คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 494/2535หลักกฎหมาย: ในกรณีที่ผู้ออกเช็คได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ให้คดีเป็นอันเลิกกัน ดังที่ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 บัญญัติไว้นั้น เมื่อได้ความว่าผู้ออกเช็คได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็ค โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคาร เพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องแล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่ง ป.วิ.อ.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 10,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 6 เดือน และปรับ 10,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 5,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 3 เดือน และปรับ 5,000 บาท โทษจำคุกจำเลยที่ 2 ให้รอไว้มีกำหนด 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ได้นำเงินตามจำนวนในเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายใน 7 วัน นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีเป็นอันเลิกกัน ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าคดีจะเลิกกันตามมาตรา 5แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497นั้น จะต้องมีหลักเกณฑ์สำคัญดังนี้ จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระให้แก่โจทก์ หรือให้แก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ประเด็นที่ว่า"จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค"นั้น ต้องมีข้อเท็จจริงแสดงให้เห็นโดยชัดเจนจริง ๆ ว่า การนำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารของจำเลยนั้นเป็นการชำระเพื่อจ่ายเงินตามเช็คให้แก่โจทก์จริง ๆ ต้องมีการแจ้งให้โจทก์ทราบว่าบัดนี้มีเงินในบัญชีแล้วขอให้โจทก์เอาเช็คไปขึ้นเงินได้ หรือจำเลยจะแจ้งแก่ธนาคารว่าที่จำเลยเอาเงินเข้าบัญชีครั้งนี้ จำเลยมีเจตนานำเข้าเพื่อเป็นการชำระตามเช็คฉบับที่จำเลยออกให้แก่โจทก์โดยเฉพาะ หรือขอให้ธนาคารเป็นผู้แจ้งแทนจำเลยไปยังโจทก์เพื่อให้นำเช็คมาขึ้นเงินได้มิใช่ว่าการที่จำเลยเอาเงินไปเข้าบัญชีของจำเลยตามปกติธรรมดาแล้วจะถือว่าเป็นการเอาเงินเข้าบัญชีเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค เพราะอาจเป็นไปได้ว่าที่จำเลยนำเข้าบัญชีนั้นก็เพื่อจ่ายเงินตามเช็คฉบับอื่น ๆ ที่จำเลยออกชำระหนี้ให้แก่บุคคลอื่น ๆ ไป คดีจึงไม่อาจเลิกกันได้พิเคราะห์แล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 วรรคท้าย บัญญัติว่า "ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 3 ได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ผู้ทรงเช็ค หรือแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ผู้ทรงเช็คได้บอกกล่าวให้ผู้ออกเช็คได้รับทราบว่าธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินให้คดีเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา" จากข้อความตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว ในกรณีที่ผู้ออกเช็คหรือจำเลยได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คไม่มีข้อความบังคับว่าผู้ออกเช็คหรือจำเลยจะต้องแจ้งให้ผู้ทรงเช็คหรือโจทก์ทราบหรือขอให้ธนาคารแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบแทนผู้ออกเช็คหรือต้องแจ้งให้ธนาคารทราบว่า เงินที่ผู้ออกเช็คนำเข้าบัญชีนั้นเป็นการนำเข้าเพื่อจ่ายตามเช็คนั้นโดยเฉพาะดังที่โจทก์ฎีกาไม่เมื่อได้ความว่าจำเลยที่ 1 ได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คนั้น โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องนี้แล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามกฎหมาย ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 494/2535ห้างหุ้นส่วนจำกัด ปัญจทรัพย์พานิช หรือ โชคชัยปัญจ ทรัพย์โจทก์บริษัท อาณาจักร สุโขทัย หินอ่อน จำกัด กับพวกจำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 5ในกรณีที่ผู้ออกเช็คได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ให้คดีเป็นอันเลิกกัน ดังที่ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 บัญญัติไว้นั้น เมื่อได้ความว่าผู้ออกเช็คได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็ค โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคาร เพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องแล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่ง ป.วิ.อ.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 10,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 6 เดือน และปรับ 10,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 5,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 3 เดือน และปรับ 5,000 บาท โทษจำคุกจำเลยที่ 2 ให้รอไว้มีกำหนด 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ได้นำเงินตามจำนวนในเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายใน 7 วัน นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีเป็นอันเลิกกัน ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าคดีจะเลิกกันตามมาตรา 5แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497นั้น จะต้องมีหลักเกณฑ์สำคัญดังนี้ จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระให้แก่โจทก์ หรือให้แก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ประเด็นที่ว่า"จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค"นั้น ต้องมีข้อเท็จจริงแสดงให้เห็นโดยชัดเจนจริง ๆ ว่า การนำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารของจำเลยนั้นเป็นการชำระเพื่อจ่ายเงินตามเช็คให้แก่โจทก์จริง ๆ ต้องมีการแจ้งให้โจทก์ทราบว่าบัดนี้มีเงินในบัญชีแล้วขอให้โจทก์เอาเช็คไปขึ้นเงินได้ หรือจำเลยจะแจ้งแก่ธนาคารว่าที่จำเลยเอาเงินเข้าบัญชีครั้งนี้ จำเลยมีเจตนานำเข้าเพื่อเป็นการชำระตามเช็คฉบับที่จำเลยออกให้แก่โจทก์โดยเฉพาะ หรือขอให้ธนาคารเป็นผู้แจ้งแทนจำเลยไปยังโจทก์เพื่อให้นำเช็คมาขึ้นเงินได้มิใช่ว่าการที่จำเลยเอาเงินไปเข้าบัญชีของจำเลยตามปกติธรรมดาแล้วจะถือว่าเป็นการเอาเงินเข้าบัญชีเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค เพราะอาจเป็นไปได้ว่าที่จำเลยนำเข้าบัญชีนั้นก็เพื่อจ่ายเงินตามเช็คฉบับอื่น ๆ ที่จำเลยออกชำระหนี้ให้แก่บุคคลอื่น ๆ ไป คดีจึงไม่อาจเลิกกันได้พิเคราะห์แล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 วรรคท้าย บัญญัติว่า "ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 3 ได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ผู้ทรงเช็ค หรือแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ผู้ทรงเช็คได้บอกกล่าวให้ผู้ออกเช็คได้รับทราบว่าธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินให้คดีเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา" จากข้อความตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว ในกรณีที่ผู้ออกเช็คหรือจำเลยได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คไม่มีข้อความบังคับว่าผู้ออกเช็คหรือจำเลยจะต้องแจ้งให้ผู้ทรงเช็คหรือโจทก์ทราบหรือขอให้ธนาคารแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบแทนผู้ออกเช็คหรือต้องแจ้งให้ธนาคารทราบว่า เงินที่ผู้ออกเช็คนำเข้าบัญชีนั้นเป็นการนำเข้าเพื่อจ่ายตามเช็คนั้นโดยเฉพาะดังที่โจทก์ฎีกาไม่เมื่อได้ความว่าจำเลยที่ 1 ได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คนั้น โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องนี้แล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามกฎหมาย ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(วิทวัส อยู่วัฒนา-ไพศาล รางชางกูร-ประสิทธิ์ แสนศิริ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุข้อที่น่าพิจารณาตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ ซึ่งตัดสินตามพ.ร.บ.ฉบับเดิมคือการตีความมาตรา 5 วรรคท้าย ของ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยข้อ 1 ของประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 196 ที่ว่า"ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 3 ได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ผู้ทรงเช็คหรือแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ผู้ทรงเช็คได้บอกกล่าวให้ผู้ออกเช็คได้รับทราบว่าธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงิน ให้คดีเป็นอันเลิกกัน..." ซึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการที่ผู้ออกเช็คนำเงินไปชำระแก่ธนาคารนั้น ผู้ออกเช็คไม่จำต้องแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบ หรือขอให้ธนาคารแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบแทนผู้ออกเช็คหรือแจ้งให้ธนาคารทราบว่า เงินที่นำเข้าบัญชีนั้นเป็นการนำเข้าเพื่อจ่ายตามเช็คนั้นโดยเฉพาะ เพราะข้อความตามกฎหมายไม่ได้บังคับไว้ โดยคดีนี้จำเลยที่ 1 ผู้ออกเช็คได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็ค มีข้อสังเกตตามข้อเท็จจริงในกรณีนี้ว่า หากผู้ออกเช็คนำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินมากกว่าจำนวนเงินตามเช็ค ผลจะเป็นอย่างไร จะเป็นการชำระเงินแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คหรือไม่หรือกรณีที่ผู้ออกเช็ค ออกเช็คหลายฉบับซึ่งใช้บัญชีเดียวกันไม่ว่าจะมีผู้ทรงเช็คคนเดียวหรือหลายคนก็ตาม เมื่อเช็คเหล่านั้นถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ต่อมาภายในกำหนดเวลาตามกฎหมายผู้ออกเช็คนำเงินจำนวนหนึ่งไปชำระแก่ธนาคาร แต่มีจำนวนเงินไม่เต็มตามจำนวนเงินรวมของเช็คทุกฉบับ หรือมีจำนวนเงินมากกว่าจำนวนเงินตามเช็คบางฉบับ แต่น้อยกว่าจำนวนเงินตามเช็คฉบับอื่นหรือมีจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คฉบับหนึ่งซึ่งเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คฉบับอื่น ดังนี้ จะเป็นการชำระเงินแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คฉบับใด และคดีจะเป็นอันเลิกกันตามเช็คฉบับใดหรือไม่คงจะพิจารณาได้ยาก หากไม่มีพฤติการณ์ตามที่คำพิพากษาศาลฎีกาว่ากฎหมายไม่ได้บังคับผู้กระทำผิดต้องกระทำมาพิจารณาประกอบ อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาฎีกาแบบนี้ ปรากฏว่าเป็นเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเพียงฉบับเดียว จึงไม่มีปัญหายุ่งยากข้างต้น และยังมีพฤติการณ์อื่นที่ศาลเห็นว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค คดีจึงเป็นอันเลิกกัน ปัจจุบัน พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534มีผลใช้บังคับแล้วโดยยกเลิก พ.ร.บ. ฉบับเดิมและประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 196 หลักการตามมาตรา 5 เดิมได้บัญญัติไว้ในมาตรา 7 ว่า"ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 4 ได้ใช้เงินตามเช็คแก่ผู้ทรงเช็คหรือแก่ธนาคาร ภายในสามสิบวัน... ให้ถือว่าคดีเลิกกัน..." โดยตัดข้อความ"เพื่อจ่ายเงินตามเช็ค" ออก และใช้ถ้อยคำ "ใช้เงินตามเช็ค"แทน "นำเงินตามเช็คไปชำระ" ทำให้ถ้อยคำรัดกุมชัดเจนขึ้น และเป็นการสอดคล้องกันการตีความของคำพิพากษาฎีกาฉบับนี้. ธีรวัฒน์ไตรวารี.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 10,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 6 เดือน และปรับ 10,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 5,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 3 เดือน และปรับ 5,000 บาท โทษจำคุกจำเลยที่ 2 ให้รอไว้มีกำหนด 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ได้นำเงินตามจำนวนในเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายใน 7 วัน นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีเป็นอันเลิกกัน ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าคดีจะเลิกกันตามมาตรา 5แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497นั้น จะต้องมีหลักเกณฑ์สำคัญดังนี้ จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระให้แก่โจทก์ หรือให้แก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ประเด็นที่ว่า"จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค"นั้น ต้องมีข้อเท็จจริงแสดงให้เห็นโดยชัดเจนจริง ๆ ว่า การนำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารของจำเลยนั้นเป็นการชำระเพื่อจ่ายเงินตามเช็คให้แก่โจทก์จริง ๆ ต้องมีการแจ้งให้โจทก์ทราบว่าบัดนี้มีเงินในบัญชีแล้วขอให้โจทก์เอาเช็คไปขึ้นเงินได้ หรือจำเลยจะแจ้งแก่ธนาคารว่าที่จำเลยเอาเงินเข้าบัญชีครั้งนี้ จำเลยมีเจตนานำเข้าเพื่อเป็นการชำระตามเช็คฉบับที่จำเลยออกให้แก่โจทก์โดยเฉพาะ หรือขอให้ธนาคารเป็นผู้แจ้งแทนจำเลยไปยังโจทก์เพื่อให้นำเช็คมาขึ้นเงินได้มิใช่ว่าการที่จำเลยเอาเงินไปเข้าบัญชีของจำเลยตามปกติธรรมดาแล้วจะถือว่าเป็นการเอาเงินเข้าบัญชีเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค เพราะอาจเป็นไปได้ว่าที่จำเลยนำเข้าบัญชีนั้นก็เพื่อจ่ายเงินตามเช็คฉบับอื่น ๆ ที่จำเลยออกชำระหนี้ให้แก่บุคคลอื่น ๆ ไป คดีจึงไม่อาจเลิกกันได้พิเคราะห์แล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 วรรคท้าย บัญญัติว่า "ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 3 ได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ผู้ทรงเช็ค หรือแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ผู้ทรงเช็คได้บอกกล่าวให้ผู้ออกเช็คได้รับทราบว่าธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินให้คดีเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา" จากข้อความตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว ในกรณีที่ผู้ออกเช็คหรือจำเลยได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คไม่มีข้อความบังคับว่าผู้ออกเช็คหรือจำเลยจะต้องแจ้งให้ผู้ทรงเช็คหรือโจทก์ทราบหรือขอให้ธนาคารแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบแทนผู้ออกเช็คหรือต้องแจ้งให้ธนาคารทราบว่า เงินที่ผู้ออกเช็คนำเข้าบัญชีนั้นเป็นการนำเข้าเพื่อจ่ายตามเช็คนั้นโดยเฉพาะดังที่โจทก์ฎีกาไม่เมื่อได้ความว่าจำเลยที่ 1 ได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คนั้น โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องนี้แล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามกฎหมาย ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 494/2535ห้างหุ้นส่วนจำกัด ปัญจทรัพย์พานิช หรือ โชคชัยปัญจ ทรัพย์โจทก์บริษัท อาณาจักร สุโขทัย หินอ่อน จำกัด กับพวกจำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 5ในกรณีที่ผู้ออกเช็คได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ให้คดีเป็นอันเลิกกัน ดังที่ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 บัญญัติไว้นั้น เมื่อได้ความว่าผู้ออกเช็คได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็ค โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคาร เพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องแล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่ง ป.วิ.อ.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ให้ปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 10,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 6 เดือน และปรับ 10,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 5,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2มีกำหนด 3 เดือน และปรับ 5,000 บาท โทษจำคุกจำเลยที่ 2 ให้รอไว้มีกำหนด 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ได้นำเงินตามจำนวนในเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายใน 7 วัน นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีเป็นอันเลิกกัน ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าคดีจะเลิกกันตามมาตรา 5แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497นั้น จะต้องมีหลักเกณฑ์สำคัญดังนี้ จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระให้แก่โจทก์ หรือให้แก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ประเด็นที่ว่า"จำเลยได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค"นั้น ต้องมีข้อเท็จจริงแสดงให้เห็นโดยชัดเจนจริง ๆ ว่า การนำเงินตามเช็คไปชำระแก่ธนาคารของจำเลยนั้นเป็นการชำระเพื่อจ่ายเงินตามเช็คให้แก่โจทก์จริง ๆ ต้องมีการแจ้งให้โจทก์ทราบว่าบัดนี้มีเงินในบัญชีแล้วขอให้โจทก์เอาเช็คไปขึ้นเงินได้ หรือจำเลยจะแจ้งแก่ธนาคารว่าที่จำเลยเอาเงินเข้าบัญชีครั้งนี้ จำเลยมีเจตนานำเข้าเพื่อเป็นการชำระตามเช็คฉบับที่จำเลยออกให้แก่โจทก์โดยเฉพาะ หรือขอให้ธนาคารเป็นผู้แจ้งแทนจำเลยไปยังโจทก์เพื่อให้นำเช็คมาขึ้นเงินได้มิใช่ว่าการที่จำเลยเอาเงินไปเข้าบัญชีของจำเลยตามปกติธรรมดาแล้วจะถือว่าเป็นการเอาเงินเข้าบัญชีเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค เพราะอาจเป็นไปได้ว่าที่จำเลยนำเข้าบัญชีนั้นก็เพื่อจ่ายเงินตามเช็คฉบับอื่น ๆ ที่จำเลยออกชำระหนี้ให้แก่บุคคลอื่น ๆ ไป คดีจึงไม่อาจเลิกกันได้พิเคราะห์แล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5 วรรคท้าย บัญญัติว่า "ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 3 ได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ผู้ทรงเช็ค หรือแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ผู้ทรงเช็คได้บอกกล่าวให้ผู้ออกเช็คได้รับทราบว่าธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินให้คดีเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา" จากข้อความตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว ในกรณีที่ผู้ออกเช็คหรือจำเลยได้นำเงินไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คไม่มีข้อความบังคับว่าผู้ออกเช็คหรือจำเลยจะต้องแจ้งให้ผู้ทรงเช็คหรือโจทก์ทราบหรือขอให้ธนาคารแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบแทนผู้ออกเช็คหรือต้องแจ้งให้ธนาคารทราบว่า เงินที่ผู้ออกเช็คนำเข้าบัญชีนั้นเป็นการนำเข้าเพื่อจ่ายตามเช็คนั้นโดยเฉพาะดังที่โจทก์ฎีกาไม่เมื่อได้ความว่าจำเลยที่ 1 ได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คนั้น โดยมีพฤติการณ์ที่เห็นได้ว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คที่โจทก์นำมาฟ้องนี้แล้วคดีย่อมเป็นอันเลิกกันตามกฎหมาย ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ชอบแล้วฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(วิทวัส อยู่วัฒนา-ไพศาล รางชางกูร-ประสิทธิ์ แสนศิริ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุข้อที่น่าพิจารณาตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ ซึ่งตัดสินตามพ.ร.บ.ฉบับเดิมคือการตีความมาตรา 5 วรรคท้าย ของ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยข้อ 1 ของประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 196 ที่ว่า"ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 3 ได้นำเงินตามเช็คไปชำระแก่ผู้ทรงเช็คหรือแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ผู้ทรงเช็คได้บอกกล่าวให้ผู้ออกเช็คได้รับทราบว่าธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงิน ให้คดีเป็นอันเลิกกัน..." ซึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการที่ผู้ออกเช็คนำเงินไปชำระแก่ธนาคารนั้น ผู้ออกเช็คไม่จำต้องแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบ หรือขอให้ธนาคารแจ้งให้ผู้ทรงเช็คทราบแทนผู้ออกเช็คหรือแจ้งให้ธนาคารทราบว่า เงินที่นำเข้าบัญชีนั้นเป็นการนำเข้าเพื่อจ่ายตามเช็คนั้นโดยเฉพาะ เพราะข้อความตามกฎหมายไม่ได้บังคับไว้ โดยคดีนี้จำเลยที่ 1 ผู้ออกเช็คได้นำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็ค มีข้อสังเกตตามข้อเท็จจริงในกรณีนี้ว่า หากผู้ออกเช็คนำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นจำนวนเงินมากกว่าจำนวนเงินตามเช็ค ผลจะเป็นอย่างไร จะเป็นการชำระเงินแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คหรือไม่หรือกรณีที่ผู้ออกเช็ค ออกเช็คหลายฉบับซึ่งใช้บัญชีเดียวกันไม่ว่าจะมีผู้ทรงเช็คคนเดียวหรือหลายคนก็ตาม เมื่อเช็คเหล่านั้นถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ต่อมาภายในกำหนดเวลาตามกฎหมายผู้ออกเช็คนำเงินจำนวนหนึ่งไปชำระแก่ธนาคาร แต่มีจำนวนเงินไม่เต็มตามจำนวนเงินรวมของเช็คทุกฉบับ หรือมีจำนวนเงินมากกว่าจำนวนเงินตามเช็คบางฉบับ แต่น้อยกว่าจำนวนเงินตามเช็คฉบับอื่นหรือมีจำนวนเงินเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คฉบับหนึ่งซึ่งเท่ากับจำนวนเงินตามเช็คฉบับอื่น ดังนี้ จะเป็นการชำระเงินแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็คฉบับใด และคดีจะเป็นอันเลิกกันตามเช็คฉบับใดหรือไม่คงจะพิจารณาได้ยาก หากไม่มีพฤติการณ์ตามที่คำพิพากษาศาลฎีกาว่ากฎหมายไม่ได้บังคับผู้กระทำผิดต้องกระทำมาพิจารณาประกอบ อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาฎีกาแบบนี้ ปรากฏว่าเป็นเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเพียงฉบับเดียว จึงไม่มีปัญหายุ่งยากข้างต้น และยังมีพฤติการณ์อื่นที่ศาลเห็นว่าเป็นเงินที่ผู้ออกเช็คนำไปชำระแก่ธนาคารเพื่อจ่ายเงินตามเช็ค คดีจึงเป็นอันเลิกกัน ปัจจุบัน พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534มีผลใช้บังคับแล้วโดยยกเลิก พ.ร.บ. ฉบับเดิมและประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 196 หลักการตามมาตรา 5 เดิมได้บัญญัติไว้ในมาตรา 7 ว่า"ถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 4 ได้ใช้เงินตามเช็คแก่ผู้ทรงเช็คหรือแก่ธนาคาร ภายในสามสิบวัน... ให้ถือว่าคดีเลิกกัน..." โดยตัดข้อความ"เพื่อจ่ายเงินตามเช็ค" ออก และใช้ถ้อยคำ "ใช้เงินตามเช็ค"แทน "นำเงินตามเช็คไปชำระ" ทำให้ถ้อยคำรัดกุมชัดเจนขึ้น และเป็นการสอดคล้องกันการตีความของคำพิพากษาฎีกาฉบับนี้. ธีรวัฒน์ไตรวารี.