คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 831/2532หลักกฎหมาย: จำเลยใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหาย แล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอทองคำของผู้เสียหายขาด และเอาสร้อยคอกับพระเลี่ยมทองคำซึ่งแขวนอยู่ไป เป็นการกระทำต่อเนื่องกันในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น มิใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายอันจะเป็นความผิดฐานชิงทรัพย์ แต่เป็นเรื่องที่จำเลยใช้กิริยาฉกฉวยเอาสร้อยคอและพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้าอันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ เมื่อโจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มา และคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ คงลงโทษจำเลยได้เฉพาะฐานลักทรัพย์เท่านั้นโจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันกระทำความผิดต่อกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยที่ 1 ได้พาอาวุธสิ่วติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันสมควร จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันชิงเอาสร้อยคอทองคำ 1 เส้น พร้อมด้วยพระเลี่ยมทองคำจำนวน 1 องค์ ของเด็กชายสมภพ เชยกีวงศ์ ผู้เสียหายไป ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 83, 371, 91 ริบสิ่วของกลางกับให้ร่วมกันคืนพระเลี่ยมทองคำ หรือใช้ราคา 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339 วรรคสองจำเลยทั้งสองอายุ 18 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้ 1 ใน 3 แล้ว ให้ลงโทษจำคุกคนละ 6 ปี 8 เดือน คำรับสารภาพชั้นสอบสวนเป็นเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกคนละ 4 ปี 5 เดือน 10 วัน ให้จำเลยทั้งสองคืนพระเลี่ยมทองคำ 1 องค์ หรือใช้ราคาทรัพย์ดังกล่าว 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย คำขออื่นให้ยก จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 335(7)จำเลยที่ 2 ขณะกระทำผิดอายุไม่เกิน 17 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่ง แล้ววางโทษจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 1 ปี 6 เดือนจำเลยที่ 1 ขณะกระทำผิดอายุไม่ถึง 20 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้1 ใน 3 แล้ววางโทษจำคุก 2 ปี คำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกจำเลยที่ 1 เป็นเวลา1 ปี 4 เดือน จำคุกจำเลยที่ 2 เป็นเวลา 1 ปี ส่วนจำเลยที่ 2 ให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี นอกจากที่แก้ให้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหายแล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอของผู้เสียหายขาดออกจากกัน และเอาสร้อยคอทองคำดังกล่าวซึ่งหนักเพียง 1 สลึง กับมีพระเลี่ยมทองคำแขวนอยู่ด้วย 1 องค์ไป เห็นว่าพฤติการณ์ที่จำเลยที่ 1 กระชากคอเสื้อและกระชากสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกัน ในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น หาใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายตามที่โจทก์ฎีกาไม่ ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่า จำเลยทั้งสองไม่มีความผิดฐานชิงทรัพย์ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้นข้อเท็จจริงเป็นเรื่องที่จำเลยที่ 1 ใช้กิริยาฉกฉวยเอาสายสร้อยคอทองคำ และพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้า อันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ หากแต่โจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มาและคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์คดีคงลงโทษจำเลยทั้งสองได้เฉพาะฐานลักทรัพย์ตามที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามาเท่านั้นพิพากษายืน" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 831/2532อัยการ กรมอัยการโจทก์นาย จเด็จ รินทรา มี กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 335, ม. 336, ม. 339 ป.วิ.อ. ม. 192จำเลยใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหาย แล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอทองคำของผู้เสียหายขาด และเอาสร้อยคอกับพระเลี่ยมทองคำซึ่งแขวนอยู่ไป เป็นการกระทำต่อเนื่องกันในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น มิใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายอันจะเป็นความผิดฐานชิงทรัพย์ แต่เป็นเรื่องที่จำเลยใช้กิริยาฉกฉวยเอาสร้อยคอและพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้าอันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ เมื่อโจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มา และคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ คงลงโทษจำเลยได้เฉพาะฐานลักทรัพย์เท่านั้นโจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันกระทำความผิดต่อกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยที่ 1 ได้พาอาวุธสิ่วติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันสมควร จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันชิงเอาสร้อยคอทองคำ 1 เส้น พร้อมด้วยพระเลี่ยมทองคำจำนวน 1 องค์ ของเด็กชายสมภพ เชยกีวงศ์ ผู้เสียหายไป ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 83, 371, 91 ริบสิ่วของกลางกับให้ร่วมกันคืนพระเลี่ยมทองคำ หรือใช้ราคา 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339 วรรคสองจำเลยทั้งสองอายุ 18 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้ 1 ใน 3 แล้ว ให้ลงโทษจำคุกคนละ 6 ปี 8 เดือน คำรับสารภาพชั้นสอบสวนเป็นเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกคนละ 4 ปี 5 เดือน 10 วัน ให้จำเลยทั้งสองคืนพระเลี่ยมทองคำ 1 องค์ หรือใช้ราคาทรัพย์ดังกล่าว 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย คำขออื่นให้ยก จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 335(7)จำเลยที่ 2 ขณะกระทำผิดอายุไม่เกิน 17 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่ง แล้ววางโทษจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 1 ปี 6 เดือนจำเลยที่ 1 ขณะกระทำผิดอายุไม่ถึง 20 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้1 ใน 3 แล้ววางโทษจำคุก 2 ปี คำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกจำเลยที่ 1 เป็นเวลา1 ปี 4 เดือน จำคุกจำเลยที่ 2 เป็นเวลา 1 ปี ส่วนจำเลยที่ 2 ให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี นอกจากที่แก้ให้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหายแล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอของผู้เสียหายขาดออกจากกัน และเอาสร้อยคอทองคำดังกล่าวซึ่งหนักเพียง 1 สลึง กับมีพระเลี่ยมทองคำแขวนอยู่ด้วย 1 องค์ไป เห็นว่าพฤติการณ์ที่จำเลยที่ 1 กระชากคอเสื้อและกระชากสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกัน ในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น หาใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายตามที่โจทก์ฎีกาไม่ ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่า จำเลยทั้งสองไม่มีความผิดฐานชิงทรัพย์ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้นข้อเท็จจริงเป็นเรื่องที่จำเลยที่ 1 ใช้กิริยาฉกฉวยเอาสายสร้อยคอทองคำ และพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้า อันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ หากแต่โจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มาและคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์คดีคงลงโทษจำเลยทั้งสองได้เฉพาะฐานลักทรัพย์ตามที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามาเท่านั้นพิพากษายืน"(สุวรรณ ตระการพันธุ์-ศักดิ์ สนองชาติ-กู้เกียรติ สุนทรบุระ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกรณีที่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายนั้นในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 1(6) ให้บทนิยามไว้ว่า "หมายความว่า ทำการประทุษร้ายแก่กายหรือจิตใจของบุคคลไม่ว่าจะทำด้วยใช้แรงกายภาพหรือด้วยวิธีอื่นใด และให้หมายความรวมถึงการกระทำใด ๆ ซึ่งเป็นเหตุให้บุคคลใดอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ ไม่ว่าจะโดยใช้ยาทำให้มึนเมาสกดจิตหรือใช้วิธีอื่นใดอันคล้ายคลึงกัน" การใช้กำลังประทุษร้ายในความผิดฐานชิงทรัพย์นั้นต้องเริ่มต้นด้วยเจตนาในการที่จะใช้กำลังประทุษร้ายด้วย ต่อจากเจตนาก็เป็นเรื่อง "ประทุษร้าย" หรือที่เรียกกันว่า ทำร้ายมีความหมายอย่างเดียวกัน คือทำให้เสียหายเป็นภัยแก่กายหรือจิตใจ แต่มิได้มุ่งถึงผลที่จะต้องเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจตามมาตรา 295 แต่อย่างใด(จิตติติงศภัทิย์, คำอธิบายประมวลกฎหมายอาญา หน้า 2 ตอนที่ 2และภาค 3(แก้ไขเพิ่มเติม พิมพ์ครั้งที่ 3) พ.ศ. 2524 หน้า 2448)โดยเพียงแต่ทำร้ายทางกายหรือจิตใจก็เป็นการเพียงพอแล้ว และการทำร้ายนี้ก็ไม่ต้องคำนึงถึงผลที่ว่าไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 391ด้วย เพียงแต่ทำร้ายแก่กายหรือจิตใจเท่านั้น ก็ถือว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายแล้ว ส่วนจะเกิดผลเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจหรือไม่ ไม่ใช่ข้อสาระสำคัญในการพิจารณา คำว่า ทำการประทุษร้ายเป็น การกระทำ ที่มีการเคลื่อนไหวแสดงออก ส่วนคำว่า แก่กายหรือจิตใจเป็น มูลเหตุจูงใจหรือเจตนาพิเศษหาใช่เป็นผลของการกระทำไม่ ดังนั้น ถ้าผู้กระทำมีเจตนาทำร้ายโดยมุ่งที่จะให้เกิดแก่กายหรือจิตใจของบุคคลแล้ว แม้ผลของการกระทำนั้นจะไม่เกิดถึงกายหรือจิตใจของบุคคลนั้นเลย ก็ยังถือว่าเป็นการประทุษร้ายตามความหมายของประมวลกฎหมายอาญาแล้ว เช่น นายแดงกำหมัดต่อยไปยังนายดำอย่างแรง แต่นายดำหลบเสียทันหมัดที่ต่อยออกไปนั้นไม่ถูกนายดำ เช่นนี้ ยังต้องถือว่านายแดงใช้กำลังประทุษร้ายนายดำแล้ว เหมือนกับการใช้ปืนยิง แต่ยิงผิดไม่ถูกผู้ที่ต้องการยิง เท่ากับใช้กำลังประทุษร้ายแล้วนั่นเองการต่อยผิดจึงเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายแล้วเช่นกัน แต่หากการทำร้ายนั้นเกิดผลขึ้นด้วย กล่าวคือ ถึงกับถูกต้องกายหรือจิตใจของผู้ที่ต้องการทำร้าย เช่นนั้น ก็ต้องพิจารณาถึงว่าถ้าผลนั้นไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจก็จะเป็นผิดตามมาตรา 391 แต่ถ้าผลนั้นถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจจะเป็นผิดตามมาตรา 295 หรือได้รับอันตรายสาหัส ย่อมจะเป็นผิดตามมาตรา 297 จึงเห็นได้ว่าเพียงแต่ใช้กำลังประทุษร้ายตามมาตรา 1(6) นี้ ยังไม่ต้องพิจารณาว่าจะมีผลเกิดขึ้นถึงขั้นดังกล่าวแต่อย่างใด สำหรับวิธีการทำร้ายนั้น ใน มาตรา 1(6) ได้กล่าวถึงว่าจะทำด้วยแรงกายภาพ หรือด้วยวิธีอื่นใดรวมถึงกระทำเป็นเหตุให้บุคคลอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ด้วย เฉพาะในลักษณะของการใช้แรงกายภาพนั้น หมายถึง การใช้พลังร่างกาย ดังนั้นการใช้กำลังจึงเป็นการใช้พลังร่างกาย จึงเป็นการใช้แรงกายภาพอย่างหนึ่ง ดังนั้นเพื่อจะได้พิจารณาถึงลักษณะการใช้กำลังประทุษร้ายตามฎีกาที่กำลังวิเคราะห์นี้ จึงเห็นได้ว่า หากได้มีการใช้แรงกายภาพหรือใช้กำลังทำร้ายโดยมุ่งต่อกายหรือจิตใจของบุคคลแล้ว แม้จะไม่ถูกกายหรือจิตใจของบุคคล ก็ต้องถือว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายและหากถูกกายหรือจิตใจเพียงเล็กน้อย ย่อมอยู่ในความหมายของการใช้กำลังประทุษร้ายแล้วเช่นเดียวกัน ความเห็นที่เป็นตัวอย่างซึ่งนักกฎหมายได้อธิบายไว้เกี่ยวกับการใช้กำลังประทุษร้ายแก่กาย เช่น ใช้กำลังจับมือ รัดคอ มัดมือไว้(1Logozort.139no.6a) และโดยถือว่าการมัดเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายด้วย การกระทำแก่กายได้แก่ทำให้เจ็บป่วย เปรอะเปื้อนเปียก ร้อน เย็นกว่าปกติจนถึงเป็นภัยต่อกาย เช่น เทอุจจาระรดหรือถ่ายปัสสาวะรดตัวคน(ฎีกาที่1416-1417/247920ธส.1664, ที่634/24862486 ฎ.558) คนร้ายจับมือคนเฝ้าบ้านให้เข้าไปในบ้านแล้วบอกไม่ให้ส่งเสียงดังเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายในการปล้นทรัพย์(ฎีกาที่ 1609/25162516 ฎ.1232) ปัดไฟฉายที่ ก. ถืออยู่หลุดจากมือ ก. ก้มลงเก็บไฟฉาย จำเลยกระชากสร้อยคอไป การปัดไฟฉายเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายโดยทำต่อเนื้อตัวร่างกาย ก. (ฎีกาที่361/25202520 ฎ.227)เป็นต้น(จิตติติงศภัทิย์, ที่อ้างถึงแล้วหน้า 2449) จะเห็นได้ว่า การปัดไฟฉายที่ถืออยู่หลุดจากมือเท่านั้นเคยวินิจฉัยไว้แล้วว่า เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายในลักษณะใช้กำลังทำร้ายต่อกายแล้ว ตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น นอกจากนี้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงพอเทียบได้ เช่น ใช้มือหนึ่งดึงคอ อีกมือหนึ่งปลดตุ้มหู (ฎีกาที่ 513/248324 ธส.76) กดศีรษะกระชากสร้อย (ฎีกาที่ 395/248425 ธส.478,ที่855/248223ธส.1284) ผลักอกว่า อย่าลุกขึ้น แล้วล้วงกระเป๋าเอาเงินไป (ฎีกาที่820/24972497 ฎ.1940) เข้าชนกระแทกไหล่ล้วงปากกาไป (ฎีกาที่1469/24942494 ฎ.1209)แกะเชือกออกจากมือเด็ก (ฎีกาที่ 867/25022502 ฎ.1224)จับมือและกอดเด็ก(ฎีกาที่501/25032503ฎ.581)หรือจับคอข้างหลัง ฉีกเสื้อขาด กระชากสร้อยคอแย่งกันจนสร้อยขาด(ฎีกาที่ 716/24601 ธส.419) เหล่านี้ถือว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายในลักษณะของความผิดฐานชิงทรัพย์แล้วทั้งสิ้น ลักษณะดังกล่าวนั้นเมื่อเทียบกับแนวความคิดเห็นในฎีกาฉบับนี้ซึ่งปรากฏข้อเท็จจริงได้ความชัดตามที่ว่า "พฤติการณ์ที่จำเลยที่ 1กระชากคอเสื้อและกระชากสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกันในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญและเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น หาใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหาย...ไม่" การกระชากคอเสื้อ ย่อมมีลักษณะเทียบเคียงได้กับการปัดไฟฉายที่ถืออยู่หลุดจากมือ ดังที่กล่าวแล้วข้างต้นต้องถือว่าการกระชากเป็นการใช้แรงกายภาพหรือใช้กำลังทำร้ายโดยมุ่งต่อกายแล้ว เพราะเสื้อที่สวมอยู่นั้นเป็นการสวมอยู่ที่กาย การกระชากคอเสื้อทำให้กายเซไปได้ เหมือนกับการผลักทำให้กายเซที่ถือกันว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายแล้ว (ฎีกาที่ 820/24972497 ฎ.1940) การกระชากคอเสื้อที่สวมอยู่ย่อมเห็นได้ว่ามีผลถึงกายได้ โดยการใช้กำลังประทุษร้ายนี้ไม่จำเป็นเกิดผลขึ้นตามที่กล่าวแล้ว แม้แต่ต่อยผิด ยิงผิดก็เป็นการใช้กำลังประทุษร้าย และยิ่งเป็นกรณีกระชากเสื้อแล้วยังกระชากสร้อยคอเอาไปได้อีก ย่อมจะเห็นได้ชัดว่าเป็นเจตนาที่จะใช้กำลังแก่กาย ในลักษณะของการใช้กำลังประทุษร้ายตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้นทั้งหมด โดยไม่มีปัญหาและการใช้กำลังประทุษร้ายนี้ย่อมเป็นวิธีการเอาทรัพย์ที่เป็นการกระทำอันต่อเนื่องในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาทรัพย์ ย่อมถือได้ว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายเพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์หรือพาทรัพย์นั้นไปหรือยึดถือเอาทรัพย์นั้นไว้ ในลักษณะชิงทรัพย์แล้ว จิตติเจริญฉ่ำคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันกระทำความผิดต่อกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยที่ 1 ได้พาอาวุธสิ่วติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันสมควร จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันชิงเอาสร้อยคอทองคำ 1 เส้น พร้อมด้วยพระเลี่ยมทองคำจำนวน 1 องค์ ของเด็กชายสมภพ เชยกีวงศ์ ผู้เสียหายไป ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 83, 371, 91 ริบสิ่วของกลางกับให้ร่วมกันคืนพระเลี่ยมทองคำ หรือใช้ราคา 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339 วรรคสองจำเลยทั้งสองอายุ 18 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้ 1 ใน 3 แล้ว ให้ลงโทษจำคุกคนละ 6 ปี 8 เดือน คำรับสารภาพชั้นสอบสวนเป็นเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกคนละ 4 ปี 5 เดือน 10 วัน ให้จำเลยทั้งสองคืนพระเลี่ยมทองคำ 1 องค์ หรือใช้ราคาทรัพย์ดังกล่าว 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย คำขออื่นให้ยก จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 335(7)จำเลยที่ 2 ขณะกระทำผิดอายุไม่เกิน 17 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่ง แล้ววางโทษจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 1 ปี 6 เดือนจำเลยที่ 1 ขณะกระทำผิดอายุไม่ถึง 20 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้1 ใน 3 แล้ววางโทษจำคุก 2 ปี คำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกจำเลยที่ 1 เป็นเวลา1 ปี 4 เดือน จำคุกจำเลยที่ 2 เป็นเวลา 1 ปี ส่วนจำเลยที่ 2 ให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี นอกจากที่แก้ให้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหายแล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอของผู้เสียหายขาดออกจากกัน และเอาสร้อยคอทองคำดังกล่าวซึ่งหนักเพียง 1 สลึง กับมีพระเลี่ยมทองคำแขวนอยู่ด้วย 1 องค์ไป เห็นว่าพฤติการณ์ที่จำเลยที่ 1 กระชากคอเสื้อและกระชากสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกัน ในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น หาใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายตามที่โจทก์ฎีกาไม่ ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่า จำเลยทั้งสองไม่มีความผิดฐานชิงทรัพย์ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้นข้อเท็จจริงเป็นเรื่องที่จำเลยที่ 1 ใช้กิริยาฉกฉวยเอาสายสร้อยคอทองคำ และพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้า อันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ หากแต่โจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มาและคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์คดีคงลงโทษจำเลยทั้งสองได้เฉพาะฐานลักทรัพย์ตามที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามาเท่านั้นพิพากษายืน" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 831/2532อัยการ กรมอัยการโจทก์นาย จเด็จ รินทรา มี กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 335, ม. 336, ม. 339 ป.วิ.อ. ม. 192จำเลยใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหาย แล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอทองคำของผู้เสียหายขาด และเอาสร้อยคอกับพระเลี่ยมทองคำซึ่งแขวนอยู่ไป เป็นการกระทำต่อเนื่องกันในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น มิใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายอันจะเป็นความผิดฐานชิงทรัพย์ แต่เป็นเรื่องที่จำเลยใช้กิริยาฉกฉวยเอาสร้อยคอและพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้าอันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ เมื่อโจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มา และคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ คงลงโทษจำเลยได้เฉพาะฐานลักทรัพย์เท่านั้นโจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันกระทำความผิดต่อกฎหมายหลายกรรมต่างกัน กล่าวคือ จำเลยที่ 1 ได้พาอาวุธสิ่วติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันสมควร จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันชิงเอาสร้อยคอทองคำ 1 เส้น พร้อมด้วยพระเลี่ยมทองคำจำนวน 1 องค์ ของเด็กชายสมภพ เชยกีวงศ์ ผู้เสียหายไป ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 83, 371, 91 ริบสิ่วของกลางกับให้ร่วมกันคืนพระเลี่ยมทองคำ หรือใช้ราคา 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339 วรรคสองจำเลยทั้งสองอายุ 18 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้ 1 ใน 3 แล้ว ให้ลงโทษจำคุกคนละ 6 ปี 8 เดือน คำรับสารภาพชั้นสอบสวนเป็นเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกคนละ 4 ปี 5 เดือน 10 วัน ให้จำเลยทั้งสองคืนพระเลี่ยมทองคำ 1 องค์ หรือใช้ราคาทรัพย์ดังกล่าว 1,050 บาทแก่ผู้เสียหาย คำขออื่นให้ยก จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 335(7)จำเลยที่ 2 ขณะกระทำผิดอายุไม่เกิน 17 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้กึ่งหนึ่ง แล้ววางโทษจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 1 ปี 6 เดือนจำเลยที่ 1 ขณะกระทำผิดอายุไม่ถึง 20 ปี ลดมาตราส่วนโทษให้1 ใน 3 แล้ววางโทษจำคุก 2 ปี คำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุกจำเลยที่ 1 เป็นเวลา1 ปี 4 เดือน จำคุกจำเลยที่ 2 เป็นเวลา 1 ปี ส่วนจำเลยที่ 2 ให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี นอกจากที่แก้ให้คงเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ใช้มือซ้ายกระชากคอเสื้อผู้เสียหายแล้วใช้มือขวากระชากสร้อยคอของผู้เสียหายขาดออกจากกัน และเอาสร้อยคอทองคำดังกล่าวซึ่งหนักเพียง 1 สลึง กับมีพระเลี่ยมทองคำแขวนอยู่ด้วย 1 องค์ไป เห็นว่าพฤติการณ์ที่จำเลยที่ 1 กระชากคอเสื้อและกระชากสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกัน ในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น หาใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายตามที่โจทก์ฎีกาไม่ ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่า จำเลยทั้งสองไม่มีความผิดฐานชิงทรัพย์ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้นข้อเท็จจริงเป็นเรื่องที่จำเลยที่ 1 ใช้กิริยาฉกฉวยเอาสายสร้อยคอทองคำ และพระเลี่ยมทองคำของผู้เสียหายไปซึ่งหน้า อันเป็นความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ หากแต่โจทก์มิได้บรรยายองค์ประกอบความผิดฐานนี้มาและคำขอท้ายฟ้องก็มิได้ขอให้ลงโทษฐานวิ่งราวทรัพย์จึงเป็นเรื่องที่โจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษในความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์คดีคงลงโทษจำเลยทั้งสองได้เฉพาะฐานลักทรัพย์ตามที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามาเท่านั้นพิพากษายืน"(สุวรรณ ตระการพันธุ์-ศักดิ์ สนองชาติ-กู้เกียรติ สุนทรบุระ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกรณีที่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายนั้นในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 1(6) ให้บทนิยามไว้ว่า "หมายความว่า ทำการประทุษร้ายแก่กายหรือจิตใจของบุคคลไม่ว่าจะทำด้วยใช้แรงกายภาพหรือด้วยวิธีอื่นใด และให้หมายความรวมถึงการกระทำใด ๆ ซึ่งเป็นเหตุให้บุคคลใดอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ ไม่ว่าจะโดยใช้ยาทำให้มึนเมาสกดจิตหรือใช้วิธีอื่นใดอันคล้ายคลึงกัน" การใช้กำลังประทุษร้ายในความผิดฐานชิงทรัพย์นั้นต้องเริ่มต้นด้วยเจตนาในการที่จะใช้กำลังประทุษร้ายด้วย ต่อจากเจตนาก็เป็นเรื่อง "ประทุษร้าย" หรือที่เรียกกันว่า ทำร้ายมีความหมายอย่างเดียวกัน คือทำให้เสียหายเป็นภัยแก่กายหรือจิตใจ แต่มิได้มุ่งถึงผลที่จะต้องเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจตามมาตรา 295 แต่อย่างใด(จิตติติงศภัทิย์, คำอธิบายประมวลกฎหมายอาญา หน้า 2 ตอนที่ 2และภาค 3(แก้ไขเพิ่มเติม พิมพ์ครั้งที่ 3) พ.ศ. 2524 หน้า 2448)โดยเพียงแต่ทำร้ายทางกายหรือจิตใจก็เป็นการเพียงพอแล้ว และการทำร้ายนี้ก็ไม่ต้องคำนึงถึงผลที่ว่าไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 391ด้วย เพียงแต่ทำร้ายแก่กายหรือจิตใจเท่านั้น ก็ถือว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายแล้ว ส่วนจะเกิดผลเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจหรือไม่ ไม่ใช่ข้อสาระสำคัญในการพิจารณา คำว่า ทำการประทุษร้ายเป็น การกระทำ ที่มีการเคลื่อนไหวแสดงออก ส่วนคำว่า แก่กายหรือจิตใจเป็น มูลเหตุจูงใจหรือเจตนาพิเศษหาใช่เป็นผลของการกระทำไม่ ดังนั้น ถ้าผู้กระทำมีเจตนาทำร้ายโดยมุ่งที่จะให้เกิดแก่กายหรือจิตใจของบุคคลแล้ว แม้ผลของการกระทำนั้นจะไม่เกิดถึงกายหรือจิตใจของบุคคลนั้นเลย ก็ยังถือว่าเป็นการประทุษร้ายตามความหมายของประมวลกฎหมายอาญาแล้ว เช่น นายแดงกำหมัดต่อยไปยังนายดำอย่างแรง แต่นายดำหลบเสียทันหมัดที่ต่อยออกไปนั้นไม่ถูกนายดำ เช่นนี้ ยังต้องถือว่านายแดงใช้กำลังประทุษร้ายนายดำแล้ว เหมือนกับการใช้ปืนยิง แต่ยิงผิดไม่ถูกผู้ที่ต้องการยิง เท่ากับใช้กำลังประทุษร้ายแล้วนั่นเองการต่อยผิดจึงเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายแล้วเช่นกัน แต่หากการทำร้ายนั้นเกิดผลขึ้นด้วย กล่าวคือ ถึงกับถูกต้องกายหรือจิตใจของผู้ที่ต้องการทำร้าย เช่นนั้น ก็ต้องพิจารณาถึงว่าถ้าผลนั้นไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจก็จะเป็นผิดตามมาตรา 391 แต่ถ้าผลนั้นถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจจะเป็นผิดตามมาตรา 295 หรือได้รับอันตรายสาหัส ย่อมจะเป็นผิดตามมาตรา 297 จึงเห็นได้ว่าเพียงแต่ใช้กำลังประทุษร้ายตามมาตรา 1(6) นี้ ยังไม่ต้องพิจารณาว่าจะมีผลเกิดขึ้นถึงขั้นดังกล่าวแต่อย่างใด สำหรับวิธีการทำร้ายนั้น ใน มาตรา 1(6) ได้กล่าวถึงว่าจะทำด้วยแรงกายภาพ หรือด้วยวิธีอื่นใดรวมถึงกระทำเป็นเหตุให้บุคคลอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ด้วย เฉพาะในลักษณะของการใช้แรงกายภาพนั้น หมายถึง การใช้พลังร่างกาย ดังนั้นการใช้กำลังจึงเป็นการใช้พลังร่างกาย จึงเป็นการใช้แรงกายภาพอย่างหนึ่ง ดังนั้นเพื่อจะได้พิจารณาถึงลักษณะการใช้กำลังประทุษร้ายตามฎีกาที่กำลังวิเคราะห์นี้ จึงเห็นได้ว่า หากได้มีการใช้แรงกายภาพหรือใช้กำลังทำร้ายโดยมุ่งต่อกายหรือจิตใจของบุคคลแล้ว แม้จะไม่ถูกกายหรือจิตใจของบุคคล ก็ต้องถือว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายและหากถูกกายหรือจิตใจเพียงเล็กน้อย ย่อมอยู่ในความหมายของการใช้กำลังประทุษร้ายแล้วเช่นเดียวกัน ความเห็นที่เป็นตัวอย่างซึ่งนักกฎหมายได้อธิบายไว้เกี่ยวกับการใช้กำลังประทุษร้ายแก่กาย เช่น ใช้กำลังจับมือ รัดคอ มัดมือไว้(1Logozort.139no.6a) และโดยถือว่าการมัดเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายด้วย การกระทำแก่กายได้แก่ทำให้เจ็บป่วย เปรอะเปื้อนเปียก ร้อน เย็นกว่าปกติจนถึงเป็นภัยต่อกาย เช่น เทอุจจาระรดหรือถ่ายปัสสาวะรดตัวคน(ฎีกาที่1416-1417/247920ธส.1664, ที่634/24862486 ฎ.558) คนร้ายจับมือคนเฝ้าบ้านให้เข้าไปในบ้านแล้วบอกไม่ให้ส่งเสียงดังเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายในการปล้นทรัพย์(ฎีกาที่ 1609/25162516 ฎ.1232) ปัดไฟฉายที่ ก. ถืออยู่หลุดจากมือ ก. ก้มลงเก็บไฟฉาย จำเลยกระชากสร้อยคอไป การปัดไฟฉายเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายโดยทำต่อเนื้อตัวร่างกาย ก. (ฎีกาที่361/25202520 ฎ.227)เป็นต้น(จิตติติงศภัทิย์, ที่อ้างถึงแล้วหน้า 2449) จะเห็นได้ว่า การปัดไฟฉายที่ถืออยู่หลุดจากมือเท่านั้นเคยวินิจฉัยไว้แล้วว่า เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายในลักษณะใช้กำลังทำร้ายต่อกายแล้ว ตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น นอกจากนี้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงพอเทียบได้ เช่น ใช้มือหนึ่งดึงคอ อีกมือหนึ่งปลดตุ้มหู (ฎีกาที่ 513/248324 ธส.76) กดศีรษะกระชากสร้อย (ฎีกาที่ 395/248425 ธส.478,ที่855/248223ธส.1284) ผลักอกว่า อย่าลุกขึ้น แล้วล้วงกระเป๋าเอาเงินไป (ฎีกาที่820/24972497 ฎ.1940) เข้าชนกระแทกไหล่ล้วงปากกาไป (ฎีกาที่1469/24942494 ฎ.1209)แกะเชือกออกจากมือเด็ก (ฎีกาที่ 867/25022502 ฎ.1224)จับมือและกอดเด็ก(ฎีกาที่501/25032503ฎ.581)หรือจับคอข้างหลัง ฉีกเสื้อขาด กระชากสร้อยคอแย่งกันจนสร้อยขาด(ฎีกาที่ 716/24601 ธส.419) เหล่านี้ถือว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายในลักษณะของความผิดฐานชิงทรัพย์แล้วทั้งสิ้น ลักษณะดังกล่าวนั้นเมื่อเทียบกับแนวความคิดเห็นในฎีกาฉบับนี้ซึ่งปรากฏข้อเท็จจริงได้ความชัดตามที่ว่า "พฤติการณ์ที่จำเลยที่ 1กระชากคอเสื้อและกระชากสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกันในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาสร้อยคอของผู้เสียหายเป็นสำคัญและเป็นเพียงวิธีการเอาทรัพย์ของผู้เสียหายเท่านั้น หาใช่เป็นการใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหาย...ไม่" การกระชากคอเสื้อ ย่อมมีลักษณะเทียบเคียงได้กับการปัดไฟฉายที่ถืออยู่หลุดจากมือ ดังที่กล่าวแล้วข้างต้นต้องถือว่าการกระชากเป็นการใช้แรงกายภาพหรือใช้กำลังทำร้ายโดยมุ่งต่อกายแล้ว เพราะเสื้อที่สวมอยู่นั้นเป็นการสวมอยู่ที่กาย การกระชากคอเสื้อทำให้กายเซไปได้ เหมือนกับการผลักทำให้กายเซที่ถือกันว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายแล้ว (ฎีกาที่ 820/24972497 ฎ.1940) การกระชากคอเสื้อที่สวมอยู่ย่อมเห็นได้ว่ามีผลถึงกายได้ โดยการใช้กำลังประทุษร้ายนี้ไม่จำเป็นเกิดผลขึ้นตามที่กล่าวแล้ว แม้แต่ต่อยผิด ยิงผิดก็เป็นการใช้กำลังประทุษร้าย และยิ่งเป็นกรณีกระชากเสื้อแล้วยังกระชากสร้อยคอเอาไปได้อีก ย่อมจะเห็นได้ชัดว่าเป็นเจตนาที่จะใช้กำลังแก่กาย ในลักษณะของการใช้กำลังประทุษร้ายตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้นทั้งหมด โดยไม่มีปัญหาและการใช้กำลังประทุษร้ายนี้ย่อมเป็นวิธีการเอาทรัพย์ที่เป็นการกระทำอันต่อเนื่องในทันใดเพื่อประสงค์จะเอาทรัพย์ ย่อมถือได้ว่าเป็นการใช้กำลังประทุษร้ายเพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์หรือพาทรัพย์นั้นไปหรือยึดถือเอาทรัพย์นั้นไว้ ในลักษณะชิงทรัพย์แล้ว จิตติเจริญฉ่ำ