คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2537หลักกฎหมาย: คำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มและการที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลา มิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ ถือว่าเจ้าพนักงานยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ ตามมาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางโจทก์ฟ้องว่าโจทก์ให้พนักงานของโจทก์ไปยื่นแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ แบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ และแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือก่อนวันที่ 1 มกราคม2525 ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่ได้รับการชี้แจงจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยว่าให้ยื่นไว้เฉพาะแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ กับแบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ สำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไม่ต้องยื่นเพราะถ้าโจทก์มีสัญญาเช่าซื้อทำก่อนวันที่ 1มกราคม 2535 โจทก์ก็มีสิทธิได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มในส่วนนี้อยู่แล้ว ต่อมาวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2535 พนักงานเจ้าหน้าที่ชุดตรวจแนะนำภาษีมูลค่าเพิ่มของจำเลยมาตรวจแนะนำโจทก์ว่า โจทก์จะต้องยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือด้วย จึงจะมีสิทธิได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มดังนั้น ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2535 โจทก์จึงนำแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไปยื่นกับพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่ายื่นเลยกำหนดเวลาแล้ว ต่อมาวันที่ 6 มีนาคม 2535 โจทก์ได้ทำหนังสือถึงจำเลยว่า ความผิดพลาดในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือเกิดจากความบกพร่องของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย วันที่ 31 สิงหาคม 2535จำเลยได้มีหนังสือแจ้งมาให้โจทก์ทราบว่า อธิบดีกรมสรรพากรไม่มีอำนาจตามกฎหมายที่จะพิจารณาขยายกำหนดเวลาในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือ ทำให้โจทก์เสียหายขอให้บังคับจำเลยรับแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือที่ได้ทำสัญญาเช่าซื้อก่อนวันที่1 มกราคม 2535 และหรือให้จำเลยไม่มีสิทธินำยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือดังกล่าวซึ่งมีเงินค่าเช่าซื้อที่ลูกค้าจะต้องชำระให้แก่โจทก์จำนวน 38,541,640 บาท มาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บเงินภาษีจากโจทก์ศาลภาษีอากรกลางตรวจคำฟ้องของโจทก์แล้ว มีคำสั่งไม่รับคำฟ้องของโจทก์ คืนค่าขึ้นศาลให้ทั้งหมดโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ตามคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อดังกล่าวมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บภาษีอากรจากโจทก์แต่อย่างใด การที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลามิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ เจ้าพนักงานตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรจึงยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลอากรกลาง ที่ศาลภาษีอากรกลางไม่รับคำฟ้องของโจทก์ชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2537บริษัท สตาร์ มอเตอร์ จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ.2528 ม. 17 (1) คำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มและการที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลา มิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ ถือว่าเจ้าพนักงานยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ ตามมาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางโจทก์ฟ้องว่าโจทก์ให้พนักงานของโจทก์ไปยื่นแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ แบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ และแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือก่อนวันที่ 1 มกราคม2525 ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่ได้รับการชี้แจงจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยว่าให้ยื่นไว้เฉพาะแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ กับแบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ สำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไม่ต้องยื่นเพราะถ้าโจทก์มีสัญญาเช่าซื้อทำก่อนวันที่ 1มกราคม 2535 โจทก์ก็มีสิทธิได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มในส่วนนี้อยู่แล้ว ต่อมาวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2535 พนักงานเจ้าหน้าที่ชุดตรวจแนะนำภาษีมูลค่าเพิ่มของจำเลยมาตรวจแนะนำโจทก์ว่า โจทก์จะต้องยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือด้วย จึงจะมีสิทธิได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มดังนั้น ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2535 โจทก์จึงนำแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไปยื่นกับพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่ายื่นเลยกำหนดเวลาแล้ว ต่อมาวันที่ 6 มีนาคม 2535 โจทก์ได้ทำหนังสือถึงจำเลยว่า ความผิดพลาดในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือเกิดจากความบกพร่องของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย วันที่ 31 สิงหาคม 2535จำเลยได้มีหนังสือแจ้งมาให้โจทก์ทราบว่า อธิบดีกรมสรรพากรไม่มีอำนาจตามกฎหมายที่จะพิจารณาขยายกำหนดเวลาในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือ ทำให้โจทก์เสียหายขอให้บังคับจำเลยรับแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือที่ได้ทำสัญญาเช่าซื้อก่อนวันที่1 มกราคม 2535 และหรือให้จำเลยไม่มีสิทธินำยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือดังกล่าวซึ่งมีเงินค่าเช่าซื้อที่ลูกค้าจะต้องชำระให้แก่โจทก์จำนวน 38,541,640 บาท มาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บเงินภาษีจากโจทก์ศาลภาษีอากรกลางตรวจคำฟ้องของโจทก์แล้ว มีคำสั่งไม่รับคำฟ้องของโจทก์ คืนค่าขึ้นศาลให้ทั้งหมดโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ตามคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อดังกล่าวมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บภาษีอากรจากโจทก์แต่อย่างใด การที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลามิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ เจ้าพนักงานตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรจึงยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลอากรกลาง ที่ศาลภาษีอากรกลางไม่รับคำฟ้องของโจทก์ชอบแล้ว"พิพากษายืน(ชลอ ทองแย้ม-เจริญ นิลเอสงฆ์-สมพงษ์ สนธิเณร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ การฟ้องคดีภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรโดยเอกชนหรือผู้ต้องเสียภาษีอากร ตามปกติจะเป็นเรื่องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินควบคู่ไปกับขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ขั้นตอนการที่จะฟ้องคดีภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร ซึ่งถือว่าเป็นกฎหมายพิเศษต่างจากกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ธรรมดา และต้องฟ้องต่อศาลชำนาญการเฉพาะคือศาลภาษีอากร จึงต้องศึกษาและทำความเข้าใจบทกฎหมายเฉพาะคือประมวลรัษฎากร พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรฯ กับข้อกำหนดคดีภาษีอากรด้วย ตามปกติแล้วจะฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินได้และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ได้ก็ต้องปรากฏว่าคดีนั้นมีการประเมินภาษีอากร และมีคำวินิจฉัยอุทธรณ์แล้ว ทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 และพระราชบัญญัติ จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรฯมาตรา 8(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 355/2492,1003/2509, และ 167/2531) ปัญหาทางปฏิบัติมีอยู่เสมอเนื่องจากผู้ต้องเสียภาษีไม่ทราบขั้นตอนของกฎหมายดีเพียงพอ คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2537 ตามหัวข้อหมายเหตุเป็นตัวอย่างที่ดี เกี่ยวกับการที่เอกชนฟ้องคดีภาษีอากรต่อหน่วยงานของรัฐ ซึ่งมีผลกระทบถึงอำนาจฟ้องตลอดจนถึงว่าศาลใดมีอำนาจฟ้องคดีดังกล่าวด้วย คดีนี้โจทก์ฟ้องคดีต่อศาลภาษีอากรกลาง โดยขอให้กรมสรรพากรจำเลยรับแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือที่ทำสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ไว้ก่อนวันที่ 1มกราคม 2535 หรือให้จำเลยไม่มีสิทธินำยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือนั้นซึ่งมีค่าเช่าซื้อที่ลูกค้าจะต้องชำระให้แก่โจทก์จำนวนหนึ่งมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บภาษีจากโจทก์ แต่ตามคำฟ้องของโจทก์ก็มิได้แสดงให้ปรากฏข้อพิพาทหรือการโต้แย้งสิทธิของโจทก์เกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยนำเงินค่าเช่าซื้อตามคำฟ้องนั้นไปเป็นฐานในการคิดคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม และเรียกเก็บเงินค่าภาษีอากรจากโจทก์แต่อย่างใด ประเด็นนี้ย่อมไม่มีการโต้แย้งสิทธิโจทก์ ส่วนการที่โจทก์มิได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดนั้นตามคำบรรยายฟ้องระบุเพียงว่า เพราะโจทก์เชื่อคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงานเท่านั้น เจ้าพนักงานผู้มีอำนาจหน้าที่ยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยให้โจทก์ดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือประเมินเรียกเก็บภาษีอากรโจทก์แต่อย่างใด กรณีตามที่โจทก์ฟ้องมาจึงไม่อยู่ในอำนาจฟ้องที่ศาลภาษีอากรกลางจะพิจารณาพิพากษาได้ ดังที่ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยไว้ มีข้อน่าคิดว่ากรณีของโจทก์นี้น่าจะยังไม่มีการกระทำหรือละเว้นกระทำของพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ อันจะนำคดีมาสู่ศาลได้ด้วย ดังนั้น การจะฟ้องคดีภาษีอากรนั้นควรทำความเข้าใจเบื้องต้นอยู่ 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนแรก มีการโต้แย้งสิทธิของผู้เสียภาษีหรือยัง ขั้นตอนที่สอง เมื่อมีการโต้แย้งสิทธิแล้วผู้ต้องเสียภาษีได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายภาษีอากรกำหนดไว้หรือยัง และจึงจะพิจารณาว่าตนจะฟ้องคดีภาษีอากรได้หรือไม่ หลังจากนั้นจึงจะมาถึงขั้นตอนการบรรยายคำฟ้องในคดีภาษีอากร ซึ่งเป็นอีกกรณีหนึ่งที่ต้องคำนึงถึงเช่นกัน พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ให้พนักงานของโจทก์ไปยื่นแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ แบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ และแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือก่อนวันที่ 1 มกราคม2525 ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่ได้รับการชี้แจงจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยว่าให้ยื่นไว้เฉพาะแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ กับแบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ สำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไม่ต้องยื่นเพราะถ้าโจทก์มีสัญญาเช่าซื้อทำก่อนวันที่ 1มกราคม 2535 โจทก์ก็มีสิทธิได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มในส่วนนี้อยู่แล้ว ต่อมาวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2535 พนักงานเจ้าหน้าที่ชุดตรวจแนะนำภาษีมูลค่าเพิ่มของจำเลยมาตรวจแนะนำโจทก์ว่า โจทก์จะต้องยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือด้วย จึงจะมีสิทธิได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มดังนั้น ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2535 โจทก์จึงนำแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไปยื่นกับพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่ายื่นเลยกำหนดเวลาแล้ว ต่อมาวันที่ 6 มีนาคม 2535 โจทก์ได้ทำหนังสือถึงจำเลยว่า ความผิดพลาดในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือเกิดจากความบกพร่องของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย วันที่ 31 สิงหาคม 2535จำเลยได้มีหนังสือแจ้งมาให้โจทก์ทราบว่า อธิบดีกรมสรรพากรไม่มีอำนาจตามกฎหมายที่จะพิจารณาขยายกำหนดเวลาในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือ ทำให้โจทก์เสียหายขอให้บังคับจำเลยรับแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือที่ได้ทำสัญญาเช่าซื้อก่อนวันที่1 มกราคม 2535 และหรือให้จำเลยไม่มีสิทธินำยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือดังกล่าวซึ่งมีเงินค่าเช่าซื้อที่ลูกค้าจะต้องชำระให้แก่โจทก์จำนวน 38,541,640 บาท มาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บเงินภาษีจากโจทก์ศาลภาษีอากรกลางตรวจคำฟ้องของโจทก์แล้ว มีคำสั่งไม่รับคำฟ้องของโจทก์ คืนค่าขึ้นศาลให้ทั้งหมดโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ตามคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อดังกล่าวมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บภาษีอากรจากโจทก์แต่อย่างใด การที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลามิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ เจ้าพนักงานตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรจึงยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลอากรกลาง ที่ศาลภาษีอากรกลางไม่รับคำฟ้องของโจทก์ชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2537บริษัท สตาร์ มอเตอร์ จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ.2528 ม. 17 (1) คำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มและการที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลา มิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ ถือว่าเจ้าพนักงานยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ ตามมาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางโจทก์ฟ้องว่าโจทก์ให้พนักงานของโจทก์ไปยื่นแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ แบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ และแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือก่อนวันที่ 1 มกราคม2525 ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่ได้รับการชี้แจงจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยว่าให้ยื่นไว้เฉพาะแบบคำขอเครดิตในการชำระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ กับแบบคำขอยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าคงเหลือ สำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไม่ต้องยื่นเพราะถ้าโจทก์มีสัญญาเช่าซื้อทำก่อนวันที่ 1มกราคม 2535 โจทก์ก็มีสิทธิได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มในส่วนนี้อยู่แล้ว ต่อมาวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2535 พนักงานเจ้าหน้าที่ชุดตรวจแนะนำภาษีมูลค่าเพิ่มของจำเลยมาตรวจแนะนำโจทก์ว่า โจทก์จะต้องยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือด้วย จึงจะมีสิทธิได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มดังนั้น ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2535 โจทก์จึงนำแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือไปยื่นกับพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่ายื่นเลยกำหนดเวลาแล้ว ต่อมาวันที่ 6 มีนาคม 2535 โจทก์ได้ทำหนังสือถึงจำเลยว่า ความผิดพลาดในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือเกิดจากความบกพร่องของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย วันที่ 31 สิงหาคม 2535จำเลยได้มีหนังสือแจ้งมาให้โจทก์ทราบว่า อธิบดีกรมสรรพากรไม่มีอำนาจตามกฎหมายที่จะพิจารณาขยายกำหนดเวลาในการยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือ ทำให้โจทก์เสียหายขอให้บังคับจำเลยรับแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือที่ได้ทำสัญญาเช่าซื้อก่อนวันที่1 มกราคม 2535 และหรือให้จำเลยไม่มีสิทธินำยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือดังกล่าวซึ่งมีเงินค่าเช่าซื้อที่ลูกค้าจะต้องชำระให้แก่โจทก์จำนวน 38,541,640 บาท มาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บเงินภาษีจากโจทก์ศาลภาษีอากรกลางตรวจคำฟ้องของโจทก์แล้ว มีคำสั่งไม่รับคำฟ้องของโจทก์ คืนค่าขึ้นศาลให้ทั้งหมดโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ตามคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏข้อพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยได้นำเงินค่าเช่าซื้อดังกล่าวมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บภาษีอากรจากโจทก์แต่อย่างใด การที่โจทก์ไม่ได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดเวลามิได้เกิดจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของเจ้าพนักงาน แต่เป็นการไม่ได้ยื่นเพราะเชื่อตามคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงาน และโจทก์ไม่ได้ยืนยันที่จะยื่นในขณะที่ยังอยู่ในกำหนดเวลาที่จะยื่นได้ เจ้าพนักงานตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรจึงยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยในเรื่องนี้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(1) คดีของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลอากรกลาง ที่ศาลภาษีอากรกลางไม่รับคำฟ้องของโจทก์ชอบแล้ว"พิพากษายืน(ชลอ ทองแย้ม-เจริญ นิลเอสงฆ์-สมพงษ์ สนธิเณร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ การฟ้องคดีภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรโดยเอกชนหรือผู้ต้องเสียภาษีอากร ตามปกติจะเป็นเรื่องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินควบคู่ไปกับขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ขั้นตอนการที่จะฟ้องคดีภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร ซึ่งถือว่าเป็นกฎหมายพิเศษต่างจากกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ธรรมดา และต้องฟ้องต่อศาลชำนาญการเฉพาะคือศาลภาษีอากร จึงต้องศึกษาและทำความเข้าใจบทกฎหมายเฉพาะคือประมวลรัษฎากร พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรฯ กับข้อกำหนดคดีภาษีอากรด้วย ตามปกติแล้วจะฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินได้และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ได้ก็ต้องปรากฏว่าคดีนั้นมีการประเมินภาษีอากร และมีคำวินิจฉัยอุทธรณ์แล้ว ทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 และพระราชบัญญัติ จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรฯมาตรา 8(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 355/2492,1003/2509, และ 167/2531) ปัญหาทางปฏิบัติมีอยู่เสมอเนื่องจากผู้ต้องเสียภาษีไม่ทราบขั้นตอนของกฎหมายดีเพียงพอ คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2537 ตามหัวข้อหมายเหตุเป็นตัวอย่างที่ดี เกี่ยวกับการที่เอกชนฟ้องคดีภาษีอากรต่อหน่วยงานของรัฐ ซึ่งมีผลกระทบถึงอำนาจฟ้องตลอดจนถึงว่าศาลใดมีอำนาจฟ้องคดีดังกล่าวด้วย คดีนี้โจทก์ฟ้องคดีต่อศาลภาษีอากรกลาง โดยขอให้กรมสรรพากรจำเลยรับแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือที่ทำสัญญาเช่าซื้อกับโจทก์ไว้ก่อนวันที่ 1มกราคม 2535 หรือให้จำเลยไม่มีสิทธินำยอดลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือนั้นซึ่งมีค่าเช่าซื้อที่ลูกค้าจะต้องชำระให้แก่โจทก์จำนวนหนึ่งมาเป็นฐานในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อเรียกเก็บภาษีจากโจทก์ แต่ตามคำฟ้องของโจทก์ก็มิได้แสดงให้ปรากฏข้อพิพาทหรือการโต้แย้งสิทธิของโจทก์เกี่ยวกับภาษีอากรว่าจำเลยนำเงินค่าเช่าซื้อตามคำฟ้องนั้นไปเป็นฐานในการคิดคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม และเรียกเก็บเงินค่าภาษีอากรจากโจทก์แต่อย่างใด ประเด็นนี้ย่อมไม่มีการโต้แย้งสิทธิโจทก์ ส่วนการที่โจทก์มิได้ยื่นแบบคำขอรับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับลูกค้าเช่าซื้อคงเหลือภายในกำหนดนั้นตามคำบรรยายฟ้องระบุเพียงว่า เพราะโจทก์เชื่อคำแนะนำชี้แจงของเจ้าพนักงานเท่านั้น เจ้าพนักงานผู้มีอำนาจหน้าที่ยังมิได้มีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยให้โจทก์ดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือประเมินเรียกเก็บภาษีอากรโจทก์แต่อย่างใด กรณีตามที่โจทก์ฟ้องมาจึงไม่อยู่ในอำนาจฟ้องที่ศาลภาษีอากรกลางจะพิจารณาพิพากษาได้ ดังที่ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยไว้ มีข้อน่าคิดว่ากรณีของโจทก์นี้น่าจะยังไม่มีการกระทำหรือละเว้นกระทำของพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ อันจะนำคดีมาสู่ศาลได้ด้วย ดังนั้น การจะฟ้องคดีภาษีอากรนั้นควรทำความเข้าใจเบื้องต้นอยู่ 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนแรก มีการโต้แย้งสิทธิของผู้เสียภาษีหรือยัง ขั้นตอนที่สอง เมื่อมีการโต้แย้งสิทธิแล้วผู้ต้องเสียภาษีได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายภาษีอากรกำหนดไว้หรือยัง และจึงจะพิจารณาว่าตนจะฟ้องคดีภาษีอากรได้หรือไม่ หลังจากนั้นจึงจะมาถึงขั้นตอนการบรรยายคำฟ้องในคดีภาษีอากร ซึ่งเป็นอีกกรณีหนึ่งที่ต้องคำนึงถึงเช่นกัน พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา