ระเบียบกระทรวงการคลังระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่ถูกบุกรุกโดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้ที่ราชพัสดุพ.ศ. ๒๕๕๖ อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒๕ วรรคสาม ของกฎกระทรวง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครองดูแล บำรุงรักษา ใช้ และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๔๕แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครอง ดูแล บำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๙กระทรวงการคลังจึงกำหนดระเบียบไว้ ดังนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่ถูกบุกรุกโดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้ที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๕๖ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ บรรดาระเบียบหลักเกณฑ์ คำสั่ง หรือแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดหาประโยชน์ที่ราชพัสดุในความครอบครองของผู้ใช้ที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุกซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทนระเบียบนี้ไม่ใช้บังคับกับที่ราชพัสดุที่มีกฎหมายเฉพาะกำหนดให้ต้องกันพื้นที่ไว้เช่น กฎหมายว่าด้วยการชลประทานหลวง กฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศ เป็นต้นข้อ ๔ ในระเบียบนี้ผู้ใช้ที่ราชพัสดุ หมายความว่ากระทรวง ทบวง กรม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เป็นผู้ปกครอง ดูแลหรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุตามกฎหมายที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุก หมายความว่าที่ราชพัสดุที่มีราษฎรเข้าอยู่อาศัยหรือทำกินโดยมิชอบด้วยกฎหมายอย่างต่อเนื่องมาก่อนวันที่๔ ตุลาคม ๒๕๔๖ โดยผู้ใช้ที่ราชพัสดุมิได้ดำเนินการใด ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาหรือมีการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาแล้วแต่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้หรือมีแนวโน้มว่าจะไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ข้อ ๕ ให้สำนักบริหารที่ราชพัสดุกรุงเทพมหานครสำนักงานธนารักษ์พื้นที่หรือหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายจัดทำแผนงานหรือโครงการแก้ไขปัญหาที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุกเป็นประจำปีทุกปีหรือจัดทำแผนงานหรือโครงการเฉพาะแปลงใดแปลงหนึ่งเป็นคราวๆ ไป โดยแผนงานหรือโครงการให้ระบุถึงสภาพปัญหาการบุกรุก ขั้นตอน วิธีการข้อกำหนดของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนเงื่อนไขต่าง ๆ ในการนำที่ราชพัสดุมาจัดหาประโยชน์เพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกทั้งนี้เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการอาจประสานงานกับหน่วยงานที่ครอบครองใช้ประโยชน์ในพื้นที่หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วยก็ได้เสนอต่อกรมธนารักษ์เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบและแจ้งให้ผู้ใช้ที่ราชพัสดุทราบกรณีผู้ใช้ที่ราชพัสดุคัดค้านแผนงานหรือโครงการที่ได้จัดทำขึ้นตามความในวรรคหนึ่งจะต้องชี้แจงเหตุผลและความจำเป็นที่จะใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุหรือความจำเป็นที่จะต้องสงวนหวงห้ามที่ราชพัสดุไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในอนาคตพร้อมทั้งเสนอโครงการใช้ประโยชน์แผนงานและกำหนดเวลาเริ่มต้นในการแก้ไขปัญหาการบุกรุกที่สอดคล้องกับโครงการใช้ประโยชน์ให้กรมธนารักษ์พิจารณาภายในกำหนดเวลา ๓๐ วัน นับแต่ได้รับแจ้งตามวรรคหนึ่งกรณีที่กรมธนารักษ์เห็นด้วยกับข้อคัดค้านของผู้ใช้ที่ราชพัสดุตามวรรคสองให้ชะลอการดำเนินการตามแผนงานหรือโครงการไว้ก่อนเพื่อให้ผู้ใช้ที่ราชพัสดุดำเนินการแก้ไขปัญหาการบุกรุกตามที่เสนอแต่ถ้ากรมธนารักษ์ไม่เห็นด้วยกับข้อคัดค้านของผู้ใช้ที่ราชพัสดุหรือเห็นว่าผู้ใช้ที่ราชพัสดุจะไม่สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหาการบุกรุกตามที่เสนอได้ให้กรมธนารักษ์เสนอกระทรวงการคลังเพื่อพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดคำชี้ขาดของกระทรวงการคลังให้เป็นที่ยุติกรณีผู้ใช้ที่ราชพัสดุไม่คัดค้านแผนงานหรือโครงการตามวรรคหนึ่งที่ได้รับแจ้งภายใน๓๐ วัน หรือกรณีกระทรวงการคลังได้วินิจฉัยชี้ขาดตามวรรคสามให้กรมธนารักษ์ดำเนินการต่อไปได้ตามแผนงานหรือโครงการที่กำหนดให้สำนักบริหารที่ราชพัสดุกรุงเทพมหานครสำนักงานธนารักษ์พื้นที่หรือหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายดำเนินการสำรวจรังวัดพื้นที่และจัดทำแผนที่เพื่อประกอบการพิจารณาจัดให้ผู้บุกรุกเช่าตามแผนงานหรือโครงการต่อไปข้อ ๖ การจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุเพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกตามนโยบายของรัฐบาลที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้ดำเนินการหรือมีความจำเป็นเร่งด่วนในการแก้ไขปัญหาและกระทรวงการคลังเห็นชอบให้แก้ปัญหาโดยการจัดให้ผู้บุกรุกเช่าให้กรมธนารักษ์หรือสำนักงานธนารักษ์พื้นที่ แล้วแต่กรณีแจ้งหน่วยงานที่ครอบครองใช้ประโยชน์ในพื้นที่เพื่อทราบและเข้าสำรวจรังวัดพื้นที่จัดทำแผนที่ เพื่อประกอบการพิจารณาจัดให้ผู้บุกรุกเช่าเพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกได้โดยไม่ต้องดำเนินการตามขั้นตอนในข้อ ๕ข้อ ๗ การจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุกให้พิจารณาโดยคำนึงถึงประโยชน์ในการแก้ไขปัญหาการบุกรุก การปรับปรุงสภาพพื้นที่เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของผู้เช่า โดยจัดให้เช่าได้ไม่เกินจำนวนเนื้อที่ที่ผู้บุกรุกครอบครองใช้ประโยชน์อยู่จริงก่อนวันเข้าสำรวจรังวัดพื้นที่และต้องเป็นการให้เช่าในลักษณะดังต่อไปนี้(๑) การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้เป็นที่อยู่อาศัย(๒) การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้เพื่อประกอบเกษตรกรรม(๓) การให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น(๔) การให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเช่าให้เป็นไปตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่ใช้บังคับขณะจัดให้เช่าส่วนระยะเวลาการเช่าเป็นอำนาจของอธิบดีกรมธนารักษ์ที่จะกำหนด ทั้งนี้ ตั้งแต่เกินกว่า ๓ ปีขึ้นไปแต่ไม่เกิน ๓๐ ปีข้อ ๘ กรณีมีปัญหาในการปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้อธิบดีกรมธนารักษ์วินิจฉัยชี้ขาดหรือพิจารณาสั่งการข้อ ๙ ให้อธิบดีกรมธนารักษ์รักษาการตามระเบียบนี้ประกาศณ วันที่ ๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๖กิตติรัตน์ณ ระนองรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๘ ธันวาคม๒๕๕๖อังศุมาลี/ผู้ตรวจ๑๘ ธันวาคม๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๑๘๒ ง/หน้า ๑/๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๖