คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 43/2533หลักกฎหมาย: การที่จำเลยให้การว่า เช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยมอบเป็นประกันการชำระหนี้แก่ จ. และได้ชำระหนี้เสร็จสิ้นกันไปแล้วจึงเป็นเช็คที่ไม่มีมูลหนี้ และผู้ทรงคนก่อนลงวันที่ออกเช็คโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คพิพาทเป็นเอกสารปลอมนั้น เป็นคำให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆ โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตาม ป.พ.พ. มาตรา 916 ไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัดสาขาหลักสี่ 2 ฉบับ สั่งจ่ายเงิน 400,000 บาท และ 200,000 บาทชำระหนี้ให้แก่ผู้มีชื่อต่อมาผู้มีชื่อนำเช็คทั้งสองฉบับมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อเช็คดังกล่าวถึงกำหนด โจทก์นำเข้าเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คทั้งสองฉบับ โจทก์ทวงถามจำเลยก็เพิกเฉยไม่ยอมชำระเงินแก่โจทก์ โจทก์จึงขอให้จำเลยรับผิดชำระเงินตามเช็ครวมเป็นเงิน600,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 26 สิงหาคม 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยให้การว่า จำเลยได้มอบเช็คพิพาททั้งสองฉบับให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยไว้เป็นประกันเงินยืมระหว่างพี่น้องโดยมิได้ลงวันที่ออกเช็ค และมีข้อตกลงว่าจะไม่นำเช็คทั้งสองฉบับไปเบิกเงินจากธนาคาร จำเลยได้ชำระเงินยืมให้แก่นางสาวจินตนาพี่สาวครบถ้วนแล้ว นางสาวจินตนาแจ้งว่าจะนำเช็คมาคืนแต่ได้ล้มป่วยเข้าโรงพยาบาลแล้วถึงแก่กรรมเสียก่อน หลังจากนางสาวจินตนาถึงแก่กรรม จำเลยได้ติดตามขอเช็คคืนจากนางสาวธเนศรัตน์ องค์วัฒนะพัฒน์ ซึ่งอยู่บ้านเดียวกันกับนางสาวจินตนา และสอบถามนายปราโมทย์ จารุวิจิตรรัตนา ก็ได้รับแจ้งว่าเช็คหาย ซึ่งเชื่อว่ามีผู้ลักไป จำเลยจึงได้แจ้งธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด สาขาหลักสี่ ให้ระงับการจ่ายเงิน ผู้ที่จดวันที่ออกเช็คลงในเช็ค ได้กระทำโดยไม่ชอบ ไม่มีอำนาจ โดยมิเป็นผู้ได้รับโอนเช็คโดยสุจริต จำเลยไม่เคยตกลงให้ลงวันที่ออกเช็คผู้ลงวันที่ออกเช็คจึงลงวันที่ออกเช็คโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นเช็คมีวันที่ออกเช็ค เช็คพิพาทจึงเป็นเช็คปลอม โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินตามเช็ค ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้จึงงดการชี้สองสถานและการสืบพยาน แล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 607,273บาท ให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีจากต้นเงิน600,000 บาท นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในปัญหาที่ว่าศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบหรือไม่นั้น พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เช็คพิพาททั้งสองฉบับนั้นจำเลยสั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือ เมื่อโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทเรียกเก็บเงินตามเช็คแล้วธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยใช้เงินตามเช็คพิพาท คำให้การของจำเลยที่อ้างว่าเช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้เพราะจำเลยชำระหนี้ให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยก็ดีผู้ทรงคนก่อนลงวันออกเช็คพิพาทโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คเป็นเอกสารปลอมก็ดี ล้วนแต่เป็นการให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆทั้งสิ้น โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 916 ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย ศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 43/2533ห้างหุ้นส่วนจำกัด นนท์ง้วนเฮงล้งโจทก์นางสาว ระวีวรรณ จารุวิจิตรรัต นาจำเลย ป.พ.พ. ม. 916 ป.วิ.พ. ม. 86การที่จำเลยให้การว่า เช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยมอบเป็นประกันการชำระหนี้แก่ จ. และได้ชำระหนี้เสร็จสิ้นกันไปแล้วจึงเป็นเช็คที่ไม่มีมูลหนี้ และผู้ทรงคนก่อนลงวันที่ออกเช็คโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คพิพาทเป็นเอกสารปลอมนั้น เป็นคำให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆ โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตาม ป.พ.พ. มาตรา 916 ไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัดสาขาหลักสี่ 2 ฉบับ สั่งจ่ายเงิน 400,000 บาท และ 200,000 บาทชำระหนี้ให้แก่ผู้มีชื่อต่อมาผู้มีชื่อนำเช็คทั้งสองฉบับมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อเช็คดังกล่าวถึงกำหนด โจทก์นำเข้าเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คทั้งสองฉบับ โจทก์ทวงถามจำเลยก็เพิกเฉยไม่ยอมชำระเงินแก่โจทก์ โจทก์จึงขอให้จำเลยรับผิดชำระเงินตามเช็ครวมเป็นเงิน600,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 26 สิงหาคม 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยให้การว่า จำเลยได้มอบเช็คพิพาททั้งสองฉบับให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยไว้เป็นประกันเงินยืมระหว่างพี่น้องโดยมิได้ลงวันที่ออกเช็ค และมีข้อตกลงว่าจะไม่นำเช็คทั้งสองฉบับไปเบิกเงินจากธนาคาร จำเลยได้ชำระเงินยืมให้แก่นางสาวจินตนาพี่สาวครบถ้วนแล้ว นางสาวจินตนาแจ้งว่าจะนำเช็คมาคืนแต่ได้ล้มป่วยเข้าโรงพยาบาลแล้วถึงแก่กรรมเสียก่อน หลังจากนางสาวจินตนาถึงแก่กรรม จำเลยได้ติดตามขอเช็คคืนจากนางสาวธเนศรัตน์ องค์วัฒนะพัฒน์ ซึ่งอยู่บ้านเดียวกันกับนางสาวจินตนา และสอบถามนายปราโมทย์ จารุวิจิตรรัตนา ก็ได้รับแจ้งว่าเช็คหาย ซึ่งเชื่อว่ามีผู้ลักไป จำเลยจึงได้แจ้งธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด สาขาหลักสี่ ให้ระงับการจ่ายเงิน ผู้ที่จดวันที่ออกเช็คลงในเช็ค ได้กระทำโดยไม่ชอบ ไม่มีอำนาจ โดยมิเป็นผู้ได้รับโอนเช็คโดยสุจริต จำเลยไม่เคยตกลงให้ลงวันที่ออกเช็คผู้ลงวันที่ออกเช็คจึงลงวันที่ออกเช็คโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นเช็คมีวันที่ออกเช็ค เช็คพิพาทจึงเป็นเช็คปลอม โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินตามเช็ค ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้จึงงดการชี้สองสถานและการสืบพยาน แล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 607,273บาท ให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีจากต้นเงิน600,000 บาท นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในปัญหาที่ว่าศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบหรือไม่นั้น พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เช็คพิพาททั้งสองฉบับนั้นจำเลยสั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือ เมื่อโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทเรียกเก็บเงินตามเช็คแล้วธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยใช้เงินตามเช็คพิพาท คำให้การของจำเลยที่อ้างว่าเช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้เพราะจำเลยชำระหนี้ให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยก็ดีผู้ทรงคนก่อนลงวันออกเช็คพิพาทโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คเป็นเอกสารปลอมก็ดี ล้วนแต่เป็นการให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆทั้งสิ้น โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 916 ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย ศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล-ประชา บุญวนิช-ตัน เวทไว)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีแพ่งถ้าจำเลยรับตามฟ้องของโจทก์ และยกข้อต่อสู้ขึ้นมาใหม่แต่ข้อต่อสู้นั้นไม่อาจชนะคดีได้ ศาลก็ไม่จำต้องสืบพยานและตัดสินคดีไปได้เลย ข้อต่อสู้ใดที่จะช่วยให้จำเลยชนะคดีได้อันจะก่อให้เกิดประเด็นที่จำเลยมีสิทธิที่นำสืบได้ต่อไปนั้น ถ้าเป็นข้ออ้างตามกฎหมายสารบัญญัติ จำเลยต้องศีกษาให้ดีว่าต้องด้วยบทบัญญัติของกฎหมายที่จะทำให้ตนชนะได้หรือไม่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 916เป็นบทบัญญัติในเรื่องตั๋วเงินที่นำมาใช้ต่อสู้คดีเสมอ แต่มักจะอ้างอย่างบกพร่อง โดยหาได้กล่าวว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนได้คบคิดกันฉ้อฉลหรือไม่ เพราะแม้จำเลยกับผู้ทรงคนก่อนจะมีข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างกันอย่างไร ก็ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นคนภายนอกได้นอกจากจะมีการคบคิดกันฉ้อฉล (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 810/2531, ที่ 467/2532) ข้อต่อสู้ที่จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกไม่ได้นั้นมิใช่เป็นเรื่องเกี่ยวกับตราสารหรือตัวผู้สั่งจ่ายเอง แต่ต้องเป็นเรื่องที่อาศัยความเกี่ยวพันระหว่างผู้สั่งจ่ายกับผู้ทรง เช่น เรื่องกลฉ้อฉล (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1697/2517) ไม่มีหนี้ต่อกัน(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3820/2525) ชำระหนี้แล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่2589/2522) หนี้ไม่สมบูรณ์ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 166/2523)ปฏิบัติผิดสัญญาระหว่างกัน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 768/2411) คดีนี้ศาลชั้นต้นงดชี้สองสถานและการสืบพยาน แล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์ ก็เนื่องจากเห็นว่าคำให้การของจำเลยไม่อาจชนะคดีนี้ ซึ่งปรากฏว่าจำเลยให้การไว้ว่า "จำเลยได้มอบเช็คพิพาททั้งสองฉบับให้แก่นางสาวจินตนา พี่สาวจำเลยไว้เป็นประกันเงินยืมระหว่างพี่น้องโดยมิได้ลงวันที่ออกเช็ค และมีข้อตกลงว่าจะไม่นำเช็คทั้งสองฉบับไปเบิกเงินจากธนาคาร จำเลยได้ชำระเงินยืมให้แก่นางสาวจินตนาครบถ้วนแล้ว" ตามคำให้การข้างต้นถือได้ว่าเป็นข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันระหว่างจำเลยกับนางสาวจินตนาซึ่งเป็นผู้ทรงคนก่อน ตรงตามมาตรา 916 ส่วนที่ให้การต่อไปว่า "นางสาวจินตนาแจ้งว่าจะนำเช็คมาคืนแต่ได้ถึงแก่กรรมเสียก่อน จำเลยได้ติดตามขอเช็คคืนจากนางสาวธเนศรัตน์และนายปราโมทย์ ก็ได้รับแจ้งว่าเช็คหายซึ่งเชื่อว่ามีผู้ลักไป จำเลยจึงแจ้งธนาคารให้ระงับการจ่ายเงิน ผู้ที่จดวันที่ออกเช็คลงในเช็คได้กระทำโดยไม่ชอบ ไม่มีอำนาจ มิเป็นผู้ได้รับโอนเช็คโดยสุจริตจำเลยไม่เคยตกลงให้ลงวันที่ออกเช็ค ผู้ที่ลงวันที่ออกเช็คลงวันที่ออกเช็คโดยไม่ชอบ ถือไม่ได้ว่าเป็นเช็คมีวันที่ออกเช็ค จึงเป็นเช็คปลอมโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินตามเช็ค"มิใช่เป็นข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อนแต่อย่างใด ไม่ต้องด้วยมาตรา 916 แต่เป็นเรื่องเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของเช็คนั้นเอง จะนำมาตรา 916 มาใช้บังคับไม่ได้ต้องบังคับตามมาตรา 910 วรรคท้ายที่ว่า "ถ้ามิได้ลงวันที่ออกตั๋วท่านว่าผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายคนหนึ่งคนใดทำการโดยสุจริตจะจดวันตามที่ถูกต้องแท้จริงลงก็ได้" ดังนี้คำให้การข้อนี้ของจำเลยถ้าฟังว่านางสาวจินตนาลงวันที่โดยไม่สุจริต เช็คย่อมเสียแม้โจทก์จะไม่รู้ถึงความข้อนี้ โจทก์ก็ไม่อาจบังคับให้ใช้เงินตามเช็คได้ คดีจึงน่าจะต้องมีการสืบพยานต่อไป อนึ่งตามมาตรา 910 ให้ผู้ทรงโดยสุจริตลงวันที่ออกตั๋วที่ถูกต้องได้และไม่ถือว่าเป็นตั๋วเงินปลอม ดังนั้นถ้าปรากฏว่าโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงลงวันที่ออกตั๋วไปตามวันที่ถูกต้องแท้จริงย่อมเป็นการกระทำที่สุจริตผู้สั่งจ่ายย่อมต้องรับผิดตามเช็คนั้น ไพโรจน์ วายุภาพ.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัดสาขาหลักสี่ 2 ฉบับ สั่งจ่ายเงิน 400,000 บาท และ 200,000 บาทชำระหนี้ให้แก่ผู้มีชื่อต่อมาผู้มีชื่อนำเช็คทั้งสองฉบับมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อเช็คดังกล่าวถึงกำหนด โจทก์นำเข้าเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คทั้งสองฉบับ โจทก์ทวงถามจำเลยก็เพิกเฉยไม่ยอมชำระเงินแก่โจทก์ โจทก์จึงขอให้จำเลยรับผิดชำระเงินตามเช็ครวมเป็นเงิน600,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 26 สิงหาคม 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยให้การว่า จำเลยได้มอบเช็คพิพาททั้งสองฉบับให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยไว้เป็นประกันเงินยืมระหว่างพี่น้องโดยมิได้ลงวันที่ออกเช็ค และมีข้อตกลงว่าจะไม่นำเช็คทั้งสองฉบับไปเบิกเงินจากธนาคาร จำเลยได้ชำระเงินยืมให้แก่นางสาวจินตนาพี่สาวครบถ้วนแล้ว นางสาวจินตนาแจ้งว่าจะนำเช็คมาคืนแต่ได้ล้มป่วยเข้าโรงพยาบาลแล้วถึงแก่กรรมเสียก่อน หลังจากนางสาวจินตนาถึงแก่กรรม จำเลยได้ติดตามขอเช็คคืนจากนางสาวธเนศรัตน์ องค์วัฒนะพัฒน์ ซึ่งอยู่บ้านเดียวกันกับนางสาวจินตนา และสอบถามนายปราโมทย์ จารุวิจิตรรัตนา ก็ได้รับแจ้งว่าเช็คหาย ซึ่งเชื่อว่ามีผู้ลักไป จำเลยจึงได้แจ้งธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด สาขาหลักสี่ ให้ระงับการจ่ายเงิน ผู้ที่จดวันที่ออกเช็คลงในเช็ค ได้กระทำโดยไม่ชอบ ไม่มีอำนาจ โดยมิเป็นผู้ได้รับโอนเช็คโดยสุจริต จำเลยไม่เคยตกลงให้ลงวันที่ออกเช็คผู้ลงวันที่ออกเช็คจึงลงวันที่ออกเช็คโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นเช็คมีวันที่ออกเช็ค เช็คพิพาทจึงเป็นเช็คปลอม โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินตามเช็ค ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้จึงงดการชี้สองสถานและการสืบพยาน แล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 607,273บาท ให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีจากต้นเงิน600,000 บาท นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในปัญหาที่ว่าศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบหรือไม่นั้น พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เช็คพิพาททั้งสองฉบับนั้นจำเลยสั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือ เมื่อโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทเรียกเก็บเงินตามเช็คแล้วธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยใช้เงินตามเช็คพิพาท คำให้การของจำเลยที่อ้างว่าเช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้เพราะจำเลยชำระหนี้ให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยก็ดีผู้ทรงคนก่อนลงวันออกเช็คพิพาทโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คเป็นเอกสารปลอมก็ดี ล้วนแต่เป็นการให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆทั้งสิ้น โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 916 ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย ศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 43/2533ห้างหุ้นส่วนจำกัด นนท์ง้วนเฮงล้งโจทก์นางสาว ระวีวรรณ จารุวิจิตรรัต นาจำเลย ป.พ.พ. ม. 916 ป.วิ.พ. ม. 86การที่จำเลยให้การว่า เช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยมอบเป็นประกันการชำระหนี้แก่ จ. และได้ชำระหนี้เสร็จสิ้นกันไปแล้วจึงเป็นเช็คที่ไม่มีมูลหนี้ และผู้ทรงคนก่อนลงวันที่ออกเช็คโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คพิพาทเป็นเอกสารปลอมนั้น เป็นคำให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆ โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตาม ป.พ.พ. มาตรา 916 ไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัดสาขาหลักสี่ 2 ฉบับ สั่งจ่ายเงิน 400,000 บาท และ 200,000 บาทชำระหนี้ให้แก่ผู้มีชื่อต่อมาผู้มีชื่อนำเช็คทั้งสองฉบับมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อเช็คดังกล่าวถึงกำหนด โจทก์นำเข้าเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คทั้งสองฉบับ โจทก์ทวงถามจำเลยก็เพิกเฉยไม่ยอมชำระเงินแก่โจทก์ โจทก์จึงขอให้จำเลยรับผิดชำระเงินตามเช็ครวมเป็นเงิน600,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 26 สิงหาคม 2529 จนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยให้การว่า จำเลยได้มอบเช็คพิพาททั้งสองฉบับให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยไว้เป็นประกันเงินยืมระหว่างพี่น้องโดยมิได้ลงวันที่ออกเช็ค และมีข้อตกลงว่าจะไม่นำเช็คทั้งสองฉบับไปเบิกเงินจากธนาคาร จำเลยได้ชำระเงินยืมให้แก่นางสาวจินตนาพี่สาวครบถ้วนแล้ว นางสาวจินตนาแจ้งว่าจะนำเช็คมาคืนแต่ได้ล้มป่วยเข้าโรงพยาบาลแล้วถึงแก่กรรมเสียก่อน หลังจากนางสาวจินตนาถึงแก่กรรม จำเลยได้ติดตามขอเช็คคืนจากนางสาวธเนศรัตน์ องค์วัฒนะพัฒน์ ซึ่งอยู่บ้านเดียวกันกับนางสาวจินตนา และสอบถามนายปราโมทย์ จารุวิจิตรรัตนา ก็ได้รับแจ้งว่าเช็คหาย ซึ่งเชื่อว่ามีผู้ลักไป จำเลยจึงได้แจ้งธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด สาขาหลักสี่ ให้ระงับการจ่ายเงิน ผู้ที่จดวันที่ออกเช็คลงในเช็ค ได้กระทำโดยไม่ชอบ ไม่มีอำนาจ โดยมิเป็นผู้ได้รับโอนเช็คโดยสุจริต จำเลยไม่เคยตกลงให้ลงวันที่ออกเช็คผู้ลงวันที่ออกเช็คจึงลงวันที่ออกเช็คโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นเช็คมีวันที่ออกเช็ค เช็คพิพาทจึงเป็นเช็คปลอม โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินตามเช็ค ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้จึงงดการชี้สองสถานและการสืบพยาน แล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 607,273บาท ให้โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีจากต้นเงิน600,000 บาท นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในปัญหาที่ว่าศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบหรือไม่นั้น พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เช็คพิพาททั้งสองฉบับนั้นจำเลยสั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือ เมื่อโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทเรียกเก็บเงินตามเช็คแล้วธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องให้จำเลยใช้เงินตามเช็คพิพาท คำให้การของจำเลยที่อ้างว่าเช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้เพราะจำเลยชำระหนี้ให้แก่นางสาวจินตนา จารุวิจิตรรัตนา พี่สาวจำเลยก็ดีผู้ทรงคนก่อนลงวันออกเช็คพิพาทโดยไม่สุจริต ทำให้เช็คเป็นเอกสารปลอมก็ดี ล้วนแต่เป็นการให้การต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงด้วยข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันเฉพาะบุคคลระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อน ๆทั้งสิ้น โดยจำเลยมิได้อ้างว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนสมคบกันฉ้อฉลจำเลยแต่ประการใด ข้อต่อสู้ของจำเลยจึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 916 ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานโจทก์จำเลย ศาลล่างทั้งสองให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล-ประชา บุญวนิช-ตัน เวทไว)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีแพ่งถ้าจำเลยรับตามฟ้องของโจทก์ และยกข้อต่อสู้ขึ้นมาใหม่แต่ข้อต่อสู้นั้นไม่อาจชนะคดีได้ ศาลก็ไม่จำต้องสืบพยานและตัดสินคดีไปได้เลย ข้อต่อสู้ใดที่จะช่วยให้จำเลยชนะคดีได้อันจะก่อให้เกิดประเด็นที่จำเลยมีสิทธิที่นำสืบได้ต่อไปนั้น ถ้าเป็นข้ออ้างตามกฎหมายสารบัญญัติ จำเลยต้องศีกษาให้ดีว่าต้องด้วยบทบัญญัติของกฎหมายที่จะทำให้ตนชนะได้หรือไม่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 916เป็นบทบัญญัติในเรื่องตั๋วเงินที่นำมาใช้ต่อสู้คดีเสมอ แต่มักจะอ้างอย่างบกพร่อง โดยหาได้กล่าวว่าโจทก์กับผู้ทรงคนก่อนได้คบคิดกันฉ้อฉลหรือไม่ เพราะแม้จำเลยกับผู้ทรงคนก่อนจะมีข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างกันอย่างไร ก็ไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นคนภายนอกได้นอกจากจะมีการคบคิดกันฉ้อฉล (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 810/2531, ที่ 467/2532) ข้อต่อสู้ที่จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกไม่ได้นั้นมิใช่เป็นเรื่องเกี่ยวกับตราสารหรือตัวผู้สั่งจ่ายเอง แต่ต้องเป็นเรื่องที่อาศัยความเกี่ยวพันระหว่างผู้สั่งจ่ายกับผู้ทรง เช่น เรื่องกลฉ้อฉล (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1697/2517) ไม่มีหนี้ต่อกัน(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3820/2525) ชำระหนี้แล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่2589/2522) หนี้ไม่สมบูรณ์ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 166/2523)ปฏิบัติผิดสัญญาระหว่างกัน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 768/2411) คดีนี้ศาลชั้นต้นงดชี้สองสถานและการสืบพยาน แล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์ ก็เนื่องจากเห็นว่าคำให้การของจำเลยไม่อาจชนะคดีนี้ ซึ่งปรากฏว่าจำเลยให้การไว้ว่า "จำเลยได้มอบเช็คพิพาททั้งสองฉบับให้แก่นางสาวจินตนา พี่สาวจำเลยไว้เป็นประกันเงินยืมระหว่างพี่น้องโดยมิได้ลงวันที่ออกเช็ค และมีข้อตกลงว่าจะไม่นำเช็คทั้งสองฉบับไปเบิกเงินจากธนาคาร จำเลยได้ชำระเงินยืมให้แก่นางสาวจินตนาครบถ้วนแล้ว" ตามคำให้การข้างต้นถือได้ว่าเป็นข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันกันระหว่างจำเลยกับนางสาวจินตนาซึ่งเป็นผู้ทรงคนก่อน ตรงตามมาตรา 916 ส่วนที่ให้การต่อไปว่า "นางสาวจินตนาแจ้งว่าจะนำเช็คมาคืนแต่ได้ถึงแก่กรรมเสียก่อน จำเลยได้ติดตามขอเช็คคืนจากนางสาวธเนศรัตน์และนายปราโมทย์ ก็ได้รับแจ้งว่าเช็คหายซึ่งเชื่อว่ามีผู้ลักไป จำเลยจึงแจ้งธนาคารให้ระงับการจ่ายเงิน ผู้ที่จดวันที่ออกเช็คลงในเช็คได้กระทำโดยไม่ชอบ ไม่มีอำนาจ มิเป็นผู้ได้รับโอนเช็คโดยสุจริตจำเลยไม่เคยตกลงให้ลงวันที่ออกเช็ค ผู้ที่ลงวันที่ออกเช็คลงวันที่ออกเช็คโดยไม่ชอบ ถือไม่ได้ว่าเป็นเช็คมีวันที่ออกเช็ค จึงเป็นเช็คปลอมโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินตามเช็ค"มิใช่เป็นข้อต่อสู้อันอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับผู้ทรงคนก่อนแต่อย่างใด ไม่ต้องด้วยมาตรา 916 แต่เป็นเรื่องเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของเช็คนั้นเอง จะนำมาตรา 916 มาใช้บังคับไม่ได้ต้องบังคับตามมาตรา 910 วรรคท้ายที่ว่า "ถ้ามิได้ลงวันที่ออกตั๋วท่านว่าผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายคนหนึ่งคนใดทำการโดยสุจริตจะจดวันตามที่ถูกต้องแท้จริงลงก็ได้" ดังนี้คำให้การข้อนี้ของจำเลยถ้าฟังว่านางสาวจินตนาลงวันที่โดยไม่สุจริต เช็คย่อมเสียแม้โจทก์จะไม่รู้ถึงความข้อนี้ โจทก์ก็ไม่อาจบังคับให้ใช้เงินตามเช็คได้ คดีจึงน่าจะต้องมีการสืบพยานต่อไป อนึ่งตามมาตรา 910 ให้ผู้ทรงโดยสุจริตลงวันที่ออกตั๋วที่ถูกต้องได้และไม่ถือว่าเป็นตั๋วเงินปลอม ดังนั้นถ้าปรากฏว่าโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงลงวันที่ออกตั๋วไปตามวันที่ถูกต้องแท้จริงย่อมเป็นการกระทำที่สุจริตผู้สั่งจ่ายย่อมต้องรับผิดตามเช็คนั้น ไพโรจน์ วายุภาพ.