คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4127/2532หลักกฎหมาย: ข้อสัญญาเช่าซื้อซึ่งมีข้อความว่า ถ้าผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้เงินค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับร้อยละ 20 ของเงินดังกล่าวนั้น เป็นข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ มิใช่เป็นเรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ดังนั้น เมื่อมีการเลิกสัญญากันผู้เช่าซื้อจึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนเลิกสัญญาทั้งหมด ส่วนเบี้ยปรับสูงเกินส่วนศาลฎีกาให้ลดลงเป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินฐานผิดสัญญาเช่าซื้อ 100,200.90 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยทั้งสองให้การต่อสู้คดีศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้จำเลยทั้งสองชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 100,200.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เมื่อวันที่19 มิถุนายน 2525 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อโตโยต้า โคโรล่า หมายเลขทะเบียน 7ง-5334 ไปจากโจทก์ในราคา 245,050 บาท โดยจำเลยที่ 2 เป็นผู้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินดาวน์ให้โจทก์ไป 60,000 บาท และได้ผ่อนชำระค่าเช่าซื้อไปแล้ว 8 งวด เป็นเงิน 54,456 บาทรวมเป็นเงินค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้โจทก์ไปทั้งสิ้น114,456 บาท แล้วจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระงวดค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 เป็นต้นไป โจทก์ได้บอกเลิกสัญญาและยึดรถคืนไปจากจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2527 จำเลยที่ 1ยังค้างชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 ถึงเดือนเมษายน2527 ที่โจทก์บอกเลิกสัญญารวม 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาทปัญหามีว่าโจทก์มีสิทธิเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระจนถึงวันบอกเลิกสัญญา และเบี้ยปรับตามสัญญาจากจำเลยทั้งสองได้หรือไม่เพียงใด จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าข้อสัญญาตามเอกสารหมาย จ.3ข้อ 6 ซึ่งมีข้อความว่า ถ้าเจ้าของบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้ค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับนั้น เป็นข้อสัญญาที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574ซึ่งบัญญัติให้ผู้เช่าซื้อได้แต่รับเงินทั้งหมดที่ส่งใช้มาแล้วและเข้าครอบครองทรัพย์สินที่เช่าซื้อเท่านั้นบทบัญญัตินี้ต้องการคุ้มครองประชาชนส่วนใหญ่มิให้เสียเปรียบ ข้อสัญญาดังกล่าวถือว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อสัญญาดังกล่าวเป็นเพียงข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น มิใช่เรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแต่อย่างใด เมื่อจำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็จักต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่าซื้อนั้นโดยต้องชำระค่าเช่าซื้อให้แก่โจทก์ตรงตามกำหนดเวลาจนกว่าจะมีการเลิกสัญญากันหากจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์จะชำระค่าเช่าซื้อหรือไม่สามารถชำระค่าเช่าซื้อต่อไปได้ จำเลยที่ 1 ก็ชอบที่จะบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อและส่งมอบทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน เมื่อยังมิได้มีการเลิกสัญญาเช่าซื้อทั้งจำเลยที่ 1 ก็มิได้ส่งทรัพย์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ แต่กลับใช้ทรัพย์นั้นตลอดมา จำเลยที่ 1 จึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนที่จะมีการเลิกสัญญากันทั้งหมด ซึ่งปรากฏว่าได้ค้างชำระอยู่ 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาท สำหรับเบี้ยปรับฐานผิดนัดที่โจทก์เรียกร้องมาร้อยละ 21 ต่อปี (ซึ่งที่ถูกตามสัญญาเป็นร้อยละ 20 ต่อปี) นั้น เห็นว่า เป็นการกำหนดค่าเสียหายวิธีหนึ่งมีลักษณะเป็นการกำหนดเบี้ยปรับ หากกำหนดไว้สูงเกินส่วนศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ซึ่งศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ชดใช้เป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่จำเลยที่ 1 ได้รับหนังสือทวงถามจากโจทก์แล้วครบ 7 วัน ตามเอกสารหมาย จ.5, จ.7 คือวันที่ 10 ตุลาคม 2527 เป็นต้นไปคดีนี้แม้ว่าจำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาขึ้นมา แต่จำเลยที่ 2 ถูกฟ้องไม่ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ค้ำประกันซึ่งเป็นการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ ศาลฎีกาจึงมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 ได้ ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 88,491 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 10 ตุลาคม 2527 จนกว่าจำเลยทั้งสองจะชำระเสร็จ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4127/2532บริษัท กรุงไทย บิสซิเนส จำกัดโจทก์นาง บุญ ศ รี ไทย ทอง สุข กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 114, ม. 383, ม. 574ข้อสัญญาเช่าซื้อซึ่งมีข้อความว่า ถ้าผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้เงินค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับร้อยละ 20 ของเงินดังกล่าวนั้น เป็นข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ มิใช่เป็นเรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ดังนั้น เมื่อมีการเลิกสัญญากันผู้เช่าซื้อจึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนเลิกสัญญาทั้งหมด ส่วนเบี้ยปรับสูงเกินส่วนศาลฎีกาให้ลดลงเป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินฐานผิดสัญญาเช่าซื้อ 100,200.90 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยทั้งสองให้การต่อสู้คดีศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้จำเลยทั้งสองชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 100,200.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เมื่อวันที่19 มิถุนายน 2525 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อโตโยต้า โคโรล่า หมายเลขทะเบียน 7ง-5334 ไปจากโจทก์ในราคา 245,050 บาท โดยจำเลยที่ 2 เป็นผู้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินดาวน์ให้โจทก์ไป 60,000 บาท และได้ผ่อนชำระค่าเช่าซื้อไปแล้ว 8 งวด เป็นเงิน 54,456 บาทรวมเป็นเงินค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้โจทก์ไปทั้งสิ้น114,456 บาท แล้วจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระงวดค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 เป็นต้นไป โจทก์ได้บอกเลิกสัญญาและยึดรถคืนไปจากจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2527 จำเลยที่ 1ยังค้างชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 ถึงเดือนเมษายน2527 ที่โจทก์บอกเลิกสัญญารวม 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาทปัญหามีว่าโจทก์มีสิทธิเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระจนถึงวันบอกเลิกสัญญา และเบี้ยปรับตามสัญญาจากจำเลยทั้งสองได้หรือไม่เพียงใด จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าข้อสัญญาตามเอกสารหมาย จ.3ข้อ 6 ซึ่งมีข้อความว่า ถ้าเจ้าของบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้ค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับนั้น เป็นข้อสัญญาที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574ซึ่งบัญญัติให้ผู้เช่าซื้อได้แต่รับเงินทั้งหมดที่ส่งใช้มาแล้วและเข้าครอบครองทรัพย์สินที่เช่าซื้อเท่านั้นบทบัญญัตินี้ต้องการคุ้มครองประชาชนส่วนใหญ่มิให้เสียเปรียบ ข้อสัญญาดังกล่าวถือว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อสัญญาดังกล่าวเป็นเพียงข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น มิใช่เรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแต่อย่างใด เมื่อจำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็จักต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่าซื้อนั้นโดยต้องชำระค่าเช่าซื้อให้แก่โจทก์ตรงตามกำหนดเวลาจนกว่าจะมีการเลิกสัญญากันหากจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์จะชำระค่าเช่าซื้อหรือไม่สามารถชำระค่าเช่าซื้อต่อไปได้ จำเลยที่ 1 ก็ชอบที่จะบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อและส่งมอบทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน เมื่อยังมิได้มีการเลิกสัญญาเช่าซื้อทั้งจำเลยที่ 1 ก็มิได้ส่งทรัพย์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ แต่กลับใช้ทรัพย์นั้นตลอดมา จำเลยที่ 1 จึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนที่จะมีการเลิกสัญญากันทั้งหมด ซึ่งปรากฏว่าได้ค้างชำระอยู่ 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาท สำหรับเบี้ยปรับฐานผิดนัดที่โจทก์เรียกร้องมาร้อยละ 21 ต่อปี (ซึ่งที่ถูกตามสัญญาเป็นร้อยละ 20 ต่อปี) นั้น เห็นว่า เป็นการกำหนดค่าเสียหายวิธีหนึ่งมีลักษณะเป็นการกำหนดเบี้ยปรับ หากกำหนดไว้สูงเกินส่วนศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ซึ่งศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ชดใช้เป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่จำเลยที่ 1 ได้รับหนังสือทวงถามจากโจทก์แล้วครบ 7 วัน ตามเอกสารหมาย จ.5, จ.7 คือวันที่ 10 ตุลาคม 2527 เป็นต้นไปคดีนี้แม้ว่าจำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาขึ้นมา แต่จำเลยที่ 2 ถูกฟ้องไม่ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ค้ำประกันซึ่งเป็นการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ ศาลฎีกาจึงมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 ได้ ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 88,491 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 10 ตุลาคม 2527 จนกว่าจำเลยทั้งสองจะชำระเสร็จ(เสียง ตรีวิมล-ปชา วรธรรมพินิจ-วีระชัย สูตรสุวรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเมื่อผู้เช่าซื้อผิดสัญญาไม่ชำระค่าเช่าซื้อและผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาแล้วผู้ให้เช่าซื้อคงมีสิทธิตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 คือ ริบเงินค่าเช่าซื้อที่ส่งมาแล้วประการหนึ่ง และกลับเข้าครอบครองทรัพย์ที่ให้เช่าซื้ออีกประการหนึ่งนอกจากนั้นหากผู้เช่าซื้อไม่ส่งมอบทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้ให้เช่าซื้อย่อมมีสิทธิเรียกค่าเสียหายเพราะการไม่ชำระหนี้ซึ่งได้แก่ค่าที่ผู้ให้เช่าซื้อยอมให้ใช้ทรัพย์ ตลอดเวลาที่ผู้เช่าซื้อยังครอบครองอยู่ได้ตามมาตรา 391 วรรคสามและถ้าทรัพย์ที่ได้คืนมาเสียหายเพราะเหตุอื่นนอกเหนือไปจากการใช้ทรัพย์โดยชอบ ผู้ให้เช่าซื้อมีสิทธิเรียกค่าเสียหายส่วนนี้ได้โดยอนุโลมนำมาตรา 562 มาใช้อีกด้วย ค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระก่อนบอกเลิกสัญญากฎหมายมิได้บัญญัติให้สิทธิแก่ผู้ให้เช่าซื้อที่จะเรียกไว้ ผู้ให้เช่าซื้อจึงเรียกเอาไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1193/2511(ประชุมใหญ่) ที่ 601/2513ที่ 3745/2526 และที่ 985/2532) ถ้าคู่สัญญาตกลงกันว่า เมื่อผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาแล้วผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้ค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระด้วย เคยมีคำพิพากษาฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อตกลงเช่นนี้ไม่ขัดต่อกฎหมายใช้บังคับได้ แต่ถือว่าเป็นการกำหนดความรับผิดเนื่องจากการไม่ชำระหนี้ไว้ล่วงหน้า มีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ ซึ่งหากสูงเกินส่วนศาลชอบที่จะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรแก่ความเป็นธรรมได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1193/2511 ที่ 511/2512และที่ 1933/2518) กรณีดังกล่าวถ้าผู้ให้เช่าซื้อได้รับทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อคืนแล้ว ปกติศาลจะลดจำนวนค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระอยู่ลงให้ตามสมควร เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1195/2511 ตกลงเช่าซื้อรถยนต์กันราคา 68,000 บาท ผู้เช่าซื้อชำระแล้ว 2,000 บาทคงค้าง 66,000 บาท ผู้เช่าซื้อครอบครองรถยนต์อยู่ 20 เดือนศาลฎีกาให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างเป็นค่าเสียหายค่าใช้รถยนต์ตลอดเวลาที่จำเลยมิได้ชำระเงินค่าเช่าซื้อแก่โจทก์จำนวน 40,000 บาท คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 511/2512 ตกลงเช่าซื้อเครื่องพิมพ์กัน 100,000 บาท ชำระค่าเช่าซื้อเดือนละ10,000 บาท ชำระแล้ว 30,000 บาท ยังคงค้าง 70,000 บาทผู้เช่าซื้อครอบครองเครื่องพิมพ์ไว้ 50 เดือน ศาลฎีกาให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างจำนวน 40,000 บาท เป็นต้น แต่ถ้าผู้ให้เช่าซื้อไม่ได้รับทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อกลับคืนและค่าเช่าซื้อถึงกำหนดชำระทุกงวดแล้ว ศาลย่อมพิพากษาให้ผู้เช่าซื้อชำระค่าเช่าซื้อที่คัางชำระทั้งหมดเต็มจำนวนพร้อมด้วยดอกเบี้ย โดยไม่พิพากษาให้ผู้เช่าซื้อส่งคืนทรัพย์ที่เช่าซื้ออีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3622/2527)อย่างไรก็ดี แม้ผู้ให้เช่าซื้อได้รับทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อคืนแล้ว แต่ถ้าศาลเห็นว่าค่าเช่าซื้อที่ชำระแล้วรวมกับที่ค้างชำระพอสมควรกับค่าเสียหาย ก็อาจพิพากษาให้ผู้เช่าซื้อชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระเต็มจำนวนก็ได้ทั้งนี้โดยถือว่าค่าเช่าซื้อค้างชำระคือเบี้ยปรับนั่นเอง เช่นตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1933/2518 เป็นต้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็มีแนวการวินิจฉัยในเรื่องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระทำนองเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1933/2518 ผู้หมายเหตุจึงมีความเห็นว่าคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ถือว่าค่าเช่าซื้อค้างชำระตามข้อตกลงเป็นเบี้ยปรับ ซึ่งหากสูงเกินส่วนศาลย่อมมีอำนาจลดลงเป็นจำนวนพอสมควรตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 ได้เช่นเดียวกันแต่เหตุที่ศาลฎีกาไม่ลดลงให้ในคดีนี้ก็เพราะได้พิจารณาแล้วเห็นว่าไม่สูงเกินส่วน พึงสังเกตว่าปัจจุบันผู้ให้เช่าซื้อจะกำหนดในสัญญาให้ผู้เช่าซื้อที่ผิดสัญญาต้องรับผิดชำระเงินประเภทต่าง ๆเพิ่มมากขึ้นทุกที โดยเงินเหล่านั้นหาได้อยู่ในประเภทค่าเสียหายที่ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดดังกล่าวข้างต้นไม่ กรณีเช่นนี้แม้ผู้เช่าซื้อไม่ต้องรับผิดชำระเงินประเภทนั้น แต่ข้อกำหนดในสัญญาถือว่าเป็นการกำหนดค่าเสียหายวิธีหนึ่ง จึงมีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ เช่น ข้อตกลงว่าถ้าผู้เช่าซื้อผิดนัดให้สัญญาเลิกกันและผู้ให้เช่าซื้อมีสิทธินำทรัพย์ที่ได้คืนมาออกขายถ้าได้เงินไม่พอชำระค่าเช่าซื้อที่ขาดอยู่ ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดชอบชำระจนครบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 45/2530 ที่ 990/2532)ข้อตกลงให้ผู้เช่าซื้อต้องเสียดอกเบี้ยสำหรับค่าเสียหายในอัตราสูงเช่นร้อยละ 18 หรือร้อยละ 20(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4873/2528ที่ 990/2532 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้)ข้อตกลงให้ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดสำหรับค่าใช้จ่ายในการติดตามเอาทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อคืนมาให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อด้วย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 985/2532) เป็นต้น ดังนี้ ผู้ให้เช่าซื้อย่อมเรียกเอาได้ แต่ถ้าสูงเกินส่วนศาลย่อมมีอำนาจที่จะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรได้ โดยเฉพาะดอกเบี้ยในค่าเสียหายลดลงเหลือร้อยละเจ็ดครึ่งเสมอ สมบูรณ์ บุญภินนท์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินฐานผิดสัญญาเช่าซื้อ 100,200.90 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยทั้งสองให้การต่อสู้คดีศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้จำเลยทั้งสองชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 100,200.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เมื่อวันที่19 มิถุนายน 2525 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อโตโยต้า โคโรล่า หมายเลขทะเบียน 7ง-5334 ไปจากโจทก์ในราคา 245,050 บาท โดยจำเลยที่ 2 เป็นผู้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินดาวน์ให้โจทก์ไป 60,000 บาท และได้ผ่อนชำระค่าเช่าซื้อไปแล้ว 8 งวด เป็นเงิน 54,456 บาทรวมเป็นเงินค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้โจทก์ไปทั้งสิ้น114,456 บาท แล้วจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระงวดค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 เป็นต้นไป โจทก์ได้บอกเลิกสัญญาและยึดรถคืนไปจากจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2527 จำเลยที่ 1ยังค้างชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 ถึงเดือนเมษายน2527 ที่โจทก์บอกเลิกสัญญารวม 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาทปัญหามีว่าโจทก์มีสิทธิเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระจนถึงวันบอกเลิกสัญญา และเบี้ยปรับตามสัญญาจากจำเลยทั้งสองได้หรือไม่เพียงใด จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าข้อสัญญาตามเอกสารหมาย จ.3ข้อ 6 ซึ่งมีข้อความว่า ถ้าเจ้าของบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้ค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับนั้น เป็นข้อสัญญาที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574ซึ่งบัญญัติให้ผู้เช่าซื้อได้แต่รับเงินทั้งหมดที่ส่งใช้มาแล้วและเข้าครอบครองทรัพย์สินที่เช่าซื้อเท่านั้นบทบัญญัตินี้ต้องการคุ้มครองประชาชนส่วนใหญ่มิให้เสียเปรียบ ข้อสัญญาดังกล่าวถือว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อสัญญาดังกล่าวเป็นเพียงข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น มิใช่เรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแต่อย่างใด เมื่อจำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็จักต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่าซื้อนั้นโดยต้องชำระค่าเช่าซื้อให้แก่โจทก์ตรงตามกำหนดเวลาจนกว่าจะมีการเลิกสัญญากันหากจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์จะชำระค่าเช่าซื้อหรือไม่สามารถชำระค่าเช่าซื้อต่อไปได้ จำเลยที่ 1 ก็ชอบที่จะบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อและส่งมอบทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน เมื่อยังมิได้มีการเลิกสัญญาเช่าซื้อทั้งจำเลยที่ 1 ก็มิได้ส่งทรัพย์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ แต่กลับใช้ทรัพย์นั้นตลอดมา จำเลยที่ 1 จึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนที่จะมีการเลิกสัญญากันทั้งหมด ซึ่งปรากฏว่าได้ค้างชำระอยู่ 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาท สำหรับเบี้ยปรับฐานผิดนัดที่โจทก์เรียกร้องมาร้อยละ 21 ต่อปี (ซึ่งที่ถูกตามสัญญาเป็นร้อยละ 20 ต่อปี) นั้น เห็นว่า เป็นการกำหนดค่าเสียหายวิธีหนึ่งมีลักษณะเป็นการกำหนดเบี้ยปรับ หากกำหนดไว้สูงเกินส่วนศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ซึ่งศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ชดใช้เป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่จำเลยที่ 1 ได้รับหนังสือทวงถามจากโจทก์แล้วครบ 7 วัน ตามเอกสารหมาย จ.5, จ.7 คือวันที่ 10 ตุลาคม 2527 เป็นต้นไปคดีนี้แม้ว่าจำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาขึ้นมา แต่จำเลยที่ 2 ถูกฟ้องไม่ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ค้ำประกันซึ่งเป็นการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ ศาลฎีกาจึงมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 ได้ ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 88,491 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 10 ตุลาคม 2527 จนกว่าจำเลยทั้งสองจะชำระเสร็จ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4127/2532บริษัท กรุงไทย บิสซิเนส จำกัดโจทก์นาง บุญ ศ รี ไทย ทอง สุข กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 114, ม. 383, ม. 574ข้อสัญญาเช่าซื้อซึ่งมีข้อความว่า ถ้าผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้เงินค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับร้อยละ 20 ของเงินดังกล่าวนั้น เป็นข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ มิใช่เป็นเรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ดังนั้น เมื่อมีการเลิกสัญญากันผู้เช่าซื้อจึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนเลิกสัญญาทั้งหมด ส่วนเบี้ยปรับสูงเกินส่วนศาลฎีกาให้ลดลงเป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินฐานผิดสัญญาเช่าซื้อ 100,200.90 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยทั้งสองให้การต่อสู้คดีศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้จำเลยทั้งสองชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 100,200.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เมื่อวันที่19 มิถุนายน 2525 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อโตโยต้า โคโรล่า หมายเลขทะเบียน 7ง-5334 ไปจากโจทก์ในราคา 245,050 บาท โดยจำเลยที่ 2 เป็นผู้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินดาวน์ให้โจทก์ไป 60,000 บาท และได้ผ่อนชำระค่าเช่าซื้อไปแล้ว 8 งวด เป็นเงิน 54,456 บาทรวมเป็นเงินค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้โจทก์ไปทั้งสิ้น114,456 บาท แล้วจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระงวดค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 เป็นต้นไป โจทก์ได้บอกเลิกสัญญาและยึดรถคืนไปจากจำเลยที่ 1 เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2527 จำเลยที่ 1ยังค้างชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่เดือนเมษายน 2526 ถึงเดือนเมษายน2527 ที่โจทก์บอกเลิกสัญญารวม 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาทปัญหามีว่าโจทก์มีสิทธิเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระจนถึงวันบอกเลิกสัญญา และเบี้ยปรับตามสัญญาจากจำเลยทั้งสองได้หรือไม่เพียงใด จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าข้อสัญญาตามเอกสารหมาย จ.3ข้อ 6 ซึ่งมีข้อความว่า ถ้าเจ้าของบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อหรือยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้ค่าเช่าซื้อทุกงวดที่ค้างชำระพร้อมเบี้ยปรับนั้น เป็นข้อสัญญาที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574ซึ่งบัญญัติให้ผู้เช่าซื้อได้แต่รับเงินทั้งหมดที่ส่งใช้มาแล้วและเข้าครอบครองทรัพย์สินที่เช่าซื้อเท่านั้นบทบัญญัตินี้ต้องการคุ้มครองประชาชนส่วนใหญ่มิให้เสียเปรียบ ข้อสัญญาดังกล่าวถือว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้ ศาลฎีกาเห็นว่า ข้อสัญญาดังกล่าวเป็นเพียงข้อกำหนดการชำระค่าเช่าซื้อระหว่างที่ยังมิได้มีการเลิกสัญญากันพร้อมทั้งเบี้ยปรับกรณีผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น มิใช่เรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแต่อย่างใด เมื่อจำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็จักต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่าซื้อนั้นโดยต้องชำระค่าเช่าซื้อให้แก่โจทก์ตรงตามกำหนดเวลาจนกว่าจะมีการเลิกสัญญากันหากจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์จะชำระค่าเช่าซื้อหรือไม่สามารถชำระค่าเช่าซื้อต่อไปได้ จำเลยที่ 1 ก็ชอบที่จะบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อและส่งมอบทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน เมื่อยังมิได้มีการเลิกสัญญาเช่าซื้อทั้งจำเลยที่ 1 ก็มิได้ส่งทรัพย์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ แต่กลับใช้ทรัพย์นั้นตลอดมา จำเลยที่ 1 จึงมีหน้าที่ชำระค่าเช่าซื้อก่อนที่จะมีการเลิกสัญญากันทั้งหมด ซึ่งปรากฏว่าได้ค้างชำระอยู่ 13 งวด เป็นเงิน 88,491 บาท สำหรับเบี้ยปรับฐานผิดนัดที่โจทก์เรียกร้องมาร้อยละ 21 ต่อปี (ซึ่งที่ถูกตามสัญญาเป็นร้อยละ 20 ต่อปี) นั้น เห็นว่า เป็นการกำหนดค่าเสียหายวิธีหนึ่งมีลักษณะเป็นการกำหนดเบี้ยปรับ หากกำหนดไว้สูงเกินส่วนศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ซึ่งศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ชดใช้เป็นดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่จำเลยที่ 1 ได้รับหนังสือทวงถามจากโจทก์แล้วครบ 7 วัน ตามเอกสารหมาย จ.5, จ.7 คือวันที่ 10 ตุลาคม 2527 เป็นต้นไปคดีนี้แม้ว่าจำเลยที่ 1 มิได้ฎีกาขึ้นมา แต่จำเลยที่ 2 ถูกฟ้องไม่ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ค้ำประกันซึ่งเป็นการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ ศาลฎีกาจึงมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 ได้ ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์เป็นเงิน 88,491 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 10 ตุลาคม 2527 จนกว่าจำเลยทั้งสองจะชำระเสร็จ(เสียง ตรีวิมล-ปชา วรธรรมพินิจ-วีระชัย สูตรสุวรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเมื่อผู้เช่าซื้อผิดสัญญาไม่ชำระค่าเช่าซื้อและผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาแล้วผู้ให้เช่าซื้อคงมีสิทธิตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 คือ ริบเงินค่าเช่าซื้อที่ส่งมาแล้วประการหนึ่ง และกลับเข้าครอบครองทรัพย์ที่ให้เช่าซื้ออีกประการหนึ่งนอกจากนั้นหากผู้เช่าซื้อไม่ส่งมอบทรัพย์ที่เช่าซื้อคืน ผู้ให้เช่าซื้อย่อมมีสิทธิเรียกค่าเสียหายเพราะการไม่ชำระหนี้ซึ่งได้แก่ค่าที่ผู้ให้เช่าซื้อยอมให้ใช้ทรัพย์ ตลอดเวลาที่ผู้เช่าซื้อยังครอบครองอยู่ได้ตามมาตรา 391 วรรคสามและถ้าทรัพย์ที่ได้คืนมาเสียหายเพราะเหตุอื่นนอกเหนือไปจากการใช้ทรัพย์โดยชอบ ผู้ให้เช่าซื้อมีสิทธิเรียกค่าเสียหายส่วนนี้ได้โดยอนุโลมนำมาตรา 562 มาใช้อีกด้วย ค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระก่อนบอกเลิกสัญญากฎหมายมิได้บัญญัติให้สิทธิแก่ผู้ให้เช่าซื้อที่จะเรียกไว้ ผู้ให้เช่าซื้อจึงเรียกเอาไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1193/2511(ประชุมใหญ่) ที่ 601/2513ที่ 3745/2526 และที่ 985/2532) ถ้าคู่สัญญาตกลงกันว่า เมื่อผู้ให้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาแล้วผู้เช่าซื้อยังต้องรับผิดชดใช้ค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระด้วย เคยมีคำพิพากษาฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อตกลงเช่นนี้ไม่ขัดต่อกฎหมายใช้บังคับได้ แต่ถือว่าเป็นการกำหนดความรับผิดเนื่องจากการไม่ชำระหนี้ไว้ล่วงหน้า มีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ ซึ่งหากสูงเกินส่วนศาลชอบที่จะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรแก่ความเป็นธรรมได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1193/2511 ที่ 511/2512และที่ 1933/2518) กรณีดังกล่าวถ้าผู้ให้เช่าซื้อได้รับทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อคืนแล้ว ปกติศาลจะลดจำนวนค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระอยู่ลงให้ตามสมควร เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1195/2511 ตกลงเช่าซื้อรถยนต์กันราคา 68,000 บาท ผู้เช่าซื้อชำระแล้ว 2,000 บาทคงค้าง 66,000 บาท ผู้เช่าซื้อครอบครองรถยนต์อยู่ 20 เดือนศาลฎีกาให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างเป็นค่าเสียหายค่าใช้รถยนต์ตลอดเวลาที่จำเลยมิได้ชำระเงินค่าเช่าซื้อแก่โจทก์จำนวน 40,000 บาท คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 511/2512 ตกลงเช่าซื้อเครื่องพิมพ์กัน 100,000 บาท ชำระค่าเช่าซื้อเดือนละ10,000 บาท ชำระแล้ว 30,000 บาท ยังคงค้าง 70,000 บาทผู้เช่าซื้อครอบครองเครื่องพิมพ์ไว้ 50 เดือน ศาลฎีกาให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างจำนวน 40,000 บาท เป็นต้น แต่ถ้าผู้ให้เช่าซื้อไม่ได้รับทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อกลับคืนและค่าเช่าซื้อถึงกำหนดชำระทุกงวดแล้ว ศาลย่อมพิพากษาให้ผู้เช่าซื้อชำระค่าเช่าซื้อที่คัางชำระทั้งหมดเต็มจำนวนพร้อมด้วยดอกเบี้ย โดยไม่พิพากษาให้ผู้เช่าซื้อส่งคืนทรัพย์ที่เช่าซื้ออีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3622/2527)อย่างไรก็ดี แม้ผู้ให้เช่าซื้อได้รับทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อคืนแล้ว แต่ถ้าศาลเห็นว่าค่าเช่าซื้อที่ชำระแล้วรวมกับที่ค้างชำระพอสมควรกับค่าเสียหาย ก็อาจพิพากษาให้ผู้เช่าซื้อชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระเต็มจำนวนก็ได้ทั้งนี้โดยถือว่าค่าเช่าซื้อค้างชำระคือเบี้ยปรับนั่นเอง เช่นตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1933/2518 เป็นต้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็มีแนวการวินิจฉัยในเรื่องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระทำนองเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1933/2518 ผู้หมายเหตุจึงมีความเห็นว่าคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ถือว่าค่าเช่าซื้อค้างชำระตามข้อตกลงเป็นเบี้ยปรับ ซึ่งหากสูงเกินส่วนศาลย่อมมีอำนาจลดลงเป็นจำนวนพอสมควรตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 ได้เช่นเดียวกันแต่เหตุที่ศาลฎีกาไม่ลดลงให้ในคดีนี้ก็เพราะได้พิจารณาแล้วเห็นว่าไม่สูงเกินส่วน พึงสังเกตว่าปัจจุบันผู้ให้เช่าซื้อจะกำหนดในสัญญาให้ผู้เช่าซื้อที่ผิดสัญญาต้องรับผิดชำระเงินประเภทต่าง ๆเพิ่มมากขึ้นทุกที โดยเงินเหล่านั้นหาได้อยู่ในประเภทค่าเสียหายที่ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดดังกล่าวข้างต้นไม่ กรณีเช่นนี้แม้ผู้เช่าซื้อไม่ต้องรับผิดชำระเงินประเภทนั้น แต่ข้อกำหนดในสัญญาถือว่าเป็นการกำหนดค่าเสียหายวิธีหนึ่ง จึงมีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ เช่น ข้อตกลงว่าถ้าผู้เช่าซื้อผิดนัดให้สัญญาเลิกกันและผู้ให้เช่าซื้อมีสิทธินำทรัพย์ที่ได้คืนมาออกขายถ้าได้เงินไม่พอชำระค่าเช่าซื้อที่ขาดอยู่ ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดชอบชำระจนครบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 45/2530 ที่ 990/2532)ข้อตกลงให้ผู้เช่าซื้อต้องเสียดอกเบี้ยสำหรับค่าเสียหายในอัตราสูงเช่นร้อยละ 18 หรือร้อยละ 20(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4873/2528ที่ 990/2532 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้)ข้อตกลงให้ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดสำหรับค่าใช้จ่ายในการติดตามเอาทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อคืนมาให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อด้วย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 985/2532) เป็นต้น ดังนี้ ผู้ให้เช่าซื้อย่อมเรียกเอาได้ แต่ถ้าสูงเกินส่วนศาลย่อมมีอำนาจที่จะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรได้ โดยเฉพาะดอกเบี้ยในค่าเสียหายลดลงเหลือร้อยละเจ็ดครึ่งเสมอ สมบูรณ์ บุญภินนท์