คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 79/2501หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องคดีที่ดินมรดกโดยอ้างว่าโจทก์เป็นทายาทผู้มีส่วนได้รับร่วมกับจำเลยด้วย แต่จำเลยไปใส่ชื่อจำเลยในโฉนดเสียแต่ผู้เดียวโจทก์มีคำขอท้ายฟ้องว่าขอให้ลงชื่อโจทก์ในโฉนดที่ดินนั้นด้วยต่อมาในระหว่างคดีปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่พิพาทนั้นไปยังบุคคลที่สามดั่งนี้ เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลยจึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามคำขอท้ายฟ้องและจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้จึงต้องพิพากษายกฟ้อง คดีที่ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสียนั้นไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะว่ากล่าวฟ้องร้องต่อไปอีก จำเลยดำเนินคดีให้โจทก์ต้องถูกยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทไปยังบุคคลอื่นเสียก่อนเช่นนี้ควรให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมแทนโจทก์โจทก์จำเลยเป็นบุตรนางก้อย โจทก์ฟ้องว่านางก้อยซื้อนาป่าไว้ 1แปลง นางก้อยถึงแก่กรรมโจทก์เข้าครอบครองถางป่าเป็นนาให้ผู้มีชื่อเช่าทำ จำเลยไปขอรับมรดกเสียแต่ผู้เดียว จึงขอให้ศาลบังคับใส่ชื่อโจทก์ในโฉนดตามส่วนของโจทก์จำเลยต่อสู้ว่า นานี้มีโฉนดตราจองแล้ว ซื้อแล้วนางก้อยยกส่วนของนางก้อยให้จำเลย ยังไม่ทันโอนโฉนดนางก้อยก็ตาย จำเลยครอบครองมาและไปขอรับมรดก โจทก์ก็ไม่คัดค้านและไม่เคยเข้าเกี่ยวข้อง บุตรนางก้อยอีก 3 คนร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมจำเลยต่อสู้ว่าผู้ร้องไม่เคยเข้าเกี่ยวข้องถึงวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้ร้องทั้ง 3 ไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง มาแต่ตัวโจทก์ พยานอื่นก็ไม่มา ศาลสืบโจทก์ได้หนึ่งปากแล้วสั่งงดสืบพยานอื่นของโจทก์ คงให้สืบพยานจำเลย สืบแล้วปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่ดินโฉนดนี้ไปแล้วภายหลังที่โจทก์ฟ้องคดีนี้เกือบเดือนศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีนี้ไม่จำต้องวินิจฉัยข้อเท็จจริงเพราะที่พิพาทได้เปลี่ยนกรรมสิทธิ์ทางทะเบียนเป็นของผู้อื่นไปแล้วศาลไม่อาจพิพากษาตามคำขอของโจทก์ได้จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์และผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า แม้ที่พิพาทโอนไปแล้ว แต่ก็อาจติดตามเอาได้สมควรต้องชี้ขาดข้อเท็จจริงว่าโจทก์มีสิทธิรับมรดกที่พิพาทเพียงใดหรือไม่ก่อนจึงให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ตามประเด็นที่พิพาทจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อที่พิพาทได้โอนโฉนดไปเป็นของคนอื่นเสียแล้ว ก็เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลย จึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามที่โจทก์ฟ้องขอในคดีนี้ได้และจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้ ข้อที่ว่าการโอนที่พิพาทไปยังบุคคลที่ 3 ในระหว่างคดีเป็นการมิชอบและยังมีทางติดตามเอาคืนได้นั้นไม่มีประเด็นวินิจฉัยในชั้นนี้ เพราะโจทก์ยังมิได้จัดการประการใดจึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้อง แต่โดยเหตุที่คดีของโจทก์ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสีย จึงไม่ให้คำพิพากษานี้ตัดสิทธิของโจทก์ที่จะฟ้องร้องว่ากล่าวในเรื่องนี้ต่อไปอีก ให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมในคดีเรื่องนี้แทนนายสน รัศมีโจทก์จงครบ ส่วนค่าทนายความและค่าธรรมเนียมของโจทก์ร่วมและของจำเลยให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 79/2501นายสน รัศมี กับพวกโจทก์นายธร รัศมีจำเลย ป.พ.พ. ม. 218 ป.วิ.พ. ม. 145, ม. 55, ม. 161โจทก์ฟ้องคดีที่ดินมรดกโดยอ้างว่าโจทก์เป็นทายาทผู้มีส่วนได้รับร่วมกับจำเลยด้วย แต่จำเลยไปใส่ชื่อจำเลยในโฉนดเสียแต่ผู้เดียวโจทก์มีคำขอท้ายฟ้องว่าขอให้ลงชื่อโจทก์ในโฉนดที่ดินนั้นด้วยต่อมาในระหว่างคดีปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่พิพาทนั้นไปยังบุคคลที่สามดั่งนี้ เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลยจึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามคำขอท้ายฟ้องและจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้จึงต้องพิพากษายกฟ้อง คดีที่ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสียนั้นไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะว่ากล่าวฟ้องร้องต่อไปอีก จำเลยดำเนินคดีให้โจทก์ต้องถูกยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทไปยังบุคคลอื่นเสียก่อนเช่นนี้ควรให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมแทนโจทก์โจทก์จำเลยเป็นบุตรนางก้อย โจทก์ฟ้องว่านางก้อยซื้อนาป่าไว้ 1แปลง นางก้อยถึงแก่กรรมโจทก์เข้าครอบครองถางป่าเป็นนาให้ผู้มีชื่อเช่าทำ จำเลยไปขอรับมรดกเสียแต่ผู้เดียว จึงขอให้ศาลบังคับใส่ชื่อโจทก์ในโฉนดตามส่วนของโจทก์จำเลยต่อสู้ว่า นานี้มีโฉนดตราจองแล้ว ซื้อแล้วนางก้อยยกส่วนของนางก้อยให้จำเลย ยังไม่ทันโอนโฉนดนางก้อยก็ตาย จำเลยครอบครองมาและไปขอรับมรดก โจทก์ก็ไม่คัดค้านและไม่เคยเข้าเกี่ยวข้อง บุตรนางก้อยอีก 3 คนร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมจำเลยต่อสู้ว่าผู้ร้องไม่เคยเข้าเกี่ยวข้องถึงวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้ร้องทั้ง 3 ไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง มาแต่ตัวโจทก์ พยานอื่นก็ไม่มา ศาลสืบโจทก์ได้หนึ่งปากแล้วสั่งงดสืบพยานอื่นของโจทก์ คงให้สืบพยานจำเลย สืบแล้วปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่ดินโฉนดนี้ไปแล้วภายหลังที่โจทก์ฟ้องคดีนี้เกือบเดือนศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีนี้ไม่จำต้องวินิจฉัยข้อเท็จจริงเพราะที่พิพาทได้เปลี่ยนกรรมสิทธิ์ทางทะเบียนเป็นของผู้อื่นไปแล้วศาลไม่อาจพิพากษาตามคำขอของโจทก์ได้จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์และผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า แม้ที่พิพาทโอนไปแล้ว แต่ก็อาจติดตามเอาได้สมควรต้องชี้ขาดข้อเท็จจริงว่าโจทก์มีสิทธิรับมรดกที่พิพาทเพียงใดหรือไม่ก่อนจึงให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ตามประเด็นที่พิพาทจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อที่พิพาทได้โอนโฉนดไปเป็นของคนอื่นเสียแล้ว ก็เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลย จึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามที่โจทก์ฟ้องขอในคดีนี้ได้และจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้ ข้อที่ว่าการโอนที่พิพาทไปยังบุคคลที่ 3 ในระหว่างคดีเป็นการมิชอบและยังมีทางติดตามเอาคืนได้นั้นไม่มีประเด็นวินิจฉัยในชั้นนี้ เพราะโจทก์ยังมิได้จัดการประการใดจึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้อง แต่โดยเหตุที่คดีของโจทก์ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสีย จึงไม่ให้คำพิพากษานี้ตัดสิทธิของโจทก์ที่จะฟ้องร้องว่ากล่าวในเรื่องนี้ต่อไปอีก ให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมในคดีเรื่องนี้แทนนายสน รัศมีโจทก์จงครบ ส่วนค่าทนายความและค่าธรรมเนียมของโจทก์ร่วมและของจำเลยให้เป็นพับ(มนูกิจวิมลอรรถ-มนูภันย์วิมลสาร-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์จำเลยเป็นบุตรนางก้อย โจทก์ฟ้องว่านางก้อยซื้อนาป่าไว้ 1แปลง นางก้อยถึงแก่กรรมโจทก์เข้าครอบครองถางป่าเป็นนาให้ผู้มีชื่อเช่าทำ จำเลยไปขอรับมรดกเสียแต่ผู้เดียว จึงขอให้ศาลบังคับใส่ชื่อโจทก์ในโฉนดตามส่วนของโจทก์จำเลยต่อสู้ว่า นานี้มีโฉนดตราจองแล้ว ซื้อแล้วนางก้อยยกส่วนของนางก้อยให้จำเลย ยังไม่ทันโอนโฉนดนางก้อยก็ตาย จำเลยครอบครองมาและไปขอรับมรดก โจทก์ก็ไม่คัดค้านและไม่เคยเข้าเกี่ยวข้อง บุตรนางก้อยอีก 3 คนร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมจำเลยต่อสู้ว่าผู้ร้องไม่เคยเข้าเกี่ยวข้องถึงวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้ร้องทั้ง 3 ไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง มาแต่ตัวโจทก์ พยานอื่นก็ไม่มา ศาลสืบโจทก์ได้หนึ่งปากแล้วสั่งงดสืบพยานอื่นของโจทก์ คงให้สืบพยานจำเลย สืบแล้วปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่ดินโฉนดนี้ไปแล้วภายหลังที่โจทก์ฟ้องคดีนี้เกือบเดือนศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีนี้ไม่จำต้องวินิจฉัยข้อเท็จจริงเพราะที่พิพาทได้เปลี่ยนกรรมสิทธิ์ทางทะเบียนเป็นของผู้อื่นไปแล้วศาลไม่อาจพิพากษาตามคำขอของโจทก์ได้จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์และผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า แม้ที่พิพาทโอนไปแล้ว แต่ก็อาจติดตามเอาได้สมควรต้องชี้ขาดข้อเท็จจริงว่าโจทก์มีสิทธิรับมรดกที่พิพาทเพียงใดหรือไม่ก่อนจึงให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ตามประเด็นที่พิพาทจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อที่พิพาทได้โอนโฉนดไปเป็นของคนอื่นเสียแล้ว ก็เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลย จึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามที่โจทก์ฟ้องขอในคดีนี้ได้และจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้ ข้อที่ว่าการโอนที่พิพาทไปยังบุคคลที่ 3 ในระหว่างคดีเป็นการมิชอบและยังมีทางติดตามเอาคืนได้นั้นไม่มีประเด็นวินิจฉัยในชั้นนี้ เพราะโจทก์ยังมิได้จัดการประการใดจึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้อง แต่โดยเหตุที่คดีของโจทก์ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสีย จึงไม่ให้คำพิพากษานี้ตัดสิทธิของโจทก์ที่จะฟ้องร้องว่ากล่าวในเรื่องนี้ต่อไปอีก ให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมในคดีเรื่องนี้แทนนายสน รัศมีโจทก์จงครบ ส่วนค่าทนายความและค่าธรรมเนียมของโจทก์ร่วมและของจำเลยให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 79/2501นายสน รัศมี กับพวกโจทก์นายธร รัศมีจำเลย ป.พ.พ. ม. 218 ป.วิ.พ. ม. 145, ม. 55, ม. 161โจทก์ฟ้องคดีที่ดินมรดกโดยอ้างว่าโจทก์เป็นทายาทผู้มีส่วนได้รับร่วมกับจำเลยด้วย แต่จำเลยไปใส่ชื่อจำเลยในโฉนดเสียแต่ผู้เดียวโจทก์มีคำขอท้ายฟ้องว่าขอให้ลงชื่อโจทก์ในโฉนดที่ดินนั้นด้วยต่อมาในระหว่างคดีปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่พิพาทนั้นไปยังบุคคลที่สามดั่งนี้ เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลยจึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามคำขอท้ายฟ้องและจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้จึงต้องพิพากษายกฟ้อง คดีที่ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสียนั้นไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะว่ากล่าวฟ้องร้องต่อไปอีก จำเลยดำเนินคดีให้โจทก์ต้องถูกยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทไปยังบุคคลอื่นเสียก่อนเช่นนี้ควรให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมแทนโจทก์โจทก์จำเลยเป็นบุตรนางก้อย โจทก์ฟ้องว่านางก้อยซื้อนาป่าไว้ 1แปลง นางก้อยถึงแก่กรรมโจทก์เข้าครอบครองถางป่าเป็นนาให้ผู้มีชื่อเช่าทำ จำเลยไปขอรับมรดกเสียแต่ผู้เดียว จึงขอให้ศาลบังคับใส่ชื่อโจทก์ในโฉนดตามส่วนของโจทก์จำเลยต่อสู้ว่า นานี้มีโฉนดตราจองแล้ว ซื้อแล้วนางก้อยยกส่วนของนางก้อยให้จำเลย ยังไม่ทันโอนโฉนดนางก้อยก็ตาย จำเลยครอบครองมาและไปขอรับมรดก โจทก์ก็ไม่คัดค้านและไม่เคยเข้าเกี่ยวข้อง บุตรนางก้อยอีก 3 คนร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมจำเลยต่อสู้ว่าผู้ร้องไม่เคยเข้าเกี่ยวข้องถึงวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้ร้องทั้ง 3 ไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง มาแต่ตัวโจทก์ พยานอื่นก็ไม่มา ศาลสืบโจทก์ได้หนึ่งปากแล้วสั่งงดสืบพยานอื่นของโจทก์ คงให้สืบพยานจำเลย สืบแล้วปรากฏว่าจำเลยได้โอนขายที่ดินโฉนดนี้ไปแล้วภายหลังที่โจทก์ฟ้องคดีนี้เกือบเดือนศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีนี้ไม่จำต้องวินิจฉัยข้อเท็จจริงเพราะที่พิพาทได้เปลี่ยนกรรมสิทธิ์ทางทะเบียนเป็นของผู้อื่นไปแล้วศาลไม่อาจพิพากษาตามคำขอของโจทก์ได้จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์และผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า แม้ที่พิพาทโอนไปแล้ว แต่ก็อาจติดตามเอาได้สมควรต้องชี้ขาดข้อเท็จจริงว่าโจทก์มีสิทธิรับมรดกที่พิพาทเพียงใดหรือไม่ก่อนจึงให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ตามประเด็นที่พิพาทจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อที่พิพาทได้โอนโฉนดไปเป็นของคนอื่นเสียแล้ว ก็เป็นอันว่าวัตถุที่โจทก์เรียกร้องนั้นไม่มีที่จำเลย จึงเป็นการพ้นวิสัยที่ศาลจะพิพากษาบังคับให้ตามที่โจทก์ฟ้องขอในคดีนี้ได้และจะพิพากษาว่าโจทก์มีส่วนกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทซึ่งเป็นของคนอื่นโดยสิ้นเชิงแล้วก็ย่อมไม่ได้ ข้อที่ว่าการโอนที่พิพาทไปยังบุคคลที่ 3 ในระหว่างคดีเป็นการมิชอบและยังมีทางติดตามเอาคืนได้นั้นไม่มีประเด็นวินิจฉัยในชั้นนี้ เพราะโจทก์ยังมิได้จัดการประการใดจึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้อง แต่โดยเหตุที่คดีของโจทก์ต้องยกฟ้องเพราะจำเลยโอนทรัพย์พิพาทให้พ้นคดีไปเสีย จึงไม่ให้คำพิพากษานี้ตัดสิทธิของโจทก์ที่จะฟ้องร้องว่ากล่าวในเรื่องนี้ต่อไปอีก ให้จำเลยเสียค่าธรรมเนียมในคดีเรื่องนี้แทนนายสน รัศมีโจทก์จงครบ ส่วนค่าทนายความและค่าธรรมเนียมของโจทก์ร่วมและของจำเลยให้เป็นพับ(มนูกิจวิมลอรรถ-มนูภันย์วิมลสาร-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ