คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 608/2527หลักกฎหมาย: ผู้ได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการต้องมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดและมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ ถ้าฝ่าฝืนก็มีโทษทางอาญาทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้ แสดงให้เห็นว่าเป็นใบอนุญาตที่ออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารสถานที่ตั้งก็ต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย และศีลธรรม วัฒนธรรมและประเพณีอันดีของชาติ ผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ สัญญาโอนใบอนุญาตจึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน ย่อมตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัด จำเลยที่ 2 ที่ 3เป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 4 เป็นหุ้นส่วนประเภทจำกัดความรับผิด จำเลยที่ 2 ที่ 3 ได้เชิดและยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงออกต่อบุคคลภายนอกว่าจำเลยที่ 4 เป็นผู้จัดการของจำเลยที่ 1 ตลอดจนยอมให้จำเลยที่ 4สอดเข้าเกี่ยวข้องจัดการงานแทนตลอดมา จำเลยที่ 1 ประกอบกิจการสถานบริการ"นิวกิมซัว" โดยได้รับอนุญาตให้ตั้งโดยถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อวันที่ 25 เมษายน2522 จำเลยที่ 4 ผู้ถือใบอนุญาตตั้งสถานบริการดังกล่าวแทนจำเลยที่ 1 ด้วยความยินยอมของจำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ได้ทำสัญญาโอนกิจการสถานบริการพร้อมใบอนุญาต "นิวกิมซัว" ให้โจทก์ โดยยอมรับเงินค่าตอบแทน 800,000 บาท วางมัดจำไว้ในวันทำสัญญา 50,000 บาท จำเลยที่ 4 สัญญาว่าจะให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 จะถอนตัวออกให้โจทก์เข้าดำเนินการแทน และจะดำเนินการในเรื่องใบอนุญาตด้วย จำเลยที่ 4ให้โจทก์หาสถานที่ใหม่ โจทก์จึงได้จัดการดัดแปลงอาคารของโจทก์เพื่อรับกิจการใหม่โดยใช้เงินไป 500,000 บาท ต่อมาจำเลยผิดสัญญา ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสี่ให้การว่า จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ไม่เคยเชิดจำเลยที่ 4 หรือยินยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงต่อบุคคลภายนอกเสมือนว่าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการของห้างจำเลยที่ 1จำเลยได้ตกลงโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการ "นิวกิมซัว" ให้แก่โจทก์โดยตกลงค่าตอบแทน 800,000 บาทจริง และจำเลยจะได้ยื่นคำร้องต่อทางราชการขอย้ายกิจการสถานบริการ "นิวกิมซัว" ไปยังอาคารสถานบริการนวดแผนโบราณของโจทก์ที่โจทก์ดำเนินกิจการอยู่โดยไม่มีใบอนุญาต เมื่อจำเลยยื่นคำร้องแล้วโจทก์จะจ่ายเงินให้เป็นค่าตอบแทน 550,000 บาท ส่วนที่เหลือจะจ่ายให้เมื่อทางราชการอนุญาตให้จำเลยย้ายสถานบริการและโจทก์เริ่มประกอบกิจการตามใบอนุญาตได้จำเลยได้ยื่นคำร้องขอย้ายสถานบริการตามที่ตกลงกับโจทก์แล้ว แต่โจทก์ไม่ยอมชำระเงินตามที่ตกลงกันไว้ จำเลยจึงได้ขอยกเลิกคำร้องขอย้ายสถานบริการดังกล่าวโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันจดทะเบียนโอนและส่งมอบกิจการโรงน้ำชาตามฟ้องพร้อมด้วยใบอนุญาตให้โจทก์ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ถอนจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ หากจำเลยทั้งสี่ไม่สามารถปฏิบัติได้ ก็ให้คืนมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยร่วมกันคืนเงินมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยโจทก์และจำเลยทั้งสี่ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องบังคับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ให้ถอนตัวออกจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนเพื่อเข้าดำเนินกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว ตามที่จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 ได้รับอนุญาตให้ตั้งขึ้น ทั้งในสัญญาโอนกิจการสถานบริการนิวกิมซัวมีข้อความว่าจำเลยที่ 4ตกลงยอมโอนกิจการใบอนุญาตโรงน้ำชานิวกิมซัวให้โจทก์ สัญญาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการขอให้จำเลยโอนสิทธิการได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการของห้าง จำเลยที่ 1ให้โจทก์เข้าดำเนินการในสถานที่ของโจทก์ โดยผู้รับอนุญาตไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องด้วยผลประโยชน์ทั้งหมดเป็นของโจทก์ อาศัยแต่เพียงใบอนุญาตของจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 เป็นผู้แทนคุ้มครองสถานบริการที่โจทก์ดำเนินการเท่านั้น จึงเป็นการหลีกเลี่ยงและฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509มาตรา 4 ที่บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดตั้งสถานบริการเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ การขออนุญาตก็จะต้องดำเนินการตามวิธีการที่กฎหมายกำหนด หากปฏิบัติฝ่าฝืนมีโทษทางอาญาและผู้ได้รับอนุญาตยังมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้แสดงให้เห็นว่าใบอนุญาตตั้งสถานบริการเป็นใบอนุญาตที่พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารที่ตั้งสถานบริการก็ต้องมีลักษณะตามมาตรา 7 เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย ศีลธรรม วัฒนธรรม และประเพณีอันดีของชาติดังเหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติสถานบริการ ดังนี้ เห็นได้ว่า การได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการเป็นสิทธิเฉพาะตัวของผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตนั้นให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ ฉะนั้นสัญญาโอนกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว จึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์เรียกค่าเสียหายไม่ได้ ส่วนเงินมัดจำเมื่อโอนกิจการให้โจทก์ไม่ได้โดยผลของกฎหมายดังกล่าวจำเลยต้องคืนมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยพิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยคืนมัดจำพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 608/2527นายปอ บัณฑิตตระกูลโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดนิวกิมซัว กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 113 พ.ร.บ.สถานบริการ พ.ศ.2509 ม. 4ผู้ได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการต้องมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดและมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ ถ้าฝ่าฝืนก็มีโทษทางอาญาทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้ แสดงให้เห็นว่าเป็นใบอนุญาตที่ออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารสถานที่ตั้งก็ต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย และศีลธรรม วัฒนธรรมและประเพณีอันดีของชาติ ผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ สัญญาโอนใบอนุญาตจึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน ย่อมตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัด จำเลยที่ 2 ที่ 3เป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 4 เป็นหุ้นส่วนประเภทจำกัดความรับผิด จำเลยที่ 2 ที่ 3 ได้เชิดและยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงออกต่อบุคคลภายนอกว่าจำเลยที่ 4 เป็นผู้จัดการของจำเลยที่ 1 ตลอดจนยอมให้จำเลยที่ 4สอดเข้าเกี่ยวข้องจัดการงานแทนตลอดมา จำเลยที่ 1 ประกอบกิจการสถานบริการ"นิวกิมซัว" โดยได้รับอนุญาตให้ตั้งโดยถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อวันที่ 25 เมษายน2522 จำเลยที่ 4 ผู้ถือใบอนุญาตตั้งสถานบริการดังกล่าวแทนจำเลยที่ 1 ด้วยความยินยอมของจำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ได้ทำสัญญาโอนกิจการสถานบริการพร้อมใบอนุญาต "นิวกิมซัว" ให้โจทก์ โดยยอมรับเงินค่าตอบแทน 800,000 บาท วางมัดจำไว้ในวันทำสัญญา 50,000 บาท จำเลยที่ 4 สัญญาว่าจะให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 จะถอนตัวออกให้โจทก์เข้าดำเนินการแทน และจะดำเนินการในเรื่องใบอนุญาตด้วย จำเลยที่ 4ให้โจทก์หาสถานที่ใหม่ โจทก์จึงได้จัดการดัดแปลงอาคารของโจทก์เพื่อรับกิจการใหม่โดยใช้เงินไป 500,000 บาท ต่อมาจำเลยผิดสัญญา ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสี่ให้การว่า จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ไม่เคยเชิดจำเลยที่ 4 หรือยินยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงต่อบุคคลภายนอกเสมือนว่าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการของห้างจำเลยที่ 1จำเลยได้ตกลงโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการ "นิวกิมซัว" ให้แก่โจทก์โดยตกลงค่าตอบแทน 800,000 บาทจริง และจำเลยจะได้ยื่นคำร้องต่อทางราชการขอย้ายกิจการสถานบริการ "นิวกิมซัว" ไปยังอาคารสถานบริการนวดแผนโบราณของโจทก์ที่โจทก์ดำเนินกิจการอยู่โดยไม่มีใบอนุญาต เมื่อจำเลยยื่นคำร้องแล้วโจทก์จะจ่ายเงินให้เป็นค่าตอบแทน 550,000 บาท ส่วนที่เหลือจะจ่ายให้เมื่อทางราชการอนุญาตให้จำเลยย้ายสถานบริการและโจทก์เริ่มประกอบกิจการตามใบอนุญาตได้จำเลยได้ยื่นคำร้องขอย้ายสถานบริการตามที่ตกลงกับโจทก์แล้ว แต่โจทก์ไม่ยอมชำระเงินตามที่ตกลงกันไว้ จำเลยจึงได้ขอยกเลิกคำร้องขอย้ายสถานบริการดังกล่าวโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันจดทะเบียนโอนและส่งมอบกิจการโรงน้ำชาตามฟ้องพร้อมด้วยใบอนุญาตให้โจทก์ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ถอนจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ หากจำเลยทั้งสี่ไม่สามารถปฏิบัติได้ ก็ให้คืนมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยร่วมกันคืนเงินมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยโจทก์และจำเลยทั้งสี่ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องบังคับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ให้ถอนตัวออกจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนเพื่อเข้าดำเนินกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว ตามที่จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 ได้รับอนุญาตให้ตั้งขึ้น ทั้งในสัญญาโอนกิจการสถานบริการนิวกิมซัวมีข้อความว่าจำเลยที่ 4ตกลงยอมโอนกิจการใบอนุญาตโรงน้ำชานิวกิมซัวให้โจทก์ สัญญาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการขอให้จำเลยโอนสิทธิการได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการของห้าง จำเลยที่ 1ให้โจทก์เข้าดำเนินการในสถานที่ของโจทก์ โดยผู้รับอนุญาตไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องด้วยผลประโยชน์ทั้งหมดเป็นของโจทก์ อาศัยแต่เพียงใบอนุญาตของจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 เป็นผู้แทนคุ้มครองสถานบริการที่โจทก์ดำเนินการเท่านั้น จึงเป็นการหลีกเลี่ยงและฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509มาตรา 4 ที่บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดตั้งสถานบริการเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ การขออนุญาตก็จะต้องดำเนินการตามวิธีการที่กฎหมายกำหนด หากปฏิบัติฝ่าฝืนมีโทษทางอาญาและผู้ได้รับอนุญาตยังมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้แสดงให้เห็นว่าใบอนุญาตตั้งสถานบริการเป็นใบอนุญาตที่พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารที่ตั้งสถานบริการก็ต้องมีลักษณะตามมาตรา 7 เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย ศีลธรรม วัฒนธรรม และประเพณีอันดีของชาติดังเหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติสถานบริการ ดังนี้ เห็นได้ว่า การได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการเป็นสิทธิเฉพาะตัวของผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตนั้นให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ ฉะนั้นสัญญาโอนกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว จึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์เรียกค่าเสียหายไม่ได้ ส่วนเงินมัดจำเมื่อโอนกิจการให้โจทก์ไม่ได้โดยผลของกฎหมายดังกล่าวจำเลยต้องคืนมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยพิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยคืนมัดจำพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์(อุดม บรรลือสินธุ์-ยนต์ พิรวินิจ-พจน์ บุญเลี้ยง)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัด จำเลยที่ 2 ที่ 3เป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 4 เป็นหุ้นส่วนประเภทจำกัดความรับผิด จำเลยที่ 2 ที่ 3 ได้เชิดและยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงออกต่อบุคคลภายนอกว่าจำเลยที่ 4 เป็นผู้จัดการของจำเลยที่ 1 ตลอดจนยอมให้จำเลยที่ 4สอดเข้าเกี่ยวข้องจัดการงานแทนตลอดมา จำเลยที่ 1 ประกอบกิจการสถานบริการ"นิวกิมซัว" โดยได้รับอนุญาตให้ตั้งโดยถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อวันที่ 25 เมษายน2522 จำเลยที่ 4 ผู้ถือใบอนุญาตตั้งสถานบริการดังกล่าวแทนจำเลยที่ 1 ด้วยความยินยอมของจำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ได้ทำสัญญาโอนกิจการสถานบริการพร้อมใบอนุญาต "นิวกิมซัว" ให้โจทก์ โดยยอมรับเงินค่าตอบแทน 800,000 บาท วางมัดจำไว้ในวันทำสัญญา 50,000 บาท จำเลยที่ 4 สัญญาว่าจะให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 จะถอนตัวออกให้โจทก์เข้าดำเนินการแทน และจะดำเนินการในเรื่องใบอนุญาตด้วย จำเลยที่ 4ให้โจทก์หาสถานที่ใหม่ โจทก์จึงได้จัดการดัดแปลงอาคารของโจทก์เพื่อรับกิจการใหม่โดยใช้เงินไป 500,000 บาท ต่อมาจำเลยผิดสัญญา ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสี่ให้การว่า จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ไม่เคยเชิดจำเลยที่ 4 หรือยินยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงต่อบุคคลภายนอกเสมือนว่าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการของห้างจำเลยที่ 1จำเลยได้ตกลงโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการ "นิวกิมซัว" ให้แก่โจทก์โดยตกลงค่าตอบแทน 800,000 บาทจริง และจำเลยจะได้ยื่นคำร้องต่อทางราชการขอย้ายกิจการสถานบริการ "นิวกิมซัว" ไปยังอาคารสถานบริการนวดแผนโบราณของโจทก์ที่โจทก์ดำเนินกิจการอยู่โดยไม่มีใบอนุญาต เมื่อจำเลยยื่นคำร้องแล้วโจทก์จะจ่ายเงินให้เป็นค่าตอบแทน 550,000 บาท ส่วนที่เหลือจะจ่ายให้เมื่อทางราชการอนุญาตให้จำเลยย้ายสถานบริการและโจทก์เริ่มประกอบกิจการตามใบอนุญาตได้จำเลยได้ยื่นคำร้องขอย้ายสถานบริการตามที่ตกลงกับโจทก์แล้ว แต่โจทก์ไม่ยอมชำระเงินตามที่ตกลงกันไว้ จำเลยจึงได้ขอยกเลิกคำร้องขอย้ายสถานบริการดังกล่าวโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันจดทะเบียนโอนและส่งมอบกิจการโรงน้ำชาตามฟ้องพร้อมด้วยใบอนุญาตให้โจทก์ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ถอนจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ หากจำเลยทั้งสี่ไม่สามารถปฏิบัติได้ ก็ให้คืนมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยร่วมกันคืนเงินมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยโจทก์และจำเลยทั้งสี่ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องบังคับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ให้ถอนตัวออกจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนเพื่อเข้าดำเนินกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว ตามที่จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 ได้รับอนุญาตให้ตั้งขึ้น ทั้งในสัญญาโอนกิจการสถานบริการนิวกิมซัวมีข้อความว่าจำเลยที่ 4ตกลงยอมโอนกิจการใบอนุญาตโรงน้ำชานิวกิมซัวให้โจทก์ สัญญาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการขอให้จำเลยโอนสิทธิการได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการของห้าง จำเลยที่ 1ให้โจทก์เข้าดำเนินการในสถานที่ของโจทก์ โดยผู้รับอนุญาตไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องด้วยผลประโยชน์ทั้งหมดเป็นของโจทก์ อาศัยแต่เพียงใบอนุญาตของจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 เป็นผู้แทนคุ้มครองสถานบริการที่โจทก์ดำเนินการเท่านั้น จึงเป็นการหลีกเลี่ยงและฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509มาตรา 4 ที่บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดตั้งสถานบริการเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ การขออนุญาตก็จะต้องดำเนินการตามวิธีการที่กฎหมายกำหนด หากปฏิบัติฝ่าฝืนมีโทษทางอาญาและผู้ได้รับอนุญาตยังมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้แสดงให้เห็นว่าใบอนุญาตตั้งสถานบริการเป็นใบอนุญาตที่พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารที่ตั้งสถานบริการก็ต้องมีลักษณะตามมาตรา 7 เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย ศีลธรรม วัฒนธรรม และประเพณีอันดีของชาติดังเหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติสถานบริการ ดังนี้ เห็นได้ว่า การได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการเป็นสิทธิเฉพาะตัวของผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตนั้นให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ ฉะนั้นสัญญาโอนกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว จึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์เรียกค่าเสียหายไม่ได้ ส่วนเงินมัดจำเมื่อโอนกิจการให้โจทก์ไม่ได้โดยผลของกฎหมายดังกล่าวจำเลยต้องคืนมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยพิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยคืนมัดจำพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 608/2527นายปอ บัณฑิตตระกูลโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดนิวกิมซัว กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 113 พ.ร.บ.สถานบริการ พ.ศ.2509 ม. 4ผู้ได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการต้องมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดและมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ ถ้าฝ่าฝืนก็มีโทษทางอาญาทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้ แสดงให้เห็นว่าเป็นใบอนุญาตที่ออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารสถานที่ตั้งก็ต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย และศีลธรรม วัฒนธรรมและประเพณีอันดีของชาติ ผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ สัญญาโอนใบอนุญาตจึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน ย่อมตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัด จำเลยที่ 2 ที่ 3เป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 4 เป็นหุ้นส่วนประเภทจำกัดความรับผิด จำเลยที่ 2 ที่ 3 ได้เชิดและยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงออกต่อบุคคลภายนอกว่าจำเลยที่ 4 เป็นผู้จัดการของจำเลยที่ 1 ตลอดจนยอมให้จำเลยที่ 4สอดเข้าเกี่ยวข้องจัดการงานแทนตลอดมา จำเลยที่ 1 ประกอบกิจการสถานบริการ"นิวกิมซัว" โดยได้รับอนุญาตให้ตั้งโดยถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อวันที่ 25 เมษายน2522 จำเลยที่ 4 ผู้ถือใบอนุญาตตั้งสถานบริการดังกล่าวแทนจำเลยที่ 1 ด้วยความยินยอมของจำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ได้ทำสัญญาโอนกิจการสถานบริการพร้อมใบอนุญาต "นิวกิมซัว" ให้โจทก์ โดยยอมรับเงินค่าตอบแทน 800,000 บาท วางมัดจำไว้ในวันทำสัญญา 50,000 บาท จำเลยที่ 4 สัญญาว่าจะให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 จะถอนตัวออกให้โจทก์เข้าดำเนินการแทน และจะดำเนินการในเรื่องใบอนุญาตด้วย จำเลยที่ 4ให้โจทก์หาสถานที่ใหม่ โจทก์จึงได้จัดการดัดแปลงอาคารของโจทก์เพื่อรับกิจการใหม่โดยใช้เงินไป 500,000 บาท ต่อมาจำเลยผิดสัญญา ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสี่ให้การว่า จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ไม่เคยเชิดจำเลยที่ 4 หรือยินยอมให้จำเลยที่ 4 แสดงต่อบุคคลภายนอกเสมือนว่าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการของห้างจำเลยที่ 1จำเลยได้ตกลงโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการ "นิวกิมซัว" ให้แก่โจทก์โดยตกลงค่าตอบแทน 800,000 บาทจริง และจำเลยจะได้ยื่นคำร้องต่อทางราชการขอย้ายกิจการสถานบริการ "นิวกิมซัว" ไปยังอาคารสถานบริการนวดแผนโบราณของโจทก์ที่โจทก์ดำเนินกิจการอยู่โดยไม่มีใบอนุญาต เมื่อจำเลยยื่นคำร้องแล้วโจทก์จะจ่ายเงินให้เป็นค่าตอบแทน 550,000 บาท ส่วนที่เหลือจะจ่ายให้เมื่อทางราชการอนุญาตให้จำเลยย้ายสถานบริการและโจทก์เริ่มประกอบกิจการตามใบอนุญาตได้จำเลยได้ยื่นคำร้องขอย้ายสถานบริการตามที่ตกลงกับโจทก์แล้ว แต่โจทก์ไม่ยอมชำระเงินตามที่ตกลงกันไว้ จำเลยจึงได้ขอยกเลิกคำร้องขอย้ายสถานบริการดังกล่าวโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันจดทะเบียนโอนและส่งมอบกิจการโรงน้ำชาตามฟ้องพร้อมด้วยใบอนุญาตให้โจทก์ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ถอนจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ หากจำเลยทั้งสี่ไม่สามารถปฏิบัติได้ ก็ให้คืนมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยร่วมกันคืนเงินมัดจำและชดใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยโจทก์และจำเลยทั้งสี่ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องบังคับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ให้ถอนตัวออกจากการเป็นหุ้นส่วนของห้างจำเลยที่ 1 และดำเนินการให้โจทก์เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนเพื่อเข้าดำเนินกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว ตามที่จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 ได้รับอนุญาตให้ตั้งขึ้น ทั้งในสัญญาโอนกิจการสถานบริการนิวกิมซัวมีข้อความว่าจำเลยที่ 4ตกลงยอมโอนกิจการใบอนุญาตโรงน้ำชานิวกิมซัวให้โจทก์ สัญญาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการขอให้จำเลยโอนสิทธิการได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการของห้าง จำเลยที่ 1ให้โจทก์เข้าดำเนินการในสถานที่ของโจทก์ โดยผู้รับอนุญาตไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องด้วยผลประโยชน์ทั้งหมดเป็นของโจทก์ อาศัยแต่เพียงใบอนุญาตของจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 4 เป็นผู้แทนคุ้มครองสถานบริการที่โจทก์ดำเนินการเท่านั้น จึงเป็นการหลีกเลี่ยงและฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509มาตรา 4 ที่บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดตั้งสถานบริการเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ การขออนุญาตก็จะต้องดำเนินการตามวิธีการที่กฎหมายกำหนด หากปฏิบัติฝ่าฝืนมีโทษทางอาญาและผู้ได้รับอนุญาตยังมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหรือละเว้นปฏิบัติตามที่กฎหมายบังคับหรือห้ามไว้ทั้งพระราชบัญญัติสถานบริการไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยการโอนใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการไว้แสดงให้เห็นว่าใบอนุญาตตั้งสถานบริการเป็นใบอนุญาตที่พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาออกให้เฉพาะตัวผู้ขออนุญาตที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและอาคารที่ตั้งสถานบริการก็ต้องมีลักษณะตามมาตรา 7 เพื่อรักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อย ศีลธรรม วัฒนธรรม และประเพณีอันดีของชาติดังเหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติสถานบริการ ดังนี้ เห็นได้ว่า การได้รับอนุญาตให้ตั้งสถานบริการเป็นสิทธิเฉพาะตัวของผู้ได้รับอนุญาตจะโอนสิทธิตามใบอนุญาตนั้นให้บุคคลอื่นหาได้ไม่ ฉะนั้นสัญญาโอนกิจการโรงน้ำชานิวกิมซัว จึงเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113โจทก์เรียกค่าเสียหายไม่ได้ ส่วนเงินมัดจำเมื่อโอนกิจการให้โจทก์ไม่ได้โดยผลของกฎหมายดังกล่าวจำเลยต้องคืนมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยพิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยคืนมัดจำพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์(อุดม บรรลือสินธุ์-ยนต์ พิรวินิจ-พจน์ บุญเลี้ยง)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ