ประกาศคณะกรรมการวิชาชีพสาขากายอุปกรณ์ประกาศคณะกรรมการวิชาชีพสาขากายอุปกรณ์เรื่องมาตรฐานวิชาชีพสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์พ.ศ. ๒๕๕๖ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๓ (๗) แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะพ.ศ. ๒๕๔๒ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๕ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย คณะกรรมการวิชาชีพสาขากายอุปกรณ์จึงออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ หมายความว่า ผู้ที่ได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ผู้ป่วย หมายถึง ผู้รับบริการและให้มีความหมายรวมถึง ผู้พิการที่มารับบริการด้านกายอุปกรณ์ผู้พิการ หมายถึงบุคคลที่มีสภาพร่างกายบางส่วนสูญหาย หรือบกพร่องเกี่ยวกับระบบประสาท กล้ามเนื้อและกระดูกข้อ ๒ มาตรฐานวิชาชีพสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ประกอบด้วยมาตรฐานหลัก ๓ มาตรฐาน คือ๑) ความเป็นวิชาชีพและความรับผิดชอบ๒) ความรู้ ความเข้าใจ๓) ทักษะที่จำเป็นในการให้บริการมาตรฐาน ๑ความเป็นวิชาชีพและความรับผิดชอบ ข้อ ๓ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความเป็นวิชาชีพ ดังนี้๑) ปฏิบัติงานภายใต้กฎ ระเบียบ และจรรยาบรรณวิชาชีพก) เข้าใจกฎหมาย ระเบียบ ประกาศต่าง ๆ ที่กำหนดและให้ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ถือปฏิบัติข) เข้าใจถึงข้อบังคับ ระเบียบปฏิบัติ และข้อแนะนำที่เป็นสากลค) เข้าใจและเคารพเรื่องสิทธิของผู้ป่วย และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์รวมถึงบทบาทของตนในการให้บริการทางกายอุปกรณ์ง) ปฏิบัติงานโดยเสมอภาคจ) รักษาความลับของผู้ป่วย๒) ร่วมจัดทำคำยินยอมของผู้ป่วยก่อนการให้บริการกายอุปกรณ์๓) รู้ถึงข้อจำกัดในการให้บริการก) สามารถประเมินสถานการณ์ ลักษณะและระดับความรุนแรงของปัญหาและปรึกษาผู้รู้และมีประสบการณ์มากกว่าเพื่อแก้ปัญหานั้นข) สามารถประเมินวิธีแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้๔) สามารถบริหารจัดการภาระงานของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ๕) ฝึกฝนตนเองให้มีความรู้และทักษะในวิชาชีพอย่างสม่ำเสมอ๖) เข้าใจถึงความจำเป็นในการพัฒนาความก้าวหน้าทางวิชาชีพ๗) แสดงตนว่าเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ในสถานที่ปฏิบัติงานข้อ ๔ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสัมพันธ์และความรับผิดชอบต่อผู้ร่วมงานและผู้ป่วยดังนี้๑) รู้ถึงขอบเขตวิชาชีพและขอบเขตการให้บริการของตนเองก) ปฏิบัติงานร่วมกับผู้ร่วมวิชาชีพผู้ประกอบวิชาชีพอื่นที่เกี่ยวข้องข) ปฏิบัติงานร่วมกับสหสาขาวิชาชีพอย่างมีประสิทธิภาพค) แนะนำความเห็นทางวิชาชีพแก่ผู้ร่วมงานง) เข้าใจถึงความจำเป็นในการนัดหมาย การเตรียมผู้ป่วยการให้คำแนะนำแก่ผู้ป่วยและญาติจ) แปลผลข้อมูลที่ได้จากผู้ประกอบวิชาชีพอื่นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการ๒) แสดงทักษะการสื่อสารได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพในการให้ข้อมูล คำแนะนำ และข้อคิดเห็นด้านวิชาชีพแก่ผู้ร่วมงาน ผู้ป่วยและญาติก) เข้าใจถึงทักษะการสื่อสารที่มีผลต่อการประเมินผู้ป่วย และสามารถใช้ทักษะการสื่อสารได้อย่างเหมาะสมตามอายุการศึกษา และสภาพร่างกายและจิตใจของผู้ป่วยข) เข้าใจถึงการแสดงกริยาท่าทาง และอื่น ๆที่เป็นการสื่อสารที่มิใช่การพูดซึ่งอาจมีผลกระทบทางศาสนา วัฒนธรรมความเชื่อส่วนบุคคล และเศรษฐสถานะค) เข้าใจถึงความสำคัญที่ต้องให้ข้อมูลที่จำเป็นแก่ผู้ป่วยเพื่อการตัดสินใจในการรับบริการ๓)เข้าใจถึงความต้องการการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพตลอดระยะเวลาที่ให้บริการดูแลผู้ป่วย๔) เข้าใจถึงความจำเป็นที่ต้องให้ผู้ป่วยมีส่วนร่วมในการตัดสินใจมาตรฐาน ๒ความรู้ความเข้าใจ ข้อ ๕ ภายใต้ปรัชญาว่าด้วยการเรียนรู้ตลอดชีวิตผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องเรียนรู้และประยุกต์ใช้ความรู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการปฏิบัติอย่างมีคุณภาพ ดังนี้๑) มีความรู้พื้นฐานทางวิชาสังคมศาสตร์ วิทยาศาสตร์การแพทย์และสาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพ ได้แก่ก) หลักจริยธรรมสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบโรคศิลปะ สิทธิผู้ป่วย สิทธิคนพิการข) ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกายวิภาคศาสตร์ของร่างกายมนุษย์ในด้านโครงสร้าง หน้าที่ การทำงานและความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างต่าง ๆของร่างกายมนุษย์ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานในวิชาชีพค) หน้าที่และกลไกการทำงานของระบบต่าง ๆ ในภาวะปกติของร่างกายมนุษย์ โดยเฉพาะระบบกล้ามเนื้อและโครงกระดูกง) สาเหตุกลไกของการเกิดโรคและพยาธิสภาพที่เกี่ยวเนื่องกับการปฏิบัติงานในวิชาชีพจ) หลักกลศาสตร์เบื้องต้น หลักชีวกลศาสตร์การวิเคราะห์การเคลื่อนที่และกลศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับกายอุปกรณ์ฉ) ความหมายและวัตถุประสงค์ของการฟื้นฟูสมรรถภาพทีมงานฟื้นฟูสมรรถภาพ หลักการเบื้องต้นเกี่ยวกับการประเมินและการฟื้นฟูสมรรถภาพแนวทางการฟื้นฟูสมรรถภาพ บทบาทของกายอุปกรณ์และวิชาชีพอื่นที่เกี่ยวข้องช) พื้นฐานกระบวนการวิจัยด้านกายอุปกรณ์ซ) พื้นฐานด้านจิตวิทยา ปฏิกิริยาทางจิตใจต่อการสูญเสียวิธีการเข้าหาและติดต่อสื่อสารกับผู้ป่วย๒) มีความรู้ด้านกายอุปกรณ์ ได้แก่ก) นิยามต่าง ๆ ด้านกายอุปกรณ์ บทบาทและประวัติของกายอุปกรณ์การเขียนภาพหรือวาดแบบที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพข) วิธีการใช้และการเลือกใช้เครื่องมือ เครื่องจักรและวัสดุในงานกายอุปกรณ์ค) การประเมินความบกพร่องทางร่างกาย ทางจิตใจ คำสั่งการรักษาชีวกลศาสตร์ องค์ประกอบและวัสดุที่ใช้ หลักการประดิษฐ์ การจัดทำ การจัดแนวการลองสวมและปรับปรุงกายอุปกรณ์ชนิดต่าง ๆที่ใช้ในโรคหรือภาวะผิดปกติที่เกี่ยวข้องมาตรฐาน ๓ทักษะที่จำเป็นในการให้บริการ ข้อ ๖ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถในการตรวจประเมินผู้ป่วย ดังนี้๑) สังเกตสัญญาณชีพ อาการ และการบาดเจ็บของผู้ป่วย๒) ประเมินสภาพร่างกายและจิตใจโดยทั่วไป๓) ตรวจประเมินร่างกาย ตรวจประเมินกำลังกล้ามเนื้อ วัดพิสัยของข้อตรวจความมั่นคงของข้อต่อต่าง ๆ และประเมินความผิดปกติอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง๔) ประเมินความชำรุดของกายอุปกรณ์เพื่อพิจารณาการซ่อมแซมหรือทำใหม่ตามความเหมาะสม๕) ร่วมประเมินความเหมาะสมในการใช้เครื่องช่วยผู้พิการ เช่น ไม้เท้าไม้ค้ำยัน คอกช่วยเดิน หรือรถนั่งผู้พิการข้อ ๗ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถในการออกแบบกายอุปกรณ์ ดังนี้๑) พิจารณาคำสั่งการรักษา ชีวกลศาสตร์ส่วนประกอบของกายอุปกรณ์สำหรับโรคหรือภาวะผิดปกติที่เกี่ยวข้อง๒)บูรณาการความรู้ด้านกายอุปกรณ์กับความรู้ในศาสตร์อื่นที่เกี่ยวข้องในการออกแบบคิดค้นกายอุปกรณ์เพื่อให้เหมาะสมกับพยาธิสภาพของผู้ป่วยตามหลักกายอุปกรณศาสตร์๓) ติดตามความก้าวหน้าทางวิชาการและพัฒนาด้านกายอุปกรณศาสตร์เพื่อการออกแบบคิดค้นกายอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับพยาธิสภาพของผู้ป่วยข้อ ๘ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถประดิษฐ์กายอุปกรณ์ ดังนี้๑) เลือกใช้เครื่องมือ วัสดุ และเทคโนโลยีที่เหมาะสมเพื่อประดิษฐ์กายอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับพยาธิสภาพของผู้ป่วย๒) ประเมินการลองสวมใส่กายอุปกรณ์เพื่อให้ได้อุปกรณ์ที่ถูกต้องและเหมาะสมกับผู้ป่วย๓) ซ่อมแซม ดัดแปลง แก้ไขกายอุปกรณ์ข้อ ๙ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถในการติดตามผลการใช้กายอุปกรณ์ ดังนี้๑) วิเคราะห์การลองสวมใส่ ความพอดี ความเหมาะสม ตามวัตถุประสงค์ของกายอุปกรณ์ตามหลักกายอุปกรณศาสตร์๒) ให้คำแนะนำในการดูแลรักษาและการใช้กายอุปกรณ์แก่ผู้ป่วยและญาติ๓) ติดตามผลการใช้กายอุปกรณ์ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์การใช้อุปกรณ์และเพื่อประเมินการชำรุดของอุปกรณ์ และหาสาเหตุเพื่อการแก้ไข๔) สามารถประยุกต์ความรู้และทักษะในการแก้ไขปัญหาได้อย่างเหมาะสมตลอดจนสังเคราะห์แนวทางป้องกันแก้ไขรักษาความพิการการฟื้นฟูสมรรถภาพและการส่งเสริมสุขภาพข้อ ๑๐ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถในการจัดการข้อมูลการให้บริการ ดังนี้๑) ใช้วิธีการที่เหมาะสมในการเก็บข้อมูลรวมถึงประวัติและการวินิจฉัยโรคของผู้ป่วย๒) สรุปผลจากการวินิจฉัย หรือปัญหาได้เหมาะสม๓) วิเคราะห์และประเมินข้อมูลที่เก็บได้ข้อ ๑๑ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถในการจัดการการให้บริการ ดังนี้๑) ใช้ทักษะการวิจัย การใช้เหตุผลและการแก้ปัญหาในการปฏิบัติอย่างเหมาะสม๒) นำความรู้และทักษะมาใช้ในการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม๓)ปรับเปลี่ยนวิธีการทางเทคนิคตามความเหมาะสมกับการพัฒนาทางเทคโนโลยีที่เกิดขึ้น๔) แสดงทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับการให้บริการได้เหมาะสม๕) จัดการความเสี่ยงได้อย่างมีทักษะและปลอดภัยข้อ ๑๒ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากายอุปกรณ์ต้องมีความสามารถในการตรวจสอบ ประเมิน และทบทวนกระบวนการปฏิบัติ ดังนี้๑) เข้าใจหลักการประกันคุณภาพและร่วมในกิจกรรมการประกันคุณภาพอย่างต่อเนื่อง๒) เข้าใจบทบาทการตรวจสอบและทบทวนการบริหารคุณภาพ การประกันคุณภาพและการวัดผลลัพธ์การดำเนินงานที่เหมาะสม๓) ประเมินคุณภาพอย่างสม่ำเสมอเพื่อมุ่งสู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง๔)เข้าใจถึงคุณค่าของการปรึกษาเฉพาะเรื่องร่วมกันหรือวิธีการอื่นในทำนองเดียวกันข้อ ๑๓[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖เทอดชัยชีวะเกตุประธานกรรมการวิชาชีพสาขากายอุปกรณ์ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒ กันยายน ๒๕๕๖อุษมล/ผู้ตรวจ๙ กันยายน ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๑๐๙ ง/หน้า ๑๓/๓๐ สิงหาคม ๒๕๕๖