คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 622/2543หลักกฎหมาย: เมื่อ พ. ถึงแก่ความตาย สิทธิหน้าที่และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่ พ. มีอยู่ ในกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัด ล. บริษัท ท. และกิจการของบริษัท ด. อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไร และเงินปันผลเป็นต้น ย่อมเป็นมรดก แม้โจทก์ได้บรรยายฟ้องขอให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าวก็ตาม แต่ตามคำฟ้องโจทก์ก็ได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้างกิจการเป็นของ พ. เจ้ามรดก ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ฟ้องขอให้แบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของ พ. ที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเองโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยจำหน่ายทรัพย์มรดกทั้งหมดนำเงินมาชำระหนี้กองมรดก ส่วนที่เหลือนำมาแบ่งให้โจทก์ทั้งสองตามส่วนที่โจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับคิดเป็นจำนวนเงินคนละ ๒๐๖,๐๗๐,๕๑๓.๖๐ บาท หากจำเลยไม่อาจดำเนินการได้ให้จำเลยชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ทั้งสอง พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าโจทก์ทั้งสองจะได้รับเงินตามฟ้องครบถ้วน และให้ศาลพิพากษาว่า จำเลยเป็นผู้ถูกกำจัดมิให้ได้มรดก จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ระหว่างพิจารณาโจทก์ทั้งสองยื่นคำร้องขอให้เรียกจำเลยร่วมทั้งหก ห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัท เทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเข้าเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาตเฉพาะจำเลยร่วมทั้งหก ศาลชั้นต้นชี้สองสถานกำหนดประเด็นข้อพิพาทรวม ๖ ประเด็น สำหรับประเด็นข้อพิพาทที่ว่า กิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด เป็นทรัพย์มรดกของนายพิชัย ลิมปยารยะ หรือไม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานและมีคำสั่งว่า บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด ไม่ใช่ทรัพย์สินที่จะแบ่งได้ส่วนกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียงและกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ไม่ใช่มรดกนายพิชัย ที่จะนำมาแบ่งปันให้ทายาทได้ ให้ยกฟ้องในประเด็นนี้ และพิจารณาคดีสืบพยานประเด็นอื่นต่อไป โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานต่อไปแล้วมีคำวินิจฉัยในประเด็นข้อนี้ใหม่เมื่อมีคำพิพากษา จำเลยและจำเลยร่วมทั้งหกฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อนายพิชัยถึงแก่ความตาย สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่นายพิชัยมีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ็งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไรและเงินปันผล เป็นต้น ย่อมตกเป็นมรดก แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าว แต่ตามคำฟ้องของโจทก์ทั้งสองได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้าง กิจการเป็นของนายพิชัย ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของนายพิชัยที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเอง ศาลชั้นต้นจึงต้องดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานให้ได้ความก่อนว่า นายพิชัยมีสิทธิอยู่เพียงใด และโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับหรือไม่ เพียงใด พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 622/2543นางสุวรรณา ตรงคงสิน กับพวกโจทก์นายวิสันต์ ลิมปยารยะจำเลยของนายพิชัยลิมปยารยะนายวิเดช ลิมปยารยะ กับพวกจำเลยร่วม ป.พ.พ. ม. 1600เมื่อ พ. ถึงแก่ความตาย สิทธิหน้าที่และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่ พ. มีอยู่ ในกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัด ล. บริษัท ท. และกิจการของบริษัท ด. อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไร และเงินปันผลเป็นต้น ย่อมเป็นมรดก แม้โจทก์ได้บรรยายฟ้องขอให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าวก็ตาม แต่ตามคำฟ้องโจทก์ก็ได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้างกิจการเป็นของ พ. เจ้ามรดก ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ฟ้องขอให้แบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของ พ. ที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเองโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยจำหน่ายทรัพย์มรดกทั้งหมดนำเงินมาชำระหนี้กองมรดก ส่วนที่เหลือนำมาแบ่งให้โจทก์ทั้งสองตามส่วนที่โจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับคิดเป็นจำนวนเงินคนละ ๒๐๖,๐๗๐,๕๑๓.๖๐ บาท หากจำเลยไม่อาจดำเนินการได้ให้จำเลยชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ทั้งสอง พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าโจทก์ทั้งสองจะได้รับเงินตามฟ้องครบถ้วน และให้ศาลพิพากษาว่า จำเลยเป็นผู้ถูกกำจัดมิให้ได้มรดก จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ระหว่างพิจารณาโจทก์ทั้งสองยื่นคำร้องขอให้เรียกจำเลยร่วมทั้งหก ห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัท เทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเข้าเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาตเฉพาะจำเลยร่วมทั้งหก ศาลชั้นต้นชี้สองสถานกำหนดประเด็นข้อพิพาทรวม ๖ ประเด็น สำหรับประเด็นข้อพิพาทที่ว่า กิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด เป็นทรัพย์มรดกของนายพิชัย ลิมปยารยะ หรือไม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานและมีคำสั่งว่า บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด ไม่ใช่ทรัพย์สินที่จะแบ่งได้ส่วนกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียงและกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ไม่ใช่มรดกนายพิชัย ที่จะนำมาแบ่งปันให้ทายาทได้ ให้ยกฟ้องในประเด็นนี้ และพิจารณาคดีสืบพยานประเด็นอื่นต่อไป โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานต่อไปแล้วมีคำวินิจฉัยในประเด็นข้อนี้ใหม่เมื่อมีคำพิพากษา จำเลยและจำเลยร่วมทั้งหกฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อนายพิชัยถึงแก่ความตาย สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่นายพิชัยมีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ็งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไรและเงินปันผล เป็นต้น ย่อมตกเป็นมรดก แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าว แต่ตามคำฟ้องของโจทก์ทั้งสองได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้าง กิจการเป็นของนายพิชัย ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของนายพิชัยที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเอง ศาลชั้นต้นจึงต้องดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานให้ได้ความก่อนว่า นายพิชัยมีสิทธิอยู่เพียงใด และโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับหรือไม่ เพียงใด พิพากษายืน(ธาดา กษิตินนท์-ประดิษฐ์ สิงหทัศน์-หัสดี ไกรทองสุก)ศาลจังหวัดนครปฐม - นายอนุสรณ์ จิวัธยากูลศาลอุทธรณ์ภาค 3 - นายจรินทร์ ไกรเทพแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยจำหน่ายทรัพย์มรดกทั้งหมดนำเงินมาชำระหนี้กองมรดก ส่วนที่เหลือนำมาแบ่งให้โจทก์ทั้งสองตามส่วนที่โจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับคิดเป็นจำนวนเงินคนละ ๒๐๖,๐๗๐,๕๑๓.๖๐ บาท หากจำเลยไม่อาจดำเนินการได้ให้จำเลยชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ทั้งสอง พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าโจทก์ทั้งสองจะได้รับเงินตามฟ้องครบถ้วน และให้ศาลพิพากษาว่า จำเลยเป็นผู้ถูกกำจัดมิให้ได้มรดก จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ระหว่างพิจารณาโจทก์ทั้งสองยื่นคำร้องขอให้เรียกจำเลยร่วมทั้งหก ห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัท เทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเข้าเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาตเฉพาะจำเลยร่วมทั้งหก ศาลชั้นต้นชี้สองสถานกำหนดประเด็นข้อพิพาทรวม ๖ ประเด็น สำหรับประเด็นข้อพิพาทที่ว่า กิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด เป็นทรัพย์มรดกของนายพิชัย ลิมปยารยะ หรือไม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานและมีคำสั่งว่า บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด ไม่ใช่ทรัพย์สินที่จะแบ่งได้ส่วนกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียงและกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ไม่ใช่มรดกนายพิชัย ที่จะนำมาแบ่งปันให้ทายาทได้ ให้ยกฟ้องในประเด็นนี้ และพิจารณาคดีสืบพยานประเด็นอื่นต่อไป โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานต่อไปแล้วมีคำวินิจฉัยในประเด็นข้อนี้ใหม่เมื่อมีคำพิพากษา จำเลยและจำเลยร่วมทั้งหกฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อนายพิชัยถึงแก่ความตาย สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่นายพิชัยมีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ็งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไรและเงินปันผล เป็นต้น ย่อมตกเป็นมรดก แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าว แต่ตามคำฟ้องของโจทก์ทั้งสองได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้าง กิจการเป็นของนายพิชัย ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของนายพิชัยที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเอง ศาลชั้นต้นจึงต้องดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานให้ได้ความก่อนว่า นายพิชัยมีสิทธิอยู่เพียงใด และโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับหรือไม่ เพียงใด พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 622/2543นางสุวรรณา ตรงคงสิน กับพวกโจทก์นายวิสันต์ ลิมปยารยะจำเลยของนายพิชัยลิมปยารยะนายวิเดช ลิมปยารยะ กับพวกจำเลยร่วม ป.พ.พ. ม. 1600เมื่อ พ. ถึงแก่ความตาย สิทธิหน้าที่และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่ พ. มีอยู่ ในกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัด ล. บริษัท ท. และกิจการของบริษัท ด. อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไร และเงินปันผลเป็นต้น ย่อมเป็นมรดก แม้โจทก์ได้บรรยายฟ้องขอให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าวก็ตาม แต่ตามคำฟ้องโจทก์ก็ได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้างกิจการเป็นของ พ. เจ้ามรดก ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ฟ้องขอให้แบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของ พ. ที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเองโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยจำหน่ายทรัพย์มรดกทั้งหมดนำเงินมาชำระหนี้กองมรดก ส่วนที่เหลือนำมาแบ่งให้โจทก์ทั้งสองตามส่วนที่โจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับคิดเป็นจำนวนเงินคนละ ๒๐๖,๐๗๐,๕๑๓.๖๐ บาท หากจำเลยไม่อาจดำเนินการได้ให้จำเลยชดใช้เงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ทั้งสอง พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าโจทก์ทั้งสองจะได้รับเงินตามฟ้องครบถ้วน และให้ศาลพิพากษาว่า จำเลยเป็นผู้ถูกกำจัดมิให้ได้มรดก จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ระหว่างพิจารณาโจทก์ทั้งสองยื่นคำร้องขอให้เรียกจำเลยร่วมทั้งหก ห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัท เทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเข้าเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาตเฉพาะจำเลยร่วมทั้งหก ศาลชั้นต้นชี้สองสถานกำหนดประเด็นข้อพิพาทรวม ๖ ประเด็น สำหรับประเด็นข้อพิพาทที่ว่า กิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด เป็นทรัพย์มรดกของนายพิชัย ลิมปยารยะ หรือไม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดสืบพยานและมีคำสั่งว่า บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด ไม่ใช่ทรัพย์สินที่จะแบ่งได้ส่วนกิจการห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เชียงและกิจการของบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด ไม่ใช่มรดกนายพิชัย ที่จะนำมาแบ่งปันให้ทายาทได้ ให้ยกฟ้องในประเด็นนี้ และพิจารณาคดีสืบพยานประเด็นอื่นต่อไป โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานต่อไปแล้วมีคำวินิจฉัยในประเด็นข้อนี้ใหม่เมื่อมีคำพิพากษา จำเลยและจำเลยร่วมทั้งหกฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อนายพิชัยถึงแก่ความตาย สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดอันเป็นทรัพย์สินที่นายพิชัยมีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ็งยู่เชียง บริษัทเทคเทกซ์ไทล์ จำกัด และบริษัทเดนิมสปินนิ่ง จำกัด อันได้แก่เงินลงหุ้น ค่าหุ้น ผลกำไรและเงินปันผล เป็นต้น ย่อมตกเป็นมรดก แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องให้แบ่งกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดทั้งสองดังกล่าว แต่ตามคำฟ้องของโจทก์ทั้งสองได้บรรยายฟ้องระบุว่า เงินที่ใช้ลงทุนในการก่อสร้าง กิจการเป็นของนายพิชัย ดังนี้ถือได้ว่า โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดกที่เป็นสิทธิอันเป็นทรัพย์สินของนายพิชัยที่มีอยู่ในห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัดทั้งสองนั้นเอง ศาลชั้นต้นจึงต้องดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานให้ได้ความก่อนว่า นายพิชัยมีสิทธิอยู่เพียงใด และโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับหรือไม่ เพียงใด พิพากษายืน(ธาดา กษิตินนท์-ประดิษฐ์ สิงหทัศน์-หัสดี ไกรทองสุก)ศาลจังหวัดนครปฐม - นายอนุสรณ์ จิวัธยากูลศาลอุทธรณ์ภาค 3 - นายจรินทร์ ไกรเทพแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ