คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2222/2538หลักกฎหมาย: พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ฯมาตรา31วรรคแรกห้ามมิให้นายจ้าง โยกย้ายหน้าที่การงานลูกจ้างซึ่งเกี่ยวข้องกับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะเมื่อมีการแจ้งข้อเรียกร้องและข้อเรียกร้องนั้นอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานเมื่อผู้ร้องมีคำสั่งโยกย้ายผู้คัดค้านไปทำงานในตำแหน่งใหม่ก่อนมีการยื่นข้อเรียกร้องการที่ผู้ร้องมีหนังสือเตือนผู้คัดค้านให้ไปทำงานในตำแหน่งใหม่แม้จะอยู่ใน ระหว่างการเจรจาข้อพิพาทก็เป็นการเตือนถึงคำสั่งที่โยกย้ายก่อนมีการแจ้งข้อเรียกร้องจึงไม่ต้องห้ามผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า ผู้ร้อง มี คำสั่ง โยก ย้าย ผู้คัดค้านซึ่ง เป็น กรรมการ ลูกจ้าง จาก ตำแหน่ง พนักงาน ฝ่าย ผลิต รายวัน ไป เป็นพนักงาน เสมียน ใน ตำแหน่ง เสมียน ผู้จัดการ ทั่วไป แต่ ผู้คัดค้านไม่ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน แล้ว 2 ครั้งผู้คัดค้าน ยัง ไม่ยอม ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ อันเป็น การ ฝ่าฝืนระเบียบ ข้อบังคับ และ คำสั่ง ของ ผู้ร้อง และ เป็น การกระทำ ผิด ซ้ำ คำเตือนขอให้ ศาล มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า การกระทำ ของ ผู้ร้อง เป็น การ ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง วินิจฉัย ว่า ที่ ผู้คัดค้าน ไม่ไป ปฏิบัติงาน ตามตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ ถือได้ว่า เป็น การ ฝ่าฝืน คำสั่ง อัน ชอบ ด้วย กฎหมายของ ผู้ร้อง ทั้ง ยัง เป็น การ ละทิ้ง หน้าที่ กรณี มีเหตุ สมควร อนุญาตให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ที่ ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ใน ข้อ ต่อไป ว่า สหภาพแรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน เป็น สมาชิก อยู่ ได้ ยื่นข้อเรียกร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน 2537 ผู้ร้อง ออก หนังสือ เตือนผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537 ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง เจรจา ต่อรองข้อพิพาท การ เตือน ของ ผู้ร้อง ต้องห้าม ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก ถือว่า ผู้ร้อง มิได้ มี การ เตือนผู้คัดค้าน แต่อย่างใด นั้น เห็นว่า ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก บัญญัติ ห้าม มิให้ นายจ้าง โยก ย้ายหน้าที่ การงาน ลูกจ้าง ซึ่ง เกี่ยวข้อง กับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะ กรณีเมื่อ มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง และ ข้อเรียกร้อง นั้น ยัง อยู่ ใน ระหว่างการ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย หรือ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน เท่านั้นหาก โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ก็ ไม่ต้องห้าม ดังนี้เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟัง ยุติ โดย ศาลฎีกา ต้อง ถือ ตาม ข้อเท็จจริง ที่ศาลแรงงานกลาง ฟัง มา ตาม พระราชบัญญัติ จัดตั้ง ศาลแรงงาน และ วิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 56 วรรคสอง ว่า ผู้ร้อง นายจ้าง มี คำสั่งโยก ย้าย ผู้คัดค้าน ลูกจ้าง ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ตั้งแต่ วันที่5 กันยายน 2537 ซึ่ง เป็น เวลา ก่อน ที่ สหภาพแรงงาน ผลิต ชิ้นส่วนรถจักรยานยนต์ จะ ยื่น ข้อเรียกร้อง ต่อ ผู้ร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน2537 กรณี จึง เป็น การ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ไม่ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรกการ ที่ ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537ให้ ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ซึ่ง แม้ จะ อยู่ ใน ระหว่าง การ เจรจา ข้อพิพาทก็ เป็น การ เตือน ถึง คำสั่ง ที่ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้องจึง ไม่ต้องห้าม ตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อุทธรณ์ ข้อ นี้ ของ ผู้คัดค้านฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2222/2538บริษัท ที.เอส.เค แฟคตอรี่ จำกัดผู้ร้องนาย ระวิณ ไชยศรีผู้คัดค้าน พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 13, ม. 31พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ฯมาตรา31วรรคแรกห้ามมิให้นายจ้าง โยกย้ายหน้าที่การงานลูกจ้างซึ่งเกี่ยวข้องกับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะเมื่อมีการแจ้งข้อเรียกร้องและข้อเรียกร้องนั้นอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานเมื่อผู้ร้องมีคำสั่งโยกย้ายผู้คัดค้านไปทำงานในตำแหน่งใหม่ก่อนมีการยื่นข้อเรียกร้องการที่ผู้ร้องมีหนังสือเตือนผู้คัดค้านให้ไปทำงานในตำแหน่งใหม่แม้จะอยู่ใน ระหว่างการเจรจาข้อพิพาทก็เป็นการเตือนถึงคำสั่งที่โยกย้ายก่อนมีการแจ้งข้อเรียกร้องจึงไม่ต้องห้ามผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า ผู้ร้อง มี คำสั่ง โยก ย้าย ผู้คัดค้านซึ่ง เป็น กรรมการ ลูกจ้าง จาก ตำแหน่ง พนักงาน ฝ่าย ผลิต รายวัน ไป เป็นพนักงาน เสมียน ใน ตำแหน่ง เสมียน ผู้จัดการ ทั่วไป แต่ ผู้คัดค้านไม่ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน แล้ว 2 ครั้งผู้คัดค้าน ยัง ไม่ยอม ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ อันเป็น การ ฝ่าฝืนระเบียบ ข้อบังคับ และ คำสั่ง ของ ผู้ร้อง และ เป็น การกระทำ ผิด ซ้ำ คำเตือนขอให้ ศาล มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า การกระทำ ของ ผู้ร้อง เป็น การ ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง วินิจฉัย ว่า ที่ ผู้คัดค้าน ไม่ไป ปฏิบัติงาน ตามตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ ถือได้ว่า เป็น การ ฝ่าฝืน คำสั่ง อัน ชอบ ด้วย กฎหมายของ ผู้ร้อง ทั้ง ยัง เป็น การ ละทิ้ง หน้าที่ กรณี มีเหตุ สมควร อนุญาตให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ที่ ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ใน ข้อ ต่อไป ว่า สหภาพแรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน เป็น สมาชิก อยู่ ได้ ยื่นข้อเรียกร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน 2537 ผู้ร้อง ออก หนังสือ เตือนผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537 ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง เจรจา ต่อรองข้อพิพาท การ เตือน ของ ผู้ร้อง ต้องห้าม ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก ถือว่า ผู้ร้อง มิได้ มี การ เตือนผู้คัดค้าน แต่อย่างใด นั้น เห็นว่า ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก บัญญัติ ห้าม มิให้ นายจ้าง โยก ย้ายหน้าที่ การงาน ลูกจ้าง ซึ่ง เกี่ยวข้อง กับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะ กรณีเมื่อ มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง และ ข้อเรียกร้อง นั้น ยัง อยู่ ใน ระหว่างการ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย หรือ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน เท่านั้นหาก โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ก็ ไม่ต้องห้าม ดังนี้เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟัง ยุติ โดย ศาลฎีกา ต้อง ถือ ตาม ข้อเท็จจริง ที่ศาลแรงงานกลาง ฟัง มา ตาม พระราชบัญญัติ จัดตั้ง ศาลแรงงาน และ วิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 56 วรรคสอง ว่า ผู้ร้อง นายจ้าง มี คำสั่งโยก ย้าย ผู้คัดค้าน ลูกจ้าง ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ตั้งแต่ วันที่5 กันยายน 2537 ซึ่ง เป็น เวลา ก่อน ที่ สหภาพแรงงาน ผลิต ชิ้นส่วนรถจักรยานยนต์ จะ ยื่น ข้อเรียกร้อง ต่อ ผู้ร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน2537 กรณี จึง เป็น การ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ไม่ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรกการ ที่ ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537ให้ ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ซึ่ง แม้ จะ อยู่ ใน ระหว่าง การ เจรจา ข้อพิพาทก็ เป็น การ เตือน ถึง คำสั่ง ที่ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้องจึง ไม่ต้องห้าม ตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อุทธรณ์ ข้อ นี้ ของ ผู้คัดค้านฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สมิทธิ์ วราอุบล-พรชัย สมรรถเวช-พิมล สมานิตย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่2222/2538วินิจฉัยเกี่ยวกับการย้ายลูกจ้างในระหว่างที่มีการยื่นข้อเรียกร้องซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1.อำนาจในการย้าย นายจ้างมีอำนาจในการย้ายลูกจ้างได้ตามที่นายจ้างเห็นสมควรเพื่อประโยชน์ในการบริหารงานของนายจ้างโดยมีข้อจำกัดเพียง2ประการคือต้องไม่ลดตำแหน่งและลดค่าจ้างของลูกจ้างนั้น แม้นายจ้างจะมีอำนาจย้ายลูกจ้างได้ก็ตามแต่ก็มีกฎหมายพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ให้ความคุ้มครองลูกจ้างที่ยื่นข้อเรียกร้องหรือเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องไม่ให้ถูกนายจ้างย้ายไปที่อื่นในระหว่างที่มีการเจรจาต่อรองการไกล่เกลี่ยหรือการชี้ขาดตามมาตรา31ทั้งนี้เพื่อมิให้นายจ้างกลั่นแกล้งลูกจ้างหรือขัดขวางการเจรจาต่อรองของลูกจ้างดังกล่าว 2.หลักกฎหมายเกี่ยวกับการห้ามย้าย พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา31บัญญัติว่า"มาตรา31เมื่อได้มีการแจ้งข้อเรียกร้องตามมาตรา13แล้วถ้าข้อเรียกร้องนั้นยังอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานตามมาตรา13ถึงมาตรา29ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างหรือโยกย้ายหน้าที่งานของลูกจ้างผู้แทนลูกจ้างกรรมการอนุกรรมการหรือสมาชิกสหภาพแรงงานหรือกรรมการหรืออนุกรรมการสหพันธ์แรงงานซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องเว้นแต่บุคคลดังกล่าว (1)ทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง (2)จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย (3)ฝ่าฝืนข้อบังคับระเบียบหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างโดยนายจ้างได้ว่ากล่าวและตักเตือนเป็นหนังสือแล้วเว้นแต่กรณีร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องว่ากล่าวตักเตือนทั้งนี้ข้อบังคับระเบียบหรือคำสั่งนั้นต้องมิได้ออกเพื่อขัดขวางมิให้บุคคลดังกล่าวดำเนินการเกี่ยวกับข้อเรียกร้อง (4)ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลาสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ห้ามมิให้ลูกจ้างผู้แทนลูกจ้างกรรมการอนุกรรมการหรือสมาชิกสหภาพแรงงานหรือกรรมการหรืออนุกรรมการสหพันธ์แรงงานซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องสนับสนุนหรือก่อเหตุการนัดหยุดงาน" สาระสำคัญของกฎหมาย 1.เมื่อมีการยื่นข้อเรียกร้องและยังอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน 2.ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างหรือโยกย้ายหน้าที่การงาน 3.ของลูกจ้างฯลฯซึ่งเกี่ยวกับข้อเรียกร้อง 4.เว้นแต่จะเข้าเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งในมาตรา31(1)-(4) ข้อสังเกต 1)กฎหมายห้ามเฉพาะการโยกย้ายหน้าที่การงานหมายถึงการย้ายหน้าที่การงานเช่นย้ายจากหน้าที่ทำบัญชีไปทำหน้าที่งานสารบรรณย้ายจากหน้าที่ขายมาทำงานธุรการ กฎหมายมิได้ห้ามการย้ายภูมิลำเนาเช่นย้ายจากการทำบัญชีที่กรุงเทพไปทำงานบัญชีที่เชียงใหม่ กรณีดังกล่าวไม่ได้ย้ายหน้าที่งานเพราะยังให้ทำงานบัญชีอยู่เช่นเดิมแต่ย้ายภูมิลำเนาย้ายสถานที่ทำงาน ปัญหาว่าการย้ายสถานที่ทำงานแต่ไม่ย้ายหน้าที่การงานนายจ้างจะทำได้หรือไม่ ปัญหานี้หากพิจารณาถ้อยคำตามลายลักษณ์อักษรของกฎหมายแล้วเห็นว่าไม่อยู่ในข้อห้ามนายจ้างจึงสามารถย้ายได้แต่หากพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ของกฎหมายที่จะป้องกันมิให้นายจ้างกลั่นแกล้งขัดขวางการเจรจาต่อรองของลูกจ้างแล้วน่าจะแปลว่านายจ้างกระทำไม่ได้เช่นเดียวกัน 2)ช่วงเวลาที่ห้ามมีเพียง3ช่วงคือช่วงการเจรจาช่วงการไกล่เกลี่ยหรือช่วงการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน(ถ้าหากมี)เท่านั้นช่วงเวลาอื่นกฎหมายไม่ห้ามเช่นช่วงก่อนยื่นข้อเรียกร้องหรือช่วงในระหว่างปิดงานนัดหยุดงานหรือช่วงหลังจากตกลงกันได้แล้วเป็นต้น 3)ข้อพิจารณา 3.1การโยกย้ายนั้นในทางปฏิบัตินายจ้างจะออกคำสั่งให้โยกย้ายก่อนแต่ให้มีผลในภายหลังอาจจะเป็นเวลา7วันหรือ15วันเพื่อให้ลูกจ้างได้มีโอกาสเตรียมตัวขนย้ายข้าวของไปอยู่ยังสถานที่ทำงานใหม่ ปัญหามีว่าหากนายจ้างมีคำสั่งให้ย้ายแล้วแต่ในระหว่างที่ยังไม่ย้ายเกิดมีการยื่นข้อเรียกร้องแล้วมีการเจรจาต่อรองกรณีเช่นนี้จะเป็นการต้องห้ามหรือไม่เช่น นายจ้างมีคำสั่งเมื่อวันที่1มีนาคม2538ให้นาย คำลูกจ้างย้ายจากที่ทำงานซึ่งอยู่ที่กรุงเทพฯไปทำงานยังสถานที่ใหม่ที่จังหวัดเชียงใหม่โดยให้เดินทางไปรับงานใหม่ภายในวันที่31มีนาคม2538ต่อมาวันที่10มีนาคม2538นาย คำกับพวกได้ยื่นข้อเรียกร้องต่อนายจ้างแล้วมีการเจรจาต่อรองกันปัญหาว่าคำสั่งที่ให้ย้ายนาย คำดังกล่าวจะต้องห้ามหรือไม่ซึ่งคำพิพากษาศาลฎีกาที่2222/2538ได้วินิจฉัยว่าคำสั่งดังกล่าวไม่ต้องห้ามโดยวินิจฉัยว่านายจ้าง(ผู้ร้อง)ได้มีคำสั่งย้ายก่อนมีการยื่นข้อเรียกร้องการที่นายจ้างมีหนังสือเตือนให้ลูกจ้าง(ผู้คัดค้าน)ไปทำงานตามคำสั่งย้ายแม้จะอยู่ในระหว่างการเจรจาก็เป็นการเตือนถึงคำสั่งที่โยกย้ายก่อนมีการแจ้งข้อเรียกร้องจึงไม่ต้องห้าม ข้อสังเกต 1)ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งย้ายที่สั่งก่อนการยื่นข้อเรียกร้องแม้จะมีการย้ายจริงเมื่อมีการยื่นข้อเรียกร้องและอยู่ในระหว่างเจรจาต่อรองก็ไม่ต้องห้าม 2)คำสั่งย้ายที่สั่งในระหว่างการเจรจาต่อรองเนื่องจากการยื่นข้อเรียกร้องแต่ให้ย้ายจริงเมื่อเจรจาต่อรองเสร็จสิ้นแล้วจะต้องห้ามหรือไม่มีความเห็น2ฝ่าย 2.1)ความเห็นแรกเห็นว่าคำสั่งย้ายที่สั่งในระหว่างที่มีการเจรจาต่อรองขัดต่อพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา31ย่อมตกเป็นโมฆะเท่ากับไม่มีคำสั่งดังกล่าวอยู่ลูกจ้างจึงไม่ต้องย้ายตามคำสั่งดังกล่าวและนายจ้างจะเตือนให้ย้ายตามคำสั่งดังกล่าวไม่ได้เพราะถือว่าไม่มีคำสั่งนั้นอยู่ 2.2)ความเห็นที่สองเห็นว่ากฎหมายให้ความคุ้มครองลูกจ้างที่เกี่ยวกับข้อเรียกร้องมิให้ถูกกลั่นแกล้งหรือขัดขวางการเจรจาต่อรองจึงไม่ให้นายจ้างย้ายลูกจ้างในช่วงดังกล่าวเมื่อการเจรจาได้เสร็จสิ้นแล้วลูกจ้างย่อมไม่ได้รับความคุ้มครองอีกทั้งคำว่าโยกย้ายนั้นหมายถึงการย้ายจริงมิใช่ถือวันที่นายจ้างมีคำสั่งเมื่อช่วงที่ย้ายจริงลูกจ้างไม่ได้รับความคุ้มครองแล้วการย้ายดังกล่าวจึงไม่ต้องห้าม ผู้เขียนหมายเหตุเห็นด้วยกับความเห็นแรกแต่ความเห็นดังกล่าวยังไม่มีคำพิพากษาศาลฎีกาสนับสนุนจึงต้องรอฟังคำพิพากษาศาลฎีกาต่อไป รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: ผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า ผู้ร้อง มี คำสั่ง โยก ย้าย ผู้คัดค้านซึ่ง เป็น กรรมการ ลูกจ้าง จาก ตำแหน่ง พนักงาน ฝ่าย ผลิต รายวัน ไป เป็นพนักงาน เสมียน ใน ตำแหน่ง เสมียน ผู้จัดการ ทั่วไป แต่ ผู้คัดค้านไม่ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน แล้ว 2 ครั้งผู้คัดค้าน ยัง ไม่ยอม ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ อันเป็น การ ฝ่าฝืนระเบียบ ข้อบังคับ และ คำสั่ง ของ ผู้ร้อง และ เป็น การกระทำ ผิด ซ้ำ คำเตือนขอให้ ศาล มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า การกระทำ ของ ผู้ร้อง เป็น การ ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง วินิจฉัย ว่า ที่ ผู้คัดค้าน ไม่ไป ปฏิบัติงาน ตามตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ ถือได้ว่า เป็น การ ฝ่าฝืน คำสั่ง อัน ชอบ ด้วย กฎหมายของ ผู้ร้อง ทั้ง ยัง เป็น การ ละทิ้ง หน้าที่ กรณี มีเหตุ สมควร อนุญาตให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ที่ ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ใน ข้อ ต่อไป ว่า สหภาพแรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน เป็น สมาชิก อยู่ ได้ ยื่นข้อเรียกร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน 2537 ผู้ร้อง ออก หนังสือ เตือนผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537 ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง เจรจา ต่อรองข้อพิพาท การ เตือน ของ ผู้ร้อง ต้องห้าม ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก ถือว่า ผู้ร้อง มิได้ มี การ เตือนผู้คัดค้าน แต่อย่างใด นั้น เห็นว่า ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก บัญญัติ ห้าม มิให้ นายจ้าง โยก ย้ายหน้าที่ การงาน ลูกจ้าง ซึ่ง เกี่ยวข้อง กับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะ กรณีเมื่อ มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง และ ข้อเรียกร้อง นั้น ยัง อยู่ ใน ระหว่างการ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย หรือ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน เท่านั้นหาก โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ก็ ไม่ต้องห้าม ดังนี้เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟัง ยุติ โดย ศาลฎีกา ต้อง ถือ ตาม ข้อเท็จจริง ที่ศาลแรงงานกลาง ฟัง มา ตาม พระราชบัญญัติ จัดตั้ง ศาลแรงงาน และ วิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 56 วรรคสอง ว่า ผู้ร้อง นายจ้าง มี คำสั่งโยก ย้าย ผู้คัดค้าน ลูกจ้าง ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ตั้งแต่ วันที่5 กันยายน 2537 ซึ่ง เป็น เวลา ก่อน ที่ สหภาพแรงงาน ผลิต ชิ้นส่วนรถจักรยานยนต์ จะ ยื่น ข้อเรียกร้อง ต่อ ผู้ร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน2537 กรณี จึง เป็น การ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ไม่ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรกการ ที่ ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537ให้ ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ซึ่ง แม้ จะ อยู่ ใน ระหว่าง การ เจรจา ข้อพิพาทก็ เป็น การ เตือน ถึง คำสั่ง ที่ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้องจึง ไม่ต้องห้าม ตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อุทธรณ์ ข้อ นี้ ของ ผู้คัดค้านฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2222/2538บริษัท ที.เอส.เค แฟคตอรี่ จำกัดผู้ร้องนาย ระวิณ ไชยศรีผู้คัดค้าน พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 13, ม. 31พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ฯมาตรา31วรรคแรกห้ามมิให้นายจ้าง โยกย้ายหน้าที่การงานลูกจ้างซึ่งเกี่ยวข้องกับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะเมื่อมีการแจ้งข้อเรียกร้องและข้อเรียกร้องนั้นอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานเมื่อผู้ร้องมีคำสั่งโยกย้ายผู้คัดค้านไปทำงานในตำแหน่งใหม่ก่อนมีการยื่นข้อเรียกร้องการที่ผู้ร้องมีหนังสือเตือนผู้คัดค้านให้ไปทำงานในตำแหน่งใหม่แม้จะอยู่ใน ระหว่างการเจรจาข้อพิพาทก็เป็นการเตือนถึงคำสั่งที่โยกย้ายก่อนมีการแจ้งข้อเรียกร้องจึงไม่ต้องห้ามผู้ร้อง ยื่น คำร้อง ว่า ผู้ร้อง มี คำสั่ง โยก ย้าย ผู้คัดค้านซึ่ง เป็น กรรมการ ลูกจ้าง จาก ตำแหน่ง พนักงาน ฝ่าย ผลิต รายวัน ไป เป็นพนักงาน เสมียน ใน ตำแหน่ง เสมียน ผู้จัดการ ทั่วไป แต่ ผู้คัดค้านไม่ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน แล้ว 2 ครั้งผู้คัดค้าน ยัง ไม่ยอม ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ อันเป็น การ ฝ่าฝืนระเบียบ ข้อบังคับ และ คำสั่ง ของ ผู้ร้อง และ เป็น การกระทำ ผิด ซ้ำ คำเตือนขอให้ ศาล มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้านผู้คัดค้าน ยื่น คำคัดค้าน ว่า การกระทำ ของ ผู้ร้อง เป็น การ ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 ขอให้ ยกคำร้องศาลแรงงานกลาง วินิจฉัย ว่า ที่ ผู้คัดค้าน ไม่ไป ปฏิบัติงาน ตามตำแหน่ง หน้าที่ ใหม่ ถือได้ว่า เป็น การ ฝ่าฝืน คำสั่ง อัน ชอบ ด้วย กฎหมายของ ผู้ร้อง ทั้ง ยัง เป็น การ ละทิ้ง หน้าที่ กรณี มีเหตุ สมควร อนุญาตให้ ผู้ร้อง เลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ จึง มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ผู้ร้องเลิกจ้าง ผู้คัดค้าน ได้ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ที่ ผู้คัดค้าน อุทธรณ์ใน ข้อ ต่อไป ว่า สหภาพแรงงาน ที่ ผู้คัดค้าน เป็น สมาชิก อยู่ ได้ ยื่นข้อเรียกร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน 2537 ผู้ร้อง ออก หนังสือ เตือนผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537 ซึ่ง อยู่ ใน ระหว่าง เจรจา ต่อรองข้อพิพาท การ เตือน ของ ผู้ร้อง ต้องห้าม ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก ถือว่า ผู้ร้อง มิได้ มี การ เตือนผู้คัดค้าน แต่อย่างใด นั้น เห็นว่า ตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรก บัญญัติ ห้าม มิให้ นายจ้าง โยก ย้ายหน้าที่ การงาน ลูกจ้าง ซึ่ง เกี่ยวข้อง กับ ข้อเรียกร้อง เฉพาะ กรณีเมื่อ มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง และ ข้อเรียกร้อง นั้น ยัง อยู่ ใน ระหว่างการ เจรจา การ ไกล่เกลี่ย หรือ ชี้ขาด ข้อพิพาท แรงงาน เท่านั้นหาก โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ก็ ไม่ต้องห้าม ดังนี้เมื่อ ข้อเท็จจริง ฟัง ยุติ โดย ศาลฎีกา ต้อง ถือ ตาม ข้อเท็จจริง ที่ศาลแรงงานกลาง ฟัง มา ตาม พระราชบัญญัติ จัดตั้ง ศาลแรงงาน และ วิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 56 วรรคสอง ว่า ผู้ร้อง นายจ้าง มี คำสั่งโยก ย้าย ผู้คัดค้าน ลูกจ้าง ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ตั้งแต่ วันที่5 กันยายน 2537 ซึ่ง เป็น เวลา ก่อน ที่ สหภาพแรงงาน ผลิต ชิ้นส่วนรถจักรยานยนต์ จะ ยื่น ข้อเรียกร้อง ต่อ ผู้ร้อง เมื่อ วันที่ 10 กันยายน2537 กรณี จึง เป็น การ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้อง ไม่ต้องห้ามตาม พระราชบัญญัติ แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 31 วรรคแรกการ ที่ ผู้ร้อง มี หนังสือ เตือน ผู้คัดค้าน ใน วันที่ 14 กันยายน 2537ให้ ไป ทำงาน ใน ตำแหน่ง ใหม่ ซึ่ง แม้ จะ อยู่ ใน ระหว่าง การ เจรจา ข้อพิพาทก็ เป็น การ เตือน ถึง คำสั่ง ที่ โยก ย้าย ก่อน มี การ แจ้ง ข้อเรียกร้องจึง ไม่ต้องห้าม ตาม บทบัญญัติ ดังกล่าว อุทธรณ์ ข้อ นี้ ของ ผู้คัดค้านฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สมิทธิ์ วราอุบล-พรชัย สมรรถเวช-พิมล สมานิตย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่2222/2538วินิจฉัยเกี่ยวกับการย้ายลูกจ้างในระหว่างที่มีการยื่นข้อเรียกร้องซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1.อำนาจในการย้าย นายจ้างมีอำนาจในการย้ายลูกจ้างได้ตามที่นายจ้างเห็นสมควรเพื่อประโยชน์ในการบริหารงานของนายจ้างโดยมีข้อจำกัดเพียง2ประการคือต้องไม่ลดตำแหน่งและลดค่าจ้างของลูกจ้างนั้น แม้นายจ้างจะมีอำนาจย้ายลูกจ้างได้ก็ตามแต่ก็มีกฎหมายพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ให้ความคุ้มครองลูกจ้างที่ยื่นข้อเรียกร้องหรือเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องไม่ให้ถูกนายจ้างย้ายไปที่อื่นในระหว่างที่มีการเจรจาต่อรองการไกล่เกลี่ยหรือการชี้ขาดตามมาตรา31ทั้งนี้เพื่อมิให้นายจ้างกลั่นแกล้งลูกจ้างหรือขัดขวางการเจรจาต่อรองของลูกจ้างดังกล่าว 2.หลักกฎหมายเกี่ยวกับการห้ามย้าย พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา31บัญญัติว่า"มาตรา31เมื่อได้มีการแจ้งข้อเรียกร้องตามมาตรา13แล้วถ้าข้อเรียกร้องนั้นยังอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงานตามมาตรา13ถึงมาตรา29ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างหรือโยกย้ายหน้าที่งานของลูกจ้างผู้แทนลูกจ้างกรรมการอนุกรรมการหรือสมาชิกสหภาพแรงงานหรือกรรมการหรืออนุกรรมการสหพันธ์แรงงานซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องเว้นแต่บุคคลดังกล่าว (1)ทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง (2)จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย (3)ฝ่าฝืนข้อบังคับระเบียบหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างโดยนายจ้างได้ว่ากล่าวและตักเตือนเป็นหนังสือแล้วเว้นแต่กรณีร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องว่ากล่าวตักเตือนทั้งนี้ข้อบังคับระเบียบหรือคำสั่งนั้นต้องมิได้ออกเพื่อขัดขวางมิให้บุคคลดังกล่าวดำเนินการเกี่ยวกับข้อเรียกร้อง (4)ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลาสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ห้ามมิให้ลูกจ้างผู้แทนลูกจ้างกรรมการอนุกรรมการหรือสมาชิกสหภาพแรงงานหรือกรรมการหรืออนุกรรมการสหพันธ์แรงงานซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องสนับสนุนหรือก่อเหตุการนัดหยุดงาน" สาระสำคัญของกฎหมาย 1.เมื่อมีการยื่นข้อเรียกร้องและยังอยู่ในระหว่างการเจรจาการไกล่เกลี่ยหรือการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน 2.ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างหรือโยกย้ายหน้าที่การงาน 3.ของลูกจ้างฯลฯซึ่งเกี่ยวกับข้อเรียกร้อง 4.เว้นแต่จะเข้าเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งในมาตรา31(1)-(4) ข้อสังเกต 1)กฎหมายห้ามเฉพาะการโยกย้ายหน้าที่การงานหมายถึงการย้ายหน้าที่การงานเช่นย้ายจากหน้าที่ทำบัญชีไปทำหน้าที่งานสารบรรณย้ายจากหน้าที่ขายมาทำงานธุรการ กฎหมายมิได้ห้ามการย้ายภูมิลำเนาเช่นย้ายจากการทำบัญชีที่กรุงเทพไปทำงานบัญชีที่เชียงใหม่ กรณีดังกล่าวไม่ได้ย้ายหน้าที่งานเพราะยังให้ทำงานบัญชีอยู่เช่นเดิมแต่ย้ายภูมิลำเนาย้ายสถานที่ทำงาน ปัญหาว่าการย้ายสถานที่ทำงานแต่ไม่ย้ายหน้าที่การงานนายจ้างจะทำได้หรือไม่ ปัญหานี้หากพิจารณาถ้อยคำตามลายลักษณ์อักษรของกฎหมายแล้วเห็นว่าไม่อยู่ในข้อห้ามนายจ้างจึงสามารถย้ายได้แต่หากพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ของกฎหมายที่จะป้องกันมิให้นายจ้างกลั่นแกล้งขัดขวางการเจรจาต่อรองของลูกจ้างแล้วน่าจะแปลว่านายจ้างกระทำไม่ได้เช่นเดียวกัน 2)ช่วงเวลาที่ห้ามมีเพียง3ช่วงคือช่วงการเจรจาช่วงการไกล่เกลี่ยหรือช่วงการชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน(ถ้าหากมี)เท่านั้นช่วงเวลาอื่นกฎหมายไม่ห้ามเช่นช่วงก่อนยื่นข้อเรียกร้องหรือช่วงในระหว่างปิดงานนัดหยุดงานหรือช่วงหลังจากตกลงกันได้แล้วเป็นต้น 3)ข้อพิจารณา 3.1การโยกย้ายนั้นในทางปฏิบัตินายจ้างจะออกคำสั่งให้โยกย้ายก่อนแต่ให้มีผลในภายหลังอาจจะเป็นเวลา7วันหรือ15วันเพื่อให้ลูกจ้างได้มีโอกาสเตรียมตัวขนย้ายข้าวของไปอยู่ยังสถานที่ทำงานใหม่ ปัญหามีว่าหากนายจ้างมีคำสั่งให้ย้ายแล้วแต่ในระหว่างที่ยังไม่ย้ายเกิดมีการยื่นข้อเรียกร้องแล้วมีการเจรจาต่อรองกรณีเช่นนี้จะเป็นการต้องห้ามหรือไม่เช่น นายจ้างมีคำสั่งเมื่อวันที่1มีนาคม2538ให้นาย คำลูกจ้างย้ายจากที่ทำงานซึ่งอยู่ที่กรุงเทพฯไปทำงานยังสถานที่ใหม่ที่จังหวัดเชียงใหม่โดยให้เดินทางไปรับงานใหม่ภายในวันที่31มีนาคม2538ต่อมาวันที่10มีนาคม2538นาย คำกับพวกได้ยื่นข้อเรียกร้องต่อนายจ้างแล้วมีการเจรจาต่อรองกันปัญหาว่าคำสั่งที่ให้ย้ายนาย คำดังกล่าวจะต้องห้ามหรือไม่ซึ่งคำพิพากษาศาลฎีกาที่2222/2538ได้วินิจฉัยว่าคำสั่งดังกล่าวไม่ต้องห้ามโดยวินิจฉัยว่านายจ้าง(ผู้ร้อง)ได้มีคำสั่งย้ายก่อนมีการยื่นข้อเรียกร้องการที่นายจ้างมีหนังสือเตือนให้ลูกจ้าง(ผู้คัดค้าน)ไปทำงานตามคำสั่งย้ายแม้จะอยู่ในระหว่างการเจรจาก็เป็นการเตือนถึงคำสั่งที่โยกย้ายก่อนมีการแจ้งข้อเรียกร้องจึงไม่ต้องห้าม ข้อสังเกต 1)ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งย้ายที่สั่งก่อนการยื่นข้อเรียกร้องแม้จะมีการย้ายจริงเมื่อมีการยื่นข้อเรียกร้องและอยู่ในระหว่างเจรจาต่อรองก็ไม่ต้องห้าม 2)คำสั่งย้ายที่สั่งในระหว่างการเจรจาต่อรองเนื่องจากการยื่นข้อเรียกร้องแต่ให้ย้ายจริงเมื่อเจรจาต่อรองเสร็จสิ้นแล้วจะต้องห้ามหรือไม่มีความเห็น2ฝ่าย 2.1)ความเห็นแรกเห็นว่าคำสั่งย้ายที่สั่งในระหว่างที่มีการเจรจาต่อรองขัดต่อพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518มาตรา31ย่อมตกเป็นโมฆะเท่ากับไม่มีคำสั่งดังกล่าวอยู่ลูกจ้างจึงไม่ต้องย้ายตามคำสั่งดังกล่าวและนายจ้างจะเตือนให้ย้ายตามคำสั่งดังกล่าวไม่ได้เพราะถือว่าไม่มีคำสั่งนั้นอยู่ 2.2)ความเห็นที่สองเห็นว่ากฎหมายให้ความคุ้มครองลูกจ้างที่เกี่ยวกับข้อเรียกร้องมิให้ถูกกลั่นแกล้งหรือขัดขวางการเจรจาต่อรองจึงไม่ให้นายจ้างย้ายลูกจ้างในช่วงดังกล่าวเมื่อการเจรจาได้เสร็จสิ้นแล้วลูกจ้างย่อมไม่ได้รับความคุ้มครองอีกทั้งคำว่าโยกย้ายนั้นหมายถึงการย้ายจริงมิใช่ถือวันที่นายจ้างมีคำสั่งเมื่อช่วงที่ย้ายจริงลูกจ้างไม่ได้รับความคุ้มครองแล้วการย้ายดังกล่าวจึงไม่ต้องห้าม ผู้เขียนหมายเหตุเห็นด้วยกับความเห็นแรกแต่ความเห็นดังกล่าวยังไม่มีคำพิพากษาศาลฎีกาสนับสนุนจึงต้องรอฟังคำพิพากษาศาลฎีกาต่อไป รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์