คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1326/2530หลักกฎหมาย: เมื่อบริษัทโจทก์ยอมรับผลการประเมินสำหรับปี 2516 และ 2517ของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้าน และได้ชำระค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระแก่จำเลยแล้วย่อมถือได้ว่าการประเมินดังกล่าวชอบแล้วและเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียง เป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์มิได้ จึงฟังไม่ได้ว่าโจทก์ยังมียอด ขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปี นำมาหักกับยอด กำไรสุทธิในปี 2518 อีก.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคล และเงินเพิ่มจำนวน 137,265 บาทจำเลยทั้งห้าให้การว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลภาษีอากรกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่คู่ความรับกันฟังได้ว่าเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ของโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 และสั่งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่ม ซึ่งโจทก์ได้ชำระครบถ้วนแล้ว ตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินแต่อย่างใด ทางพิจารณาโจทก์นำสืบว่า ในปี 2516 และ 2517 โจทก์มิได้มีกำไรสุทธิดังที่เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ ทั้งนี้เป็นเพราะเจ้าพนักงานประเมินคิดคำนวณผิดพลาดคลาดเคลื่อนแท้จริงแล้วในปี 2516 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิเป็นเงิน 81,789 บาท 70 สตางค์ และก่อนหน้าปี 2516 โจทก์มียอดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 770,477 บาท 70 สตางค์ทำให้รวมเป็นผลขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี 2517 เป็นเงิน 852,267 บาท40 สตางค์ และในปี 2517 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิ 223,051 บาท 20 สตางค์รวมกับยอดขาดทุนสุทธิที่ยกมาแล้วจะเป็นยอดขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี2518 เป็นเงิน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ สำหรับในปี 2518 โจทก์มีกำไรสุทธิ 501,746 บาท 86 สตางค์ เมื่อคิดหักกับยอดขาดทุนที่ยกมาแล้ว โจทก์ยังคงขาดทุนอีก โจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จำเลยนำสืบว่า จากผลการตรวจสอบและวิเคราะห์เอกสารทางบัญชีของโจทก์ ปรากฏว่าโจทก์มีผลกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518ทั้งสิ้น 599,145 บาท 45 สตางค์ และไม่ปรากฏว่ามียอดการขาดทุนสุทธิของโจทก์ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วค้างอยู่อีก จำเลยที่ 1จึงได้แจ้งการประเมินเรียกเก็บภาาีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มจากโจทก์เป็นจำนวน 149,743 บาท 60 สตางค์ โจทก์อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยแล้วเห็นว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินถูกต้องแล้ว แต่ได้พิจารณาลดเงินเพิ่มลงร้อยละ 50พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าที่จำเลยคำนวณผลกำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 เป็นเงิน 599,145 สตางค์ โดยไม่นำยอดขาดทุนซึ่งโจทก์อ้างว่ามีค้างอยู่ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วมาหักออกนั้น เป็นการไม่ชอบหรือไม่ โจทก์นำสืบว่ายอดขาดทุนสุทธิยกมาในปี 2518 เป็นจำนวน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ เมื่อนำมาหักกับยอดกำไรสุทธิ 599,145 บาท 45 สตางค์แล้ว โจทก์ยังขาดทุนสุทธิอีกโจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้สำหรับปี 2518 แต่ข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์ได้เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2516 และ 2517ครบถ้วนตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินอย่างใด และจำเลยนำสืบว่าในการคิดผลกำไรสุทธิของโจทก์สำหรับปี 2516 นั้น จำเลยได้นำยอดขาดทุนสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2511 เป็นเงิน 700,000 บาทเศา มาหักออกจากยอดรายรับในปี2516 ตามกฏหมายแล้ว ดังนั้น จึงไม่มียอดขาดทุนสุทธิยกมาคงค้างอยู่ในปี 2518 อีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อโจทก์ยอมรับผลการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินและโจทก์ได้ชำระเงินค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระนั้นแก่จำเลยแล้ว ย่อมถือได้ว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินดังกล่าวชอบแล้ว และเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียงเป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์หาได้ไม่ เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงฟังไม่ได้ว่ายังมียอดขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 ค้างอยู่อีก โจทก์มิได้อุทธรณ์ว่ากำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 ซึ่งเจ้าพนักงานประเมินคิดคินวณได้เป็นเงิน 599,145 บาท 45 สตางค์นั้นไม่ถูกต้อง ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินและมีคำสั่งให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2518 จึงเป็นการชอบแล้ว ที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์โจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1326/2530บริษัทสากลเคหะพัฒนา จำกัดฯโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 20, ม. 30, ม. 65 ตรี (12)เมื่อบริษัทโจทก์ยอมรับผลการประเมินสำหรับปี 2516 และ 2517ของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้าน และได้ชำระค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระแก่จำเลยแล้วย่อมถือได้ว่าการประเมินดังกล่าวชอบแล้วและเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียง เป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์มิได้ จึงฟังไม่ได้ว่าโจทก์ยังมียอด ขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปี นำมาหักกับยอด กำไรสุทธิในปี 2518 อีก.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคล และเงินเพิ่มจำนวน 137,265 บาทจำเลยทั้งห้าให้การว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลภาษีอากรกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่คู่ความรับกันฟังได้ว่าเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ของโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 และสั่งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่ม ซึ่งโจทก์ได้ชำระครบถ้วนแล้ว ตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินแต่อย่างใด ทางพิจารณาโจทก์นำสืบว่า ในปี 2516 และ 2517 โจทก์มิได้มีกำไรสุทธิดังที่เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ ทั้งนี้เป็นเพราะเจ้าพนักงานประเมินคิดคำนวณผิดพลาดคลาดเคลื่อนแท้จริงแล้วในปี 2516 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิเป็นเงิน 81,789 บาท 70 สตางค์ และก่อนหน้าปี 2516 โจทก์มียอดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 770,477 บาท 70 สตางค์ทำให้รวมเป็นผลขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี 2517 เป็นเงิน 852,267 บาท40 สตางค์ และในปี 2517 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิ 223,051 บาท 20 สตางค์รวมกับยอดขาดทุนสุทธิที่ยกมาแล้วจะเป็นยอดขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี2518 เป็นเงิน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ สำหรับในปี 2518 โจทก์มีกำไรสุทธิ 501,746 บาท 86 สตางค์ เมื่อคิดหักกับยอดขาดทุนที่ยกมาแล้ว โจทก์ยังคงขาดทุนอีก โจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จำเลยนำสืบว่า จากผลการตรวจสอบและวิเคราะห์เอกสารทางบัญชีของโจทก์ ปรากฏว่าโจทก์มีผลกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518ทั้งสิ้น 599,145 บาท 45 สตางค์ และไม่ปรากฏว่ามียอดการขาดทุนสุทธิของโจทก์ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วค้างอยู่อีก จำเลยที่ 1จึงได้แจ้งการประเมินเรียกเก็บภาาีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มจากโจทก์เป็นจำนวน 149,743 บาท 60 สตางค์ โจทก์อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยแล้วเห็นว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินถูกต้องแล้ว แต่ได้พิจารณาลดเงินเพิ่มลงร้อยละ 50พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าที่จำเลยคำนวณผลกำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 เป็นเงิน 599,145 สตางค์ โดยไม่นำยอดขาดทุนซึ่งโจทก์อ้างว่ามีค้างอยู่ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วมาหักออกนั้น เป็นการไม่ชอบหรือไม่ โจทก์นำสืบว่ายอดขาดทุนสุทธิยกมาในปี 2518 เป็นจำนวน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ เมื่อนำมาหักกับยอดกำไรสุทธิ 599,145 บาท 45 สตางค์แล้ว โจทก์ยังขาดทุนสุทธิอีกโจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้สำหรับปี 2518 แต่ข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์ได้เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2516 และ 2517ครบถ้วนตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินอย่างใด และจำเลยนำสืบว่าในการคิดผลกำไรสุทธิของโจทก์สำหรับปี 2516 นั้น จำเลยได้นำยอดขาดทุนสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2511 เป็นเงิน 700,000 บาทเศา มาหักออกจากยอดรายรับในปี2516 ตามกฏหมายแล้ว ดังนั้น จึงไม่มียอดขาดทุนสุทธิยกมาคงค้างอยู่ในปี 2518 อีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อโจทก์ยอมรับผลการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินและโจทก์ได้ชำระเงินค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระนั้นแก่จำเลยแล้ว ย่อมถือได้ว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินดังกล่าวชอบแล้ว และเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียงเป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์หาได้ไม่ เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงฟังไม่ได้ว่ายังมียอดขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 ค้างอยู่อีก โจทก์มิได้อุทธรณ์ว่ากำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 ซึ่งเจ้าพนักงานประเมินคิดคินวณได้เป็นเงิน 599,145 บาท 45 สตางค์นั้นไม่ถูกต้อง ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินและมีคำสั่งให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2518 จึงเป็นการชอบแล้ว ที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์โจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ประวิทย์ ขัมภรัตน์-ชูเชิด รักตะบุตร์-สมศักดิ์ จูสวัสดิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามหลักบัญชีกิจการจะนำผลขาดทุนสุทธิของรอบระยะเวลาบัญชีปีก่อน ๆ มาถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในการหารายได้ในรอบระยะเวลาบัญชีและมิใช่รายจ่ายที่เกิดจากการดำเนินงานคงมีผลต่อกำไรสะสมและส่วนของทุน กล่าวคือเมื่อขาดทุนทำให้ส่วนของทุนลดลง แต่ในด้านภาษีอากรประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(12) ยอมให้นำผลขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปัจจุบันมาเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิของรอบระยะเวลาบัญชีปีปัจจุบันได้ ตัวอย่าง บริษัทพุธ จำกัด ประกอบกิจการตั้งแต่ปี 2523 มีผลการดำเนินงานแต่ละปีจนถึงปี 2528 ซึ่งได้คำนวณตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี ดังนี้ รอบระยะเวลาบัญชี กำไร (ขาดทุน) สุทธิ 2523 (50,000) 2524 (100,000) 2525 (120,000) 2526 (150,000) 2527 (70,000) 2528 500,000 รอบระยะเวลาบัญชีตั้งแต่ปี 2523-2527 บริษัทขาดทุนทุกปีแต่รอบระยะเวลาบัญชีปี 2528 บริษัทมีกำไร 500,000 บาท จึงมีปัญหาว่ารอบระยะเวลาบัญชีปี 2528 นี้ บริษัทจะต้องเสียภาษีเงินได้หรือไม่? เพียงใด? คำตอบก็คือบริษัทจะต้องเสียภาษีเงินได้เพียง 4,000 บาท เพราะกำไร 500,000 บาท ที่บริษัทได้รับในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2528ดังกล่าว บริษัทมีสิทธินำผลขาดทุนสุทธิตั้งแต่รอบระยะเวลาบัญชีปีพ.ศ. 2523-2527 รวมเป็นเงิน 490,000 บาท มาหักออกได้ คงเหลือกำไรสุทธิ 10,000 บาท ที่จะต้องเสียภาษีเงินได้ในอัตราร้อยละ 40 คิดเป็นเงินค่าภาษีเงินได้ 4,000 บาท อนึ่ง การหักผลขาดทุนสุทธิจะต้องเป็นไปตามลำดับ กล่าวคือจะต้องหักจากผลกำไรของปีถัดไปก่อนตามลำดับ จะเลือกนำไปหักในปีหลัง ๆโดยไม่เป็นไปตามลำดับไม่ได้ ดังได้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2185/2522คดีระหว่างบริษัทฮั่นฯ จำกัด โจทก์กรมสรรพากร จำเลย วินิจฉัยว่า"ผลขาดทุนในรอบปีบัญชีที่ยกมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิต้องเป็นผลขาดทุนยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะบัญชีปัจจุบัน โดยยกมาตามวิธการทางบัญชีแต่ละปีจนถึงปีที่มีกำไร ไม่ใช่เอาผลขาดทุนในปี พ.ศ. 2512และ 2514 ไปหักผลกำไรในปี พ.ศ. 2516 โดยไม่ได้เป็นไปตามขั้นตอน" 2. คดีนี้ในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 โจทก์มีกำไรสุทธิ599,145.45 บาท แต่โจทก์อ้างว่าโจทก์ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้ เพราะมียอดขาดทุนสุทธิยกมาจากปีก่อน ๆ เป็นจำนวน 1,075,318.60 บาท เมื่อหักกับยอดกำไรสุทธิดังกล่าวแล้ว โจทก์ยังขาดทุนสุทธิอยู่อีก โจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 แต่ข้ออ้างของโจทก์นี้ก็ฟังไม่ขึ้น เพราะมีการประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีปี 2516 และ 2517 จากโจทก์ โดยมีการหักผลขาดทุนสุทธิยกมาจากปีก่อน ๆ ในการคำนวณกำไรสุทธิให้แล้ว แต่โจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ กลับยอมชำระภาษีตามที่ได้รับแจ้งการประเมิน จึงต้องถือว่าการประเมินถูกต้องและยุติ ไม่มีผลขาดทุนสุทธิเหลือค้างอยู่ยกมาในปี 2518 ตามที่โจทก์อ้างโจทก์จึงต้องเสียภาษีเงินได้จากกำไรสุทธิ 599,145.45 บาท โดยจะหักผลขาดทุนสุทธิไม่ได้ 3. คำวินิจฉัยของศาลฎีกาที่ว่าเมื่อโจทก์ยอมรับผลการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินและได้ชำระเงินค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระแก่จำเลยแล้วย่อมถือได้ว่าการประเมินดังกล่าวชอบแล้วและเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียงเป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์หาได้ไม่นั้น มาตรา 20 ของประมวลรัษฎากรบัญญัติว่า "เมื่อได้จัดการตามมาตรา 19 และทราบข้อความแล้วเจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะแก้จำนวนเงินที่ประเมิน หรือที่ยื่นรายการไว้เดิมโดยอาศัยพยานหลักฐานที่ปรากฎ และแจ้งจำนวนเงินที่ต้องชำระอีกไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีจะอุทธรณ์การประเมินก็ได้" บทบัญญัตินี้ได้เปิดโอกาสให้ผู้ได้รับแจ้งการประเมินซึ่งไม่เห็นด้วยกับการประเมิน อุทธรณ์คัดค้านการประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมินตามบทบัญญัติของมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากร หากผู้ได้รับแจ้งการประเมินไม่อุทธรณ์ ย่อมถือว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินเป็นอันยุติ แต่ที่ว่าเป็นอันยุตินี้ก็มีปัญหาว่ายุติเฉพาะทางฝ่ายผู้เสียภาษีเท่านั้นหรือ ทางฝ่ายเจ้าพนักงานประเมินก็ถือเป็นอันยุติด้วยกล่าวคือหากการประเมินที่ประเมินไปแล้วนั้นมีข้อผิดพลาดไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานประเมินจะมีอำนาจแก้ไขการประเมินที่ผิดพลาดและประเมินใหม่ให้ถูกต้องได้หรือไม่ ปัญหานี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้แล้ว ได้แก่คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3580/2524 และ 4475/2529 โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3580/2524 วินิจฉัยว่า "เมื่อการประเมินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานประเมินย่อมมีอำนาจที่จะแก้การประเมินให้ถูกต้องได้ โดยไม่จำเป็นที่เงินได้เดิมจะต้องเปลี่ยนแปลงไป และถึงแม้ผู้ยื่นรายการจะได้เสียภาษีตามที่ประเมินไปแล้ว แต่ถ้าหากยังอยู่ภายในกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่ได้ยื่นรายการ เจ้าพนักงานประเมินก็ยังมีอำนาจที่จะแก้ไขการประเมินให้ถูกต้องได้" และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4475/2529 วินิจฉัยว่า "เมื่อการประเมินภาษีอากรผิดพลาดแม้โจทก์จะได้เสียภาษีตามการประเมินนั้น เจ้าพนักงานประเมินก็มีอำนาจที่จะตรวจสอบไต่สวนและแก้ไขการประเมินนั้นให้ถูกต้องได้ เพราะประมวลรัษฎากรไม่มีบทบัญญัติห้ามเรียกตรวจสอบไต่สวนและแก้ไขการประเมินที่ผิดพลาดใหม่" ซึ่งทั้งสองคดีนี้มีข้อสังเกตว่าผู้เสียภาษีต่างยอมเสียภาษีตามที่ได้รับแจ้งการประเมินไปแล้วก่อนมีการประเมินใหม่ จึงเป็นอันสรุปได้ว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินนั้นหากผู้เสียภาษีไม่อุทธรณ์คัดค้านต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ผู้เสียภาษีย่อมไม่มีสิทธิที่จะโต้แย้งภายหลังว่าการประเมินนั้นไม่ชอบ แต่ทางฝ่ายเจ้าพนักงานประเมินย่อมมีอำนาจที่จะแก้ไขการประเมินใหม่ให้ถูกต้องได้ ทั้งนี้แม้ผู้เสียภาษีจะได้ชำระภาษีตามที่มีการประเมินไปแล้วก็ตาม. ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรมคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคล และเงินเพิ่มจำนวน 137,265 บาทจำเลยทั้งห้าให้การว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลภาษีอากรกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่คู่ความรับกันฟังได้ว่าเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ของโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 และสั่งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่ม ซึ่งโจทก์ได้ชำระครบถ้วนแล้ว ตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินแต่อย่างใด ทางพิจารณาโจทก์นำสืบว่า ในปี 2516 และ 2517 โจทก์มิได้มีกำไรสุทธิดังที่เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ ทั้งนี้เป็นเพราะเจ้าพนักงานประเมินคิดคำนวณผิดพลาดคลาดเคลื่อนแท้จริงแล้วในปี 2516 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิเป็นเงิน 81,789 บาท 70 สตางค์ และก่อนหน้าปี 2516 โจทก์มียอดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 770,477 บาท 70 สตางค์ทำให้รวมเป็นผลขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี 2517 เป็นเงิน 852,267 บาท40 สตางค์ และในปี 2517 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิ 223,051 บาท 20 สตางค์รวมกับยอดขาดทุนสุทธิที่ยกมาแล้วจะเป็นยอดขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี2518 เป็นเงิน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ สำหรับในปี 2518 โจทก์มีกำไรสุทธิ 501,746 บาท 86 สตางค์ เมื่อคิดหักกับยอดขาดทุนที่ยกมาแล้ว โจทก์ยังคงขาดทุนอีก โจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จำเลยนำสืบว่า จากผลการตรวจสอบและวิเคราะห์เอกสารทางบัญชีของโจทก์ ปรากฏว่าโจทก์มีผลกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518ทั้งสิ้น 599,145 บาท 45 สตางค์ และไม่ปรากฏว่ามียอดการขาดทุนสุทธิของโจทก์ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วค้างอยู่อีก จำเลยที่ 1จึงได้แจ้งการประเมินเรียกเก็บภาาีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มจากโจทก์เป็นจำนวน 149,743 บาท 60 สตางค์ โจทก์อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยแล้วเห็นว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินถูกต้องแล้ว แต่ได้พิจารณาลดเงินเพิ่มลงร้อยละ 50พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าที่จำเลยคำนวณผลกำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 เป็นเงิน 599,145 สตางค์ โดยไม่นำยอดขาดทุนซึ่งโจทก์อ้างว่ามีค้างอยู่ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วมาหักออกนั้น เป็นการไม่ชอบหรือไม่ โจทก์นำสืบว่ายอดขาดทุนสุทธิยกมาในปี 2518 เป็นจำนวน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ เมื่อนำมาหักกับยอดกำไรสุทธิ 599,145 บาท 45 สตางค์แล้ว โจทก์ยังขาดทุนสุทธิอีกโจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้สำหรับปี 2518 แต่ข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์ได้เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2516 และ 2517ครบถ้วนตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินอย่างใด และจำเลยนำสืบว่าในการคิดผลกำไรสุทธิของโจทก์สำหรับปี 2516 นั้น จำเลยได้นำยอดขาดทุนสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2511 เป็นเงิน 700,000 บาทเศา มาหักออกจากยอดรายรับในปี2516 ตามกฏหมายแล้ว ดังนั้น จึงไม่มียอดขาดทุนสุทธิยกมาคงค้างอยู่ในปี 2518 อีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อโจทก์ยอมรับผลการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินและโจทก์ได้ชำระเงินค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระนั้นแก่จำเลยแล้ว ย่อมถือได้ว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินดังกล่าวชอบแล้ว และเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียงเป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์หาได้ไม่ เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงฟังไม่ได้ว่ายังมียอดขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 ค้างอยู่อีก โจทก์มิได้อุทธรณ์ว่ากำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 ซึ่งเจ้าพนักงานประเมินคิดคินวณได้เป็นเงิน 599,145 บาท 45 สตางค์นั้นไม่ถูกต้อง ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินและมีคำสั่งให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2518 จึงเป็นการชอบแล้ว ที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์โจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1326/2530บริษัทสากลเคหะพัฒนา จำกัดฯโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 20, ม. 30, ม. 65 ตรี (12)เมื่อบริษัทโจทก์ยอมรับผลการประเมินสำหรับปี 2516 และ 2517ของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้าน และได้ชำระค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระแก่จำเลยแล้วย่อมถือได้ว่าการประเมินดังกล่าวชอบแล้วและเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียง เป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์มิได้ จึงฟังไม่ได้ว่าโจทก์ยังมียอด ขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปี นำมาหักกับยอด กำไรสุทธิในปี 2518 อีก.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนแบบแจ้งการประเมินภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มและเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคล และเงินเพิ่มจำนวน 137,265 บาทจำเลยทั้งห้าให้การว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลภาษีอากรกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่คู่ความรับกันฟังได้ว่าเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ของโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 และสั่งให้โจทก์เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่ม ซึ่งโจทก์ได้ชำระครบถ้วนแล้ว ตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินแต่อย่างใด ทางพิจารณาโจทก์นำสืบว่า ในปี 2516 และ 2517 โจทก์มิได้มีกำไรสุทธิดังที่เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ ทั้งนี้เป็นเพราะเจ้าพนักงานประเมินคิดคำนวณผิดพลาดคลาดเคลื่อนแท้จริงแล้วในปี 2516 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิเป็นเงิน 81,789 บาท 70 สตางค์ และก่อนหน้าปี 2516 โจทก์มียอดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 770,477 บาท 70 สตางค์ทำให้รวมเป็นผลขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี 2517 เป็นเงิน 852,267 บาท40 สตางค์ และในปี 2517 โจทก์มีผลขาดทุนสุทธิ 223,051 บาท 20 สตางค์รวมกับยอดขาดทุนสุทธิที่ยกมาแล้วจะเป็นยอดขาดทุนสุทธิที่ยกไปในปี2518 เป็นเงิน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ สำหรับในปี 2518 โจทก์มีกำไรสุทธิ 501,746 บาท 86 สตางค์ เมื่อคิดหักกับยอดขาดทุนที่ยกมาแล้ว โจทก์ยังคงขาดทุนอีก โจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จำเลยนำสืบว่า จากผลการตรวจสอบและวิเคราะห์เอกสารทางบัญชีของโจทก์ ปรากฏว่าโจทก์มีผลกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518ทั้งสิ้น 599,145 บาท 45 สตางค์ และไม่ปรากฏว่ามียอดการขาดทุนสุทธิของโจทก์ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วค้างอยู่อีก จำเลยที่ 1จึงได้แจ้งการประเมินเรียกเก็บภาาีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่มจากโจทก์เป็นจำนวน 149,743 บาท 60 สตางค์ โจทก์อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยแล้วเห็นว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินถูกต้องแล้ว แต่ได้พิจารณาลดเงินเพิ่มลงร้อยละ 50พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าที่จำเลยคำนวณผลกำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 เป็นเงิน 599,145 สตางค์ โดยไม่นำยอดขาดทุนซึ่งโจทก์อ้างว่ามีค้างอยู่ในรอบระยะเวลา 5 ปีบัญชีล่วงมาแล้วมาหักออกนั้น เป็นการไม่ชอบหรือไม่ โจทก์นำสืบว่ายอดขาดทุนสุทธิยกมาในปี 2518 เป็นจำนวน 1,075,318 บาท 60 สตางค์ เมื่อนำมาหักกับยอดกำไรสุทธิ 599,145 บาท 45 สตางค์แล้ว โจทก์ยังขาดทุนสุทธิอีกโจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้สำหรับปี 2518 แต่ข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์ได้เสียภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2516 และ 2517ครบถ้วนตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้ทราบ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินอย่างใด และจำเลยนำสืบว่าในการคิดผลกำไรสุทธิของโจทก์สำหรับปี 2516 นั้น จำเลยได้นำยอดขาดทุนสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2511 เป็นเงิน 700,000 บาทเศา มาหักออกจากยอดรายรับในปี2516 ตามกฏหมายแล้ว ดังนั้น จึงไม่มียอดขาดทุนสุทธิยกมาคงค้างอยู่ในปี 2518 อีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อโจทก์ยอมรับผลการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์สำหรับปี 2516 และ 2517 โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินและโจทก์ได้ชำระเงินค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระนั้นแก่จำเลยแล้ว ย่อมถือได้ว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินดังกล่าวชอบแล้ว และเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียงเป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์หาได้ไม่ เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงฟังไม่ได้ว่ายังมียอดขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 ค้างอยู่อีก โจทก์มิได้อุทธรณ์ว่ากำไรสุทธิของโจทก์ในปี 2518 ซึ่งเจ้าพนักงานประเมินคิดคินวณได้เป็นเงิน 599,145 บาท 45 สตางค์นั้นไม่ถูกต้อง ดังนั้นการที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินและมีคำสั่งให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้และเงินเพิ่มสำหรับปี 2518 จึงเป็นการชอบแล้ว ที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษามานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์โจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ประวิทย์ ขัมภรัตน์-ชูเชิด รักตะบุตร์-สมศักดิ์ จูสวัสดิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามหลักบัญชีกิจการจะนำผลขาดทุนสุทธิของรอบระยะเวลาบัญชีปีก่อน ๆ มาถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในการหารายได้ในรอบระยะเวลาบัญชีและมิใช่รายจ่ายที่เกิดจากการดำเนินงานคงมีผลต่อกำไรสะสมและส่วนของทุน กล่าวคือเมื่อขาดทุนทำให้ส่วนของทุนลดลง แต่ในด้านภาษีอากรประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(12) ยอมให้นำผลขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปัจจุบันมาเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิของรอบระยะเวลาบัญชีปีปัจจุบันได้ ตัวอย่าง บริษัทพุธ จำกัด ประกอบกิจการตั้งแต่ปี 2523 มีผลการดำเนินงานแต่ละปีจนถึงปี 2528 ซึ่งได้คำนวณตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี ดังนี้ รอบระยะเวลาบัญชี กำไร (ขาดทุน) สุทธิ 2523 (50,000) 2524 (100,000) 2525 (120,000) 2526 (150,000) 2527 (70,000) 2528 500,000 รอบระยะเวลาบัญชีตั้งแต่ปี 2523-2527 บริษัทขาดทุนทุกปีแต่รอบระยะเวลาบัญชีปี 2528 บริษัทมีกำไร 500,000 บาท จึงมีปัญหาว่ารอบระยะเวลาบัญชีปี 2528 นี้ บริษัทจะต้องเสียภาษีเงินได้หรือไม่? เพียงใด? คำตอบก็คือบริษัทจะต้องเสียภาษีเงินได้เพียง 4,000 บาท เพราะกำไร 500,000 บาท ที่บริษัทได้รับในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2528ดังกล่าว บริษัทมีสิทธินำผลขาดทุนสุทธิตั้งแต่รอบระยะเวลาบัญชีปีพ.ศ. 2523-2527 รวมเป็นเงิน 490,000 บาท มาหักออกได้ คงเหลือกำไรสุทธิ 10,000 บาท ที่จะต้องเสียภาษีเงินได้ในอัตราร้อยละ 40 คิดเป็นเงินค่าภาษีเงินได้ 4,000 บาท อนึ่ง การหักผลขาดทุนสุทธิจะต้องเป็นไปตามลำดับ กล่าวคือจะต้องหักจากผลกำไรของปีถัดไปก่อนตามลำดับ จะเลือกนำไปหักในปีหลัง ๆโดยไม่เป็นไปตามลำดับไม่ได้ ดังได้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2185/2522คดีระหว่างบริษัทฮั่นฯ จำกัด โจทก์กรมสรรพากร จำเลย วินิจฉัยว่า"ผลขาดทุนในรอบปีบัญชีที่ยกมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิต้องเป็นผลขาดทุนยกมาไม่เกิน 5 ปีก่อนรอบระยะบัญชีปัจจุบัน โดยยกมาตามวิธการทางบัญชีแต่ละปีจนถึงปีที่มีกำไร ไม่ใช่เอาผลขาดทุนในปี พ.ศ. 2512และ 2514 ไปหักผลกำไรในปี พ.ศ. 2516 โดยไม่ได้เป็นไปตามขั้นตอน" 2. คดีนี้ในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 โจทก์มีกำไรสุทธิ599,145.45 บาท แต่โจทก์อ้างว่าโจทก์ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้ เพราะมียอดขาดทุนสุทธิยกมาจากปีก่อน ๆ เป็นจำนวน 1,075,318.60 บาท เมื่อหักกับยอดกำไรสุทธิดังกล่าวแล้ว โจทก์ยังขาดทุนสุทธิอยู่อีก โจทก์จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีปี 2518 แต่ข้ออ้างของโจทก์นี้ก็ฟังไม่ขึ้น เพราะมีการประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีปี 2516 และ 2517 จากโจทก์ โดยมีการหักผลขาดทุนสุทธิยกมาจากปีก่อน ๆ ในการคำนวณกำไรสุทธิให้แล้ว แต่โจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ กลับยอมชำระภาษีตามที่ได้รับแจ้งการประเมิน จึงต้องถือว่าการประเมินถูกต้องและยุติ ไม่มีผลขาดทุนสุทธิเหลือค้างอยู่ยกมาในปี 2518 ตามที่โจทก์อ้างโจทก์จึงต้องเสียภาษีเงินได้จากกำไรสุทธิ 599,145.45 บาท โดยจะหักผลขาดทุนสุทธิไม่ได้ 3. คำวินิจฉัยของศาลฎีกาที่ว่าเมื่อโจทก์ยอมรับผลการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินที่เรียกเก็บภาษีเงินได้และเงินเพิ่มจากโจทก์ โดยโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านการประเมินและได้ชำระเงินค่าภาษีเงินได้และเงินเพิ่มตามที่เจ้าพนักงานประเมินมีคำสั่งให้ชำระแก่จำเลยแล้วย่อมถือได้ว่าการประเมินดังกล่าวชอบแล้วและเป็นอันยุติ โจทก์จะรื้อฟื้นขึ้นมาโต้เถียงเป็นอย่างอื่นอีกโดยอ้างว่ารู้เท่าไม่ถึงการณ์หาได้ไม่นั้น มาตรา 20 ของประมวลรัษฎากรบัญญัติว่า "เมื่อได้จัดการตามมาตรา 19 และทราบข้อความแล้วเจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะแก้จำนวนเงินที่ประเมิน หรือที่ยื่นรายการไว้เดิมโดยอาศัยพยานหลักฐานที่ปรากฎ และแจ้งจำนวนเงินที่ต้องชำระอีกไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีจะอุทธรณ์การประเมินก็ได้" บทบัญญัตินี้ได้เปิดโอกาสให้ผู้ได้รับแจ้งการประเมินซึ่งไม่เห็นด้วยกับการประเมิน อุทธรณ์คัดค้านการประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมินตามบทบัญญัติของมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากร หากผู้ได้รับแจ้งการประเมินไม่อุทธรณ์ ย่อมถือว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินเป็นอันยุติ แต่ที่ว่าเป็นอันยุตินี้ก็มีปัญหาว่ายุติเฉพาะทางฝ่ายผู้เสียภาษีเท่านั้นหรือ ทางฝ่ายเจ้าพนักงานประเมินก็ถือเป็นอันยุติด้วยกล่าวคือหากการประเมินที่ประเมินไปแล้วนั้นมีข้อผิดพลาดไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานประเมินจะมีอำนาจแก้ไขการประเมินที่ผิดพลาดและประเมินใหม่ให้ถูกต้องได้หรือไม่ ปัญหานี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้แล้ว ได้แก่คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3580/2524 และ 4475/2529 โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3580/2524 วินิจฉัยว่า "เมื่อการประเมินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรไม่ถูกต้อง เจ้าพนักงานประเมินย่อมมีอำนาจที่จะแก้การประเมินให้ถูกต้องได้ โดยไม่จำเป็นที่เงินได้เดิมจะต้องเปลี่ยนแปลงไป และถึงแม้ผู้ยื่นรายการจะได้เสียภาษีตามที่ประเมินไปแล้ว แต่ถ้าหากยังอยู่ภายในกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่ได้ยื่นรายการ เจ้าพนักงานประเมินก็ยังมีอำนาจที่จะแก้ไขการประเมินให้ถูกต้องได้" และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4475/2529 วินิจฉัยว่า "เมื่อการประเมินภาษีอากรผิดพลาดแม้โจทก์จะได้เสียภาษีตามการประเมินนั้น เจ้าพนักงานประเมินก็มีอำนาจที่จะตรวจสอบไต่สวนและแก้ไขการประเมินนั้นให้ถูกต้องได้ เพราะประมวลรัษฎากรไม่มีบทบัญญัติห้ามเรียกตรวจสอบไต่สวนและแก้ไขการประเมินที่ผิดพลาดใหม่" ซึ่งทั้งสองคดีนี้มีข้อสังเกตว่าผู้เสียภาษีต่างยอมเสียภาษีตามที่ได้รับแจ้งการประเมินไปแล้วก่อนมีการประเมินใหม่ จึงเป็นอันสรุปได้ว่าการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินนั้นหากผู้เสียภาษีไม่อุทธรณ์คัดค้านต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ผู้เสียภาษีย่อมไม่มีสิทธิที่จะโต้แย้งภายหลังว่าการประเมินนั้นไม่ชอบ แต่ทางฝ่ายเจ้าพนักงานประเมินย่อมมีอำนาจที่จะแก้ไขการประเมินใหม่ให้ถูกต้องได้ ทั้งนี้แม้ผู้เสียภาษีจะได้ชำระภาษีตามที่มีการประเมินไปแล้วก็ตาม. ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม