กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๖)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนตร์พ.ศ.๒๕๒๒------------- อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ (๑๘) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนตร์(ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๓๐ และมาตรา ๗ (๑) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ในกฎกระทรวงนี้ "ก๊าซธรรมชาติอัด"หมายความว่า ก๊าซธรรมชาติที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงในสภาพที่ถูกอัดจนมีความดันสูง มีส่วนประกอบส่วนใหญ่เป็นก๊าซมีเทนและมีสถานะเป็นก๊าซ "ถัง"หมายความว่า ภาชนะบรรจุก๊าซธรรมชาติอัดเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถ "ปาสกาล"หมายความว่า หน่วยวัดความดันตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหลักเกณฑ์การใช้หน่วยต่าง ๆ ของระบบเอสไอออกตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ข้อ๒รถที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิง ต้องมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบเกี่ยวกับการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดอย่างน้อย ดังนี้ (๑)ถังชนิดทนความดันในการใช้งานสูงสุดไม่น้อยกว่า ๒๐.๖๘ เมกาปาสกาล (๒)ลิ้นปิดเปิดก๊าซของถังที่มีลักษณะตามที่กำหนดในข้อ ๕ (๓)ลิ้นปิดเปิดสำหรับท่อก๊าซที่ปิดเปิดด้วยมือและสามารถทนความดันในการใช้งานสูงสุดของก๊าซได้อย่างปลอดภัย (๔)เครื่องวัดความดันก๊าซที่สามารถแสดงค่าความดันในถังได้ทุกขณะการใช้งาน (๕)ลิ้นปิดเปิดอัตโนมัติที่สามารถหยุดการจ่ายก๊าซไปยังเครื่องยนตร์ได้โดยอัตโนมัติเมื่อเครื่องยนตร์หยุดทำงาน (๖)ท่อก๊าซและข้อต่อที่มีลักษณะตามที่กำหนดในข้อ ๗ (๗)หัวรับเติมก๊าซและลิ้นกันกลับ (๘)เครื่องปรับความดันก๊าซที่สามารถทนความดันใช้งานสูงสุดของก๊าซได้อย่างปลอดภัย (๙)เครื่องผสมอากาศ เครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามวรรคหนึ่งต้องเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่กระทรวงอุตสาหกรรมประกาศกำหนดตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือได้มาตรฐานตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบ ข้อ๓ การติดตั้งถังต้องปฏิบัติดังนี้ (๑)ยึดถังให้แน่นกับตัวรถในบริเวณที่มีความแข็งแรง เมื่อรถสั่นสะเทือนถังต้องไม่ขยับเขยื้อนและสามารถทนต่อแรงกระชากของถังในขณะบรรจุก๊าซเต็มถัง เมื่อรถเกิดความเร่งหรือความหน่วง (๒)กรณีที่ติดตั้งถังขนานกับความยาวของตัวรถ ให้ติดตั้งอุปกรณ์ยึดหรือยันด้านหัวและด้านท้ายถังเพื่อป้องกันถังเคลื่อนตัวในแนวนอน (๓)ห้ามเชื่อมถังกับสิ่งอื่นใด เว้นแต่เป็นการเชื่อมจากโรงงานผู้ผลิต (๔)ถังที่ติดตั้งต้องไม่รับน้ำหนักหรือภาระอย่างหนึ่งอย่างใดของรถ (๕)ถังที่ติดตั้งไว้ภายในห้องผู้โดยสาร ห้องผู้ขับรถ หรือที่ซึ่งอากาศถ่ายเทไม่สะดวกต้องมีกล่องบรรจุหรือมีวัสดุหุ้มหรือครอบส่วนประกอบอื่นที่ติดอยู่ที่ถังเพื่อป้องกันก๊าซซึมออกสู่บริเวณห้องที่ติดตั้งกล่องบรรจุหรือวัสดุที่หุ้มหรือครอบส่วนประกอบอื่นที่ติดอยู่ที่ถังต้องมีท่อขนาดพื้นที่หน้าตัดภายในไม่น้อยกว่า ๒,๐๐๐ตารางมิลลิเมตร สำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมออกนอกตัวรถ (๖)ถังที่ติดตั้งต้องยึดด้วยวิธีหนึ่งวิธีใด ดังนี้ (ก)ใช้สายรัดทำด้วยเหล็กรัดถังอย่างน้อย ๒ สาย สายรัดแต่ละสายต้องมีขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า ๒๘ มิลลิเมตร ความหนาไม่น้อยกว่า ๓มิลลิเมตร และใช้สกรูยึดสายรัดถังที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๐ มิลลิเมตรและในกรณีที่ถังมีความจุเกินกว่า ๑๐๐ ลิตรสายรัดแต่ละสายต้องมีขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตรความหนาไม่น้อยกว่า ๖มิลลิเมตรและใช้สกรูยึดสายรัดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๒ มิลลิเมตร (ข)ใช้สกรูยึดขาถังอย่างน้อย ๔ ตัว สกรูแต่ละตัวต้องมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๐ มิลลิเมตร และในกรณีที่ถังมีความจุเกินกว่า๑๐๐ ลิตร สกรูแต่ละตัวต้องมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๒ มิลลิเมตร (ค)ในกรณีที่ใช้วัสดุอื่นใดยึดถัง วัสดุที่ใช้ต้องสามารถทนต่อแรงที่คิดเปรียบเทียบกับน้ำหนักของถังที่บรรจุก๊าซเต็มถังได้ไม่น้อยกว่า ๒๐เท่าสำหรับแรงที่กระทำในแนวตามความยาวของรถ และไม่น้อยกว่า ๘เท่าสำหรับแรงที่กระทำในแนวอื่น (๗)ในกรณีที่ถังติดตั้งอยู่ห่างจากท่อไปเสียหรือเครื่องยนตร์น้อยกว่า ๒๐๐มิลลิเมตร ต้องมีเครื่องป้องกันความร้อนกั้นระหว่างถังกับท่อไอเสียและเครื่องยนตร์ (๘)ห้ามบรรจุก๊าซธรรมชาติอัดลงในถังจนมีความดันสูงเกินกว่า ๒๐.๖๘เมกาปาสกาล ข้อ๔ถังที่นำมาใช้ต้องผ่านการตรวจและทดสอบทุกห้าปี และห้ามมิให้ใช้ถังนั้นเมื่อ (๑)ทดสอบด้วยความดันของของเหลว ๑.๕ เท่าของความดันใช้งานสูงสุดเป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๒ นาที แล้วปรากฏว่าถังบวม บิดเบี้ยวซึมหรือรั่ว หรือทดสอบด้วยความดันของของเหลว ๑.๕ เท่าของความดันใช้งานสูงสุด โดยใช้ถังน้ำ (waterjacket) แล้วค่าการขยายตัวอย่างถาวรของถังเกินร้อยละ ๕ของการขยายตัวอย่างสมบูรณ์โดยปริมาตร (๒)ปรากฏข้อบกพร่องอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (ก)เมื่อถังถูกไฟไหม้ (ข)มีน้ำหนักน้อยกว่าร้อยละ ๙๕ ของน้ำหนักถังเดิม (ค)มีรอยรั่ว ซึม รอยร้าว รอยหักพับ หรือบวม (ง)มีรอยบุบเว้าลึกเกิน ๒ มิลลิเมตร หรือเกินร้อยละ ๓.๓๓ ของความกว้างเฉลี่ยของรอยบุบเว้า (จ)มีรอยบาด รอยขูดขีด รอยทิ่มแทง ยาวเกินร้อยละ ๒ ของความยาวถังหรือลึกเกินร้อยละ ๕ ของความหนาถัง (ฉ)มีรอยบุบเว้าลึกเกิน ๑.๕ มิลลิเมตร รวมอยู่กับรอยบาด รอยขูดขีดหรือรอยทิ่มแทงที่มีความยาวเท่ากับหรือมากกว่าความกว้างของรอยบุบเว้านั้น (ช)เนื้อโลหะผิวถังร่อนหลุดหรือแยกตัวออก (ซ)มีรอยผุกร่อนทั่วไปลึกเกินร้อยละ ๒๐ ของความหนาถังเดิม (ฌ)มีรอยผุกร่อนเฉพาะพื้นที่ลึกเกินร้อยละ ๒๕ ของความหนาถังเดิม (ญ)มีรอยผุกร่อนเป็นแนวยาวเกินกว่าความยาวของเส้นรอบวงถัง หรือมีความลึกเกินร้อยละ ๒๕ ของความหนาถังเดิม (ฎ)มีหลุมกว้างเกินกว่า ๕ มิลลิเมตร และลึกเกินกว่าร้อยละ ๔๐ ของความหนาถังเดิม ในแต่ละหลุม (ฏ)ถังปิดเบี้ยวไม่ได้รูปทรง (ฐ)ลิ้นเอียงจนเห็นได้ชัด (ฑ)มีการดัดแปลงหรือต่อเติมถัง (ฒ)จำนวนเกลียวของถังกับลิ้นกินกันลดลงต่ำกว่ามาตรฐาน หรือเมื่อขันเกลียวแน่นแล้วก๊าซยังรั่วอยู่ (ณ)เครื่องหมายประจำถังลบเลือนจนอ่อนไม่ออก มีการแก้ไขโดยไม่ถูกต้องหรือมีข้อความไม่ถูกต้องตามมาตรฐานของถังนั้น ข้อ๕ลิ้นปิดเปิดก๊าซของถังต้องติดตั้งที่ถังทุกถัง สามารถปิดเปิดก๊าซระหว่างถังกับส่วนประกอบอื่นได้ทั้งหมด และมีลักษณะดังนี้ (๑)เป็นชนิดปิดเปิดด้วยมือ (๒)ทนความดันใช้งานสูงสุดของก๊าซได้อย่างปลอดภัย (๓)มีกลอุปกรณ์นิรภัยแบบระบายชนิดที่มีฝาครอบประทุ (burst disc) และวัสดุหลอมละลายง่าย (fusible material)หรือเป็นชนิดที่มีลิ้นระบายความดัน (pressure reliefvalve) และวัสดุหลอมละลายง่าย (fusible material) ข้อ๖การติดตั้งลิ้นปิดเปิดสำหรับท่อก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้ (๑)ติดตั้งที่ท่อร่วมของท่อก๊าซที่ต่อจากถังกับเครื่องปรับความดัน ซึ่งสามารถปิดเปิดก๊าซจากถังทุกถังได้ทั้งหมดในคราวเดียวกัน (๒)ติดตั้งในตำแหน่งที่สามารถทำการปิดเปิดก๊าซได้โดยสะดวกรวดเร็ว (๓)มีอักษรคำว่า "ลิ้นปิดเปิด"พร้อมทั้งมีเครื่องหมายหรือคำอธิบายวิธีปิดเปิดที่ลิ้นปิดเปิดหรือบริเวณใกล้เคียงในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน ข้อ๗ ท่อก๊าซและข้อต่อต่าง ๆต้องเป็นชนิดที่ใช้กับก๊าซธรรมชาติอัดได้โดยไม่ทำปฏิกิริยาเคมีหรือเกิดการกัดกร่อนใด ๆทุกสภาพการใช้งาน และต้องมีลักษณะดังนี้ (๑)กรณีที่ใช้กับความดันก๊าซเกิน ๑๐๐ กิโลปาสกาล ท่อก๊าซและข้อต่อ ต้องทำด้วยโลหะ และสามารถทนความดันก๊าซได้ไม่น้อยกว่า ๔เท่าของความดันใช้งานสูงสุด (๒)กรณีที่ใช้กับความดันก๊าซไม่เกิน ๑๐๐ กิโลปาสกาล (ก)ท่อก๊าซต้องเป็นวัสดุชนิดที่ยืดหยุ่นได้ และมีความยาวเพียงพอที่จะรับการสั่นสะเทือนของเครื่องยนตร์ (ข)ท่อก๊าซและข้อต่อต้องสามารถทนอุณหภูมิในสภาพการใช้งานปกติได้ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ องศาเซลเซียสและทนความดันก๊าซได้ไม่น้อยกว่า ๔๐๐ กิโลปาสกาล ข้อ๘ การติดตั้งท่อก๊าซต้องปฏิบัติดังนี้ (๑)ไม่ติดตั้งท่อก๊าซในห้องผู้โดยสาร ห้องผู้ขับรถ หรือในที่ที่อากาศไม่สามารถถ่ายเทได้เว้นแต่จะมีวัสดุหุ้มหรือครอบท่อก๊าซเพื่อป้องกันการรั่วซึมออกสู่บริเวณที่ติดตั้งและการใช้วัสดุหุ้มหรือครอบท่อก๊าซต้องมีลักษณะที่สามารถระบายก๊าซที่รั่วซึมออกนอกตัวรถได้ (๒)ท่อก๊าซและข้อต่อต่าง ๆ ที่ติดตั้งห่างจากท่อไอเสียน้อยกว่า ๑๐๐ มิลลิเมตรต้องติดตั้งเครื่องป้องกันความร้อนจากท่อไอเสียด้วย (๓)ในกรณีที่ใช้กับความดันก๊าซเกิน ๑๐๐ กิโลปาสกาล ต้องยึดท่อก๊าซให้แน่นกับตัวรถ ตัวยึดแต่ละตัวต้องห่างกันไม่เกิน ๖๐๐ มิลลิเมตรและต้องติดตั้งในลักษณะที่ท่อก๊าซสามารถยืดหรือหดตัวได้ตามสมควรการติดตั้งในตำแหน่งที่ท่อก๊าซอาจเสียดสีกับโลหะต้องมีวัสดุหุ้มป้องกันการเสียดสีนั้น ข้อ๙การติดตั้งหัวรับเติมก๊าซและลิ้นกันกลับ ต้องปฏิบัติดังนี้ (๑)ติดตั้งหัวรับเติมก๊าซไว้ในห้องเครื่องยนตร์หรือในที่ที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก (๒)ติดตั้งลิ้นกันกลับที่หัวรับเติมก๊าซ (๓)ติดตั้งเครื่องป้องกันการติดเครื่องยนตร์แบบอัตโนมัติเพื่อป้องกันการติดเครื่องยนตร์ในขณะเติมก๊าซ (๔)ที่บริเวณใกล้เคียงกับหัวรับเติมก๊าซ ต้องมีข้อความดังต่อไปนี้ ซึ่งมีสภาพดีและมองเห็นได้ชัดเจน (ก)ก๊าซธรรมชาติอัด (ข)ความดันไม่เกิน ๒๐.๖๘ เมกาปาสกาล (ค)เดือน และปีที่ถังหมดอายุการทดสอบ กรณีมีหลายถังให้ระบุเดือนและปีของถังที่หมดอายุก่อน ข้อ๑๐ การติดตั้งเครื่องปรับความดันก๊าซต้องปฏิบัติดังนี้ (๑)ติดตั้งไว้ในห้องเครื่องยนตร์ โดยยึดแน่นกับตัวรถ (๒)ห้ามติดตั้งกับส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องยนตร์ ข้อ๑๑ระบบไฟฟ้าที่ต่อไปยังเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามข้อ ๒ ต้องมีฟิวส์ป้องกันการลัดวงจร ข้อ๑๒ การติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามข้อ๒ โดยทั่วไปต้องปฏิบัติดังต่อไปนี้เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบกให้ติดตั้งในลักษณะอื่น (๑)ติดตั้งไว้ในที่ที่สามารถเข้าทำการตรวจและบำรุงรักษาได้โดยง่าย (๒)ห้ามติดตั้งไว้ในที่ดังต่อไปนี้ (ก)นอกตัวถังรถด้านหน้า ด้านข้าง หรือด้านท้าย (ข)บนหลังคารถ (ค)ต่ำกว่าระยะต่ำสุดของรถ (ง)ที่ที่อาจกระทบกับความร้อนโดยตรง ถูกกระทบกระแทกหรือถูกเสียดสีเว้นแต่จะมีการป้องกันไว้แล้วเป็นอย่างดี ข้อ๑๓เมื่อติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามข้อ ๒ ครบถ้วนถูกต้องแล้วต้องทำการตรวจและทดสอบส่วนประกอบทั้งหมด การตรวจและทดสอบตามวรรคหนึ่งต้องกระทำทุกหนึ่งปี และทุกครั้งหลังจากทำการซ่อมแซมหรือแก้ไข ข้อ๑๔เครื่องอุปกรณ์และส่วนควบที่ต้องมี รวมทั้งการติดตั้งตามกฎกระทรวงนี้ต้องได้รับการตรวจและทดสอบจากส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือนิติบุคคลที่มีคุณสมบัติตามที่กรมการขนส่งทางบกเห็นชอบและเมื่อผู้ตรวจและทดสอบเห็นว่าเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบรวมถึงการติดตั้งถูกต้องตามกฎกระทรวงนี้ให้ผู้ตรวจและทดสอบออกหนังสือรับรองการตรวจและทดสอบตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ข้อ๑๕ รถที่มีการตรวจและทดสอบโดยมีหนังสือรับรองถูกต้องตามข้อ๑๔ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองรถปิดเครื่องหมายแสดงการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงตามแบบท้ายกฎกระทรวงนี้ไว้ที่ด้านหน้าและด้านท้ายของตัวรถในลักษณะเห็นได้ชัดเจนขณะใช้รถ ข้อ๑๖รถที่ได้ติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบเกี่ยวกับการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงไว้แล้วก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบที่มิได้เป็นไปตามมาตรฐานหรือมิได้มีการติดตั้งให้ถูกต้องตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้เจ้าของหรือผู้ครอบครองรถต้องแจ้งต่อกรมการขนส่งทางบกเพื่อทำการตรวจและทดสอบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและจะใช้รถต่อไปภายหลังกำหนดระยะเวลาดังกล่าวได้ต่อเมื่อได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบก ข้อ๑๗กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ให้ไว้ณ วันที่ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๖ จรัส พั้วช่วย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมปฏิบัติราชการแทน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม+---------------------------------------------------------------------------------------------------+หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากในปัจจุบันได้มีการริเริ่มนำก๊าซธรรมชาติอัดมาใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถยนตร์แทนเชื้อเพลิงชนิดอื่นจึงสมควรกำหนดให้รถที่ใช้เชื้อเพลิงดังกล่าวต้องมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบ ตลอดจนมีการติดตั้งตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดเพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ผู้ใช้รถและเพื่อป้องกันอุบัติภัยอันอาจเกิดแก่ประชาชน และโดยที่มาตรา ๗ (๑) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติให้รถที่ขอจดทะเบียนต้องเป็นรถที่มีส่วนควบและมีเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถครบถ้วนถูกต้องตามที่กำหนดในกฎกระทรวงจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้[รก.๒๕๓๖/๑๐๑/๑๐พ./๒๘ กรกฎาคม ๒๕๓๖]