คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 999/2493หลักกฎหมาย: เอกสารที่ผู้ทำ ทำยกทรัพย์ให้บุตร ได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ความตอนต้นก็บ่งว่าผู้ทำ ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาดและจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อตนตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง 6 คน ดังนี้ย่อมถือว่าเป็นพินัยกรรม์ ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ให้แก่บุตร แล้วภายหลังสั่งให้ผู้รับฝากทรัพย์ตามพินัยกรรม์ให้มอบทรัพย์นั้นแก่บุตรไปในระวห่างที่ตนมีชีวิตอยู่ ก็หาเป็นเหตุลบล้างลักษณะของเอกสารนั้นให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ผู้รับฝากทรัพย์ของเขาไว้เพื่อมอบให้แก่บุตรของผู้ฝากภายหลังได้มอบทรัพย์นั้นแก่บุตรของผู้ฝาก ๆ รู้แล้วมิได้คัดค้านย่อมถือได้ว่าผู้ฝากยินยอมให้ผู้รับฝากมอบทรัพย์ให้แก่บุตรผู้รับฝากย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบใน ทรัพย์ส่วนนี้ และผู้ฝากก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากผู้รับฝากโจทก์ฟ้องว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ โจทก์ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ของโจทก์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. ให้แก่เด็กชายสมบูรณ์ และหมาย ข. ให้แก่เด็กหญิงสมบัติบุตรโจทก์ ทำพินัยกรรม์แล้วโจทก์ได้มอบทรัพย์ดังกล่าวให้จำเลยซึ่งเป็นพ่อตาเลี้ยงเป็นผู้เก็บรักษาไว้แทนโจทก์เพื่อมอบให้บุตร โจทก์ ทั้งสองเมื่อโจทก์ถึงแก่กรรมต่อมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๑ - ๒๔๙๒ โจทก์ได้ไปขอคืนทรัพย์รายนี้ จำเลยขอผัดเสมอไปไม่มีสิ้นสุด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยคืนแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก.ข. ให้โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ว่า ๑. เอกสารรายนี้เป็นหนังสือแบ่ง ๒. จำเลยไม่ได้รับฝากทรัพย์ ๓. ทรัพย์รายนี้มิได้อยู่ที่จำเลย ศาลฎีกาเห็นว่า ๑. เอกสารที่โจทก์ทำยกทรัพย์ให้บุตร์นั้นมีลักษณะเป็นพินัยกรรม์ เพราะได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ ความตอนต้นก็บ่งว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาด และจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อโจทก์ตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง ๖ คน แม้ตัวจำเลยเองก็เบิกความรับว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์ฉบับนี้ยกทรัพย์ให้บุตรโจทก์ที่จำเลยว่าต่อมาเมื่อนายสมบูรณ์นาง สมบัติแต่งงานโจทก์สั่งให้จำเลยมอบทรัพย์ให้นายสมบูรณ์ นางสมบัติเสียนั้น หาเป็นเหตุจะลบล้างลักษณะของเอกสารให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ๒. ตามฎีกาข้อ ๒ ฟังว่าจำเลยได้รับฝากทรัพย์รายนี้จริง ๓. เห็นว่าจำเลยอยู่ในฐานรับฝากทรัพย์ของโจทก์ไว้เพื่อให้แก่บุตรโจทก์ เมื่อจำเลยได้มอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ โจทก์รู้แล้วมิได้คัดค้าน ย่อมถือได้ว่าโจทก์ยินยอมให้จำเลยมอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ไปแล้ว จำเลยย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบในทรัพย์ส่วนนี้โจทก์ก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากจำเลย ศาลฎีกาจึงพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว่า ให้จำเลยส่งทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. อันดับ ๓-๔-๕-๗ หมาย ข. อันดับ ๕-๖ ให้โจทก์ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 999/2493นายเหลง ฮวด+โจทก์นายนอง ไทยถาวรล. ป.พ.พ. ม. 657, ม. 665, ม. 1646, ม. 1648เอกสารที่ผู้ทำ ทำยกทรัพย์ให้บุตร ได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ความตอนต้นก็บ่งว่าผู้ทำ ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาดและจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อตนตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง 6 คน ดังนี้ย่อมถือว่าเป็นพินัยกรรม์ ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ให้แก่บุตร แล้วภายหลังสั่งให้ผู้รับฝากทรัพย์ตามพินัยกรรม์ให้มอบทรัพย์นั้นแก่บุตรไปในระวห่างที่ตนมีชีวิตอยู่ ก็หาเป็นเหตุลบล้างลักษณะของเอกสารนั้นให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ผู้รับฝากทรัพย์ของเขาไว้เพื่อมอบให้แก่บุตรของผู้ฝากภายหลังได้มอบทรัพย์นั้นแก่บุตรของผู้ฝาก ๆ รู้แล้วมิได้คัดค้านย่อมถือได้ว่าผู้ฝากยินยอมให้ผู้รับฝากมอบทรัพย์ให้แก่บุตรผู้รับฝากย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบใน ทรัพย์ส่วนนี้ และผู้ฝากก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากผู้รับฝากโจทก์ฟ้องว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ โจทก์ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ของโจทก์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. ให้แก่เด็กชายสมบูรณ์ และหมาย ข. ให้แก่เด็กหญิงสมบัติบุตรโจทก์ ทำพินัยกรรม์แล้วโจทก์ได้มอบทรัพย์ดังกล่าวให้จำเลยซึ่งเป็นพ่อตาเลี้ยงเป็นผู้เก็บรักษาไว้แทนโจทก์เพื่อมอบให้บุตร โจทก์ ทั้งสองเมื่อโจทก์ถึงแก่กรรมต่อมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๑ - ๒๔๙๒ โจทก์ได้ไปขอคืนทรัพย์รายนี้ จำเลยขอผัดเสมอไปไม่มีสิ้นสุด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยคืนแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก.ข. ให้โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ว่า ๑. เอกสารรายนี้เป็นหนังสือแบ่ง ๒. จำเลยไม่ได้รับฝากทรัพย์ ๓. ทรัพย์รายนี้มิได้อยู่ที่จำเลย ศาลฎีกาเห็นว่า ๑. เอกสารที่โจทก์ทำยกทรัพย์ให้บุตร์นั้นมีลักษณะเป็นพินัยกรรม์ เพราะได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ ความตอนต้นก็บ่งว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาด และจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อโจทก์ตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง ๖ คน แม้ตัวจำเลยเองก็เบิกความรับว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์ฉบับนี้ยกทรัพย์ให้บุตรโจทก์ที่จำเลยว่าต่อมาเมื่อนายสมบูรณ์นาง สมบัติแต่งงานโจทก์สั่งให้จำเลยมอบทรัพย์ให้นายสมบูรณ์ นางสมบัติเสียนั้น หาเป็นเหตุจะลบล้างลักษณะของเอกสารให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ๒. ตามฎีกาข้อ ๒ ฟังว่าจำเลยได้รับฝากทรัพย์รายนี้จริง ๓. เห็นว่าจำเลยอยู่ในฐานรับฝากทรัพย์ของโจทก์ไว้เพื่อให้แก่บุตรโจทก์ เมื่อจำเลยได้มอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ โจทก์รู้แล้วมิได้คัดค้าน ย่อมถือได้ว่าโจทก์ยินยอมให้จำเลยมอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ไปแล้ว จำเลยย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบในทรัพย์ส่วนนี้โจทก์ก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากจำเลย ศาลฎีกาจึงพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว่า ให้จำเลยส่งทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. อันดับ ๓-๔-๕-๗ หมาย ข. อันดับ ๕-๖ ให้โจทก์ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา(มนูกิจวิมลอรรถ-เลขวณิชธรรมวิทักษ์-นาถปริญญา)ศาลชุมพร - นายริล อิศระศาลอุทธรณ์ - หม่อมเจ้าวุฒิภาค เกษมสันต์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ โจทก์ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ของโจทก์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. ให้แก่เด็กชายสมบูรณ์ และหมาย ข. ให้แก่เด็กหญิงสมบัติบุตรโจทก์ ทำพินัยกรรม์แล้วโจทก์ได้มอบทรัพย์ดังกล่าวให้จำเลยซึ่งเป็นพ่อตาเลี้ยงเป็นผู้เก็บรักษาไว้แทนโจทก์เพื่อมอบให้บุตร โจทก์ ทั้งสองเมื่อโจทก์ถึงแก่กรรมต่อมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๑ - ๒๔๙๒ โจทก์ได้ไปขอคืนทรัพย์รายนี้ จำเลยขอผัดเสมอไปไม่มีสิ้นสุด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยคืนแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก.ข. ให้โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ว่า ๑. เอกสารรายนี้เป็นหนังสือแบ่ง ๒. จำเลยไม่ได้รับฝากทรัพย์ ๓. ทรัพย์รายนี้มิได้อยู่ที่จำเลย ศาลฎีกาเห็นว่า ๑. เอกสารที่โจทก์ทำยกทรัพย์ให้บุตร์นั้นมีลักษณะเป็นพินัยกรรม์ เพราะได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ ความตอนต้นก็บ่งว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาด และจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อโจทก์ตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง ๖ คน แม้ตัวจำเลยเองก็เบิกความรับว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์ฉบับนี้ยกทรัพย์ให้บุตรโจทก์ที่จำเลยว่าต่อมาเมื่อนายสมบูรณ์นาง สมบัติแต่งงานโจทก์สั่งให้จำเลยมอบทรัพย์ให้นายสมบูรณ์ นางสมบัติเสียนั้น หาเป็นเหตุจะลบล้างลักษณะของเอกสารให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ๒. ตามฎีกาข้อ ๒ ฟังว่าจำเลยได้รับฝากทรัพย์รายนี้จริง ๓. เห็นว่าจำเลยอยู่ในฐานรับฝากทรัพย์ของโจทก์ไว้เพื่อให้แก่บุตรโจทก์ เมื่อจำเลยได้มอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ โจทก์รู้แล้วมิได้คัดค้าน ย่อมถือได้ว่าโจทก์ยินยอมให้จำเลยมอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ไปแล้ว จำเลยย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบในทรัพย์ส่วนนี้โจทก์ก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากจำเลย ศาลฎีกาจึงพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว่า ให้จำเลยส่งทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. อันดับ ๓-๔-๕-๗ หมาย ข. อันดับ ๕-๖ ให้โจทก์ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 999/2493นายเหลง ฮวด+โจทก์นายนอง ไทยถาวรล. ป.พ.พ. ม. 657, ม. 665, ม. 1646, ม. 1648เอกสารที่ผู้ทำ ทำยกทรัพย์ให้บุตร ได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ความตอนต้นก็บ่งว่าผู้ทำ ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาดและจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อตนตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง 6 คน ดังนี้ย่อมถือว่าเป็นพินัยกรรม์ ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ให้แก่บุตร แล้วภายหลังสั่งให้ผู้รับฝากทรัพย์ตามพินัยกรรม์ให้มอบทรัพย์นั้นแก่บุตรไปในระวห่างที่ตนมีชีวิตอยู่ ก็หาเป็นเหตุลบล้างลักษณะของเอกสารนั้นให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ผู้รับฝากทรัพย์ของเขาไว้เพื่อมอบให้แก่บุตรของผู้ฝากภายหลังได้มอบทรัพย์นั้นแก่บุตรของผู้ฝาก ๆ รู้แล้วมิได้คัดค้านย่อมถือได้ว่าผู้ฝากยินยอมให้ผู้รับฝากมอบทรัพย์ให้แก่บุตรผู้รับฝากย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบใน ทรัพย์ส่วนนี้ และผู้ฝากก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากผู้รับฝากโจทก์ฟ้องว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ โจทก์ทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ของโจทก์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. ให้แก่เด็กชายสมบูรณ์ และหมาย ข. ให้แก่เด็กหญิงสมบัติบุตรโจทก์ ทำพินัยกรรม์แล้วโจทก์ได้มอบทรัพย์ดังกล่าวให้จำเลยซึ่งเป็นพ่อตาเลี้ยงเป็นผู้เก็บรักษาไว้แทนโจทก์เพื่อมอบให้บุตร โจทก์ ทั้งสองเมื่อโจทก์ถึงแก่กรรมต่อมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๑ - ๒๔๙๒ โจทก์ได้ไปขอคืนทรัพย์รายนี้ จำเลยขอผัดเสมอไปไม่มีสิ้นสุด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยคืนแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก.ข. ให้โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ว่า ๑. เอกสารรายนี้เป็นหนังสือแบ่ง ๒. จำเลยไม่ได้รับฝากทรัพย์ ๓. ทรัพย์รายนี้มิได้อยู่ที่จำเลย ศาลฎีกาเห็นว่า ๑. เอกสารที่โจทก์ทำยกทรัพย์ให้บุตร์นั้นมีลักษณะเป็นพินัยกรรม์ เพราะได้ทำตามแบบพินัยกรรม์ ความตอนต้นก็บ่งว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์เป็นคำสั่งเด็ดขาด และจะยกทรัพย์ให้ต่อเมื่อโจทก์ตายแล้ว ตอนท้ายก็มีบันทึกของผู้นั่งพินัยกรรม์ตามแบบเดิม และเซ็นชื่อผู้นั่งพินัยกรรม์ถึง ๖ คน แม้ตัวจำเลยเองก็เบิกความรับว่าโจทก์ทำพินัยกรรม์ฉบับนี้ยกทรัพย์ให้บุตรโจทก์ที่จำเลยว่าต่อมาเมื่อนายสมบูรณ์นาง สมบัติแต่งงานโจทก์สั่งให้จำเลยมอบทรัพย์ให้นายสมบูรณ์ นางสมบัติเสียนั้น หาเป็นเหตุจะลบล้างลักษณะของเอกสารให้กลับไม่เป็นพินัยกรรม์ได้ไม่ ๒. ตามฎีกาข้อ ๒ ฟังว่าจำเลยได้รับฝากทรัพย์รายนี้จริง ๓. เห็นว่าจำเลยอยู่ในฐานรับฝากทรัพย์ของโจทก์ไว้เพื่อให้แก่บุตรโจทก์ เมื่อจำเลยได้มอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ โจทก์รู้แล้วมิได้คัดค้าน ย่อมถือได้ว่าโจทก์ยินยอมให้จำเลยมอบทรัพย์ให้แก่บุตรโจทก์ไปแล้ว จำเลยย่อมพ้นหน้าที่รับผิดชอบในทรัพย์ส่วนนี้โจทก์ก็สิ้นสิทธิที่จะเรียกทรัพย์ส่วนนี้คืนจากจำเลย ศาลฎีกาจึงพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว่า ให้จำเลยส่งทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องหมาย ก. อันดับ ๓-๔-๕-๗ หมาย ข. อันดับ ๕-๖ ให้โจทก์ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา(มนูกิจวิมลอรรถ-เลขวณิชธรรมวิทักษ์-นาถปริญญา)ศาลชุมพร - นายริล อิศระศาลอุทธรณ์ - หม่อมเจ้าวุฒิภาค เกษมสันต์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ