พระราชบัญญัติส่งเสริมกิจการไฟฟ้า พุทธศักราช 2484พระราชบัญญัติ ส่งเสริมกิจการไฟฟ้า พุทธศักราช ๒๔๘๔ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ.พิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๑๗ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๘๔ เป็นปีที่ ๘ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรส่งเสริมกิจการไฟฟ้าเพื่อให้ความสะดวกและความปลอดภัยแก่ประชาชนยิ่งขึ้น จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า "พระราชบัญญัติส่งเสริมกิจการไฟฟ้า พุทธศักราช ๒๔๘๔"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้ (๑) "รัฐมนตรี" หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ (๒) "อธิบดี" หมายความว่า อธิบดีหรือหัวหน้ากรม กรมโยธาเทศบาล หรือผู้รักษาการแทน (๓) "สายไฟฟ้า" หมายความว่า สายลวดที่ใช้สำหรับการไฟฟ้าตลอดจนเครื่องใช้และเครื่องอุปกรณ์แห่งสิ่งเหล่านั้นที่ใช้ประกอบกับสายลวดมาตรา 3 (๔) "เสาไฟฟ้า" หมายความตลอดถึงหลัก สายโยง สลัก หรือเครื่องประกอบอย่างอื่นที่ทำขึ้นสำหรับรับ แขวน ดึง หรือค้ำสายไฟฟ้ามาตรา 4 มาตรา ๔ ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าจะยื่นคำร้องพร้อมด้วยแผนผังและรายละเอียดต่ออธิบดีขอให้สั่งอนุญาตให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าขึง หรือฝังสายไฟฟ้าไปใต้ เหนือ ตาม หรือข้าม และปักหรือตั้งเสาไฟฟ้าลงในหรือบนพื้นดินของบุคคลใด ๆ ก็ได้ และถ้ากิจการนั้นจะเป็นประโยชน์แก่ชุมนุมชนมาตรา 4 และไม่มีทางอื่นที่ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าจะทำได้ กับทั้งพื้นดินตรงนั้นไม่ใช่พื้นดินซึ่งมีโรงเรือน หรือไม่ใช่พื้นดินซึ่งใช้ประกอบกับโรงเรือนนั้น ก็ให้อธิบดีมีอำนาจสั่งอนุญาตตามคำร้องขอของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้านั้นได้มาตรา 5 มาตรา ๕ ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าจะยื่นคำร้องพร้อมด้วยแผนผังและรายละเอียดต่ออธิบดี ขอให้สั่งอนุญาตให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าขึงหรือติดสายไฟฟ้าไฟตามส่วนแห่งสิ่งก่อสร้างของบุคคลใด ๆ ที่อยู่เหนือทางสัญจรของประชาชนก็ได้ และถ้ากิจการนั้นจะเป็นประโยชน์แก่ชุมนุมชนมาตรา 5 ก็ให้อธิบดีมีอำนาจสั่งอนุญาตตามคำร้องขอของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้านั้นได้มาตรา 6 มาตรา ๖ ก่อนที่อธิบดีจะสั่งอนุญาตตามความในมาตรา ๔ หรือมาตรา ๕ ให้อธิบดีแจ้งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องทราบ เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องอาจยื่นคำคัดค้านมาตรา 6 โดยแสดงเหตุผลเพื่อขอให้อธิบดีวินิจฉัยสั่งยกคำร้องขอของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้านั้นได้ภายในกำหนดเวลาสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งจากอธิบดี เมื่ออธิบดีได้วินิจฉัยสั่งประการใด ให้แจ้งให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าและเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องทราบมาตรา 7 มาตรา ๗ ในกรณีที่อธิบดีสั่งอนุญาตตามคำร้องขอของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าตามความในมาตรา ๔ หรือมาตรา ๕ เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องอาจยื่นอุทธรณ์คำสั่งนั้นต่อรัฐมนตรีได้ภายในกำหนดเวลาสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำสั่งของอธิบดี คำวินิจฉัยของรัฐมนตรีให้ถือเป็นที่สุดมาตรา 8 มาตรา ๘ เมื่ออธิบดีได้สั่งอนุญาตตามความในมาตรา ๔ หรือมาตรา ๕ แล้ว และเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องมิได้อุทธรณ์คำสั่งนั้นก็ดี หรือเมื่อรัฐมนตรีได้วินิจฉัยสั่งให้ยกอุทธรณ์ของเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องเสียก็ดีมาตรา 8 ให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้ามีสิทธิดำเนินการตามคำสั่งอนุญาตนั้นได้มาตรา 9 มาตรา ๙ ช่างสายไฟฟ้าของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องอาจเข้าไปในที่ของเอกชนที่มีสายไฟฟ้าอยู่ใต้ เหนือ ตามหรือข้าม ในเวลาหนึ่งเวลาใดเพื่อตรวจตราซ่อมแซมหรือแก้ไขสายไฟฟ้าหรือเสาไฟฟ้าได้ เมื่อได้แจ้งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินทราบแล้วมาตรา 10 มาตรา ๑๐ ห้ามมิให้ผู้ใด ย้าย ถอน เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือกระทำการใด ๆ ให้เกิดความเสียหายแก่สายไฟฟ้าหรือเสาไฟฟ้า หรือให้การส่งกระแสไฟฟ้าตามสายไฟฟ้าติดขัดไม่สะดวก ถ้าเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องประสงค์จะก่อสร้างหรือกระทำกิจการใด ๆมาตรา 10 ลงในที่ดินซึ่งมีสายไฟฟ้าหรือเสาไฟฟ้าซึ่งได้กระทำลงตามที่อธิบดีได้สั่งอนุญาตตามความในมาตรา ๔ หรือมาตรา ๕ เมื่อตกลงกับผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าไม่ได้ ก็ชอบที่จะร้องขอต่ออธิบดีให้สั่งย้าย ถอน หรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขสายไฟฟ้าหรือเสาไฟฟ้านั้นได้มาตรา 10 และเมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นสมควรก็มีอำนาจที่จะสั่งให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าย้ายถอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้ โดยผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าต้องเสียค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ในการกระทำกิจการตามความในมาตรา ๔ มาตรา ๕ และมาตรา ๙ ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้า หรือช่างสายไฟฟ้าของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้า จะต้องพยายามให้มีความเสียหายน้อยที่สุดที่จะเป็นไปได้ แต่อย่างไรก็ดี ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าจะต้องรับผิดเพื่อความวินาศหรือบุบสลายใด ๆ อันเกิดขึ้นจากกิจการนั้นทั้งสิ้นมาตรา 12 มาตรา ๑๒ ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าอาจร้องขอต่ออธิบดีให้สั่งเจ้าของหรือผู้ครอบครองต้นไม้ตัดต้นหรือกิ่งไม้ซึ่งอยู่ใกล้สายไฟฟ้า และเมื่ออธิบดีเห็นว่าการที่จะตัดต้น หรือกิ่งไม้นั้นจะเป็นประโยชน์แก่ความปลอดภัยในการส่งกระแสไฟฟ้ามาตรา 12 ก็ให้อธิบดีมีอำนาจสั่งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองต้นไม้ตัดต้นหรือกิ่งไม้นั้นเสียได้ภายในกำหนดเวลาตามที่อธิบดีจะกำหนด แต่ไม่ให้น้อยกว่าสิบห้าวันนับแต่วันที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองต้นไม้ได้ทราบคำสั่ง ถ้าเจ้าของหรือผู้ครอบครองต้นไม้ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของอธิบดีมาตรา 12 ก็ให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้ามีอำนาจตัดต้นหรือกิ่งไม้นั้นเสียเองได้เท่าที่จำเป็นเพื่อความปลอดภัยในการส่งกระแสไฟฟ้า บทบัญญัติในวรรคก่อนให้ใช้บังคับแก่กรณีที่ต้นไม้นั้นมีอยู่ก่อนเวลาขึงสายไฟฟ้าด้วย แต่ให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าใช้ค่าสินไหนทดแทนให้แก่ผู้มีส่วนได้เสียในต้นไม้เท่าที่ต้องเสียหายเพราะการกระทำนั้นมาตรา 13 มาตรา ๑๓ บรรดาค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเนื่องจากการที่อธิบดีต้องการทราบข้อเท็จจริงเพื่อประกอบการวินิจฉัยสั่งการตามคำร้องขอของผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าหรือคำคัดค้านของเจ้าของที่ดินหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าเป็นผู้เสียมาตรา 14 มาตรา ๑๔ ในการส่งกระแสไฟฟ้า ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าจะต้องใช้สายไฟฟ้า และต้องปฏิบัติการติดตั้งสายไฟฟ้าเสาไฟฟ้าและให้แสงสว่างในสาธารณสถานตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ห้ามมิให้ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าส่งกระแสไฟฟ้าให้แก่ผู้ใด ถ้าการใช้หรือติดตั้งสายไฟฟ้าและเสาไฟฟ้าของผู้นั้นไม่อนุโลมให้ถูกต้องตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงมาตรา 15 มาตรา ๑๕ ผู้ใดกระทำการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา ๑๐ มีความผิด ถ้าการกระทำนั้นไม่ถึงเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ ผู้นั้นต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาทมาตรา 16 มาตรา ๑๖ ผู้ประกอบกิจการไฟฟ้าผู้ใดกระทำการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา ๑๔ หรือกฎกระทรวงซึ่งออกตามความในมาตรานั้น ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท และศาลจะสั่งในคำพิพากษาให้ผู้กระทำผิดปฏิบัติให้ถูกต้องภายในเวลาอันสมควรตามที่ศาลจะกำหนดด้วยก็ได้มาตรา 17 มาตรา ๑๗ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดการตามความในมาตรา ๑๔ และกำหนดกิจการอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี