เทศบัญญัติเทศบาลนครรังสิตเทศบัญญัติเทศบาลนครรังสิตเรื่องการควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์พ.ศ. ๒๕๕๖[๑] โดยที่เป็นการสมควรให้มีเทศบัญญัติเทศบาลนครรังสิต ว่าด้วยการควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๙ แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.๒๕๓๕ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๕๐ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายประกอบกับมาตรา ๖๐ แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเทศบาล(ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๑๐เทศบาลนครรังสิตโดยความเห็นชอบจากสภาเทศบาลนครรังสิตและผู้ว่าราชการจังหวัดปทุมธานีตราเทศบัญญัติไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ เทศบัญญัตินี้เรียกว่า เทศบัญญัติเทศบาลนครรังสิต เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ พ.ศ.๒๕๕๖ข้อ ๒ เทศบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้ประกาศไว้โดยเปิดเผย ณ สำนักงานเทศบาลนครรังสิตเป็นต้นไปข้อ ๓ บรรดาเทศบัญญัติระเบียบข้อบังคับ ประกาศ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่บัญญัติไว้แล้วในเทศบัญญัตินี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งเทศบัญญัตินี้ ให้ใช้เทศบัญญัตินี้แทนข้อ ๔ ในเทศบัญญัตินี้เจ้าพนักงานท้องถิ่น หมายความว่านายกเทศมนตรีนครรังสิตเจ้าพนักงานสาธารณสุข หมายความว่าเจ้าพนักงานซึ่งได้รับแต่งตั้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ตามมาตรา ๕วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่าข้าราชการหรือพนักงานเทศบาลนครรังสิตผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา๔๔ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕สุนัขพันธุ์เล็ก หมายความว่าพูดเดิ้ลทอย ชิวาวา ดัชชุน ชิสุ มินิเจอร์พินเจอร์ ปักกิ่ง เทอร์เรียนและพันธุ์อื่น ๆ ตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนดการเลี้ยงสัตว์ หมายความว่าการมีสัตว์ไว้ในครอบครอง การดูแลเอาใจใส่ บำรุงรักษา หรือการให้อาหารเป็นอาจิณเพื่อให้สัตว์นั้นเจริญเติบโตและมีชีวิตอยู่ได้การปล่อยสัตว์ หมายความว่าการสละการครอบครองสัตว์หรือการปล่อยให้อยู่นอกสถานที่เลี้ยงสัตว์ โดยปราศจากการควบคุมเจ้าของสัตว์ หมายความรวมถึงผู้ครอบครองสัตว์ด้วยเจ้าของสุนัข หมายความรวมถึงผู้ครอบครองสุนัขด้วยสถานที่เลี้ยงสัตว์ หมายความว่าคอกสัตว์ กรงสัตว์ ที่ขังสัตว์หรือสถานที่ในลักษณะอื่นที่ใช้ในการควบคุมสัตว์ที่เลี้ยงที่หรือทางสาธารณะ หมายความว่าสถานที่หรือทางซึ่งมิใช่เป็นของเอกชนและประชาชนสามารถใช้ประโยชน์หรือใช้สัญจรได้สิ่งปฏิกูล หมายความว่าอุจจาระ หรือปัสสาวะ และหมายความรวมถึงสิ่งอื่นใดซึ่งเป็นสิ่งโสโครกหรือมีกลิ่นเหม็นหน่วยรับจดทะเบียนสุนัข หมายความว่างานสัตวแพทย์ กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม หรือบุคคลใดหรือสถานที่ใดที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนดข้อ ๕ เทศบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่(๑) การเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ของทางราชการ(๒) การปล่อยสัตว์เพื่อการกุศลตามประเพณีข้อ ๖ ให้นายกเทศมนตรีนครรังสิตรักษาการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกระเบียบข้อบังคับประกาศหรือคำสั่งเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้หมวด ๑บททั่วไป ข้อ ๗ เพื่อประโยชน์ในการรักษาสภาวะความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีวิตของประชาชนหรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองให้พื้นที่เขตเทศบาลนครรังสิตเป็นเขตควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ประเภทดังต่อไปนี้(๑) สัตว์ประเภท ๑ ได้แก่ ช้าง(๒) สัตว์ประเภท ๒ ได้แก่ สุนัข(๓) สัตว์ประเภท ๓ ได้แก่ แมว นก ปลา ม้า โค กระบือ สุกร แพะ แกะห่านเป็ด ไก่ งู จระเข้ และสัตว์ป่าตามกฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าข้อ ๘ ห้ามมิให้ผู้ใดเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ตามข้อ๗.๑ ข้อ ๗.๒ และ ข้อ ๗.๓ ในที่หรือทางสาธารณะในเขตเทศบาลนครรังสิตหมวด ๒การเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ประเภท๑ ข้อ ๙ ให้พื้นที่เขตเทศบาลนครรังสิตทั้งหมดเป็นเขตห้ามเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ประเภท ๑ โดยเด็ดขาดกรณีมีเหตุจำเป็นต้องนำสัตว์ประเภทที่ ๑เข้ามาในเขตเทศบาลนครรังสิตเป็นการชั่วคราวต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นหมวด ๓การเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ประเภท๒ ส่วนที่ ๑การควบคุมจำนวนการเลี้ยง ข้อ ๑๐ สัตว์ประเภท ๒ในเทศบัญญัตินี้ ต่อไปนี้ใช้คำว่าสุนัขแทนข้อ ๑๑ ให้พื้นที่ทั้งหมดในเขตเทศบาลนครรังสิตเป็นเขตห้ามเลี้ยงสุนัขเกินจำนวนที่กำหนด ดังนี้(๑) เนื้อที่ดินไม่เกิน ๒๐ ตารางวา เลี้ยงได้ไม่เกิน ๒ ตัว(๒) เนื้อที่ดินเกิน ๒๐ ตารางวา แต่ไม่เกิน ๕๐ ตารางวาเลี้ยงได้ไม่เกิน ๓ ตัว(๓) เนื้อที่ดินเกิน ๕๐ ตารางวาขึ้นไป เลี้ยงได้ไม่เกิน ๔ ตัวความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับกับการเลี้ยงสุนัขพันธุ์เล็กและการเลี้ยงสุนัขของวัด ศาลเจ้า และสถานที่อื่นที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนดส่วนที่ ๒การจดทะเบียนสุนัข ข้อ ๑๒ ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่เทศบัญญัติมีผลใช้บังคับเจ้าของสุนัขมีหน้าที่ต้องนำสุนัขหรือใบรับรองการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าอย่างใดอย่างหนึ่ง ไปยื่นคำขอจดทะเบียนสุนัขเพื่อจัดทำบัตรประจำตัวสุนัข และเครื่องหมายสัญลักษณ์ ณ หน่วยรับจดทะเบียนสุนัขเพื่อความสะดวกในการจดทะเบียนสุนัขตามวรรคหนึ่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นอาจประกาศกำหนดช่วงวัน เวลาและสถานที่ในการรับจดทะเบียนสุนัขได้ตามที่เห็นสมควรเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบคำขอแล้วพบว่าถูกต้องให้ออกบัตรประจำตัวสุนัข พร้อมมอบเครื่องหมายสัญลักษณ์ ให้กับเจ้าของสุนัขภายหลังดำเนินการตามวรรคหนึ่งแล้วหากมีสุนัขเกิดใหม่เจ้าของสุนัขต้องยื่นคำขอจดทะเบียนสุนัขภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันคำขอจดทะเบียนสุนัข บัตรประจำตัวสุนัข และเครื่องหมายสัญลักษณ์ให้เป็นไปตามแบบที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนดข้อ ๑๓ กรณีต่อไปนี้ให้เจ้าของสุนัขแจ้งต่อหน่วยรับจดทะเบียนสุนัข(๑) ภายในสามสิบวัน(๑.๑) เมื่อมีการย้ายที่อยู่สุนัขไปนอกเขตเทศบาล(๑.๒) เมื่อมีการนำสุนัขจากนอกเขตเทศบาลมาเลี้ยงดูไว้(๑.๓) เมื่อบัตรประจำตัว เครื่องหมายสัญลักษณ์สุนัข สูญหายถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญ(๒) ภายในเจ็ดวัน(๒.๑) เมื่อสุนัขตาย(๒.๒) เมื่อสุนัขหาย หรือหลังพบสุนัขที่หายข้อ ๑๔ หากเจ้าของสุนัขไม่ประสงค์จะเลี้ยงดูสุนัขอีกต่อไปต้องมอบสุนัขบัตรประจำตัวสุนัข พร้อมเครื่องหมายสัญลักษณ์ให้กับบุคคลอื่นและเจ้าของใหม่จะต้องแจ้งต่อหน่วยที่รับจดทะเบียนไว้ภายในสามสิบวันนับแต่วันรับมอบสุนัขหากเจ้าของสุนัขไม่สามารถหาเจ้าของใหม่ได้จะต้องมอบสุนัขนั้นให้เทศบาลนครรังสิตดูแลโดยเสียค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดข้อ ๑๕ วิธีการแจ้งตามข้อ๑๓ ข้อ ๑๔ ให้เป็นไปตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนดข้อ ๑๖ ในการจดทะเบียนสุนัขตามข้อ๑๒ วรรคหนึ่ง หากพบว่าผู้ใดมีสุนัขเลี้ยงดูไว้เกินจำนวนที่กำหนดตามข้อ ๑๑ให้ส่งมอบสุนัขที่เกินนั้นให้เทศบาลนครรังสิตดูแลโดยเจ้าของสุนัขนั้นต้องเสียค่าใช้จ่ายตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนดเว้นแต่เจ้าของสุนัขประสงค์จะเลี้ยงสุนัขจำนวนที่เกินไว้เองโดยได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นการชั่วคราวการอนุญาตของเจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นการชั่วคราวตามวรรคหนึ่งให้กระทำได้ไม่เกิน ๒ ครั้ง รวมระยะเวลาไม่เกิน ๑๒๐ วันส่วนที่ ๓การเลี้ยงหรือปล่อยสุนัข ข้อ ๑๗ ในการเลี้ยงสุนัขเจ้าของสุนัขต้องปฏิบัติดังต่อไปนี้(๑) จัดสถานที่เลี้ยงตามความเหมาะสมของสุนัขโดยมีขนาดเพียงพอแก่การดำรงชีวิตของสุนัขมีแสงสว่างเพียงพอและการระบายอากาศที่เพียงพอมีระบบการระบายน้ำและกำจัดสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะ(๒)กรณีเป็นสุนัขที่มีพฤติกรรมดุร้ายหรือสุนัขสายพันธุ์อื่นที่มีประวัติทำร้ายคนจะต้องเลี้ยงในสถานที่ หรือกรงที่สุนัขไม่สามารถเข้าถึงบุคคลภายนอกและมีป้ายเตือนให้ระมัดระวัง โดยสังเกตได้อย่างชัดเจน(๓) ควบคุมสุนัขมิให้ออกนอกสถานที่เลี้ยง โดยปราศจากการควบคุม(๔) ควบคุมดูแลสุนัขมิให้ก่อเหตุเดือดร้อนรำคาญ เช่นก่อให้เกิดเสียงดังติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน ๆ เป็นต้น(๕) รักษาสถานที่เลี้ยงสุนัขให้สะอาดอยู่เสมอจัดเก็บสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะ เป็นประจำไม่ปล่อยให้เป็นที่สะสมหมักหมมจนเกิดกลิ่นเหม็นรบกวนผู้ที่อยู่บริเวณใกล้เคียง(๖) ต้องรับผิดชอบต่อความเป็นอยู่ของสุนัข เกี่ยวกับเรื่องอาหารความสะอาด และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ถ้าเจ้าของสุนัขไม่สามารถเลี้ยงดูสุนัขได้เป็นการชั่วคราวจะต้องจัดให้มีผู้ดูแลความเป็นอยู่ของสุนัขให้เป็นปกติสุข(๗) เมื่อสุนัขตาย เจ้าของสุนัขจะต้องกำจัดซากสุนัขให้ถูกสุขลักษณะเพื่อป้องกันมิให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์แมลงหรือสัตว์นำโรค ทั้งนี้ โดยวิธีที่ไม่ก่อเหตุรำคาญและไม่เป็นเหตุให้เกิดการปนเปื้อนของแหล่งน้ำเว้นแต่สุนัขตายเนื่องจากป่วยเป็นโรคระบาดสัตว์ต้องแจ้งต่อหน่วยรับจดทะเบียนสุนัขทันทีและต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่(๘) จัดให้มีการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในสุนัขเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสุนัขมาสู่คน(๙) ในกรณีที่มีเหตุควรสงสัยว่าสุนัขที่เลี้ยงเป็นโรคอันอาจเป็นอันตรายแก่สุขภาพของประชาชนให้เจ้าของสุนัขแยกกันสุนัขไว้ต่างหาก และแจ้งให้หน่วยที่รับจดทะเบียนสุนัขไว้ทราบและต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่(๑๐) ต้องจัดให้สุนัขมีเครื่องหมายสัญลักษณ์ติดที่ตัวตลอดเวลา(๑๑)ปฏิบัติการอื่นใดตามคำแนะนำของเจ้าพนักงานท้องถิ่นเจ้าพนักงานสาธารณสุขหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ข้อ ๑๘ ห้ามมิให้ผู้ใดเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขในที่หรือทางสาธารณะหรือในที่ของบุคคลอื่นโดยปราศจากความยินยอมข้อ ๑๙ เจ้าของสุนัขมีหน้าที่ต้องกำจัดสิ่งปฏิกูลอันเกิดจากสุนัขในที่หรือทางสาธารณะหรือในที่อื่นใดในเขตเทศบาลนครรังสิตโดยทันทีส่วนที่ ๔การนำสุนัขออกนอกสถานที่เลี้ยง ข้อ ๒๐ ผู้ใดนำสุนัขออกนอกสถานที่เลี้ยงต้องปฏิบัติดังต่อไปนี้(๑) พกบัตรประจำตัวสุนัขและต้องแสดงบัตรประจำตัวสุนัขเมื่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นเจ้าพนักงานสาธารณสุข หรือพนักงานเจ้าหน้าที่เรียกตรวจ(๒) ผูกสายลากจูงที่แข็งแรงและจับสายลากจูงตลอดเวลาในกรณีที่เป็นสุนัขที่มีพฤติกรรมดุร้ายหรือสุนัขสายพันธุ์อื่นที่มีประวัติทำร้ายคน ต้องใส่อุปกรณ์ครอบปากและจับสายลากจูงห่างจากตัวสุนัขไม่เกินห้าสิบเซนติเมตรตลอดเวลาข้อ ๒๑ ความในข้อ ๒๐(๒) มิให้ใช้บังคับในกรณีดังต่อไปนี้(๑) ขณะที่สุนัขอยู่ในระหว่างการประกวดการแสดงหรือการประกอบกิจกรรมอื่นใดในทำนองเดียวกันแต่ผู้จัดงานจะต้องมีมาตรการในการป้องกันสุนัขมิให้ทำร้ายคน(๒) ขณะที่สุนัขอยู่ในการฝึกหัด ผู้ฝึกจะต้องมีมาตรการในการป้องกันสุนัขมิให้ทำร้ายคน(๓) ขณะที่สุนัขอยู่ในกรง ที่ขัง หรือเครื่องควบคุมอื่นใดที่มั่นคงแข็งแรงเพียงพอที่จะป้องกันมิให้สุนัขเข้าถึงบุคคลภายนอกหมวด ๔การเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ประเภท๓ ข้อ ๒๒ ในการเลี้ยงสัตว์ประเภท ๓ ให้นำความในข้อ๑๗ ยกเว้น (๒) มาบังคับใช้กับสัตว์แต่ละชนิด โดยอนุโลมหมวด ๕อำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานท้องถิ่นพนักงานเจ้าหน้าที่และบทกำหนดโทษ ข้อ ๒๓ ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ พบสัตว์ในที่หรือทางสาธารณะอันเป็นการฝ่าฝืนข้อ ๘ โดยไม่ปรากฏเจ้าของให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจกักสัตว์ดังกล่าวไว้เป็นเวลาอย่างน้อยสามสิบวันเมื่อพ้นกำหนดแล้วยังไม่มีผู้ใดมาแสดงหลักฐานการเป็นเจ้าของเพื่อรับสัตว์คืนให้สัตว์นั้นตกเป็นของเทศบาลนครรังสิตแต่ถ้าการกักสัตว์ไว้อาจก่อให้เกิดอันตรายแก่สัตว์นั้นหรือสัตว์อื่นหรือต้องเสียค่าใช้จ่ายเกินสมควรเจ้าพนักงานท้องถิ่นจะจัดการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์นั้นตามควรแก่กรณีก่อนถึงกำหนดเวลาดังกล่าวก็ได้เงินที่ได้จากการขายหรือขายทอดตลาดเมื่อได้หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดและค่าเลี้ยงดูแล้วให้เก็บรักษาไว้แทนสัตว์ในกรณีที่มิได้มีการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์ตามวรรคหนึ่งและเจ้าของสัตว์มาขอรับสัตว์คืนภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่งเจ้าของสัตว์เป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายสำหรับการเลี้ยงดูสัตว์ให้แก่เทศบาลนครรังสิตตามจำนวนที่ได้จ่ายจริงด้วยในกรณีที่ปรากฏว่าสัตว์ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือพนักงานเจ้าหน้าที่พบนั้นเป็นโรคติดต่ออันอาจเป็นอันตรายต่อประชาชนให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามที่เห็นสมควรข้อ ๒๔ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจแต่งตั้งข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา๔๔ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ในเขตอำนาจของเทศบาลนครรังสิตในเรื่องใดหรือทุกเรื่องก็ได้ข้อ ๒๕ ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามเทศบัญญัตินี้ต้องระวางโทษตามที่กำหนดไว้ในบทกำหนดโทษแห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุขพ.ศ. ๒๕๓๕ประกาศณ วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๖ธีรวุฒิกลิ่นกุสุมนายกเทศมนตรีนครรังสิตปริยานุช/ผู้จัดทำ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗อุษมล/ผู้ตรวจ๑๕ พฤษภาคม๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๑/ตอนที่ ๔๕ ง/หน้า ๑๗๓/๑ พฤษภาคม ๒๕๕๗