คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2534หลักกฎหมาย: ส. เคยเป็นทนายความของจำเลย แต่ถูกถอนออกไปแล้ว เมื่อส. ลงชื่อในอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้ง ถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคำฟ้องอุทธรณ์ แต่ ส. เคยทำหน้าที่ทนายความแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์จึงเป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฟ้องว่า เดิมที่ดิน น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีเป็นของนางตา ยุบลไทร ต่อมาปี 2520 นางตาได้ขายที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวบางส่วนให้แก่โจทก์ คือที่ดินโฉนดเลขที่ 6583ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี และที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวส่วนที่ติดกับที่ดินโฉนดดังกล่าวทางด้านทิศเหนือซึ่งมีลักษณะพื้นที่ดินเป็นรูปสามเหลี่ยม ด้านทิศเหนือยาวประมาณ15 วา ด้านทิศใต้ยาวประมาณ 15.5 วา และด้านทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวา ซึ่งโจทก์ได้ครอบครองยึดถือเพื่อตนด้วยเจตนาเป็นเจ้าของในที่ดินแปลงดังกล่าวตลอดมาต่อมาวันที่ 22 ตุลาคม 2527 จำเลยได้นำ น.ส.3 เลขที่ 576หมู่ที่ 1 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ไปยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินในการรังวัดที่ดินจำเลยได้นำชี้ที่ดินแปลงดังกล่าวว่าเป็นของจำเลย โจทก์ได้คัดค้านแต่จำเลยยังคงยืนยันว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของจำเลย การกระทำของจำเลยเป็นการรบกวนสิทธิของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของจำเลย ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีตามเอกสารหมาย จ.1 ทิศเหนือยาวประมาณ 15 วา ทิศใต้ยาวประมาณ15.5 วา และทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวาเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้น จำเลยได้แต่งตั้งนายสุนทร ประจำ เป็นทนายความให้ดำเนินคดีแทนจำเลย เมื่อได้รับแต่งตั้งแล้วนายสุนทรได้ยื่นคำให้การแก้คดี แต่ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกในวันที่ 5 กันยายน 2528 จำเลยได้ยื่นคำร้องขอถอนนายสุนทรออกจากการเป็นทนายความของจำเลย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตตามที่จำเลยขอในวันเดียวกัน และในวันเดียวกันนี้ จำเลยได้แต่งตั้งนายรักพงษ์ ธนสารกุล เป็นทนายความของจำเลยนายรักพงษ์ได้ดำเนินคดีแทนจำเลยต่อจากนายสุนทรตลอดมาจนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาให้จำเลยแพ้คดี จำเลยอุทธรณ์ แต่จำเลยหรือนายรักษ์พงษ์ซึ่งมีสิทธิยื่นคำฟ้องอุทธรณ์แทนจำเลยมิได้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ กลับปรากฏว่านายสุนทรทนายความซึ่งถูกถอนไปแล้วได้ลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ ได้ความดังกล่าวมา ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การที่ทนายความลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจใช้สิทธิอุทธรณ์นั้นถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาตามคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลย แต่แม้นายสุนทรถูกถอนออกจากการเป็นทนายความของจำเลยแล้ว นายสุนทรก็เคยทำหน้าที่ทนายความดำเนินคดีแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยซึ่งนายสุนทรผู้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ไม่มีอำนาจนั้น เป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจที่จะสั่งให้แก้ไขได้ตามที่เห็นสมควร คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2534นาง ศิริวรรณ พลรัตน์โจทก์นาง วา ส นา ไทย ดีจำเลย ป.วิ.พ. ม. 18, ม. 27, ม. 62ส. เคยเป็นทนายความของจำเลย แต่ถูกถอนออกไปแล้ว เมื่อส. ลงชื่อในอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้ง ถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคำฟ้องอุทธรณ์ แต่ ส. เคยทำหน้าที่ทนายความแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์จึงเป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฟ้องว่า เดิมที่ดิน น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีเป็นของนางตา ยุบลไทร ต่อมาปี 2520 นางตาได้ขายที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวบางส่วนให้แก่โจทก์ คือที่ดินโฉนดเลขที่ 6583ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี และที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวส่วนที่ติดกับที่ดินโฉนดดังกล่าวทางด้านทิศเหนือซึ่งมีลักษณะพื้นที่ดินเป็นรูปสามเหลี่ยม ด้านทิศเหนือยาวประมาณ15 วา ด้านทิศใต้ยาวประมาณ 15.5 วา และด้านทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวา ซึ่งโจทก์ได้ครอบครองยึดถือเพื่อตนด้วยเจตนาเป็นเจ้าของในที่ดินแปลงดังกล่าวตลอดมาต่อมาวันที่ 22 ตุลาคม 2527 จำเลยได้นำ น.ส.3 เลขที่ 576หมู่ที่ 1 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ไปยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินในการรังวัดที่ดินจำเลยได้นำชี้ที่ดินแปลงดังกล่าวว่าเป็นของจำเลย โจทก์ได้คัดค้านแต่จำเลยยังคงยืนยันว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของจำเลย การกระทำของจำเลยเป็นการรบกวนสิทธิของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของจำเลย ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีตามเอกสารหมาย จ.1 ทิศเหนือยาวประมาณ 15 วา ทิศใต้ยาวประมาณ15.5 วา และทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวาเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้น จำเลยได้แต่งตั้งนายสุนทร ประจำ เป็นทนายความให้ดำเนินคดีแทนจำเลย เมื่อได้รับแต่งตั้งแล้วนายสุนทรได้ยื่นคำให้การแก้คดี แต่ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกในวันที่ 5 กันยายน 2528 จำเลยได้ยื่นคำร้องขอถอนนายสุนทรออกจากการเป็นทนายความของจำเลย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตตามที่จำเลยขอในวันเดียวกัน และในวันเดียวกันนี้ จำเลยได้แต่งตั้งนายรักพงษ์ ธนสารกุล เป็นทนายความของจำเลยนายรักพงษ์ได้ดำเนินคดีแทนจำเลยต่อจากนายสุนทรตลอดมาจนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาให้จำเลยแพ้คดี จำเลยอุทธรณ์ แต่จำเลยหรือนายรักษ์พงษ์ซึ่งมีสิทธิยื่นคำฟ้องอุทธรณ์แทนจำเลยมิได้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ กลับปรากฏว่านายสุนทรทนายความซึ่งถูกถอนไปแล้วได้ลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ ได้ความดังกล่าวมา ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การที่ทนายความลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจใช้สิทธิอุทธรณ์นั้นถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาตามคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลย แต่แม้นายสุนทรถูกถอนออกจากการเป็นทนายความของจำเลยแล้ว นายสุนทรก็เคยทำหน้าที่ทนายความดำเนินคดีแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยซึ่งนายสุนทรผู้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ไม่มีอำนาจนั้น เป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจที่จะสั่งให้แก้ไขได้ตามที่เห็นสมควร คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่(บุญศรี กอบบุญ-เสียง ตรีวิมล-ครีภูมิ สุวรรณโรจน์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในชั้นที่ศาลชั้นต้นตรวจรับอุทธรณ์คดีตามคำพิพากษาฎีกานี้หากศาลชั้นต้นตรวจพบในตอนนั้นว่าอุทธรณ์ของจำเลยลงชื่อโดยผู้ที่ไม่มีอำนาจศาลชั้นต้นก็ชอบที่จะคืนอุทธรณ์ไปให้จำเลยจัดการแก้ไขเสียให้ถูกต้องได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18การที่ศาลชั้นต้นรับอุทธรณ์ของจำเลยมาทั้ง ๆ ที่อุทธรณ์ของจำเลยลงชื่อโดยผู้ไม่มีอำนาจย่อมเป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบ ซึ่งมาตรา 27 ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งเพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นเสียทั้งหมดหรือบางส่วน หรือสั่งแก้ไขหรือมีคำสั่งในเรื่องนั้นอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ศาลเห็นสมควร เมื่อศาลเห็นสมควรเอง หรือเมื่อคู่ความฝ่ายที่เสียหายเนื่องจากการที่มิได้ปฏิบัติเช่นว่านั้นยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ในกรณีที่คู่ความฝ่ายที่เสียหายจะคัดค้านเรื่องผิดระเบียบมาตรา 27 วรรคสอง กำหนดเวลาไว้ว่าจะต้องคัดค้านเสียก่อนมีคำพิพากษาและต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่วันที่คู่ความฝ่ายนั้นได้ทราบเรื่องผิดระเบียบนั้น ทั้งต้องมิได้ดำเนินการอันใดขึ้นใหม่หลังจากที่ได้ทราบเรื่องผิดระเบียบแล้ว หรือต้องมิได้ให้สัตยาบันแก่การผิดระเบียบนั้น ๆ แต่ในกรณีที่ ศาลเห็นสมควรเอง กฎหมายไม่ได้กำหนดเวลาไว้ศาลที่เห็นสมควรสั่งเพิกถอนหรือแก้ไขการพิจารณาผิดระเบียบจึงอาจเป็นศาลชั้นต้นที่พิจารณาโดยผิดระเบียบนั้นเอง ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาก็ได้ ดังตัวอย่างในคำพิพากษาฎีกาต่อไปนี้ คำพิพากษาฎีกาที่ 1572/2525 การที่ศาลชั้นต้นรับอุทธรณ์ของจำเลยโดยผู้ลงชื่อในฟ้องอุทธรณ์ไม่มีอำนาจนั้น เป็นเรื่องผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลอุทธรณ์ย่อมมีอำนาจที่จะสั่งแก้ไขได้ตามที่เห็นสมควร เมื่อได้มีการแก้ไขตามคำสั่งศาลอุทธรณ์แล้ว อุทธรณ์นั้นย่อมสมบูรณ์ คำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้ศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่า ศาลฎีกามีอำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้องได้ เกี่ยวกับคำฟ้องฎีกาไม่ชอบเพราะทนายความผู้ลงชื่อในคำฟ้องฎีกาโดยไม่มีอำนาจ และศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องฎีกานั้นขึ้นมาโดยไม่ได้คืนให้ผู้ฎีกาไปจัดการแก้ไขให้ถูกต้องตามมาตรา 18 นั้นศาลฎีกาเคยไม่รับวินิจฉัยเช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 3381/2525 ใบแต่งทนายความระบุให้ป. มีอำนาจเพียงว่าต้องแก้ต่างในศาลชั้นต้นเท่านั้น ไม่ได้ระบุให้มีอำนาจใช้สิทธิในการฎีกาด้วย ป. ทนายความจำเลยจึงไม่มีอำนาจที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาใช้สิทธิในการฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 62 คำฟ้องฎีกาของจำเลยที่ ป. ลงชื่อเป็นผู้ฎีกาจึงเป็นคำฟ้องฎีกาที่ไม่ชอบ ศาลฎีการับวินิจฉัยให้ไม่ได้ คำพิพากษาฎีกาที่ 2315/2529 ตามคำฟ้องฎีกาของจำเลยมี ป.ทนายความลงชื่อเป็นผู้ฎีกา แต่ไม่ปรากฏว่าจำเลยแต่งตั้ง ป.เป็นทนายจำเลย ทั้ง ป. มิได้ทำหน้าที่เป็นทนายจำเลยก่อนที่จะมีการยื่นฎีกา ป. จึงไม่มีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาใช้สิทธิในการฎีกาแทนจำเลยได้ ฎีกาของจำเลยจึงเป็นคำฟ้องฎีกาที่ไม่ชอบศาลฎีการับวินิจฉัยให้ไม่ได้ การที่ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยฎีกาทั้ง 2 เรื่องข้างต้น โดยไม่ได้ใช้อำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้ผู้ฎีกาลงชื่อในฐานะผู้ฎีกาเสียให้ถูกต้องตามมาตรา 27 เหมือนคำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้ น่าจะเป็นเพราะศาลฎีกาเห็นว่ารูปคดีขอคำพิพากษาฎีกาทั้งสองดังกล่าวไม่มีเหตุสมควรให้มีการแก้ไขตามอำนาจที่ให้ไว้ในมาตรา 27 คำพิพากษาฎีกาที่ 3381/2525 และ 2315/2529 จึงไม่ขัดกับคำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้แต่อย่างใด ประดิษฐ์ เอกมณีคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เดิมที่ดิน น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีเป็นของนางตา ยุบลไทร ต่อมาปี 2520 นางตาได้ขายที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวบางส่วนให้แก่โจทก์ คือที่ดินโฉนดเลขที่ 6583ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี และที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวส่วนที่ติดกับที่ดินโฉนดดังกล่าวทางด้านทิศเหนือซึ่งมีลักษณะพื้นที่ดินเป็นรูปสามเหลี่ยม ด้านทิศเหนือยาวประมาณ15 วา ด้านทิศใต้ยาวประมาณ 15.5 วา และด้านทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวา ซึ่งโจทก์ได้ครอบครองยึดถือเพื่อตนด้วยเจตนาเป็นเจ้าของในที่ดินแปลงดังกล่าวตลอดมาต่อมาวันที่ 22 ตุลาคม 2527 จำเลยได้นำ น.ส.3 เลขที่ 576หมู่ที่ 1 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ไปยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินในการรังวัดที่ดินจำเลยได้นำชี้ที่ดินแปลงดังกล่าวว่าเป็นของจำเลย โจทก์ได้คัดค้านแต่จำเลยยังคงยืนยันว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของจำเลย การกระทำของจำเลยเป็นการรบกวนสิทธิของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของจำเลย ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีตามเอกสารหมาย จ.1 ทิศเหนือยาวประมาณ 15 วา ทิศใต้ยาวประมาณ15.5 วา และทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวาเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้น จำเลยได้แต่งตั้งนายสุนทร ประจำ เป็นทนายความให้ดำเนินคดีแทนจำเลย เมื่อได้รับแต่งตั้งแล้วนายสุนทรได้ยื่นคำให้การแก้คดี แต่ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกในวันที่ 5 กันยายน 2528 จำเลยได้ยื่นคำร้องขอถอนนายสุนทรออกจากการเป็นทนายความของจำเลย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตตามที่จำเลยขอในวันเดียวกัน และในวันเดียวกันนี้ จำเลยได้แต่งตั้งนายรักพงษ์ ธนสารกุล เป็นทนายความของจำเลยนายรักพงษ์ได้ดำเนินคดีแทนจำเลยต่อจากนายสุนทรตลอดมาจนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาให้จำเลยแพ้คดี จำเลยอุทธรณ์ แต่จำเลยหรือนายรักษ์พงษ์ซึ่งมีสิทธิยื่นคำฟ้องอุทธรณ์แทนจำเลยมิได้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ กลับปรากฏว่านายสุนทรทนายความซึ่งถูกถอนไปแล้วได้ลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ ได้ความดังกล่าวมา ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การที่ทนายความลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจใช้สิทธิอุทธรณ์นั้นถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาตามคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลย แต่แม้นายสุนทรถูกถอนออกจากการเป็นทนายความของจำเลยแล้ว นายสุนทรก็เคยทำหน้าที่ทนายความดำเนินคดีแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยซึ่งนายสุนทรผู้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ไม่มีอำนาจนั้น เป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจที่จะสั่งให้แก้ไขได้ตามที่เห็นสมควร คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2534นาง ศิริวรรณ พลรัตน์โจทก์นาง วา ส นา ไทย ดีจำเลย ป.วิ.พ. ม. 18, ม. 27, ม. 62ส. เคยเป็นทนายความของจำเลย แต่ถูกถอนออกไปแล้ว เมื่อส. ลงชื่อในอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้ง ถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคำฟ้องอุทธรณ์ แต่ ส. เคยทำหน้าที่ทนายความแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์จึงเป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฟ้องว่า เดิมที่ดิน น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีเป็นของนางตา ยุบลไทร ต่อมาปี 2520 นางตาได้ขายที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวบางส่วนให้แก่โจทก์ คือที่ดินโฉนดเลขที่ 6583ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี และที่ดินน.ส.3 ดังกล่าวส่วนที่ติดกับที่ดินโฉนดดังกล่าวทางด้านทิศเหนือซึ่งมีลักษณะพื้นที่ดินเป็นรูปสามเหลี่ยม ด้านทิศเหนือยาวประมาณ15 วา ด้านทิศใต้ยาวประมาณ 15.5 วา และด้านทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวา ซึ่งโจทก์ได้ครอบครองยึดถือเพื่อตนด้วยเจตนาเป็นเจ้าของในที่ดินแปลงดังกล่าวตลอดมาต่อมาวันที่ 22 ตุลาคม 2527 จำเลยได้นำ น.ส.3 เลขที่ 576หมู่ที่ 1 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ไปยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินในการรังวัดที่ดินจำเลยได้นำชี้ที่ดินแปลงดังกล่าวว่าเป็นของจำเลย โจทก์ได้คัดค้านแต่จำเลยยังคงยืนยันว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของจำเลย การกระทำของจำเลยเป็นการรบกวนสิทธิของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของจำเลย ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม น.ส.3 สารบบเลขที่ 3 เล่มที่ 8หน้า 40 หมู่ที่ 24 ตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานีตามเอกสารหมาย จ.1 ทิศเหนือยาวประมาณ 15 วา ทิศใต้ยาวประมาณ15.5 วา และทิศตะวันออกยาวประมาณ 1 วา เนื้อที่ประมาณ 8 ตารางวาเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้น จำเลยได้แต่งตั้งนายสุนทร ประจำ เป็นทนายความให้ดำเนินคดีแทนจำเลย เมื่อได้รับแต่งตั้งแล้วนายสุนทรได้ยื่นคำให้การแก้คดี แต่ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกในวันที่ 5 กันยายน 2528 จำเลยได้ยื่นคำร้องขอถอนนายสุนทรออกจากการเป็นทนายความของจำเลย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตตามที่จำเลยขอในวันเดียวกัน และในวันเดียวกันนี้ จำเลยได้แต่งตั้งนายรักพงษ์ ธนสารกุล เป็นทนายความของจำเลยนายรักพงษ์ได้ดำเนินคดีแทนจำเลยต่อจากนายสุนทรตลอดมาจนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาให้จำเลยแพ้คดี จำเลยอุทธรณ์ แต่จำเลยหรือนายรักษ์พงษ์ซึ่งมีสิทธิยื่นคำฟ้องอุทธรณ์แทนจำเลยมิได้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ กลับปรากฏว่านายสุนทรทนายความซึ่งถูกถอนไปแล้วได้ลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ ได้ความดังกล่าวมา ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การที่ทนายความลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์โดยไม่ได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจใช้สิทธิอุทธรณ์นั้นถือว่าเป็นคำฟ้องอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาตามคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลย แต่แม้นายสุนทรถูกถอนออกจากการเป็นทนายความของจำเลยแล้ว นายสุนทรก็เคยทำหน้าที่ทนายความดำเนินคดีแทนจำเลย การที่ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยซึ่งนายสุนทรผู้ลงชื่อในคำฟ้องอุทธรณ์ไม่มีอำนาจนั้น เป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลฎีกามีอำนาจที่จะสั่งให้แก้ไขได้ตามที่เห็นสมควร คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้อง แล้วส่งสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่(บุญศรี กอบบุญ-เสียง ตรีวิมล-ครีภูมิ สุวรรณโรจน์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในชั้นที่ศาลชั้นต้นตรวจรับอุทธรณ์คดีตามคำพิพากษาฎีกานี้หากศาลชั้นต้นตรวจพบในตอนนั้นว่าอุทธรณ์ของจำเลยลงชื่อโดยผู้ที่ไม่มีอำนาจศาลชั้นต้นก็ชอบที่จะคืนอุทธรณ์ไปให้จำเลยจัดการแก้ไขเสียให้ถูกต้องได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18การที่ศาลชั้นต้นรับอุทธรณ์ของจำเลยมาทั้ง ๆ ที่อุทธรณ์ของจำเลยลงชื่อโดยผู้ไม่มีอำนาจย่อมเป็นการพิจารณาที่ผิดระเบียบ ซึ่งมาตรา 27 ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งเพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นเสียทั้งหมดหรือบางส่วน หรือสั่งแก้ไขหรือมีคำสั่งในเรื่องนั้นอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ศาลเห็นสมควร เมื่อศาลเห็นสมควรเอง หรือเมื่อคู่ความฝ่ายที่เสียหายเนื่องจากการที่มิได้ปฏิบัติเช่นว่านั้นยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ในกรณีที่คู่ความฝ่ายที่เสียหายจะคัดค้านเรื่องผิดระเบียบมาตรา 27 วรรคสอง กำหนดเวลาไว้ว่าจะต้องคัดค้านเสียก่อนมีคำพิพากษาและต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่วันที่คู่ความฝ่ายนั้นได้ทราบเรื่องผิดระเบียบนั้น ทั้งต้องมิได้ดำเนินการอันใดขึ้นใหม่หลังจากที่ได้ทราบเรื่องผิดระเบียบแล้ว หรือต้องมิได้ให้สัตยาบันแก่การผิดระเบียบนั้น ๆ แต่ในกรณีที่ ศาลเห็นสมควรเอง กฎหมายไม่ได้กำหนดเวลาไว้ศาลที่เห็นสมควรสั่งเพิกถอนหรือแก้ไขการพิจารณาผิดระเบียบจึงอาจเป็นศาลชั้นต้นที่พิจารณาโดยผิดระเบียบนั้นเอง ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาก็ได้ ดังตัวอย่างในคำพิพากษาฎีกาต่อไปนี้ คำพิพากษาฎีกาที่ 1572/2525 การที่ศาลชั้นต้นรับอุทธรณ์ของจำเลยโดยผู้ลงชื่อในฟ้องอุทธรณ์ไม่มีอำนาจนั้น เป็นเรื่องผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ศาลอุทธรณ์ย่อมมีอำนาจที่จะสั่งแก้ไขได้ตามที่เห็นสมควร เมื่อได้มีการแก้ไขตามคำสั่งศาลอุทธรณ์แล้ว อุทธรณ์นั้นย่อมสมบูรณ์ คำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้ศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่า ศาลฎีกามีอำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้จำเลยลงชื่อในฐานะผู้อุทธรณ์ในคำฟ้องอุทธรณ์ให้ถูกต้องได้ เกี่ยวกับคำฟ้องฎีกาไม่ชอบเพราะทนายความผู้ลงชื่อในคำฟ้องฎีกาโดยไม่มีอำนาจ และศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องฎีกานั้นขึ้นมาโดยไม่ได้คืนให้ผู้ฎีกาไปจัดการแก้ไขให้ถูกต้องตามมาตรา 18 นั้นศาลฎีกาเคยไม่รับวินิจฉัยเช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 3381/2525 ใบแต่งทนายความระบุให้ป. มีอำนาจเพียงว่าต้องแก้ต่างในศาลชั้นต้นเท่านั้น ไม่ได้ระบุให้มีอำนาจใช้สิทธิในการฎีกาด้วย ป. ทนายความจำเลยจึงไม่มีอำนาจที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาใช้สิทธิในการฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 62 คำฟ้องฎีกาของจำเลยที่ ป. ลงชื่อเป็นผู้ฎีกาจึงเป็นคำฟ้องฎีกาที่ไม่ชอบ ศาลฎีการับวินิจฉัยให้ไม่ได้ คำพิพากษาฎีกาที่ 2315/2529 ตามคำฟ้องฎีกาของจำเลยมี ป.ทนายความลงชื่อเป็นผู้ฎีกา แต่ไม่ปรากฏว่าจำเลยแต่งตั้ง ป.เป็นทนายจำเลย ทั้ง ป. มิได้ทำหน้าที่เป็นทนายจำเลยก่อนที่จะมีการยื่นฎีกา ป. จึงไม่มีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาใช้สิทธิในการฎีกาแทนจำเลยได้ ฎีกาของจำเลยจึงเป็นคำฟ้องฎีกาที่ไม่ชอบศาลฎีการับวินิจฉัยให้ไม่ได้ การที่ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยฎีกาทั้ง 2 เรื่องข้างต้น โดยไม่ได้ใช้อำนาจสั่งให้ศาลชั้นต้นจัดการให้ผู้ฎีกาลงชื่อในฐานะผู้ฎีกาเสียให้ถูกต้องตามมาตรา 27 เหมือนคำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้ น่าจะเป็นเพราะศาลฎีกาเห็นว่ารูปคดีขอคำพิพากษาฎีกาทั้งสองดังกล่าวไม่มีเหตุสมควรให้มีการแก้ไขตามอำนาจที่ให้ไว้ในมาตรา 27 คำพิพากษาฎีกาที่ 3381/2525 และ 2315/2529 จึงไม่ขัดกับคำพิพากษาฎีกาที่หมายเหตุนี้แต่อย่างใด ประดิษฐ์ เอกมณี