พระราชกฤษฎีกาพระราชกฤษฎีการะเบียบข้าราชการครูพ.ศ. ๒๕๒๐ ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๐เป็นปีที่ ๓๒ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ประกาศว่าโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบราชการครูอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กับมาตรา๒๓ (๔) และมาตรา ๑๑๐ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา ๑พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีการะเบียบข้าราชการครู พ.ศ. ๒๕๒๐มาตรา ๒[๑]พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ให้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู พ.ศ. ๒๕๑๘มาตรา ๔ตำแหน่งข้าราชการครู มีดังนี้(ก) ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เป็นผู้สอนในสถานศึกษาในกระทรวงศึกษาธิการ ได้แก่ ตำแหน่งดังต่อไปนี้(๑) ครู ๑(๒) ครู ๒(๓) อาจารย์ ๑(๔) อาจารย์ ๒(๕) อาจารย์ ๓(๖) ผู้ช่วยศาสตราจารย์(๗) รองศาสตราจารย์(๘) ศาสตราจารย์ตำแหน่งใน (๑) ถึง (๕) จะมีในสถานศึกษาใด ของกระทรวงศึกษาธิการก็ได้แต่สำหรับตำแหน่งใน (๕)จะมีได้ก็ต่อเมื่อมีปริมาณและคุณภาพของงานสูงเป็นพิเศษตามเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดส่วนตำแหน่งใน (๖) ถึง (๘) ให้มีในสถาบันอุดมศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการเท่านั้น(ข)ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เป็นผู้บริหารและให้การศึกษาในสถานศึกษา ในกระทรวงศึกษาธิการได้แก่ ตำแหน่งดังต่อไปนี้(๑) ผู้ช่วยครูใหญ่(๒) ครูใหญ่(๓) ผู้ช่วยอาจารย์ใหญ่(๔) อาจารย์ใหญ่(๕)ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้ช่วยผู้อำนวยการวิทยาลัย(๖) ผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้อำนวยการวิทยาลัย(๗) ตำแหน่งซึ่งเป็นผู้บริหารในสถานศึกษาในกระทรวงศึกษาธิการที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภากำหนดเทียบกับตำแหน่งใน(๑) ถึง (๖)(ค) ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการให้การศึกษาซึ่งไม่สังกัดสถานศึกษา ในกระทรวงศึกษาธิการ ได้แก่ตำแหน่งที่มีชื่อในการบริหารงาน ดังต่อไปนี้(๑) สารวัตรนักเรียนและนักศึกษา(๒) ศึกษานิเทศก์(๓) ผู้ช่วยศึกษาธิการอำเภอ(๔) ศึกษาธิการอำเภอ(๕) ผู้ช่วยศึกษาธิการจังหวัด(๖) ศึกษาธิการจังหวัด(๗) ผู้ช่วยศึกษาธิการเขต(๘) ศึกษาธิการเขต(๙)ตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่กระทรวงศึกษาธิการทำความตกลงกับ ก.พ.กำหนดให้เป็นตำแหน่งข้าราชการครูมาตรา ๕ตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๔ (ก) และ (ข) ตำแหน่งใดจะมีในสถานศึกษาใดจำนวนเท่าใด และต้องใช้ผู้มีคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอย่างใด ให้เป็นไปตามที่คุรุสภากำหนดโดยให้คำนึงถึงลักษณะหน้าที่และความรับผิดชอบ ปริมาณและคุณภาพของงาน ทั้งนี้ให้คุรุสภาจัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่งไว้เป็นบรรทัดฐานในการกำหนดตำแหน่งข้าราชการครูทุกตำแหน่งโดยแสดงชื่อของตำแหน่งหน้าที่และความรับผิดชอบของตำแหน่งลักษณะงานที่ปฏิบัติและคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งที่ผู้ดำรงตำแหน่งจะต้องมีด้วยตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๔ (ค) จะมีตำแหน่งใดระดับใดในสายงานใด อยู่ในส่วนราชการใดจำนวนเท่าใดและต้องใช้ผู้มีคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอย่างใด ให้เป็นไปตามที่คุรุสภากำหนดโดยให้คำนึงถึงลักษณะ หน้าที่และความรับผิดชอบ ปริมาณและคุณภาพของงานตามหลักเกณฑ์ในมาตรา๓๒ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘และให้คุรุสภาจัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่งไว้เป็นบรรทัดฐานในการกำหนดตำแหน่งดังกล่าวตามมาตรา ๓๓ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ ด้วยในกรณีที่ลักษณะ หน้าที่และความรับผิดชอบปริมาณและคุณภาพของงานของตำแหน่งข้าราชการครูตำแหน่งใดที่คุรุสภากำหนดเปลี่ยนแปลงไปให้คุรุสภาพิจารณาปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งนั้นเสียใหม่ให้เหมาะสมมาตรา ๖ตำแหน่งใดบังคับบัญชาข้าราชการครูในส่วนราชการหรือหน่วยงานใด ในฐานะใดให้นำมาตรา ๓๕ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา ๗ข้าราชการครูจะได้รับเงินเดือนตามตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้ง ดังต่อไปนี้(ก) ตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ก) (๑) ครู ๑ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๑ ถึงระดับ ๒(๒) ครู ๒ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๒ ถึงระดับ ๔(๓) อาจารย์ ๑ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๓ ถึงระดับ ๕(๔) อาจารย์ ๒ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๕ ถึงระดับ ๖(๕) อาจารย์ ๓ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๖ ถึงระดับ ๗(๖) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๕ ถึงระดับ๗ และถ้าผู้ช่วยศาสตราจารย์ผู้ใดเป็นผู้ชำนาญการและมีผลงานทางวิชาการตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนระดับ๘ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๘(๗) รองศาสตราจารย์ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๖ ถึงระดับ ๘และถ้ารองศาสตราจารย์ผู้ใดเป็นเชี่ยวชาญและมีผลงานทางวิชาการตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนระดับ๙ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๙(๘) ศาสตราจารย์ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๗ ถึงระดับ ๙และถ้าศาสตราจารย์ผู้ใดเป็นผู้เชี่ยวชาญพิเศษและมีผลงานทางวิชาการตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนระดับ๑๐ ได้ เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๑๐(ข) ตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ข)(๑)ผู้ช่วยครูใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่า ให้ได้รับเงินเดือนระดับ๒ ถึงระดับ ๔ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์๑ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ๕ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๕(๒)ครูใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่าให้ได้รับเงินเดือนระดับ๓ ถึงระดับ ๕ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์๒ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ๖ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๖(๓)ผู้ช่วยอาจารย์ใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่าให้ได้รับเงินเดือนระดับ๓ ถึงระดับ ๕ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์๒ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ๖ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๖(๔)อาจารย์ใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่าให้ได้รับเงินเดือนระดับ๕ ถึงระดับ ๖ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์๓ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ๗ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๗(๕) ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้ช่วยผู้อำนวยการวิทยาลัยหรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่า ให้ได้รับเงินเดือนระดับ๕ ถึงระดับ ๖ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์๓ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนด และได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ ๗ ได้ เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๗(๖) ผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้อำนวยการวิทยาลัยหรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่า ให้ได้รับเงินเดือนระดับ๗ (ค) ตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ค)ที่คุรุสภากำหนดเป็นตำแหน่งระดับใด ให้ได้รับเงินเดือนระดับนั้นการให้ข้าราชการครูได้รับเงินเดือนตามตำแหน่งตามมาตรานี้ให้เป็นไปตามมาตรา ๓๗ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘โดยอนุโลมในกรณีที่ตำแหน่งใดได้รับเงินเดือนหลายระดับเมื่อข้าราชการครูผู้ดำรงตำแหน่งนั้นได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับถัดไปให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.๒๕๑๘ มีคำสั่งให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนในระดับถัดไป ทั้งนี้ ภายใต้หลักเกณฑ์และวิธีการตามมาตรานี้มาตรา ๘การบรรจุ การแต่งตั้ง การเลื่อนขั้นเงินเดือน วินัยและการรักษาวินัย การออกจากราชการการร้องทุกข์ และการอุทธรณ์ของข้าราชการครู นอกจากที่กำหนดไว้แล้วในพระราชกฤษฎีกานี้ให้เป็นไปตามลักษณะ ๓ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ โดยอนุโลม ทั้งนี้(๑) สำหรับการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ปลัดกระทรวงศึกษาธิการโดยอนุมัติคุรุสภา เป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและเสนอชื่อต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรายงานนายกรัฐมนตรี เพื่อนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯแต่งตั้ง(๒)สำหรับการออกจากราชการของข้าราชการครูตำแหน่งศาสตราจารย์ให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงมีพระบรมราชโองการให้พ้นจากตำแหน่ง นับแต่วันออกจากราชการ(๓)สำหรับผู้ที่จะได้เลื่อนขั้นแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ก) (๓) ถึง (๘)จะต้องเป็นผู้ที่มีผลงานตามหน้าที่ ความรับผิดชอบและลักษณะงานตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คุรุสภากำหนดมาตรา ๙ในระหว่างที่คุรุสภายังมิได้กำหนดตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๕ในส่วนราชการใด ให้นำพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู พ.ศ. ๒๕๑๘ มาใช้บังคับแก่ข้าราชการครูในส่วนราชการนั้นไปพลางก่อน ทั้งนี้ ไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกานี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษามาตรา ๑๐การใดที่อยู่ในระหว่างการดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครูพ.ศ. ๒๕๑๘ ในวันที่คุรุสภากำหนดตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๕การดำเนินการต่อไปสำหรับการนั้น ให้เป็นไปตามที่คุรุสภากำหนด มาตรา ๑๑ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการธานินทร์ กรัยวิเชียรนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ เนื่องจากบทบัญญัติของพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครูพ.ศ. ๒๕๑๘ มีความไม่เหมาะสมกับทางปฏิบัติและก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในหมู่ข้าราชการครูหลายอย่างหลายประการสมควรปรับปรุงแก้ไขเสียใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับทางปฏิบัติและเกิดความเป็นธรรมแก่ข้าราชการครูโดยทั่วถึงกัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้น[๑]ราชกิจจานุเบกษา.เล่ม๙๔/ตอนที่ ๙๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๒๓/๑๙ ตุลาคม ๒๕๒๐