ประกาศกระทรวงพาณิชย์ประกาศกระทรวงพาณิชย์เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่างพ.ศ.๒๕๔๔ ตามที่ได้มีประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่างลงวันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๒๕ ไปแล้วนั้นเพื่อให้การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่างมีความเหมาะสมยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๑๗ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก พ.ศ.๒๕๐๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์โดยคำแนะนำของคณะกรรมการมาตรฐานสินค้าจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่างลงวันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๒๕ข้อ ๒ให้ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานข้าวฟ่างจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้(๑)การจัดให้มีการตรวจสอบแต่ละวันให้กระทำได้ในระหว่างเวลา ๘.๓๐ นาฬิกา ถึงเวลา ๒๒.๓๐นาฬิกา การจัดให้มีการตรวจสอบนอกเวลาดังกล่าวจะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากสำนักงานมาตรฐานสินค้า(๒)สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องอยู่ในท้องที่หรือเขตที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าได้ประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่หรือเขตที่จะจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้(๓) สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องมีแสงสว่างพอเพียงที่จะการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้(๔)ให้มีการแสดงเครื่องหมายเพื่อให้เห็นว่าสินค้าข้าวฟ่างที่จะจัดให้มีการตรวจสอบนั้นเป็นสินค้าที่ทำหรือมีไว้เพื่อจำหน่ายในทางการค้าขาออก ทั้งนี้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีกำหนด(๕)สินค้าข้าวฟ่างที่จัดให้มีการตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยตามที่ระบุในข้อ ๓ให้จัดแยกไว้เป็นกองตามชั้นและชนิดของข้าวฟ่างถ้าเป็นสินค้าบรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๒,๐๐๐ เมตริกตันถ้าเป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๗,๐๐๐ เมตริกตันการจัดให้มีการตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยจะกระทำเมื่อเก็บข้าวฟ่างอยู่ในคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บสินค้าเรียบร้อยแล้วหรือจะกระทำขณะลำเลียงข้าวฟ่างเข้าเก็บในคลังสินค้า หรือสถานที่เก็บสินค้าก็ได้แต่ในกรณีที่สภาพของคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บสินค้าไม่อำนวยให้ทำการชักตัวอย่างได้โดยสะดวกหรือทั่วถึงให้จัดให้มีการตรวจสอบขณะลำเลียงข้าวฟ่างเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บสินค้าสำหรับกรณีที่ผู้ซื้อได้ทำความตกลงกับผู้ทำการค้าขาออกเกี่ยวกับการบรรจุหุ้มห่อหรือวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อเป็นอย่างอื่นเช่น กระสอบที่ทอด้วยเส้นใยสังเคราะห์หรือถุงพลาสติกหรือถุงกระดาษเหนียวหรืออย่างอื่นที่จะเกิดความเสียหายเมื่อชักตัวอย่างจะจัดให้มีการตรวจสอบขั้นก่อนตรวจปล่อยในขณะทำการบรรจุ (SupervisedPacking)ก็ได้ข้อ ๓ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าดำเนินการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่างแยกเป็น๒ ขั้นตอน คือ การตรวจสอบก่อนตรวจปล่อย และการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยและให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้ก. การตรวจสอบก่อนตรวจปล่อย(๑)ในกรณีที่เป็นสินค้าบรรจุกระสอบให้ชักตัวอย่างจากกระสอบรอบกองไม่น้อยกว่า ๓ ด้านคือ ด้านบนของกอง ๑ ด้าน กับด้านข้างอีกไม่น้อยกว่า ๒ ด้านโดยให้ทำการชักตัวอย่างจากกระสอบไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ ของจำนวนกระสอบทั้งหมดและชักตัวอย่างจากกระสอบในหลุมด้านบนของกองที่เกินจากการลำเลียงกระสอบออกไม่น้อยกว่าร้อยละ๑ ของจำนวนกระสอบทั้งหมด ทั้งนี้หลุมดังกล่าวต้องลึกไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๓ ของชั้นกระสอบในกรณีที่ไม่อาจชักตัวอย่างโดยวิธีดังกล่าวข้างต้นได้เนื่องจากวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อเป็นกระสอบที่ทอด้วยเส้นใยสังเคราะห์หรือถุงพลาสติกหรือถุงกระดาษเหนียวหรืออย่างอื่นที่ผู้ซื้อได้ทำความตกลงกับผู้ทำการค้าขาออกให้ชักตัวอย่างจากกระสอบหรือภาชนะบรรจุที่สุ่มมาจากกองสินค้าไม่น้อยกว่าร้อยละ๒ของจำนวนกระสอบหรือภาชนะบรรจุทั้งหมดด้วยวิธีการเปิดปากถุงหรือผ่าปากกระสอบหรือภาชนะบรรจุสินค้าหรือให้ชักตัวอย่างจากทุกกระสอบหรือภาชนะบรรจุในขณะทำการบรรจุ (SupervisedPacking)พร้อมทั้งตรวจสอบการบรรจุหุ้มห่อตลอดจนวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อและให้สุ่มสินค้าในขณะทำการบรรจุให้ได้ปริมาณรวมกันไม่น้อยกว่า๐.๕ กิโลกรัม ทุกระยะ ๕๐ เมตริกตัน เพื่อตรวจสอบความชื้น และทุกระยะ ๑๐๐ เมตริกตันเพื่อตรวจสอบเมล็ดสีอื่น เมล็ดเสีย เมล็ดที่ถูกแมลงทำลาย เมล็ดแตกเมล็ดที่มีเปลือกติด และวัตถุอื่น(๒) ในกรณีที่เป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มตัวอย่างจากส่วนที่ลึกลงไปจากผิวกองไม่น้อยกว่า ๑ เมตรรอบ ๆ กองสินค้าแต่ละจุดที่อยู่ข้างเคียงกันมีระยะห่างกันในรัศมีไม่เกิน ๒ เมตรและให้ชักตัวอย่างแต่ละจุดไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม(๓)ในกรณีที่จัดให้มีการชักตัวอย่างขณะลำเลียงสินค้าเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าให้ชักตัวอย่างข้าวฟ่างจากรถบรรทุกทุกคันรถหรือทุก ๆ หน่วยที่มีปริมาณใกล้เคียงกันโดยให้ชักตัวอย่างคันรถหรือหน่วยละไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม(๔) นำตัวอย่างข้างฟ่างแต่ละกองที่ชักได้ตาม(๑) หรือ (๒) หรือ (๓) แล้วแต่กรณี มาคลุกเคล้าให้ทั่วกัน ทอนจนเหลือ ๖ ส่วนแต่ละส่วนมีน้ำหนักไม่น้อยกว่า ๑ กิโลกรัมนำตัวอย่างแต่ละส่วนบรรจุลงในถุงหรือภาชนะที่ป้องกันการเปลี่ยนแปลงสภาพของตัวอย่างได้ผนึกสลากแสดง วัน เดือน ปี และปริมาณสินค้าที่ชักตัวอย่างแล้วให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าและผู้จัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผู้แทนที่อยู่ในขณะชักตัวอย่างลงลายมือชื่อกำกับไว้ทำตราประทับปากถุงหรือภาชนะและให้ผู้ที่เกี่ยวข้องดังกล่าวข้างต้นลงลายมือชื่อกำกับไว้ที่คาบรอยผนึกปากถุงหรือภาชนะอีกครั้งหนึ่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้ผู้มีหน้าที่รับมอบตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงในกรณีที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าเป็นผู้ดำเนินการตรวจสอบให้ทอนและแบ่งตัวอย่างออกเป็น๔ ส่วน ส่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้แก่ผู้ทำการค้าขาออก ๑ ส่วนและนำส่งสำนักงานมาตรฐานสินค้า ๓ ส่วน(๕) ประทับ ปิด หรือผูกติด ตราแผ่นป้ายหรือสลากแสดงวัน เดือน ปีและปริมาณสินค้ากองที่ชักตัวอย่างแล้วทำตราประทับสินค้าข้าวฟ่างที่ได้ชักตัวอย่างไว้แล้วนั้นในลักษณะที่สามารถใช้เป็นหลักฐานในการรักษาสินค้านั้นมิให้ถูกเพิ่มเติมหรือสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้(๖)ในกรณีที่เป็นข้าวฟ่างที่มีการบรรจุหุ้มห่อระหว่างการชักตัวอย่างให้ตรวจสอบการบรรจุหุ้มห่อและวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อด้วยข. การตรวจสอบขั้นตรวจปล่อย(๑)สินค้าที่จะทำการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยได้ต้องเป็นสินค้าที่ปรากฏผลการตรวจสอบตัวอย่างขั้นก่อนตรวจปล่อยว่าถูกต้องตามมาตรฐานที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดหรือในกรณีที่มีการซื้อขายตามตัวอย่างต้องปรากฏผลการตรวจสอบว่ามีคุณภาพไม่ต่ำกว่าตัวอย่างที่ผู้ซื้อได้ตกลงไว้(๒)ให้ตรวจสอบการบรรจุหุ้มห่อและวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อพร้อมทั้งชักตัวอย่างข้าวฟ่างไว้ทุกกระสอบในกรณีการบรรจุหุ้มห่อหรือวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อไม่อยู่ในสภาพที่จะชักตัวอย่างทุกกระสอบหรือภาชนะบรรจุได้ให้สุ่มทั้งกระสอบหรือภาชนะบรรจุสินค้าที่กำลังตรวจปล่อยเป็นระยะ ๆละไม่น้อยกว่าร้อยละ ๑๐ของจำนวนกระสอบหรือภาชนะบรรจุทั้งหมดในแต่ละคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าและเปิดปากกระสอบหรือภาชนะบรรจุเพื่อชักตัวอย่างในกรณีที่เป็นสินค้าไม่มีการบรรจุหุ้มห่อให้ตรวจสอบพร้อมทั้งชักตัวอย่างทุกคันรถหรือทุกระยะขณะลำเลียงข้าวฟ่างในปริมาณที่เท่ากับ๑ คันรถบรรทุก คันรถละหรือระยะละไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัมสำหรับสินค้าในกองที่ได้ทำการตรวจสอบแล้วในขณะทำการบรรจุ(SupervisedPacking)ไม่ต้องตรวจสอบและชักตัวอย่างอีก เว้นแต่สินค้าในกองนั้นเก็บไว้นานเกินกว่า ๓๐ วันนับแต่วันที่ได้ทำตราประทับกองสินค้าไว้ครั้งแรกให้สุ่มทั้งกระสอบหรือภาชนะบรรจุจากกองสินค้าไม่เกินร้อยละ ๒ ของจำนวนกระสอบหรือภาชนะบรรจุทั้งหมดเพื่อตรวจสอบคุณภาพของสินค้าตามวรรคก่อนอีกครั้งหนึ่ง(๓)ในระหว่างการตรวจสอบให้สุ่มตัวอย่างรวมกันไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม จากกอง ณจุดที่กำลังตรวจปล่อยทุก ๆ ระยะ ๕๐ เมตริกตันที่ขนออกไปแล้วตรวจสอบความชื้นสำหรับเมล็ดสีอื่น เมล็ดเสีย เมล็ดที่ถูกแมลงทำลาย เมล็ดแตกเมล็ดที่มีเปลือกติด และวัตถุอื่น ให้ตรวจสอบทุก ๆ ๒๐๐ เมตริกตัน ที่ขนออกไป(๔)ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้ารักษาตัวอย่างที่ชักไว้ในขณะตรวจสอบตาม (๒)ในลักษณะที่สามารถป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้(๕) การตรวจสอบน้ำหนักในกรณีที่เป็นสินค้าบรรจุกระสอบถ้าชั่งเป็นรายกระสอบให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ของจำนวนกระสอบที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ถ้าชั่งพร้อมทั้งคันรถบรรทุกที่ใช้บรรทุกข้าวฟ่างที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ทั้งหมดแต่ทั้งนี้ข้าวฟ่างที่บรรทุกอยู่ในรถแต่ละเที่ยวนั้นต้องมีจำนวนที่เป็นกระสอบเท่ากันในกรณีที่เป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบถ้าลำเลียงโดยรถยนต์บรรทุกหรือรถอื่นใดให้ตรวจสอบน้ำหนักโดยการสุ่มชั่งพร้อมทั้งรถไม่น้อยกว่าร้อยละ๑๐ ของจำนวนเที่ยวที่ใช้บรรทุกข้าวฟ่างที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ถ้าไม่อาจตรวจสอบน้ำหนักโดยวิธีดังกล่าวได้หรือเป็นกรณีอื่นให้ทำการตรวจสอบน้ำหนักเต็มจำนวนที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ทั้งหมด(๖)เมื่อตรวจสอบตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าแต่ละคำร้องขอครบถ้วนแล้วให้จัดทำตัวอย่างที่ได้ชักไว้ตาม (๒) ตามหลักเกณฑ์วิธีการและส่งมอบให้ผู้มีหน้าที่รับมอบดังที่ระบุไว้ในก. (๔) ในกรณีที่คำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้ามีปริมาณเกินกว่า ๑,๐๐๐เมตริกตัน ให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้า ๑,๐๐๐ เมตริกตัน เศษของ ๑,๐๐๐เมตริกตัน ตั้งแต่ ๕๐๐ เมตริกตันขึ้นไป ให้ถือเป็น ๑,๐๐๐ เมตริกตันการออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างให้ถือผลเฉลี่ยของผลวิเคราะห์ตัวอย่างทั้งหมดของคำร้องขอนั้นเป็นเกณฑ์ในกรณีที่ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานแจ้งความประสงค์จะขอให้ออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างเป็นตอนๆ ตามปริมาณที่ตรวจสอบเสร็จตามที่แจ้งความประสงค์ไว้โดยไม่ต้องรอให้การตรวจสอบครบถ้วนตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้าที่ได้ตรวจสอบแล้วเสร็จตามปริมาณที่แจ้งความประสงค์ไว้แต่ทั้งนี้ต้องมีปริมาณไม่เกิน ๑,๐๐๐ เมตริกตันและให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม(๗)ในกรณีที่ต้องบรรทุกข้าวฟ่างที่ได้รับการตรวจสอบไปขนถ่าย ณ ท่าเรือซึ่งอยู่ห่างไกลจากสถานที่จัดให้มีการตรวจสอบให้ทำตราประทับสินค้าที่บรรทุกอยู่ในยานพาหนะนั้นไว้ในลักษณะที่สามารถใช้เป็นหลักฐานในการป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงไว้จนกว่าจะเริ่มขนถ่าย(๘)เมื่อสิ้นเวลาการตรวจสอบในแต่ละวันและการจัดให้มีการตรวจสอบนั้นยังไม่แล้วเสร็จหรือในกรณีที่การตรวจสอบแล้วเสร็จแต่ยังมีสินค้าที่ได้ชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยคงเหลืออยู่อีกและผู้จัดให้มีการตรวจสอบประสงค์จะจัดให้มีการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยซึ่งสินค้านั้นในครั้งต่อไปให้ทำตราประทับข้าวฟ่างกองที่เหลืออยู่นั้นเพื่อป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงไว้ด้วยข้อ ๔[๑] ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด๖๐ วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๔อดิศัย โพธารามิกรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์อุษมล/ผู้จัดทำ๒๖กันยายน ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๘/ตอนที่ ๗๘ ง/หน้า ๔/๒๗ กันยายน ๒๕๔๔