คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 468/2490หลักกฎหมาย: ฟ้องขอให้ทำลายนิติกรรมการซื้อขายที่ดินเป็นคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ แม้ที่ดินจะมีราคาสักเท่าใด ศาลแขวงก็มีอำนาจพิจารณาพิพากษาได้ การที่เจ้าพนักงานที่ดินได้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายที่ดิน แต่ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องแสดงเหตุผลเป็นทำนองอุทธรณ์คำสั่งต่อไปอีกได้และได้ยื่นอุทธรณ์แล้วนั้น ยังไม่ถือเป็นเหตุพ้นวิสัยที่จะทำการโอนได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ตกลงจะขายที่ดินให้แก่โจทก์เป็นราคา ๑๐๐๐๐ บาท โจทก์วางเงินมัดจำไว้ ๒๐๐๐ บาท จำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาโดยได้เอาที่ดินรายนี้ไปขายให้จำเลยที่ ๒ เสีย ขอให้ศาลสั่งทำลายนิติกรรมซื้อขายนั้นเสีย ศาลแขวงธนบุรี เห็นว่าคดีอยู่ในอำนาจศาลแขวง พิจารณาพิพากษาได้ เข้าลักษณะคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ราคาทรัพย์ไม่ใช่สาระสำคัญ และฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา จึงพิพากษาให้ทำลายนิติกรรม ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายในตอนแรกนั้น จะถือว่าเป็นการพ้นวิสัยซึ่งจำเลยที่ ๑ มีสิทธิจะบอกเลิกสัญญาได้หรือไม่นั้น ปรากฎว่าคำสั่งนั้นหาได้เด็ดขาดเพียงแค่นั้นไม่ ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องทำนองอุทธรณ์สั่งต่อไปได้อีก ซึ่งโจทก์ก็ได้ยื่นคำร้องตามระเบียบแล้วและจำเลยที่ ๒ ก็ได้ซื้อไปโดยสุจริต เมื่อเป็นดังนี้ก็ไม่มีทางจะเพิกถอนนิติกรรมระหว่างจำเลยทั้งสอง และคดีนี้โจทก์ขอให้ทำลายนิติกรรมอย่างเดียว จึงพร้อมกันพิพากษายืนในข้อที่ให้ยกฟ้องโจทก์ แต่ไม่ตัดสิทธิ์ที่โจทก์จะฟ้องเรียกค่าสินไหมจากจำเลยต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 468/2490นายสกล บุนยะรัตเวชโจทก์นายสอิ้งหรืออาจ วัลลิโภดม, นายคล้าย จินาสดจำเลย ป.พ.พ. ม. 219, ม. 386, ม. 356 ป.วิ.พ. ม. 189ฟ้องขอให้ทำลายนิติกรรมการซื้อขายที่ดินเป็นคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ แม้ที่ดินจะมีราคาสักเท่าใด ศาลแขวงก็มีอำนาจพิจารณาพิพากษาได้ การที่เจ้าพนักงานที่ดินได้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายที่ดิน แต่ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องแสดงเหตุผลเป็นทำนองอุทธรณ์คำสั่งต่อไปอีกได้และได้ยื่นอุทธรณ์แล้วนั้น ยังไม่ถือเป็นเหตุพ้นวิสัยที่จะทำการโอนได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ตกลงจะขายที่ดินให้แก่โจทก์เป็นราคา ๑๐๐๐๐ บาท โจทก์วางเงินมัดจำไว้ ๒๐๐๐ บาท จำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาโดยได้เอาที่ดินรายนี้ไปขายให้จำเลยที่ ๒ เสีย ขอให้ศาลสั่งทำลายนิติกรรมซื้อขายนั้นเสีย ศาลแขวงธนบุรี เห็นว่าคดีอยู่ในอำนาจศาลแขวง พิจารณาพิพากษาได้ เข้าลักษณะคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ราคาทรัพย์ไม่ใช่สาระสำคัญ และฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา จึงพิพากษาให้ทำลายนิติกรรม ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายในตอนแรกนั้น จะถือว่าเป็นการพ้นวิสัยซึ่งจำเลยที่ ๑ มีสิทธิจะบอกเลิกสัญญาได้หรือไม่นั้น ปรากฎว่าคำสั่งนั้นหาได้เด็ดขาดเพียงแค่นั้นไม่ ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องทำนองอุทธรณ์สั่งต่อไปได้อีก ซึ่งโจทก์ก็ได้ยื่นคำร้องตามระเบียบแล้วและจำเลยที่ ๒ ก็ได้ซื้อไปโดยสุจริต เมื่อเป็นดังนี้ก็ไม่มีทางจะเพิกถอนนิติกรรมระหว่างจำเลยทั้งสอง และคดีนี้โจทก์ขอให้ทำลายนิติกรรมอย่างเดียว จึงพร้อมกันพิพากษายืนในข้อที่ให้ยกฟ้องโจทก์ แต่ไม่ตัดสิทธิ์ที่โจทก์จะฟ้องเรียกค่าสินไหมจากจำเลยต่อไป(นาถปรีชา-เลขวณิชธรรมวิทักษ์-มนูภันย์วิมลสาร)ศาลชั้นต้น - นายแกม สุรทินท์ศาลอุทธรณ์ - พระสารนิติปัญญา พระทิพย์เบญญาแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ตกลงจะขายที่ดินให้แก่โจทก์เป็นราคา ๑๐๐๐๐ บาท โจทก์วางเงินมัดจำไว้ ๒๐๐๐ บาท จำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาโดยได้เอาที่ดินรายนี้ไปขายให้จำเลยที่ ๒ เสีย ขอให้ศาลสั่งทำลายนิติกรรมซื้อขายนั้นเสีย ศาลแขวงธนบุรี เห็นว่าคดีอยู่ในอำนาจศาลแขวง พิจารณาพิพากษาได้ เข้าลักษณะคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ราคาทรัพย์ไม่ใช่สาระสำคัญ และฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา จึงพิพากษาให้ทำลายนิติกรรม ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายในตอนแรกนั้น จะถือว่าเป็นการพ้นวิสัยซึ่งจำเลยที่ ๑ มีสิทธิจะบอกเลิกสัญญาได้หรือไม่นั้น ปรากฎว่าคำสั่งนั้นหาได้เด็ดขาดเพียงแค่นั้นไม่ ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องทำนองอุทธรณ์สั่งต่อไปได้อีก ซึ่งโจทก์ก็ได้ยื่นคำร้องตามระเบียบแล้วและจำเลยที่ ๒ ก็ได้ซื้อไปโดยสุจริต เมื่อเป็นดังนี้ก็ไม่มีทางจะเพิกถอนนิติกรรมระหว่างจำเลยทั้งสอง และคดีนี้โจทก์ขอให้ทำลายนิติกรรมอย่างเดียว จึงพร้อมกันพิพากษายืนในข้อที่ให้ยกฟ้องโจทก์ แต่ไม่ตัดสิทธิ์ที่โจทก์จะฟ้องเรียกค่าสินไหมจากจำเลยต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 468/2490นายสกล บุนยะรัตเวชโจทก์นายสอิ้งหรืออาจ วัลลิโภดม, นายคล้าย จินาสดจำเลย ป.พ.พ. ม. 219, ม. 386, ม. 356 ป.วิ.พ. ม. 189ฟ้องขอให้ทำลายนิติกรรมการซื้อขายที่ดินเป็นคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ แม้ที่ดินจะมีราคาสักเท่าใด ศาลแขวงก็มีอำนาจพิจารณาพิพากษาได้ การที่เจ้าพนักงานที่ดินได้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายที่ดิน แต่ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องแสดงเหตุผลเป็นทำนองอุทธรณ์คำสั่งต่อไปอีกได้และได้ยื่นอุทธรณ์แล้วนั้น ยังไม่ถือเป็นเหตุพ้นวิสัยที่จะทำการโอนได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ ๑ ตกลงจะขายที่ดินให้แก่โจทก์เป็นราคา ๑๐๐๐๐ บาท โจทก์วางเงินมัดจำไว้ ๒๐๐๐ บาท จำเลยที่ ๑ ผิดสัญญาโดยได้เอาที่ดินรายนี้ไปขายให้จำเลยที่ ๒ เสีย ขอให้ศาลสั่งทำลายนิติกรรมซื้อขายนั้นเสีย ศาลแขวงธนบุรี เห็นว่าคดีอยู่ในอำนาจศาลแขวง พิจารณาพิพากษาได้ เข้าลักษณะคดีขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ ราคาทรัพย์ไม่ใช่สาระสำคัญ และฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา จึงพิพากษาให้ทำลายนิติกรรม ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินสั่งไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายในตอนแรกนั้น จะถือว่าเป็นการพ้นวิสัยซึ่งจำเลยที่ ๑ มีสิทธิจะบอกเลิกสัญญาได้หรือไม่นั้น ปรากฎว่าคำสั่งนั้นหาได้เด็ดขาดเพียงแค่นั้นไม่ ผู้ขอยังมีสิทธิ์จะยื่นคำร้องทำนองอุทธรณ์สั่งต่อไปได้อีก ซึ่งโจทก์ก็ได้ยื่นคำร้องตามระเบียบแล้วและจำเลยที่ ๒ ก็ได้ซื้อไปโดยสุจริต เมื่อเป็นดังนี้ก็ไม่มีทางจะเพิกถอนนิติกรรมระหว่างจำเลยทั้งสอง และคดีนี้โจทก์ขอให้ทำลายนิติกรรมอย่างเดียว จึงพร้อมกันพิพากษายืนในข้อที่ให้ยกฟ้องโจทก์ แต่ไม่ตัดสิทธิ์ที่โจทก์จะฟ้องเรียกค่าสินไหมจากจำเลยต่อไป(นาถปรีชา-เลขวณิชธรรมวิทักษ์-มนูภันย์วิมลสาร)ศาลชั้นต้น - นายแกม สุรทินท์ศาลอุทธรณ์ - พระสารนิติปัญญา พระทิพย์เบญญาแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ