พระราชบัญญัติสงเคราะห์ผู้ประสบภัย เนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม พ.ศ. 2497พระราชบัญญัติ สงเคราะห์ผู้ประสบภัยเนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม พ.ศ. ๒๔๙๗ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๙๗ เป็นปีที่ ๙ ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรให้บุคคล หรือทายาทของบุคคลผู้ซึ่งช่วยเหลือราชการ หรือปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมาย หรือปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม ได้รับการสงเคราะห์ในเมื่อบุคคลดังกล่าวต้องประสบภัยเนื่องจากการที่กระทำไปนั้นจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้ โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "พระราชบัญญัติสงเคราะห์ผู้ประสบภัย เนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม พ.ศ. ๒๔๙๗"มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่กรณีที่เกิดขึ้นอันทำให้บุคคลมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญพิเศษตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการมาตรา 4 มาตรา ๔ ผู้ใดได้รับอันตรายจนพิการเสียแขนหรือขา หูหนวกทั้งสองข้าง ตาบอด หรือได้รับการป่วยเจ็บซึ่งแพทย์ที่ทางราชการรับรองได้ตรวจแล้ว และแสดงว่าถึงทุพพลภาพไม่สามารถจะใช้กำลังกายหรือความคิดประกอบอาชีพได้ตามปกติ หรือถูกประทุษร้ายจนพิการ หรือทุพพลภาพ เพราะเหตุ (๑) ช่วยเหลือราชการ (๒)มาตรา 4 ปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมายจากทางราชการ (๓) ช่วยเหลือบุคคลอื่นตามหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด หรือ (๔) ปฏิบัติการตามหน้าที่มนุษยธรรม ในเมื่อการปฏิบัติการนั้นไม่ขัดกับคำสั่งโดยชอบของเจ้าพนักงาน ให้ผู้นั้นได้รับเงินสงเคราะห์เป็นรายเดือน เว้นแต่การได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บมาตรา 4 หรือการถูกประทุษร้ายนั้นเกิดขึ้นจากความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง หรือจากความผิดของตนเองมาตรา 5 มาตรา ๕ ให้มีกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่า คณะกรรมการสงเคราะห์ผู้ประสบภัย ประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเป็นประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงกลาโหม ปลัดกระทรวงการคลัง ปลัดกระทรวงมหาดไทย เลขาธิการคณะรัฐมนตรีฝ่ายบริหาร อธิบดีกรมบัญชีกลาง เป็นกรรมการ หัวหน้ากองบำเหน็จบำนาญ กรมบัญชีกลางมาตรา 5 เป็นกรรมการและเลขานุการ คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ (๑) พิจารณาพฤติการณ์ที่เกิดขึ้นว่า บุคคลจะพึงมีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้หรือไม่ (๒) กำหนดอัตราเงินสงเคราะห์ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๗ (๓) วางระเบียบและวิธีปฏิบัติอื่น ๆ ตามที่เห็นสมควรมาตรา 5 คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งอนุกรรมการเพื่อพิจารณาเรื่องที่อยู่ในอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตามที่กำหนดไว้ใน (๑) และ (๒)มาตรา 6 มาตรา ๖ การประชุมของคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของกรรมการทั้งหมด จึงเป็นองค์ประชุม มติของที่ประชุม ให้ถือเอาเสียงข้างมาก ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานออกเสียงเพิ่มขึ้นได้อีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาดมาตรา 7 มาตรา ๗ เงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการเป็นผู้พิจารณากำหนด ตามสมควรแก่เหตุการณ์และความทุพพลภาพได้ ตั้งแต่เดือนละยี่สิบบาทจนถึงเดือนละหนึ่งร้อยบาท และให้เริ่มจ่ายตั้งแต่วันได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บ หรือถูกประทุษร้ายเป็นต้นไปมาตรา 8 มาตรา ๘ ในกรณีที่ผู้ได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บหรือถูกประทุษร้าย เพราะเหตุปฏิบัติการตามมาตรา ๔ ต้องถึงแก่ความตายเพราะเหตุนั้น ให้จ่ายเงินสงเคราะห์ให้แก่ทายาทของผู้นั้นตามอัตราที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๗ โดยลักษณะ หลักเกณฑ์มาตรา 8 และเงื่อนไขเช่นเดียวกับบำนาญพิเศษที่จ่ายให้แก่ทายาทของข้าราชการผู้ถึงแก่ความตายตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการที่ใช้อยู่ในเวลานั้นมาตรา 9 มาตรา ๙ การขอเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ต้องแสดงรายงานแพทย์ที่ทางราชการรับรอง กับรายงานแสดงเหตุที่ต้องได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บ หรือถูกประทุษร้ายนั้นด้วยมาตรา 10 มาตรา ๑๐ การร้องขอรับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ต้องกระทำภายในระยะเวลาสองปี นับแต่วันที่ผู้ร้องขอได้ทราบถึงสิทธิของตนมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ มีสิทธิได้รับการช่วยเหลือจากรัฐบาลเช่นเดียวกับผู้รับบำนาญพิเศษมาตรา 12 มาตรา ๑๒ ผู้ได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บ หรือถูกประทุษร้าย เพราะเหตุปฏิบัติการตามมาตรา ๔ ไม่ว่าจะมีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้หรือไม่ก็ตาม ให้มีสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลโดยรัฐบาลเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลตามความในวรรคก่อนมาตรา 12 ให้เป็นไปตามระเบียบของกระทรวงการคลังมาตรา 13 มาตรา ๑๓ ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ได้ใช้สิทธิตามพระราชบัญญัตินี้แล้ว เป็นอันหมดสิทธิที่จะได้รับเงินเลี้ยงชีพตามกฎหมายว่าด้วยการสงเคราะห์ผู้ประสบภัยเนื่องในการรบ สำหรับเหตุการณ์อันเดียวกันมาตรา 14 มาตรา ๑๔ ผู้ได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ถ้า (๑) กระทำความผิดถึงต้องโทษจำคุกโดยคำพิพากษาโทษจำคุก เว้นแต่ความผิดในลักษณะฐานลหุโทษ หรือความผิดอันได้กระทำโดยประมาท หรือ (๒) เป็นบุคคลล้มละลายทุจริต ตามกฎหมายว่าด้วยล้มละลาย ผู้นั้นหมดสิทธิรับเงินสงเคราะห์ตั้งแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุดมาตรา 15 มาตรา ๑๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ ในปัจจุบัน นอกจากข้าราชการที่ได้รับเงินเดือนในงบประมาณประเภทเงินเดือนแล้ว ยังมีประชาชนที่ช่วยเหลือราชการ หรือบุคคลอื่นที่มีหน้าที่ปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมายอยู่อีกหลายสาขา เช่น กรรมการของสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ ก.ป.ช. ฯลฯและนอกจากนี้ยังมีผู้ที่ปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม ซึ่งถ้าบุคคลดังกล่าวนี้ต้องประสบภยันตรายจากการช่วยเหลือราชการ จากการปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมาย หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรมนั้นแล้ว ก็หามีกฎหมายหรือระเบียบแบบแผนใด ๆที่จะให้ความอบอุ่นแก่บุคคลนั้นเองหรือแก่ครอบครัวของบุคคลเหล่านั้นดุจข้าราชการไม่ ฉะนั้น เพื่อสงเคราะห์บุคคลดังกล่าวและเพื่อเป็นหลักประกันต่ออนาคตของครอบครัวของบุคคลเหล่านั้น จึงเป็นการสมควรที่จะออกกฎหมายให้การสงเคราะห์แก่บุคคลดังกล่าวและครอบครัว