กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับที่ ๘๓(พ.ศ. ๒๕๓๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช๒๔๗๘[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ และมาตรา ๗แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘นายกรัฐมนตรีออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๕๒ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช ๒๔๗๘ข้อ ๒ ลักษณะชนิด และประเภทของเครื่องแบบพิเศษของข้าราชการกรมราชทัณฑ์กับการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ภาค ๑เครื่องแบบสำหรับข้าราชการกรมราชทัณฑ์ชาย หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๓เครื่องแบบสำหรับข้าราชการชาย มี ๒ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติสีกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี(ง) เข็มขัดหนังหรือเข็มขัดด้ายถักสีดำ(จ)รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือมีซิป(ฉ) ถุงเท้าสีดำ(๒) เครื่องแบบปฏิบัติการสีกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกระบังสีกากี หรือหมวกนิรภัยสีเหลือง(ข) เสื้อคอแบะแขนยาวสีกากี(ค) กางเกงขายาวแบบปฏิบัติการสีกากี(ง) เข็มขัดหนังหรือเข็มขัดด้ายถักสีดำ(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหรือหุ้มข้อหรือหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก หรือมีซิป(ฉ) ถุงเท้าสีดำเสื้อกันหนาวให้ใช้ได้กับเครื่องแบบทุกชนิดในโอกาสอันควรหมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๔ หมวก มี๓ แบบ คือ(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี มีเครื่องประกอบดังนี้(ก) กระบังทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำสำหรับข้าราชการระดับ ๗ และระดับ ๘ที่ขอบโค้งของกระบังหมวกด้านบนซ้ายขวาปักด้วยดิ้นทอง หรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกระบังหมวก สำหรับข้าราชการระดับ๙ และระดับ ๑๐ ที่ขอบโค้งของกระบังหมวกด้านบนซ้ายขวาปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๒ ช่อ โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกระบังหมวก(ข) สายรัดคางกว้าง ๑.๓ เซนติเมตร สำหรับข้าราชการระดับ ๑ถึงระดับ ๖ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สำหรับข้าราชการระดับ ๗ ถึงระดับ ๑๐ทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองปลายสายมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดอยู่ที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม(ค) ผ้าพันหมวกทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีดำกว้าง ๔ เซนติเมตรและมีผ้าหรือสักหลาดสีเลือดหมูกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร คาดตรงกลางของผ้าพันหมวก(ง) ตราหน้าหมวก เป็นตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกสำหรับข้าราชการระดับ ๑ ถึงระดับ ๖ ทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๖.๕ เซนติเมตรสำหรับข้าราชการระดับ ๗ ถึงระดับ ๑๐ ทำด้วยผ้าปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองบนหมอนสักหลาดสีดำสูง๖ เซนติเมตร(๒) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีทำด้วยผ้าตอนหน้ามีกระบังสีเดียวกับหมวก มีตราหน้าหมวกเป็นตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกทำด้วยผ้า สูง ๔.๕ เซนติเมตร สำหรับข้าราชการระดับ ๑ ถึงระดับ ๖ ปักด้วยไหมสีทองสำหรับข้าราชการระดับ ๗ ถึงระดับ ๑๐ ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง(๓) สำหรับข้าราชการที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการปราบจลาจลในกรณีที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ป้องกันหรือระงับเหตุร้ายมีสิทธิใช้หมวกนิรภัยสีเหลืองทอง หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกทำด้วยโลหะสีทองข้อ ๕ เสื้อมี ๒ แบบ คือ(๑) เสื้อคอพับสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ๑ ดุมหรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อย ที่อกเสื้อมีกระเป๋าปะมีปกกระเป๋าสองข้าง ข้างละ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋ามีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่ง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตรมีปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม หรือเป็นกระเป๋าเสื้อชนิดไม่มีแถบกลางกระเป๋าและมีปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑ดุม สำหรับขัดปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตรติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างกันพอสมควร ดุมทั้งหมดเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อเมื่อสวมเสื้อให้ขัดดุมทุกดุม ยกเว้นดุมบนสุดที่อกเสื้อติดกับคอและให้สอดชายเสื้อไว้ในกางเกง(๒) เสื้อคอแบะสีกากี แขนยาวทรงกระบอกพับปลายแขนขึ้นมาเพียงศอกปกเสื้อแบะมุมปกแหลม ตัวเสื้อผ่าอกตลอดไม่มีสาบ ติดดุมที่คอและแนวอกเสื้อ ๕ ดุมที่กระเป๋าเสื้อมีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตรที่อกเสื้อทั้งสองข้างมีกระเป๋าปะรูปสี่เหลี่ยมมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่ง กว้าง๓.๕ เซนติเมตร มีปกกระเป๋า ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าด้านล่างและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามดุมทั้งหมดเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อ มีเส้นผ่านศูนย์กลาง ๑.๕เซนติเมตร รองไหล่ทั้งสองข้างหนุนฟองน้ำเย็บเป็นลอน เมื่อสวมเสื้อให้ขัดดุมทุกดุมและสอดชายเสื้อไว้ในกางเกงข้อ ๖ กางเกงมี ๒ แบบ คือ(๑) กางเกงขายาวแบบปกติสีกากี ขาตรงไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตรที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกงกว้างไม่เกิน ๑เซนติเมตร จำนวน ๗ ห่วง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋าด้านหลังมีกระเป๋าเจาะ ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีปกกระเป๋า(๒) กางเกงขายาวแบบปฏิบัติการสีกากี ขาตรงไม่พับปลายขาปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร ด้านหน้ามีกระเป๋าปะปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปกกระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างบริเวณเหนือเข่าเป็นกระเป๋าปะมีสองตะเข็บ มีปกกระเป๋าขัดดุม๒ ดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลังสองข้าง เป็นกระเป๋าปะมีปกรูปสี่เหลี่ยมมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามขัดดุม๒ ดุม ดุมทั้งหมดเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีกางเกง มีเส้นผ่านศูนย์กลาง๑.๕ เซนติเมตร ให้สวมใส่กับเสื้อคอแบะแขนยาวสีกากี หากสวมประกอบกับรองเท้าครึ่งน่องให้สอดปลายขากางเกงไว้ในรองเท้า ในบางโอกาสจะไม่สอดปลายขาไว้ในรองเท้าก็ได้ข้อ ๗ เข็มขัดมี ๒ แบบ คือ(๑) เข็มขัดหนังสีดำ กว้าง ๔ เซนติเมตรหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางตั้งมุมบน กว้าง ๔.๕ เซนติเมตรยาว ๕.๕ เซนติเมตร มีเข็มสำหรับสอดรู ๒ เข็ม(๒) เข็มขัดด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตรหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน มุมบนกว้าง ๓.๕ เซนติเมตรยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรูปลายสายเข็มขัดตัดตรงและหุ้มด้วยโลหะสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร ใช้กับเครื่องแบบปกติสีกากีและเครื่องแบบปฏิบัติการสีกากีสำหรับข้าราชการระดับ ๗ ขึ้นไปข้อ ๘ รองเท้ามี ๓ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ(๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำรองเท้าทุกแบบต้องมีส้น ไม่มีริ้วและลวดลายเป็นชนิดผูกเชือกหรือมีซิปข้อ ๙ถุงเท้าสีดำภาค ๒เครื่องแบบสำหรับข้าราชการกรมราชทัณฑ์หญิง หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๑๐เครื่องแบบสำหรับข้าราชการหญิง ประกอบด้วย(๑) หมวกทรงกลมพับปีกสีกากี(๒) เสื้อคอพับสีกากี หรือเสื้อคอพับปล่อยชายเสื้อสีกากี(๓) กระโปรงสีกากี หรือกางเกงขายาวสีกากี(๔)เข็มขัดหนังหรือเข็มขัดด้ายถักสีดำหรือเข็มขัดผ้าสีกากีคาดทับเสื้อ(๕) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๑๑หมวกเป็นหมวกทรงกลมพับปีกสีกากี มีเครื่องประกอบดังนี้(๑) กระบัง ทำด้วยผ้าสำหรับข้าราชการระดับ๗ ถึงระดับ ๑๐ ที่ขอบโค้งของกระบังหมวกด้านบนซ้ายขวาปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์สำหรับข้าราชการระดับ ๗ และระดับ ๘ ด้านละ ๑ ช่อ และข้าราชการระดับ ๙ และระดับ ๑๐ด้านละ ๒ ช่อ โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกระบังหมวก(๒) ตราหน้าหมวก เป็นตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกสำหรับข้าราชการระดับ ๑ ถึงระดับ ๖ ทำด้วยโลหะสีทองสูง ๔.๕ เซนติเมตรสำหรับข้าราชการระดับ ๗ ขึ้นไปปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง(๓) สายรัดคาง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ กว้าง ๑เซนติเมตร ปลายสายมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดอยู่ที่ริมขอบหมวก ข้างละ๑ ดุม สำหรับข้าราชการระดับ ๗ ขึ้นไป สายรัดคางทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง(๔) ผ้าพันหมวก ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีดำกว้าง ๓ เซนติเมตรและมีผ้าหรือสักหลาดสีเลือดหมู กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร คาดตรงกลางผ้าพันหมวกข้อ ๑๒ เสื้อมี ๒ แบบ คือ(๑) เสื้อคอพับสีกากีมีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีกากีของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ชาย(๒)เสื้อคอพับปล่อยชายเสื้อสีกากีตัวเสื้อผ่าอกไปตลอดไม่มีสาบ ด้านหน้ามีคิ้วตามสาบมีดุม๔ ดุม แขนยาวจรดข้อมือ หรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อย ตลบชาย กว้างประมาณ ๕เซนติเมตร เดินคิ้วด้านหน้าเสื้อต่อจากเส้นบ่า มีตะเข็บผ่านกลาง อกยาวตลอดตัวเสื้อทั้งสองด้านด้านหลังจากเส้นต่อบ่าหลังมีตะเข็บผ่านตามตัวเสื้อทั้งสองด้านเช่นเดียวกับด้านหน้าความยาวของเสื้อให้คลุมสะโพกพองามข้อ ๑๓กระโปรงและกางเกง มี ๒ แบบ คือ(๑) กระโปรงสีกากี ยาวปิดเข่าพอสมควรตรงกลางด้านหลังมีจีบพับทบ และผ่าสูงจากชายกระโปรงประมาณ ๒๐ เซนติเมตร ถึง ๒๕เซนติเมตร ทางด้านหน้าขวาและซ้ายมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีปกกระเป๋า ปากกระเป๋าเฉียงลงทางข้างเล็กน้อยหรือจะไม่มีกระเป๋าก็ได้ ชายกระโปรงบานเล็กน้อยขอบกระโปรงมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกระโปรง กว้างไม่เกิน ๑เซนติเมตร จำนวน ๔ ห่วง หรือจะไม่มีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดก็ได้(๒) กางเกงขายาวสีกากีมีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวแบบปกติของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ชายข้อ ๑๔เข็มขัด มี ๓ แบบ คือ(๑) เข็มขัดหนังสีดำมีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ชาย ใช้คาดทับขอบกระโปรงหรือกางเกง(๒) เข็มขัดด้ายถักสีดำมีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีดำของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ชายใช้คาดทับกระโปรงหรือกางเกงใช้กับข้าราชการระดับ ๗ ขึ้นไป(๓) เข็มขัดผ้าสีกากี สีเดียวกับสีเสื้อ กว้าง ๒.๕เซนติเมตร หัวสี่เหลี่ยมหุ้มผ้า ใช้คาดทับเสื้อข้อ ๑๕รองเท้า ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือกแบบปิดปลายเท้าไม่มีริ้วและลวดลาย ส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตรภาค ๓อินทรธนูและเครื่องหมาย ข้อ ๑๖อินทรธนู มีลักษณะแข็งทำด้วยสักหลาดสีดำ เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าปลายตัดมุมเป็นสามเหลี่ยมสำหรับชาย กว้าง ๕ เซนติเมตร ยาว ๑๓ เซนติเมตร สำหรับหญิง กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ยาว๑๑ เซนติเมตร ที่ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก ๑ ดุมข้อ ๑๗ เครื่องหมายแสดงระดับซึ่งให้ติดที่อินทรธนู มีดังนี้เครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ หมายถึงโลหะสีทองดุนนูนมีลักษณะเป็นรูปพระยมทรงสิงห์ฉลุโปร่งอยู่ในวงกลมล้อมรอบด้วยลายกระหนกเปลวเพลิงสำหรับชาย กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๔ เซนติเมตร สำหรับหญิง กว้าง ๒ เซนติเมตร สูง๓ เซนติเมตรเครื่องหมายดาว หมายถึง โลหะสีทองมีลักษณะเป็นรูปดาวแปดแฉกตอนกลางดุนนูนและลาดลงทางปลายแฉก มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร สำหรับชายและ ๑.๕ เซนติเมตร สำหรับหญิงเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ หมายถึง โลหะสีทองมีลักษณะเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์๒ ช่อบรรจบกัน ปลายช่อทั้งสองปลายโค้งขึ้นพองาม กว้าง ๓ เซนติเมตร และสูง ๓เซนติเมตรแถบหมอน หมายถึง โลหะสีทองมีลักษณะเป็นรูปหมอน กว้าง ๐.๘เซนติเมตร ยาว ๔ เซนติเมตรข้อ ๑๘การประดับเครื่องหมายแสดงระดับ ให้ปฏิบัติดังนี้(๑) สำหรับข้าราชการระดับ ๑๐ ประดับเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ที่ริมอินทรธนูทางด้านไหล่ให้ปลายช่อโค้งขึ้น เหนือเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ประดับเครื่องหมายดาว ๔ ดวง เรียงเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนให้มุมแหลมวางตามยาวกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนู และประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์เหนือเครื่องหมายดาว(๒) สำหรับข้าราชการระดับ ๙ประดับเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ที่ริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ให้ปลายช่อโค้งขึ้นเหนือเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ประดับเครื่องหมายดาว ๓ ดวง เรียงเป็นรูปสามเหลี่ยมให้มุมแหลมวางลงล่างตามยาวตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนู และประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์เหนือเครื่องหมายดาว(๓) สำหรับข้าราชการระดับ ๘ประดับเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ที่ริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ให้ปลายช่อโค้งขึ้นเหนือเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ประดับเครื่องหมายดาว ๒ ดวง เรียงไปตามส่วนยาวตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูและประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือเครื่องหมายดาว(๔) สำหรับข้าราชการระดับ ๗ประดับเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ที่ริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ให้ปลายช่อโค้งขึ้นเหนือเครื่องหมายช่อชัยพฤกษ์ประดับเครื่องหมายดาว ๑ ดวง ตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูและประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือเครื่องหมายดาว(๕) สำหรับข้าราชการระดับ ๖ ประดับเครื่องหมายดาว ๓ ดวงเรียงเป็นรูปสามเหลี่ยม ให้มุมแหลมวางขึ้นบนตามยาวตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูและประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือเครื่องหมายดาว(๖) สำหรับข้าราชการระดับ ๕ ประดับเครื่องหมายดาว ๓ ดวงเริ่มต้นจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ เรียงไปตามส่วนยาวตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูและประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือเครื่องหมายดาว(๗) สำหรับข้าราชการระดับ ๔ ประดับเครื่องหมายดาว ๒ ดวงเริ่มต้นจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ เรียงไปตามส่วนยาวตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูและประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือเครื่องหมายดาว(๘) สำหรับข้าราชการระดับ ๓ ประดับเครื่องหมายดาว ๑ ดวงที่ริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูและประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือเครื่องหมายดาว(๙) สำหรับข้าราชการระดับ ๒ มีแถบหมอน ๓ แถบประดับตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่เรียงไปตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะห่างพองามและประดับด้วยเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือแถบหมอน(๑๐) สำหรับข้าราชการระดับ ๑ มีแถบหมอน ๒ แถบประดับตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่เรียงไปตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะห่างพองามและประดับด้วยเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ เหนือแถบหมอน(๑๑) สำหรับข้าราชการทดลองปฏิบัติราชการประดับเครื่องหมายพระยมทรงสิงห์ที่ริมอินทรธนูทางด้านไหล่ตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนูข้อ ๑๙ เครื่องหมายแสดงสังกัดทำด้วยโลหะโปร่งสีทองเป็นรูปราชสีห์ เครื่องแบบปกติให้ติดที่ปกเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้างและสำหรับเครื่องแบบปฏิบัติการให้ปักรูปราชสีห์ด้วยไหมสีดำบนปกเสื้อด้านซ้ายข้อ ๒๐ เครื่องแบบปฏิบัติการสีกากีให้ปักเครื่องหมายแสดงระดับด้วยไหมปักสีดำบนปกเสื้อด้านขวาข้อ ๒๑เครื่องหมายราชทัณฑ์ ทำด้วยผ้ากว้าง ๖.๕ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตรปักด้วยไหมเป็นรูปพระยมทรงสิงห์สีเหลืองทองบนพื้นสีดำอยู่ในวงกลมขอบขาวบนพื้นสีเลือดหมูขอบดำมีคำว่ากรมราชทัณฑ์ สีดำอยู่ใต้รูปพระยมทรงสิงห์ ใช้ติดที่โคนแขนเสื้อด้านไหล่ทั้งสองข้างของเสื้อเครื่องแบบปฏิบัติการสีกากีภาค ๔เบ็ดเตล็ด ข้อ ๒๒เครื่องแบบพิเศษของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ แบบใดจะต้องแต่งในโอกาสใด ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมราชทัณฑ์กำหนดข้อ ๒๓ ข้าราชการกรมราชทัณฑ์ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย เว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวาให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา และสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดมีกฎหมายกำหนดให้มีเครื่องหมายสำหรับแพรแถบให้ประดับเครื่องหมายสำหรับแพรแถบนั้นด้วยข้อ ๒๔ข้าราชการกรมราชทัณฑ์ซึ่งได้รับเครื่องหมายแสดงความสามารถ หรือเข็มแสดงวิทยฐานะของสถาบันการศึกษาของทางราชการให้ประดับเครื่องหมาย หรือเข็มนั้นได้ตามที่สถาบันการศึกษาหรือหน่วยราชการนั้นกำหนดข้อ ๒๕ข้าราชการกรมราชทัณฑ์ซึ่งแต่งเครื่องแบบพิเศษตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ต้องติดป้ายชื่อพื้นสีดำ กว้างไม่เกิน ๒.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๗.๕ เซนติเมตรแสดงชื่อตัว ชื่อสกุลและชื่อตำแหน่งในการบริหารงานหรือชื่อตำแหน่งในสายงานตามที่องค์การกลางบริหารงานบุคคลกำหนด ประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวาข้อ ๒๖ให้กรมราชทัณฑ์จัดทำหรือเขียนรูปตัวอย่างเครื่องแบบพิเศษนี้ไว้เป็นมาตรฐาน และควบคุมดูแลการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๗ชวน หลีกภัยนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้คือ เนื่องจากเครื่องแบบพิเศษของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ที่กำหนดไว้เดิมตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับที่ ๕๒ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช ๒๔๗๘ ไม่เหมาะสม เนื่องจากได้กำหนดเครื่องแบบพิเศษไว้เฉพาะเจ้าพนักงานเรือนจำและทัณฑสถานตำแหน่งหัวหน้าแผนกหรือเทียบเท่าลงมา ส่วนตำแหน่งอื่นและข้าราชการกรมราชทัณฑ์ผู้ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับผู้ต้องขังซึ่งเป็นงานที่มีลักษณะพิเศษจากข้าราชการทั่วไปยังไม่ได้กำหนดเครื่องแบบพิเศษไว้สมควรปรับปรุงกฎสำนักนายกรัฐมนตรีดังกล่าว โดยกำหนดเครื่องแบบพิเศษของข้าราชการกรมราชทัณฑ์ขึ้นใหม่ทุกระดับเพื่อให้เหมาะสมกับงานและหน้าที่ซึ่งต้องปฏิบัติยิ่งขึ้นจึงจำเป็นต้องออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้โชติกานต์/ปรับปรุง๑๒ มีนาคม๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๔ พฤษภาคม๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๑/ตอนที่ ๕๓ ก/หน้า ๖๔/๒ ธันวาคม๒๕๓๗