คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2985/2517หลักกฎหมาย: ผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทเมื่อบริษัทได้รับเอาสัญญาที่ผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับผู้ซื้อเป็นของบริษัทแล้ว ต่อมาบริษัทจะปฏิเสธความรับผิดโดยอ้างว่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทโดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจหาได้ไม่ สัญญาซื้อขายข้อ 7 ที่มีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ 5 ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้นเป็นเรื่องผู้ขายส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด ผู้ซื้อมีสิทธิปรับผู้ขายได้จนกว่าผู้ขายจะส่งมอบให้ผู้ซื้อครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีที่ผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้ผู้ซื้อไม่ได้เลยนั้น ผู้ซื้อจะคำนวณเอาค่าปรับจากผู้ขายตามสัญญาข้อ 7 นี้ไม่ได้ การที่ผู้ซื้อตั้งมูลฟ้องให้บังคับผู้ขายตามสัญญาข้อ 7 พอจะแปลเจตนาของผู้ซื้อได้ว่า เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับผู้ขายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 นั่นเอง เมื่อผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้ผู้ซื้อไม่ได้เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา ย่อมเกิดความเสียหายแก่ผู้ซื้อ และเมื่อความเสียหายไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ศาลย่อมกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี (อ้างฎีกาที่ 1086/2509)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาซื้อขายเครื่องสูบน้ำบ่อลึกและเครื่องยนต์ที่ใช้กับเครื่องสูบน้ำพร้อมอะไหล่ รวม ๒ รายการ เป็นเงินทั้งสิ้น ๒,๐๔๑,๔๗๐ บาท จากจำเลยที่ ๑ โดยมีข้อสัญญาว่าจำเลยที่ ๑ จะต้องนำสิ่งของตามสัญญาไปส่งมอบให้โจทก์ให้ครบภายใน ๒๑๐ วัน ถ้าไม่นำไปส่งมอบภายในกำหนดตามสัญญา จะยอมให้โจทก์ปรับร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่งโดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าจะนำสิ่งของมาส่งมอบ และจำเลยได้นำหนังสือค้ำประกันของจำเลยที่ ๒ ในจำนวนไม่เกิน ๑๐๒,๐๗๓.๕๐ บาท มามอบให้โจทก์ด้วย ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่อาจส่งเครื่องยนต์ให้โจทก์ได้ขอเลิกสัญญา โจทก์ตกลงเลิกสัญญาและเรียกเงินค่าปรับร้อยละ ๕ของราคาเครื่องยนต์ ๕๐ เครื่องตามสัญญาข้อ ๗ รวม ๑๓ เดือน ๙ วันเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท โจทก์แจ้งให้จำเลยที่ ๑ ชำระก็ไม่ชำระและได้แจ้งให้จำเลยที่ ๒ ในฐานะผู้ค้ำประกันชำระเงินตามจำนวนที่ค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ ก็เพิกเฉย จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้พร้อมดอกเบี้ย จำเลยที่ ๑ ให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์ ผู้ที่ลงนามในสัญญาไม่มีอำนาจทำการแทนจำเลยที่ ๑ โจทก์จะปรับจำเลยที่ ๑ ไม่ได้เพราะตามสัญญาซื้อขายข้อ ๗ เป็นโมฆะ โดยมีวัตถุประสงค์พ้นวิสัย และขัดต่อความสงบเรียบร้อย ฯ โจทก์อ้างว่าจำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาเพราะไม่สามารถส่งมอบของให้โจทก์ได้ไม่ใช่เพราะส่งมอบล่าช้าจึงไม่เป็นการผิดสัญญาข้อ ๗ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกร้องค่าปรับตามสัญญาข้อนี้ได้และโจทก์คำนวณค่าปรับไม่ถูกต้อง จำเลยที่ ๒ ให้การว่า ได้ทำสัญญาค้ำประกันตามฟ้องจริง แต่โจทก์ขยายเวลาในการส่งมอบสินค้าให้จำเลยที่ ๑ โดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่ได้ยื่นคำเรียกร้องต่อจำเลยที่ ๒ภายในวันที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๑๒ ตามหนังสือค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ จึงพ้นความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ใช้ค่าปรับ ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์ได้ตกลงซื้อเครื่องสูบน้ำบ่อลึกยี่ห้อแฟร์แบงส์ ๕๐ เครื่อง และเครื่องยนต์ยี่ห้อเพตเตอร์ซึ่งใช้คู่กับเครื่องสูบน้ำ ๕๐ เครื่องจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาหมาย จ.๑ โดยนายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายของจำเลยที่ ๑ ลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๑ จะต้องส่งมอบให้แก่โจทก์ภายใน ๒๑๐ วัน ซึ่งครบกำหนดในวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๑๒ ต่อมาวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๑๑ จำเลยที่ ๑ ได้ส่งเครื่องสูบน้ำให้โจทก์ ๕๐ เครื่องตามสัญญา และวันที่ ๒๙ ธันวาคม ๒๕๑๒ ได้ส่งเครื่องยนต์ไปให้ครบชุด แต่เครื่องยนต์นั้นทำในประเทศอินเดียซึ่งตามสัญญาต้องทำในประเทศอังกฤษ กรรมการโจทก์จึงไม่ยอมรับและแจ้งให้จำเลยที่ ๑ ทราบจำเลยที่ ๑ ตอบมาว่า ไม่สามารถซื้อเครื่องยนต์ซึ่งทำในประเทศอังกฤษให้ได้จึงขอเลิกสัญญายอมรับผิดต่อโจทก์ ต่อมาจำเลยที่ ๑ ได้รับเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์คืนไปทั้งหมด โจทก์เรียกร้องให้จำเลยที่ ๑ ชำระค่าปรับตามสัญญาเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท จำเลยที่ ๑ ไม่ยอมชำระ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า สัญญาซื้อขายหมาย จ.๑ ไม่มีผลผูกพันจำเลยที่ ๑ เพราะนายต้อย ตั้งสง่า ลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทจำเลยที่ ๑โดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจนั้น ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า นายต้อย ตั้งสง่าพยานจำเลยเบิกความว่า พยานได้ลงนามในสัญญาแทนจำเลยที่ ๑ปีละหลาย ๆ ครั้ง ส่วนใหญ่มีใบมอบอำนาจ แต่ที่ไม่มีก็มีจะมีใบมอบอำนาจหรือไม่ จำเลยที่ ๑ ก็ปฏิบัติตามที่พยานลงนามเสมอไม่เคยปฏิเสธสัญญาที่พยานลงนามเลย และเมื่อกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ มีหนังสือถึงโจทก์ขอลดค่าปรับตามเอกสารหมาย จ.๖ ก็ว่า บริษัทยอมรับผิดทุกประการดังนี้ เป็นการยืนยันอยู่ว่าบริษัทจำเลยที่ ๒ ได้รับเอาสัญญาที่นายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับโจทก์เป็นของบริษัทจำเลยที่ ๑ โดยแท้ จำเลยที่ ๑ จะปฏิเสธความรับผิดในข้อนี้หาได้ไม่ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า โจทก์ไม่มีสิทธิปรับจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ซึ่งมีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาข้อ ๗ นี้ เป็นเรื่องส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด โจทก์มีสิทธิปรับจำเลยได้จนกว่าจำเลยที่ ๑ จะส่งมอบให้โจทก์ครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีพิพาทนี้ต้องถือว่าจำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้เลยเพราะเครื่องยนต์ที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบให้โจทก์เป็นคนละชนิดกับที่ตกลงซื้อขายกัน และเครื่องสูบน้ำบางชิ้นประกอบเข้ากันไม่ได้โจทก์จึงไม่รับมอบเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์ทั้งหมด ในที่สุดเป็นอันเลิกสัญญากัน โจทก์จะคำนวณเอาค่าปรับจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ไม่ได้ แต่พอจะแปลเจตนาของโจทก์ได้ว่าการที่โจทก์ตั้งมูลฟ้องให้บังคับจำเลยตามสัญญาข้อ ๗ ก็เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับจำเลยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ นั้นเอง การที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้ เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา เป็นที่เห็นได้ว่าย่อมเกิดความเสียหายแก่โครงการพัฒนาของโจทก์ มิได้เป็นไปตามเป้าหมายของทางราชการความเสียหายนี้ไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ ศาลจึงกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๐๘๖/๒๕๐๙ ศาลฎีกาได้พิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีนี้แล้ว เห็นสมควรกำหนดให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาท พิพากษาแก้ ให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2985/2517กรมทรัพยากรธรณีโจทก์บริษัทเอคมันส์ จำกัด ที่1ธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ แบงกิ้ง คอร์ปอเรชั่น ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 222, ม. 381, ม. 391, ม. 823 ป.วิ.พ. ม. 172ผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทเมื่อบริษัทได้รับเอาสัญญาที่ผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับผู้ซื้อเป็นของบริษัทแล้ว ต่อมาบริษัทจะปฏิเสธความรับผิดโดยอ้างว่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทโดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจหาได้ไม่ สัญญาซื้อขายข้อ 7 ที่มีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ 5 ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้นเป็นเรื่องผู้ขายส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด ผู้ซื้อมีสิทธิปรับผู้ขายได้จนกว่าผู้ขายจะส่งมอบให้ผู้ซื้อครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีที่ผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้ผู้ซื้อไม่ได้เลยนั้น ผู้ซื้อจะคำนวณเอาค่าปรับจากผู้ขายตามสัญญาข้อ 7 นี้ไม่ได้ การที่ผู้ซื้อตั้งมูลฟ้องให้บังคับผู้ขายตามสัญญาข้อ 7 พอจะแปลเจตนาของผู้ซื้อได้ว่า เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับผู้ขายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 นั่นเอง เมื่อผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้ผู้ซื้อไม่ได้เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา ย่อมเกิดความเสียหายแก่ผู้ซื้อ และเมื่อความเสียหายไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ศาลย่อมกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี (อ้างฎีกาที่ 1086/2509)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาซื้อขายเครื่องสูบน้ำบ่อลึกและเครื่องยนต์ที่ใช้กับเครื่องสูบน้ำพร้อมอะไหล่ รวม ๒ รายการ เป็นเงินทั้งสิ้น ๒,๐๔๑,๔๗๐ บาท จากจำเลยที่ ๑ โดยมีข้อสัญญาว่าจำเลยที่ ๑ จะต้องนำสิ่งของตามสัญญาไปส่งมอบให้โจทก์ให้ครบภายใน ๒๑๐ วัน ถ้าไม่นำไปส่งมอบภายในกำหนดตามสัญญา จะยอมให้โจทก์ปรับร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่งโดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าจะนำสิ่งของมาส่งมอบ และจำเลยได้นำหนังสือค้ำประกันของจำเลยที่ ๒ ในจำนวนไม่เกิน ๑๐๒,๐๗๓.๕๐ บาท มามอบให้โจทก์ด้วย ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่อาจส่งเครื่องยนต์ให้โจทก์ได้ขอเลิกสัญญา โจทก์ตกลงเลิกสัญญาและเรียกเงินค่าปรับร้อยละ ๕ของราคาเครื่องยนต์ ๕๐ เครื่องตามสัญญาข้อ ๗ รวม ๑๓ เดือน ๙ วันเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท โจทก์แจ้งให้จำเลยที่ ๑ ชำระก็ไม่ชำระและได้แจ้งให้จำเลยที่ ๒ ในฐานะผู้ค้ำประกันชำระเงินตามจำนวนที่ค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ ก็เพิกเฉย จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้พร้อมดอกเบี้ย จำเลยที่ ๑ ให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์ ผู้ที่ลงนามในสัญญาไม่มีอำนาจทำการแทนจำเลยที่ ๑ โจทก์จะปรับจำเลยที่ ๑ ไม่ได้เพราะตามสัญญาซื้อขายข้อ ๗ เป็นโมฆะ โดยมีวัตถุประสงค์พ้นวิสัย และขัดต่อความสงบเรียบร้อย ฯ โจทก์อ้างว่าจำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาเพราะไม่สามารถส่งมอบของให้โจทก์ได้ไม่ใช่เพราะส่งมอบล่าช้าจึงไม่เป็นการผิดสัญญาข้อ ๗ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกร้องค่าปรับตามสัญญาข้อนี้ได้และโจทก์คำนวณค่าปรับไม่ถูกต้อง จำเลยที่ ๒ ให้การว่า ได้ทำสัญญาค้ำประกันตามฟ้องจริง แต่โจทก์ขยายเวลาในการส่งมอบสินค้าให้จำเลยที่ ๑ โดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่ได้ยื่นคำเรียกร้องต่อจำเลยที่ ๒ภายในวันที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๑๒ ตามหนังสือค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ จึงพ้นความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ใช้ค่าปรับ ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์ได้ตกลงซื้อเครื่องสูบน้ำบ่อลึกยี่ห้อแฟร์แบงส์ ๕๐ เครื่อง และเครื่องยนต์ยี่ห้อเพตเตอร์ซึ่งใช้คู่กับเครื่องสูบน้ำ ๕๐ เครื่องจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาหมาย จ.๑ โดยนายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายของจำเลยที่ ๑ ลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๑ จะต้องส่งมอบให้แก่โจทก์ภายใน ๒๑๐ วัน ซึ่งครบกำหนดในวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๑๒ ต่อมาวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๑๑ จำเลยที่ ๑ ได้ส่งเครื่องสูบน้ำให้โจทก์ ๕๐ เครื่องตามสัญญา และวันที่ ๒๙ ธันวาคม ๒๕๑๒ ได้ส่งเครื่องยนต์ไปให้ครบชุด แต่เครื่องยนต์นั้นทำในประเทศอินเดียซึ่งตามสัญญาต้องทำในประเทศอังกฤษ กรรมการโจทก์จึงไม่ยอมรับและแจ้งให้จำเลยที่ ๑ ทราบจำเลยที่ ๑ ตอบมาว่า ไม่สามารถซื้อเครื่องยนต์ซึ่งทำในประเทศอังกฤษให้ได้จึงขอเลิกสัญญายอมรับผิดต่อโจทก์ ต่อมาจำเลยที่ ๑ ได้รับเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์คืนไปทั้งหมด โจทก์เรียกร้องให้จำเลยที่ ๑ ชำระค่าปรับตามสัญญาเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท จำเลยที่ ๑ ไม่ยอมชำระ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า สัญญาซื้อขายหมาย จ.๑ ไม่มีผลผูกพันจำเลยที่ ๑ เพราะนายต้อย ตั้งสง่า ลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทจำเลยที่ ๑โดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจนั้น ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า นายต้อย ตั้งสง่าพยานจำเลยเบิกความว่า พยานได้ลงนามในสัญญาแทนจำเลยที่ ๑ปีละหลาย ๆ ครั้ง ส่วนใหญ่มีใบมอบอำนาจ แต่ที่ไม่มีก็มีจะมีใบมอบอำนาจหรือไม่ จำเลยที่ ๑ ก็ปฏิบัติตามที่พยานลงนามเสมอไม่เคยปฏิเสธสัญญาที่พยานลงนามเลย และเมื่อกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ มีหนังสือถึงโจทก์ขอลดค่าปรับตามเอกสารหมาย จ.๖ ก็ว่า บริษัทยอมรับผิดทุกประการดังนี้ เป็นการยืนยันอยู่ว่าบริษัทจำเลยที่ ๒ ได้รับเอาสัญญาที่นายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับโจทก์เป็นของบริษัทจำเลยที่ ๑ โดยแท้ จำเลยที่ ๑ จะปฏิเสธความรับผิดในข้อนี้หาได้ไม่ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า โจทก์ไม่มีสิทธิปรับจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ซึ่งมีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาข้อ ๗ นี้ เป็นเรื่องส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด โจทก์มีสิทธิปรับจำเลยได้จนกว่าจำเลยที่ ๑ จะส่งมอบให้โจทก์ครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีพิพาทนี้ต้องถือว่าจำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้เลยเพราะเครื่องยนต์ที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบให้โจทก์เป็นคนละชนิดกับที่ตกลงซื้อขายกัน และเครื่องสูบน้ำบางชิ้นประกอบเข้ากันไม่ได้โจทก์จึงไม่รับมอบเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์ทั้งหมด ในที่สุดเป็นอันเลิกสัญญากัน โจทก์จะคำนวณเอาค่าปรับจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ไม่ได้ แต่พอจะแปลเจตนาของโจทก์ได้ว่าการที่โจทก์ตั้งมูลฟ้องให้บังคับจำเลยตามสัญญาข้อ ๗ ก็เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับจำเลยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ นั้นเอง การที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้ เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา เป็นที่เห็นได้ว่าย่อมเกิดความเสียหายแก่โครงการพัฒนาของโจทก์ มิได้เป็นไปตามเป้าหมายของทางราชการความเสียหายนี้ไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ ศาลจึงกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๐๘๖/๒๕๐๙ ศาลฎีกาได้พิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีนี้แล้ว เห็นสมควรกำหนดให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาท พิพากษาแก้ ให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย(พิชัย รชตะนันทน์-ศวิต สมหวัง-อุดม ทันด่วน)ศาลแพ่ง - นายวินิจ วินิจนัยภาคศาลอุทธรณ์ - นายเจริญ น้อยพันธ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาซื้อขายเครื่องสูบน้ำบ่อลึกและเครื่องยนต์ที่ใช้กับเครื่องสูบน้ำพร้อมอะไหล่ รวม ๒ รายการ เป็นเงินทั้งสิ้น ๒,๐๔๑,๔๗๐ บาท จากจำเลยที่ ๑ โดยมีข้อสัญญาว่าจำเลยที่ ๑ จะต้องนำสิ่งของตามสัญญาไปส่งมอบให้โจทก์ให้ครบภายใน ๒๑๐ วัน ถ้าไม่นำไปส่งมอบภายในกำหนดตามสัญญา จะยอมให้โจทก์ปรับร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่งโดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าจะนำสิ่งของมาส่งมอบ และจำเลยได้นำหนังสือค้ำประกันของจำเลยที่ ๒ ในจำนวนไม่เกิน ๑๐๒,๐๗๓.๕๐ บาท มามอบให้โจทก์ด้วย ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่อาจส่งเครื่องยนต์ให้โจทก์ได้ขอเลิกสัญญา โจทก์ตกลงเลิกสัญญาและเรียกเงินค่าปรับร้อยละ ๕ของราคาเครื่องยนต์ ๕๐ เครื่องตามสัญญาข้อ ๗ รวม ๑๓ เดือน ๙ วันเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท โจทก์แจ้งให้จำเลยที่ ๑ ชำระก็ไม่ชำระและได้แจ้งให้จำเลยที่ ๒ ในฐานะผู้ค้ำประกันชำระเงินตามจำนวนที่ค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ ก็เพิกเฉย จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้พร้อมดอกเบี้ย จำเลยที่ ๑ ให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์ ผู้ที่ลงนามในสัญญาไม่มีอำนาจทำการแทนจำเลยที่ ๑ โจทก์จะปรับจำเลยที่ ๑ ไม่ได้เพราะตามสัญญาซื้อขายข้อ ๗ เป็นโมฆะ โดยมีวัตถุประสงค์พ้นวิสัย และขัดต่อความสงบเรียบร้อย ฯ โจทก์อ้างว่าจำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาเพราะไม่สามารถส่งมอบของให้โจทก์ได้ไม่ใช่เพราะส่งมอบล่าช้าจึงไม่เป็นการผิดสัญญาข้อ ๗ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกร้องค่าปรับตามสัญญาข้อนี้ได้และโจทก์คำนวณค่าปรับไม่ถูกต้อง จำเลยที่ ๒ ให้การว่า ได้ทำสัญญาค้ำประกันตามฟ้องจริง แต่โจทก์ขยายเวลาในการส่งมอบสินค้าให้จำเลยที่ ๑ โดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่ได้ยื่นคำเรียกร้องต่อจำเลยที่ ๒ภายในวันที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๑๒ ตามหนังสือค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ จึงพ้นความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ใช้ค่าปรับ ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์ได้ตกลงซื้อเครื่องสูบน้ำบ่อลึกยี่ห้อแฟร์แบงส์ ๕๐ เครื่อง และเครื่องยนต์ยี่ห้อเพตเตอร์ซึ่งใช้คู่กับเครื่องสูบน้ำ ๕๐ เครื่องจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาหมาย จ.๑ โดยนายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายของจำเลยที่ ๑ ลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๑ จะต้องส่งมอบให้แก่โจทก์ภายใน ๒๑๐ วัน ซึ่งครบกำหนดในวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๑๒ ต่อมาวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๑๑ จำเลยที่ ๑ ได้ส่งเครื่องสูบน้ำให้โจทก์ ๕๐ เครื่องตามสัญญา และวันที่ ๒๙ ธันวาคม ๒๕๑๒ ได้ส่งเครื่องยนต์ไปให้ครบชุด แต่เครื่องยนต์นั้นทำในประเทศอินเดียซึ่งตามสัญญาต้องทำในประเทศอังกฤษ กรรมการโจทก์จึงไม่ยอมรับและแจ้งให้จำเลยที่ ๑ ทราบจำเลยที่ ๑ ตอบมาว่า ไม่สามารถซื้อเครื่องยนต์ซึ่งทำในประเทศอังกฤษให้ได้จึงขอเลิกสัญญายอมรับผิดต่อโจทก์ ต่อมาจำเลยที่ ๑ ได้รับเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์คืนไปทั้งหมด โจทก์เรียกร้องให้จำเลยที่ ๑ ชำระค่าปรับตามสัญญาเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท จำเลยที่ ๑ ไม่ยอมชำระ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า สัญญาซื้อขายหมาย จ.๑ ไม่มีผลผูกพันจำเลยที่ ๑ เพราะนายต้อย ตั้งสง่า ลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทจำเลยที่ ๑โดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจนั้น ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า นายต้อย ตั้งสง่าพยานจำเลยเบิกความว่า พยานได้ลงนามในสัญญาแทนจำเลยที่ ๑ปีละหลาย ๆ ครั้ง ส่วนใหญ่มีใบมอบอำนาจ แต่ที่ไม่มีก็มีจะมีใบมอบอำนาจหรือไม่ จำเลยที่ ๑ ก็ปฏิบัติตามที่พยานลงนามเสมอไม่เคยปฏิเสธสัญญาที่พยานลงนามเลย และเมื่อกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ มีหนังสือถึงโจทก์ขอลดค่าปรับตามเอกสารหมาย จ.๖ ก็ว่า บริษัทยอมรับผิดทุกประการดังนี้ เป็นการยืนยันอยู่ว่าบริษัทจำเลยที่ ๒ ได้รับเอาสัญญาที่นายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับโจทก์เป็นของบริษัทจำเลยที่ ๑ โดยแท้ จำเลยที่ ๑ จะปฏิเสธความรับผิดในข้อนี้หาได้ไม่ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า โจทก์ไม่มีสิทธิปรับจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ซึ่งมีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาข้อ ๗ นี้ เป็นเรื่องส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด โจทก์มีสิทธิปรับจำเลยได้จนกว่าจำเลยที่ ๑ จะส่งมอบให้โจทก์ครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีพิพาทนี้ต้องถือว่าจำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้เลยเพราะเครื่องยนต์ที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบให้โจทก์เป็นคนละชนิดกับที่ตกลงซื้อขายกัน และเครื่องสูบน้ำบางชิ้นประกอบเข้ากันไม่ได้โจทก์จึงไม่รับมอบเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์ทั้งหมด ในที่สุดเป็นอันเลิกสัญญากัน โจทก์จะคำนวณเอาค่าปรับจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ไม่ได้ แต่พอจะแปลเจตนาของโจทก์ได้ว่าการที่โจทก์ตั้งมูลฟ้องให้บังคับจำเลยตามสัญญาข้อ ๗ ก็เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับจำเลยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ นั้นเอง การที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้ เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา เป็นที่เห็นได้ว่าย่อมเกิดความเสียหายแก่โครงการพัฒนาของโจทก์ มิได้เป็นไปตามเป้าหมายของทางราชการความเสียหายนี้ไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ ศาลจึงกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๐๘๖/๒๕๐๙ ศาลฎีกาได้พิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีนี้แล้ว เห็นสมควรกำหนดให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาท พิพากษาแก้ ให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2985/2517กรมทรัพยากรธรณีโจทก์บริษัทเอคมันส์ จำกัด ที่1ธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ แบงกิ้ง คอร์ปอเรชั่น ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 222, ม. 381, ม. 391, ม. 823 ป.วิ.พ. ม. 172ผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทเมื่อบริษัทได้รับเอาสัญญาที่ผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับผู้ซื้อเป็นของบริษัทแล้ว ต่อมาบริษัทจะปฏิเสธความรับผิดโดยอ้างว่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทโดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจหาได้ไม่ สัญญาซื้อขายข้อ 7 ที่มีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ 5 ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้นเป็นเรื่องผู้ขายส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด ผู้ซื้อมีสิทธิปรับผู้ขายได้จนกว่าผู้ขายจะส่งมอบให้ผู้ซื้อครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีที่ผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้ผู้ซื้อไม่ได้เลยนั้น ผู้ซื้อจะคำนวณเอาค่าปรับจากผู้ขายตามสัญญาข้อ 7 นี้ไม่ได้ การที่ผู้ซื้อตั้งมูลฟ้องให้บังคับผู้ขายตามสัญญาข้อ 7 พอจะแปลเจตนาของผู้ซื้อได้ว่า เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับผู้ขายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 นั่นเอง เมื่อผู้ขายส่งมอบสิ่งของให้ผู้ซื้อไม่ได้เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา ย่อมเกิดความเสียหายแก่ผู้ซื้อ และเมื่อความเสียหายไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ศาลย่อมกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี (อ้างฎีกาที่ 1086/2509)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาซื้อขายเครื่องสูบน้ำบ่อลึกและเครื่องยนต์ที่ใช้กับเครื่องสูบน้ำพร้อมอะไหล่ รวม ๒ รายการ เป็นเงินทั้งสิ้น ๒,๐๔๑,๔๗๐ บาท จากจำเลยที่ ๑ โดยมีข้อสัญญาว่าจำเลยที่ ๑ จะต้องนำสิ่งของตามสัญญาไปส่งมอบให้โจทก์ให้ครบภายใน ๒๑๐ วัน ถ้าไม่นำไปส่งมอบภายในกำหนดตามสัญญา จะยอมให้โจทก์ปรับร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่งโดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าจะนำสิ่งของมาส่งมอบ และจำเลยได้นำหนังสือค้ำประกันของจำเลยที่ ๒ ในจำนวนไม่เกิน ๑๐๒,๐๗๓.๕๐ บาท มามอบให้โจทก์ด้วย ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่อาจส่งเครื่องยนต์ให้โจทก์ได้ขอเลิกสัญญา โจทก์ตกลงเลิกสัญญาและเรียกเงินค่าปรับร้อยละ ๕ของราคาเครื่องยนต์ ๕๐ เครื่องตามสัญญาข้อ ๗ รวม ๑๓ เดือน ๙ วันเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท โจทก์แจ้งให้จำเลยที่ ๑ ชำระก็ไม่ชำระและได้แจ้งให้จำเลยที่ ๒ ในฐานะผู้ค้ำประกันชำระเงินตามจำนวนที่ค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ ก็เพิกเฉย จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้พร้อมดอกเบี้ย จำเลยที่ ๑ ให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์ ผู้ที่ลงนามในสัญญาไม่มีอำนาจทำการแทนจำเลยที่ ๑ โจทก์จะปรับจำเลยที่ ๑ ไม่ได้เพราะตามสัญญาซื้อขายข้อ ๗ เป็นโมฆะ โดยมีวัตถุประสงค์พ้นวิสัย และขัดต่อความสงบเรียบร้อย ฯ โจทก์อ้างว่าจำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาเพราะไม่สามารถส่งมอบของให้โจทก์ได้ไม่ใช่เพราะส่งมอบล่าช้าจึงไม่เป็นการผิดสัญญาข้อ ๗ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกร้องค่าปรับตามสัญญาข้อนี้ได้และโจทก์คำนวณค่าปรับไม่ถูกต้อง จำเลยที่ ๒ ให้การว่า ได้ทำสัญญาค้ำประกันตามฟ้องจริง แต่โจทก์ขยายเวลาในการส่งมอบสินค้าให้จำเลยที่ ๑ โดยไม่ได้รับความยินยอมจากจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่ได้ยื่นคำเรียกร้องต่อจำเลยที่ ๒ภายในวันที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๑๒ ตามหนังสือค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ จึงพ้นความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ใช้ค่าปรับ ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์ได้ตกลงซื้อเครื่องสูบน้ำบ่อลึกยี่ห้อแฟร์แบงส์ ๕๐ เครื่อง และเครื่องยนต์ยี่ห้อเพตเตอร์ซึ่งใช้คู่กับเครื่องสูบน้ำ ๕๐ เครื่องจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาหมาย จ.๑ โดยนายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายของจำเลยที่ ๑ ลงนามเป็นผู้ขายในนามของบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๑ จะต้องส่งมอบให้แก่โจทก์ภายใน ๒๑๐ วัน ซึ่งครบกำหนดในวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๑๒ ต่อมาวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๑๑ จำเลยที่ ๑ ได้ส่งเครื่องสูบน้ำให้โจทก์ ๕๐ เครื่องตามสัญญา และวันที่ ๒๙ ธันวาคม ๒๕๑๒ ได้ส่งเครื่องยนต์ไปให้ครบชุด แต่เครื่องยนต์นั้นทำในประเทศอินเดียซึ่งตามสัญญาต้องทำในประเทศอังกฤษ กรรมการโจทก์จึงไม่ยอมรับและแจ้งให้จำเลยที่ ๑ ทราบจำเลยที่ ๑ ตอบมาว่า ไม่สามารถซื้อเครื่องยนต์ซึ่งทำในประเทศอังกฤษให้ได้จึงขอเลิกสัญญายอมรับผิดต่อโจทก์ ต่อมาจำเลยที่ ๑ ได้รับเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์คืนไปทั้งหมด โจทก์เรียกร้องให้จำเลยที่ ๑ ชำระค่าปรับตามสัญญาเป็นเงิน ๔๒๒,๒๔๒.๒๕ บาท จำเลยที่ ๑ ไม่ยอมชำระ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า สัญญาซื้อขายหมาย จ.๑ ไม่มีผลผูกพันจำเลยที่ ๑ เพราะนายต้อย ตั้งสง่า ลงนามเป็นผู้ขายในนามบริษัทจำเลยที่ ๑โดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจนั้น ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า นายต้อย ตั้งสง่าพยานจำเลยเบิกความว่า พยานได้ลงนามในสัญญาแทนจำเลยที่ ๑ปีละหลาย ๆ ครั้ง ส่วนใหญ่มีใบมอบอำนาจ แต่ที่ไม่มีก็มีจะมีใบมอบอำนาจหรือไม่ จำเลยที่ ๑ ก็ปฏิบัติตามที่พยานลงนามเสมอไม่เคยปฏิเสธสัญญาที่พยานลงนามเลย และเมื่อกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ มีหนังสือถึงโจทก์ขอลดค่าปรับตามเอกสารหมาย จ.๖ ก็ว่า บริษัทยอมรับผิดทุกประการดังนี้ เป็นการยืนยันอยู่ว่าบริษัทจำเลยที่ ๒ ได้รับเอาสัญญาที่นายต้อย ตั้งสง่าผู้จัดการฝ่ายขายลงนามไว้กับโจทก์เป็นของบริษัทจำเลยที่ ๑ โดยแท้ จำเลยที่ ๑ จะปฏิเสธความรับผิดในข้อนี้หาได้ไม่ ข้อที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า โจทก์ไม่มีสิทธิปรับจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ซึ่งมีข้อความว่า "ถ้าผู้ขายไม่นำสิ่งของมาส่งมอบให้แก่ผู้ซื้อให้ถูกต้องภายในกำหนดสัญญา ผู้ขายยอมให้ผู้ซื้อปรับเป็นเงินร้อยละ ๕ ของราคาสิ่งของที่ยังไม่ได้ส่ง โดยคิดเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ขายจะได้นำสิ่งของนั้น ๆ มาส่งให้ผู้ซื้อจนครบถ้วนและถูกต้องตามสัญญา" นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาข้อ ๗ นี้ เป็นเรื่องส่งมอบสิ่งของล่าช้ากว่ากำหนด โจทก์มีสิทธิปรับจำเลยได้จนกว่าจำเลยที่ ๑ จะส่งมอบให้โจทก์ครบถ้วนตามสัญญา แต่กรณีพิพาทนี้ต้องถือว่าจำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้เลยเพราะเครื่องยนต์ที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบให้โจทก์เป็นคนละชนิดกับที่ตกลงซื้อขายกัน และเครื่องสูบน้ำบางชิ้นประกอบเข้ากันไม่ได้โจทก์จึงไม่รับมอบเครื่องสูบน้ำและเครื่องยนต์ทั้งหมด ในที่สุดเป็นอันเลิกสัญญากัน โจทก์จะคำนวณเอาค่าปรับจากจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาข้อ ๗ ไม่ได้ แต่พอจะแปลเจตนาของโจทก์ได้ว่าการที่โจทก์ตั้งมูลฟ้องให้บังคับจำเลยตามสัญญาข้อ ๗ ก็เพื่อจะคิดเป็นเกณฑ์กำหนดค่าเสียหายในการเลิกสัญญากับจำเลยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๙๑ นั้นเอง การที่จำเลยที่ ๑ ส่งมอบสิ่งของให้โจทก์ไม่ได้ เป็นการไม่ปฏิบัติตามสัญญา เป็นที่เห็นได้ว่าย่อมเกิดความเสียหายแก่โครงการพัฒนาของโจทก์ มิได้เป็นไปตามเป้าหมายของทางราชการความเสียหายนี้ไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้ ศาลจึงกำหนดค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้นได้ตามควรแก่กรณี ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๐๘๖/๒๕๐๙ ศาลฎีกาได้พิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีนี้แล้ว เห็นสมควรกำหนดให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาท พิพากษาแก้ ให้จำเลยที่ ๑ ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐๐,๐๐๐ บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ย(พิชัย รชตะนันทน์-ศวิต สมหวัง-อุดม ทันด่วน)ศาลแพ่ง - นายวินิจ วินิจนัยภาคศาลอุทธรณ์ - นายเจริญ น้อยพันธ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ