คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2864/2536หลักกฎหมาย: กรมการศุลกากรจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องเรียกส่วนที่เกินคืนได้โดยไม่ต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วย และไม่ใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบ โจทก์จึงฟ้องจำเลยได้โดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ก่อนโจทก์ฟ้องว่าเมื่อระหว่างเดือนเมษายน 2531 ถึงเดือนสิงหาคม2532 โจทก์ได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ภายใต้เครื่องหมายการค้า เอฟ.ดี. หลายประเภทจากประเทศญี่ปุ่นเข้ามาในราชอาณาจักรรวม 12 ครั้ง โดยโจทก์ได้สำแดงรายการสินค้าและพิกัดอัตราศุลกากร ไว้ในใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการค้าของโจทก์ทุกครั้ง แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่าสินค้าของโจทก์สามารถใช้ทดแทนกับอะไหล่แท้ได้จึงต้องถือเป็นอะไหล่ที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527โจทก์จึงมีหน้าที่ปฏิบัติตามประกาศกรมศุลกากรที่ 34/2528 ทำให้ราคาสินค้าที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยใช้ในการประเมินรวมตลอดถึงภาษีการค้าเป็นราคาของอะไหล่แท้ที่กำกับอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ที่โจทก์นำเข้ามิใช่ราคาตามที่ปรากฏในใบแจ้งราคาสินค้าที่โจทก์ได้ยื่นเสนอต่อจำเลย โจทก์ได้ชำระอากร ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามจำนวนที่โจทก์ได้สำแดงไว้ในใบขนสินค้าและวางเงินประกันสำหรับค่าภาษีอากรที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินเพิ่มเติมเฉพาะการนำเข้าในสองครั้งแรก ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้แจ้ง ให้โจทก์เสียภาษีอากรเพิ่มเติม โจทก์ได้โต้แย้งการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแล้วสำหรับการนำเข้าตามใบขนสินค้าจำนวน 10 ฉบับหลัง โจทก์จำต้องเพิ่มราคานำเข้าตามวิธีการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย และจำต้องชำระอากรภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มรวมเป็นเงิน 5,720,158 บาท และโจทก์ได้สงวนสิทธิโต้แย้งราคาไว้ต่อจำเลยก่อนที่จำเลยจะส่งมอบสินค้าให้แก่โจทก์ การประเมินภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยตามคำฟ้อง และตามประกาศที่จำเลยได้ประกาศใช้เกี่ยวกับการประเมินราคาอะไหล่ยานยนต์นั้นเป็นคนละกรณีกับสินค้าที่โจทก์นำเข้า การที่จำเลยเรียกเก็บภาษีอากรของโจทก์โดยยึดถือราคาของสินค้าอะไหล่แท้ ดังเช่นอะไหล่ที่ใช้กับรถยนต์ยี่ห้ออื่น ๆ ซึ่งมีเมืองกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น โดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันไม่เกินร้อยละ 10 ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527 จึงมิชอบ เพราะมิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด จำเลยต้องคืนเงินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลที่เรียกเก็บไว้เกิน พร้อมด้วยดอกเบี้ย ขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าตามฟ้อง และคืนเงินภาษีอากรและดอกเบี้ยรวม 1,021,074.78 บาท กับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน 943,289 บาท นับจากวันฟ้องถึงวันชำระเสร็จให้แก่โจทก์ด้วยจำเลยให้การว่า สินค้าของโจทก์เป็นสินค้าประเภทมียี่ห้อหรือเครื่องหมายการค้ามีหมายเลขอะไหล่ มีใบแจ้งราคาสินค้าของโรงงานผลิตอันเป็นสินค้าที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ และพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินราคาสินค้าของโจทก์โดยเปรียบเทียบราคาสูงสุดของสินค้าประเภทและชนิดเดียวกัน เมืองกำเนิดเดียวกันหรือโซนเดียวกันโดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันได้ไม่เกินร้อยละ 10 ราคา สินค้าที่ประเมินเพิ่มขึ้นนี้เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด ทั้งโจทก์ก็ยอมชำระตามราคาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมิน และมิได้โต้แย้งราคาดังกล่าว โจทก์จึงไม่มีสิทธิขอคืนเงินภาษีอากรที่อ้างว่าต้องเสียเพิ่ม โจทก์มิได้อุทธรณ์การประเมินค่าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินตามใบขนสินค้าขาเข้า ฉบับเลขที่ 041-61816 และ เลขที่ 061-41396เฉพาะอากรขาเข้า ให้จำเลยคืนเงินค่าอากรขาเข้าที่โจทก์ชำระเกินไปตามใบขนสินค้าขาเข้าทุกฉบับ และคืนภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าฉบับเลขที่ 071-60412, 071-62653, 081-63230,091-63462, 111-60321, 022-61067, 032-63800, 062-64259, 082-40451และ 082-62497 แก่โจทก์ ให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องคืนนับแต่วันที่โจทก์ชำระภาษีอากรเกินไปจนถึงวันชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกฟ้องจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาแรกตามอุทธรณ์ของจำเลยมีว่าการประเมินค่าภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า...ราคาสินค้าพิพาทที่โจทก์สำแดงไว้ในตอนแรกจึงเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด การประเมินให้โจทก์ชำระอากรขาเข้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยจึงมิชอบอุทธรณ์ของจำเลยในปัญหาข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกคืนภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังหรือไม่ ในปัญหาข้อนี้แม้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่อำนาจฟ้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย จำเลยยกขึ้นโต้แย้งในชั้นอุทธรณ์ได้ ในข้อนี้จำเลยอุทธรณ์ว่า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล จำเลยเป็นเพียงผู้เก็บแทนกรมสรรพากร โจทก์ต้องฟ้องเรียกคืนจากกรมสรรพากรนั้นศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกส่วนที่เก็บเกินคืนได้โดยหาจำต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วยไม่ และที่จำเลยอุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ไม่อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากรโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องนั้น สำหรับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังนี้ โจทก์เป็นผู้ชำระเกินเองโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยมิได้ประเมินหาใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบไม่ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องโดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2864/2536บริษัท มโนยนต์ชัย จำกัดโจทก์กรมศุลกากรจำเลย ป.รัษฎากร ม. 30กรมการศุลกากรจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องเรียกส่วนที่เกินคืนได้โดยไม่ต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วย และไม่ใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบ โจทก์จึงฟ้องจำเลยได้โดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ก่อนโจทก์ฟ้องว่าเมื่อระหว่างเดือนเมษายน 2531 ถึงเดือนสิงหาคม2532 โจทก์ได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ภายใต้เครื่องหมายการค้า เอฟ.ดี. หลายประเภทจากประเทศญี่ปุ่นเข้ามาในราชอาณาจักรรวม 12 ครั้ง โดยโจทก์ได้สำแดงรายการสินค้าและพิกัดอัตราศุลกากร ไว้ในใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการค้าของโจทก์ทุกครั้ง แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่าสินค้าของโจทก์สามารถใช้ทดแทนกับอะไหล่แท้ได้จึงต้องถือเป็นอะไหล่ที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527โจทก์จึงมีหน้าที่ปฏิบัติตามประกาศกรมศุลกากรที่ 34/2528 ทำให้ราคาสินค้าที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยใช้ในการประเมินรวมตลอดถึงภาษีการค้าเป็นราคาของอะไหล่แท้ที่กำกับอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ที่โจทก์นำเข้ามิใช่ราคาตามที่ปรากฏในใบแจ้งราคาสินค้าที่โจทก์ได้ยื่นเสนอต่อจำเลย โจทก์ได้ชำระอากร ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามจำนวนที่โจทก์ได้สำแดงไว้ในใบขนสินค้าและวางเงินประกันสำหรับค่าภาษีอากรที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินเพิ่มเติมเฉพาะการนำเข้าในสองครั้งแรก ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้แจ้ง ให้โจทก์เสียภาษีอากรเพิ่มเติม โจทก์ได้โต้แย้งการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแล้วสำหรับการนำเข้าตามใบขนสินค้าจำนวน 10 ฉบับหลัง โจทก์จำต้องเพิ่มราคานำเข้าตามวิธีการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย และจำต้องชำระอากรภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มรวมเป็นเงิน 5,720,158 บาท และโจทก์ได้สงวนสิทธิโต้แย้งราคาไว้ต่อจำเลยก่อนที่จำเลยจะส่งมอบสินค้าให้แก่โจทก์ การประเมินภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยตามคำฟ้อง และตามประกาศที่จำเลยได้ประกาศใช้เกี่ยวกับการประเมินราคาอะไหล่ยานยนต์นั้นเป็นคนละกรณีกับสินค้าที่โจทก์นำเข้า การที่จำเลยเรียกเก็บภาษีอากรของโจทก์โดยยึดถือราคาของสินค้าอะไหล่แท้ ดังเช่นอะไหล่ที่ใช้กับรถยนต์ยี่ห้ออื่น ๆ ซึ่งมีเมืองกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น โดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันไม่เกินร้อยละ 10 ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527 จึงมิชอบ เพราะมิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด จำเลยต้องคืนเงินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลที่เรียกเก็บไว้เกิน พร้อมด้วยดอกเบี้ย ขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าตามฟ้อง และคืนเงินภาษีอากรและดอกเบี้ยรวม 1,021,074.78 บาท กับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน 943,289 บาท นับจากวันฟ้องถึงวันชำระเสร็จให้แก่โจทก์ด้วยจำเลยให้การว่า สินค้าของโจทก์เป็นสินค้าประเภทมียี่ห้อหรือเครื่องหมายการค้ามีหมายเลขอะไหล่ มีใบแจ้งราคาสินค้าของโรงงานผลิตอันเป็นสินค้าที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ และพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินราคาสินค้าของโจทก์โดยเปรียบเทียบราคาสูงสุดของสินค้าประเภทและชนิดเดียวกัน เมืองกำเนิดเดียวกันหรือโซนเดียวกันโดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันได้ไม่เกินร้อยละ 10 ราคา สินค้าที่ประเมินเพิ่มขึ้นนี้เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด ทั้งโจทก์ก็ยอมชำระตามราคาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมิน และมิได้โต้แย้งราคาดังกล่าว โจทก์จึงไม่มีสิทธิขอคืนเงินภาษีอากรที่อ้างว่าต้องเสียเพิ่ม โจทก์มิได้อุทธรณ์การประเมินค่าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินตามใบขนสินค้าขาเข้า ฉบับเลขที่ 041-61816 และ เลขที่ 061-41396เฉพาะอากรขาเข้า ให้จำเลยคืนเงินค่าอากรขาเข้าที่โจทก์ชำระเกินไปตามใบขนสินค้าขาเข้าทุกฉบับ และคืนภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าฉบับเลขที่ 071-60412, 071-62653, 081-63230,091-63462, 111-60321, 022-61067, 032-63800, 062-64259, 082-40451และ 082-62497 แก่โจทก์ ให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องคืนนับแต่วันที่โจทก์ชำระภาษีอากรเกินไปจนถึงวันชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกฟ้องจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาแรกตามอุทธรณ์ของจำเลยมีว่าการประเมินค่าภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า...ราคาสินค้าพิพาทที่โจทก์สำแดงไว้ในตอนแรกจึงเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด การประเมินให้โจทก์ชำระอากรขาเข้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยจึงมิชอบอุทธรณ์ของจำเลยในปัญหาข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกคืนภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังหรือไม่ ในปัญหาข้อนี้แม้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่อำนาจฟ้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย จำเลยยกขึ้นโต้แย้งในชั้นอุทธรณ์ได้ ในข้อนี้จำเลยอุทธรณ์ว่า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล จำเลยเป็นเพียงผู้เก็บแทนกรมสรรพากร โจทก์ต้องฟ้องเรียกคืนจากกรมสรรพากรนั้นศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกส่วนที่เก็บเกินคืนได้โดยหาจำต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วยไม่ และที่จำเลยอุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ไม่อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากรโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องนั้น สำหรับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังนี้ โจทก์เป็นผู้ชำระเกินเองโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยมิได้ประเมินหาใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบไม่ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องโดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน(เพ็ง เพ็งนิติ-เจริญ นิลเอสงฆ์-ประดิษฐ์ เอกมณี)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลรัษฎากรอันเป็นบทบัญญัติว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรส่วนกลาง จำแนกภาษีอากรที่จัดเก็บที่สำคัญได้แก่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่มภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะเดิมได้แก่ภาษีการค้าซึ่งถูกยกเลิกไปแล้วตั้งแต่วันที่ 31ธันวาคม 2534 ส่วนภาษีบำรุงเทศบาลเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บรายได้ของเทศบาลฯ ที่บัญญัติว่าให้เก็บภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งเป็นภาษีท้องถิ่นให้ด้วย เมื่อเก็บภาษีการค้าเดิม และแม้เปลี่ยนมาเป็นภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะแล้วก็ยังบังคับให้ผู้จัดเก็บภาษีตามประมวลรัษฎากรเก็บภาษีบำรุงเทศบาลให้ด้วย กรณีที่มีการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีตามประมวลรัษฎากรเสียภาษี เมื่อไม่เห็นด้วยยังไม่สามารถฟ้องคดีได้ทันที ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เสียก่อน (ป.รัษฎากรมาตรา 30) เมื่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยเป็นประการใดผู้ต้องเสียภาษีไม่เห็นด้วย ย่อมสามารถฟ้องคดีต่อศาลภาษีอากรกลางได้ภายใน 30 วัน (ป.รัษฎากร มาตรา 30) หากพ้นกำหนดไปถือว่าคำวินิจฉัยอุทธรณ์เป็นอันยุติ ผู้ต้องเสียภาษีมีหน้าที่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยอุทธรณ์นั้น ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4099/2535) สำหรับคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรในกรุงเทพมหานครได้แก่คณะบุคคลที่ประกอบด้วยอธิบดีกรมสรรพากรหรือผู้แทน ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด และผู้แทนกรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย ถ้าจังหวัดอื่นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้แทน สรรพากรเขตหรือผู้แทน และอัยการจังหวัดหรือผู้แทน ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจวินิจฉัยคำอุทธรณ์ในเขตท้องที่ของตน คณะบุคคลเหล่านี้เกิดมีขึ้นโดยผลแห่งกฎหมาย(ป.รัษฎากร มาตรา 30) มีหน้าที่วินิจฉัยอุทธรณ์ที่ผู้ต้องเสียภาษียื่นคัดค้านการประเมินขึ้นมา คดีนี้มีการพิพาทกันระหว่างผู้นำเข้ากับกรมศุลกากรเกี่ยวกับอากรขาเข้า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ซึ่งจัดเก็บตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ และกฎหมายให้จัดเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลแทนกรมสรรพากรด้วยเป็นคดีที่เกิดขึ้นก่อนยกเลิกภาษีการค้ามาใช้ภาษีมูลค่าเพิ่มแทน ข้อที่น่าพิจารณาคือภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ตามปกติถ้าเจ้าพนักงานประเมินเป็นเจ้าพนักงานประเมินตามประมวลรัษฎากรแล้วย่อมไม่มีปัญหา เมื่อผู้ต้องเสียภาษีไม่เห็นด้วยย่อมอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้(ป.รัษฎากร มาตรา 30) แต่ถ้าเป็นการประเมินโดยเจ้าพนักงานประเมินตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ แล้ว ในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลก็มีปัญหาว่าจะอุทธรณ์ต่อกรมศุลกากรเช่นเดียวกับอากรขาเข้าหรือต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยมาตลอดว่าต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรไม่ใช่อุทธรณ์ต่อกรมศุลกากร (คำพิพากษาศาลฎีกาที่3798/2530,136/2534) โปรดสังเกตด้วยว่ากรณีตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ นั้น จะต้องปรากฏว่ามีการประเมินภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลก่อนจึงต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากร ข้อเท็จจริงในคดีนี้ปรากฏว่าสินค้าที่โจทก์นำเข้ามาตามใบขนสินค้าขาเข้า 10 ฉบับหลัง โจทก์ได้เพิ่มราคาสินค้าตามใบขนสินค้าขาเข้า 2 ฉบับแรกตามที่เจ้าพนักงานประเมินของกรมศุลกากรจำเลยเคยประเมินไว้ และได้ชำระค่าอากรขาเข้า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มรวมเป็นเงิน 5,720,158 บาท โดยโจทก์สงวนสิทธิโต้แย้งราคาไว้หลังใบขนสินค้าขาเข้าทั้ง 10 ฉบับ ก่อนที่จำเลยจะส่งมอบสินค้าให้แก่โจทก์ ว่าโจทก์จะยื่นคำร้องขอคืนเงินค่าภาษีอากรในส่วนที่เกินเป็นเงิน 684,408 บาท และปรากฏว่าภาษีการค้ากับภาษีบำรุงเทศบาลที่โจทก์อ้างว่าชำระเกินโจทก์มิได้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ท่านผู้อ่านคงเห็นแล้วว่าการชำระค่าภาษีศุลกากร รวมทั้งภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลโจทก์ได้ชำระตามใบขนสินค้าขาเข้า 2 ฉบับแรก ที่เจ้าพนักงานประเมินไว้แล้ว คงเป็นเพราะว่าถ้าโจทก์เสียตามที่เห็นว่าถูกต้องก็จะต้องถูกประเมินภาษีตามใบขนสินค้าขาเข้า 2 ฉบับแรกที่เป็นแนวการจัดเก็บภาษีอยู่แล้ว ซึ่งจะต้องเสียเงินเพิ่มและเบี้ยปรับด้วยหรือมิฉะนั้นก็ยังไม่อยากพิพาทกับเจ้าหน้าที่ในชั้นนี้ และโจทก์อาจมีประสบการณ์มาแล้วว่ากรณีที่ไม่ยอมชำระตามแนวที่มีการประเมินไว้ทำให้เสียเวลา และอาจมีปัญหาเกี่ยวกับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ถ้ามีการประเมินภายหลังเกี่ยวกับปัญหาการปฏิบัติในการอุทธรณ์การประเมินจึงเลือกใช้วิธีดังกล่าวข้างต้น ซึ่งก็มีปัญหาจนได้เช่นกันคือมีการต้องฟ้องต่อศาล ปัญหาที่ตามมาก็คือในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ซึ่งกรมสรรพากรให้กรมศุลกากรจำเลยจัดเก็บให้ โจทก์มิได้อุทธรณ์การที่โจทก์เสียมากขึ้นกว่าที่ควรจะเสียต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ และมิได้ฟ้องเรียกคืนจากกรมสรรพากร หากฟ้องจากกรมศุลกากรซึ่งจัดเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลแทน ปัญหาจึงมีว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยว่า เมื่อกรมสรรพากรมอบหมายให้กรมศุลกากรเป็นผู้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลแทนเมื่อกรมศุลกากรเรียกเก็บเกินจากโจทก์ โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องกรมศุลกากรเรียกส่วนที่เก็บเกินคืนได้โดยไม่ต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วยและโดยที่ภาษีการค้ากับภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้า10 ฉบับหลังโจทก์เป็นผู้ชำระเกินเอง โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของกรมศุลกากรมิได้ประเมินจึงมิใช่ฟ้องเรียกคืนกรณีมีการประเมินโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องได้โดยไม่ต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 เรื่องนี้ถ้าผู้นำเข้าเสียภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามที่ตนเห็นว่าถูกต้องซึ่งเจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าไม่ถูกต้องก็จะต้องประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษี เสียภาษีดังกล่าวเพิ่มรวมทั้งเงินเพิ่มและเบี้ยปรับซึ่งเมื่อมีการประเมินแล้ว ย่อมต้องบังคับตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 คือผู้ต้องเสียภาษีจะต้องอุทธรณ์การประเมินภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลดังกล่าวของกรมศุลกากรต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ของกรมสรรพากรข้ามกรมเลย อาจมีปัญหาทางปฏิบัติหรืออาจไม่อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เนื่องจากความไม่รู้เรื่องหรือความไม่เข้าใจบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องธรรมดาของประชาชนทั่วไปแต่ไม่อาจอ้างเป็นข้อแก้ตัวได้โดยข้ามขั้นตอนไปฟ้องคดีเลย ผลก็คือฟ้องไม่ได้เพราะข้ามขั้นตอนดังที่กล่าวมาแล้ว เงินภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลที่ชำระเกินเป็นอันเรียกคืนไม่ได้ ดังที่ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยเป็นบรรทัดฐานไว้แล้ว ถึงเวลาแล้วหรือยังที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติประมวลรัษฎากรและพระราชบัญญัติศุลกากรในส่วนที่เกี่ยวข้อง ปัจจุบันคือภาษีมูลค่าเพิ่มกับภาษีบำรุงเทศบาลให้สามารถอุทธรณ์โต้แย้งการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินของกรมศุลกากรให้สะดวกขึ้นซึ่งจะเป็นประโยชน์และเป็นธรรมแก่ผู้นำเข้าทั้งหลายที่ไม่เข้าใจขั้นตอนของกฎหมายต่อไป พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าเมื่อระหว่างเดือนเมษายน 2531 ถึงเดือนสิงหาคม2532 โจทก์ได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ภายใต้เครื่องหมายการค้า เอฟ.ดี. หลายประเภทจากประเทศญี่ปุ่นเข้ามาในราชอาณาจักรรวม 12 ครั้ง โดยโจทก์ได้สำแดงรายการสินค้าและพิกัดอัตราศุลกากร ไว้ในใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการค้าของโจทก์ทุกครั้ง แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่าสินค้าของโจทก์สามารถใช้ทดแทนกับอะไหล่แท้ได้จึงต้องถือเป็นอะไหล่ที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527โจทก์จึงมีหน้าที่ปฏิบัติตามประกาศกรมศุลกากรที่ 34/2528 ทำให้ราคาสินค้าที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยใช้ในการประเมินรวมตลอดถึงภาษีการค้าเป็นราคาของอะไหล่แท้ที่กำกับอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ที่โจทก์นำเข้ามิใช่ราคาตามที่ปรากฏในใบแจ้งราคาสินค้าที่โจทก์ได้ยื่นเสนอต่อจำเลย โจทก์ได้ชำระอากร ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามจำนวนที่โจทก์ได้สำแดงไว้ในใบขนสินค้าและวางเงินประกันสำหรับค่าภาษีอากรที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินเพิ่มเติมเฉพาะการนำเข้าในสองครั้งแรก ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้แจ้ง ให้โจทก์เสียภาษีอากรเพิ่มเติม โจทก์ได้โต้แย้งการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแล้วสำหรับการนำเข้าตามใบขนสินค้าจำนวน 10 ฉบับหลัง โจทก์จำต้องเพิ่มราคานำเข้าตามวิธีการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย และจำต้องชำระอากรภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มรวมเป็นเงิน 5,720,158 บาท และโจทก์ได้สงวนสิทธิโต้แย้งราคาไว้ต่อจำเลยก่อนที่จำเลยจะส่งมอบสินค้าให้แก่โจทก์ การประเมินภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยตามคำฟ้อง และตามประกาศที่จำเลยได้ประกาศใช้เกี่ยวกับการประเมินราคาอะไหล่ยานยนต์นั้นเป็นคนละกรณีกับสินค้าที่โจทก์นำเข้า การที่จำเลยเรียกเก็บภาษีอากรของโจทก์โดยยึดถือราคาของสินค้าอะไหล่แท้ ดังเช่นอะไหล่ที่ใช้กับรถยนต์ยี่ห้ออื่น ๆ ซึ่งมีเมืองกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น โดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันไม่เกินร้อยละ 10 ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527 จึงมิชอบ เพราะมิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด จำเลยต้องคืนเงินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลที่เรียกเก็บไว้เกิน พร้อมด้วยดอกเบี้ย ขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าตามฟ้อง และคืนเงินภาษีอากรและดอกเบี้ยรวม 1,021,074.78 บาท กับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน 943,289 บาท นับจากวันฟ้องถึงวันชำระเสร็จให้แก่โจทก์ด้วยจำเลยให้การว่า สินค้าของโจทก์เป็นสินค้าประเภทมียี่ห้อหรือเครื่องหมายการค้ามีหมายเลขอะไหล่ มีใบแจ้งราคาสินค้าของโรงงานผลิตอันเป็นสินค้าที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ และพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินราคาสินค้าของโจทก์โดยเปรียบเทียบราคาสูงสุดของสินค้าประเภทและชนิดเดียวกัน เมืองกำเนิดเดียวกันหรือโซนเดียวกันโดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันได้ไม่เกินร้อยละ 10 ราคา สินค้าที่ประเมินเพิ่มขึ้นนี้เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด ทั้งโจทก์ก็ยอมชำระตามราคาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมิน และมิได้โต้แย้งราคาดังกล่าว โจทก์จึงไม่มีสิทธิขอคืนเงินภาษีอากรที่อ้างว่าต้องเสียเพิ่ม โจทก์มิได้อุทธรณ์การประเมินค่าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินตามใบขนสินค้าขาเข้า ฉบับเลขที่ 041-61816 และ เลขที่ 061-41396เฉพาะอากรขาเข้า ให้จำเลยคืนเงินค่าอากรขาเข้าที่โจทก์ชำระเกินไปตามใบขนสินค้าขาเข้าทุกฉบับ และคืนภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าฉบับเลขที่ 071-60412, 071-62653, 081-63230,091-63462, 111-60321, 022-61067, 032-63800, 062-64259, 082-40451และ 082-62497 แก่โจทก์ ให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องคืนนับแต่วันที่โจทก์ชำระภาษีอากรเกินไปจนถึงวันชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกฟ้องจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาแรกตามอุทธรณ์ของจำเลยมีว่าการประเมินค่าภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า...ราคาสินค้าพิพาทที่โจทก์สำแดงไว้ในตอนแรกจึงเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด การประเมินให้โจทก์ชำระอากรขาเข้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยจึงมิชอบอุทธรณ์ของจำเลยในปัญหาข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกคืนภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังหรือไม่ ในปัญหาข้อนี้แม้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่อำนาจฟ้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย จำเลยยกขึ้นโต้แย้งในชั้นอุทธรณ์ได้ ในข้อนี้จำเลยอุทธรณ์ว่า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล จำเลยเป็นเพียงผู้เก็บแทนกรมสรรพากร โจทก์ต้องฟ้องเรียกคืนจากกรมสรรพากรนั้นศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกส่วนที่เก็บเกินคืนได้โดยหาจำต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วยไม่ และที่จำเลยอุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ไม่อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากรโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องนั้น สำหรับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังนี้ โจทก์เป็นผู้ชำระเกินเองโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยมิได้ประเมินหาใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบไม่ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องโดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2864/2536บริษัท มโนยนต์ชัย จำกัดโจทก์กรมศุลกากรจำเลย ป.รัษฎากร ม. 30กรมการศุลกากรจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องเรียกส่วนที่เกินคืนได้โดยไม่ต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วย และไม่ใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบ โจทก์จึงฟ้องจำเลยได้โดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ก่อนโจทก์ฟ้องว่าเมื่อระหว่างเดือนเมษายน 2531 ถึงเดือนสิงหาคม2532 โจทก์ได้สั่งสินค้าประเภทอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ภายใต้เครื่องหมายการค้า เอฟ.ดี. หลายประเภทจากประเทศญี่ปุ่นเข้ามาในราชอาณาจักรรวม 12 ครั้ง โดยโจทก์ได้สำแดงรายการสินค้าและพิกัดอัตราศุลกากร ไว้ในใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการค้าของโจทก์ทุกครั้ง แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแจ้งว่าสินค้าของโจทก์สามารถใช้ทดแทนกับอะไหล่แท้ได้จึงต้องถือเป็นอะไหล่ที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527โจทก์จึงมีหน้าที่ปฏิบัติตามประกาศกรมศุลกากรที่ 34/2528 ทำให้ราคาสินค้าที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยใช้ในการประเมินรวมตลอดถึงภาษีการค้าเป็นราคาของอะไหล่แท้ที่กำกับอะไหล่เครื่องไฟฟ้าใช้กับรถยนต์หรือยานยนต์ที่โจทก์นำเข้ามิใช่ราคาตามที่ปรากฏในใบแจ้งราคาสินค้าที่โจทก์ได้ยื่นเสนอต่อจำเลย โจทก์ได้ชำระอากร ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามจำนวนที่โจทก์ได้สำแดงไว้ในใบขนสินค้าและวางเงินประกันสำหรับค่าภาษีอากรที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินเพิ่มเติมเฉพาะการนำเข้าในสองครั้งแรก ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้แจ้ง ให้โจทก์เสียภาษีอากรเพิ่มเติม โจทก์ได้โต้แย้งการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยแล้วสำหรับการนำเข้าตามใบขนสินค้าจำนวน 10 ฉบับหลัง โจทก์จำต้องเพิ่มราคานำเข้าตามวิธีการประเมินราคาสินค้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลย และจำต้องชำระอากรภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มรวมเป็นเงิน 5,720,158 บาท และโจทก์ได้สงวนสิทธิโต้แย้งราคาไว้ต่อจำเลยก่อนที่จำเลยจะส่งมอบสินค้าให้แก่โจทก์ การประเมินภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยตามคำฟ้อง และตามประกาศที่จำเลยได้ประกาศใช้เกี่ยวกับการประเมินราคาอะไหล่ยานยนต์นั้นเป็นคนละกรณีกับสินค้าที่โจทก์นำเข้า การที่จำเลยเรียกเก็บภาษีอากรของโจทก์โดยยึดถือราคาของสินค้าอะไหล่แท้ ดังเช่นอะไหล่ที่ใช้กับรถยนต์ยี่ห้ออื่น ๆ ซึ่งมีเมืองกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น โดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันไม่เกินร้อยละ 10 ตามคำสั่งทั่วไปกรมศุลกากรที่ 28/2527 จึงมิชอบ เพราะมิใช่ราคาอันแท้จริงในท้องตลาด จำเลยต้องคืนเงินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลที่เรียกเก็บไว้เกิน พร้อมด้วยดอกเบี้ย ขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินอากรขาเข้าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าตามฟ้อง และคืนเงินภาษีอากรและดอกเบี้ยรวม 1,021,074.78 บาท กับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน 943,289 บาท นับจากวันฟ้องถึงวันชำระเสร็จให้แก่โจทก์ด้วยจำเลยให้การว่า สินค้าของโจทก์เป็นสินค้าประเภทมียี่ห้อหรือเครื่องหมายการค้ามีหมายเลขอะไหล่ มีใบแจ้งราคาสินค้าของโรงงานผลิตอันเป็นสินค้าที่ใช้ทดแทนอะไหล่แท้ และพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้ประเมินราคาสินค้าของโจทก์โดยเปรียบเทียบราคาสูงสุดของสินค้าประเภทและชนิดเดียวกัน เมืองกำเนิดเดียวกันหรือโซนเดียวกันโดยถือเกณฑ์ให้แตกต่างกันได้ไม่เกินร้อยละ 10 ราคา สินค้าที่ประเมินเพิ่มขึ้นนี้เป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด ทั้งโจทก์ก็ยอมชำระตามราคาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมิน และมิได้โต้แย้งราคาดังกล่าว โจทก์จึงไม่มีสิทธิขอคืนเงินภาษีอากรที่อ้างว่าต้องเสียเพิ่ม โจทก์มิได้อุทธรณ์การประเมินค่าภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินตามใบขนสินค้าขาเข้า ฉบับเลขที่ 041-61816 และ เลขที่ 061-41396เฉพาะอากรขาเข้า ให้จำเลยคืนเงินค่าอากรขาเข้าที่โจทก์ชำระเกินไปตามใบขนสินค้าขาเข้าทุกฉบับ และคืนภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้าฉบับเลขที่ 071-60412, 071-62653, 081-63230,091-63462, 111-60321, 022-61067, 032-63800, 062-64259, 082-40451และ 082-62497 แก่โจทก์ ให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินภาษีอากรที่จำเลยจะต้องคืนนับแต่วันที่โจทก์ชำระภาษีอากรเกินไปจนถึงวันชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกฟ้องจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาแรกตามอุทธรณ์ของจำเลยมีว่าการประเมินค่าภาษีอากรของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า...ราคาสินค้าพิพาทที่โจทก์สำแดงไว้ในตอนแรกจึงเป็นราคาอันแท้จริงในท้องตลาด การประเมินให้โจทก์ชำระอากรขาเข้าของพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยจึงมิชอบอุทธรณ์ของจำเลยในปัญหาข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกคืนภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังหรือไม่ ในปัญหาข้อนี้แม้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่อำนาจฟ้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย จำเลยยกขึ้นโต้แย้งในชั้นอุทธรณ์ได้ ในข้อนี้จำเลยอุทธรณ์ว่า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล จำเลยเป็นเพียงผู้เก็บแทนกรมสรรพากร โจทก์ต้องฟ้องเรียกคืนจากกรมสรรพากรนั้นศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อจำเลยได้รับมอบหมายจากกรมสรรพากรให้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล การที่จำเลยเรียกเก็บเกินจากโจทก์โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยเรียกส่วนที่เก็บเกินคืนได้โดยหาจำต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วยไม่ และที่จำเลยอุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ไม่อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากรโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องนั้น สำหรับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้า 10 ฉบับหลังนี้ โจทก์เป็นผู้ชำระเกินเองโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยมิได้ประเมินหาใช่เป็นการฟ้องเรียกคืนเพราะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยประเมินโดยมิชอบไม่ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องโดยไม่ต้องอุทธรณ์การประเมินตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน(เพ็ง เพ็งนิติ-เจริญ นิลเอสงฆ์-ประดิษฐ์ เอกมณี)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลรัษฎากรอันเป็นบทบัญญัติว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรส่วนกลาง จำแนกภาษีอากรที่จัดเก็บที่สำคัญได้แก่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่มภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะเดิมได้แก่ภาษีการค้าซึ่งถูกยกเลิกไปแล้วตั้งแต่วันที่ 31ธันวาคม 2534 ส่วนภาษีบำรุงเทศบาลเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บรายได้ของเทศบาลฯ ที่บัญญัติว่าให้เก็บภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งเป็นภาษีท้องถิ่นให้ด้วย เมื่อเก็บภาษีการค้าเดิม และแม้เปลี่ยนมาเป็นภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะแล้วก็ยังบังคับให้ผู้จัดเก็บภาษีตามประมวลรัษฎากรเก็บภาษีบำรุงเทศบาลให้ด้วย กรณีที่มีการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีตามประมวลรัษฎากรเสียภาษี เมื่อไม่เห็นด้วยยังไม่สามารถฟ้องคดีได้ทันที ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เสียก่อน (ป.รัษฎากรมาตรา 30) เมื่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยเป็นประการใดผู้ต้องเสียภาษีไม่เห็นด้วย ย่อมสามารถฟ้องคดีต่อศาลภาษีอากรกลางได้ภายใน 30 วัน (ป.รัษฎากร มาตรา 30) หากพ้นกำหนดไปถือว่าคำวินิจฉัยอุทธรณ์เป็นอันยุติ ผู้ต้องเสียภาษีมีหน้าที่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยอุทธรณ์นั้น ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4099/2535) สำหรับคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรในกรุงเทพมหานครได้แก่คณะบุคคลที่ประกอบด้วยอธิบดีกรมสรรพากรหรือผู้แทน ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด และผู้แทนกรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย ถ้าจังหวัดอื่นคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้แทน สรรพากรเขตหรือผู้แทน และอัยการจังหวัดหรือผู้แทน ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจวินิจฉัยคำอุทธรณ์ในเขตท้องที่ของตน คณะบุคคลเหล่านี้เกิดมีขึ้นโดยผลแห่งกฎหมาย(ป.รัษฎากร มาตรา 30) มีหน้าที่วินิจฉัยอุทธรณ์ที่ผู้ต้องเสียภาษียื่นคัดค้านการประเมินขึ้นมา คดีนี้มีการพิพาทกันระหว่างผู้นำเข้ากับกรมศุลกากรเกี่ยวกับอากรขาเข้า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ซึ่งจัดเก็บตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ และกฎหมายให้จัดเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลแทนกรมสรรพากรด้วยเป็นคดีที่เกิดขึ้นก่อนยกเลิกภาษีการค้ามาใช้ภาษีมูลค่าเพิ่มแทน ข้อที่น่าพิจารณาคือภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ตามปกติถ้าเจ้าพนักงานประเมินเป็นเจ้าพนักงานประเมินตามประมวลรัษฎากรแล้วย่อมไม่มีปัญหา เมื่อผู้ต้องเสียภาษีไม่เห็นด้วยย่อมอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้(ป.รัษฎากร มาตรา 30) แต่ถ้าเป็นการประเมินโดยเจ้าพนักงานประเมินตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ แล้ว ในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลก็มีปัญหาว่าจะอุทธรณ์ต่อกรมศุลกากรเช่นเดียวกับอากรขาเข้าหรือต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยมาตลอดว่าต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรไม่ใช่อุทธรณ์ต่อกรมศุลกากร (คำพิพากษาศาลฎีกาที่3798/2530,136/2534) โปรดสังเกตด้วยว่ากรณีตามพระราชบัญญัติศุลกากรฯ นั้น จะต้องปรากฏว่ามีการประเมินภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลก่อนจึงต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากร ข้อเท็จจริงในคดีนี้ปรากฏว่าสินค้าที่โจทก์นำเข้ามาตามใบขนสินค้าขาเข้า 10 ฉบับหลัง โจทก์ได้เพิ่มราคาสินค้าตามใบขนสินค้าขาเข้า 2 ฉบับแรกตามที่เจ้าพนักงานประเมินของกรมศุลกากรจำเลยเคยประเมินไว้ และได้ชำระค่าอากรขาเข้า ภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มรวมเป็นเงิน 5,720,158 บาท โดยโจทก์สงวนสิทธิโต้แย้งราคาไว้หลังใบขนสินค้าขาเข้าทั้ง 10 ฉบับ ก่อนที่จำเลยจะส่งมอบสินค้าให้แก่โจทก์ ว่าโจทก์จะยื่นคำร้องขอคืนเงินค่าภาษีอากรในส่วนที่เกินเป็นเงิน 684,408 บาท และปรากฏว่าภาษีการค้ากับภาษีบำรุงเทศบาลที่โจทก์อ้างว่าชำระเกินโจทก์มิได้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ท่านผู้อ่านคงเห็นแล้วว่าการชำระค่าภาษีศุลกากร รวมทั้งภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลโจทก์ได้ชำระตามใบขนสินค้าขาเข้า 2 ฉบับแรก ที่เจ้าพนักงานประเมินไว้แล้ว คงเป็นเพราะว่าถ้าโจทก์เสียตามที่เห็นว่าถูกต้องก็จะต้องถูกประเมินภาษีตามใบขนสินค้าขาเข้า 2 ฉบับแรกที่เป็นแนวการจัดเก็บภาษีอยู่แล้ว ซึ่งจะต้องเสียเงินเพิ่มและเบี้ยปรับด้วยหรือมิฉะนั้นก็ยังไม่อยากพิพาทกับเจ้าหน้าที่ในชั้นนี้ และโจทก์อาจมีประสบการณ์มาแล้วว่ากรณีที่ไม่ยอมชำระตามแนวที่มีการประเมินไว้ทำให้เสียเวลา และอาจมีปัญหาเกี่ยวกับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ถ้ามีการประเมินภายหลังเกี่ยวกับปัญหาการปฏิบัติในการอุทธรณ์การประเมินจึงเลือกใช้วิธีดังกล่าวข้างต้น ซึ่งก็มีปัญหาจนได้เช่นกันคือมีการต้องฟ้องต่อศาล ปัญหาที่ตามมาก็คือในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาล ซึ่งกรมสรรพากรให้กรมศุลกากรจำเลยจัดเก็บให้ โจทก์มิได้อุทธรณ์การที่โจทก์เสียมากขึ้นกว่าที่ควรจะเสียต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ และมิได้ฟ้องเรียกคืนจากกรมสรรพากร หากฟ้องจากกรมศุลกากรซึ่งจัดเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลแทน ปัญหาจึงมีว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยว่า เมื่อกรมสรรพากรมอบหมายให้กรมศุลกากรเป็นผู้เรียกเก็บภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลแทนเมื่อกรมศุลกากรเรียกเก็บเกินจากโจทก์ โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องกรมศุลกากรเรียกส่วนที่เก็บเกินคืนได้โดยไม่ต้องฟ้องกรมสรรพากรด้วยและโดยที่ภาษีการค้ากับภาษีบำรุงเทศบาลตามใบขนสินค้าขาเข้า10 ฉบับหลังโจทก์เป็นผู้ชำระเกินเอง โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของกรมศุลกากรมิได้ประเมินจึงมิใช่ฟ้องเรียกคืนกรณีมีการประเมินโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องได้โดยไม่ต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 เรื่องนี้ถ้าผู้นำเข้าเสียภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตามที่ตนเห็นว่าถูกต้องซึ่งเจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าไม่ถูกต้องก็จะต้องประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษี เสียภาษีดังกล่าวเพิ่มรวมทั้งเงินเพิ่มและเบี้ยปรับซึ่งเมื่อมีการประเมินแล้ว ย่อมต้องบังคับตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 คือผู้ต้องเสียภาษีจะต้องอุทธรณ์การประเมินภาษีการค้า และภาษีบำรุงเทศบาลดังกล่าวของกรมศุลกากรต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ของกรมสรรพากรข้ามกรมเลย อาจมีปัญหาทางปฏิบัติหรืออาจไม่อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เนื่องจากความไม่รู้เรื่องหรือความไม่เข้าใจบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องธรรมดาของประชาชนทั่วไปแต่ไม่อาจอ้างเป็นข้อแก้ตัวได้โดยข้ามขั้นตอนไปฟ้องคดีเลย ผลก็คือฟ้องไม่ได้เพราะข้ามขั้นตอนดังที่กล่าวมาแล้ว เงินภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลที่ชำระเกินเป็นอันเรียกคืนไม่ได้ ดังที่ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยเป็นบรรทัดฐานไว้แล้ว ถึงเวลาแล้วหรือยังที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติประมวลรัษฎากรและพระราชบัญญัติศุลกากรในส่วนที่เกี่ยวข้อง ปัจจุบันคือภาษีมูลค่าเพิ่มกับภาษีบำรุงเทศบาลให้สามารถอุทธรณ์โต้แย้งการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินของกรมศุลกากรให้สะดวกขึ้นซึ่งจะเป็นประโยชน์และเป็นธรรมแก่ผู้นำเข้าทั้งหลายที่ไม่เข้าใจขั้นตอนของกฎหมายต่อไป พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา