้ค่าทดแทนจึงต้องกำหนดให้จ่ายเป็นรายเดือนเสมือนค่าจ้าง ซึ่งตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 54 ใช้คำว่า"ค่าทดแทนรายเดือน" การกำหนดให้จ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนจะช่วยให้ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิมีรายได้แน่นอนอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่งตามที่กฎหมายกำหนด หากกำหนดให้จ่ายเป็นเงินก้อนคราวเดียวอาจทำให้ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิบางคนใช้จ่ายเงินก้อนนั้นให้หมดไปโดยเร็วหรือในทางที่ไม่เหมาะสม ซึ่งจะทำให้ได้รับความเดือดร้อน การจ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนยังจะช่วยผ่อนภาระให้นายจ้างไม่ต้องชำระเงินจำนวนมากในคราวเดียว 2. การจ่ายค่าทดแทนให้แก่ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิไม่ว่าจะเป็นการจ่ายโดยนายจ้างหรือโดยกองทุนเงินทดแทน กรมแรงงานก็ตามบทบัญญัติที่นำมาเป็นหลักในการจ่ายคือประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน หมวด 6 เงินทดแทน ข้อ 48-62 ซึ่งข้อ 54 กำหนดไว้ชัดว่า ให้นายจ้างจ่ายค่าทดแทน "เป็นรายเดือน" สำหรับกองทุนเงินทดแทน กรมแรงงานนั้น ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 103 ข้อ 3 กำหนดให้มีหน้าที่เพียงจ่ายเงินทดแทนแทนนายจ้างเท่านั้น ดังนั้น สำนักงานกองทุนเงินทดแทน จึงต้องจ่ายเงินทดแทนเป็นรายเดือนตามข้อ 54 ดังกล่าวข้างต้นด้วย ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง อัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ข้อ 16 ก็บัญญัติไว้ในวรรคสองว่า "ให้นำข้อ 50 ข้อ 52 ข้อ 53ข้อ 54...แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน..มาใช้บังคับแก่การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนโดยอนุโลม"(ที่จริงต้องใช้บังคับโดยเคร่งครัดด้วยซ้ำ) เมื่อกฎหมายกำหนดให้จ่ายค่าทดแทนเป็นรายเดือนแล้วการกำหนดให้นายจ้าง หรือสำนักงานกองทุนเงินทดแทนจ่ายเป็นเงินก้อนคราวเดียวเต็มจำนวนจึงไม่ชอบด้วยบทบัญญัติดังกล่าวข้างต้น เพราะเป็นการผิดต่อเจตนารมณ์ของการจ่ายเงินทดแทนและทำให้นายจ้างต้องรับภาระหนักขึ้นกว่าที่กฎหมายกำหนด ดังนั้น ถึงแม้โจทก์จะมีคำขอมาท้ายฟ้องให้บังคับนายจ้างจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวน ก็เป็นคำขอที่เกินจากบทบัญญัติของกฎหมาย ศาลก็ไม่อาจพิพากษาให้ตามคำขอได้ข้อวินิจฉัยในเรื่องพิพากษาเกินคำขอในคำพิพากษาฎีกาฉบับนี้ คงมิได้ให้แปลในทางกลับกันว่า ถ้ามีคำขอของโจทก์แล้ว ศาลจะมีอำนาจพิพากษาให้ตามคำขอได้ 3. ในระหว่างที่มีการร่างประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงานนั้น นายจ้างและลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิหลายรายได้ไปทำความตกลงกันโดยจ่ายค่าทดแทนเป็นเงินก้อนคราวเดียว ซึ่งข้อตกลงดังกล่าวฝ่ายลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิมักจะเสียเปรียบ บางกรณีได้รับค่าทดแทนเพียงหนึ่งในสามของจำนวนเต็มหรือน้อยกว่านั้นทั้งนี้เพราะฝ่ายลูกจ้างมักจะยากจนและกลัวความยุ่งยากที่ต้องรับเป็นรายเดือน ทั้งไม่แน่ใจในความมั่นคงในกิจการของนายจ้างด้วย จึงจำยอมรับข้อตกลงที่เสียเปรียบนั้น ด้วยเหตุนี้ผู้ร่างฯ จึงได้กำหนดให้มีการจ่ายเงินคราวเดียวเต็มจำนวนได้ถ้านายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง "แต่จะหักส่วนลดเกินกว่าร้อยละ4 ต่อปีจากค่าทดแทนเต็มจำนวนไม่ได้"(ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 54 วรรคท้าย ประกอบกับประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดการจ่ายค่าทดแทนข้อ 5) เมื่อเป็นดังนี้ การจ่ายเงินค่าทดแทนคราวเดียวเต็มจำนวนหรือจ่ายเป็นระยะเวลาอย่างอื่นจึงเป็นสิทธิของนายจ้าง มิใช่หน้าที่ของนายจ้าง ผู้ใดจะกำหนดให้นายจ้างจ่ายเป็นระยะเวลาอย่างอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในข้อ 54 หาได้ไม่ ในทำนองเดียวกัน การจ่ายค่าทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทนกรมแรงงาน ซึ่งมีหน้าที่จ่ายเงินทดแทนแทนนายจ้างก็อาจทำความตกลงกับลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิเพื่อจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวหรือรายระยะเวลาอย่างอื่นได้ ซึ่งก็ได้บัญญัติไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราและวิธีเรียกเก็บเงินสมทบ การจ่ายเงินทดแทนของสำนักงานกองทุนเงินทดแทน และการอุทธรณ์ ข้อ 22 ว่า "การจ่ายค่าทดแทนให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกำหนดการจ่ายค่าทดแทนฯ แต่การจ่ายค่าทดแทนในคราวเดียวเต็มจำนวนจะทำได้ก็แต่โดยอนุมัติของอธิบดีกรมแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมแรงงานมอบหมายเท่านั้น" เมื่อเป็นเช่นนี้ ก็เป็นที่เห็นได้ว่า การจ่ายค่าทดแทนคราวเดียวเป็นสิทธิอำนาจของนายจ้างหรืออธิบดีกรมแรงงานฯ เท่านั้นลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิจะขอให้ศาลบังคับให้นายจ้างหรือกองทุนเงินทดแทน กรมแรงงาน จ่ายค่าทดแทนคราวเดียวแม้จะหักส่วนลดโดยถูกต้องตามกฎหมาย ก็หาอาจทำได้ไม่ และศาลก็ไม่มีอำนาจที่จะพิพากษาให้ตามคำขอของโจทก์ในกรณีเช่นนี้ด้วย เกษมสันต์ วิลาวรรณ