กฎกระทรวงกฎกระทรวงกำหนดการแบ่งภูมิภาคและการเลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรพ.ศ. ๒๕๔๔[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๑๓ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร พ.ศ. ๒๕๔๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้เลือกตั้ง หมายความว่า เลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หมายความว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรผู้สมัคร หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรเขตเลือกตั้ง หมายความว่าท้องที่ที่กำหนดเป็นเขตเลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรหน่วยเลือกตั้ง หมายความว่าท้องถิ่นที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้งที่เลือกตั้ง หมายความว่าสถานที่ที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิกองค์กรเกษตรกร หมายความว่าเกษตรกรซึ่งเป็นสมาชิกขององค์กรเกษตรกรที่ได้ขึ้นทะเบียนต่อสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรหรือสำนักงานสาขาตามระเบียบคณะกรรมการกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรว่าด้วยการรับขึ้นทะเบียนและการเพิกถอนองค์กรเกษตรกรเจ้าหน้าที่ หมายความว่าผู้ซึ่งเลขาธิการสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามกฎกระทรวงนี้เลขาธิการ หมายความว่า เลขาธิการสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรรัฐมนตรี หมายความว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ข้อ ๒ให้มีทะเบียนรายชื่อสมาชิกองค์กรเกษตรกรและทะเบียนองค์กรเกษตรกรตามระเบียบคณะกรรมการกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรว่าด้วยการรับขึ้นทะเบียนและการเพิกถอนทะเบียนองค์กรเกษตรกรเก็บรักษาไว้ ณสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร แยกเป็นรายภูมิภาคไว้เป็นประจำให้ใช้ทะเบียนรายชื่อสมาชิกองค์กรเกษตรกรและทะเบียนองค์กรเกษตรกรในการอ้างอิงถึงภูมิภาคของผู้สมัครและผู้มีสิทธิเลือกตั้งและให้ผู้มีส่วนได้เสียมีสิทธิตรวจสอบและขอแก้ไขให้ถูกต้องได้ข้อ ๓การเลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรให้ใช้ภูมิภาคเป็นเขตเลือกตั้งการแบ่งภูมิภาค ให้แบ่งเป็นสี่ภูมิภาค ดังนี้(๑) ภูมิภาคที่หนึ่ง ประกอบด้วยท้องที่จังหวัดในภาคเหนือได้แก่ จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดเชียงราย จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดตาก จังหวัดนครสวรรค์จังหวัดน่าน จังหวัดพะเยา จังหวัดพิจิตร จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดเพชรบูรณ์จังหวัดแพร่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดลำปาง จังหวัดลำพูน จังหวัดสุโขทัยจังหวัดอุตรดิตถ์ และจังหวัดอุทัยธานี(๒) ภูมิภาคที่สอง ประกอบด้วยท้องที่จังหวัดในภาคกลางได้แก่ กรุงเทพมหานคร จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดจันทบุรี จังหวัดฉะเชิงเทราจังหวัดชลบุรี จังหวัดชัยนาท จังหวัดตราด จังหวัดนครนายก จังหวัดนครปฐมจังหวัดนนทบุรี จังหวัดปทุมธานี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดปราจีนบุรีจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดระยอง จังหวัดราชบุรีจังหวัดลพบุรี จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสาครจังหวัดสระแก้ว จังหวัดสระบุรี จังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดสุพรรณบุรีและจังหวัดอ่างทอง(๓) ภูมิภาคที่สามประกอบด้วยท้องที่จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดขอนแก่นจังหวัดชัยภูมิ จังหวัดนครพนม จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดยโสธร จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดเลยจังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดสกลนคร จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดหนองคาย จังหวัดหนองบัวลำภูจังหวัดอำนาจเจริญ จังหวัดอุดรธานี และจังหวัดอุบลราชธานี(๔) ภูมิภาคที่สี่ ประกอบด้วยท้องที่จังหวัดในภาคใต้ ได้แก่จังหวัดกระบี่ จังหวัดชุมพร จังหวัดตรัง จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดนราธิวาสจังหวัดปัตตานี จังหวัดพังงา จังหวัดพัทลุง จังหวัดภูเก็ต จังหวัดยะลาจังหวัดระนอง จังหวัดสงขลา จังหวัดสตูล และจังหวัดสุราษฎร์ธานีข้อ ๔ ให้มีผู้แทนเกษตรกรจำนวนยี่สิบคนซึ่งมาจากการเลือกตั้งของสมาชิกองค์กรเกษตรกรในสี่ภูมิภาคอย่างน้อยภูมิภาคละสองคนส่วนที่เหลืออีกสิบสองคนให้เป็นไปตามสัดส่วนของสมาชิกองค์กรเกษตรกรในแต่ละภูมิภาคการคำนวณสัดส่วนของผู้แทนเกษตรกรส่วนที่เหลืออีกสิบสองคนให้คำนวณจากสัดส่วนของสมาชิกองค์กรเกษตรกร ดังต่อไปนี้(๑) ให้รวมจำนวนสมาชิกองค์กรเกษตรกรทั้งสี่ภูมิภาค(๒) ให้นำจำนวนสมาชิกองค์กรเกษตรกรตาม (๑) หารด้วยสิบสองผลลัพธ์ที่ได้ถือเป็นจำนวนสมาชิกองค์กรเกษตรกรเฉลี่ยต่อผู้แทนเกษตรกรหนึ่งคน(๓)ให้นำจำนวนสมาชิกองค์กรเกษตรกรในแต่ละภูมิภาคหารด้วยจำนวนสมาชิกองค์กรเกษตรกรเฉลี่ยตาม(๒) ผลลัพธ์ที่เป็นจำนวนเต็มที่ได้รับคือ จำนวนผู้แทนเกษตรกรที่ภูมิภาคนั้นจะพึงมี(๔)ในกรณีที่จำนวนผู้แทนเกษตรกรที่ได้รับรวมกันทั้งสี่ภูมิภาคมีจำนวนไม่ถึงสิบสองคนให้ภูมิภาคที่มีผลลัพธ์ตาม(๓)เป็นเศษที่มีจำนวนมากที่สุดได้รับจำนวนผู้แทนเกษตรกรเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งคนและให้เพิ่มจำนวนผู้แทนเกษตรกรตามวิธีการดังกล่าวแก่ภูมิภาคที่มีเศษที่เหลือจากการคำนวณตาม(๓) ในลำดับรองลงมาตามลำดับจนกว่าจะมีจำนวนผู้แทนองค์กรเกษตรกรทั้งสี่ภูมิภาครวมกันครบจำนวนสิบสองคนเมื่อได้ประกาศกำหนดวันเลือกตั้งแล้วให้รัฐมนตรีประกาศกำหนดจำนวนผู้แทนเกษตรกรที่จะพึงมีในแต่ละภูมิภาคข้อ ๕ผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้(๑) เป็นสมาชิกองค์กรเกษตรกร(๒) มีสัญชาติไทย(๓)มีภูมิลำเนาอยู่ในภูมิภาคที่สมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง(๔) ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย(๕) ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ(๖) ไม่เป็นข้าราชการการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น หรือกรรมการ ที่ปรึกษาหรือเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง(๗) ไม่เป็นข้าราชการพนักงานองค์กรของรัฐซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ(๘)ไม่เป็นบุคคลซึ่งทางราชการหรือรัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานอื่นของรัฐ ไล่ออก ปลดออกให้ออก หรือเลิกจ้างเพราะเหตุทุจริตต่อหน้าที่ข้อ ๖ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องเป็นสมาชิกองค์กรเกษตรกรข้อ ๗ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งผู้สมัครในเขตเลือกตั้งนั้นได้หนึ่งคนการเลือกตั้งให้ใช้วิธีออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับข้อ ๘ การเลือกตั้งให้มีหน่วยเลือกตั้งอย่างน้อยอำเภอเขต หรือกิ่งอำเภอ ละหนึ่งหน่วยเลือกตั้งการกำหนดหน่วยเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งและการกำหนดที่เลือกตั้งของแต่ละหน่วยเลือกตั้งให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดข้อ ๙ ในการสมัครรับเลือกตั้งให้ผู้สมัครยื่นใบสมัครด้วยตนเองต่อเจ้าหน้าที่พร้อมรูปถ่ายหน้าตรงไม่สวมหมวกหรือรูปภาพที่พิมพ์ชัดเจนเหมือนรูปถ่ายของผู้สมัครขนาดกว้างประมาณ ๘.๕ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๑๓.๕ เซนติเมตรตามจำนวนที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดการกำหนดวันเลือกตั้ง วันรับสมัครเลือกตั้งสถานที่รับสมัครเลือกตั้ง และแบบใบสมัครรับเลือกตั้ง ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดข้อ ๑๐ให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบหลักฐานการสมัครรับเลือกตั้งคุณสมบัติของผู้สมัครและสอบสวนว่ามีสิทธิที่จะสมัครรับเลือกตั้งหรือไม่ให้เสร็จสิ้นภายในเจ็ดวันนับแต่วันปิดการรับสมัครกรณีผู้ใดมีคุณสมบัติครบถ้วนให้แจ้งผู้นั้นทราบถ้าไม่ครบถ้วนหรือมีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งให้เจ้าหน้าที่สั่งไม่รับสมัครแล้วแจ้งให้ผู้นั้นทราบโดยเร็วข้อ ๑๑ให้ผู้สมัครได้รับหมายเลขประจำตัวผู้สมัครที่จะใช้ในการลงคะแนนเลือกตั้งตามลำดับก่อนหลังการมายื่นใบสมัครตามลำดับเลขที่ใบรับใบสมัครกรณีมีผู้ยื่นใบสมัครพร้อมกันหลายคนและไม่อาจตกลงกันได้ให้ใช้วิธีจับสลากโดยเปิดเผยระหว่างผู้สมัครที่มาพร้อมกันข้อ ๑๒ วิธีการลงคะแนนเลือกตั้งลักษณะและขนาดของบัตรเลือกตั้งและหีบบัตรเลือกตั้งให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดข้อ ๑๓ ในวันเลือกตั้งให้เปิดการลงคะแนนตั้งแต่เวลา๐๘.๐๐ นาฬิกา ถึงเวลา ๑๕.๐๐ นาฬิกาข้อ ๑๔ในกรณีที่การลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งใดไม่สามารถกระทำได้เนื่องจากเกิดจลาจลอุทกภัย อัคคีภัย หรือเหตุสุดวิสัยอื่น ถ้าเหตุดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนวันเลือกตั้งให้เจ้าหน้าที่กำหนดที่เลือกตั้งใหม่ที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถไปลงคะแนนได้โดยสะดวกแต่ถ้าไม่สามารถกำหนดที่เลือกตั้งใหม่ได้ให้ประกาศงดลงคะแนนในหน่วยเลือกตั้งนั้นแล้วรายงานต่อเลขาธิการโดยด่วนในกรณีที่เหตุตามวรรคหนึ่งเกิดขึ้นในวันเลือกตั้งให้เจ้าหน้าที่ประกาศงดลงคะแนนในหน่วยเลือกตั้งนั้น แล้วรายงานต่อเลขาธิการโดยด่วนให้เลขาธิการกำหนดวันลงคะแนนใหม่ในหน่วยเลือกตั้งนั้นภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับทราบว่าเหตุที่ทำให้ไม่อาจลงคะแนนได้นั้นสงบลงแล้วและต้องประกาศก่อนวันลงคะแนนเป็นการล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวันข้อ ๑๕ เมื่อปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแล้วให้ตรวจนับคะแนนเลือกตั้ง ณที่เลือกตั้งของแต่ละหน่วยเลือกตั้งโดยเปิดเผยจนเสร็จในรวดเดียวจะเลื่อนหรือประวิงเวลาไม่ได้เมื่อนับคะแนนเสร็จแล้วให้เจ้าหน้าที่ประกาศผลของการนับคะแนนจำนวนบัตรเลือกตั้งที่มีอยู่ทั้งหมด จำนวนบัตรเลือกตั้งที่ใช้และจำนวนบัตรเลือกตั้งที่เหลือจากการลงคะแนนแล้วรีบทำรายงานผลการนับคะแนนส่งไปยังเลขาธิการโดยเร็วการประกาศผลการนับคะแนน การรายงานผลของการนับคะแนนวิธีการนับคะแนน วิธีการเก็บบัตรเลือกตั้ง และการเก็บรักษาเอกสารหลักฐานให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดข้อ ๑๖บัตรเลือกตั้งต่อไปนี้ให้ถือว่าเป็นบัตรเสีย คือ(๑) บัตรปลอม(๒) บัตรที่ทำเครื่องหมายลงคะแนนมากกว่าหนึ่งเครื่องหมาย(๓) บัตรที่ไม่อาจทราบได้ว่าลงคะแนนให้กับผู้สมัครคนใด(๔)บัตรที่ทำเครื่องหมายลงคะแนนให้กับผู้สมัครเกินกว่าหนึ่งคน(๕) บัตรที่ทำเครื่องหมายอื่นนอกจากเครื่องหมายกากบาท(๖) บัตรที่ไม่ได้ทำเครื่องหมายเลย(๗) บัตรที่มีเครื่องสังเกตหรือข้อความอื่นใด(๘) บัตรที่ทำเครื่องหมายลงคะแนนนอกช่อง ทำเครื่องหมายในการนับคะแนนหากปรากฏว่ามีบัตรเสียให้สลักหลังในบัตรตามข้อนี้ว่า เสียพร้อมทั้งระบุเหตุผลว่าเป็นบัตรเสียตามความในอนุมาตราใดและให้แยกบัตรเสียออกไว้เป็นส่วนหนึ่งและห้ามมิให้นับบัตรเสียเป็นคะแนนไม่ว่ากรณีใดข้อ ๑๗ ให้ผู้สมัครซึ่งได้คะแนนเลือกตั้งมากที่สุดเรียงตามลำดับลงมาจนครบจำนวนผู้แทนเกษตรกรที่จะพึงมีได้ในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นผู้แทนเกษตรกรในกรณีที่มีผู้สมัครได้คะแนนเลือกตั้งเท่ากันหลายคนอันเป็นเหตุให้ไม่สามารถเรียงลำดับผู้ได้รับเลือกตั้งได้ให้ผู้สมัครที่ได้คะแนนเลือกตั้งเท่ากันจับสลากเพื่อให้ได้ผู้ได้รับเลือกตั้งครบจำนวนที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้นโดยทำสลากเท่าจำนวนผู้สมัครที่จะต้องจับสลาก เป็นสลากซึ่งมีข้อความว่า ได้รับเลือกตั้งเท่ากับจำนวนผู้แทนเกษตรกรที่จะพึงมีหรือยังขาดอยู่นอกนั้นเป็นสลากซึ่งมีข้อความว่า ไม่ได้รับเลือกตั้งผู้ใดได้สลากซึ่งมีข้อความว่า ได้รับเลือกตั้ง ผู้นั้นเป็นผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นผู้แทนเกษตรกรการจับสลากให้กระทำโดยเปิดเผยต่อหน้าเลขาธิการเมื่อถึงเวลาการจับสลากแล้ว หากผู้สมัครที่จะต้องจับสลากไม่มา ณ สถานที่จับสลากให้เลขาธิการเป็นผู้จับสลากแทนผู้ที่ไม่มาและให้เลขาธิการบันทึกแสดงผลของการจับสลากไว้เป็นหลักฐานข้อ ๑๘ ในกรณีที่ผลการนับคะแนนไม่ตรงกับรายงานการใช้สิทธิเลือกตั้งของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้งให้เลขาธิการจัดให้มีการนับคะแนนใหม่ ถ้ายังไม่ตรงกันอีกให้จัดให้มีการเลือกตั้งใหม่เว้นแต่คะแนนที่ไม่ตรงกับรายงานการใช้สิทธินั้นจะไม่ทำให้ผลของการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเปลี่ยนแปลงไปมิให้จัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ข้อ ๑๙ เมื่อได้ผลการนับคะแนนของการเลือกตั้งตามข้อ๑๕ ครบทุกเขตเลือกตั้งแล้วให้เลขาธิการประกาศว่าผู้สมัครผู้ใดเป็นผู้ได้รับการเลือกตั้งเป็นผู้แทนเกษตรกรเมื่อเลขาธิการประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว ให้รีบดำเนินการแจ้งผลการเลือกตั้งเสนอต่อรัฐมนตรีเพื่อดำเนินการแต่งตั้งผู้แทนเกษตรกรผู้ได้รับการเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งให้เป็นกรรมการกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรต่อไปให้ไว้ ณ วันที่ ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๔ชูชีพ หาญสวัสดิ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือโดยที่พระราชบัญญัติกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร พ.ศ. ๒๕๔๒กำหนดให้มีคณะกรรมการกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรประกอบด้วยกรรมการจำนวนสี่สิบเอ็ดคนและในจำนวนกรรมการดังกล่าวประกอบด้วยผู้ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์แต่งตั้งจากผู้แทนเกษตรกรที่มาจากการเลือกตั้งของสมาชิกองค์กรเกษตรกรในสี่ภูมิภาคจำนวนยี่สิบคนประกอบกับมาตรา ๑๓ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวกำหนดการแบ่งภูมิภาคและการเลือกตั้งผู้แทนเกษตรกรให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ละออง/พิมพ์๑๖กรกฎาคม ๒๕๔๔สถาพร/ปรับปรุง๑๘ธันวาคม ๒๕๔๙โชติกานต์/ปรับปรุง๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๘/ตอนที่ ๒๕ ก/หน้า ๑/๒๖ เมษายน ๒๕๔๔