คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2533หลักกฎหมาย: เมื่อเดือน มิถุนายน 2519 จำเลยสั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์ และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้ สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียภาษีอากรชุด ละ 41.86 เหรียญสหรัฐเจ้าพนักงานประเมินไม่อาจประเมินราคาสินค้าได้ ในขณะนั้น จึงชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานได้ วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่ง เดียว กันที่มีผู้นำเข้า ปรากฏว่ามีการนำเข้าในเดือน ตุลาคม 2517 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐและนำเข้าในเดือน พฤศจิกายน 2519 กำหนดราคาชุด ละ 54.90เหรียญสหรัฐ เจ้าพนักงานประเมินจึงกำหนดราคาแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าเท่ากับ 47.87 เหรียญสหรัฐโดย เปรียบเทียบราคาแรกกับราคาหลังซึ่ง ขึ้นลงได้ การเรียกเก็บค่าภาษีอากรกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตาม ราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น เมื่อโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำ กว่าราคาที่โจทก์ถือ เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี ดังนี้ถือ ไม่ ได้ว่าจำเลยได้ สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำ กว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2519 จำเลยได้นำสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์เฟืองเกียร์ และเดือยหมู สำหรับใช้กับรถยนต์บรรทุก อี ซู ซุ จำนวน 1,100 ชุด ได้ยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการสำหรับสินค้าที่นำเข้าโดยสำแดงราคาสินค้าเป็นเงิน 49,557 เหรียญสหรัฐ คิดเป็นเงินไทย 1,010,131.69 บาทและได้ชำระอากรตามราคาสินค้าที่สำแดงไว้เป็นค่าอากรขาเข้า505,065.69 บาท ภาษีการค้า 130,967.58 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล13,096.76 บาท เนื่องจากสินค้าดังกล่าวไม่มีบัตรเทียบราคาทำให้ไม่อาจจะประเมินราคาสินค้าในขณะนั้นได้ พนักงานประเมินของโจทก์จึงชักตัวอย่างสินค้าดังกล่าวเพื่อตรวจสอบประเภทของสินค้าและประเมินราคา ให้จำเลยวางเงินประกันค่าภาษีอากร 40,000 บาทจึงปล่อยให้จำเลยนำสินค้าออก ต่อมาพนักงานประเมินได้ตรวจตัวอย่างสินค้าแล้วกำหนดเกณฑ์ประเมินภาษีอากรที่จะต้องเสีย โดยประเมินราคาสินค้าเป็นเงิน 1,144,830.50 บาท อากรขาเข้า 572,415.25 บาทภาษีการค้า 148,588.27 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 14,858.82 บาท เมื่อหักเงินภาษีอากรและเงินประกันที่จำเลยได้ชำระแล้ว จำเลยจะต้องเสียเพิ่มอากรขาเข้า 38,349.56 บาท ภาษีการค้า 7,620.07 บาทภาษีบำรุงเทศบาล 762.07 บาท รวมภาษีอากรที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน46,732.32 บาท เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งผลการประเมินให้จำเลยทราบและชำระภายใน 30 วัน จำเลยเพิกเฉยไม่นำเงินภาษีอากรมาชำระ หรือโต้แย้งราคาภายในกำหนดดังกล่าว จึงต้องเสียเพิ่มร้อยละ20 ของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 7,669.91 บาท เงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือน หรือเศษของเดือน ภาษีการค้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 6,325.43 บาท และเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของภาษีบำรุงเทศบาลที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 632.46 บาท และเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือนของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 39,500.50 บาท รวมเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องชำระทั้งสิ้น 100,860 บาท ขอให้ศาลพิพากษา และบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้าภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน 100,860 บาท พร้อมด้วยเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 38,349.56บาท และในต้นเงินภาษีการค้า 3,620.07 บาท และเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นรายเดือนแก่โจทก์นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่า ไม่เคยได้รับแจ้งการประเมินอากรขาเข้าและภาษีการค้าจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียเงินเพิ่มตามฟ้องโจทก์โจทก์มิได้มีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าราคาสินค้าที่จำเลยแจ้งไม่ตรงความจริงอย่างไร โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม เพราะไม่บรรยายว่าโจทก์ประเมินราคาสินค้าต่อหน่วย หน่วยละเท่าใดในการเรียกเก็บอากรและภาษีขาเข้าราคาสินค้าที่จำเลยสั่งซื้อเข้ามาเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าในขณะที่สั่งซื้อ การประเมินราคาของโจทก์ไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง และราคาประเมินมาตรฐานที่โจทก์กำหนดขึ้นในภายหลัง ไม่มีผลผูกพันจำเลยให้ต้องรับผิดต่อโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยร่วมกันชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้า ภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวม 100,860 บาท แก่โจทก์กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินเพิ่มค่าอากรขาเข้าในอัตราร้อยละ1 ต่อเดือนของค่าอากร 38,349.56 บาท เงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน หรือเศษของเดือนจากต้นเงินภาษีการค้าจำนวน 7,620.07 บาทเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงินเดือนละ 7.62 บาท แต่ทั้งนี้เงินเพิ่มภาษีการค้าภาษีเทศบาลที่คิดแล้วก่อนฟ้องและจะติดต่อไปต้องไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระคือจำนวน 7,620.07 บาท และ 762 บาท ตามลำดับ นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าจำเลยได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียค่าภาษีอากรตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ไม่อาจประเมินราคาสินค้าในขณะนั้น จึงได้ชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ได้วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่งเดียวกันที่มีผู้นำเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาไว้ตามเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5เป็นราคาที่สูงกว่าราคาที่จำเลยสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 จึงเอาราคาสินค้าตามที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 เป็นเกณฑ์ในการประเมินภาษีรายนี้ข้อต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองมีว่า จำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาดหรือไม่ เห็นว่าสินค้าที่จำเลยนำเข้าตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 นั้นได้นำเข้าเมื่อเดือนมิถุนายน 2519 กำหนดราคาชุดละ 41.86 เหรียญสหรัฐ เมื่อเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจสอบและวิเคราะห์โดยเทียบกับราคาสินค้าตามที่สำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 ซึ่งในเอกสารหมาย จ.4 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐ และเอกสารหมาย จ.5 กำหนดราคาชุดละ 54.90 เหรียญสหรัฐ ตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาสินค้าในเดือนตุลาคม 2517 และตามเอกสารหมาย จ.5 เป็นราคาสินค้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 เห็นได้ว่าราคาที่นำมาเปรียบเทียบ ราคาแรกเป็นราคาก่อนที่จำเลยนำเข้าปีเศษ และอีกราคาหนึ่งเป็นราคาหลังจากที่จำเลยนำเข้าประมาณ 5 เดือนเห็นว่าการเรียกเก็บค่าภาษีอากรและกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตามราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น การที่เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 กำหนดราคาของที่นำเข้าให้จำเลยเสียค่าภาษีอากรโดยเปรียบเทียบกับราคาของที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5ราคาดังกล่าวจะเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าหรือไม่ พยานโจทก์มีนายประพฤติ ราชูภิมล ซึ่งเป็นผู้ประเมินอากรรายนี้เบิกความว่า ได้ค้นพบเอกสารหมาย จ.4 ที่กองประเมินเก็บไว้ในแฟ้ม ซึ่งเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ พยานจึงเอามาเป็นเกณฑ์ในการประเมิน โดยถือว่าเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าและพยานยังเบิกความต่อไปว่าราคาสินค้านั้นอาจขึ้นลงได้ ตามคำของพยานปากนี้ แสดงว่าถือเอาราคาตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้ารายนี้ เพราะเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ที่เคยนำเข้า แต่ราคาสูงสุดดังกล่าวเป็นราคาสินค้าที่ได้นำเข้าก่อนสินค้าจำเลยถึงปีเศษ ราคาย่อมเปลี่ยนแปลงเสมอ ราคาที่นำมาเปรียบเทียบจึงไม่มีหลักฐานใดสนับสนุนว่าเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าส่วนสินค้าที่นำเข้าภายหลังมีราคาสูงขึ้นนั้นก็มิใช่เป็นข้อที่แสดงว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าจะมีราคาสูงตามไปด้วยดังที่เจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ประเมิน เมื่อจำเลยมีหลักฐานเกี่ยวกับราคาสินค้าที่ซื้อขายและสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 โจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำกว่าราคาที่โจทก์ถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2533กรมศุลกากร กับพวกโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทย โอโต้อิมปอร์ต จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 104 พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2469 ม. 2เมื่อเดือน มิถุนายน 2519 จำเลยสั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์ และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้ สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียภาษีอากรชุด ละ 41.86 เหรียญสหรัฐเจ้าพนักงานประเมินไม่อาจประเมินราคาสินค้าได้ ในขณะนั้น จึงชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานได้ วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่ง เดียว กันที่มีผู้นำเข้า ปรากฏว่ามีการนำเข้าในเดือน ตุลาคม 2517 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐและนำเข้าในเดือน พฤศจิกายน 2519 กำหนดราคาชุด ละ 54.90เหรียญสหรัฐ เจ้าพนักงานประเมินจึงกำหนดราคาแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าเท่ากับ 47.87 เหรียญสหรัฐโดย เปรียบเทียบราคาแรกกับราคาหลังซึ่ง ขึ้นลงได้ การเรียกเก็บค่าภาษีอากรกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตาม ราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น เมื่อโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำ กว่าราคาที่โจทก์ถือ เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี ดังนี้ถือ ไม่ ได้ว่าจำเลยได้ สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำ กว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2519 จำเลยได้นำสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์เฟืองเกียร์ และเดือยหมู สำหรับใช้กับรถยนต์บรรทุก อี ซู ซุ จำนวน 1,100 ชุด ได้ยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการสำหรับสินค้าที่นำเข้าโดยสำแดงราคาสินค้าเป็นเงิน 49,557 เหรียญสหรัฐ คิดเป็นเงินไทย 1,010,131.69 บาทและได้ชำระอากรตามราคาสินค้าที่สำแดงไว้เป็นค่าอากรขาเข้า505,065.69 บาท ภาษีการค้า 130,967.58 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล13,096.76 บาท เนื่องจากสินค้าดังกล่าวไม่มีบัตรเทียบราคาทำให้ไม่อาจจะประเมินราคาสินค้าในขณะนั้นได้ พนักงานประเมินของโจทก์จึงชักตัวอย่างสินค้าดังกล่าวเพื่อตรวจสอบประเภทของสินค้าและประเมินราคา ให้จำเลยวางเงินประกันค่าภาษีอากร 40,000 บาทจึงปล่อยให้จำเลยนำสินค้าออก ต่อมาพนักงานประเมินได้ตรวจตัวอย่างสินค้าแล้วกำหนดเกณฑ์ประเมินภาษีอากรที่จะต้องเสีย โดยประเมินราคาสินค้าเป็นเงิน 1,144,830.50 บาท อากรขาเข้า 572,415.25 บาทภาษีการค้า 148,588.27 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 14,858.82 บาท เมื่อหักเงินภาษีอากรและเงินประกันที่จำเลยได้ชำระแล้ว จำเลยจะต้องเสียเพิ่มอากรขาเข้า 38,349.56 บาท ภาษีการค้า 7,620.07 บาทภาษีบำรุงเทศบาล 762.07 บาท รวมภาษีอากรที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน46,732.32 บาท เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งผลการประเมินให้จำเลยทราบและชำระภายใน 30 วัน จำเลยเพิกเฉยไม่นำเงินภาษีอากรมาชำระ หรือโต้แย้งราคาภายในกำหนดดังกล่าว จึงต้องเสียเพิ่มร้อยละ20 ของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 7,669.91 บาท เงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือน หรือเศษของเดือน ภาษีการค้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 6,325.43 บาท และเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของภาษีบำรุงเทศบาลที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 632.46 บาท และเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือนของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 39,500.50 บาท รวมเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องชำระทั้งสิ้น 100,860 บาท ขอให้ศาลพิพากษา และบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้าภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน 100,860 บาท พร้อมด้วยเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 38,349.56บาท และในต้นเงินภาษีการค้า 3,620.07 บาท และเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นรายเดือนแก่โจทก์นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่า ไม่เคยได้รับแจ้งการประเมินอากรขาเข้าและภาษีการค้าจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียเงินเพิ่มตามฟ้องโจทก์โจทก์มิได้มีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าราคาสินค้าที่จำเลยแจ้งไม่ตรงความจริงอย่างไร โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม เพราะไม่บรรยายว่าโจทก์ประเมินราคาสินค้าต่อหน่วย หน่วยละเท่าใดในการเรียกเก็บอากรและภาษีขาเข้าราคาสินค้าที่จำเลยสั่งซื้อเข้ามาเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าในขณะที่สั่งซื้อ การประเมินราคาของโจทก์ไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง และราคาประเมินมาตรฐานที่โจทก์กำหนดขึ้นในภายหลัง ไม่มีผลผูกพันจำเลยให้ต้องรับผิดต่อโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยร่วมกันชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้า ภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวม 100,860 บาท แก่โจทก์กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินเพิ่มค่าอากรขาเข้าในอัตราร้อยละ1 ต่อเดือนของค่าอากร 38,349.56 บาท เงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน หรือเศษของเดือนจากต้นเงินภาษีการค้าจำนวน 7,620.07 บาทเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงินเดือนละ 7.62 บาท แต่ทั้งนี้เงินเพิ่มภาษีการค้าภาษีเทศบาลที่คิดแล้วก่อนฟ้องและจะติดต่อไปต้องไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระคือจำนวน 7,620.07 บาท และ 762 บาท ตามลำดับ นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าจำเลยได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียค่าภาษีอากรตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ไม่อาจประเมินราคาสินค้าในขณะนั้น จึงได้ชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ได้วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่งเดียวกันที่มีผู้นำเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาไว้ตามเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5เป็นราคาที่สูงกว่าราคาที่จำเลยสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 จึงเอาราคาสินค้าตามที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 เป็นเกณฑ์ในการประเมินภาษีรายนี้ข้อต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองมีว่า จำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาดหรือไม่ เห็นว่าสินค้าที่จำเลยนำเข้าตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 นั้นได้นำเข้าเมื่อเดือนมิถุนายน 2519 กำหนดราคาชุดละ 41.86 เหรียญสหรัฐ เมื่อเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจสอบและวิเคราะห์โดยเทียบกับราคาสินค้าตามที่สำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 ซึ่งในเอกสารหมาย จ.4 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐ และเอกสารหมาย จ.5 กำหนดราคาชุดละ 54.90 เหรียญสหรัฐ ตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาสินค้าในเดือนตุลาคม 2517 และตามเอกสารหมาย จ.5 เป็นราคาสินค้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 เห็นได้ว่าราคาที่นำมาเปรียบเทียบ ราคาแรกเป็นราคาก่อนที่จำเลยนำเข้าปีเศษ และอีกราคาหนึ่งเป็นราคาหลังจากที่จำเลยนำเข้าประมาณ 5 เดือนเห็นว่าการเรียกเก็บค่าภาษีอากรและกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตามราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น การที่เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 กำหนดราคาของที่นำเข้าให้จำเลยเสียค่าภาษีอากรโดยเปรียบเทียบกับราคาของที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5ราคาดังกล่าวจะเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าหรือไม่ พยานโจทก์มีนายประพฤติ ราชูภิมล ซึ่งเป็นผู้ประเมินอากรรายนี้เบิกความว่า ได้ค้นพบเอกสารหมาย จ.4 ที่กองประเมินเก็บไว้ในแฟ้ม ซึ่งเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ พยานจึงเอามาเป็นเกณฑ์ในการประเมิน โดยถือว่าเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าและพยานยังเบิกความต่อไปว่าราคาสินค้านั้นอาจขึ้นลงได้ ตามคำของพยานปากนี้ แสดงว่าถือเอาราคาตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้ารายนี้ เพราะเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ที่เคยนำเข้า แต่ราคาสูงสุดดังกล่าวเป็นราคาสินค้าที่ได้นำเข้าก่อนสินค้าจำเลยถึงปีเศษ ราคาย่อมเปลี่ยนแปลงเสมอ ราคาที่นำมาเปรียบเทียบจึงไม่มีหลักฐานใดสนับสนุนว่าเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าส่วนสินค้าที่นำเข้าภายหลังมีราคาสูงขึ้นนั้นก็มิใช่เป็นข้อที่แสดงว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าจะมีราคาสูงตามไปด้วยดังที่เจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ประเมิน เมื่อจำเลยมีหลักฐานเกี่ยวกับราคาสินค้าที่ซื้อขายและสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 โจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำกว่าราคาที่โจทก์ถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด..."พิพากษายืน.(ก้าน อันนานนท์-เดชา สุวรรณโณ-ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุพระราชบัญญัติศุลกากร พุทธศักราช 2469 มาตรา 10 บัญญัติว่า"บรรดาค่าภาษีนั้นให้เก็บตามพระราชบัญญัตินี้และตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากร..." ซึ่งพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ. 2530มาตรา 4 บัญญัติว่า "ของที่นำหรือพาเข้ามาในหรือส่งหรือพาออกไปนอกราชอาณาจักรนั้น ให้เรียกเก็บและเสียอากรตามที่กำหนดไว้ในพิกัดอัตราอากรท้ายพระราชกำหนดนี้..." เมื่อตรวจดูบัญชีพิกัดอัตราศุลกากร ภาค 2 และภาค 3 ท้ายพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากรพบว่าอัตราอากรได้ถือตาม "ราคา" หรือ "สภาพ" ของที่นำเข้าหรือส่งออกเป็นสำคัญ ในบันทึกนี้จะพิจารณาเฉพาะคำว่า "ราคา" ที่ใช้ในพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ว่ามีความหมายอย่างไรตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ มาตรา 2 บัญญัติวิเคราะห์ศัพท์ว่า "ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด" หรือ "ราคา" แห่งของอย่างใดนั้นหมายความว่าราคาขายส่งเงินสด (ในส่วนของขาเข้าไม่รวมค่าอากร) ซึ่งจะพึงขายของประเภทและชนิดเดียวกันได้โดยไม่ขาดทุน ณ เวลาและที่ที่นำของเข้าหรือส่งของออกแล้วแต่กรณี โดยไม่มีหักทอนหรือลดหย่อนราคาอย่างใด" ลักษณะสำคัญของราคาอันแท้จริงในท้องตลาด คือ 1. ต้องเป็นราคาขายส่งเงินสด ราคาขายส่งเป็นราคาที่ผู้ขายกำหนดขายให้แก่พ่อค้ารายย่อย เพื่อนำไปขายปลีกให้กับผู้บริโภคโดยตรงและต้องเป็นราคาเงินสด กล่าวคือ ผู้ซื้อจะต้องชำระราคาสินค้าทันทีเมื่อผู้ขายส่งมอบสินค้าให้ แต่ถ้ามีการกำหนดให้ชำระราคาสินค้าภายหลังในลักษณะผ่อนชำระโดยปกติผู้ขายจะบวกเงินเพิ่มมีลักษณะคล้ายดอกเบี้ย เพราะหากผู้ขายได้รับชำระราคาทันทีย่อมนำเงินไปใช้ก่อให้เกิดผลงอกเงยขึ้น ฉะนั้น หากเป็นการขายเงินเชื่อหรือเงินผ่อนก็จำต้องคำนวณออกมาให้ได้ว่า ถ้าขายเป็นเงินสดสำหรับของชนิดนั้น ๆจะพึงเป็นเงินเท่าใด ราคาขายส่งเงินสดมิใช่ราคาสินค้าที่ออกจากโรงงานซึ่งผู้ผลิตกำหนด เพราะราคาสินค้าที่ผู้ผลิตกำหนดจะคำนึงถึงต้นทุนการผลิตบวกด้วยกำไร แต่ละโรงงานหรือแหล่งผลิตย่อมกำหนดเองซึ่งอาจจะเท่ากัน หรือแตกต่างกันก็ได้ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่าราคาโรงงาน ราคาโรงงานจึงมิใช่ราคาขายส่งเงินสดตามความมุ่งหมายในพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ดังนัย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1862/2533ระหว่างบริษัทเอเชียนฮอนด้ามอเตอร์ จำกัด โจทก์ กรมศุลกากรจำเลย วินิจฉัยว่า "...บัญชีราคาสินค้าหรือไพรซ์ลิสท์ที่ทางบริษัทฮอนด้ามอเตอร์ จำกัด แห่งประเทศญี่ปุ่นเสนอขายแก่ลูกค้าทั่วโลกซึ่งภาวะการตลาดของประเทศต่าง ๆ นั้นไม่เหมือนกันถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่โจทก์นำเข้าไม่ได้..." ราคาสินค้าประเภทอะไหล่รถจักรยานยนต์ที่บริษัทฮอนด้ามอเตอร์ จำกัดแห่งประเทศญี่ปุ่นประกาศกำหนดขายแก่ลูกค้าทั่วโลกเทียบได้กับราคาที่ผู้ผลิตกำหนดหรือราคา เอฟ.โอ.บี. ศาลฎีกาไม่ถือว่าเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ดังนั้น ผู้กำหนดราคาขายส่งเงินสดจะต้องคำนึงถึงราคาสินค้าแท้ ๆ บวกด้วยค่าใช้จ่ายปกติทั้งปวงในการขนส่งสินค้า เช่น ค่าขนส่ง ค่าประกันภัย และค่าอากร ยกเว้นเฉพาะสินค้าขาเข้าพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ไม่ให้นำค่าอากรมารวมเข้าในการกำหนดราคาขายส่งเงินสดเหตุผลที่ไม่ให้นำค่าอากรมารวมเพราะในเวลาที่นำสินค้าเข้าผู้นำเข้าจะต้องสำแดงราคาสินค้าขายส่งเงินสด เพื่อเป็นฐานในการประเมินค่าอากรดังนั้น ค่าอากรจะรู้ได้ต่อเมื่อทราบราคาสินค้าแล้ว ถ้าจะกำหนดให้ราคาสินค้าขาเข้ารวมค่าอากรไว้ด้วย ก็เท่ากับให้รวมค่าซึ่งยังไม่ปรากฏและไม่สามารถทราบได้จนกว่าจะทราบราคาสินค้า ส่วนราคาสินค้าก็ไม่สามารถกำหนดได้ เพราะยังไม่ทราบค่าอากรเช่นกัน ว่าตามจริงแล้วราคาขายส่งเงินสดสำหรับสินค้าขาเข้าจึงไม่ใช่ราคาขายส่งเงินสดที่แท้จริง แต่เป็นราคาขายส่งเงินสดที่กำหนดขึ้นตามความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ดังนั้น ราคาขายส่งเงินสดสำหรับสินค้าขาเข้าจึงบวกด้วยค่าขนส่งค่าประกันภัย หรือ ราคา ซี.ไอ.เอฟ. แต่ไม่รวมค่าอากร ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 587/2531 ระหว่าง บริษัทเวชศรีสัมพันธ์ จำกัด โจทก์ กรมศุลกากร จำเลย ความตอนหนึ่งวินิจฉัยว่า "...จำเลยให้เจ้าหน้าที่ซึ่งประจำที่เมืองฮ่องกงอันเป็นสถานที่ที่โจทก์สั่งซื้อสินค้าเข้ามา สืบราคาตามร้านใหญ่ ๆหลายร้านราคาที่สืบได้ส่วนใหญ่ใกล้เคียงกัน เมื่อนำมาเฉลี่ยแล้วราคาขายปลีกสินค้าพิพาทกิโลกรัมละ 3,974.87 เหรียญฮ่องกง คำนวณเป็นราคาขายส่งโดยคิดลดลง 20 เปอร์เซ็นต์ เป็นราคาขายส่ง เอฟ.โอ.บี.กิโลกรัมละ 3,180 เหรียญฮ่องกง อันถือเป็นราคาอันแท้จริงที่ซื้อขายกัน คำนวณเป็นราคา ซี.ไอ.เอฟ. โดยนำค่าขนส่งทางอากาศและค่าประกันภัยในบัญชีราคาสินค้าตามที่โจทก์สำแดงไว้บวกเข้าไปผลออกมาเป็นราคา ซี.ไอ.เอฟ. กิโลกรัมละประมาณ 3,200 เหรียญฮ่องกง การหาราคาอันแท้จริงของจำเลยได้กระทำตามขั้นตอนมีการคิดคำนวณรายละเอียดต่าง ๆอย่างมีเหตุผลและเป็นวิธีที่ถูกต้องน่าเชื่อถือเป็นการสืบหาราคาในเวลาที่ใกล้เคียงพอสมควรกับเวลาที่โจทก์นำเข้า ฟังได้ว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าพิพาทกิโลกรัมละ 3,200 เหรียญฮ่องกง..." 2. ราคาขายส่งเงินสดจะต้องเป็นราคาซึ่งจะพึงขายของประเภทและชนิดเดียวกันได้โดยไม่ขาดทุน หมายความว่าการกำหนดราคาขายส่งเงินสดนั้นมิได้จำกัดอยู่เฉพาะกับสินค้าที่กำลังประเมินราคาแต่จะต้องเทียบเคียงกับราคาขายส่งเงินสดของสินค้าชิ้นอื่น ๆ ที่เป็นประเภทและชนิดเดียวกัน ซึ่งเป็นราคาที่อาจขายได้มิใช่กำหนดแพงเกินไปจนขายไม่ได้ ในขณะเดียวกันก็ต้องไม่ต่ำจนขาดทุน ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 184/2531 ระหว่าง กรมศุลกากร โจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดศรีอิสรา กับพวก จำเลย วินิจฉัยว่า "...ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดหรือราคาสินค้านั้น ราคาสิ่งของที่นำมาเทียบเคียงกันได้นอกจากจะต้องเป็นประเภทเดียวกันแล้วยังจะต้องเป็นชนิดเดียวกันอีกด้วย แซ็กคารินที่ผู้อื่นนำเข้าและโจทก์ถือเอาราคาเป็นราคาแท้จริงในท้องตลาดนั้น แม้จะเป็นสินค้าที่สั่งซื้อจากบริษัทเดียวกับที่จำเลยสั่งซื้อและนำเข้า แต่ชื่อต่างกันโดยสินค้าที่จำเลยนำเข้าระบุชื่อว่าแซ็กคาริน ส่วนสินค้าที่ผู้อื่นนำเข้าระบุชื่อว่าโซเดียมโซลูเบิลแซ็กคาริน ขนาด (MeshSize) ของสินค้า 2 รายนี้ก็ต่างกัน ดังนี้ ฟังไม่ได้ว่าสินค้าที่โจทก์ใช้เป็นเกณฑ์ในการประเมินภาษีอากรเป็นสินค้าชนิดเดียวกับสินค้าของจำเลย ราคาแซ็กคารินที่ผู้อื่นนำเข้าจึงไม่ใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของแซ็กคารินที่จำเลยนำเข้า" ในกรณีผู้นำเข้าสามารถซื้อมาในราคาต่ำเป็นพิเศษ ก็จะกำหนดราคาขายส่งเงินสดต่ำลงไม่ได้ ต้องเทียบเคียงกับสินค้าประเภทและชนิดเดียวกันซึ่งจะพึงขายได้โดยไม่ขาดทุนเป็นราคาเท่าใดนั้นแหละจึงถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดได้ ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 771-772/2532 ระหว่าง บริษัทสยามกลการและนิสสัน จำกัดกับพวก โจทก์ กรมศุลกากร จำเลย วินิจฉัยว่า "ผู้ขายในต่างประเทศตกลงลดราคาขายรถยนต์พิพาทให้โจทก์หลังจากโจทก์สั่งซื้อแล้วเพื่อเป็นการสนับสนุนการขายและเป็นการช่วยเหลือตลาดการขายให้มีผู้ซื้อมากขึ้น โดยคำนึงและหวังลดภาษีอากรขาเข้าให้ต่ำลงทั้งคำนึงถึงการจำหน่ายเพื่อแข่งขันกับรถยนต์ยี่ห้ออื่นในตลาด ราคาที่ลดลงเพื่อจุดประสงค์ดังกล่าวโดยเฉพาะ จึงไม่ใช่ราคารถยนต์พิพาทที่แท้จริงในท้องตลาด เมื่อโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคารถยนต์พิพาทลดลงเพราะปัจจัยอื่น ตรงข้ามกลับปรากฏว่าในระหว่างพิพาทราคาขายของรถยนต์ไม่มีการลดราคา มีแต่แนวโน้มที่จะมีราคาสูงขึ้นอยู่ตลอดเวลา แสดงว่าราคารถยนต์พิพาทหาได้ลดลงไม่ หากมีการลดราคาระหว่างโจทก์กับบริษัทผู้ขายในต่างประเทศก็เป็นไปเพื่อประโยชน์ในทางการค้าเฉพาะเรื่องเฉพาะราย หาใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดไม่..." 3. ราคาขายส่งเงินสดจะต้องเป็นราคาที่กำหนด ณ เวลาและที่ที่นำของเข้า หรือส่งของออกแล้วแต่กรณี เวลาและสถานที่ย่อมเป็นตัวแปรสำคัญต่อการกำหนดราคาสินค้า แม้จะเป็นสินค้าประเภทและชนิดเดียวกันหรือผลิตจากโรงงานหรือเมืองเดียวกัน การกำหนดราคาขายส่งเงินสดย่อมแตกต่างกันตามระยะเวลาหรือสถานที่ที่ทำการซื้อขายต่าง ๆกัน ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 803/2531 ระหว่าง กรมศุลกากรโจทก์ บริษัทเวิลด์ฟาร์มาซูติคอล จำกัด จำเลย วินิจฉัยว่า"...โจทก์ที่ 1 ได้รับแจ้งมาเป็นราคาขายภายหลังจากที่จำเลยนำสินค้าของจำเลยเข้ามาในราชอาณาจักรแล้วถึงปีเศษ จึงไม่ใช่ราคาซื้อขายซึ่งจะพึงขายของชนิดเดียวกันได้โดยไม่ขาดทุน ณ เวลาและที่ที่นำเข้าอันเป็นราคาแท้จริงในท้องตลาดตาม พ.ร.บ. ศุลกากรพุทธศักราช 2469 มาตรา 2 โจทก์ที่ 1 จึงจะใช้ราคาที่ได้รับแจ้งมานั้นประเมินให้จำเลยเสียภาษีสำหรับสินค้าของจำเลยไม่ได้" แต่อย่างไรก็ตามการเปรียบเทียบราคาสินค้าประเภทและชนิดเดียวกันมิได้เคร่งครัดถึงกับจะต้องเป็นสินค้าที่นำเข้ามาในวันเดียวกัน หรือสถานที่นำเข้าแห่งเดียวกัน อาจจะแตกต่างกันไปบ้างไม่มากนักย่อมนำมาเปรียบเทียบได้ หากมีพฤติการณ์อื่น ๆ สนับสนุนน่าเชื่อถือ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 771-772/2532 วินิจฉัยว่า "...จำเลยถือราคารถยนต์ตามราคาที่โจทก์เคยนำเข้าก่อนรถยนต์รายพิพาทเพียง 2เดือนเศษ และ 1 เดือนเศษ ตามลำดับ ซึ่งโจทก์มิได้โต้แย้งราคาดังกล่าว จึงเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด" 4. ราคาขายส่งเงินสดจะต้องเป็นราคาที่กำหนดโดยไม่มีการหักทอนหรือลดหย่อนราคาแต่อย่างใด กล่าวคือในการกำหนดราคาขายส่งเงินสดจะต้องไม่คำนึงถึงว่าจะมีการหักทอนหรือหักกลบลบหนี้กันหรือลดราคาไม่ว่ากรณีใด ๆ ซึ่งความจริงแม้ผู้ขายจะให้ส่วนลดเช่น ซื้อจำนวนมาก ๆ ย่อมมีส่วนลด ส่วนลดดังกล่าวจะนำมาหักออกจากกำหนดราคาขายส่งเงินสดไม่ได้ ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 771-772/2532 ดังกล่าวข้างต้น ผู้บันทึกเห็นว่า คำว่า "ราคา หรือราคาอันแท้จริงในท้องตลาดที่ใช้ในพระราชบัญญัติศุลกากรมิใช่ราคาตามกลไกของตลาด แต่มีลักษณะพิเศษโดยพิจารณาข้อเท็จจริงที่ปรากฏอย่างสมเหตุสมผลเพื่อประกอบการวินิจฉัยว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดควรจะเป็นเท่าใด มิได้อยู่ในอำนาจของบุคคลใดโดยเฉพาะที่จะกำหนดราคาอันแท้จริงในท้องตลาดได้ ไม่ว่าจะเป็นผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออกหรือแม้กระทั่งเจ้าพนักงานประเมินก็หามีอำนาจเช่นว่านั้นไม่ตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องมีอำนาจเพียงวินิจฉัยว่าตามข้อเท็จจริงที่ปรากฏในแต่ละขณะในการซื้อขายของชนิดนั้นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดพึงกำหนดเป็นเงินเท่าใดดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1426/2530 ระหว่าง กรมศุลกากร โจทก์บริษัทกรรณสูตเจเนอรัลแอสเซมบลี จำกัด จำเลย วินิจฉัยว่า"...คณะกรรมการพิจารณาปัญหาเกี่ยวกับราคาทางศุลกากร หามีอำนาจที่จะกำหนดให้จำเลยเพิ่มราคาสินค้าที่นำเข้าให้สูงผิดไปจากราคาหรือราคาอันแท้จริงในท้องตลาดไม่ เพราะไม่มีกฎหมายให้อำนาจแก่คณะกรรมการฯ ที่จะกระทำได้เช่นนั้น อำนาจของคณะกรรมการฯ ที่จะกระทำได้เพียงเฉพาะกรณีที่มีปัญหาว่า ผู้นำเข้าสำแดงราคาสินค้าในใบขนต่ำไปกว่าราคาหรือราคาอันแท้จริงในท้องตลาดหรือไม่เท่านั้น..." ตามคำพิพากษาดังกล่าวเป็นการยืนยันหลักที่ว่า ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ มิได้อยู่ในอำนาจของผู้ใดจะกำหนดได้ หากแต่มีปัจจัยตัวแปรหลายกรณีที่ทำให้ราคาเปลี่ยนแปลงไป เช่น ช่วงระยะเวลา ฤดูกาล สถานที่ต้นทุนการผลิตราคาขายทั่วไป หรือราคา เอฟ.โอ.บี.หรือราคาซี.ไอ.เอฟ. โดยปกติแล้วราคาแท้จริงในท้องตลาดมักจะถือเอาตามราคา ซี.ไอ.เอฟ.ที่ผู้นำเข้าสำแดงในใบขน เว้นแต่มีการแสดงราคาต่ำผิดปกติส่อพิรุธว่าจะมีเจตนาเสียค่าอากรให้ต่ำลงเจ้าพนักงานประเมินจึงจำต้องหาราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าประเภทนั้นใหม่ ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึก ปรากฏว่าจำเลยได้นำสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์เข้ามาในราชอาณาจักรในเดือนมิถุนายน 2519 โดยสำแดงราคาสินค้าไว้ชุดละ 41.86 เหรียญสหรัฐ เจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงในใบขนต่ำไป มิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด จึงทำการประเมินใหม่ โดยนำไปเปรียบเทียบกับสินค้าประเภทเดียวกันที่นำเข้าในเดือนตุลาคม 2517 ราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐและที่นำเข้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 ราคาชุดละ 54.90 เหรียญสหรัฐแล้วเจ้าพนักงานประเมินจึงวินิจฉัยกำหนดราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าเป็นชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐ โดยเทียบกับราคาสินค้าที่นำเข้าในเดือนตุลาคม 2517 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ราคาที่เจ้าพนักงานโจทก์ประเมินกำหนดมิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพราะระยะเวลาห่างกันถึงปีเศษราคาสินค้าย่อมมีการเปลี่ยนแปลงเสมอแม้ราคาสินค้าที่นำเข้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 จะสูงขึ้นก็มิใช่เป็นข้อที่แสดงว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าที่จำเลยนำเข้าจะสูงตามไปด้วยเสมอ ผู้บันทึกเห็นว่าการวินิจฉัยกำหนดราคาอันแท้จริงในท้องตลาดตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ เป็นการกำหนดโดยอาศัยข้อเท็จจริง ตัวแปรต่าง ๆ เป็นพื้นฐาน มิใช่กำหนดโดยความรู้สึก หรือความคิดเห็นหรืออำนาจของบุคคลใดได้ต้องคำนึงถึงข้อเท็จจริงที่มีความชัดเจนแน่นอนไม่ว่าจะเป็นพยานเอกสารหรือพยานบุคคลจะต้องมีน้ำหนักน่าเชื่อถือมีความโยงใยกันอย่างสมเหตุสมผล เพราะเหตุว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าต่าง ๆ เป็นเหตุการณ์ไม่แน่นอนย่อมเปลี่ยนแปลงไปตามปัจจัยตัวแปรต่าง ๆ ดังนั้นการพิสูจน์เหตุการณ์ที่ไม่แน่นอนจะต้องมีพยานหลักฐานที่แน่นอนมาพิสูจน์ มิใช่เป็นการคาดการณ์หรือคาดคะเนโดยขาดหลักการ เปรียบเสมือนกับอุณหภูมิย่อมเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา การที่จะทราบอุญหภูมิ ณ เวลาใดเวลาหนึ่งจะต้องมีการจดบันทึกไว้เป็นหลักฐาน มิใช่เป็นการคาดการณ์หรือคาดคะเนเอาว่า ณ เวลานั้นในอดีตอุณหภูมิเท่านั้นเท่านี้ โดยไม่มีหลักฐานการบันทึกไว้มาแสดงหาอาจรับฟังได้ไม่. วัชรินทร์ปัจเจกวิญญูสกุล.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2519 จำเลยได้นำสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์เฟืองเกียร์ และเดือยหมู สำหรับใช้กับรถยนต์บรรทุก อี ซู ซุ จำนวน 1,100 ชุด ได้ยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการสำหรับสินค้าที่นำเข้าโดยสำแดงราคาสินค้าเป็นเงิน 49,557 เหรียญสหรัฐ คิดเป็นเงินไทย 1,010,131.69 บาทและได้ชำระอากรตามราคาสินค้าที่สำแดงไว้เป็นค่าอากรขาเข้า505,065.69 บาท ภาษีการค้า 130,967.58 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล13,096.76 บาท เนื่องจากสินค้าดังกล่าวไม่มีบัตรเทียบราคาทำให้ไม่อาจจะประเมินราคาสินค้าในขณะนั้นได้ พนักงานประเมินของโจทก์จึงชักตัวอย่างสินค้าดังกล่าวเพื่อตรวจสอบประเภทของสินค้าและประเมินราคา ให้จำเลยวางเงินประกันค่าภาษีอากร 40,000 บาทจึงปล่อยให้จำเลยนำสินค้าออก ต่อมาพนักงานประเมินได้ตรวจตัวอย่างสินค้าแล้วกำหนดเกณฑ์ประเมินภาษีอากรที่จะต้องเสีย โดยประเมินราคาสินค้าเป็นเงิน 1,144,830.50 บาท อากรขาเข้า 572,415.25 บาทภาษีการค้า 148,588.27 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 14,858.82 บาท เมื่อหักเงินภาษีอากรและเงินประกันที่จำเลยได้ชำระแล้ว จำเลยจะต้องเสียเพิ่มอากรขาเข้า 38,349.56 บาท ภาษีการค้า 7,620.07 บาทภาษีบำรุงเทศบาล 762.07 บาท รวมภาษีอากรที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน46,732.32 บาท เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งผลการประเมินให้จำเลยทราบและชำระภายใน 30 วัน จำเลยเพิกเฉยไม่นำเงินภาษีอากรมาชำระ หรือโต้แย้งราคาภายในกำหนดดังกล่าว จึงต้องเสียเพิ่มร้อยละ20 ของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 7,669.91 บาท เงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือน หรือเศษของเดือน ภาษีการค้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 6,325.43 บาท และเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของภาษีบำรุงเทศบาลที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 632.46 บาท และเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือนของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 39,500.50 บาท รวมเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องชำระทั้งสิ้น 100,860 บาท ขอให้ศาลพิพากษา และบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้าภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน 100,860 บาท พร้อมด้วยเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 38,349.56บาท และในต้นเงินภาษีการค้า 3,620.07 บาท และเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นรายเดือนแก่โจทก์นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่า ไม่เคยได้รับแจ้งการประเมินอากรขาเข้าและภาษีการค้าจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียเงินเพิ่มตามฟ้องโจทก์โจทก์มิได้มีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าราคาสินค้าที่จำเลยแจ้งไม่ตรงความจริงอย่างไร โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม เพราะไม่บรรยายว่าโจทก์ประเมินราคาสินค้าต่อหน่วย หน่วยละเท่าใดในการเรียกเก็บอากรและภาษีขาเข้าราคาสินค้าที่จำเลยสั่งซื้อเข้ามาเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าในขณะที่สั่งซื้อ การประเมินราคาของโจทก์ไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง และราคาประเมินมาตรฐานที่โจทก์กำหนดขึ้นในภายหลัง ไม่มีผลผูกพันจำเลยให้ต้องรับผิดต่อโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยร่วมกันชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้า ภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวม 100,860 บาท แก่โจทก์กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินเพิ่มค่าอากรขาเข้าในอัตราร้อยละ1 ต่อเดือนของค่าอากร 38,349.56 บาท เงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน หรือเศษของเดือนจากต้นเงินภาษีการค้าจำนวน 7,620.07 บาทเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงินเดือนละ 7.62 บาท แต่ทั้งนี้เงินเพิ่มภาษีการค้าภาษีเทศบาลที่คิดแล้วก่อนฟ้องและจะติดต่อไปต้องไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระคือจำนวน 7,620.07 บาท และ 762 บาท ตามลำดับ นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าจำเลยได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียค่าภาษีอากรตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ไม่อาจประเมินราคาสินค้าในขณะนั้น จึงได้ชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ได้วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่งเดียวกันที่มีผู้นำเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาไว้ตามเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5เป็นราคาที่สูงกว่าราคาที่จำเลยสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 จึงเอาราคาสินค้าตามที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 เป็นเกณฑ์ในการประเมินภาษีรายนี้ข้อต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองมีว่า จำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาดหรือไม่ เห็นว่าสินค้าที่จำเลยนำเข้าตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 นั้นได้นำเข้าเมื่อเดือนมิถุนายน 2519 กำหนดราคาชุดละ 41.86 เหรียญสหรัฐ เมื่อเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจสอบและวิเคราะห์โดยเทียบกับราคาสินค้าตามที่สำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 ซึ่งในเอกสารหมาย จ.4 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐ และเอกสารหมาย จ.5 กำหนดราคาชุดละ 54.90 เหรียญสหรัฐ ตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาสินค้าในเดือนตุลาคม 2517 และตามเอกสารหมาย จ.5 เป็นราคาสินค้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 เห็นได้ว่าราคาที่นำมาเปรียบเทียบ ราคาแรกเป็นราคาก่อนที่จำเลยนำเข้าปีเศษ และอีกราคาหนึ่งเป็นราคาหลังจากที่จำเลยนำเข้าประมาณ 5 เดือนเห็นว่าการเรียกเก็บค่าภาษีอากรและกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตามราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น การที่เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 กำหนดราคาของที่นำเข้าให้จำเลยเสียค่าภาษีอากรโดยเปรียบเทียบกับราคาของที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5ราคาดังกล่าวจะเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าหรือไม่ พยานโจทก์มีนายประพฤติ ราชูภิมล ซึ่งเป็นผู้ประเมินอากรรายนี้เบิกความว่า ได้ค้นพบเอกสารหมาย จ.4 ที่กองประเมินเก็บไว้ในแฟ้ม ซึ่งเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ พยานจึงเอามาเป็นเกณฑ์ในการประเมิน โดยถือว่าเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าและพยานยังเบิกความต่อไปว่าราคาสินค้านั้นอาจขึ้นลงได้ ตามคำของพยานปากนี้ แสดงว่าถือเอาราคาตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้ารายนี้ เพราะเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ที่เคยนำเข้า แต่ราคาสูงสุดดังกล่าวเป็นราคาสินค้าที่ได้นำเข้าก่อนสินค้าจำเลยถึงปีเศษ ราคาย่อมเปลี่ยนแปลงเสมอ ราคาที่นำมาเปรียบเทียบจึงไม่มีหลักฐานใดสนับสนุนว่าเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าส่วนสินค้าที่นำเข้าภายหลังมีราคาสูงขึ้นนั้นก็มิใช่เป็นข้อที่แสดงว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าจะมีราคาสูงตามไปด้วยดังที่เจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ประเมิน เมื่อจำเลยมีหลักฐานเกี่ยวกับราคาสินค้าที่ซื้อขายและสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 โจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำกว่าราคาที่โจทก์ถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2533กรมศุลกากร กับพวกโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ไทย โอโต้อิมปอร์ต จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 104 พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2469 ม. 2เมื่อเดือน มิถุนายน 2519 จำเลยสั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์ และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้ สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียภาษีอากรชุด ละ 41.86 เหรียญสหรัฐเจ้าพนักงานประเมินไม่อาจประเมินราคาสินค้าได้ ในขณะนั้น จึงชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานได้ วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่ง เดียว กันที่มีผู้นำเข้า ปรากฏว่ามีการนำเข้าในเดือน ตุลาคม 2517 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐและนำเข้าในเดือน พฤศจิกายน 2519 กำหนดราคาชุด ละ 54.90เหรียญสหรัฐ เจ้าพนักงานประเมินจึงกำหนดราคาแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าเท่ากับ 47.87 เหรียญสหรัฐโดย เปรียบเทียบราคาแรกกับราคาหลังซึ่ง ขึ้นลงได้ การเรียกเก็บค่าภาษีอากรกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตาม ราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น เมื่อโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำ กว่าราคาที่โจทก์ถือ เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี ดังนี้ถือ ไม่ ได้ว่าจำเลยได้ สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำ กว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2519 จำเลยได้นำสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์เฟืองเกียร์ และเดือยหมู สำหรับใช้กับรถยนต์บรรทุก อี ซู ซุ จำนวน 1,100 ชุด ได้ยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการสำหรับสินค้าที่นำเข้าโดยสำแดงราคาสินค้าเป็นเงิน 49,557 เหรียญสหรัฐ คิดเป็นเงินไทย 1,010,131.69 บาทและได้ชำระอากรตามราคาสินค้าที่สำแดงไว้เป็นค่าอากรขาเข้า505,065.69 บาท ภาษีการค้า 130,967.58 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล13,096.76 บาท เนื่องจากสินค้าดังกล่าวไม่มีบัตรเทียบราคาทำให้ไม่อาจจะประเมินราคาสินค้าในขณะนั้นได้ พนักงานประเมินของโจทก์จึงชักตัวอย่างสินค้าดังกล่าวเพื่อตรวจสอบประเภทของสินค้าและประเมินราคา ให้จำเลยวางเงินประกันค่าภาษีอากร 40,000 บาทจึงปล่อยให้จำเลยนำสินค้าออก ต่อมาพนักงานประเมินได้ตรวจตัวอย่างสินค้าแล้วกำหนดเกณฑ์ประเมินภาษีอากรที่จะต้องเสีย โดยประเมินราคาสินค้าเป็นเงิน 1,144,830.50 บาท อากรขาเข้า 572,415.25 บาทภาษีการค้า 148,588.27 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 14,858.82 บาท เมื่อหักเงินภาษีอากรและเงินประกันที่จำเลยได้ชำระแล้ว จำเลยจะต้องเสียเพิ่มอากรขาเข้า 38,349.56 บาท ภาษีการค้า 7,620.07 บาทภาษีบำรุงเทศบาล 762.07 บาท รวมภาษีอากรที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน46,732.32 บาท เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งผลการประเมินให้จำเลยทราบและชำระภายใน 30 วัน จำเลยเพิกเฉยไม่นำเงินภาษีอากรมาชำระ หรือโต้แย้งราคาภายในกำหนดดังกล่าว จึงต้องเสียเพิ่มร้อยละ20 ของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 7,669.91 บาท เงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือน หรือเศษของเดือน ภาษีการค้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 6,325.43 บาท และเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของภาษีบำรุงเทศบาลที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 632.46 บาท และเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือนของอากรขาเข้าที่ต้องเสียเพิ่มเป็นเงิน 39,500.50 บาท รวมเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องชำระทั้งสิ้น 100,860 บาท ขอให้ศาลพิพากษา และบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้าภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน 100,860 บาท พร้อมด้วยเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 38,349.56บาท และในต้นเงินภาษีการค้า 3,620.07 บาท และเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นรายเดือนแก่โจทก์นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่า ไม่เคยได้รับแจ้งการประเมินอากรขาเข้าและภาษีการค้าจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียเงินเพิ่มตามฟ้องโจทก์โจทก์มิได้มีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าราคาสินค้าที่จำเลยแจ้งไม่ตรงความจริงอย่างไร โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม เพราะไม่บรรยายว่าโจทก์ประเมินราคาสินค้าต่อหน่วย หน่วยละเท่าใดในการเรียกเก็บอากรและภาษีขาเข้าราคาสินค้าที่จำเลยสั่งซื้อเข้ามาเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าในขณะที่สั่งซื้อ การประเมินราคาของโจทก์ไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง และราคาประเมินมาตรฐานที่โจทก์กำหนดขึ้นในภายหลัง ไม่มีผลผูกพันจำเลยให้ต้องรับผิดต่อโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยร่วมกันชำระเงินค่าอากรขาเข้าภาษีการค้า ภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่มรวม 100,860 บาท แก่โจทก์กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินเพิ่มค่าอากรขาเข้าในอัตราร้อยละ1 ต่อเดือนของค่าอากร 38,349.56 บาท เงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน หรือเศษของเดือนจากต้นเงินภาษีการค้าจำนวน 7,620.07 บาทเงินเพิ่มภาษีบำรุงเทศบาลในอัตราร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงินเดือนละ 7.62 บาท แต่ทั้งนี้เงินเพิ่มภาษีการค้าภาษีเทศบาลที่คิดแล้วก่อนฟ้องและจะติดต่อไปต้องไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระคือจำนวน 7,620.07 บาท และ 762 บาท ตามลำดับ นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าจำเลยได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์มีเฟืองเกียร์และเดือยหมูจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาสินค้าเพื่อเสียค่าภาษีอากรตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ไม่อาจประเมินราคาสินค้าในขณะนั้น จึงได้ชักตัวอย่างไว้ตรวจสอบ ต่อมาเจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ได้วิเคราะห์ข้อมูลจากสินค้าประเภทและแหล่งเดียวกันที่มีผู้นำเข้ามาในราชอาณาจักรและได้สำแดงราคาไว้ตามเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5เป็นราคาที่สูงกว่าราคาที่จำเลยสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 จึงเอาราคาสินค้าตามที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 เป็นเกณฑ์ในการประเมินภาษีรายนี้ข้อต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองมีว่า จำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาดหรือไม่ เห็นว่าสินค้าที่จำเลยนำเข้าตามเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 นั้นได้นำเข้าเมื่อเดือนมิถุนายน 2519 กำหนดราคาชุดละ 41.86 เหรียญสหรัฐ เมื่อเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจสอบและวิเคราะห์โดยเทียบกับราคาสินค้าตามที่สำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5 ซึ่งในเอกสารหมาย จ.4 กำหนดราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐ และเอกสารหมาย จ.5 กำหนดราคาชุดละ 54.90 เหรียญสหรัฐ ตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาสินค้าในเดือนตุลาคม 2517 และตามเอกสารหมาย จ.5 เป็นราคาสินค้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 เห็นได้ว่าราคาที่นำมาเปรียบเทียบ ราคาแรกเป็นราคาก่อนที่จำเลยนำเข้าปีเศษ และอีกราคาหนึ่งเป็นราคาหลังจากที่จำเลยนำเข้าประมาณ 5 เดือนเห็นว่าการเรียกเก็บค่าภาษีอากรและกฎหมายศุลกากรให้ประเมินอากรตามราคาแท้จริงในท้องตลาดแห่งของนั้น การที่เจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ที่ 1 กำหนดราคาของที่นำเข้าให้จำเลยเสียค่าภาษีอากรโดยเปรียบเทียบกับราคาของที่ปรากฏในเอกสารหมาย จ.4 และ จ.5ราคาดังกล่าวจะเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าหรือไม่ พยานโจทก์มีนายประพฤติ ราชูภิมล ซึ่งเป็นผู้ประเมินอากรรายนี้เบิกความว่า ได้ค้นพบเอกสารหมาย จ.4 ที่กองประเมินเก็บไว้ในแฟ้ม ซึ่งเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ พยานจึงเอามาเป็นเกณฑ์ในการประเมิน โดยถือว่าเป็นราคาท้องตลาดของสินค้าและพยานยังเบิกความต่อไปว่าราคาสินค้านั้นอาจขึ้นลงได้ ตามคำของพยานปากนี้ แสดงว่าถือเอาราคาตามเอกสารหมาย จ.4 เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้ารายนี้ เพราะเป็นราคาสูงสุดของสินค้าประเภทนี้ที่เคยนำเข้า แต่ราคาสูงสุดดังกล่าวเป็นราคาสินค้าที่ได้นำเข้าก่อนสินค้าจำเลยถึงปีเศษ ราคาย่อมเปลี่ยนแปลงเสมอ ราคาที่นำมาเปรียบเทียบจึงไม่มีหลักฐานใดสนับสนุนว่าเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าส่วนสินค้าที่นำเข้าภายหลังมีราคาสูงขึ้นนั้นก็มิใช่เป็นข้อที่แสดงว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดในขณะที่จำเลยนำเข้าจะมีราคาสูงตามไปด้วยดังที่เจ้าพนักงานของโจทก์ที่ 1 ประเมิน เมื่อจำเลยมีหลักฐานเกี่ยวกับราคาสินค้าที่ซื้อขายและสำแดงไว้ในเอกสารหมาย จ.2 และ จ.3 โจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงเพื่อเสียภาษีต่ำกว่าราคาที่โจทก์ถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพื่อเป็นการประเมินเรียกเก็บภาษี จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยได้สำแดงราคาสินค้าไว้ต่ำกว่าราคาแท้จริงในท้องตลาด..."พิพากษายืน.(ก้าน อันนานนท์-เดชา สุวรรณโณ-ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุพระราชบัญญัติศุลกากร พุทธศักราช 2469 มาตรา 10 บัญญัติว่า"บรรดาค่าภาษีนั้นให้เก็บตามพระราชบัญญัตินี้และตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากร..." ซึ่งพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ. 2530มาตรา 4 บัญญัติว่า "ของที่นำหรือพาเข้ามาในหรือส่งหรือพาออกไปนอกราชอาณาจักรนั้น ให้เรียกเก็บและเสียอากรตามที่กำหนดไว้ในพิกัดอัตราอากรท้ายพระราชกำหนดนี้..." เมื่อตรวจดูบัญชีพิกัดอัตราศุลกากร ภาค 2 และภาค 3 ท้ายพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากรพบว่าอัตราอากรได้ถือตาม "ราคา" หรือ "สภาพ" ของที่นำเข้าหรือส่งออกเป็นสำคัญ ในบันทึกนี้จะพิจารณาเฉพาะคำว่า "ราคา" ที่ใช้ในพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ว่ามีความหมายอย่างไรตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ มาตรา 2 บัญญัติวิเคราะห์ศัพท์ว่า "ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด" หรือ "ราคา" แห่งของอย่างใดนั้นหมายความว่าราคาขายส่งเงินสด (ในส่วนของขาเข้าไม่รวมค่าอากร) ซึ่งจะพึงขายของประเภทและชนิดเดียวกันได้โดยไม่ขาดทุน ณ เวลาและที่ที่นำของเข้าหรือส่งของออกแล้วแต่กรณี โดยไม่มีหักทอนหรือลดหย่อนราคาอย่างใด" ลักษณะสำคัญของราคาอันแท้จริงในท้องตลาด คือ 1. ต้องเป็นราคาขายส่งเงินสด ราคาขายส่งเป็นราคาที่ผู้ขายกำหนดขายให้แก่พ่อค้ารายย่อย เพื่อนำไปขายปลีกให้กับผู้บริโภคโดยตรงและต้องเป็นราคาเงินสด กล่าวคือ ผู้ซื้อจะต้องชำระราคาสินค้าทันทีเมื่อผู้ขายส่งมอบสินค้าให้ แต่ถ้ามีการกำหนดให้ชำระราคาสินค้าภายหลังในลักษณะผ่อนชำระโดยปกติผู้ขายจะบวกเงินเพิ่มมีลักษณะคล้ายดอกเบี้ย เพราะหากผู้ขายได้รับชำระราคาทันทีย่อมนำเงินไปใช้ก่อให้เกิดผลงอกเงยขึ้น ฉะนั้น หากเป็นการขายเงินเชื่อหรือเงินผ่อนก็จำต้องคำนวณออกมาให้ได้ว่า ถ้าขายเป็นเงินสดสำหรับของชนิดนั้น ๆจะพึงเป็นเงินเท่าใด ราคาขายส่งเงินสดมิใช่ราคาสินค้าที่ออกจากโรงงานซึ่งผู้ผลิตกำหนด เพราะราคาสินค้าที่ผู้ผลิตกำหนดจะคำนึงถึงต้นทุนการผลิตบวกด้วยกำไร แต่ละโรงงานหรือแหล่งผลิตย่อมกำหนดเองซึ่งอาจจะเท่ากัน หรือแตกต่างกันก็ได้ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่าราคาโรงงาน ราคาโรงงานจึงมิใช่ราคาขายส่งเงินสดตามความมุ่งหมายในพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ดังนัย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1862/2533ระหว่างบริษัทเอเชียนฮอนด้ามอเตอร์ จำกัด โจทก์ กรมศุลกากรจำเลย วินิจฉัยว่า "...บัญชีราคาสินค้าหรือไพรซ์ลิสท์ที่ทางบริษัทฮอนด้ามอเตอร์ จำกัด แห่งประเทศญี่ปุ่นเสนอขายแก่ลูกค้าทั่วโลกซึ่งภาวะการตลาดของประเทศต่าง ๆ นั้นไม่เหมือนกันถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่โจทก์นำเข้าไม่ได้..." ราคาสินค้าประเภทอะไหล่รถจักรยานยนต์ที่บริษัทฮอนด้ามอเตอร์ จำกัดแห่งประเทศญี่ปุ่นประกาศกำหนดขายแก่ลูกค้าทั่วโลกเทียบได้กับราคาที่ผู้ผลิตกำหนดหรือราคา เอฟ.โอ.บี. ศาลฎีกาไม่ถือว่าเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ดังนั้น ผู้กำหนดราคาขายส่งเงินสดจะต้องคำนึงถึงราคาสินค้าแท้ ๆ บวกด้วยค่าใช้จ่ายปกติทั้งปวงในการขนส่งสินค้า เช่น ค่าขนส่ง ค่าประกันภัย และค่าอากร ยกเว้นเฉพาะสินค้าขาเข้าพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ไม่ให้นำค่าอากรมารวมเข้าในการกำหนดราคาขายส่งเงินสดเหตุผลที่ไม่ให้นำค่าอากรมารวมเพราะในเวลาที่นำสินค้าเข้าผู้นำเข้าจะต้องสำแดงราคาสินค้าขายส่งเงินสด เพื่อเป็นฐานในการประเมินค่าอากรดังนั้น ค่าอากรจะรู้ได้ต่อเมื่อทราบราคาสินค้าแล้ว ถ้าจะกำหนดให้ราคาสินค้าขาเข้ารวมค่าอากรไว้ด้วย ก็เท่ากับให้รวมค่าซึ่งยังไม่ปรากฏและไม่สามารถทราบได้จนกว่าจะทราบราคาสินค้า ส่วนราคาสินค้าก็ไม่สามารถกำหนดได้ เพราะยังไม่ทราบค่าอากรเช่นกัน ว่าตามจริงแล้วราคาขายส่งเงินสดสำหรับสินค้าขาเข้าจึงไม่ใช่ราคาขายส่งเงินสดที่แท้จริง แต่เป็นราคาขายส่งเงินสดที่กำหนดขึ้นตามความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ดังนั้น ราคาขายส่งเงินสดสำหรับสินค้าขาเข้าจึงบวกด้วยค่าขนส่งค่าประกันภัย หรือ ราคา ซี.ไอ.เอฟ. แต่ไม่รวมค่าอากร ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 587/2531 ระหว่าง บริษัทเวชศรีสัมพันธ์ จำกัด โจทก์ กรมศุลกากร จำเลย ความตอนหนึ่งวินิจฉัยว่า "...จำเลยให้เจ้าหน้าที่ซึ่งประจำที่เมืองฮ่องกงอันเป็นสถานที่ที่โจทก์สั่งซื้อสินค้าเข้ามา สืบราคาตามร้านใหญ่ ๆหลายร้านราคาที่สืบได้ส่วนใหญ่ใกล้เคียงกัน เมื่อนำมาเฉลี่ยแล้วราคาขายปลีกสินค้าพิพาทกิโลกรัมละ 3,974.87 เหรียญฮ่องกง คำนวณเป็นราคาขายส่งโดยคิดลดลง 20 เปอร์เซ็นต์ เป็นราคาขายส่ง เอฟ.โอ.บี.กิโลกรัมละ 3,180 เหรียญฮ่องกง อันถือเป็นราคาอันแท้จริงที่ซื้อขายกัน คำนวณเป็นราคา ซี.ไอ.เอฟ. โดยนำค่าขนส่งทางอากาศและค่าประกันภัยในบัญชีราคาสินค้าตามที่โจทก์สำแดงไว้บวกเข้าไปผลออกมาเป็นราคา ซี.ไอ.เอฟ. กิโลกรัมละประมาณ 3,200 เหรียญฮ่องกง การหาราคาอันแท้จริงของจำเลยได้กระทำตามขั้นตอนมีการคิดคำนวณรายละเอียดต่าง ๆอย่างมีเหตุผลและเป็นวิธีที่ถูกต้องน่าเชื่อถือเป็นการสืบหาราคาในเวลาที่ใกล้เคียงพอสมควรกับเวลาที่โจทก์นำเข้า ฟังได้ว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าพิพาทกิโลกรัมละ 3,200 เหรียญฮ่องกง..." 2. ราคาขายส่งเงินสดจะต้องเป็นราคาซึ่งจะพึงขายของประเภทและชนิดเดียวกันได้โดยไม่ขาดทุน หมายความว่าการกำหนดราคาขายส่งเงินสดนั้นมิได้จำกัดอยู่เฉพาะกับสินค้าที่กำลังประเมินราคาแต่จะต้องเทียบเคียงกับราคาขายส่งเงินสดของสินค้าชิ้นอื่น ๆ ที่เป็นประเภทและชนิดเดียวกัน ซึ่งเป็นราคาที่อาจขายได้มิใช่กำหนดแพงเกินไปจนขายไม่ได้ ในขณะเดียวกันก็ต้องไม่ต่ำจนขาดทุน ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 184/2531 ระหว่าง กรมศุลกากร โจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดศรีอิสรา กับพวก จำเลย วินิจฉัยว่า "...ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดหรือราคาสินค้านั้น ราคาสิ่งของที่นำมาเทียบเคียงกันได้นอกจากจะต้องเป็นประเภทเดียวกันแล้วยังจะต้องเป็นชนิดเดียวกันอีกด้วย แซ็กคารินที่ผู้อื่นนำเข้าและโจทก์ถือเอาราคาเป็นราคาแท้จริงในท้องตลาดนั้น แม้จะเป็นสินค้าที่สั่งซื้อจากบริษัทเดียวกับที่จำเลยสั่งซื้อและนำเข้า แต่ชื่อต่างกันโดยสินค้าที่จำเลยนำเข้าระบุชื่อว่าแซ็กคาริน ส่วนสินค้าที่ผู้อื่นนำเข้าระบุชื่อว่าโซเดียมโซลูเบิลแซ็กคาริน ขนาด (MeshSize) ของสินค้า 2 รายนี้ก็ต่างกัน ดังนี้ ฟังไม่ได้ว่าสินค้าที่โจทก์ใช้เป็นเกณฑ์ในการประเมินภาษีอากรเป็นสินค้าชนิดเดียวกับสินค้าของจำเลย ราคาแซ็กคารินที่ผู้อื่นนำเข้าจึงไม่ใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของแซ็กคารินที่จำเลยนำเข้า" ในกรณีผู้นำเข้าสามารถซื้อมาในราคาต่ำเป็นพิเศษ ก็จะกำหนดราคาขายส่งเงินสดต่ำลงไม่ได้ ต้องเทียบเคียงกับสินค้าประเภทและชนิดเดียวกันซึ่งจะพึงขายได้โดยไม่ขาดทุนเป็นราคาเท่าใดนั้นแหละจึงถือเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดได้ ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 771-772/2532 ระหว่าง บริษัทสยามกลการและนิสสัน จำกัดกับพวก โจทก์ กรมศุลกากร จำเลย วินิจฉัยว่า "ผู้ขายในต่างประเทศตกลงลดราคาขายรถยนต์พิพาทให้โจทก์หลังจากโจทก์สั่งซื้อแล้วเพื่อเป็นการสนับสนุนการขายและเป็นการช่วยเหลือตลาดการขายให้มีผู้ซื้อมากขึ้น โดยคำนึงและหวังลดภาษีอากรขาเข้าให้ต่ำลงทั้งคำนึงถึงการจำหน่ายเพื่อแข่งขันกับรถยนต์ยี่ห้ออื่นในตลาด ราคาที่ลดลงเพื่อจุดประสงค์ดังกล่าวโดยเฉพาะ จึงไม่ใช่ราคารถยนต์พิพาทที่แท้จริงในท้องตลาด เมื่อโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าราคารถยนต์พิพาทลดลงเพราะปัจจัยอื่น ตรงข้ามกลับปรากฏว่าในระหว่างพิพาทราคาขายของรถยนต์ไม่มีการลดราคา มีแต่แนวโน้มที่จะมีราคาสูงขึ้นอยู่ตลอดเวลา แสดงว่าราคารถยนต์พิพาทหาได้ลดลงไม่ หากมีการลดราคาระหว่างโจทก์กับบริษัทผู้ขายในต่างประเทศก็เป็นไปเพื่อประโยชน์ในทางการค้าเฉพาะเรื่องเฉพาะราย หาใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดไม่..." 3. ราคาขายส่งเงินสดจะต้องเป็นราคาที่กำหนด ณ เวลาและที่ที่นำของเข้า หรือส่งของออกแล้วแต่กรณี เวลาและสถานที่ย่อมเป็นตัวแปรสำคัญต่อการกำหนดราคาสินค้า แม้จะเป็นสินค้าประเภทและชนิดเดียวกันหรือผลิตจากโรงงานหรือเมืองเดียวกัน การกำหนดราคาขายส่งเงินสดย่อมแตกต่างกันตามระยะเวลาหรือสถานที่ที่ทำการซื้อขายต่าง ๆกัน ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 803/2531 ระหว่าง กรมศุลกากรโจทก์ บริษัทเวิลด์ฟาร์มาซูติคอล จำกัด จำเลย วินิจฉัยว่า"...โจทก์ที่ 1 ได้รับแจ้งมาเป็นราคาขายภายหลังจากที่จำเลยนำสินค้าของจำเลยเข้ามาในราชอาณาจักรแล้วถึงปีเศษ จึงไม่ใช่ราคาซื้อขายซึ่งจะพึงขายของชนิดเดียวกันได้โดยไม่ขาดทุน ณ เวลาและที่ที่นำเข้าอันเป็นราคาแท้จริงในท้องตลาดตาม พ.ร.บ. ศุลกากรพุทธศักราช 2469 มาตรา 2 โจทก์ที่ 1 จึงจะใช้ราคาที่ได้รับแจ้งมานั้นประเมินให้จำเลยเสียภาษีสำหรับสินค้าของจำเลยไม่ได้" แต่อย่างไรก็ตามการเปรียบเทียบราคาสินค้าประเภทและชนิดเดียวกันมิได้เคร่งครัดถึงกับจะต้องเป็นสินค้าที่นำเข้ามาในวันเดียวกัน หรือสถานที่นำเข้าแห่งเดียวกัน อาจจะแตกต่างกันไปบ้างไม่มากนักย่อมนำมาเปรียบเทียบได้ หากมีพฤติการณ์อื่น ๆ สนับสนุนน่าเชื่อถือ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 771-772/2532 วินิจฉัยว่า "...จำเลยถือราคารถยนต์ตามราคาที่โจทก์เคยนำเข้าก่อนรถยนต์รายพิพาทเพียง 2เดือนเศษ และ 1 เดือนเศษ ตามลำดับ ซึ่งโจทก์มิได้โต้แย้งราคาดังกล่าว จึงเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด" 4. ราคาขายส่งเงินสดจะต้องเป็นราคาที่กำหนดโดยไม่มีการหักทอนหรือลดหย่อนราคาแต่อย่างใด กล่าวคือในการกำหนดราคาขายส่งเงินสดจะต้องไม่คำนึงถึงว่าจะมีการหักทอนหรือหักกลบลบหนี้กันหรือลดราคาไม่ว่ากรณีใด ๆ ซึ่งความจริงแม้ผู้ขายจะให้ส่วนลดเช่น ซื้อจำนวนมาก ๆ ย่อมมีส่วนลด ส่วนลดดังกล่าวจะนำมาหักออกจากกำหนดราคาขายส่งเงินสดไม่ได้ ดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 771-772/2532 ดังกล่าวข้างต้น ผู้บันทึกเห็นว่า คำว่า "ราคา หรือราคาอันแท้จริงในท้องตลาดที่ใช้ในพระราชบัญญัติศุลกากรมิใช่ราคาตามกลไกของตลาด แต่มีลักษณะพิเศษโดยพิจารณาข้อเท็จจริงที่ปรากฏอย่างสมเหตุสมผลเพื่อประกอบการวินิจฉัยว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดควรจะเป็นเท่าใด มิได้อยู่ในอำนาจของบุคคลใดโดยเฉพาะที่จะกำหนดราคาอันแท้จริงในท้องตลาดได้ ไม่ว่าจะเป็นผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออกหรือแม้กระทั่งเจ้าพนักงานประเมินก็หามีอำนาจเช่นว่านั้นไม่ตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ ให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องมีอำนาจเพียงวินิจฉัยว่าตามข้อเท็จจริงที่ปรากฏในแต่ละขณะในการซื้อขายของชนิดนั้นราคาอันแท้จริงในท้องตลาดพึงกำหนดเป็นเงินเท่าใดดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1426/2530 ระหว่าง กรมศุลกากร โจทก์บริษัทกรรณสูตเจเนอรัลแอสเซมบลี จำกัด จำเลย วินิจฉัยว่า"...คณะกรรมการพิจารณาปัญหาเกี่ยวกับราคาทางศุลกากร หามีอำนาจที่จะกำหนดให้จำเลยเพิ่มราคาสินค้าที่นำเข้าให้สูงผิดไปจากราคาหรือราคาอันแท้จริงในท้องตลาดไม่ เพราะไม่มีกฎหมายให้อำนาจแก่คณะกรรมการฯ ที่จะกระทำได้เช่นนั้น อำนาจของคณะกรรมการฯ ที่จะกระทำได้เพียงเฉพาะกรณีที่มีปัญหาว่า ผู้นำเข้าสำแดงราคาสินค้าในใบขนต่ำไปกว่าราคาหรือราคาอันแท้จริงในท้องตลาดหรือไม่เท่านั้น..." ตามคำพิพากษาดังกล่าวเป็นการยืนยันหลักที่ว่า ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ มิได้อยู่ในอำนาจของผู้ใดจะกำหนดได้ หากแต่มีปัจจัยตัวแปรหลายกรณีที่ทำให้ราคาเปลี่ยนแปลงไป เช่น ช่วงระยะเวลา ฤดูกาล สถานที่ต้นทุนการผลิตราคาขายทั่วไป หรือราคา เอฟ.โอ.บี.หรือราคาซี.ไอ.เอฟ. โดยปกติแล้วราคาแท้จริงในท้องตลาดมักจะถือเอาตามราคา ซี.ไอ.เอฟ.ที่ผู้นำเข้าสำแดงในใบขน เว้นแต่มีการแสดงราคาต่ำผิดปกติส่อพิรุธว่าจะมีเจตนาเสียค่าอากรให้ต่ำลงเจ้าพนักงานประเมินจึงจำต้องหาราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าประเภทนั้นใหม่ ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึก ปรากฏว่าจำเลยได้นำสินค้าประเภทอะไหล่รถยนต์เข้ามาในราชอาณาจักรในเดือนมิถุนายน 2519 โดยสำแดงราคาสินค้าไว้ชุดละ 41.86 เหรียญสหรัฐ เจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงในใบขนต่ำไป มิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด จึงทำการประเมินใหม่ โดยนำไปเปรียบเทียบกับสินค้าประเภทเดียวกันที่นำเข้าในเดือนตุลาคม 2517 ราคาชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐและที่นำเข้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 ราคาชุดละ 54.90 เหรียญสหรัฐแล้วเจ้าพนักงานประเมินจึงวินิจฉัยกำหนดราคาอันแท้จริงในท้องตลาดสำหรับสินค้าที่จำเลยนำเข้าเป็นชุดละ 47.87 เหรียญสหรัฐ โดยเทียบกับราคาสินค้าที่นำเข้าในเดือนตุลาคม 2517 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ราคาที่เจ้าพนักงานโจทก์ประเมินกำหนดมิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาดเพราะระยะเวลาห่างกันถึงปีเศษราคาสินค้าย่อมมีการเปลี่ยนแปลงเสมอแม้ราคาสินค้าที่นำเข้าในเดือนพฤศจิกายน 2519 จะสูงขึ้นก็มิใช่เป็นข้อที่แสดงว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าที่จำเลยนำเข้าจะสูงตามไปด้วยเสมอ ผู้บันทึกเห็นว่าการวินิจฉัยกำหนดราคาอันแท้จริงในท้องตลาดตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ เป็นการกำหนดโดยอาศัยข้อเท็จจริง ตัวแปรต่าง ๆ เป็นพื้นฐาน มิใช่กำหนดโดยความรู้สึก หรือความคิดเห็นหรืออำนาจของบุคคลใดได้ต้องคำนึงถึงข้อเท็จจริงที่มีความชัดเจนแน่นอนไม่ว่าจะเป็นพยานเอกสารหรือพยานบุคคลจะต้องมีน้ำหนักน่าเชื่อถือมีความโยงใยกันอย่างสมเหตุสมผล เพราะเหตุว่าราคาอันแท้จริงในท้องตลาดของสินค้าต่าง ๆ เป็นเหตุการณ์ไม่แน่นอนย่อมเปลี่ยนแปลงไปตามปัจจัยตัวแปรต่าง ๆ ดังนั้นการพิสูจน์เหตุการณ์ที่ไม่แน่นอนจะต้องมีพยานหลักฐานที่แน่นอนมาพิสูจน์ มิใช่เป็นการคาดการณ์หรือคาดคะเนโดยขาดหลักการ เปรียบเสมือนกับอุณหภูมิย่อมเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา การที่จะทราบอุญหภูมิ ณ เวลาใดเวลาหนึ่งจะต้องมีการจดบันทึกไว้เป็นหลักฐาน มิใช่เป็นการคาดการณ์หรือคาดคะเนเอาว่า ณ เวลานั้นในอดีตอุณหภูมิเท่านั้นเท่านี้ โดยไม่มีหลักฐานการบันทึกไว้มาแสดงหาอาจรับฟังได้ไม่. วัชรินทร์ปัจเจกวิญญูสกุล.