คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5607/2530หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้แก่โจทก์ จำเลยทั้งสองยื่นอุทธรณ์คนละฉบับคัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์เดียวกัน เมื่ออุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองมีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จำเลยแต่ละคนจึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ในฟ้องอุทธรณ์ของตน จะอ้างว่าจำเลยที่ 1 ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้นไม่ได้คดีสืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้จำเลยทั้งสองแยกอุทธรณ์คำพิพากษาโดยจำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลส่วนจำเลยที่ 2 ไม่เสียค่าขึ้นศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำเลยที่ 2 นำค่าขึ้นศาลมาเสียภายใน 10 วัน มิฉะนั้นจะถือว่าทิ้งฟ้องจำเลยที่ 2 อุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 แต่ละฉบับต่างเป็นคำฟ้องตามมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ที่ฟ้องของแต่ละคนในเวลาที่ยื่นฟ้องตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ จำเลยทั้งสองได้ยื่นอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์อันเดียวกันคนละฉบับ เมื่อจำเลยที่ 1ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้น จึงฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5607/2530ธนาคาร กรุงไทย จำกัดโจทก์นาย สันติ พงษ์ นิ มิตร ดี กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 223, ม. 150, ม. ตาราง 1ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้แก่โจทก์ จำเลยทั้งสองยื่นอุทธรณ์คนละฉบับคัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์เดียวกัน เมื่ออุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองมีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จำเลยแต่ละคนจึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ในฟ้องอุทธรณ์ของตน จะอ้างว่าจำเลยที่ 1 ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้นไม่ได้คดีสืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้จำเลยทั้งสองแยกอุทธรณ์คำพิพากษาโดยจำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลส่วนจำเลยที่ 2 ไม่เสียค่าขึ้นศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำเลยที่ 2 นำค่าขึ้นศาลมาเสียภายใน 10 วัน มิฉะนั้นจะถือว่าทิ้งฟ้องจำเลยที่ 2 อุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 แต่ละฉบับต่างเป็นคำฟ้องตามมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ที่ฟ้องของแต่ละคนในเวลาที่ยื่นฟ้องตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ จำเลยทั้งสองได้ยื่นอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์อันเดียวกันคนละฉบับ เมื่อจำเลยที่ 1ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้น จึงฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ"(สมศักดิ์ เกิดลาภผล-อำนวย อินทุภูติ-ดำริ ศุภพิโรจน์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาตามคำพิพากษาฎีกาฉบับนี้อยู่ที่ว่า เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ลูกหนี้เบิกเงินเกินบัญชี และจำเลยที่ 2ผู้จำนองเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 ร่วมกันชำระหนี้ให้แก่โจทก์ จำเลยที่ 1 ได้ยื่นอุทธรณ์โดยเสียค่าขึ้นศาลถูกต้องตามจำนวนทุนทรัพย์ครบถ้วนแล้ว ต่อมาจำเลยที่ 2 ยื่นอุทธรณ์อีกฉบับหนึ่งต่างหาก เช่นนี้ จำเลยที่ 2 จะต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกหรือไม่ เมื่ออุทธรณ์ของจำเลยที่ 2 เป็นคำฟ้องอุทธรณ์แล้ว ก็ย่อมต้องเสียค่าขึ้นศาลตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยไม่ต้องคำนึงว่าจำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลแล้วหรือไม่ จะยกเว้นไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลได้ก็ต้องเป็นกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้ได้แก่ การได้รับอนุญาตให้ฟ้องอุทธรณ์คดีอย่างคนอนาถาเท่านั้น ไม่มีกฎหมายให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจอนุญาตให้ยกเว้นค่าขึ้นศาลในกรณีเช่นนี้ได้ ดังนั้น จำเลยที่ 2 จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ แต่ถ้าหากจำเลยทั้งสองยื่นอุทธรณ์รวมกันมา ย่อมเป็นคำฟ้องอุทธรณ์เพียงฉบับเดียวกรณีนี้คงเสียค่าขึ้นศาลเพียงจำนวนเดียวเท่านั้น อาจมีปัญหาต่อไปว่า ถ้าจำเลยทั้งสองที่แยกกันยื่นอุทธรณ์ในคดีนี้ต่างชนะคดีในชั้นอุทธรณ์ โจทก์จะต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมโดยเฉพาะค่าขึ้นศาลแทนจำเลยทั้งสองที่ต่างเสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์อันเดียวกันมาสองจำนวนเพียงใด ปัญหานี้เห็นว่า เมื่อความรับผิดในชั้นที่สุดสำหรับค่าฤชาธรรมเนียมตกอยู่แก่คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีแล้ว คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีก็ย่อมต้องชดใช้จนครบอย่างไรก็ดีค่าฤชาธรรมเนียมในกรณีเช่นนี้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 161 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจ กำหนดให้คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีชดใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนฝ่ายที่ชนะคดีเพียงใดก็ได้ โดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการดำเนินคดีของคู่ความทั้งปวง เธียรไทสุนทรนันทคำพิพากษา: คดีสืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้จำเลยทั้งสองแยกอุทธรณ์คำพิพากษาโดยจำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลส่วนจำเลยที่ 2 ไม่เสียค่าขึ้นศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำเลยที่ 2 นำค่าขึ้นศาลมาเสียภายใน 10 วัน มิฉะนั้นจะถือว่าทิ้งฟ้องจำเลยที่ 2 อุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 แต่ละฉบับต่างเป็นคำฟ้องตามมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ที่ฟ้องของแต่ละคนในเวลาที่ยื่นฟ้องตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ จำเลยทั้งสองได้ยื่นอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์อันเดียวกันคนละฉบับ เมื่อจำเลยที่ 1ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้น จึงฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5607/2530ธนาคาร กรุงไทย จำกัดโจทก์นาย สันติ พงษ์ นิ มิตร ดี กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 223, ม. 150, ม. ตาราง 1ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้แก่โจทก์ จำเลยทั้งสองยื่นอุทธรณ์คนละฉบับคัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์เดียวกัน เมื่ออุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองมีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จำเลยแต่ละคนจึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ในฟ้องอุทธรณ์ของตน จะอ้างว่าจำเลยที่ 1 ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้นไม่ได้คดีสืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้จำเลยทั้งสองแยกอุทธรณ์คำพิพากษาโดยจำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลส่วนจำเลยที่ 2 ไม่เสียค่าขึ้นศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำเลยที่ 2 นำค่าขึ้นศาลมาเสียภายใน 10 วัน มิฉะนั้นจะถือว่าทิ้งฟ้องจำเลยที่ 2 อุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 แต่ละฉบับต่างเป็นคำฟ้องตามมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง อุทธรณ์ของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ของแต่ละคน จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ที่ฟ้องของแต่ละคนในเวลาที่ยื่นฟ้องตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ จำเลยทั้งสองได้ยื่นอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นในทุนทรัพย์อันเดียวกันคนละฉบับ เมื่อจำเลยที่ 1ได้เสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ดังกล่าวเต็มจำนวนแล้ว จำเลยที่ 2จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกนั้น จึงฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ"(สมศักดิ์ เกิดลาภผล-อำนวย อินทุภูติ-ดำริ ศุภพิโรจน์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาตามคำพิพากษาฎีกาฉบับนี้อยู่ที่ว่า เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ลูกหนี้เบิกเงินเกินบัญชี และจำเลยที่ 2ผู้จำนองเป็นประกันหนี้ของจำเลยที่ 1 ร่วมกันชำระหนี้ให้แก่โจทก์ จำเลยที่ 1 ได้ยื่นอุทธรณ์โดยเสียค่าขึ้นศาลถูกต้องตามจำนวนทุนทรัพย์ครบถ้วนแล้ว ต่อมาจำเลยที่ 2 ยื่นอุทธรณ์อีกฉบับหนึ่งต่างหาก เช่นนี้ จำเลยที่ 2 จะต้องเสียค่าขึ้นศาลอีกหรือไม่ เมื่ออุทธรณ์ของจำเลยที่ 2 เป็นคำฟ้องอุทธรณ์แล้ว ก็ย่อมต้องเสียค่าขึ้นศาลตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยไม่ต้องคำนึงว่าจำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลแล้วหรือไม่ จะยกเว้นไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลได้ก็ต้องเป็นกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้ได้แก่ การได้รับอนุญาตให้ฟ้องอุทธรณ์คดีอย่างคนอนาถาเท่านั้น ไม่มีกฎหมายให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจอนุญาตให้ยกเว้นค่าขึ้นศาลในกรณีเช่นนี้ได้ ดังนั้น จำเลยที่ 2 จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ แต่ถ้าหากจำเลยทั้งสองยื่นอุทธรณ์รวมกันมา ย่อมเป็นคำฟ้องอุทธรณ์เพียงฉบับเดียวกรณีนี้คงเสียค่าขึ้นศาลเพียงจำนวนเดียวเท่านั้น อาจมีปัญหาต่อไปว่า ถ้าจำเลยทั้งสองที่แยกกันยื่นอุทธรณ์ในคดีนี้ต่างชนะคดีในชั้นอุทธรณ์ โจทก์จะต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมโดยเฉพาะค่าขึ้นศาลแทนจำเลยทั้งสองที่ต่างเสียค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์อันเดียวกันมาสองจำนวนเพียงใด ปัญหานี้เห็นว่า เมื่อความรับผิดในชั้นที่สุดสำหรับค่าฤชาธรรมเนียมตกอยู่แก่คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีแล้ว คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีก็ย่อมต้องชดใช้จนครบอย่างไรก็ดีค่าฤชาธรรมเนียมในกรณีเช่นนี้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 161 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจ กำหนดให้คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีชดใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนฝ่ายที่ชนะคดีเพียงใดก็ได้ โดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการดำเนินคดีของคู่ความทั้งปวง เธียรไทสุนทรนันท