คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4059/2532หลักกฎหมาย: โจทก์จ่ายเงินเข้าบัญชีให้พนักงาน พนักงานมีหน้าที่จะต้องรำเงินที่จ่ายให้ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงานพนักงานไม่มีสิทธิถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากงานและถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์ โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหาย จึงถือไม่ได้ว่าเงินดังกล่าวตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงานโดยเด็ดขาด มีลักษณะเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริง จึงเป็นเงินสำรองตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษให้แก่พนักงานรวม5 ปีเงิน 39,203,772.37 บาท โดยโอนเงินบำเหน็จพิเศษเข้าบัญชีเงินประกันตัวพนักงาน ขณะเดียวกันก็โอนเงินประกันตัวพนักงานเข้าบัญชีเงินฝากประจำของพนักงานแต่ละคนเป็นเงินค่าจ้างที่โจทก์จ่ายให้พนักงานแต่ละคนโดยเด็ดขาดตามระเบียบที่วางไว้ และถือปฏิบัติทำนองเดียวกับเงินเดือนโดยหักภาษีเงินได้สำหรับเงินที่จ่ายให้พนักงานแต่ละคนนำส่งตามประมวลรัษฎากร เงินดังกล่าวมิได้ตั้งเป็นกองทุนมิได้จ่ายสมทบและจัดสรรไว้เพื่อประโยชน์ของพนักงานผู้รับเงินแต่ละคนหรือทั้งหมดโดยพนักงานของโจทก์ไม่ต้องออกเงินส่วนตัวหรือหักเงินสมทบแต่ประการใด ไม่เข้าลักษณะเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความในประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2)โจทก์จึงมีสิทธินำเงินบำเหน็จพิเศษที่จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชี 5 ปี รวม 39,203,772.37 บาท ไปหักจากกำไรสุทธิในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชีได้ขอให้เพิกถอนการประเมินเกี่ยวกับภาษีเงินได้และเงินเพิ่มที่คำนวณจากเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ.2517 ถึง 2521เป็นเงิน 39,203,772.37 บาท พนักงานไม่มีสิทธิเหนือเงินบำเหน็จพิเศษ จะจำหน่ายจ่ายโอนอย่างเจ้าของกรรมสิทธิ์ไม่ได้และเป็นการจ่ายที่ไม่แน่นอน เงินบำเหน็จพิเศษดังกล่าวจึงเป็นเงินกองทุนหรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้ การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบด้วยข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแล้ว การที่โจทก์ขอให้งดหรือลดเงินเพิ่ม โจทก์มีเจตนาไม่สุจริต และไม่ให้ความร่วมมือในการตรวจสอบภาษีอากร ไม่สมควรที่งดหรือลดเงินเพิ่มให้ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความตามที่โจทก์จำเลยแถลงรับกันว่าในการจ่ายเงินของโจทก์ตามจำนวนที่เจ้าพนักงานประเมินในแต่ละปีนั้น โจทก์จะจ่ายเข้าบัญชีให้พนักงานซึ่งพนักงานมีหน้าที่จะต้องนำเงินที่จ่ายให้ ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงาน พนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากธนาคารโจทก์ และถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหายไว้ โดยโจทก์มีระเบียบการจ่ายเงินปรากฏตามเอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ปัญหาวินิจฉัยมีว่าการจ่ายเงินให้พนักงานของโจทก์ตามที่โจทก์จำเลยรับกันและโจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น จะต้องห้ามมิให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิตามมาตรา 65ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ บทกฎหมายดังกล่าวในขณะพิพาทบัญญัติว่า"รายการต่อไปนี้ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (2)เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ฯลฯ" ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานนั้นเป็นเงินกองทุนหรือเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความหมายดังกล่าวใช่หรือไม่โจทก์ฎีกาว่า เงินที่โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานของโจทก์ที่โจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น ไม่เข้าลักษณะเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแต่อย่างใด ซึ่งแสดงว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงาน ไม่อาจถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เพราะไม่เป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามมาตรา 65 ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรและโจทก์ฎีกาประการต่อมาว่า เงินดังกล่าวโจทก์มิได้ตั้งเป็นกองทุน แต่เป็นเรื่องที่โจทก์โอนบัญชีจ่ายให้เป็นการเสร็จเด็ดขาดเป็นรายตัว และพนักงานแต่ละคนมีภาระหน้าที่ต้องส่งเป็นเงินประกันตัวตามระเบียบว่าด้วยเงินประกันตัวและเป็นเงินฝากประจำของพนักงานผู้นั้นในที่สุด แม้โจทก์จะอ้างว่าเงินดังกล่าวไม่ใช่เงินกองทุน แต่โจทก์ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เงินดังกล่าวไม่ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงาน เพราะพนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจนกว่าจะออกจากธนาคารของโจทก์โดยไม่ได้ทำความเสียหายให้แก่โจทก์ตามเงื่อนไขที่โจทก์กำหนดส่วนข้ออ้างของโจทก์ที่ว่าการถอนเงินไม่ได้เป็นเงื่อนไขของการรับฝากเงินซึ่งผลของเงื่อนไขก็คือพนักงานของโจทก์ยังไม่มีโอกาสได้รับเงินจำนวนดังกล่าวในเมื่อยังไม่ออก จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไปโดยเด็ดขาด อีกทั้งเงินดังกล่าวยังมีโอกาสกลับมาเป็นของโจทก์ได้อีก ไม่ว่าการกลับมาเป็นของโจทก์อีกจะเป็นเรื่องใช้ค่าเสียหายตามการประกันตัวดังโจทก์ฎีกาหรือไม่ก็ตาม จึงเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริงเงินดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นเงินสำรองตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) ซึ่งบัญญัติไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ โจทก์จึงไม่มีสิทธินำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณ กำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2517 ถึง พ.ศ. 2521ส่วนปัญหาที่ว่า ควรลดหรืองดเงินเพิ่มให้แก่โจทก์หรือไม่นั้นเห็นว่าการดำเนินงานของโจทก์นั้น เป็นการกำหนดวิธีการเพื่อให้เงินได้ของโจทก์น้อยลง อันเป็นผลให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล น้อยลงกว่าความเป็นจริง ฉะนั้นจึงไม่ควรลดอัตราเงินเพิ่มหรืองดเรียกเก็บเงินเพิ่มดังโจทก์ฎีกาการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ถูกต้อง ชอบด้วยกฎหมายแล้วที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาคดีต้องกันมาให้ยกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4059/2532บริษัท ธนาคาร กสิกร ไทย จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.รัษฎากร ม. 65 ตรี (1), ม. 65 ตรี (2)โจทก์จ่ายเงินเข้าบัญชีให้พนักงาน พนักงานมีหน้าที่จะต้องรำเงินที่จ่ายให้ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงานพนักงานไม่มีสิทธิถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากงานและถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์ โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหาย จึงถือไม่ได้ว่าเงินดังกล่าวตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงานโดยเด็ดขาด มีลักษณะเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริง จึงเป็นเงินสำรองตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษให้แก่พนักงานรวม5 ปีเงิน 39,203,772.37 บาท โดยโอนเงินบำเหน็จพิเศษเข้าบัญชีเงินประกันตัวพนักงาน ขณะเดียวกันก็โอนเงินประกันตัวพนักงานเข้าบัญชีเงินฝากประจำของพนักงานแต่ละคนเป็นเงินค่าจ้างที่โจทก์จ่ายให้พนักงานแต่ละคนโดยเด็ดขาดตามระเบียบที่วางไว้ และถือปฏิบัติทำนองเดียวกับเงินเดือนโดยหักภาษีเงินได้สำหรับเงินที่จ่ายให้พนักงานแต่ละคนนำส่งตามประมวลรัษฎากร เงินดังกล่าวมิได้ตั้งเป็นกองทุนมิได้จ่ายสมทบและจัดสรรไว้เพื่อประโยชน์ของพนักงานผู้รับเงินแต่ละคนหรือทั้งหมดโดยพนักงานของโจทก์ไม่ต้องออกเงินส่วนตัวหรือหักเงินสมทบแต่ประการใด ไม่เข้าลักษณะเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความในประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2)โจทก์จึงมีสิทธินำเงินบำเหน็จพิเศษที่จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชี 5 ปี รวม 39,203,772.37 บาท ไปหักจากกำไรสุทธิในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชีได้ขอให้เพิกถอนการประเมินเกี่ยวกับภาษีเงินได้และเงินเพิ่มที่คำนวณจากเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ.2517 ถึง 2521เป็นเงิน 39,203,772.37 บาท พนักงานไม่มีสิทธิเหนือเงินบำเหน็จพิเศษ จะจำหน่ายจ่ายโอนอย่างเจ้าของกรรมสิทธิ์ไม่ได้และเป็นการจ่ายที่ไม่แน่นอน เงินบำเหน็จพิเศษดังกล่าวจึงเป็นเงินกองทุนหรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้ การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบด้วยข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแล้ว การที่โจทก์ขอให้งดหรือลดเงินเพิ่ม โจทก์มีเจตนาไม่สุจริต และไม่ให้ความร่วมมือในการตรวจสอบภาษีอากร ไม่สมควรที่งดหรือลดเงินเพิ่มให้ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความตามที่โจทก์จำเลยแถลงรับกันว่าในการจ่ายเงินของโจทก์ตามจำนวนที่เจ้าพนักงานประเมินในแต่ละปีนั้น โจทก์จะจ่ายเข้าบัญชีให้พนักงานซึ่งพนักงานมีหน้าที่จะต้องนำเงินที่จ่ายให้ ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงาน พนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากธนาคารโจทก์ และถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหายไว้ โดยโจทก์มีระเบียบการจ่ายเงินปรากฏตามเอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ปัญหาวินิจฉัยมีว่าการจ่ายเงินให้พนักงานของโจทก์ตามที่โจทก์จำเลยรับกันและโจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น จะต้องห้ามมิให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิตามมาตรา 65ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ บทกฎหมายดังกล่าวในขณะพิพาทบัญญัติว่า"รายการต่อไปนี้ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (2)เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ฯลฯ" ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานนั้นเป็นเงินกองทุนหรือเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความหมายดังกล่าวใช่หรือไม่โจทก์ฎีกาว่า เงินที่โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานของโจทก์ที่โจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น ไม่เข้าลักษณะเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแต่อย่างใด ซึ่งแสดงว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงาน ไม่อาจถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เพราะไม่เป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามมาตรา 65 ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรและโจทก์ฎีกาประการต่อมาว่า เงินดังกล่าวโจทก์มิได้ตั้งเป็นกองทุน แต่เป็นเรื่องที่โจทก์โอนบัญชีจ่ายให้เป็นการเสร็จเด็ดขาดเป็นรายตัว และพนักงานแต่ละคนมีภาระหน้าที่ต้องส่งเป็นเงินประกันตัวตามระเบียบว่าด้วยเงินประกันตัวและเป็นเงินฝากประจำของพนักงานผู้นั้นในที่สุด แม้โจทก์จะอ้างว่าเงินดังกล่าวไม่ใช่เงินกองทุน แต่โจทก์ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เงินดังกล่าวไม่ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงาน เพราะพนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจนกว่าจะออกจากธนาคารของโจทก์โดยไม่ได้ทำความเสียหายให้แก่โจทก์ตามเงื่อนไขที่โจทก์กำหนดส่วนข้ออ้างของโจทก์ที่ว่าการถอนเงินไม่ได้เป็นเงื่อนไขของการรับฝากเงินซึ่งผลของเงื่อนไขก็คือพนักงานของโจทก์ยังไม่มีโอกาสได้รับเงินจำนวนดังกล่าวในเมื่อยังไม่ออก จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไปโดยเด็ดขาด อีกทั้งเงินดังกล่าวยังมีโอกาสกลับมาเป็นของโจทก์ได้อีก ไม่ว่าการกลับมาเป็นของโจทก์อีกจะเป็นเรื่องใช้ค่าเสียหายตามการประกันตัวดังโจทก์ฎีกาหรือไม่ก็ตาม จึงเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริงเงินดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นเงินสำรองตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) ซึ่งบัญญัติไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ โจทก์จึงไม่มีสิทธินำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณ กำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2517 ถึง พ.ศ. 2521ส่วนปัญหาที่ว่า ควรลดหรืองดเงินเพิ่มให้แก่โจทก์หรือไม่นั้นเห็นว่าการดำเนินงานของโจทก์นั้น เป็นการกำหนดวิธีการเพื่อให้เงินได้ของโจทก์น้อยลง อันเป็นผลให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล น้อยลงกว่าความเป็นจริง ฉะนั้นจึงไม่ควรลดอัตราเงินเพิ่มหรืองดเรียกเก็บเงินเพิ่มดังโจทก์ฎีกาการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ถูกต้อง ชอบด้วยกฎหมายแล้วที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาคดีต้องกันมาให้ยกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์-ประวิทย์ ขัมภรัตน์-ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุภาษีเงินได้นิติบุคคลประมวลรัษฎากรกำหนดให้เสียจากกำไรสุทธิโดยคำนวณจากรายได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชีหักด้วยรายจ่ายในการประกอบกิจการ แต่มีรายจ่ายบางประเภทประมวลรัษฎากรห้ามมิให้นำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิเช่น มาตรา 65 ตรี บัญญัติว่า "รายการต่อไปนี้ไม่ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (2) เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง" รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้ประกาศ กฎกระทรวงฉบับที่ 162(พ.ศ.2526) ออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2526 ให้ใช้บังคับสำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่1 มกราคม 2527 เป็นต้นไป ประมวลรัษฎากรมิได้นิยามศัพท์คำว่า "เงินกองทุน"ว่ามีความหมายอย่างไรผู้บันทึกเห็นว่าเงินกองทุนย่อมมีความหมายธรรมดาเป็นที่เข้าใจทั่วไป เช่น บริษัทจัดตั้งกอทุนสวัสดิการให้แก่พนักงานลูกจ้าง ตามหลักวิชาการบัญชีที่รับรองทั่วไปถือว่าทันทีที่บริษัทจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนต้องลงจ่ายออกจากบัญชีของบริษัทในรอบระยะเวลาบัญชีที่มีการจ่ายเงินสมทบและนำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ แต่เมื่อพิเคราะห์ให้ลึกแล้วจะเห็นได้ว่าบริษัทที่มีเจตนาหลีกเลี่ยงภาษีย่อมฉวยโอกาสกันเงินเข้ากองทุนให้มากเพื่อนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิซึ่งจะมีผลให้เสียภาษีน้อยลง ด้วยเหตุนี้เองประมวลรัษฎากรมาตรา 65 ตรี(2) จึงกำหนดไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เว้นแต่เป็นการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนไม่เกินร้อยละ 15 ของเงินเดือนทั้งหมดของพนักงานบริษัท และฝ่ายพนักงานลูกจ้างจะต้องจ่ายสะสมเข้ากองทุนในอัตราร้อยละ 3ของค่าจ้างประมวลรัษฎากรเรียกว่า กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ประมวลรัษฎากรมิได้นิยามศัพท์ คำว่า "กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ" ไว้ว่า มีความหมายอย่างไรแต่ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ข้อ 1 ได้นิยามศัพท์ คำว่า"กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ" ไว้ว่า หมายถึง กองทุนซึ่งลูกจ้างและนายจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้น ประกอบด้วยเงินที่ลูกจ้างจ่าย สะสมและเงินที่บริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจ่าย สมทบและให้ความหมายถึงผลประโยชน์ที่เกิดจากเงินดังกล่าว เพื่อจ่ายในกรณีลูกจ้างออกจากงานตามระเบียบว่าด้วย กองทุนของบริษัท" องค์ประกอบสำคัญของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ คือ 1. เป็นกองทุนที่ลูกจ้างและนายจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้น และ 2. เงินกองทุนประกอบด้วยเงินที่ลูกจ้างจ่าย สะสมในอัตราไม่ต่ำกว่า ร้อยละ 3 ของค่าจ้าง และเงินที่บริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจ่าย สมทบในอัตราไม่เกิน ร้อยละ 15 ของค่าจ้างที่บริษัทได้จ่ายให้แก่ลูกจ้าง แต่ต้องไม่ต่ำกว่าเงินที่ลูกจ้างจ่ายสะสมเข้ากองทุน (กฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ข้อ 5) และ 3. วัตถุประสงค์ของกองทุน เพื่อจ่ายเงินให้ลูกจ้างเมื่อลูกจ้างออกจากงานตามระเบียบว่าด้วยกองทุนที่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรแล้ว (กฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ข้อ 8) คำว่า "จ่ายเงินสะสมหรือจ่ายเงินสมทบ" จะต้องเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดกล่าวคือกรรมสิทธิ์ในเงินได้โอนไปยังกองทุนมิใช่เป็นการจ่ายในนามเท่านั้น เช่นบริษัทลงบัญชีจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนแต่ความจริงแล้วบริษัทยังคงครอบครองเงินจำนวนดังกล่าวอยู่กรณีเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2642/2527 คดีระหว่าง ธนาคารกรุงเทพจำกัด โจทก์ กรมสรรพากร กับพวก จำเลย วินิจฉัยว่า"เงินทุนเลี้ยงชีพที่โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานตามระเบียบการเงินทุนเลี้ยงชีพของธนาคารกรุงเทพ จำกัด(ฉบับแก้ไขใหม่) พ.ศ. 2507 ท้ายฟ้องนั้น โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานเป็นจำนวนเท่ากับร้อยละ 10 ของเงินเดือนที่พนักงานผู้นั้นได้รับ โดยขึ้นบัญชีเงินฝากไว้กับธนาคารกรุงเทพจำกัด ในนามของพนักงานผู้นั้น แล้วพนักงานกับโจทก์ผู้เป็นนายจ้างได้ทำหนังสือสัญญาตกลงกันไว้ให้โจทก์มีสิทธิยึดหน่วงเงินในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพไว้เป็นประกันการทำงานของพนักงานผู้นั้นและโจทก์มีสิทธินำเงินดังกล่าวหักชำระหนี้สินหรือสินหรือชดใช้ค่าเสียหายที่พนักงานผู้นั้นก่อให้เกิดขึ้นกับโจทก์ได้ นอกจากนี้โจทก์ยังมีสิทธินำเงินดังกล่าวไปซื้อหรือขายหุ้นของธนาคารกรุงเทพ จำกัด นามของพนักงานได้ แล้วโจทก์มีสิทธิยึดใบหุ้นนั้นไว้เป็นประกันเช่นเดียวกับเงินในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพ หากพนักงานมีความจำเป็นในการสร้างบ้านอยู่อาศัยก็มีสิทธิกู้เงินจากโจทก์ได้ โดยนำเงินทุนในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพเป็นหลักประกันให้ไว้แก่โจทก์ และตามทางปฏิบัติไม่เคยปรากฏว่ามีพนักงานผู้ใดถอนบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพได้ก่อนออกจากงานเลย แม้โจทก์จะยืนยัน ว่าได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพให้แก่พนักงานไปแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่าเงินทุนสำรองเลี้ยงชีพของลูกจ้างที่จะไ้ดรับ ยกเว้นให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ตาม มาตรา 65 ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากร นั้นจะต้องเป็นค่าใช้จ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่จ่ายแก่ลูกจ้างโดยเด็ดขาด ซึ่งหมายความว่ารายจ่ายของโจทก์ที่จ่ายให้แก่ลูกจ้างไปแล้วจะต้องเป็นการจ่ายไปเป็นเด็ดขาดมิใช่เป็นแต่เพียงวิธีการจ่ายทางการบัญชีและยังคงอยู่ในความควบคุมของโจทก์แต่ในคดีนี้ปรากฏว่าพนักงานเจ้าของเงินไม่มีสิทธิใช้เงินทุนในบัญชีเงินเลี้ยงชีพของตนเองเลยแต่โจทก์กลับมีสิทธิใช้โดยนำเงินดังกล่าวไปซื้อหุ้นของธนาคารโจทก์ได้ จึงเป็นที่เห็นได้ชัดแจ้งว่า โจทก์ไม่ได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพดังกล่าวให้เป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงานเป็นการเด็ดขาดไปเพราะแม้พนักงานผู้ใดจะยากจนลงหรือมีความจำเป็นมากมายประการใดก็ ไม่มีสิทธิจะนำเงินของตนในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพมาใช้จ่ายบำบัดความเดือดร้อนได้ ดังนี้ยังจะเรียกได้หรือว่าโจทก์ได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพแก่ลูกจ้างของตนไปโดยเด็ดขาดแล้วพนักงานของโจทก์จะได้รับเงินดังกล่าวเป็นกรรมสิทธิ์แท้จริงก็ ต่อ เมื่อ ออกจากงานไปแล้วศาลฎีกาเห็นว่าตามพฤติการณ์ที่โจทก์ได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพให้แก่พนักงานไปในคดีนี้จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้ กรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2)"คำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวได้วางหลักเกณฑ์กรณีที่บริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเลี้ยงชีพจะต้องเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดไป ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ได้ยืนยันหลักดังกล่าวว่าการจ่ายเงินสะสมหรือจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพจะต้องเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดไป ดังที่ ข้อ 4 วรรคสองกำหนดห้ามมิให้บริษัทเป็นผู้จัดการกองทุนของตนเอง เพื่อป้องกันมิให้บริษัทแสวงหาประโยชน์จากกองทุนเสียเอง อันเป็นการขัดกับวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งกองทุนหรือในกรณีที่บริษัทมีเจตนาหลีกเลี่ยงภาษี โดยแสดงบัญชีว่ามีการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เพื่อนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิแต่ความจริงไม่มีการจ่ายเงินเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพเลยต่อมามีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1462/2530 คดีระหว่างธนาคารกสิกรไทยจำกัด โจทก์ กรมสรรพากร จำเลย วินิจฉัยว่า "เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพเป็นกองทุนซึ่งลูกจ้างและนายจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้นประกอบด้วยเงินที่ลูกจ้างต้องจ่ายส่วนหนึ่งและนายจ้างจ่ายสมทบอีกส่วนหนึ่งตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดกันไว้ แต่เงินบำเหน็จพิเศษกรณีนี้โจทก์เป็นผู้จ่ายทั้งหมดแต่ฝ่ายเดียว จึงไม่อาจถือว่าเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและเงินบำเหน็จพิเศษดังกล่าวพนักงานกลับต้องนำส่งเงินที่แต่ละคนได้รับมาไว้กับโจทก์เพื่อเป็นประกันตัวพนักงาน ถึงแม้ว่าโจทก์จะโอนเงินที่พนักงานส่วนเป็นประกันเข้าในบัญชีฝากประจำของพนักงานแต่ละคนแต่พนักงานทุกคนก็ไม่อาจถอนเงินดังกล่าวในบัญชีฝากประจำของตนออกมาใช้จ่ายได้จนกว่าจะออกจากการเป็นพนักงานโดยไม่ได้ทำความเสียหายให้แก่โจทก์ตามเงื่อนไขที่โจทก์กำหนดไว้จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษให้แก่พนักงานโดยเด็ดขาด เป็นเพียงรายจ่ายที่จะต้องจ่ายในอนาคตเท่านั้นเงินประเภทนี้จึงเป็นเงินสำรองตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1)ซึ่งโจทก์ไม่มีสิทธินำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชี" คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้เป็นกรณีโจทก์จ่ายเงินเข้าบัญชีให้พนักงาน พนักงานมีหน้าที่จะต้องนำเงินที่จ่ายให้ส่งเป็นเงินประกันตัว และเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากประจำในบัญชีของพนักงาน พนักงานไม่มีสิทธิ์ถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากงาน และถ้าทำความเสียหายให้กับโจทก์ โจทก์จะหักเป็นค่าเสียหายไว้ได้ เงินดังกล่าวยังมีโอกาสกลับมาเป็นของโจทก์ได้อีก จึงถือไม่ได้ว่าเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดไปจากโจทก์แม้โจทก์จะเรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" ก็ไม่เข้าลักษณะเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความใน มาตรา 65 ตรี(2) ไม่อาจถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ ซึ่งเป็นการวินิจฉัยทำนองเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2642/2527 และ 1462/2530 สิทธิประโยชน์ของการจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ การจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหากได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรและได้ปฏิบัติตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 162 บุคคลที่เกี่ยวข้องจะได้รับสิทธิประโยชน์ดังนี้ 1. ลูกจ้าง ลูกจ้างย่อมจะได้รับประโยชน์จากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพโดยตรงและได้รับสิทธิพิเศษตามประมวลรัษฎากรมาตรา 47(1)(ช) กล่าวคือ ยอมให้ลูกจ้างหักลดหย่อนสำหรับเงินสะสมที่จ่ายเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามจำนวนที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 7,000 บาท 2. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล เงินที่บริษัทจ่ายสมทบเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิและขาดทุนสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีที่จ่ายนั้นได้ แต่ต้องไม่เกินอัตราร้อยละ 15 ของค่าจ้างที่บริษัทได้จ่ายให้แก่ลูกจ้างในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น แต่ถ้าหากบริษัทจ่ายสมทบเกินกว่าร้อยละ 15ของค่าจ้างบริษัทจะนำเงินส่วนที่เกินมาหักเป็นค่าใช้จ่ายไม่ได้ วัชรินทร์ปัจเจกวิญญูสกุลคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษให้แก่พนักงานรวม5 ปีเงิน 39,203,772.37 บาท โดยโอนเงินบำเหน็จพิเศษเข้าบัญชีเงินประกันตัวพนักงาน ขณะเดียวกันก็โอนเงินประกันตัวพนักงานเข้าบัญชีเงินฝากประจำของพนักงานแต่ละคนเป็นเงินค่าจ้างที่โจทก์จ่ายให้พนักงานแต่ละคนโดยเด็ดขาดตามระเบียบที่วางไว้ และถือปฏิบัติทำนองเดียวกับเงินเดือนโดยหักภาษีเงินได้สำหรับเงินที่จ่ายให้พนักงานแต่ละคนนำส่งตามประมวลรัษฎากร เงินดังกล่าวมิได้ตั้งเป็นกองทุนมิได้จ่ายสมทบและจัดสรรไว้เพื่อประโยชน์ของพนักงานผู้รับเงินแต่ละคนหรือทั้งหมดโดยพนักงานของโจทก์ไม่ต้องออกเงินส่วนตัวหรือหักเงินสมทบแต่ประการใด ไม่เข้าลักษณะเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความในประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2)โจทก์จึงมีสิทธินำเงินบำเหน็จพิเศษที่จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชี 5 ปี รวม 39,203,772.37 บาท ไปหักจากกำไรสุทธิในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชีได้ขอให้เพิกถอนการประเมินเกี่ยวกับภาษีเงินได้และเงินเพิ่มที่คำนวณจากเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ.2517 ถึง 2521เป็นเงิน 39,203,772.37 บาท พนักงานไม่มีสิทธิเหนือเงินบำเหน็จพิเศษ จะจำหน่ายจ่ายโอนอย่างเจ้าของกรรมสิทธิ์ไม่ได้และเป็นการจ่ายที่ไม่แน่นอน เงินบำเหน็จพิเศษดังกล่าวจึงเป็นเงินกองทุนหรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้ การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบด้วยข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแล้ว การที่โจทก์ขอให้งดหรือลดเงินเพิ่ม โจทก์มีเจตนาไม่สุจริต และไม่ให้ความร่วมมือในการตรวจสอบภาษีอากร ไม่สมควรที่งดหรือลดเงินเพิ่มให้ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความตามที่โจทก์จำเลยแถลงรับกันว่าในการจ่ายเงินของโจทก์ตามจำนวนที่เจ้าพนักงานประเมินในแต่ละปีนั้น โจทก์จะจ่ายเข้าบัญชีให้พนักงานซึ่งพนักงานมีหน้าที่จะต้องนำเงินที่จ่ายให้ ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงาน พนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากธนาคารโจทก์ และถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหายไว้ โดยโจทก์มีระเบียบการจ่ายเงินปรากฏตามเอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ปัญหาวินิจฉัยมีว่าการจ่ายเงินให้พนักงานของโจทก์ตามที่โจทก์จำเลยรับกันและโจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น จะต้องห้ามมิให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิตามมาตรา 65ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ บทกฎหมายดังกล่าวในขณะพิพาทบัญญัติว่า"รายการต่อไปนี้ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (2)เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ฯลฯ" ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานนั้นเป็นเงินกองทุนหรือเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความหมายดังกล่าวใช่หรือไม่โจทก์ฎีกาว่า เงินที่โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานของโจทก์ที่โจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น ไม่เข้าลักษณะเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแต่อย่างใด ซึ่งแสดงว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงาน ไม่อาจถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เพราะไม่เป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามมาตรา 65 ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรและโจทก์ฎีกาประการต่อมาว่า เงินดังกล่าวโจทก์มิได้ตั้งเป็นกองทุน แต่เป็นเรื่องที่โจทก์โอนบัญชีจ่ายให้เป็นการเสร็จเด็ดขาดเป็นรายตัว และพนักงานแต่ละคนมีภาระหน้าที่ต้องส่งเป็นเงินประกันตัวตามระเบียบว่าด้วยเงินประกันตัวและเป็นเงินฝากประจำของพนักงานผู้นั้นในที่สุด แม้โจทก์จะอ้างว่าเงินดังกล่าวไม่ใช่เงินกองทุน แต่โจทก์ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เงินดังกล่าวไม่ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงาน เพราะพนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจนกว่าจะออกจากธนาคารของโจทก์โดยไม่ได้ทำความเสียหายให้แก่โจทก์ตามเงื่อนไขที่โจทก์กำหนดส่วนข้ออ้างของโจทก์ที่ว่าการถอนเงินไม่ได้เป็นเงื่อนไขของการรับฝากเงินซึ่งผลของเงื่อนไขก็คือพนักงานของโจทก์ยังไม่มีโอกาสได้รับเงินจำนวนดังกล่าวในเมื่อยังไม่ออก จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไปโดยเด็ดขาด อีกทั้งเงินดังกล่าวยังมีโอกาสกลับมาเป็นของโจทก์ได้อีก ไม่ว่าการกลับมาเป็นของโจทก์อีกจะเป็นเรื่องใช้ค่าเสียหายตามการประกันตัวดังโจทก์ฎีกาหรือไม่ก็ตาม จึงเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริงเงินดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นเงินสำรองตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) ซึ่งบัญญัติไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ โจทก์จึงไม่มีสิทธินำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณ กำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2517 ถึง พ.ศ. 2521ส่วนปัญหาที่ว่า ควรลดหรืองดเงินเพิ่มให้แก่โจทก์หรือไม่นั้นเห็นว่าการดำเนินงานของโจทก์นั้น เป็นการกำหนดวิธีการเพื่อให้เงินได้ของโจทก์น้อยลง อันเป็นผลให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล น้อยลงกว่าความเป็นจริง ฉะนั้นจึงไม่ควรลดอัตราเงินเพิ่มหรืองดเรียกเก็บเงินเพิ่มดังโจทก์ฎีกาการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ถูกต้อง ชอบด้วยกฎหมายแล้วที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาคดีต้องกันมาให้ยกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4059/2532บริษัท ธนาคาร กสิกร ไทย จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.รัษฎากร ม. 65 ตรี (1), ม. 65 ตรี (2)โจทก์จ่ายเงินเข้าบัญชีให้พนักงาน พนักงานมีหน้าที่จะต้องรำเงินที่จ่ายให้ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงานพนักงานไม่มีสิทธิถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากงานและถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์ โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหาย จึงถือไม่ได้ว่าเงินดังกล่าวตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงานโดยเด็ดขาด มีลักษณะเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริง จึงเป็นเงินสำรองตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษให้แก่พนักงานรวม5 ปีเงิน 39,203,772.37 บาท โดยโอนเงินบำเหน็จพิเศษเข้าบัญชีเงินประกันตัวพนักงาน ขณะเดียวกันก็โอนเงินประกันตัวพนักงานเข้าบัญชีเงินฝากประจำของพนักงานแต่ละคนเป็นเงินค่าจ้างที่โจทก์จ่ายให้พนักงานแต่ละคนโดยเด็ดขาดตามระเบียบที่วางไว้ และถือปฏิบัติทำนองเดียวกับเงินเดือนโดยหักภาษีเงินได้สำหรับเงินที่จ่ายให้พนักงานแต่ละคนนำส่งตามประมวลรัษฎากร เงินดังกล่าวมิได้ตั้งเป็นกองทุนมิได้จ่ายสมทบและจัดสรรไว้เพื่อประโยชน์ของพนักงานผู้รับเงินแต่ละคนหรือทั้งหมดโดยพนักงานของโจทก์ไม่ต้องออกเงินส่วนตัวหรือหักเงินสมทบแต่ประการใด ไม่เข้าลักษณะเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความในประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2)โจทก์จึงมีสิทธินำเงินบำเหน็จพิเศษที่จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชี 5 ปี รวม 39,203,772.37 บาท ไปหักจากกำไรสุทธิในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชีได้ขอให้เพิกถอนการประเมินเกี่ยวกับภาษีเงินได้และเงินเพิ่มที่คำนวณจากเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินเห็นว่าเงินบำเหน็จพิเศษที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ.2517 ถึง 2521เป็นเงิน 39,203,772.37 บาท พนักงานไม่มีสิทธิเหนือเงินบำเหน็จพิเศษ จะจำหน่ายจ่ายโอนอย่างเจ้าของกรรมสิทธิ์ไม่ได้และเป็นการจ่ายที่ไม่แน่นอน เงินบำเหน็จพิเศษดังกล่าวจึงเป็นเงินกองทุนหรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2) จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้ การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบด้วยข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแล้ว การที่โจทก์ขอให้งดหรือลดเงินเพิ่ม โจทก์มีเจตนาไม่สุจริต และไม่ให้ความร่วมมือในการตรวจสอบภาษีอากร ไม่สมควรที่งดหรือลดเงินเพิ่มให้ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงได้ความตามที่โจทก์จำเลยแถลงรับกันว่าในการจ่ายเงินของโจทก์ตามจำนวนที่เจ้าพนักงานประเมินในแต่ละปีนั้น โจทก์จะจ่ายเข้าบัญชีให้พนักงานซึ่งพนักงานมีหน้าที่จะต้องนำเงินที่จ่ายให้ ส่งเป็นเงินประกันตัวและเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากในบัญชีประจำของพนักงาน พนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากธนาคารโจทก์ และถ้าออกโดยทำความเสียหายให้แก่โจทก์โจทก์ก็จะหักเป็นค่าเสียหายไว้ โดยโจทก์มีระเบียบการจ่ายเงินปรากฏตามเอกสารหมาย จ.1 และ จ.2 ปัญหาวินิจฉัยมีว่าการจ่ายเงินให้พนักงานของโจทก์ตามที่โจทก์จำเลยรับกันและโจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น จะต้องห้ามมิให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิตามมาตรา 65ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ บทกฎหมายดังกล่าวในขณะพิพาทบัญญัติว่า"รายการต่อไปนี้ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (2)เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ฯลฯ" ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงานนั้นเป็นเงินกองทุนหรือเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความหมายดังกล่าวใช่หรือไม่โจทก์ฎีกาว่า เงินที่โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานของโจทก์ที่โจทก์เรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" นั้น ไม่เข้าลักษณะเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแต่อย่างใด ซึ่งแสดงว่าเงินที่โจทก์จ่ายแก่พนักงาน ไม่อาจถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เพราะไม่เป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามมาตรา 65 ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากรและโจทก์ฎีกาประการต่อมาว่า เงินดังกล่าวโจทก์มิได้ตั้งเป็นกองทุน แต่เป็นเรื่องที่โจทก์โอนบัญชีจ่ายให้เป็นการเสร็จเด็ดขาดเป็นรายตัว และพนักงานแต่ละคนมีภาระหน้าที่ต้องส่งเป็นเงินประกันตัวตามระเบียบว่าด้วยเงินประกันตัวและเป็นเงินฝากประจำของพนักงานผู้นั้นในที่สุด แม้โจทก์จะอ้างว่าเงินดังกล่าวไม่ใช่เงินกองทุน แต่โจทก์ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เงินดังกล่าวไม่ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงาน เพราะพนักงานไม่มีสิทธิจะถอนเงินจนกว่าจะออกจากธนาคารของโจทก์โดยไม่ได้ทำความเสียหายให้แก่โจทก์ตามเงื่อนไขที่โจทก์กำหนดส่วนข้ออ้างของโจทก์ที่ว่าการถอนเงินไม่ได้เป็นเงื่อนไขของการรับฝากเงินซึ่งผลของเงื่อนไขก็คือพนักงานของโจทก์ยังไม่มีโอกาสได้รับเงินจำนวนดังกล่าวในเมื่อยังไม่ออก จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไปโดยเด็ดขาด อีกทั้งเงินดังกล่าวยังมีโอกาสกลับมาเป็นของโจทก์ได้อีก ไม่ว่าการกลับมาเป็นของโจทก์อีกจะเป็นเรื่องใช้ค่าเสียหายตามการประกันตัวดังโจทก์ฎีกาหรือไม่ก็ตาม จึงเป็นการตั้งบัญชีสำรองจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษไว้โดยมิได้มีการจ่ายจริงเงินดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นเงินสำรองตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1) ซึ่งบัญญัติไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ โจทก์จึงไม่มีสิทธินำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณ กำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2517 ถึง พ.ศ. 2521ส่วนปัญหาที่ว่า ควรลดหรืองดเงินเพิ่มให้แก่โจทก์หรือไม่นั้นเห็นว่าการดำเนินงานของโจทก์นั้น เป็นการกำหนดวิธีการเพื่อให้เงินได้ของโจทก์น้อยลง อันเป็นผลให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล น้อยลงกว่าความเป็นจริง ฉะนั้นจึงไม่ควรลดอัตราเงินเพิ่มหรืองดเรียกเก็บเงินเพิ่มดังโจทก์ฎีกาการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ถูกต้อง ชอบด้วยกฎหมายแล้วที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาคดีต้องกันมาให้ยกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์-ประวิทย์ ขัมภรัตน์-ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุภาษีเงินได้นิติบุคคลประมวลรัษฎากรกำหนดให้เสียจากกำไรสุทธิโดยคำนวณจากรายได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชีหักด้วยรายจ่ายในการประกอบกิจการ แต่มีรายจ่ายบางประเภทประมวลรัษฎากรห้ามมิให้นำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิเช่น มาตรา 65 ตรี บัญญัติว่า "รายการต่อไปนี้ไม่ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (2) เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง" รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้ประกาศ กฎกระทรวงฉบับที่ 162(พ.ศ.2526) ออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2526 ให้ใช้บังคับสำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่1 มกราคม 2527 เป็นต้นไป ประมวลรัษฎากรมิได้นิยามศัพท์คำว่า "เงินกองทุน"ว่ามีความหมายอย่างไรผู้บันทึกเห็นว่าเงินกองทุนย่อมมีความหมายธรรมดาเป็นที่เข้าใจทั่วไป เช่น บริษัทจัดตั้งกอทุนสวัสดิการให้แก่พนักงานลูกจ้าง ตามหลักวิชาการบัญชีที่รับรองทั่วไปถือว่าทันทีที่บริษัทจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนต้องลงจ่ายออกจากบัญชีของบริษัทในรอบระยะเวลาบัญชีที่มีการจ่ายเงินสมทบและนำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ แต่เมื่อพิเคราะห์ให้ลึกแล้วจะเห็นได้ว่าบริษัทที่มีเจตนาหลีกเลี่ยงภาษีย่อมฉวยโอกาสกันเงินเข้ากองทุนให้มากเพื่อนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิซึ่งจะมีผลให้เสียภาษีน้อยลง ด้วยเหตุนี้เองประมวลรัษฎากรมาตรา 65 ตรี(2) จึงกำหนดไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เว้นแต่เป็นการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนไม่เกินร้อยละ 15 ของเงินเดือนทั้งหมดของพนักงานบริษัท และฝ่ายพนักงานลูกจ้างจะต้องจ่ายสะสมเข้ากองทุนในอัตราร้อยละ 3ของค่าจ้างประมวลรัษฎากรเรียกว่า กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ประมวลรัษฎากรมิได้นิยามศัพท์ คำว่า "กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ" ไว้ว่า มีความหมายอย่างไรแต่ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ข้อ 1 ได้นิยามศัพท์ คำว่า"กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ" ไว้ว่า หมายถึง กองทุนซึ่งลูกจ้างและนายจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้น ประกอบด้วยเงินที่ลูกจ้างจ่าย สะสมและเงินที่บริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจ่าย สมทบและให้ความหมายถึงผลประโยชน์ที่เกิดจากเงินดังกล่าว เพื่อจ่ายในกรณีลูกจ้างออกจากงานตามระเบียบว่าด้วย กองทุนของบริษัท" องค์ประกอบสำคัญของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ คือ 1. เป็นกองทุนที่ลูกจ้างและนายจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้น และ 2. เงินกองทุนประกอบด้วยเงินที่ลูกจ้างจ่าย สะสมในอัตราไม่ต่ำกว่า ร้อยละ 3 ของค่าจ้าง และเงินที่บริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจ่าย สมทบในอัตราไม่เกิน ร้อยละ 15 ของค่าจ้างที่บริษัทได้จ่ายให้แก่ลูกจ้าง แต่ต้องไม่ต่ำกว่าเงินที่ลูกจ้างจ่ายสะสมเข้ากองทุน (กฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ข้อ 5) และ 3. วัตถุประสงค์ของกองทุน เพื่อจ่ายเงินให้ลูกจ้างเมื่อลูกจ้างออกจากงานตามระเบียบว่าด้วยกองทุนที่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรแล้ว (กฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ข้อ 8) คำว่า "จ่ายเงินสะสมหรือจ่ายเงินสมทบ" จะต้องเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดกล่าวคือกรรมสิทธิ์ในเงินได้โอนไปยังกองทุนมิใช่เป็นการจ่ายในนามเท่านั้น เช่นบริษัทลงบัญชีจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนแต่ความจริงแล้วบริษัทยังคงครอบครองเงินจำนวนดังกล่าวอยู่กรณีเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนดังนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2642/2527 คดีระหว่าง ธนาคารกรุงเทพจำกัด โจทก์ กรมสรรพากร กับพวก จำเลย วินิจฉัยว่า"เงินทุนเลี้ยงชีพที่โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานตามระเบียบการเงินทุนเลี้ยงชีพของธนาคารกรุงเทพ จำกัด(ฉบับแก้ไขใหม่) พ.ศ. 2507 ท้ายฟ้องนั้น โจทก์จ่ายให้แก่พนักงานเป็นจำนวนเท่ากับร้อยละ 10 ของเงินเดือนที่พนักงานผู้นั้นได้รับ โดยขึ้นบัญชีเงินฝากไว้กับธนาคารกรุงเทพจำกัด ในนามของพนักงานผู้นั้น แล้วพนักงานกับโจทก์ผู้เป็นนายจ้างได้ทำหนังสือสัญญาตกลงกันไว้ให้โจทก์มีสิทธิยึดหน่วงเงินในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพไว้เป็นประกันการทำงานของพนักงานผู้นั้นและโจทก์มีสิทธินำเงินดังกล่าวหักชำระหนี้สินหรือสินหรือชดใช้ค่าเสียหายที่พนักงานผู้นั้นก่อให้เกิดขึ้นกับโจทก์ได้ นอกจากนี้โจทก์ยังมีสิทธินำเงินดังกล่าวไปซื้อหรือขายหุ้นของธนาคารกรุงเทพ จำกัด นามของพนักงานได้ แล้วโจทก์มีสิทธิยึดใบหุ้นนั้นไว้เป็นประกันเช่นเดียวกับเงินในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพ หากพนักงานมีความจำเป็นในการสร้างบ้านอยู่อาศัยก็มีสิทธิกู้เงินจากโจทก์ได้ โดยนำเงินทุนในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพเป็นหลักประกันให้ไว้แก่โจทก์ และตามทางปฏิบัติไม่เคยปรากฏว่ามีพนักงานผู้ใดถอนบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพได้ก่อนออกจากงานเลย แม้โจทก์จะยืนยัน ว่าได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพให้แก่พนักงานไปแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่าเงินทุนสำรองเลี้ยงชีพของลูกจ้างที่จะไ้ดรับ ยกเว้นให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ตาม มาตรา 65 ตรี(2) แห่งประมวลรัษฎากร นั้นจะต้องเป็นค่าใช้จ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่จ่ายแก่ลูกจ้างโดยเด็ดขาด ซึ่งหมายความว่ารายจ่ายของโจทก์ที่จ่ายให้แก่ลูกจ้างไปแล้วจะต้องเป็นการจ่ายไปเป็นเด็ดขาดมิใช่เป็นแต่เพียงวิธีการจ่ายทางการบัญชีและยังคงอยู่ในความควบคุมของโจทก์แต่ในคดีนี้ปรากฏว่าพนักงานเจ้าของเงินไม่มีสิทธิใช้เงินทุนในบัญชีเงินเลี้ยงชีพของตนเองเลยแต่โจทก์กลับมีสิทธิใช้โดยนำเงินดังกล่าวไปซื้อหุ้นของธนาคารโจทก์ได้ จึงเป็นที่เห็นได้ชัดแจ้งว่า โจทก์ไม่ได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพดังกล่าวให้เป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงานเป็นการเด็ดขาดไปเพราะแม้พนักงานผู้ใดจะยากจนลงหรือมีความจำเป็นมากมายประการใดก็ ไม่มีสิทธิจะนำเงินของตนในบัญชีเงินทุนเลี้ยงชีพมาใช้จ่ายบำบัดความเดือดร้อนได้ ดังนี้ยังจะเรียกได้หรือว่าโจทก์ได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพแก่ลูกจ้างของตนไปโดยเด็ดขาดแล้วพนักงานของโจทก์จะได้รับเงินดังกล่าวเป็นกรรมสิทธิ์แท้จริงก็ ต่อ เมื่อ ออกจากงานไปแล้วศาลฎีกาเห็นว่าตามพฤติการณ์ที่โจทก์ได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพให้แก่พนักงานไปในคดีนี้จะถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ได้ กรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(2)"คำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวได้วางหลักเกณฑ์กรณีที่บริษัทซึ่งเป็นนายจ้างจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเลี้ยงชีพจะต้องเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดไป ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 162 ได้ยืนยันหลักดังกล่าวว่าการจ่ายเงินสะสมหรือจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพจะต้องเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดไป ดังที่ ข้อ 4 วรรคสองกำหนดห้ามมิให้บริษัทเป็นผู้จัดการกองทุนของตนเอง เพื่อป้องกันมิให้บริษัทแสวงหาประโยชน์จากกองทุนเสียเอง อันเป็นการขัดกับวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งกองทุนหรือในกรณีที่บริษัทมีเจตนาหลีกเลี่ยงภาษี โดยแสดงบัญชีว่ามีการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เพื่อนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิแต่ความจริงไม่มีการจ่ายเงินเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพเลยต่อมามีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1462/2530 คดีระหว่างธนาคารกสิกรไทยจำกัด โจทก์ กรมสรรพากร จำเลย วินิจฉัยว่า "เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพเป็นกองทุนซึ่งลูกจ้างและนายจ้างร่วมกันจัดตั้งขึ้นประกอบด้วยเงินที่ลูกจ้างต้องจ่ายส่วนหนึ่งและนายจ้างจ่ายสมทบอีกส่วนหนึ่งตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดกันไว้ แต่เงินบำเหน็จพิเศษกรณีนี้โจทก์เป็นผู้จ่ายทั้งหมดแต่ฝ่ายเดียว จึงไม่อาจถือว่าเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและเงินบำเหน็จพิเศษดังกล่าวพนักงานกลับต้องนำส่งเงินที่แต่ละคนได้รับมาไว้กับโจทก์เพื่อเป็นประกันตัวพนักงาน ถึงแม้ว่าโจทก์จะโอนเงินที่พนักงานส่วนเป็นประกันเข้าในบัญชีฝากประจำของพนักงานแต่ละคนแต่พนักงานทุกคนก็ไม่อาจถอนเงินดังกล่าวในบัญชีฝากประจำของตนออกมาใช้จ่ายได้จนกว่าจะออกจากการเป็นพนักงานโดยไม่ได้ทำความเสียหายให้แก่โจทก์ตามเงื่อนไขที่โจทก์กำหนดไว้จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ได้จ่ายเงินบำเหน็จพิเศษให้แก่พนักงานโดยเด็ดขาด เป็นเพียงรายจ่ายที่จะต้องจ่ายในอนาคตเท่านั้นเงินประเภทนี้จึงเป็นเงินสำรองตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(1)ซึ่งโจทก์ไม่มีสิทธินำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชี" คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้เป็นกรณีโจทก์จ่ายเงินเข้าบัญชีให้พนักงาน พนักงานมีหน้าที่จะต้องนำเงินที่จ่ายให้ส่งเป็นเงินประกันตัว และเมื่อส่งเป็นเงินประกันตัวแล้ว โจทก์จะนำเข้าฝากประจำในบัญชีของพนักงาน พนักงานไม่มีสิทธิ์ถอนเงินจำนวนนี้จนกว่าจะออกจากงาน และถ้าทำความเสียหายให้กับโจทก์ โจทก์จะหักเป็นค่าเสียหายไว้ได้ เงินดังกล่าวยังมีโอกาสกลับมาเป็นของโจทก์ได้อีก จึงถือไม่ได้ว่าเป็นการจ่ายเสร็จเด็ดขาดไปจากโจทก์แม้โจทก์จะเรียกว่า "เงินบำเหน็จพิเศษ" ก็ไม่เข้าลักษณะเป็นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามความใน มาตรา 65 ตรี(2) ไม่อาจถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ ซึ่งเป็นการวินิจฉัยทำนองเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2642/2527 และ 1462/2530 สิทธิประโยชน์ของการจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ การจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหากได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรและได้ปฏิบัติตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 162 บุคคลที่เกี่ยวข้องจะได้รับสิทธิประโยชน์ดังนี้ 1. ลูกจ้าง ลูกจ้างย่อมจะได้รับประโยชน์จากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพโดยตรงและได้รับสิทธิพิเศษตามประมวลรัษฎากรมาตรา 47(1)(ช) กล่าวคือ ยอมให้ลูกจ้างหักลดหย่อนสำหรับเงินสะสมที่จ่ายเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามจำนวนที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 7,000 บาท 2. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล เงินที่บริษัทจ่ายสมทบเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิและขาดทุนสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีที่จ่ายนั้นได้ แต่ต้องไม่เกินอัตราร้อยละ 15 ของค่าจ้างที่บริษัทได้จ่ายให้แก่ลูกจ้างในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น แต่ถ้าหากบริษัทจ่ายสมทบเกินกว่าร้อยละ 15ของค่าจ้างบริษัทจะนำเงินส่วนที่เกินมาหักเป็นค่าใช้จ่ายไม่ได้ วัชรินทร์ปัจเจกวิญญูสกุล