ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องแบบ ขนาด และมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ[๑] ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบขนาด และมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถประกาศ ณ วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์พ.ศ. ๒๕๔๓ ที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) ประกาศ ณ วันที่ ๒๗ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔และ (ฉบับที่ ๓) ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๗ ไปแล้ว นั้น โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมแบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถ และอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถให้เหมาะสมยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๓ (๒) และข้อ ๔ (๔) แห่งกฎกระทรวงฉบับที่ ๓๗ (พ.ศ. ๒๕๓๕)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมการขนส่งทางบกกำหนดแบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถ และอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิก(๑) ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถลงวันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๓(๒) ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถ และอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๔ ลงวันที่ ๒๗ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔(๓) ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถ และอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ (ฉบับที่๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๗ข้อ ๒สถานตรวจสภาพรถจะต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ประจำสถานตรวจสภาพรถตามแบบขนาด และมาตรฐาน ดังต่อไปนี้ (๑) เครื่องทดสอบโคมไฟหน้าที่สามารถแสดงการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถไปทางสูงและต่ำและไปทางซ้ายและขวาได้โดยลำแสงที่เบนไปทางต่ำต้องสามารถอ่านค่าเป็นเซนติเมตรต่อระยะห่างไปทางหน้ารถ ๑๐เมตร หรือเป็นค่าองศาของมุม หรือเป็นหน่วยวัดอื่นใดที่สามารถเทียบได้(๒) เครื่องวัดควันดำที่สามารถวัดค่าควันดำที่ระบายจากท่อไอเสียของรถยนต์ตามมาตรฐานที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด(๓)เครื่องวิเคราะห์ก๊าซที่สามารถวัดปริมาณก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์และก๊าซไฮโดรคาร์บอนที่ระบายจากท่อไอเสียของรถตามมาตรฐานที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด(๔) เครื่องวัดระดับเสียงและเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์(ก)เครื่องวัดระดับเสียงที่สามารถวัดระดับเสียงของรถยนต์ตามมาตรฐานที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด(ข)เครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ที่สามารถใช้วัดความเร็วรอบเครื่องยนต์แก๊สโซลีนในการตรวจสอบระดับเสียงของรถยนต์ตามมาตรฐานที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด(๕)เครื่องวัดความเข้มของฟิล์มกรองแสงที่สามารถใช้ตรวจวัดได้ในส่วนที่เป็นกระจกหรือวัสดุโปร่งใสที่เป็นส่วนประกอบของตัวรถเช่น กระจกบังลมด้านหน้ากระจกบังลมด้านข้าง และด้านหลัง ฯลฯโดยเครื่องวัดดังกล่าวต้องมีหน่วยการวัดค่าเป็นร้อยละ ทั้งนี้ เฉพาะสถานตรวจสภาพรถที่ให้บริการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก เท่านั้น(๖) เครื่องทดสอบห้ามล้อรถ (BrakeTester) จะต้องมีรายละเอียด ดังนี้(ก)ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานและผ่านการรับรอง (Certified Quality)จากสถาบันที่เกี่ยวข้อง โดยมีเอกสารการรับรองมาตรฐาน (Certificate)และผลการทดสอบ (Test Report)(ข) เป็นเครื่องทดสอบแบบลูกกลิ้ง (Roller)และสามารถทดสอบแรงห้ามล้อแยกอิสระจากกันของล้อด้านซ้ายและด้านขวา(ค) มีลูกกลิ้ง (Roller)สามารถรับน้ำหนักลงเพลาสูงสุด (Maximum axleload) ของรถที่เข้ารับการทดสอบได้การขับเคลื่อนลูกกลิ้งทดสอบใช้แรงขับจากมอเตอร์และมีอุปกรณ์ควบคุมตัดต่อการขับเคลื่อนเมื่อสิ้นสุดการทดสอบต้องเก็บค่าแรงห้ามล้อโดยอัตโนมัติ(ง) มีชุดอุปกรณ์ชั่งน้ำหนักลงเพลา (AxleLoad Meter)ที่สามารถตรวจสอบความเที่ยงตรงและสามารถประมวลผลร่วมกับอุปกรณ์วัดค่าแรงห้ามล้อรถได้(จ)มีอุปกรณ์ที่ช่วยให้ล้อรถสามารถเข้าและออกจากลูกกลิ้งทดสอบได้สะดวก รวดเร็วปลอดภัย(ฉ) อุปกรณ์ส่วนแสดงผลของเครื่องทดสอบห้ามล้อรถอย่างน้อยต้องสามารถแสดงค่าได้ ดังนี้๑) แรงห้ามล้อเป็นแบบเข็มชี้หรือแบบตัวเลข (Digital)๒) สามารถแสดงค่าแรงห้ามล้อด้านซ้ายและด้านขวาได้อย่างอิสระจากกันและสามารถแสดงค่าสูงสุดของแต่ละล้อเมื่อสิ้นสุดการทดสอบโดยมีค่าความละเอียดของมาตรวัดที่อ่านได้ไม่เกินร้อยละ ๕ ของมาตรวัดสูงสุด๓) ต้องแสดงค่าแรงห้ามล้อของแต่ละล้อแสดงค่าแรงห้ามล้อแต่ละเพลาเป็นร้อยละของน้ำหนักลงเพลาและค่าผลรวมของทุกล้อเป็นร้อยละของน้ำหนักรถ๔)ผลต่างของแรงห้ามล้อด้านซ้ายและด้านขวาเป็นร้อยละในแต่ละเพลา๕) แสดงน้ำหนักรวมของรถและน้ำหนักลงเพลาได้๖)สามารถพิมพ์ผลการทดสอบและข้อมูลตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(๗) เครื่องทดสอบศูนย์ล้อรถ (SideslipTester)(ก)ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานและผ่านการรับรอง (Certified Quality)จากสถาบันที่เกี่ยวข้อง โดยมีเอกสารการรับรองมาตรฐาน (Certificate)และผลการทดสอบ (Test Report)(ข) สามารถรับน้ำหนักสูงสุด (Maximumload) ของล้อรถที่เข้ารับการทดสอบได้(ค) อุปกรณ์ส่วนแสดงผลอย่างน้อยต้องแสดงค่าได้ดังนี้๑)แสดงค่าการการลื่นไถลของล้อรถเป็นแบบเข็มชี้หรือตัวเลข (Digital)๒)มีค่าความละเอียดของมาตรวัดที่อ่านได้ไม่เกินร้อยละ ๕ ของมาตรวัดสูงสุด๓) แสดงค่าการลื่นไถลของล้อรถเป็นเมตรต่อระยะทาง๑ กิโลเมตร และแสดงค่าไปด้านซ้ายหรือด้านขวาได้ไม่น้อยกว่าด้านละ ๖เมตรต่อกิโลเมตร๔)สามารถพิมพ์ผลการทดสอบและข้อมูลตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(๘)[๒]สิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพใต้ท้องรถ ต้องเป็น(ก)บ่อตรวจสภาพรถตามขนาดสัดส่วนที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด หรือ(ข) เครื่องยกรถซึ่งมีคุณลักษณะตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบข้อ ๓ เครื่องตรวจสภาพรถตามข้อ ๒ (๖) และ (๗)ต้องสามารถแสดงค่าและประมวลผลด้วยคอมพิวเตอร์ได้และสามารถบันทึกข้อมูลในหน่วยความจำตามเวลาที่ทำการทดสอบจริงไม่น้อยกว่า๖๐ วัน นับจากวันทดสอบข้อ ๔ เครื่องตรวจสภาพรถ ตามข้อ ๒ (๒) (๓) (๔)(๕) (๖) และ (๗)ต้องสามารถตรวจสอบความเที่ยงตรงได้และมีค่าเบี่ยงเบนได้ไม่เกินร้อยละ ๓ข้อ ๕ เครื่องตรวจสภาพรถตามข้อ ๒ จะต้องเป็นชนิด(TYPE) และแบบ (MODEL)ที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบข้อ ๖ สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจสภาพเฉพาะรถจักรยานยนต์เพียงอย่างเดียวต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ประจำสถานตรวจสภาพรถตามข้อ ๒ (๑) (๓) และ (๔)ข้อ ๗สถานตรวจสภาพรถที่ยื่นคำขอรับใบอนุญาตก่อนวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๗จะต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถ ตามข้อ ๒ (๖) และ (๗) เพิ่มเติมภายในวันที่ ๑๙กุมภาพันธ์ ๒๕๔๙ เว้นแต่สถานตรวจสภาพรถใดให้บริการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก และหรือเพิ่มขีดความสามารถในการตรวจสภาพรถจะต้องจัดหาและติดตั้งตามประกาศนี้ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๑๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ปิยะพันธ์ จัมปาสุตอธิบดีกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถ และอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ(ฉบับที่ ๒)[๓]อัมภิญา/พิมพ์๑๗กันยายน ๒๕๕๐ปฐมพร/ตรวจ/อัปเดท๒ตุลาคม ๒๕๕๐[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนที่ ๗๗ ง/หน้า ๕๙/๒๓ กันยายน ๒๕๔๗[๒]ข้อ ๒ (๘) แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาดและมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถ และอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ(ฉบับที่ ๒)[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๖๒ ง/หน้า ๒๔/๔ สิงหาคม ๒๕๔๘