คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3840/2538หลักกฎหมาย: ตามมาตรา30แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดว่าในกรณีเจ้าพนักงานประเมินผู้ทำการประเมินมีสำนักงานอยู่ในเขตจังหวัดพระนครให้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์กรมสรรพากรไม่มีหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์และตามฟ้องโจทก์มิได้ยืนยันว่าอธิบดีกรมสรรพากรในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นผู้มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องและเนื่องจากเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์นี้เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนจึงชอบที่ศาลจะยกขึ้นวินิจฉัยได้เองโจทก์ ฟ้อง ขอให้ ศาล พิพากษา ให้ จำเลย ทั้ง สอง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ พิจารณา ต่อไป ตาม กฎหมาย หาก จำเลยทั้ง สอง ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือ คำพิพากษา หรือ คำสั่งศาล แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ทั้ง สองขอให้ ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลาง งดสืบพยาน โจทก์ และ จำเลย แล้ว วินิจฉัย ว่าตาม คำฟ้อง โจทก์ มิได้ ยืนยัน ว่าการ ย้าย สำนักงาน ไป อยู่ ที่ ใหม่โจทก์ ได้ ยื่น คำขอ จดทะเบียน เปลี่ยนแปลง รายการ ที่ ตั้ง สำนักงานต่อ สำนักงาน ทะเบียน พาณิชย์ ถือได้ว่า โจทก์ ยัง มี สำนักงาน อยู่ ที่ เดิมตาม ที่ ได้ จดทะเบียน ไว้ การ ส่งหมาย เรียก และ หนังสือ แจ้ง การ ประเมินณ สำนักงาน เดิม จึง ชอบ ด้วย ประมวลรัษฎากร มาตรา 8 โจทก์ อุทธรณ์การ ประเมิน เมื่อ ล่วงเลย มา 6 ปี เศษ นับแต่ วันที่ ถือว่า เป็น อัน ได้รับหนังสือ แจ้ง การ ประเมิน และ อธิบดี กรมสรรพากร ไม่ อนุมัติ ให้ ขยาย กำหนดเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ไม่อาจ อุทธรณ์ การ ประเมิน ได้ และไม่มี อำนาจฟ้อง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ประเด็น อื่น อีก พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีภาษีอากร วินิจฉัย ว่า "ประมวลรัษฎากร มาตรา 30บัญญัติ ว่า "ใน การ อุทธรณ์ การ ประเมิน ภาษีอากร ที่ อำเภอ ไม่มี หน้าที่ประเมิน ให้ อุทธรณ์ ภายใน กำหนด สามสิบ วัน นับแต่ วัน ได้รับ แจ้งการ ประเมิน โดย ให้ อุทธรณ์ ตาม เกณฑ์ และ วิธีการ ดัง ต่อไป นี้(1) เว้นแต่ ใน กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 21 หรือ มาตรา 25เจ้าพนักงาน ประเมิน ผู้ทำการ ประเมิน มี สำนักงาน อยู่ ใน เขตจังหวัด พระนคร ให้ อุทธรณ์ ต่อ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วยอธิบดี หรือ ผู้แทน ผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย(2) เว้นแต่ กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 33 ให้ อุทธรณ์ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ ของ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ต่อ ศาล ภายใน สามสิบ วัน นับแต่วัน ได้รับ แจ้ง คำวินิจฉัย อุทธรณ์ " ดังนั้น การ อุทธรณ์ การ ประเมินตาม กรณี ใน คำฟ้อง ของ โจทก์ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว แล้ว จึง ต้อง ยื่น ต่อคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วย อธิบดี กรมสรรพากร หรือ ผู้แทนผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย และ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ซึ่ง ประกอบ ด้วย บุคคล ดังกล่าว แล้ว เป็น ผู้มีอำนาจ วินิจฉัย อุทธรณ์ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 หา มี หน้าที่ ใน การ สั่ง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ วินิจฉัย อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี สิทธิ ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 1 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ได้ และ ตาม คำฟ้อง โจทก์ หา ได้ ยืนยัน ว่า จำเลย ที่ 2 ใน ฐานะคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ เป็น ผู้ มี คำสั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี เหตุ ที่ จะ มา ฟ้องบังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ การ ที่ โจทก์ ตีความ เอาการ กระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ แจ้งแก่ โจทก์ ว่า ไม่ ขยายเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ มีผล เป็น การ ที่ จำเลย ที่ 1ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 กระทำ ใน นาม ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง มี จำเลย ที่ 2 เป็น ประธาน และ ตัวแทน จึง ต้องรับผิด ร่วมกัน นั้น มีผล เท่ากับ โจทก์ กล่าวอ้าง ว่า คณะกรรมการ พิจารณาอุทธรณ์ วินิจฉัย ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ เป็น การ ไม่ชอบ นั่นเองแม้ จะ เป็น ดัง กรณี ที่ โจทก์ เข้าใจ เอา เอง ดังกล่าว ก็ ไม่มี เหตุจำเป็นที่ โจทก์ จะ ต้อง มา ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง อีก เพราะ หาก ผล การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1ดังกล่าว เท่ากับ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ แล้ว โจทก์ ย่อม มีสิทธิ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ และ การ ประเมิน ของ เจ้าพนักงาน ประเมิน ต่อ ศาล ได้อำนาจฟ้อง ของ โจทก์ เป็น ปัญหา เกี่ยวกับ ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชนศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้เอง ที่ ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษายก ฟ้องโจทก์มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ใน ผล ไม่จำต้อง วินิจฉัย ข้อ อุทธรณ์ของ โจทก์ ต่อไป "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3840/2538บริษัท รีน่าแวร์ ดิสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัดโจทก์กรมสรรพากร ที่ 1 กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 30ตามมาตรา30แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดว่าในกรณีเจ้าพนักงานประเมินผู้ทำการประเมินมีสำนักงานอยู่ในเขตจังหวัดพระนครให้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์กรมสรรพากรไม่มีหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์และตามฟ้องโจทก์มิได้ยืนยันว่าอธิบดีกรมสรรพากรในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นผู้มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องและเนื่องจากเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์นี้เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนจึงชอบที่ศาลจะยกขึ้นวินิจฉัยได้เองโจทก์ ฟ้อง ขอให้ ศาล พิพากษา ให้ จำเลย ทั้ง สอง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ พิจารณา ต่อไป ตาม กฎหมาย หาก จำเลยทั้ง สอง ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือ คำพิพากษา หรือ คำสั่งศาล แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ทั้ง สองขอให้ ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลาง งดสืบพยาน โจทก์ และ จำเลย แล้ว วินิจฉัย ว่าตาม คำฟ้อง โจทก์ มิได้ ยืนยัน ว่าการ ย้าย สำนักงาน ไป อยู่ ที่ ใหม่โจทก์ ได้ ยื่น คำขอ จดทะเบียน เปลี่ยนแปลง รายการ ที่ ตั้ง สำนักงานต่อ สำนักงาน ทะเบียน พาณิชย์ ถือได้ว่า โจทก์ ยัง มี สำนักงาน อยู่ ที่ เดิมตาม ที่ ได้ จดทะเบียน ไว้ การ ส่งหมาย เรียก และ หนังสือ แจ้ง การ ประเมินณ สำนักงาน เดิม จึง ชอบ ด้วย ประมวลรัษฎากร มาตรา 8 โจทก์ อุทธรณ์การ ประเมิน เมื่อ ล่วงเลย มา 6 ปี เศษ นับแต่ วันที่ ถือว่า เป็น อัน ได้รับหนังสือ แจ้ง การ ประเมิน และ อธิบดี กรมสรรพากร ไม่ อนุมัติ ให้ ขยาย กำหนดเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ไม่อาจ อุทธรณ์ การ ประเมิน ได้ และไม่มี อำนาจฟ้อง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ประเด็น อื่น อีก พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีภาษีอากร วินิจฉัย ว่า "ประมวลรัษฎากร มาตรา 30บัญญัติ ว่า "ใน การ อุทธรณ์ การ ประเมิน ภาษีอากร ที่ อำเภอ ไม่มี หน้าที่ประเมิน ให้ อุทธรณ์ ภายใน กำหนด สามสิบ วัน นับแต่ วัน ได้รับ แจ้งการ ประเมิน โดย ให้ อุทธรณ์ ตาม เกณฑ์ และ วิธีการ ดัง ต่อไป นี้(1) เว้นแต่ ใน กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 21 หรือ มาตรา 25เจ้าพนักงาน ประเมิน ผู้ทำการ ประเมิน มี สำนักงาน อยู่ ใน เขตจังหวัด พระนคร ให้ อุทธรณ์ ต่อ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วยอธิบดี หรือ ผู้แทน ผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย(2) เว้นแต่ กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 33 ให้ อุทธรณ์ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ ของ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ต่อ ศาล ภายใน สามสิบ วัน นับแต่วัน ได้รับ แจ้ง คำวินิจฉัย อุทธรณ์ " ดังนั้น การ อุทธรณ์ การ ประเมินตาม กรณี ใน คำฟ้อง ของ โจทก์ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว แล้ว จึง ต้อง ยื่น ต่อคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วย อธิบดี กรมสรรพากร หรือ ผู้แทนผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย และ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ซึ่ง ประกอบ ด้วย บุคคล ดังกล่าว แล้ว เป็น ผู้มีอำนาจ วินิจฉัย อุทธรณ์ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 หา มี หน้าที่ ใน การ สั่ง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ วินิจฉัย อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี สิทธิ ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 1 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ได้ และ ตาม คำฟ้อง โจทก์ หา ได้ ยืนยัน ว่า จำเลย ที่ 2 ใน ฐานะคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ เป็น ผู้ มี คำสั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี เหตุ ที่ จะ มา ฟ้องบังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ การ ที่ โจทก์ ตีความ เอาการ กระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ แจ้งแก่ โจทก์ ว่า ไม่ ขยายเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ มีผล เป็น การ ที่ จำเลย ที่ 1ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 กระทำ ใน นาม ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง มี จำเลย ที่ 2 เป็น ประธาน และ ตัวแทน จึง ต้องรับผิด ร่วมกัน นั้น มีผล เท่ากับ โจทก์ กล่าวอ้าง ว่า คณะกรรมการ พิจารณาอุทธรณ์ วินิจฉัย ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ เป็น การ ไม่ชอบ นั่นเองแม้ จะ เป็น ดัง กรณี ที่ โจทก์ เข้าใจ เอา เอง ดังกล่าว ก็ ไม่มี เหตุจำเป็นที่ โจทก์ จะ ต้อง มา ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง อีก เพราะ หาก ผล การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1ดังกล่าว เท่ากับ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ แล้ว โจทก์ ย่อม มีสิทธิ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ และ การ ประเมิน ของ เจ้าพนักงาน ประเมิน ต่อ ศาล ได้อำนาจฟ้อง ของ โจทก์ เป็น ปัญหา เกี่ยวกับ ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชนศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้เอง ที่ ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษายก ฟ้องโจทก์มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ใน ผล ไม่จำต้อง วินิจฉัย ข้อ อุทธรณ์ของ โจทก์ ต่อไป "พิพากษายืน(สุนพ กีรติยุติ-นิเวศน์ คำผอง-ชลอ ทองแย้ม)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประเด็นศึกษาคือกรมสรรพากรมีอำนาจหน้าที่สั่งรับอุทธรณ์ของผู้อุทธรณ์หรือไม่และมีประเด็นเกี่ยวพันดังที่ปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่3840/2538นี้ กฎหมายว่าด้วยภาษีอากรถือว่าเป็นกฎหมายปกครองประเภทหนึ่งเป็นกฎหมายว่าด้วยสิทธิหน้าที่ของรัฐในการจัดเก็บภาษีอากรและของผู้ต้องเสียภาษีอากรด้วยและเป็นกฎหมายว่าด้วยการดำเนินกระบวนพิจารณาในชั้นของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือคณะกรรมการของฝ่ายบริหารด้วยประมวลรัษฎากรก็อยู่ในหลักการอันเดียวกัน เมื่อเจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินให้บุคคลใดเสียภาษีอากรแล้วกฎหมายยังเปิดโอกาสให้ผู้ต้องเสียภาษีอากรซึ่งไม่เห็นด้วยกับการประเมินมีสิทธิที่จะขอให้มีการพิจารณาทบทวนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินถูกต้องกฎหมายกฎเกณฑ์หรือคำสั่งหรือระเบียบที่ออกตามที่กฎหมายให้อำนาจหรือไม่ การพิจารณาทบทวนดังกล่าวจะมีบุคคลหรือคณะบุคคลเป็นผู้ตรวจสอบตามที่กฎหมายกำหนดซึ่งประมวลรัษฎากรได้กำหนดวิธีการไว้ในมาตรา28ถึงมาตรา34 ปัญหาที่พิจารณาในเบื้องต้นคือการยื่นอุทธรณ์ของผู้ต้องเสียภาษีอากรกรณีที่ไม่เห็นพ้องด้วยกับการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินจะต้องยื่นอุทธรณ์ต่อใครหรือกล่าวอีกนัยหนึ่งใครจะเป็นผู้สั่งอุทธรณ์ ตามประมวลรัษฎากรมาตรา30ซึ่งเป็นหลักเบื้องต้นระบุเพียงว่าให้อุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ซึ่งประกอบด้วยอธิบดีกรมสรรพากรหรือผู้แทนผู้แทนสำนักอัยการสูงสุดและผู้แทนกรมการปกครองสำหรับกรณีเจ้าพนักงานประเมินมีสำนักงานอยู่ในกรุงเทพมหานครแต่ถ้ากรณีเจ้าพนักงานประเมินมีสำนักงานอยู่ในจังหวัดอื่นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้แทนและอัยการจังหวัดหรือผู้แทนมิได้ระบุว่าให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีอำนาจหน้าที่สั่งอุทธรณ์ว่าให้รับหรือไม่รับในเบื้องต้นไว้แต่อย่างไรแต่ในทางปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวก็เป็นที่เข้าใจกันว่าอำนาจหน้าที่เช่นว่านั้นเป็นของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เพราะขั้นตอนต่อไปก็จะต้องพิจารณาอุทธรณ์แล้วทำคำวินิจฉัยอุทธรณ์ตามบทบัญญัติดังกล่าวไม่มีข้อความใดที่แสดงให้เห็นว่าผู้มีอำนาจสั่งรับอุทธรณ์คือกรมสรรพากรแต่โดยที่กรมสรรพากรมีอำนาจหน้าที่จัดเก็บภาษีตามประมวลรัษฎากรอีกทั้งมีบทบัญญัติหลายกรณีที่อาจทำให้เข้าใจผิดว่ากรมสรรพากรมีอำนาจหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์เพื่อส่งให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาเช่นเรื่องการขยายกำหนดเวลาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา3อัฏฐวรรคหนึ่งให้อำนาจอธิบดีกรมสรรพากรมีอำนาจขยายได้หรือกรณีการขอทุเลาการเสียภาษีอากรระหว่างอุทธรณ์ก็เช่นกันตามมาตรา31ให้อำนาจแก่อธิบดีกรมสรรพากรเป็นผู้อนุมัติให้ทุเลาการเสียภาษีอากรได้ระหว่างรอคำวินิจฉัยอุทธรณ์หรือคำพิพากษา กรณีคดีของโจทก์ปรากฏตามคำฟ้องว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์การประเมินเมื่อวันที่8สิงหาคม2534พร้อมยื่นคำร้องขอขยายเวลาการอุทธรณ์ตามที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่1(กรมสรรพากร)แนะนำแต่จำเลยที่1มีหนังสือแจ้งแก่โจทก์เมื่อวันที่20พฤษภาคม2537ว่าสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่1(กรมสรรพากร)และจำเลยที่2(อธิบดีกรมสรรพากร)ขอให้รับอุทธรณ์วินิจฉัย มีข้อพึงสังเกตว่าตามคำฟ้องของโจทก์มิได้ระบุหรือยืนยันว่าจำเลยที่2(อธิบดีกรมสรรพากร)กระทำในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ด้วย ข้อเท็จจริงจึงยุติว่ากรณีของโจทก์นั้นเมื่อจำเลยที่1โดยจำเลยที่2มีคำสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์ให้แก่โจทก์แล้วซึ่งเป็นเวลาที่พ้นกำหนดที่โจทก์จะอุทธรณ์ได้แล้วโจทก์จึงไม่มีสิทธิอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และกรณีเช่นนี้เป็นเรื่องที่ไม่ขยายกำหนดเวลาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา3อัฏฐซึ่งเป็นอำนาจของอธิบดีกรมสรรพากรเป็นคนละกรณีกับการสั่งอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา30(1)ซึ่งเป็นอำนาจของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เท่านั้นกรมสรรพากรหรือจำเลยที่1หามีหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ไม่โจทก์จึงไม่มีสิทธิฟ้องขอให้ศาลบังคับให้จำเลยที่1ให้รับอุทธรณ์ของโจทก์ได้ กรณีจำเลยที่2(อธิบดีกรมสรรพากร)ก็เช่นเดียวกันเป็นเพียงผู้แสดงเจตนาของจำเลยที่1เท่านั้นแม้จะมีฐานะเป็นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา30(1)(ก)ก็ตามแต่ตามคำฟ้องของโจทก์มิได้บรรยายโดยยืนยันให้เห็นว่าจำเลยที่2มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์โจทก์ในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จึงไม่มีเหตุตามกฎหมายที่จะฟ้องบังคับให้จำเลยที่2รับอุทธรณ์ของโจทก์หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าเมื่อตามกฎหมายแล้วอธิบดีกรมสรรพากรไม่มีอำนาจหน้าที่สั่งรับหรือไม่รับอุทธรณ์แม้จะมีอำนาจสั่งขยายเวลาอุทธรณ์ก็ตามก็เป็นคนละกรณีกันเมื่อมีคำสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์แล้วเป็นผลให้อุทธรณ์โจทก์ตกไปด้วยโจทก์ก็ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่2รับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้เพื่อดำเนินการต่อไปได้ เรื่องนี้นับว่าเป็นที่น่าเห็นใจผู้ต้องเสียภาษีซึ่งไม่เข้าใจข้อกฎหมายว่าด้วยการอุทธรณ์การประเมินดังนั้นมักจะฟังคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่ชั้นต้นดังคดีนี้ซึ่งโจทก์บรรยายมาในคำฟ้องว่ายื่นอุทธรณ์พร้อมคำร้องขอขยายเวลาอุทธรณ์ต่อกรมสรรพากรโดยคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ของกรมสรรพากรจึงเป็นเหตุให้มีประเด็นพิพาทกรณีนี้มาสู่ศาลซึ่งศาลฎีกาได้มีคำวินิจฉัยในปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวไว้ดังที่นำมากล่าวแล้วข้างต้น ทางปฏิบัติของโจทก์นั้นควรต้องทำความเข้าใจเสียก่อนว่าการขอขยายเวลาอุทธรณ์กับการยื่นอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นคนละกรณีกันผู้มีอำนาจพิจารณาก็เป็นคนละประเภทกันและควรเข้าใจด้วยว่าระหว่างขอขยายเวลาอุทธรณ์ต่ออธิบดีกรมสรรพากรนั้นกำหนดเวลาอุทธรณ์ซึ่งมีเพียง90วันนับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินก็เดินไปเรื่อยๆกว่าจะทราบผลว่าขยายเวลาให้หรือไม่ขยายให้ก็ล่วงเลยเวลาไปเสียแล้วโดยเฉพาะกรณีที่ไม่ขยายให้ดังนั้นควรติดตามผลด้วยว่าจะพ้นกำหนดเวลาอุทธรณ์หรือไม่ถ้าเห็นว่ากว่าคำสั่งจะตกมาอาจล่วงพ้นเวลาอุทธรณ์ก็ชอบจะยื่นอุทธรณ์เสียก่อนแม้จะไม่ละเอียดถี่ถ้วนนักก็ดีกว่าปล่อยให้ล่วงพ้นเวลาไปทั้งตามประมวลรัษฎากรมาตรา32ก็เปิดช่องให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ดำเนินการเรียกเอกสารหลักฐานต่างๆเพิ่มเติมหรือไต่สวนผู้อุทธรณ์ได้อยู่แล้วน่าจะเป็นการเหมาะสมยิ่งกว่าจะรอคอยฟังคำสั่งของอธิบดีกรมสรรพากรเช่นคดีนี้ซึ่งปรากฏว่าตามคำฟ้องโจทก์โจทก์ยื่นอุทธรณ์การประเมินพร้อมกับยื่นคำร้องขอขยายเวลาอุทธรณ์ตั้งแต่วันที่8สิงหาคม2534แต่กรมสรรพากรมีหนังสือแจ้งแก่โจทก์เมื่อวันที่20พฤษภาคม2535ว่าสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์แก่โจทก์ซึ่งกว่าจะทราบผลเป็นเวลาร่วม10เดือนซึ่งย่อมล่วงเลยเวลาที่จะอุทธรณ์ได้อย่างแน่นอนอยู่แล้วเว้นแต่จะอนุญาตให้ขยายเวลาอุทธรณ์เท่านั้น บทกฎหมายในส่วนนี้น่าจะมีการแก้ไขเพิ่มเติมให้ชัดเจนยิ่งขึ้นเพื่อประชาชนผู้ต้องเสียภาษีอากรจะไม่เข้าใจผิดในปัญหาข้อกฎหมายต่อไป พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ขอให้ ศาล พิพากษา ให้ จำเลย ทั้ง สอง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ พิจารณา ต่อไป ตาม กฎหมาย หาก จำเลยทั้ง สอง ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือ คำพิพากษา หรือ คำสั่งศาล แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ทั้ง สองขอให้ ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลาง งดสืบพยาน โจทก์ และ จำเลย แล้ว วินิจฉัย ว่าตาม คำฟ้อง โจทก์ มิได้ ยืนยัน ว่าการ ย้าย สำนักงาน ไป อยู่ ที่ ใหม่โจทก์ ได้ ยื่น คำขอ จดทะเบียน เปลี่ยนแปลง รายการ ที่ ตั้ง สำนักงานต่อ สำนักงาน ทะเบียน พาณิชย์ ถือได้ว่า โจทก์ ยัง มี สำนักงาน อยู่ ที่ เดิมตาม ที่ ได้ จดทะเบียน ไว้ การ ส่งหมาย เรียก และ หนังสือ แจ้ง การ ประเมินณ สำนักงาน เดิม จึง ชอบ ด้วย ประมวลรัษฎากร มาตรา 8 โจทก์ อุทธรณ์การ ประเมิน เมื่อ ล่วงเลย มา 6 ปี เศษ นับแต่ วันที่ ถือว่า เป็น อัน ได้รับหนังสือ แจ้ง การ ประเมิน และ อธิบดี กรมสรรพากร ไม่ อนุมัติ ให้ ขยาย กำหนดเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ไม่อาจ อุทธรณ์ การ ประเมิน ได้ และไม่มี อำนาจฟ้อง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ประเด็น อื่น อีก พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีภาษีอากร วินิจฉัย ว่า "ประมวลรัษฎากร มาตรา 30บัญญัติ ว่า "ใน การ อุทธรณ์ การ ประเมิน ภาษีอากร ที่ อำเภอ ไม่มี หน้าที่ประเมิน ให้ อุทธรณ์ ภายใน กำหนด สามสิบ วัน นับแต่ วัน ได้รับ แจ้งการ ประเมิน โดย ให้ อุทธรณ์ ตาม เกณฑ์ และ วิธีการ ดัง ต่อไป นี้(1) เว้นแต่ ใน กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 21 หรือ มาตรา 25เจ้าพนักงาน ประเมิน ผู้ทำการ ประเมิน มี สำนักงาน อยู่ ใน เขตจังหวัด พระนคร ให้ อุทธรณ์ ต่อ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วยอธิบดี หรือ ผู้แทน ผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย(2) เว้นแต่ กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 33 ให้ อุทธรณ์ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ ของ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ต่อ ศาล ภายใน สามสิบ วัน นับแต่วัน ได้รับ แจ้ง คำวินิจฉัย อุทธรณ์ " ดังนั้น การ อุทธรณ์ การ ประเมินตาม กรณี ใน คำฟ้อง ของ โจทก์ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว แล้ว จึง ต้อง ยื่น ต่อคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วย อธิบดี กรมสรรพากร หรือ ผู้แทนผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย และ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ซึ่ง ประกอบ ด้วย บุคคล ดังกล่าว แล้ว เป็น ผู้มีอำนาจ วินิจฉัย อุทธรณ์ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 หา มี หน้าที่ ใน การ สั่ง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ วินิจฉัย อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี สิทธิ ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 1 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ได้ และ ตาม คำฟ้อง โจทก์ หา ได้ ยืนยัน ว่า จำเลย ที่ 2 ใน ฐานะคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ เป็น ผู้ มี คำสั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี เหตุ ที่ จะ มา ฟ้องบังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ การ ที่ โจทก์ ตีความ เอาการ กระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ แจ้งแก่ โจทก์ ว่า ไม่ ขยายเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ มีผล เป็น การ ที่ จำเลย ที่ 1ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 กระทำ ใน นาม ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง มี จำเลย ที่ 2 เป็น ประธาน และ ตัวแทน จึง ต้องรับผิด ร่วมกัน นั้น มีผล เท่ากับ โจทก์ กล่าวอ้าง ว่า คณะกรรมการ พิจารณาอุทธรณ์ วินิจฉัย ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ เป็น การ ไม่ชอบ นั่นเองแม้ จะ เป็น ดัง กรณี ที่ โจทก์ เข้าใจ เอา เอง ดังกล่าว ก็ ไม่มี เหตุจำเป็นที่ โจทก์ จะ ต้อง มา ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง อีก เพราะ หาก ผล การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1ดังกล่าว เท่ากับ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ แล้ว โจทก์ ย่อม มีสิทธิ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ และ การ ประเมิน ของ เจ้าพนักงาน ประเมิน ต่อ ศาล ได้อำนาจฟ้อง ของ โจทก์ เป็น ปัญหา เกี่ยวกับ ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชนศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้เอง ที่ ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษายก ฟ้องโจทก์มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ใน ผล ไม่จำต้อง วินิจฉัย ข้อ อุทธรณ์ของ โจทก์ ต่อไป "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3840/2538บริษัท รีน่าแวร์ ดิสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัดโจทก์กรมสรรพากร ที่ 1 กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 30ตามมาตรา30แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดว่าในกรณีเจ้าพนักงานประเมินผู้ทำการประเมินมีสำนักงานอยู่ในเขตจังหวัดพระนครให้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์กรมสรรพากรไม่มีหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์และตามฟ้องโจทก์มิได้ยืนยันว่าอธิบดีกรมสรรพากรในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นผู้มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องและเนื่องจากเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์นี้เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนจึงชอบที่ศาลจะยกขึ้นวินิจฉัยได้เองโจทก์ ฟ้อง ขอให้ ศาล พิพากษา ให้ จำเลย ทั้ง สอง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ พิจารณา ต่อไป ตาม กฎหมาย หาก จำเลยทั้ง สอง ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือ คำพิพากษา หรือ คำสั่งศาล แทน การแสดง เจตนาของ จำเลย ทั้ง สองจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ทั้ง สองขอให้ ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลาง งดสืบพยาน โจทก์ และ จำเลย แล้ว วินิจฉัย ว่าตาม คำฟ้อง โจทก์ มิได้ ยืนยัน ว่าการ ย้าย สำนักงาน ไป อยู่ ที่ ใหม่โจทก์ ได้ ยื่น คำขอ จดทะเบียน เปลี่ยนแปลง รายการ ที่ ตั้ง สำนักงานต่อ สำนักงาน ทะเบียน พาณิชย์ ถือได้ว่า โจทก์ ยัง มี สำนักงาน อยู่ ที่ เดิมตาม ที่ ได้ จดทะเบียน ไว้ การ ส่งหมาย เรียก และ หนังสือ แจ้ง การ ประเมินณ สำนักงาน เดิม จึง ชอบ ด้วย ประมวลรัษฎากร มาตรา 8 โจทก์ อุทธรณ์การ ประเมิน เมื่อ ล่วงเลย มา 6 ปี เศษ นับแต่ วันที่ ถือว่า เป็น อัน ได้รับหนังสือ แจ้ง การ ประเมิน และ อธิบดี กรมสรรพากร ไม่ อนุมัติ ให้ ขยาย กำหนดเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ไม่อาจ อุทธรณ์ การ ประเมิน ได้ และไม่มี อำนาจฟ้อง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ประเด็น อื่น อีก พิพากษายก ฟ้องโจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีภาษีอากร วินิจฉัย ว่า "ประมวลรัษฎากร มาตรา 30บัญญัติ ว่า "ใน การ อุทธรณ์ การ ประเมิน ภาษีอากร ที่ อำเภอ ไม่มี หน้าที่ประเมิน ให้ อุทธรณ์ ภายใน กำหนด สามสิบ วัน นับแต่ วัน ได้รับ แจ้งการ ประเมิน โดย ให้ อุทธรณ์ ตาม เกณฑ์ และ วิธีการ ดัง ต่อไป นี้(1) เว้นแต่ ใน กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 21 หรือ มาตรา 25เจ้าพนักงาน ประเมิน ผู้ทำการ ประเมิน มี สำนักงาน อยู่ ใน เขตจังหวัด พระนคร ให้ อุทธรณ์ ต่อ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วยอธิบดี หรือ ผู้แทน ผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย(2) เว้นแต่ กรณี ห้าม อุทธรณ์ ตาม มาตรา 33 ให้ อุทธรณ์ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ ของ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ต่อ ศาล ภายใน สามสิบ วัน นับแต่วัน ได้รับ แจ้ง คำวินิจฉัย อุทธรณ์ " ดังนั้น การ อุทธรณ์ การ ประเมินตาม กรณี ใน คำฟ้อง ของ โจทก์ ตาม บท กฎหมาย ดังกล่าว แล้ว จึง ต้อง ยื่น ต่อคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง ประกอบ ด้วย อธิบดี กรมสรรพากร หรือ ผู้แทนผู้แทน กรมอัยการ และ ผู้แทน กรมมหาดไทย และ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ซึ่ง ประกอบ ด้วย บุคคล ดังกล่าว แล้ว เป็น ผู้มีอำนาจ วินิจฉัย อุทธรณ์ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 หา มี หน้าที่ ใน การ สั่ง รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์เพื่อ ให้ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ วินิจฉัย อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี สิทธิ ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 1 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ได้ และ ตาม คำฟ้อง โจทก์ หา ได้ ยืนยัน ว่า จำเลย ที่ 2 ใน ฐานะคณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ เป็น ผู้ มี คำสั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ ไม่โจทก์ จึง ไม่มี เหตุ ที่ จะ มา ฟ้องบังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ การ ที่ โจทก์ ตีความ เอาการ กระทำ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ แจ้งแก่ โจทก์ ว่า ไม่ ขยายเวลา อุทธรณ์ แก่ โจทก์ มีผล เป็น การ ที่ จำเลย ที่ 1ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ จำเลย ที่ 1 กระทำ ใน นาม ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ ซึ่ง มี จำเลย ที่ 2 เป็น ประธาน และ ตัวแทน จึง ต้องรับผิด ร่วมกัน นั้น มีผล เท่ากับ โจทก์ กล่าวอ้าง ว่า คณะกรรมการ พิจารณาอุทธรณ์ วินิจฉัย ไม่รับ อุทธรณ์ ของ โจทก์ เป็น การ ไม่ชอบ นั่นเองแม้ จะ เป็น ดัง กรณี ที่ โจทก์ เข้าใจ เอา เอง ดังกล่าว ก็ ไม่มี เหตุจำเป็นที่ โจทก์ จะ ต้อง มา ฟ้อง ขอให้ ศาล บังคับ จำเลย ที่ 2 ให้ รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง อีก เพราะ หาก ผล การกระทำ ของ จำเลย ที่ 1ดังกล่าว เท่ากับ คณะกรรมการ พิจารณา อุทธรณ์ สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ของ โจทก์ แล้ว โจทก์ ย่อม มีสิทธิ อุทธรณ์ คำวินิจฉัย ของ คณะกรรมการพิจารณา อุทธรณ์ และ การ ประเมิน ของ เจ้าพนักงาน ประเมิน ต่อ ศาล ได้อำนาจฟ้อง ของ โจทก์ เป็น ปัญหา เกี่ยวกับ ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชนศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้เอง ที่ ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษายก ฟ้องโจทก์มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ใน ผล ไม่จำต้อง วินิจฉัย ข้อ อุทธรณ์ของ โจทก์ ต่อไป "พิพากษายืน(สุนพ กีรติยุติ-นิเวศน์ คำผอง-ชลอ ทองแย้ม)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประเด็นศึกษาคือกรมสรรพากรมีอำนาจหน้าที่สั่งรับอุทธรณ์ของผู้อุทธรณ์หรือไม่และมีประเด็นเกี่ยวพันดังที่ปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาที่3840/2538นี้ กฎหมายว่าด้วยภาษีอากรถือว่าเป็นกฎหมายปกครองประเภทหนึ่งเป็นกฎหมายว่าด้วยสิทธิหน้าที่ของรัฐในการจัดเก็บภาษีอากรและของผู้ต้องเสียภาษีอากรด้วยและเป็นกฎหมายว่าด้วยการดำเนินกระบวนพิจารณาในชั้นของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือคณะกรรมการของฝ่ายบริหารด้วยประมวลรัษฎากรก็อยู่ในหลักการอันเดียวกัน เมื่อเจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินให้บุคคลใดเสียภาษีอากรแล้วกฎหมายยังเปิดโอกาสให้ผู้ต้องเสียภาษีอากรซึ่งไม่เห็นด้วยกับการประเมินมีสิทธิที่จะขอให้มีการพิจารณาทบทวนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินถูกต้องกฎหมายกฎเกณฑ์หรือคำสั่งหรือระเบียบที่ออกตามที่กฎหมายให้อำนาจหรือไม่ การพิจารณาทบทวนดังกล่าวจะมีบุคคลหรือคณะบุคคลเป็นผู้ตรวจสอบตามที่กฎหมายกำหนดซึ่งประมวลรัษฎากรได้กำหนดวิธีการไว้ในมาตรา28ถึงมาตรา34 ปัญหาที่พิจารณาในเบื้องต้นคือการยื่นอุทธรณ์ของผู้ต้องเสียภาษีอากรกรณีที่ไม่เห็นพ้องด้วยกับการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินจะต้องยื่นอุทธรณ์ต่อใครหรือกล่าวอีกนัยหนึ่งใครจะเป็นผู้สั่งอุทธรณ์ ตามประมวลรัษฎากรมาตรา30ซึ่งเป็นหลักเบื้องต้นระบุเพียงว่าให้อุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ซึ่งประกอบด้วยอธิบดีกรมสรรพากรหรือผู้แทนผู้แทนสำนักอัยการสูงสุดและผู้แทนกรมการปกครองสำหรับกรณีเจ้าพนักงานประเมินมีสำนักงานอยู่ในกรุงเทพมหานครแต่ถ้ากรณีเจ้าพนักงานประเมินมีสำนักงานอยู่ในจังหวัดอื่นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้แทนและอัยการจังหวัดหรือผู้แทนมิได้ระบุว่าให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีอำนาจหน้าที่สั่งอุทธรณ์ว่าให้รับหรือไม่รับในเบื้องต้นไว้แต่อย่างไรแต่ในทางปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวก็เป็นที่เข้าใจกันว่าอำนาจหน้าที่เช่นว่านั้นเป็นของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เพราะขั้นตอนต่อไปก็จะต้องพิจารณาอุทธรณ์แล้วทำคำวินิจฉัยอุทธรณ์ตามบทบัญญัติดังกล่าวไม่มีข้อความใดที่แสดงให้เห็นว่าผู้มีอำนาจสั่งรับอุทธรณ์คือกรมสรรพากรแต่โดยที่กรมสรรพากรมีอำนาจหน้าที่จัดเก็บภาษีตามประมวลรัษฎากรอีกทั้งมีบทบัญญัติหลายกรณีที่อาจทำให้เข้าใจผิดว่ากรมสรรพากรมีอำนาจหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์เพื่อส่งให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาเช่นเรื่องการขยายกำหนดเวลาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา3อัฏฐวรรคหนึ่งให้อำนาจอธิบดีกรมสรรพากรมีอำนาจขยายได้หรือกรณีการขอทุเลาการเสียภาษีอากรระหว่างอุทธรณ์ก็เช่นกันตามมาตรา31ให้อำนาจแก่อธิบดีกรมสรรพากรเป็นผู้อนุมัติให้ทุเลาการเสียภาษีอากรได้ระหว่างรอคำวินิจฉัยอุทธรณ์หรือคำพิพากษา กรณีคดีของโจทก์ปรากฏตามคำฟ้องว่าโจทก์ยื่นอุทธรณ์การประเมินเมื่อวันที่8สิงหาคม2534พร้อมยื่นคำร้องขอขยายเวลาการอุทธรณ์ตามที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่1(กรมสรรพากร)แนะนำแต่จำเลยที่1มีหนังสือแจ้งแก่โจทก์เมื่อวันที่20พฤษภาคม2537ว่าสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่1(กรมสรรพากร)และจำเลยที่2(อธิบดีกรมสรรพากร)ขอให้รับอุทธรณ์วินิจฉัย มีข้อพึงสังเกตว่าตามคำฟ้องของโจทก์มิได้ระบุหรือยืนยันว่าจำเลยที่2(อธิบดีกรมสรรพากร)กระทำในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ด้วย ข้อเท็จจริงจึงยุติว่ากรณีของโจทก์นั้นเมื่อจำเลยที่1โดยจำเลยที่2มีคำสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์ให้แก่โจทก์แล้วซึ่งเป็นเวลาที่พ้นกำหนดที่โจทก์จะอุทธรณ์ได้แล้วโจทก์จึงไม่มีสิทธิอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และกรณีเช่นนี้เป็นเรื่องที่ไม่ขยายกำหนดเวลาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา3อัฏฐซึ่งเป็นอำนาจของอธิบดีกรมสรรพากรเป็นคนละกรณีกับการสั่งอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา30(1)ซึ่งเป็นอำนาจของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เท่านั้นกรมสรรพากรหรือจำเลยที่1หามีหน้าที่ในการสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ไม่โจทก์จึงไม่มีสิทธิฟ้องขอให้ศาลบังคับให้จำเลยที่1ให้รับอุทธรณ์ของโจทก์ได้ กรณีจำเลยที่2(อธิบดีกรมสรรพากร)ก็เช่นเดียวกันเป็นเพียงผู้แสดงเจตนาของจำเลยที่1เท่านั้นแม้จะมีฐานะเป็นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา30(1)(ก)ก็ตามแต่ตามคำฟ้องของโจทก์มิได้บรรยายโดยยืนยันให้เห็นว่าจำเลยที่2มีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์โจทก์ในฐานะคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จึงไม่มีเหตุตามกฎหมายที่จะฟ้องบังคับให้จำเลยที่2รับอุทธรณ์ของโจทก์หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าเมื่อตามกฎหมายแล้วอธิบดีกรมสรรพากรไม่มีอำนาจหน้าที่สั่งรับหรือไม่รับอุทธรณ์แม้จะมีอำนาจสั่งขยายเวลาอุทธรณ์ก็ตามก็เป็นคนละกรณีกันเมื่อมีคำสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์แล้วเป็นผลให้อุทธรณ์โจทก์ตกไปด้วยโจทก์ก็ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่2รับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้เพื่อดำเนินการต่อไปได้ เรื่องนี้นับว่าเป็นที่น่าเห็นใจผู้ต้องเสียภาษีซึ่งไม่เข้าใจข้อกฎหมายว่าด้วยการอุทธรณ์การประเมินดังนั้นมักจะฟังคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่ชั้นต้นดังคดีนี้ซึ่งโจทก์บรรยายมาในคำฟ้องว่ายื่นอุทธรณ์พร้อมคำร้องขอขยายเวลาอุทธรณ์ต่อกรมสรรพากรโดยคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ของกรมสรรพากรจึงเป็นเหตุให้มีประเด็นพิพาทกรณีนี้มาสู่ศาลซึ่งศาลฎีกาได้มีคำวินิจฉัยในปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวไว้ดังที่นำมากล่าวแล้วข้างต้น ทางปฏิบัติของโจทก์นั้นควรต้องทำความเข้าใจเสียก่อนว่าการขอขยายเวลาอุทธรณ์กับการยื่นอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เป็นคนละกรณีกันผู้มีอำนาจพิจารณาก็เป็นคนละประเภทกันและควรเข้าใจด้วยว่าระหว่างขอขยายเวลาอุทธรณ์ต่ออธิบดีกรมสรรพากรนั้นกำหนดเวลาอุทธรณ์ซึ่งมีเพียง90วันนับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินก็เดินไปเรื่อยๆกว่าจะทราบผลว่าขยายเวลาให้หรือไม่ขยายให้ก็ล่วงเลยเวลาไปเสียแล้วโดยเฉพาะกรณีที่ไม่ขยายให้ดังนั้นควรติดตามผลด้วยว่าจะพ้นกำหนดเวลาอุทธรณ์หรือไม่ถ้าเห็นว่ากว่าคำสั่งจะตกมาอาจล่วงพ้นเวลาอุทธรณ์ก็ชอบจะยื่นอุทธรณ์เสียก่อนแม้จะไม่ละเอียดถี่ถ้วนนักก็ดีกว่าปล่อยให้ล่วงพ้นเวลาไปทั้งตามประมวลรัษฎากรมาตรา32ก็เปิดช่องให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ดำเนินการเรียกเอกสารหลักฐานต่างๆเพิ่มเติมหรือไต่สวนผู้อุทธรณ์ได้อยู่แล้วน่าจะเป็นการเหมาะสมยิ่งกว่าจะรอคอยฟังคำสั่งของอธิบดีกรมสรรพากรเช่นคดีนี้ซึ่งปรากฏว่าตามคำฟ้องโจทก์โจทก์ยื่นอุทธรณ์การประเมินพร้อมกับยื่นคำร้องขอขยายเวลาอุทธรณ์ตั้งแต่วันที่8สิงหาคม2534แต่กรมสรรพากรมีหนังสือแจ้งแก่โจทก์เมื่อวันที่20พฤษภาคม2535ว่าสั่งไม่ขยายเวลาอุทธรณ์แก่โจทก์ซึ่งกว่าจะทราบผลเป็นเวลาร่วม10เดือนซึ่งย่อมล่วงเลยเวลาที่จะอุทธรณ์ได้อย่างแน่นอนอยู่แล้วเว้นแต่จะอนุญาตให้ขยายเวลาอุทธรณ์เท่านั้น บทกฎหมายในส่วนนี้น่าจะมีการแก้ไขเพิ่มเติมให้ชัดเจนยิ่งขึ้นเพื่อประชาชนผู้ต้องเสียภาษีอากรจะไม่เข้าใจผิดในปัญหาข้อกฎหมายต่อไป พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา