ประกาศพระราชพิธีมั่น ประกาศพระราชพิธีมั่น[๑] มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวดำรัสเหนือเกล้าสั่งว่าด้วยเมื่อวันที่ ๙ เดือนพฤศจิกายนนี้ ได้เสด็จออก ณพระที่นั่งไพศาลทักษิณ ประทับในที่ชุมนุมองคมนตรี และได้มีกระแสพระราชดำรัสในที่นั้นดังต่อไปนี้ว่าได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ประชุมองคมนตรีครั้งนี้เพื่อที่จะโปรดเกล้าฯ ให้ทราบพระบรมราชวินิจฉัยในการซึ่งเกี่ยวกับความเจริญของอาณาประชาชนและเกี่ยวกับสรรพสุขสิริสวัสดิ์ในพระองค์สืบไปภายน่าด้วยว่ามีพระราชประสงค์ต่อไป จะให้ทำพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสด้วยกับหม่อมเจ้าหญิงวัลลภาเทวี ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหมื่นนราธิปประพันธ์พงศ์และทรงทราบพระราชหฤทัยอยู่ฦกซึ้งแล้ว ว่าการที่ได้ทรงกระทำมั่นสัญญาอย่างนี้เปนการสำคัญใหญ่ยิ่งแล้ว แต่การซึ่งได้มีพระบรมราชวินิจฉัยเช่นนี้ก็โดยได้ทรงพระราชพิจารณามามากแล้ว และโดยความที่ทรงวางพระราชหฤทัยไว้ได้ว่าด้วยเดชานุภาพพระราชสัทธาเลื่อมใสในคุณแห่งพระรัตนไตรยการที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปนไปในครั้งนี้ คงจะกระทำให้เกิดมีความสุขสำราญในพระราชฐานเปนมั่นคงขึ้นทันทีและทั้งจะมีคุณมีประโยชน์แก่บ้านเมืองด้วยอีกประการหนึ่ง ตามเหตุการณ์ที่ได้ทรงมั่นดังกล่าวมานี้จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาหม่อมเจ้าหญิงวัลลภาเทวีเปนพระวรกัญญาปทานพระองค์เจ้าวัลลภาเทวี ตั้งแต่นี้สืบไปจนถึงเวลาที่จะได้ทำพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสในภายน่าจึงทรงพระราชดำริห์เห็นสมควร ที่จะมีพระราชดำรัสนี้แก่องคมนตรีทั้งหลายเสียแต่เริ่มแรกเพื่อให้ทราบความทั้งนี้ที่เปนการสำคัญที่สุด ทั้งในพระองค์กับทั้งประเทศนี้อันเปนการที่ไว้วางพระราชหฤทัยได้แล้วว่าอาณาประชาชนทั้งปวงคงจะเห็นเปนการดีการชอบด้วยทั่วกันครั้นเมื่อได้มีพระราชดำรัสดังนี้แล้ว องคมนตรีทั้งหลายที่ได้ชุมนุมกันอยู่หน้าพระที่นั่งนั้นได้พร้อมกันกราบบังคมทูลพระกรุณา แสดงความชื่นชมยินดีเปนล้นเกล้าฯในกระแสพระราชดำริห์นี้ และพร้อมกันมีมโนรถวิบูลย์ที่จะกระทำการฉลองพระเดชพระคุณทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อให้การสำเร็จตลอดไปดังพระบรมราชประสงค์ ทั้งถวายพระพรไชยมงคล และขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประกาศกระแสพระราชดำรัสนี้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ประกาศความตามที่กล่าวมานี้ ให้ทราบทั่วกันประกาศมา ณ วันที่ ๙ พฤศจิกายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๓ เปนปีที่๑๑ ในรัชกาลปัตยุบันนี้พระราชดำรัสในที่ประชุมองคมนตรี ดูกรองคมนตรีทั้งหลายข้าพเจ้าได้เรียกท่านทั้งหลายมาประชุมครั้งนี้เพื่อที่จะแจ้งให้ทราบความที่ข้าพเจ้าได้คิดตกลงใจแล้วอันหนึ่งซึ่งเกี่ยวกับความเจริญของอาณาประชาชน และเกี่ยวกับสรรพสุขสิริสวัสดิ์ในส่วนข้าพเจ้าสืบไปในภายน่าด้วยข้าพเจ้ามีประสงค์ต่อไป ว่าจะให้ทำพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสด้วยกับหม่อมเจ้าหญิงวัลลภาเทวีในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปประพันธ์พงศ์ ข้าพเจ้าได้ทราบอยู่ในใจอันฦกซึ้งแล้วว่าการที่ข้าพเจ้าได้กระทำมั่นสัญญาอย่างนี้เปนการสำคัญใหญ่ยิ่งนัก แต่การที่ข้าพเจ้าได้ตกลงใจเช่นนี้ก็เปนไปโดยได้พิจารณามามากแล้ว และโดยที่ข้าพเจ้าไว้วางใจว่าด้วยเดชานุภาพความเลื่อมใสในคุณแห่งพระรัตนไตรยการที่ข้าพเจ้าได้เปนไปในครั้งนี้จะกระทำให้เกิดมีความสุขสำราญในครอบครัวของข้าพเจ้ามั่นคงขึ้นทันที และทั้งจะมีคุณมีประโยชน์แก่บ้านเมืองด้วยอีกประการหนึ่ง เมื่อหม่อมเจ้าวัลลภาเทวีเปนคู่มั่นของข้าพเจ้าตามเหตุการณ์ที่กล่าวมาแล้วนี้ข้าพเจ้าจึงเห็นสมควรให้เปนพระวรกัญญาปทาน พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี ตั้งแต่นี้สืบไปจนถึงเวลาที่จะได้ทำพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสในภายน่าข้าพเจ้าเห็นสมควรว่าจะแจ้งความแก่ท่านทั้งหลายเสียแต่เริ่มแรกเพื่อให้ทราบความทั้งนี้ ที่เปนการสำคัญที่สุดทั้งในส่วนตัวกับทั้งประเทศของเราอันเปนการที่ข้าพเจ้าไว้วางใจได้แล้ว ว่าอาณาประชาชนทั้งปวงคงจะเห็นเปนการดีการชอบด้วยทั่วกันฯสุกัญญา/ผู้จัดทำ๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒นฤดล/ตรวจ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๓๗/-/หน้า ๒๘๐/๙ พฤศจิกายน ๒๔๖๓