คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1620/2492หลักกฎหมาย: โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องทางด้านหลังโดย(จำเลย) ใช้ตึกศาลจ้าวเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้อง จะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตึกศาลจ้าวเป็นฝาห้องของจำเลย ดังนี้การที่โจทก์ขอให้บังคับไม่ให้ใช้ฝาผนังศาลจ้าวเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้น เป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้อง ซึ่งถ้าศาลเห็นว่าจำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้นศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วยและคำบังคับในกรณีเช่นนี้อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ฝาผนังตึกศาลจ้าวเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำ ก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้คดีนี้มาสู่ศาลฎีกา เฉพาะฎีกาข้อ 3 ของโจทก์ว่า ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์บางข้อ คือ " ก. โจทก์อุทธรณ์ว่าตามคำพิพากษาศาลเดิมพิพากษาว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ทำฝากั้นห้องของจำเลยเป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้นั้น ในข้อนี้เห็นว่าคำพิพากษาศาลเดิมคลาดเคลื่อนจากข้อกฎหมาย เพราะคำขอของโจทก์ไม่ได้ขอให้จำเลยทำฝากั้นห้องของจำเลยตามฟ้องของโจทก์กล่าวว่าการกระทำของจำเลยในบัดนี้ ได้มีห้องแถวปลูกติดอยู่กับฝาผนังตึกของศาลเจ้า เมื่อการกระทำของจำเลย จำเป็นต้องใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าการเสียหายย่อมติดไปด้วย ฉะนั้น ในข้อนี้โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยได้ การที่จำเลยจะบังคับ หรืองดเว้นการใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าอย่างไรนั้น แล้วแต่จำเลยโจทก์หาได้บังคับขอให้ทำฝาไม่โจทก์จึงฎีกาขอให้ศาลฎีกาวินิจฉัยและพิพากษาในข้อนี้ให้โจทก์ด้วยศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า "ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องด้านหลังโดย (จำเลย) ใช้ตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้องจะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้องของจำเลย ศาลฎีกาจึงเห็นว่าการที่โจทก์ขอให้บังคับจำเลยไม่ให้ใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้นเป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้องซึ่ง ถ้าหากศาลเห็นว่า จำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้น ศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วย และคำบังคับในกรณีเช่นนี้ อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ผนังตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้ แต่ในประเด็นข้อนี้ ศาลชั้นต้นตัดสินแต่เพียงว่า "ข้อที่โจทก์ขอให้จำเลยทำฝาห้องของจำเลยต่างหากนั้น เป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้" ซึ่งศาลอุทธรณ์มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างเฉพาะประเด็นที่กล่าวข้างต้นให้ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1620/2492นายกวย บุญเป๊า แซ่กวย นายสิน แซ่ตันโจทก์นายเต็กว้ง แซ่ตัน นายทองเหลียง แซ่ลิ้มโจทก์ผู้ปกครองศาลเจ้าซินเซี้ยโกเบี้ยโจทก์นายชาลี เทพหัศดินจำเลย ป.วิ.พ. ม. 172โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องทางด้านหลังโดย(จำเลย) ใช้ตึกศาลจ้าวเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้อง จะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตึกศาลจ้าวเป็นฝาห้องของจำเลย ดังนี้การที่โจทก์ขอให้บังคับไม่ให้ใช้ฝาผนังศาลจ้าวเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้น เป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้อง ซึ่งถ้าศาลเห็นว่าจำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้นศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วยและคำบังคับในกรณีเช่นนี้อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ฝาผนังตึกศาลจ้าวเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำ ก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้คดีนี้มาสู่ศาลฎีกา เฉพาะฎีกาข้อ 3 ของโจทก์ว่า ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์บางข้อ คือ " ก. โจทก์อุทธรณ์ว่าตามคำพิพากษาศาลเดิมพิพากษาว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ทำฝากั้นห้องของจำเลยเป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้นั้น ในข้อนี้เห็นว่าคำพิพากษาศาลเดิมคลาดเคลื่อนจากข้อกฎหมาย เพราะคำขอของโจทก์ไม่ได้ขอให้จำเลยทำฝากั้นห้องของจำเลยตามฟ้องของโจทก์กล่าวว่าการกระทำของจำเลยในบัดนี้ ได้มีห้องแถวปลูกติดอยู่กับฝาผนังตึกของศาลเจ้า เมื่อการกระทำของจำเลย จำเป็นต้องใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าการเสียหายย่อมติดไปด้วย ฉะนั้น ในข้อนี้โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยได้ การที่จำเลยจะบังคับ หรืองดเว้นการใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าอย่างไรนั้น แล้วแต่จำเลยโจทก์หาได้บังคับขอให้ทำฝาไม่โจทก์จึงฎีกาขอให้ศาลฎีกาวินิจฉัยและพิพากษาในข้อนี้ให้โจทก์ด้วยศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า "ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องด้านหลังโดย (จำเลย) ใช้ตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้องจะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้องของจำเลย ศาลฎีกาจึงเห็นว่าการที่โจทก์ขอให้บังคับจำเลยไม่ให้ใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้นเป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้องซึ่ง ถ้าหากศาลเห็นว่า จำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้น ศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วย และคำบังคับในกรณีเช่นนี้ อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ผนังตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้ แต่ในประเด็นข้อนี้ ศาลชั้นต้นตัดสินแต่เพียงว่า "ข้อที่โจทก์ขอให้จำเลยทำฝาห้องของจำเลยต่างหากนั้น เป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้" ซึ่งศาลอุทธรณ์มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างเฉพาะประเด็นที่กล่าวข้างต้นให้ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่(ประวัติ ปัตตพงศ์-ศิลปสิทธิวินิจฉัย-ทรงนิติกรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้มาสู่ศาลฎีกา เฉพาะฎีกาข้อ 3 ของโจทก์ว่า ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์บางข้อ คือ " ก. โจทก์อุทธรณ์ว่าตามคำพิพากษาศาลเดิมพิพากษาว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ทำฝากั้นห้องของจำเลยเป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้นั้น ในข้อนี้เห็นว่าคำพิพากษาศาลเดิมคลาดเคลื่อนจากข้อกฎหมาย เพราะคำขอของโจทก์ไม่ได้ขอให้จำเลยทำฝากั้นห้องของจำเลยตามฟ้องของโจทก์กล่าวว่าการกระทำของจำเลยในบัดนี้ ได้มีห้องแถวปลูกติดอยู่กับฝาผนังตึกของศาลเจ้า เมื่อการกระทำของจำเลย จำเป็นต้องใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าการเสียหายย่อมติดไปด้วย ฉะนั้น ในข้อนี้โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยได้ การที่จำเลยจะบังคับ หรืองดเว้นการใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าอย่างไรนั้น แล้วแต่จำเลยโจทก์หาได้บังคับขอให้ทำฝาไม่โจทก์จึงฎีกาขอให้ศาลฎีกาวินิจฉัยและพิพากษาในข้อนี้ให้โจทก์ด้วยศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า "ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องด้านหลังโดย (จำเลย) ใช้ตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้องจะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้องของจำเลย ศาลฎีกาจึงเห็นว่าการที่โจทก์ขอให้บังคับจำเลยไม่ให้ใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้นเป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้องซึ่ง ถ้าหากศาลเห็นว่า จำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้น ศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วย และคำบังคับในกรณีเช่นนี้ อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ผนังตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้ แต่ในประเด็นข้อนี้ ศาลชั้นต้นตัดสินแต่เพียงว่า "ข้อที่โจทก์ขอให้จำเลยทำฝาห้องของจำเลยต่างหากนั้น เป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้" ซึ่งศาลอุทธรณ์มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างเฉพาะประเด็นที่กล่าวข้างต้นให้ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1620/2492นายกวย บุญเป๊า แซ่กวย นายสิน แซ่ตันโจทก์นายเต็กว้ง แซ่ตัน นายทองเหลียง แซ่ลิ้มโจทก์ผู้ปกครองศาลเจ้าซินเซี้ยโกเบี้ยโจทก์นายชาลี เทพหัศดินจำเลย ป.วิ.พ. ม. 172โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องทางด้านหลังโดย(จำเลย) ใช้ตึกศาลจ้าวเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้อง จะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตึกศาลจ้าวเป็นฝาห้องของจำเลย ดังนี้การที่โจทก์ขอให้บังคับไม่ให้ใช้ฝาผนังศาลจ้าวเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้น เป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้อง ซึ่งถ้าศาลเห็นว่าจำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้นศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วยและคำบังคับในกรณีเช่นนี้อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ฝาผนังตึกศาลจ้าวเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำ ก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้คดีนี้มาสู่ศาลฎีกา เฉพาะฎีกาข้อ 3 ของโจทก์ว่า ศาลอุทธรณ์ยังไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์บางข้อ คือ " ก. โจทก์อุทธรณ์ว่าตามคำพิพากษาศาลเดิมพิพากษาว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ทำฝากั้นห้องของจำเลยเป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้นั้น ในข้อนี้เห็นว่าคำพิพากษาศาลเดิมคลาดเคลื่อนจากข้อกฎหมาย เพราะคำขอของโจทก์ไม่ได้ขอให้จำเลยทำฝากั้นห้องของจำเลยตามฟ้องของโจทก์กล่าวว่าการกระทำของจำเลยในบัดนี้ ได้มีห้องแถวปลูกติดอยู่กับฝาผนังตึกของศาลเจ้า เมื่อการกระทำของจำเลย จำเป็นต้องใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าการเสียหายย่อมติดไปด้วย ฉะนั้น ในข้อนี้โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยได้ การที่จำเลยจะบังคับ หรืองดเว้นการใช้ฝาผนังตึกศาลเจ้าอย่างไรนั้น แล้วแต่จำเลยโจทก์หาได้บังคับขอให้ทำฝาไม่โจทก์จึงฎีกาขอให้ศาลฎีกาวินิจฉัยและพิพากษาในข้อนี้ให้โจทก์ด้วยศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ระบุในคำฟ้องว่า "ในการที่จำเลยเป็นเจ้าของอาคารห้องแถวรายนี้ จำเลยไม่ได้ทำฝากั้นห้องด้านหลังโดย (จำเลย) ใช้ตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องของจำเลย และตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ก็ได้ขอให้จำเลยรื้อห้องแถว หรือถ้าขัดข้องจะบังคับเช่นนั้นไม่ได้ ก็ขอบังคับไม่ให้จำเลยใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้องของจำเลย ศาลฎีกาจึงเห็นว่าการที่โจทก์ขอให้บังคับจำเลยไม่ให้ใช้ฝาผนังตัวตึกศาลเจ้าเป็นฝากั้นห้องแถวด้านหลังของจำเลยนั้นเป็นประเด็นข้อหนึ่งที่โจทก์กล่าวมาในฟ้องซึ่ง ถ้าหากศาลเห็นว่า จำเลยไม่มีอำนาจที่จะทำเช่นนั้น ศาลก็จำต้องมีคำบังคับในเรื่องนี้ด้วย และคำบังคับในกรณีเช่นนี้ อาจเป็นการสั่งให้จำเลยจัดการกั้นฝาห้องของจำเลยเสีย เพื่อให้พ้นจากสภาพใช้ผนังตึกศาลเจ้าเป็นฝาห้อง หรือถ้าจำเลยไม่ทำก็อาจให้รื้อสิ่งปลูกสร้างส่วนข้างหลังออกตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้ แต่ในประเด็นข้อนี้ ศาลชั้นต้นตัดสินแต่เพียงว่า "ข้อที่โจทก์ขอให้จำเลยทำฝาห้องของจำเลยต่างหากนั้น เป็นสิทธิของจำเลย บังคับไม่ได้" ซึ่งศาลอุทธรณ์มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างเฉพาะประเด็นที่กล่าวข้างต้นให้ย้อนสำนวนไปให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่(ประวัติ ปัตตพงศ์-ศิลปสิทธิวินิจฉัย-ทรงนิติกรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ