เทศบัญญัติของเทศบาลเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคารพุทธศักราช๒๔๙๔ โดยอนุมัติของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยซึ่งอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารพุทธศักราช ๒๔๗๙ เทศบาลเมืองหาดใหญ่ตราเทศบัญญัติไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาเมืองหาดใหญ่และโดยอนุมัติของข้าหลวงประจำจังหวัดสงขลา ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ เทศบัญญัตินี้ให้เรียกว่า เทศบัญญัติเรื่อง ควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๙๔ข้อ ๒ เทศบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับในเขตควบคุมการก่อสร้างอาคารตามพระราชกฤษฎีกาให้ใช้พระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๗๙ในเขตเทศบาลเมืองหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พุทธศักราช ๒๔๙๓ข้อ ๓[๑] ให้ใช้เทศบัญญัตินี้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปหมวด๑วิเคราะห์ศัพท์ ข้อ ๔ ในเทศบัญญัตินี้(๑) อาคารที่พักอาศัยหมายความว่า ตึก บ้าน เรือน โรง แพ ซึ่งโดยปกติบุคคลอาศัยอยู่ทั้งกลางวันและกลางคืน(๒) อาคารพาณิชย์หมายความว่า ห้าง ร้าน คลังสินค้า หรือโรงงานที่ไม่ใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่(๓) ห้องแถว หมายความว่าอาคารที่พักอาศัยหรืออาคารพาณิชย์ ซึ่งปลูกสร้างติดต่อกันเป็นแถวเกินกว่าสองห้องและประกอบด้วยวัตถุอันมิใช่วัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่(๔) ตึกแถวหมายความว่า อาคารที่พักอาศัยหรืออาคารพาณิชย์ซึ่งปลูกสร้างติดต่อกันเป็นแถวเกินกว่าสองห้องและประกอบด้วยวัตถุถาวรและทนไฟเป็นส่วนใหญ่(๕) โรงงานอุตสาหกรรมหมายความว่า โรงงานสำหรับประกอบการอุตสาหกรรม โดยใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่เป็นปัจจัย(๖) อาคารสาธารณะหมายความว่า โรงมหรสพ หอประชุม โรงเรียนหรือสถานที่ซึ่งกำหนดให้เป็นที่ชุมนุมชนได้ทั่วไป เช่น โรงแรม ภัตตาคารหรือโรงพยาบาลเป็นต้น(๗) อาคารเลี้ยงสัตว์หมายความว่า สิ่งปลูกสร้างเพื่อให้สัตว์พาหนะ เช่น ช้าง ม้า โคกระบือ พักอาศัย(๘) อาคารชั่วคราวหมายความว่า สิ่งปลูกสร้างซึ่งคณะเทศมนตรีพิจารณาเห็นว่าเพื่อใช้ประโยชน์เป็นการชั่วคราว และมีกำหนดเวลาที่จะรื้อถอน(๙) อาคารพิเศษหมายความถึง อาคารดังต่อไปนี้ก. โรงมหรสพ อัฒจันทร์หรือหอประชุมข. อู่เรือ คานเรือ หรือท่าเรือสำหรับเรือขนาดใหญ่เกินกว่า ๑๐๐ ตัน และโป๊ะ (ท่าเรือ)ค. อาคารสูงกว่า ๑๕ เมตรหรือสะพานในที่ซึ่งติดต่อกับทางสาธารณะหรืออาคารที่มีคานหรือโครงหลังคาช่วงหนึ่งยาวเกิน ๑๐ เมตร(๑๐) ผู้ออกแบบหมายความว่า ผู้รับผิดชอบในการคำนวณเขียนแบบและกำหนดรายการเพื่อใช้ในการก่อสร้าง(๑๑) นายงานหมายความว่า ผู้มีหน้าที่ควบคุมการปลูกสร้างให้ผู้ได้รับอนุญาต(๑๒) นายช่างหมายความว่า นายช่างตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๗๙(๑๓) แผนผัง หมายความว่าแผนที่แสดงลักษณะที่ดินบริเวณปลูกสร้างอาคาร(๑๔) แบบก่อสร้างหมายความว่า แบบเพื่อใช้ประโยชน์ในการปลูกสร้างตัวอาคาร(๑๕) รายการหมายความว่า ข้อความชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวแก่การปลูกสร้างตามแนวของแบบก่อสร้างนั้น(๑๖) รายคำนวณหมายความว่า รายละเอียดแสดงวิธีการคิดกำลังต้านทาน ของส่วนอาคารตามที่ปรากฏในแบบก่อสร้าง(๑๗) แบบสังเขปหมายความว่า แบบชนิดซึ่งเขียนไว้พอเป็นประมาณ(๑๘) แผนอาคารหมายความว่า แบบแสดงลักษณะของส่วนราบของอาคาร(๑๙) รูปด้านหมายความว่า แบบแสดงลักษณะส่วนตั้งภายนอกของอาคาร(๒๐) รูปตัดหมายความว่า แบบแสดงลักษณะส่วนตั้งภายในของอาคาร(๒๑) พื้นอาคารหมายความว่า เนื้อที่ส่วนราบของอาคารซึ่งอยู่ภายในขอบเขตของคานหรือรอดที่รับพื้นนั้น หรือภายในขอบเขตของเสาอาคาร(๒๒) ฝาหมายความว่าส่วนก่อสร้างในด้านตั้งซึ่งกั้นแบ่งพื้นอาคารให้เป็นห้องๆ(๒๓) ผนังหมายความว่า ส่วนก่อสร้างในด้านตั้งซึ่งกั้นด้านนอกของอาคารให้เป็นหลังหรือหน่วยจากกัน(๒๔) ผนังกันไฟหมายความว่า ผนังซึ่งทำด้วยวัตถุทนไฟ และไม่มีช่องที่จะให้ไฟผ่านได้(๒๕) รากฐานหมายความว่า ส่วนรับน้ำหนักของอาคาร นับจากใต้พื้นชั้นล่างลงไปจนถึงที่ฝังอยู่ในดิน(๒๖) เสาเข็มหมายความว่า เสาที่ตอกฝังลงไปในดินเพื่อช่วยรับน้ำหนักบรรทุกของอาคาร(๒๗) ช่วงบันไดหมายความว่า ระยะตั้งบันไดซึ่งมีขั้นต่อกันโดยตลอด(๒๘) ลูกตั้งหมายความว่า ระยะตั้งของขั้นบันได(๒๙) ลูกนอนหมายความว่า ระยะราบของขั้นบันได(๓๐) บ่อตรวจระบายหมายความว่า ส่วนที่เปิดได้ของท่อระบายซึ่งกำหนดไว้ใช้ในการชำระล้างท่อ(๓๑) บ่อพักขยะหมายความว่าส่วนของทางระบายน้ำที่กำหนดกั้นขยะให้หยุดระบายไปด้วยกับน้ำ(๓๒) อุปกรณ์อนามัยหมายความว่า เครื่องประกอบอันใช้ประโยชน์ในการสุขาภิบาลของอาคาร(๓๓) บ่ออาจมหมายความว่า บ่อพักอุจจาระ หรือสิ่งโสโครกอันไม่มีวิธีการระบายออกไปตามสภาพปกติ(๓๔) ลิฟต์หมายความว่า เครื่องใช้สำหรับบรรทุกบุคคลขึ้นลงระหว่างพื้นต่างๆของอาคาร(๓๕) ท่อเอกประปาหมายความว่า ท่อน้ำประปาในทางสาธารณะ ซึ่งเป็นสมบัติของการประปา(๓๖) วัตถุทนไฟหมายความว่า วัตถุก่อสร้างซึ่งไม่เป็นเชื้อเพลิง(๓๗) วัตถุถาวรหมายความว่า วัตถุทนไฟซึ่งตามปกติไม่แปลงสภาพได้ง่ายโดย น้ำ ไฟหรือดินฟ้าอากาศ(๓๘) อิฐธรรมดาหมายความว่า ดินชนิดที่ปั้นขึ้นเป็นแท่งโดยไม่ใช้เครื่องอัด และเผาไฟสุกแล้ว(๓๙) อิฐอัดหมายความว่าอิฐชนิดซึ่งได้ประดิษฐ์ขึ้นโดยใช้เครื่องอัดให้เนื้อแน่นก่อนเผา(๔๐) คอนกรีตหมายความว่า วัตถุซึ่งประกอบขึ้นด้วยส่วนผสมของซิเมนต์ ทราย หิน และน้ำ(๔๑) คอนกรีตเสริมเหล็กหมายความว่า คอนกรีตซึ่งมีเหล็กฝังภายใน ให้ทำหน้าที่รับแรงน้ำหนักได้มากขึ้นกว่าปกติ(๔๒) เหล็กหล่อหมายความว่าเหล็กซึ่งถลุงมาจากแร่เหล็กอันจะใช้เชื่อมหรือชุบไม่ได้ผล(๔๓) เหล็กล้วนหมายความว่า เหล็กที่มีธาตุอื่นเจือปนน้อยที่สุดและจะใช้ชุบไม่ได้ผล(๔๔) เหล็กถ่านหมายความว่า เหล็กซึ่งมีธาตุถ่านผสมทำให้เหนียวกว่าปกติอันจะใช้ชุบได้ผล(๔๕) เหล็กเสริมหมายความว่า เหล็กถ่านที่ใช้สำหรับฝังในเนื้อคอนกรีตเพื่อเพิ่มกำลังขึ้น(๔๖) ไม้อ่อนหมายความว่า ไม้เนื้ออ่อนซึ่งไม่คงทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์ เช่นไม้ยาง หรือไม้ตะแบก(๔๗) ไม้แก่นหมายความว่า ไม้เนื้อแข็งซึ่งทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์ได้ดีตามสภาพอันสมควรเช่น ไม้เต็งรัง ตะเคียน เคี่ยม(๔๘) ปูนขาวหมายความว่า วัตถุประสานซึ่งประดิษฐ์ขึ้นจากหินธาตุปูนหรือเปลือกหอย(๔๙) ซิเมนต์หมายความว่าวัตถุประสานซึ่งประดิษฐ์ขึ้นจากแร่ธาตุปูนและธาตุดินผสมกันเป็นส่วนใหญ่(๕๐) ทรายหมายความว่า ก้อนหินเมล็ดเล็กละเอียดเกิดตามธรรมชาติซึ่งมีขนาดโตไม่เกิน๓ มิลลิเมตร(๕๑) กรวดหมายความว่า ก้อนหินเกิดตามธรรมชาติ ขนาดโตเกินกว่า ๓ มิลลิเมตร(๕๒) ดินดานหมายความว่า หินชนิดที่มีเนื้อเปื่อยไม่แน่นเป็นก้อนแกร่ง(๕๓) หินปูนหมายความว่า หินธาตุปูนซึ่งมีเนื้อแน่นแกร่งเป็นก้อนปึก(๕๔) หินทรายหมายความว่าหินประกอบด้วยเมล็ดทรายและประสานด้วยวัตถุอื่นเป็นก้อนปึก(๕๕) หินอัคนีหมายความว่าหินที่มีเนื้อแข็งแกร่งเป็นก้อนปึกโดยไม่ต้องอาศัยวัตถุอื่นประสาน(๕๖) แรงประลัยหมายความว่า แรงขนาดที่จะทำให้วัตถุแตกแยกออกจากกันเป็นส่วน(๕๗) แรงดึงหมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุแยกออกห่างจากกัน(๕๘) แรงอัดหมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุทลายเข้าหากัน(๕๙) แรงเฉือนหมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุขาดออกจากกัน ดุจกรรไกรตัด(๖๐) ส่วนปลอดภัยหมายความว่า อัตราส่วนที่ใช้ทอนแรงประลัยลงให้ถึงขนาดที่จะใช้ได้ปลอดภัย(๖๑) น้ำหนักบรรทุกหมายความว่า น้ำหนักที่จะกำหนดว่าจะมาเพิ่มขึ้นบนอาคารนอกจากน้ำหนักของตัวอาคารนั้นเอง(๖๒) ส่วนลาดหมายความว่า ส่วนระยะตั้งเทียบกับส่วนระยะยาวของฐาน(๖๓) ทางระบายน้ำสาธารณะหมายความว่า ช่องน้ำไหลตามทางสาธารณะ ซึ่งกำหนดไว้ให้ระบายน้ำออกจากอาคารได้(๖๔) ทางสาธารณะ หมายความว่าที่ดินที่ประชาชนมีสิทธิใช้เป็นทางคมนาคมได้(๖๕) ระดับถนนหมายความว่า ความสูงของยอดถนนจากที่ดินที่ใกล้ชิดเทียบกับระดับน้ำทะเล(๖๖) แนวถนนหมายความว่า แนวเขตที่กำหนดไว้ให้เป็นทางสาธารณะทางบกหมวด๒การอนุญาตปลูกสร้าง ข้อ ๕ การขออนุญาตปลูกสร้างอาคาร ตามความในมาตรา๗ แห่งพระราชบัญญัติให้ยื่นคำขอต่อคณะเทศมนตรีตามแบบ อ. ๑ท้ายเทศบัญญัตินี้ พร้อมด้วยแผนผังแบบก่อสร้าง และรายการ อย่างละ ๓ ชุดผู้ขออนุญาตปลูกสร้างอาคารจะต้องเป็นเจ้าของอาคารที่จะปลูกสร้างขึ้นหรือเป็นตัวแทนของผู้นั้นซึ่งได้รับมอบอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมายข้อ ๖ การขอใบอนุญาตชั่วคราว ตามความในมาตรา ๙วรรค ๒ แห่งพระราชบัญญัติ นอกจากจะแสดงความประสงค์ในคำขออนุญาตแล้วให้ผู้ขออนุญาตกำหนดขั้นของงานและระยะเวลาสำเร็จในแผนผัง แบบก่อสร้าง และรายการไว้ให้ชัดเจนข้อ ๗ ใบอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารตามความในมาตรา๙ แห่งพระราชบัญญัติ ให้ทำตามแบบ อ. ๒ ท้ายเทศบัญญัตินี้ข้อ ๘คำสั่งของคณะเทศมนตรีให้แก้ไขเปลี่ยนแปลงแผนผัง แบบก่อสร้าง หรือรายการตามความในมาตรา๑๐ แห่งพระราชบัญญัติให้ทำตามแบบ อ. ๓ ท้ายเทศบัญญัตินี้และให้จัดส่งให้ผู้ขออนุญาตโดยให้ลงชื่อรับเป็นหลักฐานไว้ แต่ถ้าส่งให้ไม่ได้ก็ให้ประกาศไว้ให้ทราบที่ป้ายโฆษณาของสำนักงานเทศบาลข้อ ๙ สำหรับอาคารตามความในมาตรา ๑๔แห่งพระราชบัญญัติให้เจ้าหน้าที่บังคับบัญชาการก่อสร้าง แจ้งให้คณะเทศมนตรีทราบเป็นหนังสือก่อนกำหนดก่อสร้างอย่างน้อยเป็นเวลา๓๐ วัน พร้อมด้วยแผนผังและแบบก่อสร้าง ๑ ชุดข้อ ๑๐ถ้าคณะเทศมนตรีมีข้อแก้ไขสำหรับอาคารตามความในมาตรา ๑๔ แห่งพระราชบัญญัติ ก็ให้มีหนังสือแจ้งเหตุผลให้เจ้าหน้าที่บังคับบัญชาการก่อสร้างทราบภายในกำหนด ๑๕ วันนับจากเวลาที่ได้รับแจ้งความนั้นหมวด๓แผนผังแบบก่อสร้าง และรายการ ส่วนที่๑แผนผัง ข้อ ๑๑ แผนผังให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๑,๐๐๐แสดงขอบเขตที่ดินและบริเวณติดต่อ และแสดงขอบนอกของอาคารที่มีอยู่แล้ว กับ อาคารที่ขออนุญาตปลูกสร้างใหม่ด้วยลักษณะเครื่องหมายต่างกัน ให้ชัดเจนพร้อมด้วยเครื่องหมายทิศข้อ ๑๒ ในแผนผังให้แสดงทางสาธารณะที่ติดต่อกับที่ดินปลูกสร้างโดยบริบูรณ์กับทางระบายน้ำออกจากอาคารที่ปลูกสร้างนั้น จนถึงทางระบายน้ำสาธารณะ และตามแนวทางระบายน้ำนั้นให้แสดงเครื่องหมายชี้ทางน้ำไหลพร้อมด้วยส่วนลาดข้อ ๑๓ ในแผนผังให้แสดงระดับของพื้นชั้นล่างของอาคารและให้แสดงการสัมพันธ์กับระดับถนนสาธารณะหรือระดับพื้นดินตรงที่ปลูกสร้างส่วนที่๒แบบก่อสร้าง ข้อ ๑๔ แบบก่อสร้างให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ใน ๑๐๐ แสดงแผนอาคารและรากฐานพื้นชั้นต่างๆ ของอาคาร รูปด้านและรูปตัดเนื่องกันไม่ต่ำกว่า๒ ด้าน รูปรายละเอียดส่วนสำคัญ ขนาด และเครื่องหมายวัตถุประกอบแผนอาคารชัดเจนพอที่จะคิดรายการและสอบรายคำนวณได้ข้อ ๑๕ แบบก่อสร้างอาคารสาธารณะ และอาคารที่บุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ตั้งแต่สามชั้นขึ้นไปให้แสดงรายคำนวณกำลังของส่วนสำคัญต่างๆ ของอาคารไว้โดยบริบูรณ์ข้อ ๑๖ อาคารพิเศษนั้นนอกจากต้องปฏิบัติตามกฎหมายต่างๆที่มีกำหนดควบคุมอยู่โดยเฉพาะแล้วให้เสนอรายคำนวณอย่างละเอียดด้วยข้อ ๑๗ แบบก่อสร้างสำหรับการปลูกสร้างอาคารโดยต่อเติมหรือเปลี่ยนแปลงอาคารที่มีอยู่แล้วตามความในมาตรา ๗ (๒) แห่งพระราชบัญญัติให้แสดงแบบของส่วนเก่าและส่วนที่จะต่อเติมหรือเปลี่ยนแปลงให้เห็นชัดเจนต่างกันข้อ ๑๘ อาคารชั่วคราวเพื่อประโยชน์ในการปลูกสร้างอาคารถาวร หรือเพื่อประโยชน์อย่างอื่นก็ดีจะต้องเสนอแบบก่อสร้างเป็นแบบสังเขปก็ได้ส่วนที่๓รายการ ข้อ ๑๙รายการให้แสดงลักษณะของวัตถุก่อสร้างอันเป็นส่วนประกอบสำคัญของตัวอาคารโดยละเอียดชัดเจนพร้อมด้วยวิธีก่อสร้างส่วนที่๔ทั่วไป ข้อ ๒๐ มาตราส่วน ขนาด ระยะ น้ำหนักและหน่วยการคำนวณต่างๆ ของแผนผังและแบบก่อสร้าง รายการหรือรายคำนวณนั้น ให้ใช้วิธีเมตริกข้อ ๒๑ ในแผนผัง แบบก่อสร้าง และรายการนั้นให้แจ้งชื่อและสำนักงาน หรือที่อยู่ของผู้ออกแบบและผู้ทำรายการไว้ด้วย ให้แจ้งชื่อและสำนักงานของผู้กำหนดแผนผังออกแบบก่อสร้างทำรายการและคิดรายคำนวณไว้เสมอไปพร้อมด้วยเครื่องหมายวิทยฐานะ (ถ้ามี) ว่าเป็นผู้สามารถสมควรทำการเหล่านั้นได้หมวด๔ลักษณะอาคารต่างๆ ข้อ ๒๒ อาคารที่พักอาศัยซึ่งมิได้ทำด้วยวัตถุถาวรหรือทนไฟเป็นส่วนใหญ่นั้นจะปลูกสร้างเกินกว่าสองชั้นและมีครัวไฟอยู่ในอาคารนั้นไม่ได้ข้อ ๒๓ อาคารที่พักอาศัยเกินกว่าสองชั้นต้องทำด้วยวัตถุถาวรและทนไฟเป็นส่วนใหญ่ และต้องมีทางลงหนีไฟไว้ด้วยเว้นแต่มีบันไดขึ้นลงมากพอที่จะใช้เป็นทางลงหนีไฟได้ดีพอสมควรแล้วข้อ ๒๔ ห้องแถว ตึกแถว ให้ทำกว้างไม่น้อยกว่า ๓๕๐เซนติเมตรระหว่างผนัง และต้องมีทางคนเข้าออกได้ทั้งข้างหน้ากับข้างหลังถ้าปลูกสร้างติดต่อกันให้มีผนังกันไฟทุกระยะห้าห้องเป็นอย่างน้อยข้อ ๒๕ อาคารบ้าน เรือน โรง จะปลูกสร้างบนที่ดินซึ่งถมด้วยขยะมูลฝอยมิได้ เว้นแต่ขยะมูลฝอยนั้นจะได้กลายสภาพเป็นดินแล้วหรือได้ทับด้วยดินกระทุ้งแน่นไม่ต่ำกว่า ๓๐ เซนติเมตร และมีลักษณะไม่เป็นอันตรายแก่อนามัยกับทั้งมั่นคงพอควรแก่การปลูกสร้างแล้วข้อ ๒๖ รั้วหรือกำแพงกั้นเขต ให้ทำได้สูงไม่เกิน๓๐๐ เซนติเมตร เหนือระดับถนน ประตูรั้วหรือกำแพงทางรถเข้าเมื่อมีคานบนให้วางคานสูงตั้งแต่๓๐๐ เซนติเมตรขึ้นไป จากระดับถนนข้อ ๒๗ ป้ายโฆษณาที่เป็นอาคารต้องติดตั้งโดยไม่บังช่องลมหน้าต่าง หรือประตู และต้องติดตั้งด้วยวัตถุติดต่ออันถาวรเพื่อป้องกันการหลุดออกข้อ ๒๘ สะพานสำหรับรถข้ามได้ ต้องมีช่องกว้างเป็นทางจราจรไม่น้อยกว่า๓๐๐ เซนติเมตร และลาดขึ้นลงไม่ชันกว่า ๑ ใน ๑๐ถ้ามีหลังคาคลุมต้องวางคานบนสูงไม่ต่ำกว่า ๓๐๐ เซนติเมตร จากระดับพื้นสะพานข้อ ๒๙ การปลูกสร้างโดยต่อเติมหรือดัดแปลงอาคารซึ่งจะต้องได้รับอนุญาตนั้นมีกำหนดดังนี้ก. ขยายพื้นชั้นหนึ่งชั้นใดตั้งแต่ห้าตารางเมตรขึ้นไปข. เปลี่ยนหลังคา หรือ ขยายหลังคาให้ปกคลุมเนื้อที่มากขึ้นกว่าเดิมค. เพิ่ม ลดจำนวน หรือเปลี่ยนเสา คาน บันไดและผนังหมวด๕ส่วนต่างๆของอาคาร ข้อ ๓๐ห้องนอนหรือห้องใช้เป็นที่พักอาศัยในอาคารให้มีส่วนกว้างหรือส่วนยาวไม่ต่ำกว่า๒๕๐ เซนติเมตร กับรวมเนื้อที่พื้นทั้งหมดไม่น้อยกว่า ๙ ตารางเมตรและให้มีช่องประตูและหน้าต่างเป็นเนื้อที่รวมกันไม่น้อยกว่าส่วน ๑ ใน ๑๐ของพื้นที่ของห้องนั้น โดยไม่รวมนับส่วนประตูหรือหน้าต่างอันติดต่อกับห้องอื่นข้อ ๓๑ห้องของอาคารซึ่งบุคคลเข้าไปได้จะต้องมีช่องระบายลมให้เพียงพอในเมื่อได้ปิดประตูหน้าต่างทั้งหมดวิธีระบายลมนั้นให้ทำตามแบบ ซึ่งเหมาะสมกับสภาพของอาคารนั้นข้อ ๓๒ ช่องทางเดินภายในอาคารให้ทำกว้างไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เซนติเมตร กับมิให้มีเสากีดกั้นให้ส่วนหนึ่งส่วนใดแคบกว่ากำหนดนั้นทั้งให้มีแสงสว่างธรรมชาติแลเห็นได้ชัดเวลากลางวันด้วยข้อ ๓๓ หน้าต่างและประตูของห้องนอนหรือห้องพักอาศัยให้ทำสูงจากพื้นถึงยอดไม่น้อยกว่า ๒๐๐ เซนติเมตร และให้บุคคลสามารถเปิดออกจากห้องนั้นได้โดยสะดวกข้อ ๓๔ ระยะดิ่งระหว่างพื้นถึงเพดานตรงยอดฝา หรือยอดผนังสำหรับห้องในอาคารที่พักอาศัยต้องไม่ต่ำกว่า ๓๐๐ เซนติเมตร สำหรับห้องทั้งหลายอันเป็นประธานในอาคารสาธารณะโรงงานอุตสาหกรรม อาคารพาณิชย์ ห้องแถว ตึกแถว โรงรถหรือคอกสัตว์ที่มีห้องคนพักอาศัยอยู่ชั้นบน ระยะนั้นต้องไม่ต่ำกว่า ๓๕๐ เซนติเมตรข้อ ๓๕ พื้นชั้นล่างของอาคารที่พักอาศัยนั้น ต้องมีระดับสูงกว่าพื้นดินปลูกสร้างอาคารอย่างน้อย๙๐ เซนติเมตร แต่ถ้าเป็นพื้นซิเมนต์ อิฐ หิน หรือวัตถุแข็งอย่างอื่นที่สร้างกันติดพื้นดินต้องมีระดับสูงกว่าพื้นดินปลูกสร้างอาคารอย่างน้อย ๑๐ เซนติเมตรและถ้าเป็นอาคารตั้งอยู่ริมแนวถนนในที่ราบจะเป็นอาคารที่พักอาศัยหรือไม่ก็ตามต้องสูงกว่าระดับถนนนั้นไม่ต่ำกว่า ๓๐ เซนติเมตรข้อ ๓๖ ถ้าครัวไฟอยู่ติดกับห้องนอนหรือห้องส้วมห้ามมิให้มีประตู หน้าต่าง หรือช่องลมในด้านที่ติดต่อกันนั้นข้อ ๓๗ เตาไฟสำหรับการอุตสาหกรรมหรือการพาณิชย์ชนิดเป็นเตาก่อ หรือเตาเหล็ก ให้ตั้งได้เฉพาะในอาคารซึ่งประกอบด้วยด้วยวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่ เตาไฟและปล่องระบายควันไฟจะต้องทำมิให้ฝาหรือผนัง หรือหลังคารับความร้อนจัดได้ข้อ ๓๘ บันไดสำหรับอาคารที่พักอาศัยต้องทำขนาดกว้างไม่น้อยกว่า๙๐ เซนติเมตร ช่วงหนึ่งไม่สูงกว่า ๓๐๐ เซนติเมตร และลูกตั้งไม่สูงกว่า ๒๐เซนติเมตร ลูกนอนไม่แคบกว่า ๒๒ เซนติเมตรถ้าตอนใดที่ทำเลี้ยวมีบันไดเวียนส่วนแคบที่สุดของลูกนอนต้องไม่แคบกว่า ๑๐เซนติเมตรข้อ ๓๙ บันไดอันเป็นประธานสำหรับอาคารสาธารณะโรงงานอุตสาหกรรมและอาคารพาณิชย์ ต้องทำขนาดกว้างไม่น้อยกว่า ๑๕๐ เซนติเมตรช่วงหนึ่งไม่สูงเกิน ๔๐๐ เซนติเมตร และลูกตั้งไม่สูงกว่า ๑๙ เซนติเมตรและลูกนอนไม่แคบกว่า ๒๔ เซนติเมตร และถ้าไม่มีบันไดขึ้นลงให้มากพอที่จะใช้เป็นทางลงหนีไฟได้ดีพอสมควรแล้วจะต้องมีทางลงหนีไฟอีกถ้าตอนใดที่ทำเลี้ยวมีบันไดเวียนส่วนแคบที่สุดของลูกนอนต้องไม่แคบกว่า ๑๐เซนติเมตรข้อ ๔๐ บันไดซึ่งมีช่วงระยะสูงกว่าที่กำหนดไว้(ในข้อ ๓๘ หรือ ๓๙) ให้ทำที่พักมีขนาดกว้าง ยาวไม่น้อยกว่าส่วนกว้างของบันไดนั้นข้อ ๔๑ วัตถุมุงหลังคาให้ทำด้วยวัตถุทนไฟเว้นแต่อาคารซึ่งตั้งอยู่ห่างจากอาคารอื่นซึ่งมุงด้วยวัตถุทนไฟหรือจากเขตที่ดินหรือทางสาธารณะเกิน ๒๐ เมตร จึงจะใช้มุงด้วยวัตถุอื่นได้ข้อ ๔๒ ลิฟต์สำหรับบุคคลใช้สอยให้ทำได้แต่ในอาคารซึ่งประกอบด้วยวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่และโดยเฉพาะส่วนต่อเนื่องกับลิฟต์นั้นต้องเป็นวัตถุทนไฟทั้งสิ้นและลิฟต์นั้นจะต้องมีส่วนปลอดภัยไม่น้อยกว่าสี่เท่าของน้ำหนักที่กำหนดใช้ข้อ ๔๓ อาคารซึ่งอยู่ต่อเนื่องกับทางสาธารณะนั้นถ้าคณะเทศมนตรีเห็นสมควร จะอนุญาตให้ส่วนรากฐานซึ่งอยู่ใต้ดินของอาคารนั้นเหลื่อมล้ำเข้าไปในทางสาธารณะก็ได้แต่ต้องไม่เกิน๑๐๐ เซนติเมตร และต้องไม่กีดขวางสิ่งปลูกสร้างซึ่งได้มีอยู่ในทางสาธารณะนั้นแล้วและระดับของส่วนฐานที่ยื่นออกมาในทางสาธารณะจะต้องไม่สูงกว่าระดับที่คณะเทศมนตรีกำหนดให้ ความลึกของรากฐานนั้นจะให้อยู่ในระดับใดให้คณะเทศมนตรีกำหนดข้อ ๔๔รากฐานของอาคารจะต้องทำเป็นลักษณะถาวรมั่นคงพอที่จะรับน้ำหนักของตัวอาคาร และน้ำหนักบรรทุกได้โดยปลอดภัยในกรณีสงสัย ให้คณะเทศมนตรีเรียกรายคำนวณ หรือผลของการทดลอง หรือทั้งสองอย่าง เพื่อประกอบการพิจารณาได้หมวด๖กำลังวัตถุและน้ำหนักบรรทุก ข้อ ๔๕ ในการคำนวณกำลังต้านทานแรงอัดส่วนอาคารประกอบด้วยอิฐประสานด้วยปูนผสมส่วนต่างๆให้กำหนดใช้ไม่เกินอัตราดังต่อไปนี้ชนิดอิฐส่วนปูนขาวตามปริมาตรส่วนซิเมนต์ตราช้างตามปริมาตรส่วนทรายตามปริมาตรกำลังอัดต่อ ๑ตารางเซนติเมตรธรรมดา๑-๓ ๒ กิโลกรัม๑๑๖ ๓ -๑๔ ๔ -๑๓ ๕ อัด๑-๓ ๔ ๑๑๖ ๖ -๑๔ ๘ -๑๓ ๑๐ ข้อ ๔๖ ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน๔ ของแรงประลัยแห่งเหล็ก กำลังต้านทานแรงประเภทต่างๆ ของส่วนอาคารประกอบด้วยเหล็กชนิดต่างๆที่มีส่วนปลอดภัย โดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งเหล็กนั้นถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่นให้คำนวณโดยอัตราแรงไม่เกินอัตราต่อไปนี้ชนิดเหล็กแรงดึงต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรแรงอัดต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรแรงเฉือนต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรเหล็กหล่อ ๒๐๐ กิโลกรัม ๑,๒๐๐ กิโลกรัม ๒๐๐ กิโลกรัมเหล็กล้วน ๗๐๐ ๗๐๐ ๖๐๐ เหล็กถ่านอ่อน ๑,๐๐๐ ๑,๐๐๐ ๘๐๐ เหล็กเสริม ๑,๒๐๐ ๑,๒๐๐ ๘๕๐ ข้อ ๔๗ ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน๔ ของแรงประลัยแห่งไม้ แต่ไม่ให้ความแอ่นของไม้เกิน ๑/๒๐๐ ของช่วงคานกำลังต้านทานแรงประเภทต่างๆ ของไม้ชนิดต่างๆที่มีส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งไม้นั้นถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่นให้คำนวณโดยอัตราแรงไม่เกินอัตราต่อไปนี้ชนิดไม้แรงดึงตามเสี้ยน ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรแรงอัดตามเสี้ยน ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรแรงอัดขวางเสี้ยน ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรแรงเฉือนตามเสี้ยน ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรไม้อ่อน๑๐๐ กิโลกรัม ๘๐ กิโลกรัม๒๔ กิโลกรัม ๖ กิโลกรัมไม้ปานกลาง๑๑๐ ๙๐ ๒๗ ๑๐ ไม้แข็ง๑๒๕ ๑๐๐ ๓๐ ๑๕ ข้อ ๔๘ ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน๔ ของแรงประลัยแห่งคอนกรีต เมื่อครบอายุ ๒๘ วันแล้วกำลังต้านทานของแรงอัดของคอนกรีตธรรมดาที่มีส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งคอนกรีต เมื่อครบอายุ๒๘ วันแล้วนั้น ถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่นให้คำนวณโดยอัตราแรงต่อไปนี้ส่วนซิเมนต์ตามปริมาตรส่วนทรายตามปริมาตรส่วนหินตามปริมาตรแรงต่างๆ กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรแรงอัดสำหรับคานแรงอัดสำหรับเสาแรงเฉือนแรงยึด๑๑๓๕๐๔๐๕๗๑๒๔๔๕๓๖๔.๕๖๑๒๕๔๐๓๒๔๖๑๓๖๓๕๒๘๓.๕๕๑๓๗๓๐๒๔๓๔๑๔๘๑๕๑๒๑.๕๓ถ้าความยาวของเสามากกว่า ๑๒เท่าของด้านที่แคบหรือของเส้นผ่าศูนย์กลาง (diameter)ให้ใช้ค่าในตารางข้างบนคูณด้วย (๑.๓๓ )หมายเหตุให้ส = ยาวของเสาบ = ด้านที่แคบของเสากฎนี้ให้ใช้ได้ทั้งเสาคอนกรีตและเสาไม้ข้อ ๔๙ในการคำนวณกำลังแรงของส่วนอาคารประกอบด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ให้ผู้คำนวณแสดงรายคำนวณจนเป็นที่พอใจคณะเทศมนตรีว่าอยู่ในลักษณะปลอดภัยถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือเป็นอย่างอื่นได้ให้ถือหลักการคำนวณดังต่อไปนี้ก. พิกัดยืดของคอนกริต =๑.๔ x ๑๐๖ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตรข. พิกัดยืดของเหล็กเสริม =๒๑ x ๑๐๖ เมตริกตันต่อ๑ ตารางเมตรค. ส่วนผสมของคอนกรีต ซิเมนต์ ๑ ทราย ๒ และหิน ๔ ตามปริมาตรง. แรงอัดของคอนกรีตไม่เกิน ๔๕กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรจ. แรงดึงของเหล็กเสริมไม่เกิน๑,๒๐๐ กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรฉ. แรงเฉือนของเหล็กเสริมไม่เกิน๘๕๐ กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตรช. สำหรับคานคอนกรีตเสริมเหล็กให้มีคอนกรีตหุ้มเหล็กหนาไม่น้อยกว่า ๒.๕ เซนติเมตร และไม่น้อยกว่าขนาดของเหล็กเสริมเส้นใหญ่ที่สุดซ. สำหรับพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กให้มีคอนกรีตหุ้มเหล็กหนาไม่น้อยกว่า ๑.๕ เซนติเมตร และไม่น้อยกว่าขนาดของเหล็กเสริมเส้นใหญ่ที่สุดฌ. ให้มีช่องว่างระหว่างเหล็ก ที่ขนานกันไม่น้อยกว่า๒.๕ เซนติเมตร และไม่น้อยกว่าขนาดเหล็กเสริมอย่างไรก็ดีต้องโตกว่าขนาดของวัตถุที่โตที่สุดที่ใช้อยู่ ๐.๕ เซนติเมตรญ.คานคอนกรีตเสริมเหล็กต้องมีส่วนยาวไม่เกิน ๒๔ เท่าของส่วนหนาเว้นแต่จะมีเหตุผลเป็นพิเศษ และไม่ใช้เหล็กเสริมแนวนอนเล็กกว่า ๖ มิลลิเมตรด.สำหรับเสาคอนกรีตเสริมเหล็กรับน้ำหนัก ต้องมีเหล็กเสริมตามลำไม่น้อยกว่า ๑เส้นทุกมุม ถ้าเป็นเสากลมต้องไม่น้อยกว่า ๖ เส้น และส่วนเหล็กไม่น้อยกว่า ๐.๘ ใน๑๐๐ ของคอนกรีต และขนาดของเหล็กเสริมต้องไม่น้อยกว่า ๑๒.๗ มิลลิเมตรปริมาตรของเหล็กปลอกต้องไม่น้อยกว่า ๐.๔ ใน ๑๐๐ ของปริมาตรคอนกรีตและระยะห่างของเหล็กปลอกต้องไม่เกิน ๑๖ เท่าของขนาดเหล็กแกนหรือ ๔๘เท่าของขนาดเหล็กปลอกหรือไม่เกินด้านแคบที่สุดของเสาข้อ ๕๐ น้ำหนักบรรทุกบนพื้นที่จะใช้ในการคำนวณออกแบบอาคารประเภทต่างๆนอกจากเครื่องจักรกลและอุปกรณ์อย่างอื่นซึ่งทราบน้ำหนักแน่นอนอยู่แล้วต้องไม่ต่ำกว่าอัตราที่กำหนดไว้ดังต่อไปนี้ก. โรงเก็บรถยนต์นอกจากโรงเก็บรถยนต์ส่วนบุคคล โรงเก็บเครื่องจักร โรงงานอุตสาหกรรมตั้งแต่ ๕๐๐กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเมตรขึ้นไปข. คลังสินค้า ห้องสมุดพิพิธภัณฑ์ โรงกีฬา ๕๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตรค. โรงงาน โรงพิมพ์ ร้านขายของโรงมหรสพ หอประชุม ภัตตาคาร ๔๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตรง.โรงเรียนชั้นเตรียมอุดมขึ้นไป โรงพยาบาล โรงแรม อาคารสำนักงาน ๓๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ตารางเมตรจ. โรงเรียนชั้นประถมและมัธยม๒๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตรฉ. อาคารที่พักอาศัย ๑๕๐กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตรแต่ถ้าเนื้อที่ส่วนใดแห่งอาคารนั้นจะรับบรรทุกสิ่งที่มีน้ำหนักมากกว่าอัตราที่กล่าวแล้วเช่น เครื่องจักร ก็ให้คำนวณน้ำหนักบรรทุกเพิ่มขึ้นให้พอที่จะรับน้ำหนักนั้นได้ข้อ ๕๑ แรงลมอย่างสูงขนานกับพื้นดินสำหรับส่วนอาคารที่สูงกว่า๑๕ เมตร ขึ้นไป ให้ถือกำหนดแรงเท่ากับ ๑๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร ส่วนที่ต่ำกว่านี้ลงมาให้ลดอัตราแรงลมเป็น๕๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตรข้อ ๕๒ น้ำหนักบรรทุกบนดินที่รากฐานของอาคารนั้นต้องคำนวณให้เหมาะสมเพื่อความมั่นคงและปลอดภัย ซึ่งถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่นจะต้องไม่เกินอัตรากำหนดสำหรับดินประเภทต่างๆ ดังต่อไปนี้ก. ดินอ่อนหรือดินถมไว้แน่นตัวเต็มที่๒ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตรข. ดินปานกลาง หรือทรายร่วน ๑๐ เมตริกตันต่อ๑ ตารางเมตรค. ดินแน่นหรือทรายหยาบ ๒๐ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตรง. กรวดหรือดินดาน ๔๐ เมตริกตันต่อ๑ ตารางเมตรจ. หินปูนหรือหินทราย ๘๐ เมตริกตันต่อ๑ ตารางเมตรฉ. หินอัคนี ๑๕๐ เมตริกตันต่อ ๑ตารางเมตรทั้งนี้เว้นไว้แต่จะได้แสดงให้เป็นที่เชื่อถือได้ว่าจะจัดการเพิ่มอัตรารับน้ำหนักบรรทุกแห่งรากฐานของอาคารได้เป็นอย่างอื่นข้อ ๕๓ ในการคำนวณน้ำหนักที่ลงบนรากฐานและเสาของอาคารสูงเกินสองชั้นขึ้นไปให้คำนวณน้ำหนักของอาคารรวมทั้งน้ำหนักบรรทุกเต็มอัตราส่วนน้ำหนักบรรทุกบนอาคารซึ่งมิใช่เป็นอาคารพิเศษ คลังสินค้า ห้องสมุดหรือโรงงานอุตสาหกรรมนั้น ให้ลดส่วนลงได้ตามชั้นของอาคารดังนี้ก. ชั้นถัดจากชั้นยอด ลดอัตราลง ๑๐ใน ๑๐๐ข. ชั้นถัดลงมา ๒๐ใน ๑๐๐ค. ชั้นถัดลงมา ๒๐ใน ๑๐๐ง. ชั้นถัดลงมา ๒๐ใน ๑๐๐ทุกชั้นที่ถัดลงมาจากนี้ลดอัตราลง ๕๐ใน ๑๐๐ข้อ ๕๔ ในการคำนวณกำลังต้านทานของรากฐานให้คำนวณน้ำหนักของอาคารเต็มอัตราและ (เข็มรากฐานบนดินอ่อน)ให้เข็มรับน้ำหนักทั้งหมด โดยไม่คิดเอาแรงฝืดของดินรอบๆ เข็มมาช่วยรับน้ำหนักสำหรับปลายเข็มจดดินแข็ง ดินดาน หรือวัตถุพื้นแข็ง ให้คำนวณเข็มนั้น เช่นลักษณะเสา แต่ถ้าเข็มอยู่ในดินอ่อนอาศัยแรงฝืดพยุง ให้ใช้เข็มไม่สั้นกว่า ๓.๐๐ เมตรและให้ใช้แรงฝืดดินตามสูตรต่อไปนี้ให้ ฝ. =๔๐๐+๓๐ ย.ฝ. =แรงฝืดดินเป็นกิโลกรัมต่อตารางเมตร ของเนื้อที่ผิวเข็มย. = ความยาวของเสาเข็มเป็นเมตรถ้าความยาวของเสาเข็มเกิน ๑๒.๐๐ เมตรต้องมีการทดลองกำลังน้ำหนักบรรทุกของเสาเข็มเนื้อที่ของรากฐานทั้งหมดจะต้องไม่น้อยกว่า ของเนื้อที่ผิวของเสาเข็มทั้งหมดซึ่งอยู่ภายใต้รากฐานนั้นในกรณีที่ไม่สามารถตอกเข็มได้เพราะพื้นดินแข็งเป็นดินปานกลางหรือทรายร่วนในการคำนวณความต้านทานของดินใต้แผ่นฐานรากจะต้องไม่เกิน ๑๐ ตันต่อหนึ่งตารางเมตรถ้าจะใช้มากกว่านี้จะต้องแสดงหลักฐานให้เป็นที่เชื่อถือได้สำหรับเครื่องตอกเข็มด้วยแรงคนบ = ถ้าตอกด้วยเครื่องจักรซึ่งตอกได้ไม่น้อยกว่า ๔๐ ครั้งต่อ ๑ นาทีบ = ให้ บ. =น้ำหนักบรรทุกได้โดยปลอดภัยเป็นกิโลกรัมน. = น้ำหนักลูกตุ้มเป็นกิโลกรัมส. = ระยะลูกตุ้มตกเป็นเซนติเมตรจ. =ระยะที่เข็มจมครั้งสุดท้ายเป็นเซนติเมตรหมวด๗แนวอาคารและระยะต่างๆ ข้อ ๕๕ ห้ามมิให้บุคคลใดปลูกสร้างอาคาร หรือส่วนของอาคารยื่นออกมาในหรือเหนือทางที่ดินสาธารณะเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากคณะเทศมนตรีเป็นหนังสือ ซึ่งจะต้องไม่เกินกำหนดต่อไปนี้สำหรับกันสาดของพื้นชั้นแรกเหนือระดับถนนระยะยื่นของกันสาดไม่เกิน ๒๐๐ เซนติเมตร จากผนังระดับปลายกันสาดไม่ต่ำกว่า ๓๐๐ เซนติเมตรเหนือทางเท้าระยะยื่นของกันสาดจะต้องไม่เกินกำหนดของสูตรนี้ด้วยย. =สำหรับส่วนปราณีตสถาปัตยกรรมของพื้นชั้นอื่นๆระยะยื่นของชายคาไม่เกิน ๑๕๐ เซนติเมตร จากผนังระยะยื่นของส่วนปราณีตสถาปัตยกรรมไม่เกิน ๑๒๐เซนติเมตร จากผนังระยะยื่นที่กล่าวนั้นจะต้องไม่เกินกำหนดของสูตรนี้ด้วยย. =ให้ ย = ระยะยื่นออกมาจากผนังเป็นเซนติเมตรก =ความกว้างของถนนเป็นเซนติเมตรร =ระยะผนังอาคารจากแนวถนนเป็นเซนติเมตรข้อ ๕๖ห้ามมิให้ปลูกสร้างอาคารมีระยะดิ่งระหว่างพื้นดินถึงเพดานตรงยอดฝาหรือยอดผนังสูงเกินกว่าระยะราบจากผนังด้านหน้าของอาคารด้านถนนจดถึงแนวถนนฟากตรงข้าม เว้นแต่ในกรณีอาคารตามข้อ๕๗ หรือได้รับอนุญาตจากคณะเทศมนตรีเป็นพิเศษข้อ ๕๗ สำหรับอาคารหลังเดียวกันซึ่งมีถนนสองสายขนาบอยู่ และถนนสองสายนั้นขนาดไม่เท่ากันเมื่อส่วนกว้างของอาคารนั้นไม่เกิน ๑๕ เมตรอนุญาตให้ปลูกสร้างถึงระดับสูงเท่าตอนแนวถนนที่กว้างกว่าได้ทั้งหลังสำหรับอาคารหลังเดียวกันซึ่งอยู่ที่มุมถนนสองสายขนานไม่เท่ากัน อนุญาตให้ปลูกสร้างด้านถนนแคบถึงระดับสูง ๑ของความกว้างแห่งถนนแคบและให้ปลูกสร้างอาคารสูงดังว่านี้ได้เป็นระยะยาวจากมุมถนนนั้นเพียงสองเท่าของความกว้างแห่งถนนแคบนั้นอาคารซึ่งอยู่ริมถนนที่มีความกว้างไม่ถึง ๘๐๐เซนติเมตร แต่ไม่น้อยกว่า ๔๐๐ เซนติเมตร อนุญาตให้ปลูกสร้างได้สูงไม่เกิน ๘๐๐เซนติเมตรข้อ ๕๘ห้ามมิให้ปลูกสร้างอาคารริมแนวทางสาธารณะโดยมีระยะดิ่งระหว่างพื้นดินถึงเพดานตรงยอดฝาหรือยอดผนังสูงเกินระดับ ๔๐ เมตร ถึงแม้ว่าตรงนั้นจะเป็นถนนขนาดกว้างเท่าใดก็ตามข้อ ๕๙ อาคารซึ่งปลูกชิดกับที่ดินของผู้อื่นหรือชิดกับอาคารอีกหลังหนึ่งนั้น ถ้ามีระยะห่างน้อยกว่า ๒๐๐เซนติเมตรสำหรับอาคารสองชั้นลงมา หรือน้อยกว่า ๓๐๐เซนติเมตรสำหรับอาคารเกินสองชั้นขึ้นไป ห้ามมิให้มีหน้าต่าง ประตู หรือช่องระบายลมในด้านที่ชิดกับเขตที่ดินหรืออาคารอื่นนั้นอย่างไรก็ตามอาคารที่ปลูกชิดกับที่ดินของผู้อื่นนั้นจะมีระยะห่างจากเขตที่ดินนั้นต่ำกว่า ๕๐ เซนติเมตรไม่ได้เว้นแต่จะปลูกสร้างโดยวิธีตกลงทำผนังร่วมกันแต่ทั้งนี้ต้องไม่เสียประโยชน์ในทางสถาปัตยกรรมข้อ ๖๐ อาคารประเภทต่างๆจะต้องมีที่ว่างอันปราศจากสิ่งปกคลุมไม่น้อยกว่าส่วนที่กำหนดไว้ต่อไปนี้ก.อาคารที่พักอาศัย ห้องแถว หรือตึกแถว แต่ละหลัง หรือห้อง ให้มีที่ว่างอยู่๓๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ข.อาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรม และอาคารสาธารณะ ให้มีที่ว่างอยู่ ๑๐ ใน ๑๐๐ส่วนของพื้นที่ เว้นแต่ในกรณีพิเศษที่การระบายลมและให้แสงสว่างเหมาะสมเพียงพอแล้วคณะเทศมนตรีจะอนุมัติให้ปลูกสร้างโดยมีที่ว่างเปล่าน้อยกว่าส่วนที่กำหนดก็ได้ข้อ ๖๑ให้คณะเทศมนตรีมีอำนาจที่จะประกาศกำหนดชนิดของอาคารที่ปลูกสร้างริมถนนที่ระบุไว้ในประกาศให้จำต้องปลูกสร้างเป็นตึกแถวหรือห้องแถวแต่ชนิดเดียวได้ประกาศดังกล่าวนี้ต้องกำหนดเขตที่บังคับให้จำต้องปลูกสร้างอาคารได้แต่บางชนิดไว้หมวด๘การสุขาภิบาล ข้อ ๖๒อาคารที่จะปลูกสร้างต้องมีทางระบายน้ำที่ใช้แล้วออกจากอาคารไปได้สะดวกข้อ ๖๓ การทำทางระบายน้ำจากอาคารไปสู่ทางน้ำสาธารณะจะต้องให้มีส่วนลาดไม่ต่ำกว่า ๑ ใน ๒๐๐ ตามแนวตรงที่สุดที่จะจัดทำได้ถ้าจะใช้ท่อกลมเป็นทางระบายต้องมีบ่อตรวจทุกระยะ ๓๐ เมตร และทุกมุมเลี้ยวด้วยข้อ ๖๔ถ้าการระบายน้ำโสโครกออกจากอาคารไปสู่ทางน้ำสาธารณะซึ่งมิได้จัดเตรียมไว้โดยเฉพาะแล้วคณะเทศมนตรีอาจไม่ยอมอนุญาตให้จนกว่าเจ้าของอาคารจะได้จัดการให้น้ำโสโครกนั้นมีลักษณะดีขึ้นตามที่เห็นสมควรก็ได้ข้อ ๖๕ อาคารตามความหมายแห่งข้อ ๔ (๑)ถึง (๗) ถ้ามีท่อเอกประปาในทางสาธารณะต่อเขตที่สร้างอาคารก็ให้ต่อท่อประปาเข้าสู่อาคารด้วย เว้นแต่อาคารที่พักอาศัยซึ่งเจ้าของอยู่เองข้อ ๖๖ การทำการระบายน้ำและติดต่อท่อระบายน้ำนั้นท่อประปา ท่อระบายน้ำในอาคาร และอุปกรณ์ต่างๆ สำหรับการต่อท่อและการสุขาภิบาลจะต้องมีลักษณะถูกต้องเพื่อประโยชน์ในทางอนามัยตามแบบนิยมในทางวิชาการข้อ ๖๗ อาคารที่บุคคลอาจพักอาศัยใช้สอยได้ให้มีส้วมไว้ตามจำนวนอันสมควรแต่ต้องไม่น้อยกว่าอัตราตามกำหนดไว้นี้ก. อาคารที่พักอาศัยให้มี ๑แท่นทุกหลังข. ห้องแถวหรือตึกแถวให้มี ๒แท่นทุกๆ ๕ ห้องค. โรงแรมให้มี ๑ แท่นต่อกำหนด ๑๐ คนที่อาคารนั้นจะให้คนพักแรมได้ง. โรงเรียนและโรงงานให้มี ๑แท่นต่อ ๑๐๐ คน ที่กำหนดให้ใช้สอยอาคารนั้นจ. หอประชุมและโรงมหรสพให้มี ๑แท่นต่อ ๓๐๐ คน ที่กำหนดให้ใช้สอยอาคารนั้นข้อ ๖๘ ห้องส้วมต้องมีขนาดเนื้อที่ไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐ตารางเมตร ต่อ ๑ แท่น มีลักษณะที่จะรักษาความสะอาดได้ง่าย เรียบร้อยและมีพื้นที่ไม่ซึม กับมีช่องระบายลมตามสมควรถ้าเป็นส้วมระบายน้ำซึ่งไม่ใช่บ่อเก็บอาจมให้ทำในตัวอาคารที่พักอาศัยได้แต่ถ้าเป็นส้วมวิธีอื่นต้องทำเป็นส่วนหนึ่งต่างหากนอกออกไปจากตัวอาคารที่พักอาศัยนั้นหมวด๙การตรวจควบคุมการปลูกสร้าง ข้อ ๖๙ผู้ได้รับอนุญาตปลูกสร้างอาคารต้องเก็บรักษาใบอนุญาต แผนผัง แบบก่อสร้างและรายการไว้ในบริเวณการปลูกสร้างหนึ่งชุด เพื่อให้นายช่างตรวจดูได้เสมอตามเวลาที่สมควรและต้องทำการปลูกสร้างภายในเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตเว้นไว้แต่จะได้ขอต่ออายุใบอนุญาตใหม่ข้อ ๗๐ ในการปลูกสร้างอาคาร ให้ผู้รับอนุญาตหรือผู้แทนควบคุมให้เป็นไปตามเงื่อนไขแห่งการอนุญาตและต้องมีนายงานที่มีความสามารถตามสมควรอยู่ประจำตลอดเวลาที่ทำการปลูกสร้างถ้านายงานไม่อยู่ต้องตั้งตัวแทนกำกับการไว้คำสั่งของนายช่างซึ่งมอบให้กับนายงานหรือตัวแทนนั้นให้ถือว่าได้ให้ไว้กับผู้รับอนุญาตข้อ ๗๑ ถ้านายช่างตรวจพบการปลูกสร้างอาคารผิดจากแผนผังแบบก่อสร้าง รายการ หรือเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในหนังสืออนุญาตให้ตักเตือนเจ้าของอาคารหรือนายงานควบคุม แล้วรายงานให้คณะเทศมนตรีทราบ คณะเทศมนตรีจะแจ้งกำหนดเวลาอันสมควรให้เจ้าของอาคารจัดการแก้ไขการปลูกสร้างเสียให้ถูกต้องซึ่งเมื่อพ้นกำหนดเวลาไปแล้วการแก้ไขยังไม่สำเร็จเรียบร้อยก็ให้ดำเนินการต่อไปตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติข้อ ๗๒ วัตถุประกอบการปลูกสร้างอาคาร ต้องมีคุณสมบัติตามกำหนดของรายการและรายคำนวณถ้ามีเหตุสงสัยในคุณภาพของวัตถุ ให้นายช่างมีอำนาจเรียกตรวจดูเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลการทดลองกำลังหรือเรียกตัวอย่างวัตถุตามปริมาณสมควรจากผู้รับอนุญาต เพื่อตรวจสอบโดยการทดลองตามหลักวิชาการซึ่งผู้รับอนุญาตจะต้องจัดการส่งให้ตามต้องการโดยไม่คิดมูลค่าข้อ ๗๓ ถ้าปรากฏแก่นายช่างว่ารายคำนวณรากฐานที่ได้อนุญาตไว้เกิดความไม่แน่นอนขึ้นเพราะเหตุพื้นดินที่จะปลูกสร้างรากฐานนั้นมิได้เป็นตามที่ได้คาดหมายไว้ให้นายช่างมีอำนาจสั่งเปลี่ยนแปลงรายคำนวณของรากฐานนั้นเสียใหม่ได้การปลูกสร้างรากฐานของอาคารให้ทำได้เฉพาะเวลากลางวันเว้นไว้แต่จะได้รับอนุญาตจากคณะเทศมนตรีให้ทำในเวลากลางคืนได้ข้อ ๗๔ ถ้าการปลูกสร้างอาคารที่ติดต่อกับทางสาธารณะผู้รับอนุญาตจะต้องแสดงวิธีการและขั้นของงานให้เป็นที่พอใจนายช่างก่อนว่าเป็นที่ปลอดภัยแก่ผู้ใช้ทางสาธารณะนั้นแล้ว จึงจะลงมือปลูกสร้างได้ข้อ ๗๕เมื่อนายช่างประสงค์จะเข้าตรวจอาคารที่ปลูกสร้างไว้เสร็จแล้วว่าอยู่ในภาวะอันสมควรหรือไม่ก็ให้แจ้งกำหนดเวลาตรวจให้เจ้าของอาคารทราบเป็นหนังสือก่อนตรวจอย่างน้อย ๔๘ชั่วโมง เจ้าของอาคารหรือตัวแทนจะต้องให้ความสะดวกต่อนายช่างในการตรวจตามสมควรข้อ ๗๖เมื่อนายช่างตรวจพบอาคารซึ่งไม่อยู่ในภาวะสมควร น่าจะเป็นอันตรายต่อร่างกายชีวิต หรือทรัพย์สิน ให้รายงานคณะเทศมนตรีทราบคณะเทศมนตรีจะสั่งเจ้าของอาคารให้เปลี่ยนแปลงแก้ไขหรือรื้อถอนตามแบบ อ.๔ ท้ายเทศบัญญัตินี้ ถ้าคำสั่งเป็นการให้เปลี่ยนแปลงแก้ไขให้ถือการอนุญาตปลูกสร้างนั้นเป็นการเร่งร้อน โดยออกหนังสืออนุญาตแบบชั่วคราวให้เวลาขออนุญาตหมวด๑๐ค่าธรรมเนียม ข้อ ๗๗ ค่าธรรมเนียมการตรวจแบบก่อสร้างรวมทั้งการออกใบอนุญาตให้เรียกเก็บดังนี้๑. อาคารที่พักอาศัยซึ่งทำด้วยวัตถุถาวรคำนวณตามเนื้อที่ของพื้นอาคารทุกชั้นตารางเมตรละ ๑๐ สตางค์๒. อาคารที่พักอาศัยซึ่งทำด้วยวัตถุอันมิใช่วัตถุถาวรคำนวณตามเนื้อที่ของพื้นอาคารทุกชั้น ตารางเมตรละ๕ สตางค์๓. ท่อ รางระบายน้ำ รั้ว หรือกำแพงกับทั้งประตูรั้วหรือประตูกำแพงนั้น คำนวณตามระยะยาวเมตรละ ๕ สตางค์๔. เขื่อน ท่าน้ำ หรือสะพานท่าน้ำคำนวณตามระยะยาวเมตรละ ๒๐ สตางค์๕. สะพาน อู่เรือ คานเรือ หรือป้ายโฆษณาคำนวณตามเนื้อที่ตารางเมตรละ ๔๐ สตางค์๖.อาคารอย่างอื่นคำนวณตามเนื้อที่ของพื้นอาคารทุกชั้นตารางเมตรละ ๔๐ สตางค์แต่ถ้าเป็นอาคารชนิดที่ไม่ใช้เนื้อที่ภายใน คำนวณตามระยะยาวเมตรละ ๒๐ สตางค์๗. ในการคิดค่าธรรมเนียม เศษของเมตรหรือตารางเมตรถ้าต่ำกว่ากึ่งให้ปัดทิ้ง ตั้งแต่กึ่งขึ้นไปให้คิดเป็นหนึ่งข้อ ๗๘ ค่าธรรมเนียมการออกใบอนุญาตต่ออายุหรือใบแทน ฉบับละ ๑.๐๐ บาทข้อ ๗๙การตรวจแบบก่อสร้างรวมทั้งการออกใบอนุญาตสำหรับอาคารชั่วคราวไม่ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมหมวด๑๑การรักษาเทศบัญญัติ ข้อ๘๐ให้นายกเทศมนตรีเมืองหาดใหญ่ มีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกข้อบังคับเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้ประกาศณ วันที่ ๑๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๙๓น.สุวรรณศิลป์นายกเทศมนตรีเมืองหาดใหญ่อนุมัติอรรถวิภาคไพศาลย์ข้าหลวงประจำจังหวัดสงขลา[เอกสารแนบท้าย]๑.หนังสือขออนุญาตปลูกสร้างอาคาร (อ. ๑)๒.หนังสืออนุญาตให้ปลูกสร้างอาคาร๓.คำสั่งเปลี่ยนแปลงแบบอาคาร๔.คำสั่งแก้ไขอาคาร (อ. ๔)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ฐิติพงษ์/พิมพ์๑๙ เมษายน๒๕๕๐สุกัญญา/ตรวจ๒พฤษภาคม ๒๕๕๐[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๘/ตอนที่ ๑๐/หน้า ๑๕๑/๖กุมภาพันธ์ ๒๔๙๔