ระเบียบกรุงเทพมหานครระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยการขออนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลองพ.ศ.๒๕๔๙ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดระเบียบวิธีปฏิบัติในการพิจารณาอนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลอง เพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยและเหมาะสมอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔๙ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. ๒๕๒๘ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจึงกำหนดระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้ให้เรียกว่า ระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยการขออนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลอง พ.ศ. ๒๕๔๙ข้อ ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไปข้อ ๓ บรรดาระเบียบ ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ได้กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทนข้อ ๔ ให้ปลัดกรุงเทพมหานครรักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจในการออกคำสั่งประกาศ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามระเบียบนี้หมวด๑ข้อความทั่วไป ข้อ ๕ ในระเบียบนี้สะพาน หมายความว่า สิ่งก่อสร้างที่สร้างขึ้นสำหรับข้ามคลองเช่น สะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก สะพานท่อ สะพานเหล็ก สะพานไม้ สะพานชั่วคราวคลอง.หมายความว่า คลอง ลำรางคูน้ำที่เป็นสาธารณะ หรือที่เป็นของหน่วยงานอื่นที่อยู่ในการควบคุม ดูแล รักษาของกรุงเทพมหานครหรือหน่วยงานอื่นหมวด๒การขออนุญาต ข้อ ๖ การขออนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลองที่อยู่ในพื้นที่ของกรุงเทพมหานครให้ปฏิบัติตามระเบียบนี้ข้อ ๗ การขออนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลองที่อยู่ในการควบคุมดูแล รักษาของหน่วยงานอื่นผู้ขออนุญาตก่อสร้างสะพานจะต้องได้รับอนุญาตและปฏิบัติตามเงื่อนไขการได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่ควบคุมดูแล รักษาคลองนั้นก่อนข้อ ๘ การขออนุญาตก่อสร้างสะพานข้ามคลอง เพื่อเชื่อมต่อกับถนนที่อยู่ในการควบคุมดูแล รักษาของหน่วยงานอื่น ผู้ขออนุญาตก่อสร้างสะพานจะต้องได้รับอนุญาตและปฏิบัติตามเงื่อนไขการได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่ควบคุมดูแล รักษาถนนนั้นก่อนข้อ ๙ ผู้ขออนุญาตก่อสร้างสะพานต้องยื่นแผนผังบริเวณแบบแปลน รายการประกอบแบบแปลนและรายการคำนวณ พร้อมเอกสารหลักฐานวิธีการขออนุญาตตามกฎหมายควบคุมอาคารโดยให้มีหนังสือแจ้งวัตถุประสงค์การใช้ประโยชน์ที่ดินประกอบการขออนุญาตด้วยข้อ ๑๐ การยื่นขออนุญาตก่อสร้างสะพานท่อ สะพานไม้ สะพานชั่วคราวข้ามคลองให้ยื่นที่สำนักงานเขตพื้นที่ ส่วนสะพานอื่นนอกเหนือจากนั้น ให้ยื่นที่กองควบคุมอาคารสำนักการโยธาหมวด๓การอนุญาตเงื่อนไขการอนุญาตและการก่อสร้างสะพาน ข้อ ๑๑ กรุงเทพมหานครอนุญาตให้ก่อสร้างสะพานเข้าสู่ที่ดินของผู้ขออนุญาตเฉพาะกรณีที่มีเหตุผลตามความจำเป็นและมีความเหมาะสมกรณีใดกรณีหนึ่ง ดังต่อไปนี้(๑) การก่อสร้างสะพานเข้าสู่บริเวณบ้านเป็นหลังๆหรือเข้าสู่ที่ดิน หรือถนน เพื่อประโยชน์ในการสัญจรร่วมกัน ที่ดินของผู้ขออนุญาตจะต้องไม่มีทางเข้าออกอื่นและผู้ขออนุญาตต้องแสดงรายละเอียดการใช้ประโยชน์ที่ดินให้ครบถ้วนชัดเจน(๒) การก่อสร้างสะพานเพื่อประโยชน์ในการแก้ไขปัญหาการจราจร(๓) การก่อสร้างสะพานเพื่อเข้าสู่ที่ดินที่ใช้เป็นถนนในโครงการจัดสรรที่ดิน(๔) การก่อสร้างสะพานเชื่อมต่อระหว่างที่ดิน๒ ฝั่ง ในกรณีที่ดินมีอาคารที่เข้าข่ายต้องมีทางเข้าออกสู่ทางสาธารณะ ตามที่กฎหมายควบคุมอาคารกำหนด(๕) การก่อสร้างสะพานที่กรุงเทพมหานครเห็นว่ามีความจำเป็นและเหมาะสมเพื่อประโยชน์ต่อสาธารณะตามที่กรุงเทพมหานครเห็นสมควรข้อ ๑๒ การอนุญาตให้ก่อสร้างสะพานข้ามคลองต้องไม่ขัดต่อกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารกฎหมาย ว่าด้วยการผังเมือง กฎหมายหรือระเบียบอื่นที่เกี่ยวข้องข้อ ๑๓ สะพานที่ขออนุญาตต้องไม่อยู่ในพื้นที่ที่มีประกาศกรุงเทพมหานครห้ามปลูกสร้างสิ่งอื่นใดในลำน้ำบริเวณนั้นข้อ ๑๔ ผู้ขออนุญาตต้องยินยอมยกสะพานที่ก่อสร้างให้เป็นสาธารณประโยชน์และมีหน้าที่ดูแลและบำรุงรักษาสะพานดังกล่าวให้มีความมั่นคง แข็งแรงและสามารถใช้งานได้โดยสะดวกด้วยข้อ ๑๕ ผู้ขออนุญาตต้องมอบเงินให้แก่กรุงเทพมหานครเป็นจำนวนร้อยละ๕๐ ของเงินค่าก่อสร้างสะพานที่คำนวณจากราคามาตรฐานของกรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาสภาพคลองบริเวณที่ขออนุญาตการมอบเงินให้แก่กรุงเทพมหานครตามวรรคแรก ไม่รวมถึงการขออนุญาตก่อสร้างสะพานไม้ สะพานชั่วคราวและสะพานตามข้อ ๒๔ข้อ ๑๖ กรณีก่อสร้างสะพาน หากเป็นการรอนสิทธิ์ที่ดินข้างเคียงหรือเป็นปัญหาทางกฎหมายผู้ขออนุญาตจะต้องรับผิดชอบทั้งสิ้นข้อ ๑๗ ในกรณีผู้ขออนุญาตจะต้องยื่นเรื่องขออนุญาตตัดคันหินลดระดับคันหินทางเท้าและทำทางเชื่อมในที่สาธารณะ เพื่อเป็นทางเข้า-ออกรถยนต์ ต่อสำนักงานเขตพื้นที่ตามระเบียบกรุงเทพมหานคร ว่าด้วยการขออนุญาตตัดคันหินทางเท้า ลดระดับคันหินทางเท้าและทำทางเชื่อมในที่สาธารณะจะต้องได้รับอนุญาตก่อนดำเนินการก่อสร้างสะพานข้อ ๑๘ การดำเนินการก่อสร้างสะพานคอนกรีตเสริมเหล็กสะพานท่อและสะพานเหล็ก ผู้ดำเนินการก่อสร้างต้องเป็นผู้ที่ขึ้นทะเบียนเป็นผู้รับเหมาด้านงานทางไว้กับกรุงเทพมหานครข้อ ๑๙ การก่อสร้างสะพานที่มีความจำเป็นต้องรื้อย้ายต้นไม้สนามหญ้า ท่อระบายน้ำ เสาไฟฟ้า หรือสาธารณูปโภคอื่นๆ ที่อยู่ในทางสาธารณะ ผู้ขออนุญาตจะต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่เป็นเจ้าของก่อนดำเนินการก่อสร้างสะพานข้อ ๒๐ ระหว่างการก่อสร้างสะพาน ผู้ขออนุญาตจะต้องจัดระบบระบายน้ำให้สามารถระบายน้ำได้โดยไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อน และปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่บริเวณที่ก่อสร้างข้อ ๒๑ ถ้าตำแหน่งของสะพานที่ขออนุญาต มีเขื่อนเดิมของทางราชการการตอกเสาเข็มสะพาน จะต้องไม่กระทบกระเทือนต่อโครงสร้างเขื่อนเดิม หากเกิดความเสียหายขึ้นผู้ขออนุญาตจะต้องซ่อมแซมให้คืนสภาพเดิมข้อ ๒๒ เมื่อดำเนินการก่อสร้างเสร็จแล้ว ผู้ขออนุญาตต้องเก็บเศษวัสดุอุปกรณ์ และรื้อถอนโครงสร้างชั่วคราวที่ใช้ในการก่อสร้างที่อยู่ในคลองออกให้หมดและขุดลอกคลองให้มีค่าระดับท้องคลองตามที่กรุงเทพมหานครกำหนดข้อ ๒๓ กรุงเทพมหานครมีสิทธิ์ที่จะยกเลิกการอนุญาตตามระเบียบนี้ได้ถ้าผู้ขออนุญาตกระทำการฝ่าฝืนเงื่อนไขในการอนุญาต หรือกรุงเทพมหานครมีความจำเป็น เพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยในการจราจรหรือเพื่อความปลอดภัยของผู้สัญจรทางน้ำ ทางบกและผู้อยู่อาศัยที่อยู่ในบริเวณข้างเคียงด้วยหมวด๔ลักษณะรูปแบบของสะพาน ข้อ ๒๔ สะพานที่เข้าสู่บริเวณบ้านพักอาศัยเป็นหลังๆให้สร้างได้กว้างไม่เกิน ๔.๐๐ เมตรข้อ ๒๕ สะพานที่เข้าสู่ที่ดินหรือถนนเพื่อประโยชน์ในการสัญจรร่วมกันให้สร้างได้กว้างไม่เกินความกว้างของถนนที่เชื่อมต่อกับสะพาน และมีความกว้างไม่เกิน๑๒.๐๐ เมตรข้อ ๒๖ สะพานที่เข้าสู่ที่ดินที่ใช้เป็นถนนในโครงการจัดสรรที่ดินให้สร้างได้กว้างไม่เกินความกว้างของถนนในโครงการจัดสรรที่ดิน ตามกฎหมายจัดสรรที่ดินหากสะพานมีความกว้างเกิน ๑๒.๐๐ เมตร ต้องจัดให้มีช่องว่างกลางสะพานตลอดความยาวของสะพานกว้างไม่น้อยกว่า๑.๕๐ เมตร พร้อมราวสะพานที่มั่นคง แข็งแรงกั้นช่องว่างกลางสะพานดังกล่าวด้วยข้อ ๒๗ แนวศูนย์กลางสะพานต้องไม่เชื่อมกับถนนบริเวณทางร่วมหรือทางแยกสาธารณะที่มีความกว้างตั้งแต่ ๖.๐๐ เมตรขึ้นไป และต้องห่างจากจุดเริ่มต้นโค้งหรือหักมุมของขอบทางร่วมหรือทางแยกสาธารณะเป็นระยะทางไม่น้อยกว่า๒๐.๐๐ เมตรข้อ ๒๘ แนวศูนย์กลางสะพานต้องไม่เชื่อมกับถนนบริเวณเชิงลาดสะพานและต้องอยู่ห่างจากจุดสุดเชิงลาดสะพานเป็นระยะไม่น้อยกว่า ๕๐.๐๐ เมตร เว้นแต่สะพานที่เชื่อมกับถนนที่มีทางขนานข้างสะพานข้อ ๒๙ สะพานที่เข้าสู่ที่ดินหรือถนนเพื่อประโยชน์ในการสัญจรร่วมกันหรือเข้าสู่โครงการจัดสรรที่ดิน จะต้องมีโครงสร้างที่มั่นคง แข็งแรงและต้องสามารถรับน้ำหนักบรรทุกได้ตามมาตรฐานAASHTO HS 20-40 ส่วนสะพานที่เข้าสู่บริเวณบ้านเป็นหลังๆ จะต้องมีโครงสร้างที่มั่นคงแข็งแรง และต้องสามารถรับน้ำหนักบรรทุกได้ตามมาตรฐาน AASHTO HS 15-44โดยผู้ขออนุญาตต้องติดตั้ง ป้ายควบคุมน้ำหนักบรรทุกให้สอดคล้องกับค่ามาตรฐานการออกแบบสะพานให้ผู้ใช้สะพานสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนข้อ ๓๐ สะพานที่เข้าสู่บริเวณบ้านเป็นหลังๆ กำหนดให้มีส่วนลาดชันไม่เกิน๑๐ ใน ๑๐๐ และสะพานที่เข้าสู่ที่ดินหรือถนนเพื่อประโยชน์ในการสัญจรร่วมกัน กำหนดให้มีส่วนลาดชันไม่เกิน๘ ใน ๑๐๐ข้อ ๓๑ ตำแหน่ง เสาสะพานหรือกำแพงกันดิน ต้องอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ขวางทางน้ำไหลและไม่กีดขวางทางสัญจรทางน้ำโดยให้เป็นไปตามข้อกำหนด ดังนี้(๑) แนวเขตคลองที่มีความกว้างไม่เกิน๕.๐๐ เมตร ให้ก่อสร้างเป็นสะพานท่อได้ โดยให้ผนังของสะพานท่อทั้งสองด้านอยู่นอกแนวเขตคลอง(๒) แนวเขตคลองที่มีความกว้างน้อยกว่า๑๐.๐๐ เมตร กำหนดให้เสาสะพานทั้งสองด้านอยู่นอกแนวเขตคลอง(๓) แนวเขตคลองที่มีความกว้างตั้งแต่๑๐.๐๐-๑๕.๐๐ เมตร กำหนดให้สะพานมีช่องว่างระหว่างศูนย์กลางเสาสะพานช่วงกลาง กว้างไม่น้อยกว่า๖.๐๐ เมตร โดยตำแหน่งของศูนย์กลางเสาสะพานที่อยู่ช่วงกลางคลอง ต้องอยู่ห่างจากแนวศูนย์กลางคลองไม่น้อยกว่า๓.๐๐ เมตร และเสาสะพานตัวริมทั้งสองด้านอยู่นอกแนวเขตคลอง(๔) แนวเขตคลองที่มีความกว้างมากกว่า๑๕.๐๐ เมตร กำหนดให้สะพานมีช่องว่างระหว่างศูนย์กลางเสาสะพานช่วงกลาง กว้างไม่น้อยกว่า๘.๐๐ เมตร โดยตำแหน่งของศูนย์กลางเสาสะพานที่อยู่ช่วงกลางคลอง ต้องอยู่ห่างจากแนวศูนย์กลางคลองไม่น้อยกว่า๔.๐๐ เมตร และเสาสะพานตัวริมทั้งสองด้านอยู่นอกแนวเขตคลอง(๕) แนวเขตคลองที่มีความกว้างตั้งแต่๒๐.๐๐-๒๕.๐๐ เมตร กำหนดให้สะพานมีช่องว่างระหว่างศูนย์กลางเสาสะพานช่วงกลาง กว้างไม่น้อยกว่า๑๐.๐๐ เมตร โดยตำแหน่งของศูนย์กลางเสาสะพานที่อยู่ช่วงกลางคลอง ต้องอยู่ห่างจากแนวศูนย์กลางคลองไม่น้อยกว่า๕.๐๐ เมตร และเสาสะพานตัวริมทั้งสองด้านอยู่นอกเขตคลอง(๖) แนวเขตคลองที่มีความกว้างมากกว่า๒๕.๐๐ เมตร กำหนดให้สะพานมีช่องว่างระหว่างศูนย์กลางเสาสะพานช่วงกลาง กว้างไม่น้อยกว่า๑๒.๐๐ เมตร โดยตำแหน่งของศูนย์กลางเสาสะพานที่อยู่ช่วงกลางคลอง ต้องอยู่ห่างจากแนวศูนย์กลางคลองไม่น้อยกว่า๖.๐๐ เมตร และเสาสะพานตัวริมทั้งสองด้านอยู่นอกแนวเขตคลอง(๗) ตำแหน่งของเสาสะพานที่อยู่ในเขตคลองต้องมีระยะห่างระหว่างศูนย์กลางเสาสะพานกับแนวกำแพงกันดิน ไม่น้อยกว่า ๒.๐๐ เมตรข้อ ๓๒ เชิงลาดและปลายเชิงลาดสะพานต้องไม่ล้ำเข้าไปในผิวถนนสาธารณะและจะต้องไม่กีดขวางทางเข้า-ออกของอาคาร หรือที่ดินของบุคคลอื่น เว้นแต่จะได้รับการยินยอมเป็นหนังสือจากเจ้าของอาคารหรือเจ้าของที่ดินส่วนสะพานข้ามคลองที่มีถนนสาธารณะขนานตลอดแนวคลอง กรุงเทพมหานครจะพิจารณาตามความเหมาะสมเป็นรายๆไปข้อ ๓๓ รูปแบบของสะพานที่ขออนุญาตต้องคำนึงถึงความสวยงามด้านสถาปัตยกรรมการปรับเชิงลาดสะพาน ทางเท้า ทางระบายน้ำและอื่นๆ เพื่อให้ใช้งานได้ดีและมีความเป็นระเบียบเรียบร้อยข้อ ๓๔ กำหนดให้ก่อสร้างกำแพงกันดินตลอดความกว้างสะพานตามแนวเขตคลองให้มีความมั่นคงแข็งแรง สามารถป้องกันการพังทลายของดินริมตลิ่ง ตามค่าระดับออกแบบที่กรุงเทพมหานครกำหนดไว้ซึ่งแนวกำแพงกันดินนี้จะต้องอยู่นอกเขตคลองและยื่นออกจากริมสะพานอย่างน้อยข้างละ ๓.๐๐เมตร ในกรณีที่มีท่อระบายน้ำเดิมไหลลงคลองจะต้องเปิดช่องให้น้ำไหลผ่านได้สะดวกและมีขนาดของช่องเปิดเท่ากับท่อระบายน้ำเดิมข้อ ๓๕ ในกรณีสะพานที่ขออนุญาตชิดที่ดินของบุคคลอื่นการก่อสร้างกำแพงกันดินตามข้อ ๓๔ หากล้ำที่ดินบุคคลอื่นต้องได้รับการยินยอมเป็นหนังสือจากเจ้าของที่ดินกรณีที่ไม่สามารถก่อสร้างกำแพงกันดินอยู่นอกแนวเขตคลองได้ ให้ก่อสร้างกำแพงกันดินยื่นออกจากริมสะพานอย่างน้อยข้างละ๓.๐๐ เมตร โดยให้อยู่ชิดแนวเขตคลองมากที่สุดข้อ ๓๖ กำหนดให้ระดับพื้นล่างสะพานท่อ มีค่าเท่ากับ-๑.๕๐๐ ตามค่าระดับน้ำทะเลปานกลาง และระดับใต้พื้นสะพานท่อด้านบนมีค่าเท่ากับ ๑.๐๐๐ตามค่าระดับน้ำทะเลปานกลางข้อ ๓๗ กำหนดให้ค่าระดับต่ำสุดของโครงสร้างสะพานช่วงกลางไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ ดังต่อไปนี้(๑) คลองที่มีการสัญจรทางน้ำด้วยเรือโดยสารหรือเรือบรรทุกขนาดใหญ่มีค่าระดับไม่น้อยกว่า ๔.๐๐๐ ตามค่าระดับน้ำทะเลปานกลาง(๒) คลองที่มีการสัญจรทางน้ำด้วยเรือโดยสารหรือเรือบรรทุกขนาดเล็กมีค่าระดับไม่น้อยกว่า ๓.๐๐๐ ตามค่าระดับน้ำทะเลปานกลาง(๓) คลองที่ไม่มีการสัญจรทางน้ำมีค่าระดับไม่น้อยกว่า ๒.๐๐๐ ตามค่าระดับน้ำทะเลปานกลางในกรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติตามค่าที่กำหนดข้างต้นได้กรุงเทพมหานครจะพิจารณาเป็นรายๆ ไปข้อ ๓๘ กำหนดให้กำแพงกันดินต้องมีระยะจากปลายสุดของกำแพงกันดินอยู่ต่ำกว่าระดับขุดลอกคลองและจะต้องสามารถป้องกันมิให้ดินหลังกำแพงกันดินเกิดการยุบตัวไหลลอดผ่านใต้กำแพงกันดินลงสู่คลองในขณะที่ระดับน้ำในคลองลดลงถึงระดับขุดลอกคลองทั้งนี้ ให้ผู้ออกแบบคำนวณการป้องกันการไหลของดิน (Heave) โดยใช้ค่าความปลอดภัยไม่น้อยกว่า๒.๕ข้อ ๓๙ สะพานที่ก่อสร้างข้ามผ่านสะพานทางเดินเลียบคลองจะต้องจัดให้ประชาชนสามารถสัญจรผ่านได้โดยสะดวกและไม่เกิดอันตราย โดยผู้ขออนุญาตต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่ดูแลรับผิดชอบก่อนหมวด๕บทเบ็ดเตล็ด ข้อ ๔๐ หากกรุงเทพมหานครมีความจำเป็นต้องใช้สถานที่หรือแจ้งให้รื้อถอนสะพานผู้ขออนุญาตจะต้องดำเนินการทันทีโดยไม่มีเงื่อนไขหรือเรียกร้องใดๆ ทั้งสิ้น โดยผู้ขออนุญาตจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนทั้งหมดข้อ ๔๑ ในกรณีมีเหตุสมควรปฏิบัติเป็นอย่างอื่น ให้เสนอผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พิจารณาสั่งการเป็นกรณีไปประกาศณ วันที่ ๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙อภิรักษ์โกษะโยธินผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครนันทนา/ผู้จัดทำ๒๒ มีนาคม ๒๕๔๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๓/ตอนที่ ๒๘ ง/หน้า ๑๕๖/๑๖ มีนาคม ๒๕๔๙