กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๑)ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานพ.ศ. ๒๕๔๑----------------- อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๖ และมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ ข้อ๑การคุ้มครองแรงงานในงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเลนอกจากที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้ให้เป็นไปตามที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกัน เว้นแต่การคุ้มครองแรงงานตามบทบัญญัติในหมวด ๑ บททั่วไป ตั้งแต่มาตรา ๗ถึงมาตรา ๒๑ หมวด ๒ การใช้แรงงานทั่วไปเฉพาะมาตรา ๒๗ มาตรา ๒๘ มาตรา ๒๙ มาตรา ๓๐มาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๓๔ มาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ และมาตรา ๓๗ หมวด ๓การใช้แรงงานหญิง ตั้งแต่มาตรา ๓๙ ถึงมาตรา ๔๓ หมวด ๔ การใช้แรงงานเด็ก ตั้งแต่มาตรา๔๕ ถึงมาตรา ๕๒หมวด ๕ ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุดและค่าล่วงเวลาในวันหยุด เฉพาะมาตรา ๕๓มาตรา ๕๔ มาตรา ๕๕ มาตรา ๕๖ มาตรา ๕๗ มาตรา ๕๘ มาตรา ๕๙มาตรา ๖๐ มาตรา ๖๗มาตรา ๗๑ มาตรา ๗๖ และมาตรา ๗๗ หมวด ๑๐การพักงานตั้งแต่มาตรา ๑๑๖ ถึงมาตรา ๑๑๗ หมวด ๑๑ ค่าชดเชย ตั้งแต่มาตรา ๑๑๘ ถึงมาตรา ๑๒๒หมวด ๑๒ การยื่นคำร้องและการพิจารณาคำร้อง ตั้งแต่มาตรา ๑๒๓ ถึงมาตรา ๑๒๕หมวด ๑๓ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง เฉพาะมาตรา ๑๓๔ และมาตรา ๑๓๕ หมวด ๑๔ พนักงานตรวจแรงงาน ตั้งแต่มาตรา ๑๓๙ ถึงมาตรา ๑๔๒ และหมวด ๑๕ การส่งหนังสือ มาตรา ๑๔๓ให้นายจ้างและลูกจ้างปฏิบัติตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ ข้อ๒ ในกฎกระทรวงนี้ "บรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล"หมายความว่า (๑)การกระทำใด ๆ ที่เกี่ยวกับการผูกมัดรวมกัน แยกออก จัดเรียงหรือเคลื่อนย้ายซึ่งสินค้าเรือเดินทะเลการให้สัญญาณเพื่อความปลอดภัยในการเคลื่อนย้ายสินค้าไปยังที่ที่ต้องการ การควบคุมปั้นจั่นหรือเครื่องกว้านและให้หมายความรวมถึงการทำความสะอาดระวางเรือเดินทะเลก่อนหรือหลังจากการบรรทุกหรือขนถ่าย (๒)การกระทำใด ๆ ที่เป็นการบริการเสริมหรือเกี่ยวเนื่องกับการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล หรือการกระทำอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด "นายจ้าง"หมายความรวมถึง ผู้ประกอบกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเลซึ่งตกลงรับลูกจ้างเข้าทำงานโดยจ่ายค่าจ้างให้ "แรง"หมายความว่า ช่วงเวลาการทำงานในวันทำงานปกติและในวันหยุดตามที่่อธิบดีประกาศกำหนดโดยคำนึงถึงข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างตามประเพณีในงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล ข้อ๓ การกำหนดระยะเวลาทำงานปกติเวลาเริ่มต้น และเวลาสิ้นสุดของการทำงานแต่ละวันให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด ข้อ๔ห้ามมิให้นายจ้างรับเด็กอายุต่ำกว่าสิบแปดปีทำงานในงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล เว้นแต่งานทำความสะอาดเรืองานผูกมัดจัดเรียง หรืองานอื่นที่อธิบดีประกาศกำหนดนายจ้างอาจรับเด็กอายุไม่ต่ำกว่าสิบหกปีเข้าทำงานดังกล่าวได้ ข้อ๕ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างตามจำนวนแรง โดยไม่มีการเหมาจ่ายค่าจ้าง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีประกาศกำหนด ข้อ๖ในกรณีที่นายจ้างมิได้จัดให้ลูกจ้างหยุดงาน หรือจัดให้ลูกจ้างหยุดงานน้อยกว่าที่กำหนดไว้ตามมาตรา ๒๘ มาตรา ๒๙ และมาตรา ๓๐ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างตามอัตราที่อธิบดีประกาศกำหนด ข้อ๗ ให้นายจ้างจัดอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการและมีปริมาณเพียงพอแก่่ลูกจ้างที่ทำงานหากนายจ้างไม่จัดอาหารให้ลูกจ้างให้นายจ้างจ่ายเงินค่าอาหารให้แก่ลูกจ้างคนละไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้าของค่าจ้างหนึ่งแรงต่อหนึ่งมื้อ ข้อ๘ในกรณีที่นายจ้างนำลูกจ้างไปทำงานนอกสถานที่ทำงานปกติ ให้นายจ้างจัดพาหนะรับส่งลูกจ้างในการไปและกลับเพื่อทำงานให้แก่นายจ้างถ้านายจ้างไม่จัดพาหนะรับส่งให้นายจ้างจ่ายค่าพาหนะเท่าที่จ่ายจริงตามความจำเป็น ข้อ๙ให้นายจ้างจัดให้มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงานและกำหนดมาตรการเพื่อความปลอดภัยในการทำงาน ทั้งนี้ ตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด ลูกจ้างต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงานและต้องปฏิบัติตามมาตรการเพื่อความปลอดภัยในการทำงานที่นายจ้างจัดหรือกำหนดตามวรรคหนึ่ง ข้อ๑๐ ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานพบว่านายจ้างผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดตามข้อ ๙ให้พนักงานตรวจแรงงานมีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้นายจ้างปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงานอาคาร สถานที่หรือจัดทำหรือแก้ไขเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ลูกจ้างต้องใช้ในการปฏิบัติงานหรือที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานให้ถูกต้องหรือเหมาะสมภายในระยะเวลาที่กำหนด ข้อ๑๑ ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานพบว่าสภาพแวดล้อมในการทำงานอาคารสถานที่เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ลูกจ้างใช้จะก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยแก่ลูกจ้างหรือนายจ้างไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานตาม ข้อ ๑๐เมื่อได้รับอนุมัติจากอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายให้พนักงานตรวจแรงงานมีอำนาจสั่งให้นายจ้างหยุดการใช้เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ดังกล่าวทั้งหมดหรือบางส่วนเป็นการชั่วคราวได้ ให้นายจ้างจ่ายเงินให้แก่ลูกจ้างซึ่งพนักงานตรวจแรงงานสั่งให้นายจ้างหยุดการใช้เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ตามวรรคหนึ่งเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลูกจ้างหยุดทำงานทั้งนี้จนกว่านายจ้างจะได้ดำเนินการให้ถูกต้องตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานนั้นแล้ว ข้อ๑๒คำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานตามข้อ ๑๐ หรือข้อ ๑๑ ให้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานตามมาตรา ๑๐๐ได้ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ทราบคำสั่งคำวินิจฉัยของคณะกรรมการนั้นให้เป็นที่สุด การอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งย่อมไม่เป็นการทุเลาการปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงาน เว้นแต่คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น ข้อ๑๓ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างได้รับการตรวจร่างกายจากแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งโดยให้นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ในกรณีที่ลักษณะหรือสภาพของงานอาจทำให้เกิดโรคใดแก่ลูกจ้างหรือเป็นอันตรายอย่างใดต่อสุขภาพของลูกจ้างให้ลูกจ้างได้รับการตรวจร่างกายเพื่อทราบสาเหตุของการเกิดโรคหรืออันตรายนั้นโดยเฉพาะด้วย ให้นายจ้างเก็บบันทึกผลการตรวจไว้ณ ที่ทำการของนายจ้างไม่น้อยกว่าสองปีนับแต่วันสิ้นสุดของการจ้างลูกจ้างแต่ละรายในกรณีที่มีการฟ้องคดีเกี่ยวกับโรค หรืออันตรายอย่างใดต่อสุขภาพของลูกจ้างให้นายจ้างเก็บบันทึกผลการตรวจไว้จนกว่าจะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาถึงที่สุดเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว ข้อ๑๔ในกรณีที่ลูกจ้างทำงานให้แก่ผู้ประกอบกิจการใด หรือทำงานในสถานที่ของผู้ประกอบกิจการใดให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ประกอบกิจการหรือเจ้าของสถานที่ดังกล่าวเป็นนายจ้างของลูกจ้างนั้น ข้อ๑๕ให้นายจ้างจัดให้มีเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายค่าจ้าง ซึ่งอย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้ (๑)วันและเวลาทำงาน (๒)ผลงานที่ทำได้สำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (๓)อัตราและจำนวนค่าจ้างที่ลูกจ้างแต่ละคนได้รับ เมื่อมีการจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างลงลายมือชื่อในเอกสารตามวรรคหนึ่งไว้เป็นหลักฐาน ในกรณีที่นายจ้างโอนเงินเข้าบัญชีเงินฝากในธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินอื่นให้ถือว่าหลักฐานการโอนเงินเข้าบัญชีเงินฝากของลูกจ้างเป็นเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายเงินดังกล่าวนายจ้างจะไม่จัดให้ลูกจ้างลงลายมือชื่อตามวรรคสองก็ได้ ในกรณีที่มีการจ่ายค่าอาหารตามข้อ๗ หรือจ่ายค่าพาหนะตามข้อ ๘ ให้นายจ้างปฏิบัติตามความในวรรคสองโดยอนุโลม ข้อ๑๖ให้นายจ้างเก็บรักษาเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายค่าจ้าง รวมทั้งค่าอาหารตามข้อ ๗ และค่าพาหนะตามข้อ ๘ให้แก่ลูกจ้างไว้ไม่น้อยกว่าสองปีนับแต่วันจ่ายเงินดังกล่าว ในกรณีที่มีการยื่นคำร้องตามหมวด๑๒ หรือมีข้อพิพาทแรงงานตามกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์ หรือมีการฟ้องร้องคดีแรงงานให้นายจ้างเก็บรักษาเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายค่าจ้างไว้จนกว่าจะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาถึงที่สุดเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว ข้อ๑๗ ประกาศของรัฐมนตรีตามข้อ ๙และประกาศของอธิบดีตามข้อ ๒ข้อ ๓ ข้อ ๔ ข้อ ๕ และข้อ ๖ เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๑ ไตรรงค์ สุวรรณคีรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม+------------------------------------------------------------------------------------------------------+หมายเหต :-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเลมีสภาพการจ้างและการทำงานที่แตกต่างไปจากการจ้างงานทั่วไปซึ่งสมควรกำหนดการคุ้มครองในงานดังกล่าวไว้เป็นพิเศษให้แตกต่างไปจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ และโดยที่มาตรา ๒๒แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑บัญญัติให้ออกกฎกระทรวงกำหนดการคุ้มครองแรงงานในกรณีต่าง ๆให้แตกต่างไปจากพระราชบัญญัติดังกล่าวได้จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้[รก.๒๕๔๑/๖๒ก/๒๗/๒๒ กันยายน ๒๕๔๑]