คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 354/2530หลักกฎหมาย: ป.รัษฎากร มาตรา 118 มิได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตมป์ในขณะทำสัญญา ดังนั้น แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตมป์มาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ 80,000 บาท ตกลงให้ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี จำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ตามสัญญากู้เงินและสัญญาค้ำประกันท้ายฟ้องจำเลยทั้งสองไม่ชำระคืนแก่โจทก์ตามกำหนด จำเลยค้างชำระดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 3,000 บาทขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ชำระเงิน 83,000 บาทแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระ ขอให้บังคับจำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า สัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ได้ขีดฆ่าอากรแสตมป์ในภายหลังถือได้ว่ามิได้ปิดแสตมป์โดยบริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103 การที่โจทก์ปิดอากรแสตมป์และฆ่าอากรแสตมป์เองในภายหลังไม่อาจรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินแก่โจทก์ จำนวน83,000 บาท หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระก็ให้จำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงิน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยทั้งสองฎีกาว่า หนังสือสัญญากู้และหนังสือสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ปิดอากรแสตมป์และขีดฆ่าในขณะที่โจทก์ฟ้องคดีนี้มิได้ปิดและขีดฆ่าในขณะทำสัญญาจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้นั้นเห็นว่าประมวลรัษฎากร มาตรา 118บัญญัติว่า "ตราสารใดไม่ปิดแสตม์ปบริบูรณ์จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับคู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรแสตม์ปครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้และขีดฆ่าแล้ว ฯลฯ" ตามบทบัญญัติดังกล่าวหาได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปในขณะทำสัญญาไม่ ดังนี้ แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปมาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตม์ปครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้ ฎีกาข้อนี้ของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 354/2530นาย ปรีชา โคตร คำโจทก์นาง หนู พร เวียง ซ้าย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 653, ม. 680 ป.รัษฎากร ม. 118ป.รัษฎากร มาตรา 118 มิได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตมป์ในขณะทำสัญญา ดังนั้น แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตมป์มาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ 80,000 บาท ตกลงให้ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี จำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ตามสัญญากู้เงินและสัญญาค้ำประกันท้ายฟ้องจำเลยทั้งสองไม่ชำระคืนแก่โจทก์ตามกำหนด จำเลยค้างชำระดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 3,000 บาทขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ชำระเงิน 83,000 บาทแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระ ขอให้บังคับจำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า สัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ได้ขีดฆ่าอากรแสตมป์ในภายหลังถือได้ว่ามิได้ปิดแสตมป์โดยบริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103 การที่โจทก์ปิดอากรแสตมป์และฆ่าอากรแสตมป์เองในภายหลังไม่อาจรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินแก่โจทก์ จำนวน83,000 บาท หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระก็ให้จำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงิน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยทั้งสองฎีกาว่า หนังสือสัญญากู้และหนังสือสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ปิดอากรแสตมป์และขีดฆ่าในขณะที่โจทก์ฟ้องคดีนี้มิได้ปิดและขีดฆ่าในขณะทำสัญญาจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้นั้นเห็นว่าประมวลรัษฎากร มาตรา 118บัญญัติว่า "ตราสารใดไม่ปิดแสตม์ปบริบูรณ์จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับคู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรแสตม์ปครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้และขีดฆ่าแล้ว ฯลฯ" ตามบทบัญญัติดังกล่าวหาได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปในขณะทำสัญญาไม่ ดังนี้ แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปมาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตม์ปครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้ ฎีกาข้อนี้ของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ไพรัช วงศ์วัฒนะ-ไพจิตร วิเศษโกสิน-สมบูรณ์ ฤกษ์สำราญ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ข้อปัญหาเป็นเรื่องพยานเอกสารที่กฎหมายบังคับให้เสียอากร ถ้ามิได้ปิดอากรแสตม์ปจะรับฟังเป็นหลักฐานคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรโดยปิดแสตม์ปและขีดฆ่าอากรแล้วตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 ซึ่งมีข้อพิจารณาดังต่อไปนี้ 1. การพิจารณาว่าเอกสารใดจะต้องด้วยบทบัญญัติของมาตรา 118นี้หรือไม่ เบื้องแรกจะต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ในเรื่องพยานหลักฐานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งก่อน ถ้าเอกสารใดมิได้รับฟังเป็นพยานหลักฐาน เช่น คู่ความยอมรับกันแล้วว่าได้ทำเอกสารนั้นขึ้นย่อมเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 84(1) ซึ่งถือว่าเป็นข้อเท็จจริงที่ไม่จำต้องพิสูจน์ กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 118แห่งประมวลรัษฎากร ศาลย่อมพิจารณาพิพากษาคดีไปได้แม้ว่าเอกสารนั้นจะมิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ป ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่230/2487,/1189/2494,1484/2505,1517/2506,1612/2513,309/2514,2461/2522,3194/2522,3080/2523,3097/2523, และ 1646/2529 2. ประมวลรัษฎากร มาตรา 118 บัญญัติเฉพาะการห้ามรับฟังพยานเอกสารที่มิได้ปิดอากรให้ถูกต้อง ถ้าเอกสารใดกฎหมายบังคับให้ต้องปิดอากรแล้วมิได้ปิดก็มีผลให้รับฟังพยานเอกสารเช่นนั้นไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2738/2517) แต่การไม่ปิดอากรไม่ทำให้เอกสารนั้นเสียความสมบูรณ์ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 437/2518) เพราะเอกสารจะสมบูรณ์หรือไม่หรือจะรับฟังพยานหลักฐานได้หรือไม่เป็นคนละเรื่องกัน ด้วยเหตุนี้ในการฟ้องร้องบังคับคดีทางแพ่ง แม้กฎหมายบัญญัติให้มีหลักฐานเป็นหนังสือจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ เช่นสัญญาจะซื้อจะขายอสังหาริมทรัพย์หรือสัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงราคากันเป็นราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 538 หรือการกู้ยืมเงินกว่าห้าสิบบาทขึ้นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 และแม้ว่าสัญญาดังกล่าวจะมิได้ปิดอากรแสตมป์ ต้องห้ามมิให้รับฟังเป็นพยานหลักฐานก็ตาม แต่ก็ยังรับฟังเป็นหลักฐานในการฟ้องร้องคดีกันได้ ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 230/2487 และ109-111/2507 อย่างไรก็ดี น่าสังเกตว่ามีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1696/2527วินิจฉัยว่า สัญญาเช่าซื้อที่มิได้ปิดอากรแสตม์ปจะใช้เป็นหลักฐานฟ้องคดีมิได้ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้วินิจฉัยประหนึ่งจะกลับหลักเกณฑ์ในคำพิพากษาบรรทัดฐานทั้งมวลวินิจฉัยเกี่ยวกับมาตรา 118นี้ อีกทั้งยังจะเป็นการตีความบทบัญญัติในมาตรา 118 นั้นเองให้กว้างไกลออกไปและขัดกันเอง ความจริงแล้วการมิได้ปิดอากรแสตม์ปไม่มีผลทำให้ขัดข้องต่อการที่จะนำเอกสารดังกล่าวมาฟ้องคดี เพียงแต่ใช้รับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้เท่านั้นเอง 3. เอกสารที่กฎหมายบังคับให้มีการเสียอากรแต่มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรมีผลให้ใช้เอกสารนั้นรับฟังไม่ได้หากศาลยอมรับฟังเอกสารเช่นนั้นเป็นพยานย่อมเป็นการรับฟังพยานหลักฐานผิดกฎหมาย และถือว่าเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยแม้ไม่ยกอ้างในศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ก็ย่อมยกขึ้นอ้างในชั้นฎีกาได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1783/2520,1083/2522) และหากศาลได้ยกฟ้องเพราะเหตุรับฟังพยานเอกสารไม่ได้แล้วคู่ความแม้จะปิดอากรแสตม์ปแล้วนำเอกสารนั้นมาฟ้องใหม่ก็ไม่ได้เป็นการเอาพยานที่ศาลวินิจฉัยแล้วมาให้วินิจฉัยอีกเป็นฟ้องซ้ำ(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 578/2492 และ 1220/2495 ประชุมใหญ่) อย่างไรก็ดี ความในมาตรา 118 มิได้บัญญัติว่าเอกสารจะต้องปิดอากรเมื่อใดและผู้ใดเป็นผู้ปิดอากร ด้วยเหตุนี้ผู้ใดจะปิดอากรหรือจะปิดอากรเมื่อใดก็ได้ เมื่อปิดแล้วก็ย่อมรับฟังเอกสารนั้นเป็นพยานได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 506/2505,288/2509,463/2506,2987/2517,3220/2525,640/2527) อีกทั้งแม้ว่าในขณะฟ้องคดีเอกสารมิได้ปิดอากรแสตม์ปต่อมามีอากรแสตม์ปก็ย่อมรับฟังเอกสารนั้นได้ทันที (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1873/2493) แม้แต่ในกรณีที่ศาลชั้นต้นสืบพยานเสร็จแล้วก่อนศาลพิพากษา คู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารขอให้ศาลส่งเอกสารไปให้เจ้าหน้าที่สรรพากรจัดการปิดอากรให้ถูกต้องก็รับฟังเอกสารนั้นได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 686/2495 และ1004/2520) ด้วยเหตุนี้ ในกรณีนี้ศาลชั้นต้นเห็นว่าเอกสารมิได้ปิดอากรและขีดฆ่าให้ถูกต้อง เช่น ปิดอากรครบแต่ไม่ขีดฆ่า ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยาน โจทก์ขออนุญาตขีดฆ่าอากร เช่นนี้ ศาลฎีกาเห็นว่าศาลชั้นต้นควรอนุญาตให้คู่ความขีดฆ่าอากรแล้วพิจารณาต่อไป ไม่ใช่ยกฟ้องเสีย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1286/2522) โดยสรุปแล้ว ตามมาตรา 118 แห่งประมวลรัษฎการคงจะมีข้อห้ามแต่เพียงประการเดียวว่า หากศาลจะต้องรับฟังเอกสารใดเป็นพยานหลักฐานเอกสารนั้นจะต้องปิดอากรให้ถูกต้องเท่านั้น ส่วนจะปิดอากรเมื่อใดขีดฆ่าเมื่อใด กฎหมายมิได้บัญญัติถึงและศาลก็มิได้ตีความวางหลักนี้ไว้แต่อย่างใด. นพพรโพธิรังสิยากร.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ 80,000 บาท ตกลงให้ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี จำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ตามสัญญากู้เงินและสัญญาค้ำประกันท้ายฟ้องจำเลยทั้งสองไม่ชำระคืนแก่โจทก์ตามกำหนด จำเลยค้างชำระดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 3,000 บาทขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ชำระเงิน 83,000 บาทแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระ ขอให้บังคับจำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า สัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ได้ขีดฆ่าอากรแสตมป์ในภายหลังถือได้ว่ามิได้ปิดแสตมป์โดยบริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103 การที่โจทก์ปิดอากรแสตมป์และฆ่าอากรแสตมป์เองในภายหลังไม่อาจรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินแก่โจทก์ จำนวน83,000 บาท หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระก็ให้จำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงิน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยทั้งสองฎีกาว่า หนังสือสัญญากู้และหนังสือสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ปิดอากรแสตมป์และขีดฆ่าในขณะที่โจทก์ฟ้องคดีนี้มิได้ปิดและขีดฆ่าในขณะทำสัญญาจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้นั้นเห็นว่าประมวลรัษฎากร มาตรา 118บัญญัติว่า "ตราสารใดไม่ปิดแสตม์ปบริบูรณ์จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับคู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรแสตม์ปครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้และขีดฆ่าแล้ว ฯลฯ" ตามบทบัญญัติดังกล่าวหาได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปในขณะทำสัญญาไม่ ดังนี้ แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปมาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตม์ปครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้ ฎีกาข้อนี้ของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 354/2530นาย ปรีชา โคตร คำโจทก์นาง หนู พร เวียง ซ้าย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 653, ม. 680 ป.รัษฎากร ม. 118ป.รัษฎากร มาตรา 118 มิได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตมป์ในขณะทำสัญญา ดังนั้น แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตมป์มาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ 80,000 บาท ตกลงให้ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี จำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ตามสัญญากู้เงินและสัญญาค้ำประกันท้ายฟ้องจำเลยทั้งสองไม่ชำระคืนแก่โจทก์ตามกำหนด จำเลยค้างชำระดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 3,000 บาทขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ชำระเงิน 83,000 บาทแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระ ขอให้บังคับจำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า สัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ได้ขีดฆ่าอากรแสตมป์ในภายหลังถือได้ว่ามิได้ปิดแสตมป์โดยบริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103 การที่โจทก์ปิดอากรแสตมป์และฆ่าอากรแสตมป์เองในภายหลังไม่อาจรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินแก่โจทก์ จำนวน83,000 บาท หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระก็ให้จำเลยที่ 2 ชำระแทนจนครบให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงิน 80,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยทั้งสองฎีกาว่า หนังสือสัญญากู้และหนังสือสัญญาค้ำประกันตามเอกสารหมาย จ.1, จ.2 ปิดอากรแสตมป์และขีดฆ่าในขณะที่โจทก์ฟ้องคดีนี้มิได้ปิดและขีดฆ่าในขณะทำสัญญาจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้นั้นเห็นว่าประมวลรัษฎากร มาตรา 118บัญญัติว่า "ตราสารใดไม่ปิดแสตม์ปบริบูรณ์จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับคู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรแสตม์ปครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้และขีดฆ่าแล้ว ฯลฯ" ตามบทบัญญัติดังกล่าวหาได้บังคับให้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปในขณะทำสัญญาไม่ ดังนี้ แม้มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ปมาแต่แรกในขณะทำสัญญา แต่เมื่อได้ปิดอากรแสตม์ปครบถ้วนและขีดฆ่าแล้วในขณะฟ้องคดีนี้ก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีได้ ฎีกาข้อนี้ของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ไพรัช วงศ์วัฒนะ-ไพจิตร วิเศษโกสิน-สมบูรณ์ ฤกษ์สำราญ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ข้อปัญหาเป็นเรื่องพยานเอกสารที่กฎหมายบังคับให้เสียอากร ถ้ามิได้ปิดอากรแสตม์ปจะรับฟังเป็นหลักฐานคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรโดยปิดแสตม์ปและขีดฆ่าอากรแล้วตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 ซึ่งมีข้อพิจารณาดังต่อไปนี้ 1. การพิจารณาว่าเอกสารใดจะต้องด้วยบทบัญญัติของมาตรา 118นี้หรือไม่ เบื้องแรกจะต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ในเรื่องพยานหลักฐานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งก่อน ถ้าเอกสารใดมิได้รับฟังเป็นพยานหลักฐาน เช่น คู่ความยอมรับกันแล้วว่าได้ทำเอกสารนั้นขึ้นย่อมเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 84(1) ซึ่งถือว่าเป็นข้อเท็จจริงที่ไม่จำต้องพิสูจน์ กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 118แห่งประมวลรัษฎากร ศาลย่อมพิจารณาพิพากษาคดีไปได้แม้ว่าเอกสารนั้นจะมิได้ปิดและขีดฆ่าอากรแสตม์ป ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่230/2487,/1189/2494,1484/2505,1517/2506,1612/2513,309/2514,2461/2522,3194/2522,3080/2523,3097/2523, และ 1646/2529 2. ประมวลรัษฎากร มาตรา 118 บัญญัติเฉพาะการห้ามรับฟังพยานเอกสารที่มิได้ปิดอากรให้ถูกต้อง ถ้าเอกสารใดกฎหมายบังคับให้ต้องปิดอากรแล้วมิได้ปิดก็มีผลให้รับฟังพยานเอกสารเช่นนั้นไม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2738/2517) แต่การไม่ปิดอากรไม่ทำให้เอกสารนั้นเสียความสมบูรณ์ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 437/2518) เพราะเอกสารจะสมบูรณ์หรือไม่หรือจะรับฟังพยานหลักฐานได้หรือไม่เป็นคนละเรื่องกัน ด้วยเหตุนี้ในการฟ้องร้องบังคับคดีทางแพ่ง แม้กฎหมายบัญญัติให้มีหลักฐานเป็นหนังสือจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ เช่นสัญญาจะซื้อจะขายอสังหาริมทรัพย์หรือสัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงราคากันเป็นราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 538 หรือการกู้ยืมเงินกว่าห้าสิบบาทขึ้นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 และแม้ว่าสัญญาดังกล่าวจะมิได้ปิดอากรแสตมป์ ต้องห้ามมิให้รับฟังเป็นพยานหลักฐานก็ตาม แต่ก็ยังรับฟังเป็นหลักฐานในการฟ้องร้องคดีกันได้ ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 230/2487 และ109-111/2507 อย่างไรก็ดี น่าสังเกตว่ามีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1696/2527วินิจฉัยว่า สัญญาเช่าซื้อที่มิได้ปิดอากรแสตม์ปจะใช้เป็นหลักฐานฟ้องคดีมิได้ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้วินิจฉัยประหนึ่งจะกลับหลักเกณฑ์ในคำพิพากษาบรรทัดฐานทั้งมวลวินิจฉัยเกี่ยวกับมาตรา 118นี้ อีกทั้งยังจะเป็นการตีความบทบัญญัติในมาตรา 118 นั้นเองให้กว้างไกลออกไปและขัดกันเอง ความจริงแล้วการมิได้ปิดอากรแสตม์ปไม่มีผลทำให้ขัดข้องต่อการที่จะนำเอกสารดังกล่าวมาฟ้องคดี เพียงแต่ใช้รับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้เท่านั้นเอง 3. เอกสารที่กฎหมายบังคับให้มีการเสียอากรแต่มิได้ปิดและขีดฆ่าอากรมีผลให้ใช้เอกสารนั้นรับฟังไม่ได้หากศาลยอมรับฟังเอกสารเช่นนั้นเป็นพยานย่อมเป็นการรับฟังพยานหลักฐานผิดกฎหมาย และถือว่าเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยแม้ไม่ยกอ้างในศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ก็ย่อมยกขึ้นอ้างในชั้นฎีกาได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1783/2520,1083/2522) และหากศาลได้ยกฟ้องเพราะเหตุรับฟังพยานเอกสารไม่ได้แล้วคู่ความแม้จะปิดอากรแสตม์ปแล้วนำเอกสารนั้นมาฟ้องใหม่ก็ไม่ได้เป็นการเอาพยานที่ศาลวินิจฉัยแล้วมาให้วินิจฉัยอีกเป็นฟ้องซ้ำ(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 578/2492 และ 1220/2495 ประชุมใหญ่) อย่างไรก็ดี ความในมาตรา 118 มิได้บัญญัติว่าเอกสารจะต้องปิดอากรเมื่อใดและผู้ใดเป็นผู้ปิดอากร ด้วยเหตุนี้ผู้ใดจะปิดอากรหรือจะปิดอากรเมื่อใดก็ได้ เมื่อปิดแล้วก็ย่อมรับฟังเอกสารนั้นเป็นพยานได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 506/2505,288/2509,463/2506,2987/2517,3220/2525,640/2527) อีกทั้งแม้ว่าในขณะฟ้องคดีเอกสารมิได้ปิดอากรแสตม์ปต่อมามีอากรแสตม์ปก็ย่อมรับฟังเอกสารนั้นได้ทันที (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1873/2493) แม้แต่ในกรณีที่ศาลชั้นต้นสืบพยานเสร็จแล้วก่อนศาลพิพากษา คู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารขอให้ศาลส่งเอกสารไปให้เจ้าหน้าที่สรรพากรจัดการปิดอากรให้ถูกต้องก็รับฟังเอกสารนั้นได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 686/2495 และ1004/2520) ด้วยเหตุนี้ ในกรณีนี้ศาลชั้นต้นเห็นว่าเอกสารมิได้ปิดอากรและขีดฆ่าให้ถูกต้อง เช่น ปิดอากรครบแต่ไม่ขีดฆ่า ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยาน โจทก์ขออนุญาตขีดฆ่าอากร เช่นนี้ ศาลฎีกาเห็นว่าศาลชั้นต้นควรอนุญาตให้คู่ความขีดฆ่าอากรแล้วพิจารณาต่อไป ไม่ใช่ยกฟ้องเสีย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1286/2522) โดยสรุปแล้ว ตามมาตรา 118 แห่งประมวลรัษฎการคงจะมีข้อห้ามแต่เพียงประการเดียวว่า หากศาลจะต้องรับฟังเอกสารใดเป็นพยานหลักฐานเอกสารนั้นจะต้องปิดอากรให้ถูกต้องเท่านั้น ส่วนจะปิดอากรเมื่อใดขีดฆ่าเมื่อใด กฎหมายมิได้บัญญัติถึงและศาลก็มิได้ตีความวางหลักนี้ไว้แต่อย่างใด. นพพรโพธิรังสิยากร.