คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 708093หลักกฎหมาย: คดีนี้ ผู้ฟ้องคดียื่นฟ้องสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง ที่ 1 และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดระยอง ที่ 2 ว่าผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับและประสงค์รับเงินสินบนนำจับกรณีพบเห็นการแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้องส่งไปยังผู้ถูกฟ้องคดีด้วยวิธีการไปรษณีย์ลงทะเบียน ต่อมาผู้ถูกฟ้องคดีมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีดำเนินการตามแนวปฏิบัติในการรับแจ้งความนำจับและประสงค์รับเงินสินบนตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินสินบน เงินรางวัล และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน พ.ศ. 2548 โดยผู้แจ้งนำจับต้องแจ้งความนำจับเป็นลายลักษณ์อักษรยื่นด้วยตนเองต่อผู้มีอำนาจรับแจ้งความนำจับ เป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับผู้ฟ้องคดีเกินสมควร ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองลดการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็น โดยการรับแจ้งความนำจับและประสงค์รับเงินสินบนนำจับที่จัดส่งผ่านไปรษณีย์ลงทะเบียน (เดิม) ในระหว่างพิจารณาคดี ศาลปกครองกลางเห็นว่า การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสอง เป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายที่มีบทบัญญัติกำหนดความผิดและโทษในทางอาญา ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งของการดำเนินการกระบวนการยุติธรรมทางอาญา จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ศาลจังหวัดระยองเห็นว่า ผู้ถูกฟ้องคดีถือปฏิบัติตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินสินบน เงินรางวัล และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน พ.ศ. 2548 ซึ่งมีผลบังคับใช้เป็นการทั่วไป โดยไม่มุ่งหมายให้ใช้บังคับแก่กรณีใดหรือบุคคลใดเป็นการเฉพาะ จึงมีลักษณะเป็นกฎ เมื่อผู้ฟ้องคดีอ้างว่ากฎดังกล่าวมีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับผู้แจ้งความนำจับเกินสมควร คดีจึงอยู่ในอำนาจศาลปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (1) แห่งพระราชบัญญัติศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คณะกรรมการฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า คดีนี้ แม้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 เป็นราชการบริหารส่วนภูมิภาคของสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข ตามข้อ 3 ข. (1) ของกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2560 ประกอบมาตรา 43 (2) แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 จึงเป็นหน่วยงานทางปกครอง และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดระยอง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามบทนิยามในมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 และผู้ฟ้องคดีบรรยายฟ้องโดยตั้งรูปเรื่องว่า ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย สร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับผู้ฟ้องคดีเกินสมควรเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินสินบน เงินรางวัล และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน พ.ศ. 2548 ข้อ 9 วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้การแจ้งความนำจับและการรับแจ้งความนำจับ ต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อยื่นต่อผู้มีอำนาจรับแจ้งความนำจับตามแบบ น.จ. 1 ก็ตาม แต่เมื่อผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างในคำฟ้องว่า ผู้ฟ้องคดีได้พบเห็นการกระทำอันเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ของผลิตภัณฑ์ ซึ่งแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง จึงได้ส่งบันทึกการแจ้งและรับแจ้งความนำจับตามแบบ (น.จ. 1) พร้อมผลิตภัณฑ์และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับการแจ้งความนำจับกรณีประสงค์รับเงินสินบนนำจับไปยังผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองด้วยวิธีการไปรษณีย์ลงทะเบียน แต่ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกลับมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับด้วยตนเอง โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับผ่านทางไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคลโดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ซึ่งเป็นการโต้แย้งขั้นตอนการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ชั้นพนักงานสอบสวนในขั้นตอนการรับแจ้งความ การตรวจสอบและการดำเนินการทั้งหลายอื่นอันเกี่ยวกับความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ที่มีบทบัญญัติที่กำหนดความผิดและ บทกำหนดโทษในทางอาญากรณีมีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมาย อันถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และเป็นกรณีที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องคดีโดยมีความมุ่งประสงค์ที่จะได้รับเงินสินบนนำจับจากการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในความผิดตามพระราชบัญญัติดังกล่าว กรณี จึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกิจการทางปกครองที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 แต่เป็นคดีพิพาทที่เกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 56/2567ศาลปกครองกลางศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดระยองศาลผู้รับความเห็นนางสาว ส.ผู้ฟ้องคดีสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง ที่ 1 กับพวกรวม 2 คนผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.ว่าด้วยการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล พ.ศ.2542 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ.2522 ป.วิ.อ. ป.อ. คดีนี้ ผู้ฟ้องคดียื่นฟ้องสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง ที่ 1 และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดระยอง ที่ 2 ว่าผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับและประสงค์รับเงินสินบนนำจับกรณีพบเห็นการแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้องส่งไปยังผู้ถูกฟ้องคดีด้วยวิธีการไปรษณีย์ลงทะเบียน ต่อมาผู้ถูกฟ้องคดีมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีดำเนินการตามแนวปฏิบัติในการรับแจ้งความนำจับและประสงค์รับเงินสินบนตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินสินบน เงินรางวัล และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน พ.ศ. 2548 โดยผู้แจ้งนำจับต้องแจ้งความนำจับเป็นลายลักษณ์อักษรยื่นด้วยตนเองต่อผู้มีอำนาจรับแจ้งความนำจับ เป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับผู้ฟ้องคดีเกินสมควร ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองลดการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็น โดยการรับแจ้งความนำจับและประสงค์รับเงินสินบนนำจับที่จัดส่งผ่านไปรษณีย์ลงทะเบียน (เดิม) ในระหว่างพิจารณาคดี ศาลปกครองกลางเห็นว่า การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสอง เป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายที่มีบทบัญญัติกำหนดความผิดและโทษในทางอาญา ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งของการดำเนินการกระบวนการยุติธรรมทางอาญา จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ศาลจังหวัดระยองเห็นว่า ผู้ถูกฟ้องคดีถือปฏิบัติตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินสินบน เงินรางวัล และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน พ.ศ. 2548 ซึ่งมีผลบังคับใช้เป็นการทั่วไป โดยไม่มุ่งหมายให้ใช้บังคับแก่กรณีใดหรือบุคคลใดเป็นการเฉพาะ จึงมีลักษณะเป็นกฎ เมื่อผู้ฟ้องคดีอ้างว่ากฎดังกล่าวมีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับผู้แจ้งความนำจับเกินสมควร คดีจึงอยู่ในอำนาจศาลปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (1) แห่งพระราชบัญญัติศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คณะกรรมการฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า คดีนี้ แม้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 เป็นราชการบริหารส่วนภูมิภาคของสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข ตามข้อ 3 ข. (1) ของกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2560 ประกอบมาตรา 43 (2) แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 จึงเป็นหน่วยงานทางปกครอง และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดระยอง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามบทนิยามในมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 และผู้ฟ้องคดีบรรยายฟ้องโดยตั้งรูปเรื่องว่า ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย สร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับผู้ฟ้องคดีเกินสมควรเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินสินบน เงินรางวัล และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน พ.ศ. 2548 ข้อ 9 วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้การแจ้งความนำจับและการรับแจ้งความนำจับ ต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อยื่นต่อผู้มีอำนาจรับแจ้งความนำจับตามแบบ น.จ. 1 ก็ตาม แต่เมื่อผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างในคำฟ้องว่า ผู้ฟ้องคดีได้พบเห็นการกระทำอันเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ของผลิตภัณฑ์ ซึ่งแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง จึงได้ส่งบันทึกการแจ้งและรับแจ้งความนำจับตามแบบ (น.จ. 1) พร้อมผลิตภัณฑ์และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับการแจ้งความนำจับกรณีประสงค์รับเงินสินบนนำจับไปยังผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองด้วยวิธีการไปรษณีย์ลงทะเบียน แต่ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกลับมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับด้วยตนเอง โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับผ่านทางไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคลโดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ซึ่งเป็นการโต้แย้งขั้นตอนการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ชั้นพนักงานสอบสวนในขั้นตอนการรับแจ้งความ การตรวจสอบและการดำเนินการทั้งหลายอื่นอันเกี่ยวกับความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ที่มีบทบัญญัติที่กำหนดความผิดและ บทกำหนดโทษในทางอาญากรณีมีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมาย อันถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และเป็นกรณีที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องคดีโดยมีความมุ่งประสงค์ที่จะได้รับเงินสินบนนำจับจากการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในความผิดตามพระราชบัญญัติดังกล่าว กรณี จึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกิจการทางปกครองที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 แต่เป็นคดีพิพาทที่เกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา56/2567หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ เขตอำนาจศาลเกี่ยวกับพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง