คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 689/2531หลักกฎหมาย: จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอมีอำนาจหน้าที่ดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2499 มาตรา 5, 35 ในการจัดทำทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของอำเภอ และแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้องเมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติตามกฎกระทรวงก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎรดังกล่าว อยู่ในอำนาจหน้าที่ของจำเลยที่จะดำเนินการไป ดังนี้การที่จำเลยปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนราษฎรให้โจทก์มีสัญชาติไทยตามที่โจทก์ร้องขอ จึงเป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมายโจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสามเป็นบุตรนางละออซึ่งเป็นญวนต่างด้าวมีสัญชาติไทย จำเลยจัดให้โจทก์อยู่ในทะเบียนญวนอพยพ โจทก์ยื่นคำร้องต่อจำเลยขอให้จดทะเบียนราษฎรให้โจทก์เป็นคนต่างด้าวเชื้อชาติญวน สัญชาติไทยตามมารดา จำเลยปฏิเสธ จึงขอให้ศาลบังคับ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม โจทก์ถูกถอนสัญชาติตามประกาศของคณะปฏิวัติ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะตามกฎกระทรวงจำเลยไม่มีอำนาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านอันเกี่ยวกับสัญชาติ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์ทั้งสามอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยประเด็นข้ออื่นที่กำหนดไว้ แล้วมีคำพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอเป็นเจ้าพนักงานมีอำนาจหน้าที่เพื่อดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ มาตรา ๕ และมาตรา ๓๕ แห่งพระราชบัญญัตินี้ จำเลยมีอำนาจหน้าที่ในการจัดทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของแต่ละอำเภอและแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้อง เมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติ ตามกฎกระทรวงฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๑๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ ก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร ในกรณีดังกล่าวอยู่ในอำนาจหน้าที่นายทะเบียนอำเภอที่จะดำเนินการไป การที่จำเลยซึ่งเป็นนายทะเบียนอำเภอปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนให้ตามที่โจทก์ทั้งสามร้องขอ เป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมาย โจทก์ทั้งสามย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 689/2531นายวิชัย บุ่ยวัน กับพวกโจทก์นายประจวบ วุฒิเจริญ นายอำเภอบ้านผือจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ.2499 ม. 5, ม. 35 กฎกระทรวง ฉบับที่ 5 (พ.ศ.2516) ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ.2499 จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอมีอำนาจหน้าที่ดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2499 มาตรา 5, 35 ในการจัดทำทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของอำเภอ และแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้องเมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติตามกฎกระทรวงก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎรดังกล่าว อยู่ในอำนาจหน้าที่ของจำเลยที่จะดำเนินการไป ดังนี้การที่จำเลยปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนราษฎรให้โจทก์มีสัญชาติไทยตามที่โจทก์ร้องขอ จึงเป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมายโจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสามเป็นบุตรนางละออซึ่งเป็นญวนต่างด้าวมีสัญชาติไทย จำเลยจัดให้โจทก์อยู่ในทะเบียนญวนอพยพ โจทก์ยื่นคำร้องต่อจำเลยขอให้จดทะเบียนราษฎรให้โจทก์เป็นคนต่างด้าวเชื้อชาติญวน สัญชาติไทยตามมารดา จำเลยปฏิเสธ จึงขอให้ศาลบังคับ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม โจทก์ถูกถอนสัญชาติตามประกาศของคณะปฏิวัติ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะตามกฎกระทรวงจำเลยไม่มีอำนาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านอันเกี่ยวกับสัญชาติ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์ทั้งสามอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยประเด็นข้ออื่นที่กำหนดไว้ แล้วมีคำพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอเป็นเจ้าพนักงานมีอำนาจหน้าที่เพื่อดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ มาตรา ๕ และมาตรา ๓๕ แห่งพระราชบัญญัตินี้ จำเลยมีอำนาจหน้าที่ในการจัดทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของแต่ละอำเภอและแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้อง เมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติ ตามกฎกระทรวงฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๑๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ ก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร ในกรณีดังกล่าวอยู่ในอำนาจหน้าที่นายทะเบียนอำเภอที่จะดำเนินการไป การที่จำเลยซึ่งเป็นนายทะเบียนอำเภอปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนให้ตามที่โจทก์ทั้งสามร้องขอ เป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมาย โจทก์ทั้งสามย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ พิพากษายืน(ครีภูมิ สุวรรณโรจน์-จำนง นิยมวิภาต-เฉลิม การปลื้มจิตต์)ศาลจังหวัดอุดรธานี - นายสินทร สิงห์นิมิตตระกูลศาลอุทธรณ์ - นายวิรุฬห์ วิวัธวานนท์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสามเป็นบุตรนางละออซึ่งเป็นญวนต่างด้าวมีสัญชาติไทย จำเลยจัดให้โจทก์อยู่ในทะเบียนญวนอพยพ โจทก์ยื่นคำร้องต่อจำเลยขอให้จดทะเบียนราษฎรให้โจทก์เป็นคนต่างด้าวเชื้อชาติญวน สัญชาติไทยตามมารดา จำเลยปฏิเสธ จึงขอให้ศาลบังคับ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม โจทก์ถูกถอนสัญชาติตามประกาศของคณะปฏิวัติ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะตามกฎกระทรวงจำเลยไม่มีอำนาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านอันเกี่ยวกับสัญชาติ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์ทั้งสามอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยประเด็นข้ออื่นที่กำหนดไว้ แล้วมีคำพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอเป็นเจ้าพนักงานมีอำนาจหน้าที่เพื่อดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ มาตรา ๕ และมาตรา ๓๕ แห่งพระราชบัญญัตินี้ จำเลยมีอำนาจหน้าที่ในการจัดทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของแต่ละอำเภอและแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้อง เมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติ ตามกฎกระทรวงฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๑๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ ก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร ในกรณีดังกล่าวอยู่ในอำนาจหน้าที่นายทะเบียนอำเภอที่จะดำเนินการไป การที่จำเลยซึ่งเป็นนายทะเบียนอำเภอปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนให้ตามที่โจทก์ทั้งสามร้องขอ เป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมาย โจทก์ทั้งสามย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 689/2531นายวิชัย บุ่ยวัน กับพวกโจทก์นายประจวบ วุฒิเจริญ นายอำเภอบ้านผือจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ.2499 ม. 5, ม. 35 กฎกระทรวง ฉบับที่ 5 (พ.ศ.2516) ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ.2499 จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอมีอำนาจหน้าที่ดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2499 มาตรา 5, 35 ในการจัดทำทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของอำเภอ และแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้องเมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติตามกฎกระทรวงก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎรดังกล่าว อยู่ในอำนาจหน้าที่ของจำเลยที่จะดำเนินการไป ดังนี้การที่จำเลยปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนราษฎรให้โจทก์มีสัญชาติไทยตามที่โจทก์ร้องขอ จึงเป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมายโจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสามเป็นบุตรนางละออซึ่งเป็นญวนต่างด้าวมีสัญชาติไทย จำเลยจัดให้โจทก์อยู่ในทะเบียนญวนอพยพ โจทก์ยื่นคำร้องต่อจำเลยขอให้จดทะเบียนราษฎรให้โจทก์เป็นคนต่างด้าวเชื้อชาติญวน สัญชาติไทยตามมารดา จำเลยปฏิเสธ จึงขอให้ศาลบังคับ จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม โจทก์ถูกถอนสัญชาติตามประกาศของคณะปฏิวัติ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะตามกฎกระทรวงจำเลยไม่มีอำนาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านอันเกี่ยวกับสัญชาติ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์ทั้งสามอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยประเด็นข้ออื่นที่กำหนดไว้ แล้วมีคำพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยเป็นนายทะเบียนอำเภอเป็นเจ้าพนักงานมีอำนาจหน้าที่เพื่อดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ มาตรา ๕ และมาตรา ๓๕ แห่งพระราชบัญญัตินี้ จำเลยมีอำนาจหน้าที่ในการจัดทะเบียนคนทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของแต่ละอำเภอและแก้ทะเบียนคนให้ถูกต้อง เมื่อมีการเพิ่มลดหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง แม้ว่าในกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนบ้านเกี่ยวกับสัญชาติ จะให้นายทะเบียนอำเภอสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอตามลำดับชั้น เพื่อให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาอนุมัติ ตามกฎกระทรวงฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๑๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ ก็ตาม แต่การดำเนินการตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร ในกรณีดังกล่าวอยู่ในอำนาจหน้าที่นายทะเบียนอำเภอที่จะดำเนินการไป การที่จำเลยซึ่งเป็นนายทะเบียนอำเภอปฏิเสธไม่ดำเนินการจดทะเบียนให้ตามที่โจทก์ทั้งสามร้องขอ เป็นการโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิของโจทก์ตามกฎหมาย โจทก์ทั้งสามย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ พิพากษายืน(ครีภูมิ สุวรรณโรจน์-จำนง นิยมวิภาต-เฉลิม การปลื้มจิตต์)ศาลจังหวัดอุดรธานี - นายสินทร สิงห์นิมิตตระกูลศาลอุทธรณ์ - นายวิรุฬห์ วิวัธวานนท์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ