คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5038/2533หลักกฎหมาย: คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตาม พ.ร.บ. การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้า ศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้า ศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูลให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้น...คำสั่งศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา.คดีสืบเนื่องมาจากนายวิว วันทนะ ผู้ร้อง ซึ่งเป็นจำเลยในคดีหมายเลขดำที่ 1348/2531 หมายเลขแดงที่ 1141/2531 ของศาลชั้นต้นต้องคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลชั้นต้นให้ลงโทษจำคุก 1 เดือน ปรับ1,000 บาท โดยให้รอการลงโทษจำคุกไว้มีกำหนด 1 ปี ในข้อหากระทำความผิดฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมืองหมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตให้มีอาวุธปืนติดตัวได้ยื่นคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาดังกล่าวขึ้นพิจารณาใหม่อ้างว่าความจริงผู้ร้องมีใบอนุญาตพกปืนติดตัว แต่เจ้าพนักงานตำรวจผูัจับกุมผู้ร้องแจ้งว่ากรมตำรวจมีคำสั่งให้ยกเลิกใบอนุญาตพกปืนนั้นแล้วและยึดใบอนุญาตพกปืนนั้นไปหลังจากศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษผู้ร้องแล้ว เจ้าพนักงานตำรวจส่งใบอนุญาตพกปืนคืนให้ผู้ร้อง ผู้ร้องนำใบอนุญาตนั้นไปสอบถามผู้รู็ได้รับตอบว่ากรมตำรวจไม่เคยออกคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตพกปืนของผู้ร้อง จึงขอให้ศาลรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ และพิพากษาว่าผู้ร้องมิได้กระทำความผิดกับคืนเงินค่าปรับ 1,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับแต่วันชำระค่าปรับจนถึงวันที่คืนเงินเสร็จด้วยศาลชั้นต้นส่งสำนวนการไต่สวนพร้อมทั้งทำความเห็นไปยังศาลอุทธรณ์ว่าตามคำร้องคดีพอวินิจฉัยได้โดยไม่ต้องทำการไต่สวนจึงให้ง>ดการไต่สวนคำร้องและมีความเห็นว่า คดีเดิมโจทก์ฟ้องว่าผู้ร้องพาอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืนฯ ติดตัวไปในหมู่บ้าน ในเมืองและทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ฯลฯ ผู้ร้องให้การรับสารภาพศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง หาใช้เพราะศาลรับฟังพยานโจทก์ผิดหลงไปแต่อย่างไรไม่ แม้ขณะกระทำความผิด จำเลยจะมีใบอนุญาตตามคำร้อง แต่ก็มิใช่พยานหลักฐานใหม่และสำคัญแก่คีดเพราะศาลฟังว่าจำเลยกระทำความผิดตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง กรณีไม่ต้องด้วยพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 5 ไม่มีเหตุอันควรที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาใหม่ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ มีคำสั่งให้ยกคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตามพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่พ.ศ.2526 มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติไว้ว่า"เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูล ให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้นคำสั่งของศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาของผู้ร้องโดยไม่ชอบศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5038/2533นาย วิว วันทนะผู้ร้อง พ.ร.บ.การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ.2526 ม. 10คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตาม พ.ร.บ. การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้า ศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้า ศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูลให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้น...คำสั่งศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา.คดีสืบเนื่องมาจากนายวิว วันทนะ ผู้ร้อง ซึ่งเป็นจำเลยในคดีหมายเลขดำที่ 1348/2531 หมายเลขแดงที่ 1141/2531 ของศาลชั้นต้นต้องคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลชั้นต้นให้ลงโทษจำคุก 1 เดือน ปรับ1,000 บาท โดยให้รอการลงโทษจำคุกไว้มีกำหนด 1 ปี ในข้อหากระทำความผิดฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมืองหมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตให้มีอาวุธปืนติดตัวได้ยื่นคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาดังกล่าวขึ้นพิจารณาใหม่อ้างว่าความจริงผู้ร้องมีใบอนุญาตพกปืนติดตัว แต่เจ้าพนักงานตำรวจผูัจับกุมผู้ร้องแจ้งว่ากรมตำรวจมีคำสั่งให้ยกเลิกใบอนุญาตพกปืนนั้นแล้วและยึดใบอนุญาตพกปืนนั้นไปหลังจากศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษผู้ร้องแล้ว เจ้าพนักงานตำรวจส่งใบอนุญาตพกปืนคืนให้ผู้ร้อง ผู้ร้องนำใบอนุญาตนั้นไปสอบถามผู้รู็ได้รับตอบว่ากรมตำรวจไม่เคยออกคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตพกปืนของผู้ร้อง จึงขอให้ศาลรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ และพิพากษาว่าผู้ร้องมิได้กระทำความผิดกับคืนเงินค่าปรับ 1,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับแต่วันชำระค่าปรับจนถึงวันที่คืนเงินเสร็จด้วยศาลชั้นต้นส่งสำนวนการไต่สวนพร้อมทั้งทำความเห็นไปยังศาลอุทธรณ์ว่าตามคำร้องคดีพอวินิจฉัยได้โดยไม่ต้องทำการไต่สวนจึงให้ง>ดการไต่สวนคำร้องและมีความเห็นว่า คดีเดิมโจทก์ฟ้องว่าผู้ร้องพาอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืนฯ ติดตัวไปในหมู่บ้าน ในเมืองและทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ฯลฯ ผู้ร้องให้การรับสารภาพศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง หาใช้เพราะศาลรับฟังพยานโจทก์ผิดหลงไปแต่อย่างไรไม่ แม้ขณะกระทำความผิด จำเลยจะมีใบอนุญาตตามคำร้อง แต่ก็มิใช่พยานหลักฐานใหม่และสำคัญแก่คีดเพราะศาลฟังว่าจำเลยกระทำความผิดตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง กรณีไม่ต้องด้วยพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 5 ไม่มีเหตุอันควรที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาใหม่ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ มีคำสั่งให้ยกคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตามพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่พ.ศ.2526 มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติไว้ว่า"เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูล ให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้นคำสั่งของศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาของผู้ร้องโดยไม่ชอบศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง.(อุไร คังคะเกตุ-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุวิทย์ ธีรพงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ตัดสินตรงตามบทบัญญัติมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526 ว่าเมื่อศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดี เพราะเห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูลแล้ว คำสั่งของศาลอุทธรณ์ย่อมเป็นที่สุด ผู้ร้องไม่มีสิทธิฎีกาคำสั่งของศาลอุทธรณ์ หากขืนฎีกาขึ้นมาศาลฎีกาก็ไม่รับวินิจฉัยให้ ข้อวินิจฉัยในจัดนี้ชอบแล้ว ปัญหาคงมีอยู่ที่เนื้อหาของคดีที่ศาลอุทธรณ์เห็นวส่าไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้น ยังมีข้อที่น่าพิจารณาอยู่หลายประการ ประการแรกได้แก่ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ให้เหตุผลว่าผู้ร้องถูกศาลพิพากษาลงโทษฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้านและทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต เพราะผู้ร้องให้การรับสารภาพศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง หาใช่เพราะศาลรับฟังพยานโจทก์ผิดหลงไปแต่อย่างไรไม่ จึงไม่มีเหตุอันควรที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาใหม่นั้น มีข้อสังเกตว่าในชั้นพิจารณาร่างพระราชบัญญัตินี้ของคณะกรรมาธิการของวุฒิสภาก็ได้มีการกล่าวถึงกรณีที่ศาลพิพากษาลงโทษจำเลยไปตามที่จำเลยให้การรับสารภาพว่าอาจมีการร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาเรื่องนั้นขึ้นพิจารณาใหม่ได้ แต่ในกรณีเช่นนี้เมื่อศาลพิพากษาใหม่ว่าจำเลยที่ถูกลงโทษนั้นมิได้มีความผิดแล้ว ก้อาจกำหนดค่าทดแทนให้จำเลยต่ำกว่ากรณีทั่ว ๆ ไป ดังนั้น ในมาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัตินี้จึงเปิดช่องให้ศาลใช้ดุลพินิจกำหนดค่าทดแทนตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควรได้ด้วย เช่นในกรณีที่จำเลยถูกประหารชีวิตไปแล้วตามมาตรา 14(4) หรือถูกใช้วิธีการสำหรับเด็กแทนการลงโทษอาญาตามมาตรา 14(5) เป็นต้นนอกจากนี้ หากพิจารณาจากบทบัญญัติของกฎหมายทั้งของไทยและของประเทศต่าง ๆ ที่ใช้เป็นต้นแบบของร่างพระราชบัญญัตินี้ก็ไม่ปรากฏว่ามีข้อจำกัดไว้เลยว่าหากศาลพิพากษาลงโทษจำเลยโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของจำเลยแล้ว จำเลยจะมาร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาเรื่องนั้นขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ไม่ได้ ข้อสังเกตประการที่สองได้แก่ ความหมายของคำว่า "พยานหลักฐานใหม่" ตามพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มีความหมายว่าอย่างไร จะมีความหมายจำกัดเฉพาะพยานหลักฐานที่ต้องเกิดขึ้นใหม่หลังจากศาลพิพากษาลงโทษจำเลยไปแล้วเท่านั้น หรือหมายรวมถึงพยานหลักฐานที่มีอยู่แล้วในขณะพิจารณาคดีก่อนแต่มิได้นำสืบเข้าไปในสำนวนคดีที่ศาลลงโทษจำเลยด้วย ในข้อนี้กฎหมายของต่างประเทศยับมีข้อแตกต่างอยู่เป็นสองแนวคือ ตามกฎหมายฝรั่งเศสซึ่งให้ร้องขอรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่เพราะเหตุที่มี"ข้อเท็จจริงใหม่"(faitnouveau) ได้เช่นกันนั้น ศาลได้ตีความคำว่า"ข้อเท็จจริงใหม่" ไปในทางขยายความ กล่าวคือ ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นข้อเท็จจริงที่มีขึ้นหลังจากที่ได้มีคำพิพากษาลงโทษจำเลยไปแล้วเท่านั้น แม้เป็นข้อเท็จจริงที่มีอยู่ก่อนแล้วก็อาจนำมาเป็นเหตุขอให้รื้อฟื้นคดีได้ แม้ว่าจำเลยจะได้รู้ถึงข้อเท็จจริงดังกล่าวนั้นแต่มิได้นำสืบเข้ามาในคดีเองก็ตาม เช่นในกรณีที่จำเลยครอบครองพยานหลักฐานซึ่งสามารถพิสูจน์ได้ถึงความบริสุทธิ์ของตน แต่กลับปิดบังหลักฐานดังกล่าวและยอมให้ศาลพิพากษาลงโทษตนเอง ดังนี้ก็ยังถือว่าการเปิดเผยพยานหลักฐานสำคัญนั้นในภายหลังเป็นข้อเท็จจริงใหม่ที่ศาลมิได้รับรู้มาก่อนเข้าเงื่อนไขที่จะร้องขอให้รื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ได้ ทั้งนี้ เพราะเหตุผลที่ว่าผู้บริสุทธิ์ย่อมไม่อาจถูกลงโทษทางอาญา แม้ว่าเขาจะยินยอมรับโทษนั้นก็ตาม(สันทัด สุจริต, วิทยานิพนธ์หลักสูตร นิติศาสตร์มหาบัณฑิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, เรื่อง การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่,หน้า 82) ส่วนอีกแนวหนึ่งซึ่งตีความคำว่า "พยานหลักฐานใหม่"อย่างจำกัดกว่าแนวแรกนั้นปรากฏตัวอย่างตามกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกา (FderalRulesofCriminalProcedure,Rule33)ซึ่งถึงแม้ว่าศาลจะยอมรับให้ใช้พยานหลักฐานที่มีอยู่แล้วในขณะพิจารณาคดีก่อนเป็นพยานหลักฐานใหม่ได้ หากมีการค้นพบพยานหลักฐานดังกล่าวในภายหลัง แต่ก็ยังได้วางข้อจำกัดไว้ว่า ตัวจำเลยเองต้องมิได้รู้ถึงการมีอยู่พยานหลังฐานนั้นมาก่อน และการไม่รู้เช่นนั้นมิได้เกิดจากความผิดของจำเลย (สันทัด สุจริต, อ้างแล้ว, หน้า 86) สำหรับการร้องขอให้รื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ของผู้ร้องในคดีนี้ซึ่งผู้ร้องถูกศาลพิพากษาลงโทษฐานพกพาอาวุธปืนโดยไม่ได้รับอนุญาตนั้น ผู้ร้องได้อ้างมาในคำร้องว่าความจริงผู้ร้องมีใบอนุญาตให้พกปืนติดตัวแต่ที่มิได้นำไปอ้างในคดีที่ถูกลงโทษก็เพราะเจ้าพนักงานตำรวจผู้จับกุมผู้ร้องแจ้งว่ากรมตำรวจได้มีคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตนั้นแล้ว ทั้งยังได้ยึดใบอนุญาตดังกล่าวไปจากผู้ร้องด้วยผู้ร้องเพิ่งจะได้รับใบอนุญาตพกปืนนั้นคืนหลังจากที่ศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องไปแล้ว ผู้ร้องนำไปสอบถามผู้รู้จึงได้ทราบว่ากรมตำรวจไม่เคยออกคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตพกปืนของผู้ร้องเลย ข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องนี้ หากเป็นความจริง ก็น่าจะถือได้ว่าเป็นกรณีที่มีพยานหลักฐานใหม่ อันจะเป็นเหตุให้มีการร้องขอให้รื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ได้แล้วไม่ว่าจะพิจารณาตามแนวการตีความอย่างกว้างหรืออย่างแคบ เพราะตามข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องนั้น เห็นได้ว่าผู้ร้องมิได้รู้มาก่อนว่าสามารถอ้างใบอนุญาตพกปืนมาเป็นพยานหลักฐานในคดีที่ผู้ร้องถูกลงโทษได้ เพราะสำคัญผิดไปว่าใบอนุญาตนั้นถูกเพิกถอนแล้ว ทั้งเหตุแห่งความไม่รู้นั้นก็มิได้เกิดจากความผิดของผู้ร้องเองด้วย ดังนั้น จึงเห็นว่าในกรณีเช่นนี้น่าจะได้มีการไต่สวนฟังพยานหลักฐานให้ถ่องแท้ก่อน ว่าเป็นจริงตามที่ผู้ร้องกล่าวอ้างมาหรือไม่ ทั้งนี้ เพื่อเชิดชูหลักการพื้นฐานของการบริหารงานยุติธรรมทางอาญาของไทยที่ว่า "ผู้บริสุทธิ์ย่อมไม่ถูกลงโทษ" ให้เป็นจริงให้จงได้. จรัญภักดีธนากุล.คำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากนายวิว วันทนะ ผู้ร้อง ซึ่งเป็นจำเลยในคดีหมายเลขดำที่ 1348/2531 หมายเลขแดงที่ 1141/2531 ของศาลชั้นต้นต้องคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลชั้นต้นให้ลงโทษจำคุก 1 เดือน ปรับ1,000 บาท โดยให้รอการลงโทษจำคุกไว้มีกำหนด 1 ปี ในข้อหากระทำความผิดฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมืองหมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตให้มีอาวุธปืนติดตัวได้ยื่นคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาดังกล่าวขึ้นพิจารณาใหม่อ้างว่าความจริงผู้ร้องมีใบอนุญาตพกปืนติดตัว แต่เจ้าพนักงานตำรวจผูัจับกุมผู้ร้องแจ้งว่ากรมตำรวจมีคำสั่งให้ยกเลิกใบอนุญาตพกปืนนั้นแล้วและยึดใบอนุญาตพกปืนนั้นไปหลังจากศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษผู้ร้องแล้ว เจ้าพนักงานตำรวจส่งใบอนุญาตพกปืนคืนให้ผู้ร้อง ผู้ร้องนำใบอนุญาตนั้นไปสอบถามผู้รู็ได้รับตอบว่ากรมตำรวจไม่เคยออกคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตพกปืนของผู้ร้อง จึงขอให้ศาลรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ และพิพากษาว่าผู้ร้องมิได้กระทำความผิดกับคืนเงินค่าปรับ 1,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับแต่วันชำระค่าปรับจนถึงวันที่คืนเงินเสร็จด้วยศาลชั้นต้นส่งสำนวนการไต่สวนพร้อมทั้งทำความเห็นไปยังศาลอุทธรณ์ว่าตามคำร้องคดีพอวินิจฉัยได้โดยไม่ต้องทำการไต่สวนจึงให้ง>ดการไต่สวนคำร้องและมีความเห็นว่า คดีเดิมโจทก์ฟ้องว่าผู้ร้องพาอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืนฯ ติดตัวไปในหมู่บ้าน ในเมืองและทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ฯลฯ ผู้ร้องให้การรับสารภาพศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง หาใช้เพราะศาลรับฟังพยานโจทก์ผิดหลงไปแต่อย่างไรไม่ แม้ขณะกระทำความผิด จำเลยจะมีใบอนุญาตตามคำร้อง แต่ก็มิใช่พยานหลักฐานใหม่และสำคัญแก่คีดเพราะศาลฟังว่าจำเลยกระทำความผิดตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง กรณีไม่ต้องด้วยพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 5 ไม่มีเหตุอันควรที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาใหม่ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ มีคำสั่งให้ยกคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตามพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่พ.ศ.2526 มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติไว้ว่า"เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูล ให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้นคำสั่งของศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาของผู้ร้องโดยไม่ชอบศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5038/2533นาย วิว วันทนะผู้ร้อง พ.ร.บ.การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ.2526 ม. 10คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตาม พ.ร.บ. การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้า ศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้า ศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูลให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้น...คำสั่งศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา.คดีสืบเนื่องมาจากนายวิว วันทนะ ผู้ร้อง ซึ่งเป็นจำเลยในคดีหมายเลขดำที่ 1348/2531 หมายเลขแดงที่ 1141/2531 ของศาลชั้นต้นต้องคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลชั้นต้นให้ลงโทษจำคุก 1 เดือน ปรับ1,000 บาท โดยให้รอการลงโทษจำคุกไว้มีกำหนด 1 ปี ในข้อหากระทำความผิดฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมืองหมู่บ้าน และทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตให้มีอาวุธปืนติดตัวได้ยื่นคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาดังกล่าวขึ้นพิจารณาใหม่อ้างว่าความจริงผู้ร้องมีใบอนุญาตพกปืนติดตัว แต่เจ้าพนักงานตำรวจผูัจับกุมผู้ร้องแจ้งว่ากรมตำรวจมีคำสั่งให้ยกเลิกใบอนุญาตพกปืนนั้นแล้วและยึดใบอนุญาตพกปืนนั้นไปหลังจากศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษผู้ร้องแล้ว เจ้าพนักงานตำรวจส่งใบอนุญาตพกปืนคืนให้ผู้ร้อง ผู้ร้องนำใบอนุญาตนั้นไปสอบถามผู้รู็ได้รับตอบว่ากรมตำรวจไม่เคยออกคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตพกปืนของผู้ร้อง จึงขอให้ศาลรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ และพิพากษาว่าผู้ร้องมิได้กระทำความผิดกับคืนเงินค่าปรับ 1,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับแต่วันชำระค่าปรับจนถึงวันที่คืนเงินเสร็จด้วยศาลชั้นต้นส่งสำนวนการไต่สวนพร้อมทั้งทำความเห็นไปยังศาลอุทธรณ์ว่าตามคำร้องคดีพอวินิจฉัยได้โดยไม่ต้องทำการไต่สวนจึงให้ง>ดการไต่สวนคำร้องและมีความเห็นว่า คดีเดิมโจทก์ฟ้องว่าผู้ร้องพาอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืนฯ ติดตัวไปในหมู่บ้าน ในเมืองและทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ฯลฯ ผู้ร้องให้การรับสารภาพศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง หาใช้เพราะศาลรับฟังพยานโจทก์ผิดหลงไปแต่อย่างไรไม่ แม้ขณะกระทำความผิด จำเลยจะมีใบอนุญาตตามคำร้อง แต่ก็มิใช่พยานหลักฐานใหม่และสำคัญแก่คีดเพราะศาลฟังว่าจำเลยกระทำความผิดตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง กรณีไม่ต้องด้วยพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มาตรา 5 ไม่มีเหตุอันควรที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาใหม่ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ มีคำสั่งให้ยกคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่าคำร้องของผู้ร้องไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้นถึงที่สุดแล้วตามพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่พ.ศ.2526 มาตรา 10 ซึ่งบัญญัติไว้ว่า"เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับสำนวนการไต่สวนและความเห็นแล้ว ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นมีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ให้ศาลอุทธรณ์สั่งรับคำร้องและสั่งให้ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องดำเนินการพิจารณาคดีที่รื้อฟื้นขึ้นพิจารณาใหม่ต่อไป แต่ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูล ให้ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องนั้นคำสั่งของศาลอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งให้เป็นที่สุด" ดังนั้นคดีของผู้ร้องจึงต้องห้ามฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาของผู้ร้องโดยไม่ชอบศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง.(อุไร คังคะเกตุ-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุวิทย์ ธีรพงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ตัดสินตรงตามบทบัญญัติมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526 ว่าเมื่อศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องขอให้รื้อฟื้นคดี เพราะเห็นว่าคำร้องนั้นไม่มีมูลแล้ว คำสั่งของศาลอุทธรณ์ย่อมเป็นที่สุด ผู้ร้องไม่มีสิทธิฎีกาคำสั่งของศาลอุทธรณ์ หากขืนฎีกาขึ้นมาศาลฎีกาก็ไม่รับวินิจฉัยให้ ข้อวินิจฉัยในจัดนี้ชอบแล้ว ปัญหาคงมีอยู่ที่เนื้อหาของคดีที่ศาลอุทธรณ์เห็นวส่าไม่มีมูลพอที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่นั้น ยังมีข้อที่น่าพิจารณาอยู่หลายประการ ประการแรกได้แก่ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ให้เหตุผลว่าผู้ร้องถูกศาลพิพากษาลงโทษฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้านและทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต เพราะผู้ร้องให้การรับสารภาพศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของผู้ร้อง หาใช่เพราะศาลรับฟังพยานโจทก์ผิดหลงไปแต่อย่างไรไม่ จึงไม่มีเหตุอันควรที่จะรื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาใหม่นั้น มีข้อสังเกตว่าในชั้นพิจารณาร่างพระราชบัญญัตินี้ของคณะกรรมาธิการของวุฒิสภาก็ได้มีการกล่าวถึงกรณีที่ศาลพิพากษาลงโทษจำเลยไปตามที่จำเลยให้การรับสารภาพว่าอาจมีการร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาเรื่องนั้นขึ้นพิจารณาใหม่ได้ แต่ในกรณีเช่นนี้เมื่อศาลพิพากษาใหม่ว่าจำเลยที่ถูกลงโทษนั้นมิได้มีความผิดแล้ว ก้อาจกำหนดค่าทดแทนให้จำเลยต่ำกว่ากรณีทั่ว ๆ ไป ดังนั้น ในมาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัตินี้จึงเปิดช่องให้ศาลใช้ดุลพินิจกำหนดค่าทดแทนตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควรได้ด้วย เช่นในกรณีที่จำเลยถูกประหารชีวิตไปแล้วตามมาตรา 14(4) หรือถูกใช้วิธีการสำหรับเด็กแทนการลงโทษอาญาตามมาตรา 14(5) เป็นต้นนอกจากนี้ หากพิจารณาจากบทบัญญัติของกฎหมายทั้งของไทยและของประเทศต่าง ๆ ที่ใช้เป็นต้นแบบของร่างพระราชบัญญัตินี้ก็ไม่ปรากฏว่ามีข้อจำกัดไว้เลยว่าหากศาลพิพากษาลงโทษจำเลยโดยเชื่อตามคำรับสารภาพของจำเลยแล้ว จำเลยจะมาร้องขอให้รื้อฟื้นคดีอาญาเรื่องนั้นขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ไม่ได้ ข้อสังเกตประการที่สองได้แก่ ความหมายของคำว่า "พยานหลักฐานใหม่" ตามพระราชบัญญัติการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ พ.ศ. 2526มีความหมายว่าอย่างไร จะมีความหมายจำกัดเฉพาะพยานหลักฐานที่ต้องเกิดขึ้นใหม่หลังจากศาลพิพากษาลงโทษจำเลยไปแล้วเท่านั้น หรือหมายรวมถึงพยานหลักฐานที่มีอยู่แล้วในขณะพิจารณาคดีก่อนแต่มิได้นำสืบเข้าไปในสำนวนคดีที่ศาลลงโทษจำเลยด้วย ในข้อนี้กฎหมายของต่างประเทศยับมีข้อแตกต่างอยู่เป็นสองแนวคือ ตามกฎหมายฝรั่งเศสซึ่งให้ร้องขอรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่เพราะเหตุที่มี"ข้อเท็จจริงใหม่"(faitnouveau) ได้เช่นกันนั้น ศาลได้ตีความคำว่า"ข้อเท็จจริงใหม่" ไปในทางขยายความ กล่าวคือ ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นข้อเท็จจริงที่มีขึ้นหลังจากที่ได้มีคำพิพากษาลงโทษจำเลยไปแล้วเท่านั้น แม้เป็นข้อเท็จจริงที่มีอยู่ก่อนแล้วก็อาจนำมาเป็นเหตุขอให้รื้อฟื้นคดีได้ แม้ว่าจำเลยจะได้รู้ถึงข้อเท็จจริงดังกล่าวนั้นแต่มิได้นำสืบเข้ามาในคดีเองก็ตาม เช่นในกรณีที่จำเลยครอบครองพยานหลักฐานซึ่งสามารถพิสูจน์ได้ถึงความบริสุทธิ์ของตน แต่กลับปิดบังหลักฐานดังกล่าวและยอมให้ศาลพิพากษาลงโทษตนเอง ดังนี้ก็ยังถือว่าการเปิดเผยพยานหลักฐานสำคัญนั้นในภายหลังเป็นข้อเท็จจริงใหม่ที่ศาลมิได้รับรู้มาก่อนเข้าเงื่อนไขที่จะร้องขอให้รื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ได้ ทั้งนี้ เพราะเหตุผลที่ว่าผู้บริสุทธิ์ย่อมไม่อาจถูกลงโทษทางอาญา แม้ว่าเขาจะยินยอมรับโทษนั้นก็ตาม(สันทัด สุจริต, วิทยานิพนธ์หลักสูตร นิติศาสตร์มหาบัณฑิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, เรื่อง การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่,หน้า 82) ส่วนอีกแนวหนึ่งซึ่งตีความคำว่า "พยานหลักฐานใหม่"อย่างจำกัดกว่าแนวแรกนั้นปรากฏตัวอย่างตามกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกา (FderalRulesofCriminalProcedure,Rule33)ซึ่งถึงแม้ว่าศาลจะยอมรับให้ใช้พยานหลักฐานที่มีอยู่แล้วในขณะพิจารณาคดีก่อนเป็นพยานหลักฐานใหม่ได้ หากมีการค้นพบพยานหลักฐานดังกล่าวในภายหลัง แต่ก็ยังได้วางข้อจำกัดไว้ว่า ตัวจำเลยเองต้องมิได้รู้ถึงการมีอยู่พยานหลังฐานนั้นมาก่อน และการไม่รู้เช่นนั้นมิได้เกิดจากความผิดของจำเลย (สันทัด สุจริต, อ้างแล้ว, หน้า 86) สำหรับการร้องขอให้รื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ของผู้ร้องในคดีนี้ซึ่งผู้ร้องถูกศาลพิพากษาลงโทษฐานพกพาอาวุธปืนโดยไม่ได้รับอนุญาตนั้น ผู้ร้องได้อ้างมาในคำร้องว่าความจริงผู้ร้องมีใบอนุญาตให้พกปืนติดตัวแต่ที่มิได้นำไปอ้างในคดีที่ถูกลงโทษก็เพราะเจ้าพนักงานตำรวจผู้จับกุมผู้ร้องแจ้งว่ากรมตำรวจได้มีคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตนั้นแล้ว ทั้งยังได้ยึดใบอนุญาตดังกล่าวไปจากผู้ร้องด้วยผู้ร้องเพิ่งจะได้รับใบอนุญาตพกปืนนั้นคืนหลังจากที่ศาลพิพากษาลงโทษผู้ร้องไปแล้ว ผู้ร้องนำไปสอบถามผู้รู้จึงได้ทราบว่ากรมตำรวจไม่เคยออกคำสั่งยกเลิกใบอนุญาตพกปืนของผู้ร้องเลย ข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องนี้ หากเป็นความจริง ก็น่าจะถือได้ว่าเป็นกรณีที่มีพยานหลักฐานใหม่ อันจะเป็นเหตุให้มีการร้องขอให้รื้อฟื้นคดีขึ้นพิจารณาพิพากษาใหม่ได้แล้วไม่ว่าจะพิจารณาตามแนวการตีความอย่างกว้างหรืออย่างแคบ เพราะตามข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องนั้น เห็นได้ว่าผู้ร้องมิได้รู้มาก่อนว่าสามารถอ้างใบอนุญาตพกปืนมาเป็นพยานหลักฐานในคดีที่ผู้ร้องถูกลงโทษได้ เพราะสำคัญผิดไปว่าใบอนุญาตนั้นถูกเพิกถอนแล้ว ทั้งเหตุแห่งความไม่รู้นั้นก็มิได้เกิดจากความผิดของผู้ร้องเองด้วย ดังนั้น จึงเห็นว่าในกรณีเช่นนี้น่าจะได้มีการไต่สวนฟังพยานหลักฐานให้ถ่องแท้ก่อน ว่าเป็นจริงตามที่ผู้ร้องกล่าวอ้างมาหรือไม่ ทั้งนี้ เพื่อเชิดชูหลักการพื้นฐานของการบริหารงานยุติธรรมทางอาญาของไทยที่ว่า "ผู้บริสุทธิ์ย่อมไม่ถูกลงโทษ" ให้เป็นจริงให้จงได้. จรัญภักดีธนากุล.