ประกาศสถาปนาตั้งกรม ประกาศสถาปนาตั้งกรม[๑] ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเปนอดีตภาค ๒๔๗๐ พรรษา ปัจจุบันสมัยศศสมพัตสร พฤศจิกายนมาส อัษฎมสุรทิน มงคลวาร โดยกาลบริเฉทพระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาประชาธิปกมหันตเดชนดิลกรามาธิบดี เทพยปรียมหาราชรวิวงศ์ อสัมภิน พงศพีระกษัตรบุรุษรัตนราชนิกโรดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสำศุทธเคราหณีจักรีบรมนาถจุฬาลงกรณราชวรางกูร มหามกุฎวงศ์วีรสูรชิษฐ ราชธรรมทศพิธอุต์กฤษฏนิบุญอดุลยกฤษฏาภินีร์หาร บูรพาธิการสุสาธิต ธันยลักษณวิจิตรเสาภาคยสรรพางค์มหาชโนตมางคมานท สนธิมตสมันตสมาคม บรมราชสมภาร ทิพยเทพาวตาร ไพศาลเกียรติคุณอดุลยศักดิเดช สรรพเทเวศปริยานุรักษมงคลลัคนเนมาหวัย สุโขทัยธรรมราชาอภิเนาวศิลปศึกษา เดชนาวุธ วิชัยยุทธศาสดรโกศล วิมลนรรยพินิต สุจริตสมาจารภัทรภิชญานประดิภานสุนทร ประวรศาสโนปสดมภก มูลมุขมาตยวรนายกมหาเสนานีสราชนาวีพยูหโยธโพยมจร บรมเชษฐโสทรสมมต เอกราชยยศสธิคมบรมราชสมบัตินพปฏลเศวตฉัตราดิฉัตร ศรีรัตโนปลักษณ มหาบรมราชาภิเษกาภิษิกต์สรรพทศทิควิชิตเดโชไชย สกลมไหศวรยมหาสวามินทร มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดมบรมนาถชาติอาชันยาศรัย พุทธาทิไตรรัตนศรณารักษ วิศิษฏศักตอัคร นเรศวราธิบดี เมตตากรุณาศีตลหฤทัยอโนปไมยบุนยการ สกลไพศาลมหารัษฎราธิบดินทร ปรมินทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนาถบพิตรพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภาพรประภาได้ทรงรับตำแหน่งเปนอธิบดีบัญชาการรักษาพระราชวังฝ่ายในตั้งแต่ในรัชกาลสมเด็จพระบรมชนกนาถพระบาทสมเด็จฯพระจุลจอมเกล้าอยู่หัว ได้ทรงปฏิบัติราชการโดยซื่อตรงกอบด้วยพระวิริยอุตสาหะสามารถให้ราชการทั้งปวงในหน้าที่เรียบร้อยเปนที่ไว้วางพระราชหฤทัยในพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงจึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เพิ่มอำนาจและหน้าที่ให้ทรงบังคับบัญชาราชการฝ่ายในมากขึ้นโดยลำดับมาก็ทรงสามารถสนองพระเดชพระคุณได้ดั่งพระราชประสงค์สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงได้ทรงยกย่องพระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์ปฐมจุลจอมเกล้าและพระราชทานเข็มอักษรพระนามซึ่งสร้างขึ้นพระราชทานฉะเพาะผู้มีความชอบในการโดยเสด็จหรือที่ได้รักษาการทางพระนครเมื่อครั้งเสด็จประพาสยุโรป เพราะความดีที่ได้สนองพระเดชพระคุณมาในรัชกาลที่๕ ครั้นถึงรัชกาลแห่งสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช พระบาทสมเด็จฯพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เจ้านภาพรประภาทรงเปนอธิบดีบัญชาราชการฝ่ายในทั่วทั้งพระราชนิเวศนสถานก็ทรงปฏิบัติราชการต่อมาด้วยความโอบอ้อมอารีและมิได้ลุแก่อคติอย่างหนึ่งอย่างใดตลอดรัชกาลที่๖ ได้พระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์จักรีบรมราชวงศ์ เปนพระเกียรติยศพิเศษในรัชกาลนั้นอีกมาถึงรัชกาลปัจจุบันนี้ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เจ้านภาพรประภาทรงดำรงตำแหน่งอธิบดีราชการฝ่ายในต่อมาก็ทรงรับราชการสนองพระเดชพระคุณมาด้วยความซื่อสัตยสามารถมั่นคงเหมือนหนหลังตลอดมาจนกาลบัดนี้ทรงพระราชดำริว่าพระองค์เจ้านภาพรประภาได้ทรงรับราชการฝ่ายในในตำแหน่งสำคัญมาโดยเรียบร้อยถึง๓ รัชกาล และทรงพระปรีชาสามารถเปนที่นับถือทั่วไปทั้งฝ่ายในและฝ่ายหน้า สมควรจะทรงสถาปนาขึ้นเปนต่างกรมผู้ใหญ่ฝ่ายในเฉลิมพระเกียรติยศสมเด็จพระบรมอัยยกาธิราช พระบาทสมเด็จฯพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้อีกพระองค์หนึ่ง จึ่งมีพระบรมราชโองการมา ณพระบัณฑูรสุรสิงหนาทดำรัสสั่ง ให้สถาปนาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภาพรประภา เปนพระองค์เจ้าต่างกรมฝ่ายในมีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินีวรรคอุตสาหะ ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐ ตามพระราชกำหนดอย่างพระองค์เจ้าต่างกรมในพระบรมมหาราชวังจงทรงเจริญพระชนมายุ พรรณ สุข พล ประติภาน คุณสารสมบัติ สรรพสิริสวัสดิพิพัฑฒนมงคล อิษฏศุภผลธนสารสมบูรณ์ วรเกียรติคุณอดุลยศปรากฏสิ้นกาลนานเจ้ากรม เปนหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินีถือศักดินา ๖๐๐ให้ทรงตั้ง ปลัดกรมเปนขุนดุษฎีวิศวิไจย ถือศักดินา ๔๐๐สมุหบัญชี เปนหมื่นสมไนยนุทวิจารณ์ ถือศักดินา๓๐๐ให้ผู้ซึ่งได้รับบรรดาศักดิ์ทั้ง ๓ นี้ทำราชการในหลวงและในกรมตามอย่างธรรมเนียม เจ้ากรม ปลัดกรม สมุหบัญชีในพระองค์เจ้าต่างกรมฝ่ายในสืบไป ให้มีสุขสวัสดิ์เจริญเทอญฯสุกัญญา/ผู้จัดทำ๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒นฤดล/ตรวจ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๔๔/-/หน้า ๒๔๘/๘ พฤศจิกายน ๒๔๗๐