กฎกระทรวง(พ.ศ. ๒๕๐๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหารพ.ศ. ๒๕๐๗[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๖แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร พ.ศ. ๒๕๐๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ลักษณะ ชนิดและประเภทของเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหารให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้หมวด ๑ประเภทของเครื่องแบบ ข้อ ๒ เครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร มี ๓ ประเภทคือ เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบฝึก และเครื่องแบบพิเศษข้อ ๓ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีเทา(๒) เสื้อคอพับสีขาว(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว(๔) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว(๕) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำข้อ ๔ เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย(๑) หมวกแก๊ปทรงอ่อน หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว(๔) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำข้อ ๕ เครื่องแบบพิเศษประกอบด้วย(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว(๒) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ(๓) กางเกงขายาวสีขาว(๔) เข็มขัดด้ายถักสีขาว(๕) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหมวด ๒ลักษณะและชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๖ หมวก มี๔ ชนิด คือ(๑) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้(๒) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก(๓) หมวกทรงหม้อตาลสีเทา มีตราหน้าหมวกขนาดกลางและมีเครื่องประกอบ คือ(ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำพื้นกะบังด้านล่างสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ(ข) สายรัดคาง กว้าง ๑ ซ.ม.ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ๑ ดุม(ค) ผ้าพันหมวก ใช้สักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๔ ซม.(๔) หมวกทรงหม้อตาลสีขาวมีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีเทาสำหรับหมวกตาม (๓) และ (๔)จะใช้ปลอกพลาสติกสีขาวชนิดใสหุ้มขณะสวมกันฝนก็ได้ข้อ ๗ เสื้อมี ๓ ชนิด คือ(๑) เสื้อคอพับสีขาว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุมแขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบมีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีขาว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกงเสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ไม่มีสาบอกที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม มีลิ้นปิดอกขัดดุมปิดคอได้ แขนยาวแบบทรงกระบอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบมีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามกับมีอินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียวขัดดุมข้างละ ๑ ดุมดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว ชายเสื้อตัดตรงไม่มีเว้าเมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกง ในบางโอกาสจะปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกงก็ได้(๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ แบบคอป้าน ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จแขนยาวแบบทรงกระบอกปลายแขนเสื้อตรงรอยต่อรอบแขนขลิบด้วยดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ข้างละ ๑ หรือ ๒ แถบห่างกัน ๐.๕ ซม. ตามชั้นปีการศึกษา ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุมที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่งที่ปกขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุมมุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม และมีอินทรธนูอ่อนสีน้ำเงินดำขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ๑ ดุมเสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีขาวแขนยาวผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสีข้อ ๘ กางเกงมี ๒ ชนิด คือ(๑) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว ไม่มีจีบ ไม่พับปลายขาปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ ซม. และไม่เกิน ๒๕ ซม.ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน ๑ ซม. ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกงสำหรับสอดเข็มขัด ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะไม่มีปกและดุม ข้างละ ๑ กระเป๋า กางเกงแบบนี้เมื่อแต่งประกอบกับเครื่องแบบฝึกให้สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้าสูงครึ่งน่อง และพับปลายขากางเกงทับขอบรองเท้าห่างจากพื้นประมาณ๑ คืบ ในบางโอกาสจะไม่สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้าก็ได้(๒) กางเกงขายาวสีขาวลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวข้อ ๙ เข็มขัดมี ๒ ชนิด คือ(๑) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๓ ซม.หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน กว้าง ๓.๕ ซม. ยาว ๖ ซม.พื้นเกลี้ยง มีรูปจักรมีสมอสอดขัดในวงจักร ด้านซ้ายขวามีรูปปีกนกกางดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง๑ ซม. เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง(๒) เข็มขัดด้ายถักสีขาวมีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกงเมื่อแต่งเครื่องแบบพิเศษข้อ ๑๐ รองเท้ามี ๒ ชนิด คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก(๒) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำรองเท้าทุกชนิดต้องมีส้น และไม่มีลวดลายข้อ ๑๑ ถุงเท้า สีดำข้อ ๑๒ ถุงมือสีขาวใช้ประกอบเครื่องแบบเมื่อมีหมายกำหนดการหมวด ๓อินทรธนู ข้อ ๑๓ อินทรธนู มี ๓ ชนิด คือ(๑) อินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียว ทำด้วยสักหลาด เสิร์จหรือผ้า เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายหักเป็นมุมแหลมด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. เย็บติดกับเสื้อเป็นรูปสี่เหลี่ยมมีเส้นทแยงมุมระยะห่างจากด้านไหล่ไปทางคอ๕ ซม. ตอนปลายขัดดุม(๒) อินทรธนูอ่อนสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายหักเป็นมุมแหลมด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. เย็บติดกับเสื้อ ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. ตอนปลายขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก(๓) อินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอปลายหักเป็นมุมแหลม ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กและมีแถบไหมทองกว้าง ๐.๕ ซม. พาดกลางตามยาวของอินทรธนูหมวด ๔เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารและเครื่องหมายชั้นปีการศึกษา ข้อ ๑๔ เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปดาวจักรคบเพลิงไขว้ล้อมครึ่งส่วนล่างไว้ด้วยช่อชัยพฤกษ์ขนาดกว้าง ๒.๕ ซม. สูง ๒ ซม. ติดที่คอเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ดังนี้(๑) เสื้อคอพับ ติดที่มุมปกคอพับ(๒) เสื้อคอเปิด ติดที่มุมคอเปิดตอนบน(๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะ ติดที่มุมคอแบะตอนบนข้อ ๑๕ เครื่องหมายชั้นปีการศึกษาทำด้วยโลหะสีทองเป็นตัวเลขไทยสูง ๑ ซม. ติดบนอินทรธนูทั้ง ๒ ข้างห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่๑ ซม. ให้ด้านบนของตัวเลขอยู่ทางด้านคอข้อ ๑๖ เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารและเครื่องหมายชั้นปีการศึกษาตามข้อ๑๔ และข้อ ๑๕ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกจะปักด้วยไหมสีเหลืองก็ได้หมวด ๕เครื่องหมายพิเศษ ข้อ ๑๗ นักเรียนเตรียมทหารซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าตอน หัวหน้าหมวด หัวหน้ากองและหัวหน้านักเรียนเตรียมทหารใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองประดับเครื่องแบบ ดังนี้หัวหน้าตอน รูปจักรหัวหน้าหมวด รูปดาวทับจักรหัวหน้ากอง รูปดาวทับจักรบนคบเพลิงไขว้หัวหน้านักเรียนเตรียมทหาร รูปเครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารการประดับเครื่องหมายดังกล่าวให้ติดที่กึ่งกลางอินทรธนูทั้ง ๒ ข้าง เมื่อใช้ประดับกับเครื่องแบบฝึกจะปักด้วยไหมสีเหลืองก็ได้ข้อ ๑๘ นักเรียนเตรียมทหารที่ศึกษาดีเยี่ยมหรือมีความประพฤติและลักษณะทหารดีเยี่ยม ใช้เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารทำด้วยโลหะสีทองขนาด ๓ ใน ๔ ของเครื่องหมาย จริง ติดบนกึ่งกลางแพรแถบ กว้าง ๒ ซม. ยาว ๓.๕ ซม.เครื่องหมายดังกล่าวให้ประดับที่กึ่งกลางอกเสื้อเบื้องขวาตามแนวดุมเม็ดที่ ๒ เหนือกระเป๋าเสื้อ๕ ซม.เครื่องหมายศึกษาดีเยี่ยม ใช้แพรแถบสีเหลืองเครื่องหมายความประพฤติและลักษณะทหารดีเยี่ยมใช้แพรแถบสีแดงหมวด ๖เบ็ดเตล็ด ข้อ ๑๙ เสื้อกันฝนสีกากีแกมเขียวหรือสีเทา ใช้สวมคลุมเครื่องแบบได้ทุกชนิด เสื้อนี้ไม่ใช้อินทรธนูและเครื่องหมายใด ๆ และห้ามใช้ขณะประจำแถวทหารข้อ ๒๐ ตราหน้าหมวกทำด้วยโลหะสีทองรูปตราแผ่นดิน ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีดังนี้ขนาดกลาง กว้าง ๔.๕ ซม. สูง ๖ ซม.ขนาดเล็ก กว้าง ๒.๕ ซม. สูง ๓ ซม.ข้อ ๒๑ ดุมโลหะสีทอง มีลักษณะกลมนูนเล็กน้อยมีเส้นขอบโดยรอบ ภายในเส้นขอบมีลายดุนรูปจักรมีสมอสอดขัดในวงจักร ด้านซ้ายขวามีรูปปีกนกกางดังนี้ขนาดใหญ่ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒.๓ ซม.ขนาดกลาง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ ซม.ขนาดเล็ก เส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๗ ซม.ข้อ ๒๒ เพื่อประโยชน์ในการฝึกและการปฏิบัติราชการสนามหรือเพื่อความสะดวกในการปฏิบัติหน้าที่ จะใช้เครื่องประกอบเครื่องแบบตามความจำเป็นหรือสมควรก็ได้ข้อ ๒๓ ให้กองบัญชาการทหารสูงสุดสร้างเครื่องแบบตัวอย่างหรือเขียนรูปเครื่องแบบตัวอย่างขึ้นไว้เป็นมาตรฐานให้ไว้ ณ วันที่ ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๗จอมพล ถ. กิตติขจรรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือโดยที่ตามมาตรา ๔ แห่งร่างพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร พ.ศ. ๒๕๐๗บัญญัติว่า ลักษณะ ชนิด และประเภทของเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหารให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงต้องตรากฎกระทรวงเพื่อกำหนดลักษณะ ชนิดและประเภทของเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหารขึ้นไว้โชติกานต์/ปรับปรุง๒๓ เมษายน ๒๕๖๒[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๑/ตอนที่ ๔๘/หน้า ๓๔๘/๒๖ พฤษภาคม๒๕๐๗