คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 385/2541หลักกฎหมาย: ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน จะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีฯ ได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีฯ ได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ปัญหานี้ เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาก็ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินการกระบวนพิจารณาโดยชอบศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินโจทก์ทั้งสามแปลงมีเขตติดต่อกันในลักษณะเป็นผืนเดียวกัน มีเนื้อที่รวมกันทั้งหมด 1 ไร่ 2 งานที่ดินดังกล่าวบางส่วนเนื้อที่ 414 ตารางวา อยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ. 2530เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ และสายพญาไท - ศรีนครรินทร์ คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์เฉพาะค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน6,735,000 บาท โจทก์ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อพ้น 60 วันแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์อีก 7,594,500 บาท โจทก์เห็นว่าค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวไม่เป็นธรรม เพราะกำหนดต่ำกว่าราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน24,672,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี ในต้นเงิน23,040,000 บาท นับตั้งแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า คณะกรรมการแก้ไขราคาเบื้องต้นฯ และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ฯ ซึ่งพิจารณาอุทธรณ์ของโจทก์ครั้งหลังได้กำหนดค่าทดแทนที่ดินของโจทก์อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนจำนวน408 ตารางวา ให้ตารางวาละ 45,000 บาท โจทก์รับเงินค่าทดแทนที่ดินไปแล้วรวมเป็นเงิน 18,360,000 บาท เงินค่าทดแทนที่ดินที่โจทก์ได้รับไปแล้วจำนวนดังกล่าวเกินกว่าที่โจทก์ยื่นอุทธรณ์ไว้เสียอีกจึงเป็นการสมประโยชน์ของโจทก์แล้ว โจทก์จึงไม่ถูกโต้แย้งสิทธิแต่อย่างใด ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้และไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลย ส่วนอัตราดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของเงินฝากประเภทประจำของธนาคารออมสิน ก็มีอัตราไม่เกินร้อยละ 6.5 ต่อปีขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน8,280,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 20เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ดอกเบี้ยถึงวันฟ้อง(วันที่ 22 มีนาคม 2537) ไม่เกิน 1,632,000 บาท คำขออื่นให้ยกโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน 14,490,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ8.5 ต่อปี นับตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาคณะคดีปกครองวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังเป็นยุติได้ว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 19982, 96352 และ 96353ตำบลบางเขน (ลาดโตนด) อำเภอเมืองนนทบุรี (ตลาดขวัญ)จังหวัดนนทบุรี พร้อมสิ่งปลูกสร้างและไม้ยืนต้นบนที่ดินดังกล่าวซึ่งบางส่วนของที่ดินเนื้อที่รวม 414 ตารางวา อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด อำเภอเมืองนนบุรีจังหวัดนนทบุรี และเขตบางเขน เขตดุสิต เขตพญาไท เขตปทุมวันเขตบางรัก เขตยานนาวา เขตห้วยขวาง เขตบางกะปิ เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2530 เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่และสายพญาไท-ศรีนครินทร์ วันที่ 6 มิถุนายน 2533 โจทก์กับจำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและค่าทดแทนทรัพย์สินที่จะถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษโครงการก่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วนขั้นที่ 2สายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ ในกรณีที่ไม่อาจตกลงกันได้ในเรื่องจำนวนเงินค่าทดแทนโดยจำเลยตกลงจ่ายเงินค่าทดแทนตามราคาเบื้องต้นที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯ กำหนดให้แก่โจทก์รวมเป็นค่าทดแทนที่ดินทั้งสิ้น 6,735,000 บาท ตามสัญญาซื้อขายฯ เอกสารหมาย จ.3แต่โจทก์ไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวจึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2533ว่าโจทก์ของค่าทดแทนในการเวนคืนครั้งนี้ไม่ต่ำกว่าตารางวาละ30,000 บาท ทั้ง 408 ตารางวา เป็นเงินไม่ต่ำกว่า 12,240,000 บาทตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.4 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว เพิ่มค่าทดแทนที่ดินอีกจำนวน 1,425,000 บาท ตามหนังสือแจ้งผลการพิจารณาอุทธรณ์ เอกสารหมาย จ.5ต่อมาภายหลังมีประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 แล้ววันที่ 7 มกราคม 2536 จำเลยได้แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์เพิ่มตามประกาศดังกล่าว ค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน2,605,500 บาท ตามหนังสือเอกสารหมาย จ.6 แต่โจทก์ยังไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยให้เพิ่ม จึงได้ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์2536 ขอให้คิดราคาที่ดินทั้งผืนในราคาเดียวกันหมดในอัตราตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาท ตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.8 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้อีก 7,594,500 บาท แล้วมีหนังสือลงวันที่ 5 ตุลาคม 2536 แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนเพิ่มตามหนังสือเอกสารหมาย จ.9 โจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 408 ตารางวา รวมกันทั้งหมดเป็นเงิน18,360,000 บาท เฉลี่ยตารางวาละ 45,000 บาท แล้วต่อมาเมื่อได้ดำเนินการแบ่งแยกที่ดินที่อยู่ในเขตที่จะเวนคืน ปรากฏว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 19982 ถูกเขตทางพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 6 ตารางวาจำเลยจึงมีหนังสือเชิญโจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเขตทางเพิ่มอีก 6 ตารางวา ตารางวาละ 45,000 บาท เป็นเงิน270,000 บาท โจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม2537 ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาที่ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ ศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้ เมื่อได้วินิจฉัยดังกล่าวแล้วจึงไม่ต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยต่อไป ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 385/2541นาง วลัย อินทรัมพรรย์โจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทยจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ม. 26ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน จะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีฯ ได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีฯ ได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ปัญหานี้ เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาก็ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินการกระบวนพิจารณาโดยชอบศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินโจทก์ทั้งสามแปลงมีเขตติดต่อกันในลักษณะเป็นผืนเดียวกัน มีเนื้อที่รวมกันทั้งหมด 1 ไร่ 2 งานที่ดินดังกล่าวบางส่วนเนื้อที่ 414 ตารางวา อยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ. 2530เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ และสายพญาไท - ศรีนครรินทร์ คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์เฉพาะค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน6,735,000 บาท โจทก์ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อพ้น 60 วันแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์อีก 7,594,500 บาท โจทก์เห็นว่าค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวไม่เป็นธรรม เพราะกำหนดต่ำกว่าราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน24,672,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี ในต้นเงิน23,040,000 บาท นับตั้งแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า คณะกรรมการแก้ไขราคาเบื้องต้นฯ และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ฯ ซึ่งพิจารณาอุทธรณ์ของโจทก์ครั้งหลังได้กำหนดค่าทดแทนที่ดินของโจทก์อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนจำนวน408 ตารางวา ให้ตารางวาละ 45,000 บาท โจทก์รับเงินค่าทดแทนที่ดินไปแล้วรวมเป็นเงิน 18,360,000 บาท เงินค่าทดแทนที่ดินที่โจทก์ได้รับไปแล้วจำนวนดังกล่าวเกินกว่าที่โจทก์ยื่นอุทธรณ์ไว้เสียอีกจึงเป็นการสมประโยชน์ของโจทก์แล้ว โจทก์จึงไม่ถูกโต้แย้งสิทธิแต่อย่างใด ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้และไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลย ส่วนอัตราดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของเงินฝากประเภทประจำของธนาคารออมสิน ก็มีอัตราไม่เกินร้อยละ 6.5 ต่อปีขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน8,280,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 20เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ดอกเบี้ยถึงวันฟ้อง(วันที่ 22 มีนาคม 2537) ไม่เกิน 1,632,000 บาท คำขออื่นให้ยกโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน 14,490,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ8.5 ต่อปี นับตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาคณะคดีปกครองวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังเป็นยุติได้ว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 19982, 96352 และ 96353ตำบลบางเขน (ลาดโตนด) อำเภอเมืองนนทบุรี (ตลาดขวัญ)จังหวัดนนทบุรี พร้อมสิ่งปลูกสร้างและไม้ยืนต้นบนที่ดินดังกล่าวซึ่งบางส่วนของที่ดินเนื้อที่รวม 414 ตารางวา อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด อำเภอเมืองนนบุรีจังหวัดนนทบุรี และเขตบางเขน เขตดุสิต เขตพญาไท เขตปทุมวันเขตบางรัก เขตยานนาวา เขตห้วยขวาง เขตบางกะปิ เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2530 เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่และสายพญาไท-ศรีนครินทร์ วันที่ 6 มิถุนายน 2533 โจทก์กับจำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและค่าทดแทนทรัพย์สินที่จะถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษโครงการก่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วนขั้นที่ 2สายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ ในกรณีที่ไม่อาจตกลงกันได้ในเรื่องจำนวนเงินค่าทดแทนโดยจำเลยตกลงจ่ายเงินค่าทดแทนตามราคาเบื้องต้นที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯ กำหนดให้แก่โจทก์รวมเป็นค่าทดแทนที่ดินทั้งสิ้น 6,735,000 บาท ตามสัญญาซื้อขายฯ เอกสารหมาย จ.3แต่โจทก์ไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวจึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2533ว่าโจทก์ของค่าทดแทนในการเวนคืนครั้งนี้ไม่ต่ำกว่าตารางวาละ30,000 บาท ทั้ง 408 ตารางวา เป็นเงินไม่ต่ำกว่า 12,240,000 บาทตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.4 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว เพิ่มค่าทดแทนที่ดินอีกจำนวน 1,425,000 บาท ตามหนังสือแจ้งผลการพิจารณาอุทธรณ์ เอกสารหมาย จ.5ต่อมาภายหลังมีประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 แล้ววันที่ 7 มกราคม 2536 จำเลยได้แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์เพิ่มตามประกาศดังกล่าว ค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน2,605,500 บาท ตามหนังสือเอกสารหมาย จ.6 แต่โจทก์ยังไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยให้เพิ่ม จึงได้ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์2536 ขอให้คิดราคาที่ดินทั้งผืนในราคาเดียวกันหมดในอัตราตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาท ตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.8 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้อีก 7,594,500 บาท แล้วมีหนังสือลงวันที่ 5 ตุลาคม 2536 แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนเพิ่มตามหนังสือเอกสารหมาย จ.9 โจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 408 ตารางวา รวมกันทั้งหมดเป็นเงิน18,360,000 บาท เฉลี่ยตารางวาละ 45,000 บาท แล้วต่อมาเมื่อได้ดำเนินการแบ่งแยกที่ดินที่อยู่ในเขตที่จะเวนคืน ปรากฏว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 19982 ถูกเขตทางพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 6 ตารางวาจำเลยจึงมีหนังสือเชิญโจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเขตทางเพิ่มอีก 6 ตารางวา ตารางวาละ 45,000 บาท เป็นเงิน270,000 บาท โจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม2537 ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาที่ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ ศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้ เมื่อได้วินิจฉัยดังกล่าวแล้วจึงไม่ต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยต่อไป ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(สุรินทร์ นาควิเชียร-ออุดม มั่งมีดี-กนก พรรณรักษา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้เป็นตัวอย่างที่เอกชนพิพาทกับรัฐตามกฎหมายพิเศษ คือพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 ซึ่งถือว่าเป็นคดีปกครอง ซึ่งปัจจุบันศาลยุติธรรมเป็นผู้พิจารณาพิพากษามาตลอดโดยการที่บุคคลใดจะเสนอคดีสู่ศาลได้นั้น มีหลักหรือพื้นฐานเดิมตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 ที่บัญญัติว่า "เมื่อมีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลใดตามกฎหมายแพ่งหรือบุคคลใดจะต้องใช้สิทธิทางศาล บุคคลนั้นชอบที่จะเสนอคดีของตนต่อศาลส่วนแพ่งที่มีเขตอำนาจได้ตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายแพ่งและประมวลกฎหมายนี้" ตามหลักการที่แสดงว่าการที่บุคคลใดจะเสนอคดีต่อศาลได้นั้น บุคคลนั้นจะต้องถูกโต้แย้งสิทธิหรือหน้าที่ของตนตามกฎหมายแพ่ง หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าการที่บุคคลใดจะมีอำนาจฟ้องคดีแพ่งได้ จะต้องถูกโต้แย้งสิทธิเสียก่อน เช่น ผู้เช่าไม่ชำระค่าเช่าผู้ขายที่ดินไม่ยอมโอนที่ดินตามสัญญาจะซื้อจะขาย ผู้กู้ยืมเงินไม่ชำระเงินที่กู้ยืมตามกำหนดหรือการกระทำละเมิดต่อผู้อื่นเหล่านี้ ถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของบุคคลตามกฎหมายแพ่งแล้ว ผู้ถูกโต้แย้งสิทธิดังกล่าวชอบที่จะเสนอคดีต่อศาลได้ และปัจจุบันรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยยังกำหนดหลักการสำคัญในการคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพของบุคคลไว้ หากมีการล่วงละเมิดสิทธิเสรีภาพของบุคคลตามรัฐธรรมนูญแล้วผู้นั้นย่อมมีสิทธิขอ ความคุ้มครองจากศาลและให้การต่อสู้ได้ อย่างไรก็ดีการที่บุคคลใดแม้ถูกโต้แย้งสิทธิหน้าที่ของตนในบางกรณีที่ยังไม่อาจเสนอคดีสู่ศาลได้ โดยต้องดำเนินการหรือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์อื่นหรือเงื่อนไขอื่นเสียก่อน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4051/2524,4876/2536 และ 4674-4677/2539) ทั้งนี้ต้องพิจารณาจากบทบัญญัติที่กล่าวถึงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขโดยเฉพาะนั้นด้วยเช่นต้องฟ้องบุคคลใดและฟ้องเมื่อใด และประการสำคัญก็ต้องมีข้อที่ต้องโต้แย้งคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของบุคคลหรือคณะบุคคลที่กฎหมายให้อำนาจไว้ และในบางกรณีก็ต้องฟ้องคณะบุคคลผู้ที่ทำคำวินิจฉัยด้วยเช่น กรณีตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2529มีตัวอย่างคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5196/2539 วินิจฉัยว่าตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57คู่กรณีหรือผู้มีส่วนได้เสียที่ไม่เห็นด้วยหรือไม่พอใจคำวินิจฉัยของคชก.จังหวัด จะต้องฟ้องเพื่อให้เพิกถอนคำวินิจฉัยนั้นเพราะตราบใดคำวินิจฉัยได้ถูกเพิกถอน ต้องถือว่ามีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมาย และหากไม่ฟ้องขอให้เพิกถอนภายในกำหนดเวลา คำวินิจฉัยของ คชก.จังหวัดย่อมเป็นที่สุดตามมาตรา 57 วรรคสองประกอบด้วยมาตรา 56 วรรคสองการฟ้องขอให้เพิกถอนมติของคชก.จังหวัด จึงต้องฟ้องผู้ออกมติก็คือคชก.จังหวัดนั้นเอง นอกจากนี้มาตรา 58 วรรคสอง กำหนดให้คชก.จังหวัดมีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลให้บังคับตามคำวินิจฉัยหรือคำสั่งอันเป็นที่สุดของ คชก.จังหวัด ดังนั้น คชก.จังหวัด จึงเป็นองค์กรฝ่ายปกครองที่กฎหมายกำหนดให้ดำเนินคดีในศาลได้ จึงอยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องได้ เมื่อโจทก์ไม่ฟ้อง คชก.จังหวัด โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ซื้อที่ดินที่จำเลยที่ 1 ให้โจทก์เช่าทำนาให้ขายที่ดินแก่โจทก์อันแตกต่างไปจากคำวินิจฉัย ของ คชก.จังหวัดไม่ได้ ตัวอย่างคดีนี้แสดงให้เห็นว่าเมื่อ คชก.จังหวัด ซึ่งเป็นคณะบุคคลตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมมีคำวินิจฉัยเป็นอย่างไรแล้ว ผู้ที่ได้รับผลแห่งคำวินิจฉัยไม่เห็นพ้องด้วยก็ต้องฟ้อง คชก.จังหวัดนั้น เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนคำวินิจฉัยนั้นด้วย หากไม่ฟ้องศาลย่อมไม่อาจก้าวล่วงเข้าไปเพิกถอนหรือแก้ไขคำวินิจฉัยนั้นได้ ผลก็คือศาลไม่อาจรับบังคับหรือวินิจฉัยตามคำขอบังคับหรือคำฟ้องของโจทก์ในคดีนี้ได้ มีข้อพิจารณาต่อไปว่าในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ผู้ได้รับผลกระทบจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อไม่เห็นพ้องด้วยให้มีสิทธิอุทธรณ์ต่อบุคคลหรือคณะบุคคลที่เหนือขึ้นไปอีกระดับหนึ่งเช่น อธิบดีหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดีหรือคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์หรือรัฐมนตรีและรัฐมนตรีและเมื่อบุคคลดังกล่าวมีคำวินิจฉัยแล้ว หากไม่เห็นพ้องด้วยย่อมอุทธรณ์หรือฟ้องคดีต่อศาลได้ กรณีเหล่านี้มีกำหนดไว้ในกฎหมายพิเศษ เช่น ประมวลรัษฎากรพระราชบัญญัติศุลกากร และพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 เช่น คดีตามประมวลรัษฎากร คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2518/2540 วินิจฉัยว่า เมื่อบทบัญญัติตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) ให้โจทก์มีสิทธินำคดีมาฟ้องศาลได้ ถ้าโจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ย่อมเป็นที่เข้าใจได้ว่าศาลมีอำนาจในการพิจารณาว่า คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เหมาะสมและชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ หากแปลความว่า โจทก์มีสิทธิฟ้องต่อศาลได้แต่ห้ามศาลใช้ดุลพินิจพิจารณาคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ว่า เหมาะสมหรือชอบด้วยกฎหมายหรือไม่แล้ว การฟ้องคดีของโจทก์ย่อมไม่ก่อให้เกิดประโยชน์อันใด ดังนี้การที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำวินิจฉัยให้งดเบี้ยปรับภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 89 แห่งประมวลรัษฎากร ที่เรียกเก็บจากโจทก์ทั้งหมดเพราะโจทก์เชื่อโดยสุจริตว่าโจทก์มีสิทธิขอคืนภาษีซื้อได้จึงถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายแล้ว คดีนี้เป็นตัวอย่างให้เห็นว่าเมื่อผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากร ไม่เห็นพ้องด้วยกับคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นได้ และศาลก็มีอำนาจวินิจฉัยว่าคำวินิจฉัยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ปัญหามีว่ากรณีที่ผู้อุทธรณ์ได้อุทธรณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยของคณะบุคคลต่อบุคคลหรือคณะบุคคลที่เหนือขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง และมีคำวินิจฉัยให้ตามที่อุทธรณ์แล้ว ดังนี้ ผู้นั้นจะฟ้องต่อศาลขอให้ศาลมีคำวินิจฉัยให้ตนได้เพิ่มขึ้นหรือมากกว่าที่ตนขอในชั้นอุทธรณ์ต่อบุคคลหรือคณะบุคคลนั้นได้อีกหรือไม่ ปัญหานี้คงต้องศึกษาและทำความเข้าใจตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 385/2541 อันเป็นคดีที่เกี่ยวกับพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 โดยโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลย คือการทางพิเศษแห่งประเทศไทยชำระค่าทดแทนจำนวน 24,672,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี ในต้นเงิน 23,040,000 บาทนับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน 8,280,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี โจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยชำระเงินทดแทนเพิ่ม จำนวน14,490,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี โจทก์และจำเลยฎีกา เรื่องนี้ข้อเท็จจริงโดยสรุป เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2533โจทก์กับจำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและค่าทดแทนทรัพย์สินที่จะถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษโครงการก่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วนขั้นที่ 2สายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่ ในกรณีที่ไม่อาจตกลงกันได้ในเรื่องจำนวนเงินค่าทดแทน โดยจำเลยตกลงจ่ายเงินค่าทดแทนตามราคาเบื้องต้นที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นกำหนดให้แก่โจทก์รวมเป็นเงินค่าทดแทนที่ดินทั้งสิ้น 6,735,000 บาท แต่โจทก์ไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวจึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2533 ว่าโจทก์ขอค่าทดแทนในการเวนคืนครั้งนี้ไม่ต่ำกว่าตารางวาละ 30,000 บาท ทั้ง408 ตารางวา เป็นเงินไม่ต่ำกว่า 12,240,000 บาท รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว เพิ่มค่าทดแทนที่ดินอีกจำนวน 1,425,000 บาท ต่อมาภายหลังมีประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 แล้ว วันที่ 7 มกราคม 2536 จำเลยได้แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์เพิ่มตามประกาศดังกล่าวค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน 2,605,500 บาท แต่โจทก์ยังไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยให้เพิ่มจึงได้ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์2536 ขอให้คิดราคาที่ดินทั้งผืนในราคาเดียวกันหมดในอัตราตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาท รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้อีก 7,594,500 บาท แล้วมีหนังสือลงวันที่ 5 ตุลาคม 2536 แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนเพิ่มโจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 408 ตารางวา รวมกันทั้งหมดเป็นเงิน 18,360,000 บาท เฉลี่ยตารางวาละ 45,000 บาท แล้วต่อมาเมื่อได้ดำเนินการแบ่งแยกที่ดินที่อยู่ในเขตที่จะเวนคืน ปรากฏว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 19982 ถูกเขตทางพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 6 ตารางวาจำเลยจึงมีหนังสือเชิญโจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเขตทางเพิ่มอีก 6 ตารางวา ตารางวาละ 45,000 บาท เป็นเงิน270,000 บาท โจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2537 ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวแสดงให้เห็นระดับขั้นตอนการขอค่าทดแทนของโจทก์จากเดิมตารางวาละ 30,000 บาท มาเป็นตารางวาละ 40,000 บาท ย่อมถือว่าเป็นความพอใจของโจทก์แล้ว และครั้งหลังนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนให้โจทก์จากที่ขอตารางวาละ 40,000 บาท เป็นตารางวาละ 45,000 บาท มากขึ้นอีกถึงร้อยละ 12.5 หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง คือ ได้เงินค่าทดแทนเพิ่มขึ้นมากกว่าที่ขออีกซึ่งมีคำวินิจฉัยภายหลังจากโจทก์อุทธรณ์มาประมาณ8 เดือน แต่เมื่อทราบคำวินิจฉัยแล้วโจทก์ยังไม่พอใจจึงฟ้องต่อศาลโดยอ้างว่าค่าทดแทนที่ดินเนื้อที่ 408 ตารางวาเป็นเงิน18,360,000 บาท ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มให้อีก ซึ่งคิดเฉลี่ยแล้วตารางวาละ 45,000 บาท นั้น ค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวไม่เป็นธรรมเพราะกำหนดต่ำกว่าราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด เพราะที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ติดถนนงามวงศ์วานอยู่ในทำเลที่มีความเจริญใกล้กับสถานที่ราชการและศูนย์การค้าทั้งการคมนาคมก็มีความสะดวก และมีการซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดราคาตารางวาละ 100,000 บาท จึงฟ้องขอค่าทดแทนเพิ่มขึ้นอีก23,040,000 บาท ซึ่งคิดเฉลี่ยแล้วตกราคาตารางวาละ 100,000 บาทเศษซึ่งสูงกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอค่าทดแทนในครั้งสุดท้าย ตารางวาละ40,000 บาท แต่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มให้เป็นตารางวาละ 45,000 บาท ในเรื่องนี้ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยว่าอย่างไร โปรดพิจารณาคำวินิจฉัยของศาลฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาที่ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ ศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้ เมื่อได้วินิจฉัยดังกล่าวแล้วจึงไม่ต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยต่อไป ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ จะเห็นได้ว่าประเด็นหรือปัญหาวินิจฉัยนั้นศาลฎีกาได้พิจารณาจากกรอบหรือขอบข่ายที่มีการยกกันขึ้นเป็นข้อพิพาทในชั้นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย คือ จำนวนค่าทดแทน ที่โจทก์พอใจหรือขอเพิ่ม ในชั้นการพิจารณาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยซึ่งขอเพิ่มคือขอค่าทดแทนในตารางวาละ 40,000 บาท มิได้ขอค่าทดแทนในตารางวาละมากกว่า 40,000 บาท ซึ่งก็แสดงว่าโจทก์พอใจและเห็นว่าราคานี้เป็นราคาที่เหมาะสมหรือสมควรที่โจทก์จะพึงได้รับและผูกพันโจทก์ และเมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มขึ้นอีกเป็นตารางวาละ 45,000 บาท นับว่าเกินกว่าความพอใจของโจทก์เสียอีก คำวินิจฉัยดังกล่าวย่อมต้องด้วยอุทธรณ์ของโจทก์และไม่อาจมีความเห็นเป็นอย่างอื่นได้ว่าโจทก์ไม่พอใจ ดังนี้เมื่อพิจารณาจากหลักการในมาตรา 26 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์แล้ว เห็นได้ว่าการที่ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องศาลได้ก็ต้องเป็นกรณีที่ตนไม่พอใจคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเท่านั้น กรณีที่โจทก์ย่อมถือว่าคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเป็นที่พอใจของโจทก์ตามอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว ดังนี้ จึงไม่ต้องด้วยหลักเกณฑ์ตามมาตรา 26ที่จะฟ้องคดีได้ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้จึงเป็นหลักหรือบรรทัดฐานในการที่ผู้อุทธรณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยของฝ่ายบริหารต่อไปว่าก่อนที่จะดำเนินการในขั้นตอนต่อไป เช่น ฟ้องคดีต่อศาลจะต้องตรวจสอบหลักกฎหมายว่าด้วยเรื่องนั้นโดยเฉพาะด้วยว่าได้กำหนดหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขประการใดไว้บ้าง ก่อนฟ้องคดีต่อศาล มิฉะนั้นจะเสียเวลาและเสียค่าใช้จ่ายไปโดยใช่เหตุ พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินโจทก์ทั้งสามแปลงมีเขตติดต่อกันในลักษณะเป็นผืนเดียวกัน มีเนื้อที่รวมกันทั้งหมด 1 ไร่ 2 งานที่ดินดังกล่าวบางส่วนเนื้อที่ 414 ตารางวา อยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ. 2530เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ และสายพญาไท - ศรีนครรินทร์ คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์เฉพาะค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน6,735,000 บาท โจทก์ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อพ้น 60 วันแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์อีก 7,594,500 บาท โจทก์เห็นว่าค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวไม่เป็นธรรม เพราะกำหนดต่ำกว่าราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน24,672,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี ในต้นเงิน23,040,000 บาท นับตั้งแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า คณะกรรมการแก้ไขราคาเบื้องต้นฯ และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ฯ ซึ่งพิจารณาอุทธรณ์ของโจทก์ครั้งหลังได้กำหนดค่าทดแทนที่ดินของโจทก์อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนจำนวน408 ตารางวา ให้ตารางวาละ 45,000 บาท โจทก์รับเงินค่าทดแทนที่ดินไปแล้วรวมเป็นเงิน 18,360,000 บาท เงินค่าทดแทนที่ดินที่โจทก์ได้รับไปแล้วจำนวนดังกล่าวเกินกว่าที่โจทก์ยื่นอุทธรณ์ไว้เสียอีกจึงเป็นการสมประโยชน์ของโจทก์แล้ว โจทก์จึงไม่ถูกโต้แย้งสิทธิแต่อย่างใด ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้และไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลย ส่วนอัตราดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของเงินฝากประเภทประจำของธนาคารออมสิน ก็มีอัตราไม่เกินร้อยละ 6.5 ต่อปีขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน8,280,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 20เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ดอกเบี้ยถึงวันฟ้อง(วันที่ 22 มีนาคม 2537) ไม่เกิน 1,632,000 บาท คำขออื่นให้ยกโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน 14,490,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ8.5 ต่อปี นับตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาคณะคดีปกครองวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังเป็นยุติได้ว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 19982, 96352 และ 96353ตำบลบางเขน (ลาดโตนด) อำเภอเมืองนนทบุรี (ตลาดขวัญ)จังหวัดนนทบุรี พร้อมสิ่งปลูกสร้างและไม้ยืนต้นบนที่ดินดังกล่าวซึ่งบางส่วนของที่ดินเนื้อที่รวม 414 ตารางวา อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด อำเภอเมืองนนบุรีจังหวัดนนทบุรี และเขตบางเขน เขตดุสิต เขตพญาไท เขตปทุมวันเขตบางรัก เขตยานนาวา เขตห้วยขวาง เขตบางกะปิ เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2530 เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่และสายพญาไท-ศรีนครินทร์ วันที่ 6 มิถุนายน 2533 โจทก์กับจำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและค่าทดแทนทรัพย์สินที่จะถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษโครงการก่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วนขั้นที่ 2สายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ ในกรณีที่ไม่อาจตกลงกันได้ในเรื่องจำนวนเงินค่าทดแทนโดยจำเลยตกลงจ่ายเงินค่าทดแทนตามราคาเบื้องต้นที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯ กำหนดให้แก่โจทก์รวมเป็นค่าทดแทนที่ดินทั้งสิ้น 6,735,000 บาท ตามสัญญาซื้อขายฯ เอกสารหมาย จ.3แต่โจทก์ไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวจึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2533ว่าโจทก์ของค่าทดแทนในการเวนคืนครั้งนี้ไม่ต่ำกว่าตารางวาละ30,000 บาท ทั้ง 408 ตารางวา เป็นเงินไม่ต่ำกว่า 12,240,000 บาทตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.4 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว เพิ่มค่าทดแทนที่ดินอีกจำนวน 1,425,000 บาท ตามหนังสือแจ้งผลการพิจารณาอุทธรณ์ เอกสารหมาย จ.5ต่อมาภายหลังมีประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 แล้ววันที่ 7 มกราคม 2536 จำเลยได้แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์เพิ่มตามประกาศดังกล่าว ค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน2,605,500 บาท ตามหนังสือเอกสารหมาย จ.6 แต่โจทก์ยังไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยให้เพิ่ม จึงได้ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์2536 ขอให้คิดราคาที่ดินทั้งผืนในราคาเดียวกันหมดในอัตราตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาท ตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.8 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้อีก 7,594,500 บาท แล้วมีหนังสือลงวันที่ 5 ตุลาคม 2536 แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนเพิ่มตามหนังสือเอกสารหมาย จ.9 โจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 408 ตารางวา รวมกันทั้งหมดเป็นเงิน18,360,000 บาท เฉลี่ยตารางวาละ 45,000 บาท แล้วต่อมาเมื่อได้ดำเนินการแบ่งแยกที่ดินที่อยู่ในเขตที่จะเวนคืน ปรากฏว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 19982 ถูกเขตทางพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 6 ตารางวาจำเลยจึงมีหนังสือเชิญโจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเขตทางเพิ่มอีก 6 ตารางวา ตารางวาละ 45,000 บาท เป็นเงิน270,000 บาท โจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม2537 ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาที่ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ ศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้ เมื่อได้วินิจฉัยดังกล่าวแล้วจึงไม่ต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยต่อไป ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 385/2541นาง วลัย อินทรัมพรรย์โจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทยจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ม. 26ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน จะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีฯ ได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีฯ ได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ปัญหานี้ เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาก็ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินการกระบวนพิจารณาโดยชอบศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินโจทก์ทั้งสามแปลงมีเขตติดต่อกันในลักษณะเป็นผืนเดียวกัน มีเนื้อที่รวมกันทั้งหมด 1 ไร่ 2 งานที่ดินดังกล่าวบางส่วนเนื้อที่ 414 ตารางวา อยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด พ.ศ. 2530เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ และสายพญาไท - ศรีนครรินทร์ คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์เฉพาะค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน6,735,000 บาท โจทก์ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อพ้น 60 วันแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์อีก 7,594,500 บาท โจทก์เห็นว่าค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวไม่เป็นธรรม เพราะกำหนดต่ำกว่าราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน24,672,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี ในต้นเงิน23,040,000 บาท นับตั้งแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า คณะกรรมการแก้ไขราคาเบื้องต้นฯ และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ฯ ซึ่งพิจารณาอุทธรณ์ของโจทก์ครั้งหลังได้กำหนดค่าทดแทนที่ดินของโจทก์อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนจำนวน408 ตารางวา ให้ตารางวาละ 45,000 บาท โจทก์รับเงินค่าทดแทนที่ดินไปแล้วรวมเป็นเงิน 18,360,000 บาท เงินค่าทดแทนที่ดินที่โจทก์ได้รับไปแล้วจำนวนดังกล่าวเกินกว่าที่โจทก์ยื่นอุทธรณ์ไว้เสียอีกจึงเป็นการสมประโยชน์ของโจทก์แล้ว โจทก์จึงไม่ถูกโต้แย้งสิทธิแต่อย่างใด ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้และไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลย ส่วนอัตราดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของเงินฝากประเภทประจำของธนาคารออมสิน ก็มีอัตราไม่เกินร้อยละ 6.5 ต่อปีขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน8,280,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 20เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ดอกเบี้ยถึงวันฟ้อง(วันที่ 22 มีนาคม 2537) ไม่เกิน 1,632,000 บาท คำขออื่นให้ยกโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน 14,490,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ8.5 ต่อปี นับตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาคณะคดีปกครองวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังเป็นยุติได้ว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 19982, 96352 และ 96353ตำบลบางเขน (ลาดโตนด) อำเภอเมืองนนทบุรี (ตลาดขวัญ)จังหวัดนนทบุรี พร้อมสิ่งปลูกสร้างและไม้ยืนต้นบนที่ดินดังกล่าวซึ่งบางส่วนของที่ดินเนื้อที่รวม 414 ตารางวา อยู่ในแนวเขตที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่อำเภอปากเกร็ด อำเภอเมืองนนบุรีจังหวัดนนทบุรี และเขตบางเขน เขตดุสิต เขตพญาไท เขตปทุมวันเขตบางรัก เขตยานนาวา เขตห้วยขวาง เขตบางกะปิ เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2530 เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่และสายพญาไท-ศรีนครินทร์ วันที่ 6 มิถุนายน 2533 โจทก์กับจำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและค่าทดแทนทรัพย์สินที่จะถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษโครงการก่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วนขั้นที่ 2สายแจ้งวัฒนะ - บางโคล่ ในกรณีที่ไม่อาจตกลงกันได้ในเรื่องจำนวนเงินค่าทดแทนโดยจำเลยตกลงจ่ายเงินค่าทดแทนตามราคาเบื้องต้นที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นฯ กำหนดให้แก่โจทก์รวมเป็นค่าทดแทนที่ดินทั้งสิ้น 6,735,000 บาท ตามสัญญาซื้อขายฯ เอกสารหมาย จ.3แต่โจทก์ไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวจึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2533ว่าโจทก์ของค่าทดแทนในการเวนคืนครั้งนี้ไม่ต่ำกว่าตารางวาละ30,000 บาท ทั้ง 408 ตารางวา เป็นเงินไม่ต่ำกว่า 12,240,000 บาทตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.4 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว เพิ่มค่าทดแทนที่ดินอีกจำนวน 1,425,000 บาท ตามหนังสือแจ้งผลการพิจารณาอุทธรณ์ เอกสารหมาย จ.5ต่อมาภายหลังมีประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 แล้ววันที่ 7 มกราคม 2536 จำเลยได้แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์เพิ่มตามประกาศดังกล่าว ค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน2,605,500 บาท ตามหนังสือเอกสารหมาย จ.6 แต่โจทก์ยังไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยให้เพิ่ม จึงได้ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์2536 ขอให้คิดราคาที่ดินทั้งผืนในราคาเดียวกันหมดในอัตราตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาท ตามหนังสืออุทธรณ์เอกสารหมาย จ.8 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้อีก 7,594,500 บาท แล้วมีหนังสือลงวันที่ 5 ตุลาคม 2536 แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนเพิ่มตามหนังสือเอกสารหมาย จ.9 โจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 408 ตารางวา รวมกันทั้งหมดเป็นเงิน18,360,000 บาท เฉลี่ยตารางวาละ 45,000 บาท แล้วต่อมาเมื่อได้ดำเนินการแบ่งแยกที่ดินที่อยู่ในเขตที่จะเวนคืน ปรากฏว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 19982 ถูกเขตทางพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 6 ตารางวาจำเลยจึงมีหนังสือเชิญโจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเขตทางเพิ่มอีก 6 ตารางวา ตารางวาละ 45,000 บาท เป็นเงิน270,000 บาท โจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม2537 ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาที่ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ ศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้ เมื่อได้วินิจฉัยดังกล่าวแล้วจึงไม่ต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยต่อไป ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(สุรินทร์ นาควิเชียร-ออุดม มั่งมีดี-กนก พรรณรักษา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้เป็นตัวอย่างที่เอกชนพิพาทกับรัฐตามกฎหมายพิเศษ คือพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 ซึ่งถือว่าเป็นคดีปกครอง ซึ่งปัจจุบันศาลยุติธรรมเป็นผู้พิจารณาพิพากษามาตลอดโดยการที่บุคคลใดจะเสนอคดีสู่ศาลได้นั้น มีหลักหรือพื้นฐานเดิมตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 ที่บัญญัติว่า "เมื่อมีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลใดตามกฎหมายแพ่งหรือบุคคลใดจะต้องใช้สิทธิทางศาล บุคคลนั้นชอบที่จะเสนอคดีของตนต่อศาลส่วนแพ่งที่มีเขตอำนาจได้ตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายแพ่งและประมวลกฎหมายนี้" ตามหลักการที่แสดงว่าการที่บุคคลใดจะเสนอคดีต่อศาลได้นั้น บุคคลนั้นจะต้องถูกโต้แย้งสิทธิหรือหน้าที่ของตนตามกฎหมายแพ่ง หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าการที่บุคคลใดจะมีอำนาจฟ้องคดีแพ่งได้ จะต้องถูกโต้แย้งสิทธิเสียก่อน เช่น ผู้เช่าไม่ชำระค่าเช่าผู้ขายที่ดินไม่ยอมโอนที่ดินตามสัญญาจะซื้อจะขาย ผู้กู้ยืมเงินไม่ชำระเงินที่กู้ยืมตามกำหนดหรือการกระทำละเมิดต่อผู้อื่นเหล่านี้ ถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของบุคคลตามกฎหมายแพ่งแล้ว ผู้ถูกโต้แย้งสิทธิดังกล่าวชอบที่จะเสนอคดีต่อศาลได้ และปัจจุบันรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยยังกำหนดหลักการสำคัญในการคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพของบุคคลไว้ หากมีการล่วงละเมิดสิทธิเสรีภาพของบุคคลตามรัฐธรรมนูญแล้วผู้นั้นย่อมมีสิทธิขอ ความคุ้มครองจากศาลและให้การต่อสู้ได้ อย่างไรก็ดีการที่บุคคลใดแม้ถูกโต้แย้งสิทธิหน้าที่ของตนในบางกรณีที่ยังไม่อาจเสนอคดีสู่ศาลได้ โดยต้องดำเนินการหรือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์อื่นหรือเงื่อนไขอื่นเสียก่อน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4051/2524,4876/2536 และ 4674-4677/2539) ทั้งนี้ต้องพิจารณาจากบทบัญญัติที่กล่าวถึงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขโดยเฉพาะนั้นด้วยเช่นต้องฟ้องบุคคลใดและฟ้องเมื่อใด และประการสำคัญก็ต้องมีข้อที่ต้องโต้แย้งคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของบุคคลหรือคณะบุคคลที่กฎหมายให้อำนาจไว้ และในบางกรณีก็ต้องฟ้องคณะบุคคลผู้ที่ทำคำวินิจฉัยด้วยเช่น กรณีตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2529มีตัวอย่างคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5196/2539 วินิจฉัยว่าตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57คู่กรณีหรือผู้มีส่วนได้เสียที่ไม่เห็นด้วยหรือไม่พอใจคำวินิจฉัยของคชก.จังหวัด จะต้องฟ้องเพื่อให้เพิกถอนคำวินิจฉัยนั้นเพราะตราบใดคำวินิจฉัยได้ถูกเพิกถอน ต้องถือว่ามีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมาย และหากไม่ฟ้องขอให้เพิกถอนภายในกำหนดเวลา คำวินิจฉัยของ คชก.จังหวัดย่อมเป็นที่สุดตามมาตรา 57 วรรคสองประกอบด้วยมาตรา 56 วรรคสองการฟ้องขอให้เพิกถอนมติของคชก.จังหวัด จึงต้องฟ้องผู้ออกมติก็คือคชก.จังหวัดนั้นเอง นอกจากนี้มาตรา 58 วรรคสอง กำหนดให้คชก.จังหวัดมีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลให้บังคับตามคำวินิจฉัยหรือคำสั่งอันเป็นที่สุดของ คชก.จังหวัด ดังนั้น คชก.จังหวัด จึงเป็นองค์กรฝ่ายปกครองที่กฎหมายกำหนดให้ดำเนินคดีในศาลได้ จึงอยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องได้ เมื่อโจทก์ไม่ฟ้อง คชก.จังหวัด โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ซื้อที่ดินที่จำเลยที่ 1 ให้โจทก์เช่าทำนาให้ขายที่ดินแก่โจทก์อันแตกต่างไปจากคำวินิจฉัย ของ คชก.จังหวัดไม่ได้ ตัวอย่างคดีนี้แสดงให้เห็นว่าเมื่อ คชก.จังหวัด ซึ่งเป็นคณะบุคคลตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมมีคำวินิจฉัยเป็นอย่างไรแล้ว ผู้ที่ได้รับผลแห่งคำวินิจฉัยไม่เห็นพ้องด้วยก็ต้องฟ้อง คชก.จังหวัดนั้น เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนคำวินิจฉัยนั้นด้วย หากไม่ฟ้องศาลย่อมไม่อาจก้าวล่วงเข้าไปเพิกถอนหรือแก้ไขคำวินิจฉัยนั้นได้ ผลก็คือศาลไม่อาจรับบังคับหรือวินิจฉัยตามคำขอบังคับหรือคำฟ้องของโจทก์ในคดีนี้ได้ มีข้อพิจารณาต่อไปว่าในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ผู้ได้รับผลกระทบจากคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อไม่เห็นพ้องด้วยให้มีสิทธิอุทธรณ์ต่อบุคคลหรือคณะบุคคลที่เหนือขึ้นไปอีกระดับหนึ่งเช่น อธิบดีหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดีหรือคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์หรือรัฐมนตรีและรัฐมนตรีและเมื่อบุคคลดังกล่าวมีคำวินิจฉัยแล้ว หากไม่เห็นพ้องด้วยย่อมอุทธรณ์หรือฟ้องคดีต่อศาลได้ กรณีเหล่านี้มีกำหนดไว้ในกฎหมายพิเศษ เช่น ประมวลรัษฎากรพระราชบัญญัติศุลกากร และพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 เช่น คดีตามประมวลรัษฎากร คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2518/2540 วินิจฉัยว่า เมื่อบทบัญญัติตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) ให้โจทก์มีสิทธินำคดีมาฟ้องศาลได้ ถ้าโจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ย่อมเป็นที่เข้าใจได้ว่าศาลมีอำนาจในการพิจารณาว่า คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เหมาะสมและชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ หากแปลความว่า โจทก์มีสิทธิฟ้องต่อศาลได้แต่ห้ามศาลใช้ดุลพินิจพิจารณาคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ว่า เหมาะสมหรือชอบด้วยกฎหมายหรือไม่แล้ว การฟ้องคดีของโจทก์ย่อมไม่ก่อให้เกิดประโยชน์อันใด ดังนี้การที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำวินิจฉัยให้งดเบี้ยปรับภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 89 แห่งประมวลรัษฎากร ที่เรียกเก็บจากโจทก์ทั้งหมดเพราะโจทก์เชื่อโดยสุจริตว่าโจทก์มีสิทธิขอคืนภาษีซื้อได้จึงถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายแล้ว คดีนี้เป็นตัวอย่างให้เห็นว่าเมื่อผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากร ไม่เห็นพ้องด้วยกับคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นได้ และศาลก็มีอำนาจวินิจฉัยว่าคำวินิจฉัยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ปัญหามีว่ากรณีที่ผู้อุทธรณ์ได้อุทธรณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยของคณะบุคคลต่อบุคคลหรือคณะบุคคลที่เหนือขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง และมีคำวินิจฉัยให้ตามที่อุทธรณ์แล้ว ดังนี้ ผู้นั้นจะฟ้องต่อศาลขอให้ศาลมีคำวินิจฉัยให้ตนได้เพิ่มขึ้นหรือมากกว่าที่ตนขอในชั้นอุทธรณ์ต่อบุคคลหรือคณะบุคคลนั้นได้อีกหรือไม่ ปัญหานี้คงต้องศึกษาและทำความเข้าใจตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 385/2541 อันเป็นคดีที่เกี่ยวกับพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 โดยโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลย คือการทางพิเศษแห่งประเทศไทยชำระค่าทดแทนจำนวน 24,672,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี ในต้นเงิน 23,040,000 บาทนับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าทดแทนเพิ่มจำนวน 8,280,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี โจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยชำระเงินทดแทนเพิ่ม จำนวน14,490,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสิน แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ 8.5 ต่อปี โจทก์และจำเลยฎีกา เรื่องนี้ข้อเท็จจริงโดยสรุป เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2533โจทก์กับจำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและค่าทดแทนทรัพย์สินที่จะถูกเวนคืนเพื่อสร้างทางพิเศษโครงการก่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วนขั้นที่ 2สายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่ ในกรณีที่ไม่อาจตกลงกันได้ในเรื่องจำนวนเงินค่าทดแทน โดยจำเลยตกลงจ่ายเงินค่าทดแทนตามราคาเบื้องต้นที่คณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้นกำหนดให้แก่โจทก์รวมเป็นเงินค่าทดแทนที่ดินทั้งสิ้น 6,735,000 บาท แต่โจทก์ไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวจึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2533 ว่าโจทก์ขอค่าทดแทนในการเวนคืนครั้งนี้ไม่ต่ำกว่าตารางวาละ 30,000 บาท ทั้ง408 ตารางวา เป็นเงินไม่ต่ำกว่า 12,240,000 บาท รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว เพิ่มค่าทดแทนที่ดินอีกจำนวน 1,425,000 บาท ต่อมาภายหลังมีประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 แล้ว วันที่ 7 มกราคม 2536 จำเลยได้แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์เพิ่มตามประกาศดังกล่าวค่าทดแทนที่ดินเป็นเงิน 2,605,500 บาท แต่โจทก์ยังไม่พอใจในจำนวนเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยให้เพิ่มจึงได้ยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์2536 ขอให้คิดราคาที่ดินทั้งผืนในราคาเดียวกันหมดในอัตราตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาท รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนที่ดินให้อีก 7,594,500 บาท แล้วมีหนังสือลงวันที่ 5 ตุลาคม 2536 แจ้งให้โจทก์ไปรับเงินค่าทดแทนเพิ่มโจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 408 ตารางวา รวมกันทั้งหมดเป็นเงิน 18,360,000 บาท เฉลี่ยตารางวาละ 45,000 บาท แล้วต่อมาเมื่อได้ดำเนินการแบ่งแยกที่ดินที่อยู่ในเขตที่จะเวนคืน ปรากฏว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 19982 ถูกเขตทางพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 6 ตารางวาจำเลยจึงมีหนังสือเชิญโจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเขตทางเพิ่มอีก 6 ตารางวา ตารางวาละ 45,000 บาท เป็นเงิน270,000 บาท โจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2537 ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวแสดงให้เห็นระดับขั้นตอนการขอค่าทดแทนของโจทก์จากเดิมตารางวาละ 30,000 บาท มาเป็นตารางวาละ 40,000 บาท ย่อมถือว่าเป็นความพอใจของโจทก์แล้ว และครั้งหลังนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มค่าทดแทนให้โจทก์จากที่ขอตารางวาละ 40,000 บาท เป็นตารางวาละ 45,000 บาท มากขึ้นอีกถึงร้อยละ 12.5 หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง คือ ได้เงินค่าทดแทนเพิ่มขึ้นมากกว่าที่ขออีกซึ่งมีคำวินิจฉัยภายหลังจากโจทก์อุทธรณ์มาประมาณ8 เดือน แต่เมื่อทราบคำวินิจฉัยแล้วโจทก์ยังไม่พอใจจึงฟ้องต่อศาลโดยอ้างว่าค่าทดแทนที่ดินเนื้อที่ 408 ตารางวาเป็นเงิน18,360,000 บาท ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มให้อีก ซึ่งคิดเฉลี่ยแล้วตารางวาละ 45,000 บาท นั้น ค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวไม่เป็นธรรมเพราะกำหนดต่ำกว่าราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด เพราะที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ติดถนนงามวงศ์วานอยู่ในทำเลที่มีความเจริญใกล้กับสถานที่ราชการและศูนย์การค้าทั้งการคมนาคมก็มีความสะดวก และมีการซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดราคาตารางวาละ 100,000 บาท จึงฟ้องขอค่าทดแทนเพิ่มขึ้นอีก23,040,000 บาท ซึ่งคิดเฉลี่ยแล้วตกราคาตารางวาละ 100,000 บาทเศษซึ่งสูงกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอค่าทดแทนในครั้งสุดท้าย ตารางวาละ40,000 บาท แต่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มให้เป็นตารางวาละ 45,000 บาท ในเรื่องนี้ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยว่าอย่างไร โปรดพิจารณาคำวินิจฉัยของศาลฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 มาตรา 26 ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องต่อเมื่อยังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเมื่อข้อเท็จจริงตามคำฟ้องโจทก์ คำให้การจำเลย และที่โจทก์กับจำเลยนำสืบฟังได้ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้วินิจฉัยเพิ่มเงินค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์แล้วเป็นตารางวาละ 45,000 บาท ซึ่งมากกว่าที่โจทก์อุทธรณ์ขอเพิ่มเป็นตารางวาละไม่ต่ำกว่า 40,000 บาทจึงไม่มีข้อโต้แย้งที่โจทก์จะอ้างว่ายังไม่พอใจในคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนทั้งข้อเท็จจริงที่นำมาสู่การวินิจฉัยปัญหาที่ปรากฏตามคำฟ้องโจทก์คำให้การจำเลยและที่โจทก์กับจำเลยนำสืบซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในสำนวนโดยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ ศาลฎีกาย่อมหยิบยกขึ้นมาวินิจฉัยได้ เมื่อได้วินิจฉัยดังกล่าวแล้วจึงไม่ต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยต่อไป ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ จะเห็นได้ว่าประเด็นหรือปัญหาวินิจฉัยนั้นศาลฎีกาได้พิจารณาจากกรอบหรือขอบข่ายที่มีการยกกันขึ้นเป็นข้อพิพาทในชั้นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย คือ จำนวนค่าทดแทน ที่โจทก์พอใจหรือขอเพิ่ม ในชั้นการพิจารณาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยซึ่งขอเพิ่มคือขอค่าทดแทนในตารางวาละ 40,000 บาท มิได้ขอค่าทดแทนในตารางวาละมากกว่า 40,000 บาท ซึ่งก็แสดงว่าโจทก์พอใจและเห็นว่าราคานี้เป็นราคาที่เหมาะสมหรือสมควรที่โจทก์จะพึงได้รับและผูกพันโจทก์ และเมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำวินิจฉัยเพิ่มขึ้นอีกเป็นตารางวาละ 45,000 บาท นับว่าเกินกว่าความพอใจของโจทก์เสียอีก คำวินิจฉัยดังกล่าวย่อมต้องด้วยอุทธรณ์ของโจทก์และไม่อาจมีความเห็นเป็นอย่างอื่นได้ว่าโจทก์ไม่พอใจ ดังนี้เมื่อพิจารณาจากหลักการในมาตรา 26 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์แล้ว เห็นได้ว่าการที่ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนจะนำคดีมาฟ้องศาลได้ก็ต้องเป็นกรณีที่ตนไม่พอใจคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเท่านั้น กรณีที่โจทก์ย่อมถือว่าคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีเป็นที่พอใจของโจทก์ตามอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว ดังนี้ จึงไม่ต้องด้วยหลักเกณฑ์ตามมาตรา 26ที่จะฟ้องคดีได้ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้จึงเป็นหลักหรือบรรทัดฐานในการที่ผู้อุทธรณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยของฝ่ายบริหารต่อไปว่าก่อนที่จะดำเนินการในขั้นตอนต่อไป เช่น ฟ้องคดีต่อศาลจะต้องตรวจสอบหลักกฎหมายว่าด้วยเรื่องนั้นโดยเฉพาะด้วยว่าได้กำหนดหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขประการใดไว้บ้าง ก่อนฟ้องคดีต่อศาล มิฉะนั้นจะเสียเวลาและเสียค่าใช้จ่ายไปโดยใช่เหตุ พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา