คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 480/2538หลักกฎหมาย: จำเลยที่18เป็นเจ้าบ้านและเข้าเล่นการพนันไม่มีพฤติการณ์ที่แสดงว่าจำเลยที่18จัดให้มีการเล่นพนันจำเลยที่18จึงมีความผิดฐานเป็นผู้เล่นเท่านั้นการเป็นเจ้าบ้านแต่เพียงอย่างเดียวไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติการพนันฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยที่18ฐานเป็นเจ้าบ้านโดยไม่ชอบแม้จำเลยที่18จะมิได้ฎีกาในปัญญาหานี้แต่ปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยได้โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ กับพวก ได้ ร่วมกัน เล่น การพนันโดย จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ จัด ให้ มี การ เล่น เพื่อ นำ มา ซึ่ง ผลประโยชน์แห่ง ตน เป็น ผู้ เข้า เล่น และ เป็น เจ้ามือ รับ กิน รับ ใช้ จำเลย ที่ 18เป็น เจ้า บ้าน และ เข้าร่วม เล่น ด้วย จำเลย นอกนั้น เป็น ผู้เข้าร่วมเล่น พนัน โดย ไม่ได้ รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน มี ผู้นำ เจ้าพนักงานจับ จำเลย ทั้ง ยี่สิบ ได้ พร้อม ด้วย ของกลาง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33, 83 ริบของกลาง และ จ่าย สินบน นำ จับจำเลย ทั้ง ยี่สิบ ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ มี ความผิดตาม พระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15ให้ ลงโทษ จำเลย ที่ 1 ฐาน เป็น เจ้ามือ จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาทและ ฐาน เป็น ผู้ จัด จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท รวม จำคุก8 เดือน ปรับ 4,000 บาท จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 4 เดือนปรับ 2,000 บาท และ ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ 1,200 บาท รวม จำคุก 4 เดือนปรับ 3,200 บาท จำเลย นอกนั้น ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ คน ละ 1,200 บาทจำเลย ทุกคน ให้การรับสารภาพ ไม่ ลดโทษ ให้ ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้คน ละ 2 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ ให้ กักขังแทน ริบของกลาง ให้ จำเลย จ่ายเงิน สินบน นำ จับ แก่ ผู้นำจับ กึ่งหนึ่งของ ค่าปรับโจทก์ อุทธรณ์ ขอ ไม่ให้ รอการลงโทษ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 18 โดยอัยการ พิเศษ ประจำ เขต 7 ซึ่ง ได้รับ มอบหมาย จาก อัยการ สูงสุด รับรองให้ อุทธรณ์ ใน ปัญหาข้อเท็จจริงศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษาแก้ เป็น ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น เจ้ามือจำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ จัด จำคุก 3 เดือน รวม จำคุก 6 เดือนจำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ เข้า เล่น ปรับ1,200 บาท จำเลย ทั้ง สอง ให้การรับสารภาพ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำเลย ที่ 1 จำคุก 3 เดือน จำเลย ที่ 18จำคุก 1 เดือน 15 วัน และ ปรับ 600 บาท นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ บรรยาย บันทึก การ ฟ้องคดี อาญาด้วย วาจา ว่า จำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ร่วม เล่น ด้วย ซึ่ง ตามพระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 12 บัญญัติ ว่า "ผู้ใด จัด ให้ มีการ เล่น หรือ ทำ อุบาย ล่อ ช่วย ประกาศ โฆษณา หรือ ชักชวน โดยตรง หรือทางอ้อม ให้ ผู้อื่น เข้า เล่น หรือ เข้า พนัน ใน การ เล่น ซึ่ง มิได้รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน หรือ รับ อนุญาต แล้ว แต่ เล่น พลิกแพลงผู้ นั้น มี ความผิด " ดังนี้ เมื่อ ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ปรากฏ ใน บันทึกคำฟ้อง และ ที่ จำเลย ที่ 18 ให้การรับสารภาพ ฟังได้ เพียง ว่า จำเลยที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ผู้ ร่วม เล่น เท่านั้น ไม่มี พฤติการณ์ อื่น ใดตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อัน จะ มี ความผิด ดังนั้น การ เป็น เพียง เจ้า บ้านกฎหมาย มิได้ บัญญัติ ว่า มี ความผิด และ กำหนด โทษ ไว้ ที่ ศาลชั้นต้นและ ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษา ลงโทษ จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน ด้วยอีก กระทง หนึ่ง นั้น จึง ไม่ชอบ ปัญหา ดังกล่าว เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยวกับความสงบ เรียบร้อย ศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้ เมื่อ คดี ฟังได้ ว่าจำเลย ที่ 18 ไม่มี ความผิด ฐาน เป็น เจ้า บ้าน อีก ต่างหาก แล้ว ปัญหา ที่จำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษ จึง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ต่อไป "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ยก ฟ้อง จำเลย ที่ 18 ใน ข้อหา ฐาน เป็นเจ้า บ้าน นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 480/2538พนักงานอัยการประจำศาลแขวงสุพรรณบุรีโจทก์นาย ประทุม นิ่มมณีหรือนิ่มมะณี กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 158 (5), ม. 195, ม. 225 พ.ร.บ.การพนัน ม. 12จำเลยที่18เป็นเจ้าบ้านและเข้าเล่นการพนันไม่มีพฤติการณ์ที่แสดงว่าจำเลยที่18จัดให้มีการเล่นพนันจำเลยที่18จึงมีความผิดฐานเป็นผู้เล่นเท่านั้นการเป็นเจ้าบ้านแต่เพียงอย่างเดียวไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติการพนันฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยที่18ฐานเป็นเจ้าบ้านโดยไม่ชอบแม้จำเลยที่18จะมิได้ฎีกาในปัญญาหานี้แต่ปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยได้โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ กับพวก ได้ ร่วมกัน เล่น การพนันโดย จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ จัด ให้ มี การ เล่น เพื่อ นำ มา ซึ่ง ผลประโยชน์แห่ง ตน เป็น ผู้ เข้า เล่น และ เป็น เจ้ามือ รับ กิน รับ ใช้ จำเลย ที่ 18เป็น เจ้า บ้าน และ เข้าร่วม เล่น ด้วย จำเลย นอกนั้น เป็น ผู้เข้าร่วมเล่น พนัน โดย ไม่ได้ รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน มี ผู้นำ เจ้าพนักงานจับ จำเลย ทั้ง ยี่สิบ ได้ พร้อม ด้วย ของกลาง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33, 83 ริบของกลาง และ จ่าย สินบน นำ จับจำเลย ทั้ง ยี่สิบ ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ มี ความผิดตาม พระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15ให้ ลงโทษ จำเลย ที่ 1 ฐาน เป็น เจ้ามือ จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาทและ ฐาน เป็น ผู้ จัด จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท รวม จำคุก8 เดือน ปรับ 4,000 บาท จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 4 เดือนปรับ 2,000 บาท และ ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ 1,200 บาท รวม จำคุก 4 เดือนปรับ 3,200 บาท จำเลย นอกนั้น ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ คน ละ 1,200 บาทจำเลย ทุกคน ให้การรับสารภาพ ไม่ ลดโทษ ให้ ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้คน ละ 2 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ ให้ กักขังแทน ริบของกลาง ให้ จำเลย จ่ายเงิน สินบน นำ จับ แก่ ผู้นำจับ กึ่งหนึ่งของ ค่าปรับโจทก์ อุทธรณ์ ขอ ไม่ให้ รอการลงโทษ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 18 โดยอัยการ พิเศษ ประจำ เขต 7 ซึ่ง ได้รับ มอบหมาย จาก อัยการ สูงสุด รับรองให้ อุทธรณ์ ใน ปัญหาข้อเท็จจริงศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษาแก้ เป็น ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น เจ้ามือจำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ จัด จำคุก 3 เดือน รวม จำคุก 6 เดือนจำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ เข้า เล่น ปรับ1,200 บาท จำเลย ทั้ง สอง ให้การรับสารภาพ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำเลย ที่ 1 จำคุก 3 เดือน จำเลย ที่ 18จำคุก 1 เดือน 15 วัน และ ปรับ 600 บาท นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ บรรยาย บันทึก การ ฟ้องคดี อาญาด้วย วาจา ว่า จำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ร่วม เล่น ด้วย ซึ่ง ตามพระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 12 บัญญัติ ว่า "ผู้ใด จัด ให้ มีการ เล่น หรือ ทำ อุบาย ล่อ ช่วย ประกาศ โฆษณา หรือ ชักชวน โดยตรง หรือทางอ้อม ให้ ผู้อื่น เข้า เล่น หรือ เข้า พนัน ใน การ เล่น ซึ่ง มิได้รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน หรือ รับ อนุญาต แล้ว แต่ เล่น พลิกแพลงผู้ นั้น มี ความผิด " ดังนี้ เมื่อ ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ปรากฏ ใน บันทึกคำฟ้อง และ ที่ จำเลย ที่ 18 ให้การรับสารภาพ ฟังได้ เพียง ว่า จำเลยที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ผู้ ร่วม เล่น เท่านั้น ไม่มี พฤติการณ์ อื่น ใดตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อัน จะ มี ความผิด ดังนั้น การ เป็น เพียง เจ้า บ้านกฎหมาย มิได้ บัญญัติ ว่า มี ความผิด และ กำหนด โทษ ไว้ ที่ ศาลชั้นต้นและ ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษา ลงโทษ จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน ด้วยอีก กระทง หนึ่ง นั้น จึง ไม่ชอบ ปัญหา ดังกล่าว เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยวกับความสงบ เรียบร้อย ศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้ เมื่อ คดี ฟังได้ ว่าจำเลย ที่ 18 ไม่มี ความผิด ฐาน เป็น เจ้า บ้าน อีก ต่างหาก แล้ว ปัญหา ที่จำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษ จึง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ต่อไป "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ยก ฟ้อง จำเลย ที่ 18 ใน ข้อหา ฐาน เป็นเจ้า บ้าน นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ ภาค 3(ชัยวัฒน์ ดุลยปวีณ-ก้าน อันนานนท์-อัครวิทย์ สุมาวงศ์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุระราชบัญญัติการพนันพ.ศ.2478มีวัตถุประสงค์ในการป้องกันและปราบปรามมิให้มีการฝักใฝ่ในการเล่นการพนันทั้งนี้เพราะการพนันเป็นบ่อเกิดแห่งมิจฉาชีพดังจะเห็นได้จากมาตรา6ซึ่งบัญญัติว่า"ผู้ใดอยู่ในวงเล่นอันขัดต่อบทแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือขัดต่อข้อความในกฎกระทรวงหรือใบอนุญาตซึ่งออกตามพระราชบัญญัตินี้ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้นั้นเล่นด้วยเว้นแต่ผู้ซึ่งเพียงแต่ดูการเล่นในการรื่นเริงสาธารณะหรืองานนักขัตฤกษ์หรือในที่สาธารณสถาน"จากบทบัญญัติดังกล่าวจะเห็นชัดถึงวัตถุประสงค์ของพระราชบัญญัติ การพนันฯตามที่กล่าวมาโดยบุคคลใดที่อยู่ในวงเล่นการพนันกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้ร่วมเล่นด้วยคือเป็นผู้กระทำความผิดฐานเล่นการพนันขันต่อผู้ที่อยู่ในวงเล่นการพนันมีหน้าที่ต้องนำสืบหักล้างข้อสันนิษฐานของกฎหมายแตกต่างจากกฎหมายที่มีโทษทางอาญาอื่นๆซึ่งปกติพนักงานอัยการโจทก์มีหน้าที่ต้องนำสืบว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดข้อสันนิษฐานตามพระราชบัญญัติการพนันฯมีผลบังคับได้ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ คำพิพากษาศาลฎีกาที่593/2494คณะตุลาการรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัยที่ต.2/2494ลงวันที่4มกราคม2494วินิจฉัยว่าความในมาตรา6แห่งพระราชบัญญัติการพนันพ.ศ.2478ไม่ขัดต่อบทรัฐธรรมนูญมาตรา30ฉะนั้นศาลจึงอาศัยข้อความตามพระราชบัญญัติการพนันฯมาตรา6วินิจฉัยลงโทษจำเลยได้ จะเห็นได้ว่าแม้แต่ผู้เล่นซึ่งมีอัตราโทษต่ำกว่าผู้จัดให้มีการเล่นกฎหมายยังสันนิษฐานผู้ที่อยู่ร่วมวงว่าเป็นผู้เล่นด้วยดังนั้นผู้จัดให้มีการเล่นกฎหมายยิ่งจะต้องเด็ดขาดลงโทษหนักกว่าผู้เล่นทั้งนี้เพราะจะมีการเล่นได้ต้องขึ้นอยู่กับผู้จัดให้มีการเล่นหากไม่มีผู้จัดให้มีการเล่นก็จะมีผู้เล่นไม่ได้ เพื่อให้เห็นชัดผู้เขียนใคร่ขอยกอุทาหรณ์ดังนี้หากมีผู้เดินไปพบกลุ่มคนกำลังเล่นการพนันอยู่ผู้ที่พบเห็นไม่ไปแจ้งพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจโดยอ้างว่าไม่ใช่หน้าที่ย่อมมีเหตุผลรับฟังได้หากผู้ที่พบเห็นการเล่นการพนันเป็นเจ้าบ้านที่มีบุคคลเล่นการพนันอยู่ในบ้านจะอ้างว่าไม่มีหน้าที่ที่จะไปแจ้งต่อพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจว่ามีการเล่นการพนันหรือไม่มีหน้าที่ห้ามไม่ให้มีการเล่นการพนันนั้นคงจะฟังได้ยากทั้งนี้เพราะเจ้าบ้านย่อมเป็นผู้ครอบครองดูแลรักษารวมทั้งใช้สอยบ้านเรือนที่อยู่อาศัยหากใครมารบกวนการครอบครองก็มีความผิดฐานบุกรุกดังนั้นเจ้าบ้านจะอ้างว่าไม่รู้เห็นในการเล่นการพนันซึ่งมีขึ้นในบ้านของตนนั้นย่อมฟังไม่ขึ้นและยิ่งหากเจ้าบ้านพบเห็นการเล่นการพนันภายในบ้านของตนแล้วเข้าร่วมเล่นด้วยดังเช่นข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้เจ้าบ้านจะกล่าวอ้างว่ามิได้รู้เห็นในการจัดให้มีการเล่นการพนันขึ้นในบ้านตนนั้นยิ่งไม่สามารถที่จะกล่าวอ้างได้เลยเพราะเมื่อนึกถึงหลักแห่งความเป็นจริงแล้วหากเจ้าบ้านไม่รู้เห็นการจัดให้มีการเล่นการพนันแล้วก็ไม่มีบุคคลอื่นที่จะมากล้ามาเล่นการพนันด้วยการที่เจ้าบ้านร่วมเข้าเล่นด้วยแสดงให้เห็นชัดว่าเจ้าบ้านต้องมีส่วนร่วมในการจัดให้มีการพนันดังนั้นด้วยความเคารพต่อคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้อย่างสูงผู้เขียนเห็นว่าผู้ที่เป็นเจ้าบ้านไม่ว่าจะเข้าเล่นการพนันหรือไม่เข้าเล่นการพนันถือได้ว่าเป็นผู้จัดให้มีการเล่นการพนันแล้วไม่จำเป็นต้องมีพฤติการณ์อื่นมาประกอบอีกเพียงแต่เจ้าบ้านที่ร่วมเล่นการพนันด้วยจะต้องรับผิดชอบทุกกรณีไม่สามารถนำสืบหักล้างได้ส่วนเจ้าบ้านที่มิได้ร่วมเล่นการพนันด้วยหากแต่อยู่ภายในบริเวณบ้านมีสิทธิที่จะนำสืบหักล้างว่าตนเองมิได้เป็นผู้จัดให้มีการเล่นได้เช่นเจ้าบ้านนอนเป็นไข้อยู่ชั้นบนไม่ได้ลงมาเกี่ยวข้องในการเล่นเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเจ้าบ้านเป็นผู้จัดให้มีการเล่นการพนัน(คำพิพากษาศาลฎีกาที่861/2493) อย่างไรก็ตามในการยื่นฟ้องพนักงานอัยการจะต้องฟ้องด้วยวาจาให้ชัดว่าจำเลยในฐานะเป็นเจ้าบ้านได้จัดให้มีการเล่นมิใช่ฟ้องแต่เพียงว่าจำเลยเป็นเจ้าบ้านแล้วขอให้ลงโทษโดยไม่กล่าวว่าเป็นผู้จัดให้มีการเล่นก็ไม่สามารถที่จะลงโทษจำเลยฐานจัดให้มีการเล่นได้มิฉะนั้นจะเป็นการพิพากษาเกินคำขอ ศิริชัย วัฒนโยธินคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ กับพวก ได้ ร่วมกัน เล่น การพนันโดย จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ จัด ให้ มี การ เล่น เพื่อ นำ มา ซึ่ง ผลประโยชน์แห่ง ตน เป็น ผู้ เข้า เล่น และ เป็น เจ้ามือ รับ กิน รับ ใช้ จำเลย ที่ 18เป็น เจ้า บ้าน และ เข้าร่วม เล่น ด้วย จำเลย นอกนั้น เป็น ผู้เข้าร่วมเล่น พนัน โดย ไม่ได้ รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน มี ผู้นำ เจ้าพนักงานจับ จำเลย ทั้ง ยี่สิบ ได้ พร้อม ด้วย ของกลาง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33, 83 ริบของกลาง และ จ่าย สินบน นำ จับจำเลย ทั้ง ยี่สิบ ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ มี ความผิดตาม พระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15ให้ ลงโทษ จำเลย ที่ 1 ฐาน เป็น เจ้ามือ จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาทและ ฐาน เป็น ผู้ จัด จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท รวม จำคุก8 เดือน ปรับ 4,000 บาท จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 4 เดือนปรับ 2,000 บาท และ ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ 1,200 บาท รวม จำคุก 4 เดือนปรับ 3,200 บาท จำเลย นอกนั้น ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ คน ละ 1,200 บาทจำเลย ทุกคน ให้การรับสารภาพ ไม่ ลดโทษ ให้ ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้คน ละ 2 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ ให้ กักขังแทน ริบของกลาง ให้ จำเลย จ่ายเงิน สินบน นำ จับ แก่ ผู้นำจับ กึ่งหนึ่งของ ค่าปรับโจทก์ อุทธรณ์ ขอ ไม่ให้ รอการลงโทษ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 18 โดยอัยการ พิเศษ ประจำ เขต 7 ซึ่ง ได้รับ มอบหมาย จาก อัยการ สูงสุด รับรองให้ อุทธรณ์ ใน ปัญหาข้อเท็จจริงศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษาแก้ เป็น ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น เจ้ามือจำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ จัด จำคุก 3 เดือน รวม จำคุก 6 เดือนจำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ เข้า เล่น ปรับ1,200 บาท จำเลย ทั้ง สอง ให้การรับสารภาพ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำเลย ที่ 1 จำคุก 3 เดือน จำเลย ที่ 18จำคุก 1 เดือน 15 วัน และ ปรับ 600 บาท นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ บรรยาย บันทึก การ ฟ้องคดี อาญาด้วย วาจา ว่า จำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ร่วม เล่น ด้วย ซึ่ง ตามพระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 12 บัญญัติ ว่า "ผู้ใด จัด ให้ มีการ เล่น หรือ ทำ อุบาย ล่อ ช่วย ประกาศ โฆษณา หรือ ชักชวน โดยตรง หรือทางอ้อม ให้ ผู้อื่น เข้า เล่น หรือ เข้า พนัน ใน การ เล่น ซึ่ง มิได้รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน หรือ รับ อนุญาต แล้ว แต่ เล่น พลิกแพลงผู้ นั้น มี ความผิด " ดังนี้ เมื่อ ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ปรากฏ ใน บันทึกคำฟ้อง และ ที่ จำเลย ที่ 18 ให้การรับสารภาพ ฟังได้ เพียง ว่า จำเลยที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ผู้ ร่วม เล่น เท่านั้น ไม่มี พฤติการณ์ อื่น ใดตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อัน จะ มี ความผิด ดังนั้น การ เป็น เพียง เจ้า บ้านกฎหมาย มิได้ บัญญัติ ว่า มี ความผิด และ กำหนด โทษ ไว้ ที่ ศาลชั้นต้นและ ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษา ลงโทษ จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน ด้วยอีก กระทง หนึ่ง นั้น จึง ไม่ชอบ ปัญหา ดังกล่าว เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยวกับความสงบ เรียบร้อย ศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้ เมื่อ คดี ฟังได้ ว่าจำเลย ที่ 18 ไม่มี ความผิด ฐาน เป็น เจ้า บ้าน อีก ต่างหาก แล้ว ปัญหา ที่จำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษ จึง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ต่อไป "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ยก ฟ้อง จำเลย ที่ 18 ใน ข้อหา ฐาน เป็นเจ้า บ้าน นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 480/2538พนักงานอัยการประจำศาลแขวงสุพรรณบุรีโจทก์นาย ประทุม นิ่มมณีหรือนิ่มมะณี กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 158 (5), ม. 195, ม. 225 พ.ร.บ.การพนัน ม. 12จำเลยที่18เป็นเจ้าบ้านและเข้าเล่นการพนันไม่มีพฤติการณ์ที่แสดงว่าจำเลยที่18จัดให้มีการเล่นพนันจำเลยที่18จึงมีความผิดฐานเป็นผู้เล่นเท่านั้นการเป็นเจ้าบ้านแต่เพียงอย่างเดียวไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติการพนันฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยที่18ฐานเป็นเจ้าบ้านโดยไม่ชอบแม้จำเลยที่18จะมิได้ฎีกาในปัญญาหานี้แต่ปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยได้โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ กับพวก ได้ ร่วมกัน เล่น การพนันโดย จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ จัด ให้ มี การ เล่น เพื่อ นำ มา ซึ่ง ผลประโยชน์แห่ง ตน เป็น ผู้ เข้า เล่น และ เป็น เจ้ามือ รับ กิน รับ ใช้ จำเลย ที่ 18เป็น เจ้า บ้าน และ เข้าร่วม เล่น ด้วย จำเลย นอกนั้น เป็น ผู้เข้าร่วมเล่น พนัน โดย ไม่ได้ รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน มี ผู้นำ เจ้าพนักงานจับ จำเลย ทั้ง ยี่สิบ ได้ พร้อม ด้วย ของกลาง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33, 83 ริบของกลาง และ จ่าย สินบน นำ จับจำเลย ทั้ง ยี่สิบ ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ว่า จำเลย ทั้ง ยี่สิบ มี ความผิดตาม พระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 4, 5, 6, 10, 12, 15ให้ ลงโทษ จำเลย ที่ 1 ฐาน เป็น เจ้ามือ จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาทและ ฐาน เป็น ผู้ จัด จำคุก 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท รวม จำคุก8 เดือน ปรับ 4,000 บาท จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 4 เดือนปรับ 2,000 บาท และ ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ 1,200 บาท รวม จำคุก 4 เดือนปรับ 3,200 บาท จำเลย นอกนั้น ฐาน เป็น ผู้ เล่น ปรับ คน ละ 1,200 บาทจำเลย ทุกคน ให้การรับสารภาพ ไม่ ลดโทษ ให้ ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้คน ละ 2 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ ให้ กักขังแทน ริบของกลาง ให้ จำเลย จ่ายเงิน สินบน นำ จับ แก่ ผู้นำจับ กึ่งหนึ่งของ ค่าปรับโจทก์ อุทธรณ์ ขอ ไม่ให้ รอการลงโทษ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 18 โดยอัยการ พิเศษ ประจำ เขต 7 ซึ่ง ได้รับ มอบหมาย จาก อัยการ สูงสุด รับรองให้ อุทธรณ์ ใน ปัญหาข้อเท็จจริงศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษาแก้ เป็น ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น เจ้ามือจำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ จัด จำคุก 3 เดือน รวม จำคุก 6 เดือนจำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน จำคุก 3 เดือน และ เป็น ผู้ เข้า เล่น ปรับ1,200 บาท จำเลย ทั้ง สอง ให้การรับสารภาพ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำเลย ที่ 1 จำคุก 3 เดือน จำเลย ที่ 18จำคุก 1 เดือน 15 วัน และ ปรับ 600 บาท นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี นี้ โจทก์ บรรยาย บันทึก การ ฟ้องคดี อาญาด้วย วาจา ว่า จำเลย ที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ร่วม เล่น ด้วย ซึ่ง ตามพระราชบัญญัติ การพนัน พ.ศ. 2478 มาตรา 12 บัญญัติ ว่า "ผู้ใด จัด ให้ มีการ เล่น หรือ ทำ อุบาย ล่อ ช่วย ประกาศ โฆษณา หรือ ชักชวน โดยตรง หรือทางอ้อม ให้ ผู้อื่น เข้า เล่น หรือ เข้า พนัน ใน การ เล่น ซึ่ง มิได้รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงาน หรือ รับ อนุญาต แล้ว แต่ เล่น พลิกแพลงผู้ นั้น มี ความผิด " ดังนี้ เมื่อ ข้อเท็จจริง ตาม ที่ ปรากฏ ใน บันทึกคำฟ้อง และ ที่ จำเลย ที่ 18 ให้การรับสารภาพ ฟังได้ เพียง ว่า จำเลยที่ 18 เป็น เจ้า บ้าน และ ผู้ ร่วม เล่น เท่านั้น ไม่มี พฤติการณ์ อื่น ใดตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อัน จะ มี ความผิด ดังนั้น การ เป็น เพียง เจ้า บ้านกฎหมาย มิได้ บัญญัติ ว่า มี ความผิด และ กำหนด โทษ ไว้ ที่ ศาลชั้นต้นและ ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษา ลงโทษ จำเลย ที่ 18 ฐาน เป็น เจ้า บ้าน ด้วยอีก กระทง หนึ่ง นั้น จึง ไม่ชอบ ปัญหา ดังกล่าว เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยวกับความสงบ เรียบร้อย ศาลฎีกา ยกขึ้น วินิจฉัย ได้ เมื่อ คดี ฟังได้ ว่าจำเลย ที่ 18 ไม่มี ความผิด ฐาน เป็น เจ้า บ้าน อีก ต่างหาก แล้ว ปัญหา ที่จำเลย ที่ 18 ฎีกา ขอให้ รอการลงโทษ จึง ไม่จำต้อง วินิจฉัย ต่อไป "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ยก ฟ้อง จำเลย ที่ 18 ใน ข้อหา ฐาน เป็นเจ้า บ้าน นอกจาก ที่ แก้ คง ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ ภาค 3(ชัยวัฒน์ ดุลยปวีณ-ก้าน อันนานนท์-อัครวิทย์ สุมาวงศ์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุระราชบัญญัติการพนันพ.ศ.2478มีวัตถุประสงค์ในการป้องกันและปราบปรามมิให้มีการฝักใฝ่ในการเล่นการพนันทั้งนี้เพราะการพนันเป็นบ่อเกิดแห่งมิจฉาชีพดังจะเห็นได้จากมาตรา6ซึ่งบัญญัติว่า"ผู้ใดอยู่ในวงเล่นอันขัดต่อบทแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือขัดต่อข้อความในกฎกระทรวงหรือใบอนุญาตซึ่งออกตามพระราชบัญญัตินี้ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้นั้นเล่นด้วยเว้นแต่ผู้ซึ่งเพียงแต่ดูการเล่นในการรื่นเริงสาธารณะหรืองานนักขัตฤกษ์หรือในที่สาธารณสถาน"จากบทบัญญัติดังกล่าวจะเห็นชัดถึงวัตถุประสงค์ของพระราชบัญญัติ การพนันฯตามที่กล่าวมาโดยบุคคลใดที่อยู่ในวงเล่นการพนันกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้ร่วมเล่นด้วยคือเป็นผู้กระทำความผิดฐานเล่นการพนันขันต่อผู้ที่อยู่ในวงเล่นการพนันมีหน้าที่ต้องนำสืบหักล้างข้อสันนิษฐานของกฎหมายแตกต่างจากกฎหมายที่มีโทษทางอาญาอื่นๆซึ่งปกติพนักงานอัยการโจทก์มีหน้าที่ต้องนำสืบว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดข้อสันนิษฐานตามพระราชบัญญัติการพนันฯมีผลบังคับได้ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ คำพิพากษาศาลฎีกาที่593/2494คณะตุลาการรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัยที่ต.2/2494ลงวันที่4มกราคม2494วินิจฉัยว่าความในมาตรา6แห่งพระราชบัญญัติการพนันพ.ศ.2478ไม่ขัดต่อบทรัฐธรรมนูญมาตรา30ฉะนั้นศาลจึงอาศัยข้อความตามพระราชบัญญัติการพนันฯมาตรา6วินิจฉัยลงโทษจำเลยได้ จะเห็นได้ว่าแม้แต่ผู้เล่นซึ่งมีอัตราโทษต่ำกว่าผู้จัดให้มีการเล่นกฎหมายยังสันนิษฐานผู้ที่อยู่ร่วมวงว่าเป็นผู้เล่นด้วยดังนั้นผู้จัดให้มีการเล่นกฎหมายยิ่งจะต้องเด็ดขาดลงโทษหนักกว่าผู้เล่นทั้งนี้เพราะจะมีการเล่นได้ต้องขึ้นอยู่กับผู้จัดให้มีการเล่นหากไม่มีผู้จัดให้มีการเล่นก็จะมีผู้เล่นไม่ได้ เพื่อให้เห็นชัดผู้เขียนใคร่ขอยกอุทาหรณ์ดังนี้หากมีผู้เดินไปพบกลุ่มคนกำลังเล่นการพนันอยู่ผู้ที่พบเห็นไม่ไปแจ้งพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจโดยอ้างว่าไม่ใช่หน้าที่ย่อมมีเหตุผลรับฟังได้หากผู้ที่พบเห็นการเล่นการพนันเป็นเจ้าบ้านที่มีบุคคลเล่นการพนันอยู่ในบ้านจะอ้างว่าไม่มีหน้าที่ที่จะไปแจ้งต่อพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจว่ามีการเล่นการพนันหรือไม่มีหน้าที่ห้ามไม่ให้มีการเล่นการพนันนั้นคงจะฟังได้ยากทั้งนี้เพราะเจ้าบ้านย่อมเป็นผู้ครอบครองดูแลรักษารวมทั้งใช้สอยบ้านเรือนที่อยู่อาศัยหากใครมารบกวนการครอบครองก็มีความผิดฐานบุกรุกดังนั้นเจ้าบ้านจะอ้างว่าไม่รู้เห็นในการเล่นการพนันซึ่งมีขึ้นในบ้านของตนนั้นย่อมฟังไม่ขึ้นและยิ่งหากเจ้าบ้านพบเห็นการเล่นการพนันภายในบ้านของตนแล้วเข้าร่วมเล่นด้วยดังเช่นข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้เจ้าบ้านจะกล่าวอ้างว่ามิได้รู้เห็นในการจัดให้มีการเล่นการพนันขึ้นในบ้านตนนั้นยิ่งไม่สามารถที่จะกล่าวอ้างได้เลยเพราะเมื่อนึกถึงหลักแห่งความเป็นจริงแล้วหากเจ้าบ้านไม่รู้เห็นการจัดให้มีการเล่นการพนันแล้วก็ไม่มีบุคคลอื่นที่จะมากล้ามาเล่นการพนันด้วยการที่เจ้าบ้านร่วมเข้าเล่นด้วยแสดงให้เห็นชัดว่าเจ้าบ้านต้องมีส่วนร่วมในการจัดให้มีการพนันดังนั้นด้วยความเคารพต่อคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้อย่างสูงผู้เขียนเห็นว่าผู้ที่เป็นเจ้าบ้านไม่ว่าจะเข้าเล่นการพนันหรือไม่เข้าเล่นการพนันถือได้ว่าเป็นผู้จัดให้มีการเล่นการพนันแล้วไม่จำเป็นต้องมีพฤติการณ์อื่นมาประกอบอีกเพียงแต่เจ้าบ้านที่ร่วมเล่นการพนันด้วยจะต้องรับผิดชอบทุกกรณีไม่สามารถนำสืบหักล้างได้ส่วนเจ้าบ้านที่มิได้ร่วมเล่นการพนันด้วยหากแต่อยู่ภายในบริเวณบ้านมีสิทธิที่จะนำสืบหักล้างว่าตนเองมิได้เป็นผู้จัดให้มีการเล่นได้เช่นเจ้าบ้านนอนเป็นไข้อยู่ชั้นบนไม่ได้ลงมาเกี่ยวข้องในการเล่นเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเจ้าบ้านเป็นผู้จัดให้มีการเล่นการพนัน(คำพิพากษาศาลฎีกาที่861/2493) อย่างไรก็ตามในการยื่นฟ้องพนักงานอัยการจะต้องฟ้องด้วยวาจาให้ชัดว่าจำเลยในฐานะเป็นเจ้าบ้านได้จัดให้มีการเล่นมิใช่ฟ้องแต่เพียงว่าจำเลยเป็นเจ้าบ้านแล้วขอให้ลงโทษโดยไม่กล่าวว่าเป็นผู้จัดให้มีการเล่นก็ไม่สามารถที่จะลงโทษจำเลยฐานจัดให้มีการเล่นได้มิฉะนั้นจะเป็นการพิพากษาเกินคำขอ ศิริชัย วัฒนโยธิน