คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 56114หลักกฎหมาย: (คำสั่งศาลฎีกาที่ 56/2536) พระราชบัญญัติการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 มาตรา 79 บัญญัติให้นำ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลมเมื่อคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็น คำฟ้องตามบทวิเคราะห์ศัพท์ในมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งด้วย ผู้ร้องจึงชอบที่จะต้องบรรยายคำร้องให้แจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของผู้ร้อง รวมทั้งคำขอบังคับและข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองเมื่อคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรบรรยายมาโดยไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 172 วรรคสอง ศาลชั้นต้นก็อาจทำความเห็นส่งไปศาลฎีกา ได้โดยไม่ต้องดำเนินการพิจารณาไต่สวนคำร้องก่อนผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดสมุทรสาครว่า ผู้ร้อง เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกตั้ง ที่ 1จังหวัดสมุทรสาคร ได้เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัคร หมายเลข 7ในเขตเลือกตั้งนี้ มีสมาชิกผู้แทนราษฎรได้ 2 คน และมีผู้สมัครรับเลือกตั้งทั้งสิ้น รวม 8 คน ในจำนวนนี้ นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 3 และนายเอนก ทับสุวรรณ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 ผลของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 13 กันยายน 2535ในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ปรากฏว่า นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ ได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 1 มีคะแนน 64,032คะแนน นายเอนก ทับสุวรรณ ได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 2มีคะแนน 59,031 คะแนน ส่วนผู้ร้องได้คะแนน เป็นลำดับที่ 3จำนวน 58,687 คะแนน ไม่ได้รับเลือกตั้ง แพ้ผู้สมัครรับเลือกตั้งที่ได้คะแนนในลำดับที่ 2 เพียง 344 คะแนน ผลของการเลือกตั้งดังกล่าว เฉพาะรายนายเอนก ทับสุวรรณผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 เป็นไปโดยไม่ชอบ โดยเจ้าพนักงาน ผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนนสมคบกันดำเนินการเลือกตั้งฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 โดยเจตนาทุจริต มีการกระทำ ที่จงใจหรือประมาท กระทำหรือละเว้นไม่ปฏิบัติหน้าที่ในการนับ บัตรเลือกตั้ง หรือแก้ไขบัตรเลือกตั้งหรือหลักฐานเกี่ยวกับ การเลือกตั้ง หรือคะแนนในการเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริง หรือรวมคะแนนให้ผิดไป ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่มาลงคะแนนแต่ทำ หลักฐานว่ามาลงคะแนนให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 โดย ไม่เขียนเลขบัตรประจำตัวหรือเขียนบัตรประจำตัวผู้มา ใช้สิทธิปลอม หรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่บัตรเสียให้เป็น บัตรที่ใช้ได้ หรืออ่านบัตรเลือกตั้งผิดไปจากความจริง ทำหรือ แก้ไขรายงานการเลือกตั้งโดยไม่ชอบ ดังต่อไปนี้ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนน จำนวน 43 หน่วยเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อและหน่วยเลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 3 นับคะแนนไม่ตรงกับความจริง อ่านบัตรเลือกตั้งหมายเลข 7 เป็นของผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 1 บ้าง หมายเลข 5 บ้าง อ่านบัตรดีของผู้ร้องว่าเป็นบัตรเสีย อ่านบัตรเสียของผู้สมัคร รับเลือกตั้งหมายเลข 5 เป็นบัตรดี อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้อง เป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนน หรือกระทำหรือละเว้นการกระทำใด ๆ เป็นเหตุให้คะแนนของผู้ร้องทั้ง 43 หน่วยเลือกตั้ง เปลี่ยนแปลงลดลงอย่างน้อย 355 คะแนน จากเดิมไม่น้อยกว่า 26,195 คะแนนลดลงเหลือเพียง 25,840 คะแนน ในขณะเดียวกันคะแนนใน หน่วยเลือกตั้งทั้ง 43 หน่วย ของนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5เพิ่มขึ้นอย่างน้อย 389 คะแนน จากเดิม 31,615 คะแนน เป็น 32,004 คะแนนในทำนองเดียวกัน ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอบ้านแพ้วกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ตรวจคะแนน จำนวน 31หน่วยเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อและหน่วยเลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 5 ได้นับคะแนนไม่ชอบ มีพฤติการณ์เช่นเดียว กับเขตเลือกตั้งอำเภอเมืองสมุทรสาครทำให้คะแนนของผู้ร้องจากเดิม ไม่น้อยกว่า 17,192 คะแนน ลดลงเหลือ 17,065 คะแนน แต่คะแนน ของนายเอนก ทับสุวรรณ จากเดิมไม่เกิน 11,619 คะแนนเพิ่มขึ้นเป็น 11,708 คะแนนส่วนเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน ร้อยเอกชวลิตกะลัมพะเหติ นายอำเภอกระทุ่มแบนซึ่งเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งกับกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนน จำนวน 112 หน่วยเลือกตั้ง ตามบัญชีรายชื่อและหน่วย เลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 7 ได้นับคะแนนไม่ถูกต้อง และไม่ชอบด้วยกฎหมาย มีพฤติการณ์เช่นเดียวกับเขตเลือกตั้งอำเภอเมืองสมุทรสาคร ทำให้คะแนนของผู้ร้องจากเดิมไม่น้อยกว่า 16,736 คะแนน ลดลงเหลือ 15,782 คะแนน แต่คะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ จากเดิมไม่เกิน 14,989คะแนน เพิ่มขึ้นเป็น15,319 คะแนน โดยเฉพาะหน่วยเลือกตั้งที่ 2หมู่ 3 ตำบล สวนหลวง เจ้าหน้าที่อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 61 คะแนน หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หมู่ 3 ตำบลสวนหลวง เจ้าหน้าที่อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 101คะแนน หน่วย เลือกตั้งที่ 1 หมู่ที่ 2 ตำบลอ้อมน้อย มีการนับและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5เพิ่มขึ้น 60 คะแนน และในหน่วยเลือกตั้งที่ 2 หมู่ 4 ตำบลอ้อมน้อย มีการนับคะแนนและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ผู้สมัครเลือกตั้งหมายเลข 5 เพิ่มขึ้น 100 คะแนน เป็นการร่วมมือทุจริตนับและแก้ไขคะแนน รวมคะแนนและรายงานผลคะแนนหรือทำรายงานการเลือกตั้งไม่ตรง ความจริง ทำให้ผู้ร้องเสียหายไม่ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิก สภาผู้แทนราษฎร ทั้งที่การรวมคะแนนในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาครในครั้งแรกทั้ง 367 หน่วยเลือกตั้ง ผู้ร้อง ได้คะแนน 59,641 คะแนน เป็นลำดับที่ 2 รองจาก นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 3 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกผู้แทนราษฎร ส่วนนายเอนก ทับสุวรรณ ได้คะแนน 58,701 เป็นลำดับที่ 3ไม่ได้รับเลือกตั้ง แต่ต่อมามีการประกาศผลการเลือกตั้งอย่างเป็น ทางการว่า นายเอนก ทับสุวรรณ ได้คะแนน 59,031 คะแนนเป็นลำดับที่ 2 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่วนผู้ร้องได้คะแนน 58,687 คะแนน เป็นลำดับที่ 3 ไม่ได้รับเลือกตั้ง ทั้งนี้เป็นผลจากมีการแก้ไขผลการนับคะแนน และรวมคะแนนใหม่ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน โดยมิชอบผู้ร้องได้คัดค้านผลการเลือกตั้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร และกระทรวงมหาดไทยแล้ว แต่ได้รับแจ้งให้ผู้ร้องดำเนินการ ทางศาล จึงขอให้ศาลมีคำสั่งนับคะแนนในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ใหม่ หากผู้ร้องได้รับเลือกตั้งมีคะแนนเป็น ลำดับที่ 2 ก็ขอให้มีคำสั่งว่านายเอนก ทับสุวรรณสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ได้รับเลือกตั้งเป็นโมฆะ และให้มีการ เลือกตั้งใหม่แทนนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขตเลือกตั้งที่ 1 ของจังหวัดสมุทรสาครยื่นคำ คัดค้านว่า คำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม มิได้ยืนยันข้อเท็จจริงว่า เจ้าหน้าที่คนใดกระทำการใดอย่างไร มีการอ่านบัตรหรือนับบัตรหรือแก้ไขบัตรให้ผิดไปจากความจริงอย่างใด ด้วยวิธีการ อย่างไร เป็นจำนวนเท่าใด การดำเนินการเลือกตั้งเป็นไปโดย ชอบและบริสุทธิ์ยุติธรรม การนับบัตรคะแนนถูกต้องตรงกับ ข้อเท็จจริงแม้จะมีการนับคะแนนใหม่ก็ไม่ทำให้จำนวนคะแนน เปลี่ยนแปลงไป ขอให้ยกคำร้องผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ยื่นคำคัดค้านว่า กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนได้ดำเนินการเลือกตั้ง นับคะแนน ตรวจคะแนนและรวมคะแนนถูกต้องตามขั้นตอนและวิธีการของกฎ หมาย เลือกตั้งแล้ว การประกาศผลการเลือกตั้งที่ไม่เป็นทางการ ย่อมไม่มีผลตามกฎหมาย ทั้งคำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม เพราะไม่ได้กล่าวโดยชัดแจ้งว่ากรรมการตรวจคะแนนหรือเจ้าหน้าที่ คะแนนคนใดกระทำหรือละเว้นการกระทำโดยทุจริต หรือนับคะแนน ไม่ชอบเช่นใด ทั้งไม่ปรากฏรายละเอียดของการนับคะแนนที่ทำให้ คะแนนของผู้ร้องลดลงหรือคะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ เพิ่มขึ้นว่ากระทำการโดยเจ้าหน้าที่คนใด เป็นจำนวนบัตรเท่าใดจึงเป็นคำร้องที่ไม่ขอบ ขอให้ยกคำร้องในระหว่างนัดพิจารณาของศาลจังหวัดสมุทรสาคร ผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 24 ว่าคำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุมหรือไม่ ศาลจังหวัดสมุทรสาคร จึงส่งสำนวนมาศาลฎีกาเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดในปัญหานี้ พร้อมกับส่งความเห็นของศาลจังหวัดสมุทรสาครมาด้วย โดยไม่ได้สั่งให้ ผู้ร้องและผู้คัดค้านดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับการไต่สวน คำร้องอย่างใด ซึ่งความเห็นของศาล จังหวัดสมุทรสาคร เห็นว่า คำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว เห็นว่า พระราชบัญญัติ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522มาตรา 79 บัญญัติ ให้นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นคำฟ้องตามบท วิเคราะห์ศัพท์ ในมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งด้วย ผู้ร้องชอบที่จะต้องบรรยายคำร้องให้แจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของผู้ร้อง รวมทั้งคำขอบังคับและข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองจึงมีปัญหาว่า คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของผู้ร้องในคดีนี้ เป็นคำร้องที่เคลือบคลุมหรือไม่ พิเคราะห์แล้วผู้ร้องบรรยายคำร้องว่าการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ดำเนินไปโดยฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522เหตุที่ผู้ร้องอ้างว่าเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายดังกล่าวนั้นผู้ร้องบรรยายคำร้องสรุปได้ว่าเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร มีเขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร อำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในแต่ละอำเภอ มีกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนซึ่งเป็น ผู้ได้รับแต่งตั้งขึ้นโดยชอบด้วยกฎหมาย โดยเฉพาะเขตพื้นที่ อำเภอกระทุ่มแบนมีร้อยเอกชวลิตกะลัมพะเหตินายอำเภอกระทุ่มแบน เป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนในเขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาครจำนวน 43 หน่วยเลือกตั้ง ในเขตพื้นที่ อำเภอบ้านแพ้ว จำนวน31 หน่วยเลือกตั้ง และในเขตพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน จำนวน112 หน่วยเลือกตั้ง ได้นับคะแนนไม่ตรงกับความจริงในบัตรเลือกตั้ง อ่านบัตรเลือกตั้งของผู้ร้องหมายเลข 7 เป็นของผู้สมัครหมายเลข 1 บ้าง เป็นของผู้สมัครหมายเลข 5 บ้าง หรือ เป็นของผู้สมัครอื่นบ้าง อ่านบัตรดีของผู้ร้องว่าเป็นบัตรเสีย บ้าง อ่านบัตรเสียของผู้สมัครหมายเลข 5เป็นบัตรดีบ้าง และ อ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนบ้าง ทั้งกระทำหรือละเว้นกระทำด้วยประการใด ๆ ทำให้คะแนนของ ผู้ร้องเปลี่ยนแปลงลดลง และมีผลให้คะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้สมัคร รับเลือกตั้งหมายเลข 5 มีคะแนนเพิ่มขึ้น ทำให้คะแนน รวมทั้งหมดของนายเอนกมากกว่าคะแนนของผู้ร้อง 344 คะแนน และได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสมุทรสาคร การบรรยายคำร้องในลักษณะดังกล่าวนี้ แม้จะมีการระบุชื่อ ร้อยเอกชวลิต นายอำเภอกระทุ่มแบนว่าเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งโดยเฉพาะเจาะจงเพียงคนเดียว แต่การปฏิบัติหน้าที่ในการเลือกตั้งของกรรมการตรวจคะแนนและของ เจ้าหน้าที่คะแนนในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร 43 หน่วยเลือกตั้ง พื้นที่อำเภอบ้านแพ้ว 31หน่วยเลือกตั้งและพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน 112 หน่วยเลือกตั้ง รวม 186 หน่วยเลือกตั้ง ที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าดำเนินการเลือกตั้งฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522โดยเจตนาทุจริตนั้น ปรากฏว่าการบรรยายคำร้องของ ผู้ร้องได้ระบุว่า กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนมีรายละเอียดตามบัญชีและหน่วยเลือกตั้งเอกสารหมายเลข 3เอกสารหมายเลข 5 และเอกสารหมายเลข 7 ท้ายคำร้องตามลำดับ ซึ่งพอจะถือว่าเอกสารท้ายคำร้องดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของ คำร้อง และผู้ร้องได้ระบุชื่อกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนนประจำหน่วยเลือกตั้งแต่ละแห่งทั้ง 186 หน่วยเลือกตั้ง ไว้แล้วก็ตาม แต่ก็ปรากฏข้อเท็จจริงตามเอกสารท้ายคำร้อง ทั้งสามฉบับดังกล่าวว่าหน่วยเลือกตั้งแต่ละหน่วยในจำนวน 186 หน่วยเลือกตั้ง มีกรรมการตรวจคะแนนหน่วยละ 7 คน และเจ้าหน้าที่ คะแนนหน่วยละ 2 คน รวมเป็นกรรมการตรวจคะแนน จำนวน 1,302 คน และเจ้าหน้าที่คะแนนจำนวน 372 คน รวมทั้งหมด 1,674 คน ที่ผู้ร้องกล่าวอ้าง ว่ากระทำการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง โดยทุจริต การปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าไม่ชอบนี้ ผู้ร้อง ให้รายละเอียดว่าเป็นการนับคะแนนหรือรวมคะแนนที่ไม่ตรงกับ ความเป็นจริง เช่น อ่านบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนให้แก่ผู้ร้อง เป็นคะแนนของนายเอนกหรือผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลขอื่นหรืออ่านบัตรดีของผู้ร้องให้เป็นบัตรเสีย อ่านบัตรเสียของ นายเอนกให้เป็นบัตรดี กระทำหรือ ละเว้นการกระทำใด ๆ เป็นเหตุให้คะแนนของผู้ร้องลดลงคะแนนของนายเอนกเพิ่มขึ้น เห็นได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างถึง การกระทำของร้อยเอกชวลิตกับกรรมการตรวจคะแนนตรวจคะแนน 1,302 คน และเจ้าหน้าที่คะแนน 372 คน ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องในการปฎิบัติ หน้าที่ในการดำเนินการ เลือกตั้งโดยไม่ได้ให้ข้อเท็จจริงเป็นการเฉพาะว่าในจำนวน เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งทั้ง 1,675 คน ดังกล่าว มีผู้ใดที่อ่านบัตรลงคะแนนเลือกตั้งที่ผิดไปจากความจริงและใน หน่วยเลือกตั้งใด หรือผู้ใดที่นับคะแนนหรือรวมคะแนน ในหน่วย เลือกตั้งใดที่ผิดไปจากข้อเท็จจริง และบัตรลงคะแนนดีหรือ บัตรลงคะแนนเสียที่นับคะแนนให้เป็นประโยชน์แก่นายเอนก แต่เสียประโยชน์แก่ผู้ร้อง เป็นบัตรของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง คนใดและมาใช้สิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้ง ใด ร้อยเอกชวลิต แต่ลำพังหรือร่วมกับเจ้าพนักงานดำเนินการเลือกตั้ง คนใดที่ได้กระทำการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้งอย่างใดด้วยวิธีการใด หรือละเว้นกระทำการใดที่เป็นการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง ส่วนหน่วยเลือกตั้งที่ระบุเป็นการเจาะจงรวม 4 หน่วยเลือกตั้ง ได้แก่หน่วยเลือกตั้งที่ 2 หมู่ 3 ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน มีการอ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 61 คะแนน หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หมู่ 3ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน มีการอ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 101 คะแนนก็ดี หรือมีการนับและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ นายเอนกที่หน่วยเลือกตั้งที่ 1 หมู่ 2 ตำบลอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน เพิ่มขึ้น 20 คะแนน และที่หน่วยเลือกตั้งที่ 2หมู่ 4 ตำบลอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน เพิ่มขึ้น 100 คะแนนก็ดี ก็ไม่ปรากฏว่ากรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนในหน่วยเลือกตั้งทั้ง 4 หน่วยเลือกตั้งตามที่ระบุในคำร้อง ซึ่งมีจำนวนรวมกันทั้งหมด 9 คน ในแต่ละหน่วยเลือกตั้งว่าเจ้าพนักงานดำเนินการเลือกตั้งผู้ใดแต่ลำพังหรือร่วมกับผู้ใดบ้าง หรือทั้งหมดทุกคนอ่านบัตรไม่ชอบหรือเพิ่มคะแนนให้แก่นายเอนกโดยมิชอบ และด้วยวิธีการนับและเพิ่มคะแนนให้แก่นายเอนกโดยมิชอบ และด้วยวิธีการนับและเพิ่มคะแนนอย่างไรการบรรยายคำร้องในลักษณะนี้จึงมิใช่การแสดงถึงสภาพแห่งข้ออ้าง และข้อหาของผู้ร้องโดยแจ้งชัด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง ซึ่ง กำหนดเงื่อนไขในการเสนอคำร้องต่อศาลว่าต้องเป็น ดังนั้น หากแต่เป็นคำร้องที่กล่าวถึงข้อเท็จจริงคลุม ๆ และรวมกันมาโดยอาศัยเหตุที่มีการตรวจนับคะแนนและแก้ไขคะแนนที่นับใหม่ ที่เดิมนับคะแนนผิดพลาดในเขตเลือกตั้งทั้ง 186หน่วยเลือกตั้ง ดังปรากฏรายละเอียดตามบัญชีหน่วยเลือกตั้งที่คะแนนผิดพลาด เอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 4 หมายเลข 6และหมายเลข 8 มาเป็น ข้อมูลสำคัญในการยื่นคำร้องคัดค้าน คำร้องของ ผู้ร้องจึงทำให้ ผู้มีส่วนได้เสียจากเหตุตามคำร้อง เสียเปรียบ ไม่อาจเข้าใจ และยื่นคำคัดค้านได้ตรงกับรูปเรื่อง จึงเป็นคำร้องที่เคลือบคลุม และไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง แม้ศาลจังหวัดสมุทรสาครจะส่งความเห็นมา โดยไม่ ดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนคำร้องหรือในกรณีที่เห็นว่า อาจทำความเห็นได้โดยไม่ต้องให้คู่ความสืบพยาน และสั่งงดการไต่สวนแต่ไม่ดำเนินกระบวนพิจารณาดังกล่าวก็ตาม ศาลฎีกาก็มี อำนาจมีคำสั่งในเรื่องนี้ได้โดยตรง จึงไม่อาจรับคำร้องไว้พิจารณาได้ มีคำสั่งให้ยกคำร้องของ ผู้ร้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำสั่งคำร้องที่ 56/2536นายเจี่ย ก๊กผลผู้ร้องนายเอนก ทับสุวรรณ ที่ 1ผู้คัดค้านผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ที่ 2ผู้คัดค้าน ป.วิ.พ. ม. 1 (3), ม. 172 พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2522 ม. 79(คำสั่งศาลฎีกาที่ 56/2536) พระราชบัญญัติการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 มาตรา 79 บัญญัติให้นำ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลมเมื่อคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็น คำฟ้องตามบทวิเคราะห์ศัพท์ในมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งด้วย ผู้ร้องจึงชอบที่จะต้องบรรยายคำร้องให้แจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของผู้ร้อง รวมทั้งคำขอบังคับและข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองเมื่อคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรบรรยายมาโดยไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 172 วรรคสอง ศาลชั้นต้นก็อาจทำความเห็นส่งไปศาลฎีกา ได้โดยไม่ต้องดำเนินการพิจารณาไต่สวนคำร้องก่อนผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดสมุทรสาครว่า ผู้ร้อง เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกตั้ง ที่ 1จังหวัดสมุทรสาคร ได้เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัคร หมายเลข 7ในเขตเลือกตั้งนี้ มีสมาชิกผู้แทนราษฎรได้ 2 คน และมีผู้สมัครรับเลือกตั้งทั้งสิ้น รวม 8 คน ในจำนวนนี้ นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 3 และนายเอนก ทับสุวรรณ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 ผลของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 13 กันยายน 2535ในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ปรากฏว่า นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ ได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 1 มีคะแนน 64,032คะแนน นายเอนก ทับสุวรรณ ได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 2มีคะแนน 59,031 คะแนน ส่วนผู้ร้องได้คะแนน เป็นลำดับที่ 3จำนวน 58,687 คะแนน ไม่ได้รับเลือกตั้ง แพ้ผู้สมัครรับเลือกตั้งที่ได้คะแนนในลำดับที่ 2 เพียง 344 คะแนน ผลของการเลือกตั้งดังกล่าว เฉพาะรายนายเอนก ทับสุวรรณผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 เป็นไปโดยไม่ชอบ โดยเจ้าพนักงาน ผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนนสมคบกันดำเนินการเลือกตั้งฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 โดยเจตนาทุจริต มีการกระทำ ที่จงใจหรือประมาท กระทำหรือละเว้นไม่ปฏิบัติหน้าที่ในการนับ บัตรเลือกตั้ง หรือแก้ไขบัตรเลือกตั้งหรือหลักฐานเกี่ยวกับ การเลือกตั้ง หรือคะแนนในการเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริง หรือรวมคะแนนให้ผิดไป ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่มาลงคะแนนแต่ทำ หลักฐานว่ามาลงคะแนนให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 โดย ไม่เขียนเลขบัตรประจำตัวหรือเขียนบัตรประจำตัวผู้มา ใช้สิทธิปลอม หรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่บัตรเสียให้เป็น บัตรที่ใช้ได้ หรืออ่านบัตรเลือกตั้งผิดไปจากความจริง ทำหรือ แก้ไขรายงานการเลือกตั้งโดยไม่ชอบ ดังต่อไปนี้ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนน จำนวน 43 หน่วยเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อและหน่วยเลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 3 นับคะแนนไม่ตรงกับความจริง อ่านบัตรเลือกตั้งหมายเลข 7 เป็นของผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 1 บ้าง หมายเลข 5 บ้าง อ่านบัตรดีของผู้ร้องว่าเป็นบัตรเสีย อ่านบัตรเสียของผู้สมัคร รับเลือกตั้งหมายเลข 5 เป็นบัตรดี อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้อง เป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนน หรือกระทำหรือละเว้นการกระทำใด ๆ เป็นเหตุให้คะแนนของผู้ร้องทั้ง 43 หน่วยเลือกตั้ง เปลี่ยนแปลงลดลงอย่างน้อย 355 คะแนน จากเดิมไม่น้อยกว่า 26,195 คะแนนลดลงเหลือเพียง 25,840 คะแนน ในขณะเดียวกันคะแนนใน หน่วยเลือกตั้งทั้ง 43 หน่วย ของนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5เพิ่มขึ้นอย่างน้อย 389 คะแนน จากเดิม 31,615 คะแนน เป็น 32,004 คะแนนในทำนองเดียวกัน ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอบ้านแพ้วกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ตรวจคะแนน จำนวน 31หน่วยเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อและหน่วยเลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 5 ได้นับคะแนนไม่ชอบ มีพฤติการณ์เช่นเดียว กับเขตเลือกตั้งอำเภอเมืองสมุทรสาครทำให้คะแนนของผู้ร้องจากเดิม ไม่น้อยกว่า 17,192 คะแนน ลดลงเหลือ 17,065 คะแนน แต่คะแนน ของนายเอนก ทับสุวรรณ จากเดิมไม่เกิน 11,619 คะแนนเพิ่มขึ้นเป็น 11,708 คะแนนส่วนเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน ร้อยเอกชวลิตกะลัมพะเหติ นายอำเภอกระทุ่มแบนซึ่งเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งกับกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนน จำนวน 112 หน่วยเลือกตั้ง ตามบัญชีรายชื่อและหน่วย เลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 7 ได้นับคะแนนไม่ถูกต้อง และไม่ชอบด้วยกฎหมาย มีพฤติการณ์เช่นเดียวกับเขตเลือกตั้งอำเภอเมืองสมุทรสาคร ทำให้คะแนนของผู้ร้องจากเดิมไม่น้อยกว่า 16,736 คะแนน ลดลงเหลือ 15,782 คะแนน แต่คะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ จากเดิมไม่เกิน 14,989คะแนน เพิ่มขึ้นเป็น15,319 คะแนน โดยเฉพาะหน่วยเลือกตั้งที่ 2หมู่ 3 ตำบล สวนหลวง เจ้าหน้าที่อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 61 คะแนน หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หมู่ 3 ตำบลสวนหลวง เจ้าหน้าที่อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 101คะแนน หน่วย เลือกตั้งที่ 1 หมู่ที่ 2 ตำบลอ้อมน้อย มีการนับและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5เพิ่มขึ้น 60 คะแนน และในหน่วยเลือกตั้งที่ 2 หมู่ 4 ตำบลอ้อมน้อย มีการนับคะแนนและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ผู้สมัครเลือกตั้งหมายเลข 5 เพิ่มขึ้น 100 คะแนน เป็นการร่วมมือทุจริตนับและแก้ไขคะแนน รวมคะแนนและรายงานผลคะแนนหรือทำรายงานการเลือกตั้งไม่ตรง ความจริง ทำให้ผู้ร้องเสียหายไม่ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิก สภาผู้แทนราษฎร ทั้งที่การรวมคะแนนในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาครในครั้งแรกทั้ง 367 หน่วยเลือกตั้ง ผู้ร้อง ได้คะแนน 59,641 คะแนน เป็นลำดับที่ 2 รองจาก นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 3 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกผู้แทนราษฎร ส่วนนายเอนก ทับสุวรรณ ได้คะแนน 58,701 เป็นลำดับที่ 3ไม่ได้รับเลือกตั้ง แต่ต่อมามีการประกาศผลการเลือกตั้งอย่างเป็น ทางการว่า นายเอนก ทับสุวรรณ ได้คะแนน 59,031 คะแนนเป็นลำดับที่ 2 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่วนผู้ร้องได้คะแนน 58,687 คะแนน เป็นลำดับที่ 3 ไม่ได้รับเลือกตั้ง ทั้งนี้เป็นผลจากมีการแก้ไขผลการนับคะแนน และรวมคะแนนใหม่ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน โดยมิชอบผู้ร้องได้คัดค้านผลการเลือกตั้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร และกระทรวงมหาดไทยแล้ว แต่ได้รับแจ้งให้ผู้ร้องดำเนินการ ทางศาล จึงขอให้ศาลมีคำสั่งนับคะแนนในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ใหม่ หากผู้ร้องได้รับเลือกตั้งมีคะแนนเป็น ลำดับที่ 2 ก็ขอให้มีคำสั่งว่านายเอนก ทับสุวรรณสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ได้รับเลือกตั้งเป็นโมฆะ และให้มีการ เลือกตั้งใหม่แทนนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขตเลือกตั้งที่ 1 ของจังหวัดสมุทรสาครยื่นคำ คัดค้านว่า คำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม มิได้ยืนยันข้อเท็จจริงว่า เจ้าหน้าที่คนใดกระทำการใดอย่างไร มีการอ่านบัตรหรือนับบัตรหรือแก้ไขบัตรให้ผิดไปจากความจริงอย่างใด ด้วยวิธีการ อย่างไร เป็นจำนวนเท่าใด การดำเนินการเลือกตั้งเป็นไปโดย ชอบและบริสุทธิ์ยุติธรรม การนับบัตรคะแนนถูกต้องตรงกับ ข้อเท็จจริงแม้จะมีการนับคะแนนใหม่ก็ไม่ทำให้จำนวนคะแนน เปลี่ยนแปลงไป ขอให้ยกคำร้องผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ยื่นคำคัดค้านว่า กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนได้ดำเนินการเลือกตั้ง นับคะแนน ตรวจคะแนนและรวมคะแนนถูกต้องตามขั้นตอนและวิธีการของกฎ หมาย เลือกตั้งแล้ว การประกาศผลการเลือกตั้งที่ไม่เป็นทางการ ย่อมไม่มีผลตามกฎหมาย ทั้งคำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม เพราะไม่ได้กล่าวโดยชัดแจ้งว่ากรรมการตรวจคะแนนหรือเจ้าหน้าที่ คะแนนคนใดกระทำหรือละเว้นการกระทำโดยทุจริต หรือนับคะแนน ไม่ชอบเช่นใด ทั้งไม่ปรากฏรายละเอียดของการนับคะแนนที่ทำให้ คะแนนของผู้ร้องลดลงหรือคะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ เพิ่มขึ้นว่ากระทำการโดยเจ้าหน้าที่คนใด เป็นจำนวนบัตรเท่าใดจึงเป็นคำร้องที่ไม่ขอบ ขอให้ยกคำร้องในระหว่างนัดพิจารณาของศาลจังหวัดสมุทรสาคร ผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 24 ว่าคำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุมหรือไม่ ศาลจังหวัดสมุทรสาคร จึงส่งสำนวนมาศาลฎีกาเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดในปัญหานี้ พร้อมกับส่งความเห็นของศาลจังหวัดสมุทรสาครมาด้วย โดยไม่ได้สั่งให้ ผู้ร้องและผู้คัดค้านดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับการไต่สวน คำร้องอย่างใด ซึ่งความเห็นของศาล จังหวัดสมุทรสาคร เห็นว่า คำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว เห็นว่า พระราชบัญญัติ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522มาตรา 79 บัญญัติ ให้นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นคำฟ้องตามบท วิเคราะห์ศัพท์ ในมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งด้วย ผู้ร้องชอบที่จะต้องบรรยายคำร้องให้แจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของผู้ร้อง รวมทั้งคำขอบังคับและข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองจึงมีปัญหาว่า คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของผู้ร้องในคดีนี้ เป็นคำร้องที่เคลือบคลุมหรือไม่ พิเคราะห์แล้วผู้ร้องบรรยายคำร้องว่าการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ดำเนินไปโดยฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522เหตุที่ผู้ร้องอ้างว่าเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายดังกล่าวนั้นผู้ร้องบรรยายคำร้องสรุปได้ว่าเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร มีเขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร อำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในแต่ละอำเภอ มีกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนซึ่งเป็น ผู้ได้รับแต่งตั้งขึ้นโดยชอบด้วยกฎหมาย โดยเฉพาะเขตพื้นที่ อำเภอกระทุ่มแบนมีร้อยเอกชวลิตกะลัมพะเหตินายอำเภอกระทุ่มแบน เป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนในเขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาครจำนวน 43 หน่วยเลือกตั้ง ในเขตพื้นที่ อำเภอบ้านแพ้ว จำนวน31 หน่วยเลือกตั้ง และในเขตพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน จำนวน112 หน่วยเลือกตั้ง ได้นับคะแนนไม่ตรงกับความจริงในบัตรเลือกตั้ง อ่านบัตรเลือกตั้งของผู้ร้องหมายเลข 7 เป็นของผู้สมัครหมายเลข 1 บ้าง เป็นของผู้สมัครหมายเลข 5 บ้าง หรือ เป็นของผู้สมัครอื่นบ้าง อ่านบัตรดีของผู้ร้องว่าเป็นบัตรเสีย บ้าง อ่านบัตรเสียของผู้สมัครหมายเลข 5เป็นบัตรดีบ้าง และ อ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนบ้าง ทั้งกระทำหรือละเว้นกระทำด้วยประการใด ๆ ทำให้คะแนนของ ผู้ร้องเปลี่ยนแปลงลดลง และมีผลให้คะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้สมัคร รับเลือกตั้งหมายเลข 5 มีคะแนนเพิ่มขึ้น ทำให้คะแนน รวมทั้งหมดของนายเอนกมากกว่าคะแนนของผู้ร้อง 344 คะแนน และได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสมุทรสาคร การบรรยายคำร้องในลักษณะดังกล่าวนี้ แม้จะมีการระบุชื่อ ร้อยเอกชวลิต นายอำเภอกระทุ่มแบนว่าเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งโดยเฉพาะเจาะจงเพียงคนเดียว แต่การปฏิบัติหน้าที่ในการเลือกตั้งของกรรมการตรวจคะแนนและของ เจ้าหน้าที่คะแนนในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร 43 หน่วยเลือกตั้ง พื้นที่อำเภอบ้านแพ้ว 31หน่วยเลือกตั้งและพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน 112 หน่วยเลือกตั้ง รวม 186 หน่วยเลือกตั้ง ที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าดำเนินการเลือกตั้งฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522โดยเจตนาทุจริตนั้น ปรากฏว่าการบรรยายคำร้องของ ผู้ร้องได้ระบุว่า กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนมีรายละเอียดตามบัญชีและหน่วยเลือกตั้งเอกสารหมายเลข 3เอกสารหมายเลข 5 และเอกสารหมายเลข 7 ท้ายคำร้องตามลำดับ ซึ่งพอจะถือว่าเอกสารท้ายคำร้องดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของ คำร้อง และผู้ร้องได้ระบุชื่อกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนนประจำหน่วยเลือกตั้งแต่ละแห่งทั้ง 186 หน่วยเลือกตั้ง ไว้แล้วก็ตาม แต่ก็ปรากฏข้อเท็จจริงตามเอกสารท้ายคำร้อง ทั้งสามฉบับดังกล่าวว่าหน่วยเลือกตั้งแต่ละหน่วยในจำนวน 186 หน่วยเลือกตั้ง มีกรรมการตรวจคะแนนหน่วยละ 7 คน และเจ้าหน้าที่ คะแนนหน่วยละ 2 คน รวมเป็นกรรมการตรวจคะแนน จำนวน 1,302 คน และเจ้าหน้าที่คะแนนจำนวน 372 คน รวมทั้งหมด 1,674 คน ที่ผู้ร้องกล่าวอ้าง ว่ากระทำการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง โดยทุจริต การปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าไม่ชอบนี้ ผู้ร้อง ให้รายละเอียดว่าเป็นการนับคะแนนหรือรวมคะแนนที่ไม่ตรงกับ ความเป็นจริง เช่น อ่านบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนให้แก่ผู้ร้อง เป็นคะแนนของนายเอนกหรือผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลขอื่นหรืออ่านบัตรดีของผู้ร้องให้เป็นบัตรเสีย อ่านบัตรเสียของ นายเอนกให้เป็นบัตรดี กระทำหรือ ละเว้นการกระทำใด ๆ เป็นเหตุให้คะแนนของผู้ร้องลดลงคะแนนของนายเอนกเพิ่มขึ้น เห็นได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างถึง การกระทำของร้อยเอกชวลิตกับกรรมการตรวจคะแนนตรวจคะแนน 1,302 คน และเจ้าหน้าที่คะแนน 372 คน ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องในการปฎิบัติ หน้าที่ในการดำเนินการ เลือกตั้งโดยไม่ได้ให้ข้อเท็จจริงเป็นการเฉพาะว่าในจำนวน เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งทั้ง 1,675 คน ดังกล่าว มีผู้ใดที่อ่านบัตรลงคะแนนเลือกตั้งที่ผิดไปจากความจริงและใน หน่วยเลือกตั้งใด หรือผู้ใดที่นับคะแนนหรือรวมคะแนน ในหน่วย เลือกตั้งใดที่ผิดไปจากข้อเท็จจริง และบัตรลงคะแนนดีหรือ บัตรลงคะแนนเสียที่นับคะแนนให้เป็นประโยชน์แก่นายเอนก แต่เสียประโยชน์แก่ผู้ร้อง เป็นบัตรของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง คนใดและมาใช้สิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้ง ใด ร้อยเอกชวลิต แต่ลำพังหรือร่วมกับเจ้าพนักงานดำเนินการเลือกตั้ง คนใดที่ได้กระทำการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้งอย่างใดด้วยวิธีการใด หรือละเว้นกระทำการใดที่เป็นการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง ส่วนหน่วยเลือกตั้งที่ระบุเป็นการเจาะจงรวม 4 หน่วยเลือกตั้ง ได้แก่หน่วยเลือกตั้งที่ 2 หมู่ 3 ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน มีการอ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 61 คะแนน หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หมู่ 3ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน มีการอ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 101 คะแนนก็ดี หรือมีการนับและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ นายเอนกที่หน่วยเลือกตั้งที่ 1 หมู่ 2 ตำบลอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน เพิ่มขึ้น 20 คะแนน และที่หน่วยเลือกตั้งที่ 2หมู่ 4 ตำบลอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน เพิ่มขึ้น 100 คะแนนก็ดี ก็ไม่ปรากฏว่ากรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนในหน่วยเลือกตั้งทั้ง 4 หน่วยเลือกตั้งตามที่ระบุในคำร้อง ซึ่งมีจำนวนรวมกันทั้งหมด 9 คน ในแต่ละหน่วยเลือกตั้งว่าเจ้าพนักงานดำเนินการเลือกตั้งผู้ใดแต่ลำพังหรือร่วมกับผู้ใดบ้าง หรือทั้งหมดทุกคนอ่านบัตรไม่ชอบหรือเพิ่มคะแนนให้แก่นายเอนกโดยมิชอบ และด้วยวิธีการนับและเพิ่มคะแนนให้แก่นายเอนกโดยมิชอบ และด้วยวิธีการนับและเพิ่มคะแนนอย่างไรการบรรยายคำร้องในลักษณะนี้จึงมิใช่การแสดงถึงสภาพแห่งข้ออ้าง และข้อหาของผู้ร้องโดยแจ้งชัด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง ซึ่ง กำหนดเงื่อนไขในการเสนอคำร้องต่อศาลว่าต้องเป็น ดังนั้น หากแต่เป็นคำร้องที่กล่าวถึงข้อเท็จจริงคลุม ๆ และรวมกันมาโดยอาศัยเหตุที่มีการตรวจนับคะแนนและแก้ไขคะแนนที่นับใหม่ ที่เดิมนับคะแนนผิดพลาดในเขตเลือกตั้งทั้ง 186หน่วยเลือกตั้ง ดังปรากฏรายละเอียดตามบัญชีหน่วยเลือกตั้งที่คะแนนผิดพลาด เอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 4 หมายเลข 6และหมายเลข 8 มาเป็น ข้อมูลสำคัญในการยื่นคำร้องคัดค้าน คำร้องของ ผู้ร้องจึงทำให้ ผู้มีส่วนได้เสียจากเหตุตามคำร้อง เสียเปรียบ ไม่อาจเข้าใจ และยื่นคำคัดค้านได้ตรงกับรูปเรื่อง จึงเป็นคำร้องที่เคลือบคลุม และไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง แม้ศาลจังหวัดสมุทรสาครจะส่งความเห็นมา โดยไม่ ดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนคำร้องหรือในกรณีที่เห็นว่า อาจทำความเห็นได้โดยไม่ต้องให้คู่ความสืบพยาน และสั่งงดการไต่สวนแต่ไม่ดำเนินกระบวนพิจารณาดังกล่าวก็ตาม ศาลฎีกาก็มี อำนาจมีคำสั่งในเรื่องนี้ได้โดยตรง จึงไม่อาจรับคำร้องไว้พิจารณาได้ มีคำสั่งให้ยกคำร้องของ ผู้ร้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ(สุชาติ สุขสุมิตร-นำชัย สุนทรพินิจกิจ-เธียรไทย สุนทรนันท)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำสั่งคำร้องที่ 56/2536นายเจี่ย ก๊กผลผู้ร้องนายเอนก ทับสุวรรณ ที่ 1ผู้คัดค้านผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ที่ 2ผู้คัดค้าน ป.วิ.พ. ม. 1 (3), ม. 172 พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2522 ม. 79(คำสั่งศาลฎีกาที่ 56/2536) พระราชบัญญัติการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 มาตรา 79 บัญญัติให้นำ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลมเมื่อคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็น คำฟ้องตามบทวิเคราะห์ศัพท์ในมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งด้วย ผู้ร้องจึงชอบที่จะต้องบรรยายคำร้องให้แจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของผู้ร้อง รวมทั้งคำขอบังคับและข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองเมื่อคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรบรรยายมาโดยไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 172 วรรคสอง ศาลชั้นต้นก็อาจทำความเห็นส่งไปศาลฎีกา ได้โดยไม่ต้องดำเนินการพิจารณาไต่สวนคำร้องก่อนผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดสมุทรสาครว่า ผู้ร้อง เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกตั้ง ที่ 1จังหวัดสมุทรสาคร ได้เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัคร หมายเลข 7ในเขตเลือกตั้งนี้ มีสมาชิกผู้แทนราษฎรได้ 2 คน และมีผู้สมัครรับเลือกตั้งทั้งสิ้น รวม 8 คน ในจำนวนนี้ นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 3 และนายเอนก ทับสุวรรณ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 ผลของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 13 กันยายน 2535ในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ปรากฏว่า นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ ได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 1 มีคะแนน 64,032คะแนน นายเอนก ทับสุวรรณ ได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 2มีคะแนน 59,031 คะแนน ส่วนผู้ร้องได้คะแนน เป็นลำดับที่ 3จำนวน 58,687 คะแนน ไม่ได้รับเลือกตั้ง แพ้ผู้สมัครรับเลือกตั้งที่ได้คะแนนในลำดับที่ 2 เพียง 344 คะแนน ผลของการเลือกตั้งดังกล่าว เฉพาะรายนายเอนก ทับสุวรรณผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 เป็นไปโดยไม่ชอบ โดยเจ้าพนักงาน ผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนนสมคบกันดำเนินการเลือกตั้งฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522 โดยเจตนาทุจริต มีการกระทำ ที่จงใจหรือประมาท กระทำหรือละเว้นไม่ปฏิบัติหน้าที่ในการนับ บัตรเลือกตั้ง หรือแก้ไขบัตรเลือกตั้งหรือหลักฐานเกี่ยวกับ การเลือกตั้ง หรือคะแนนในการเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริง หรือรวมคะแนนให้ผิดไป ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่มาลงคะแนนแต่ทำ หลักฐานว่ามาลงคะแนนให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5 โดย ไม่เขียนเลขบัตรประจำตัวหรือเขียนบัตรประจำตัวผู้มา ใช้สิทธิปลอม หรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่บัตรเสียให้เป็น บัตรที่ใช้ได้ หรืออ่านบัตรเลือกตั้งผิดไปจากความจริง ทำหรือ แก้ไขรายงานการเลือกตั้งโดยไม่ชอบ ดังต่อไปนี้ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนน จำนวน 43 หน่วยเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อและหน่วยเลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 3 นับคะแนนไม่ตรงกับความจริง อ่านบัตรเลือกตั้งหมายเลข 7 เป็นของผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 1 บ้าง หมายเลข 5 บ้าง อ่านบัตรดีของผู้ร้องว่าเป็นบัตรเสีย อ่านบัตรเสียของผู้สมัคร รับเลือกตั้งหมายเลข 5 เป็นบัตรดี อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้อง เป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนน หรือกระทำหรือละเว้นการกระทำใด ๆ เป็นเหตุให้คะแนนของผู้ร้องทั้ง 43 หน่วยเลือกตั้ง เปลี่ยนแปลงลดลงอย่างน้อย 355 คะแนน จากเดิมไม่น้อยกว่า 26,195 คะแนนลดลงเหลือเพียง 25,840 คะแนน ในขณะเดียวกันคะแนนใน หน่วยเลือกตั้งทั้ง 43 หน่วย ของนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5เพิ่มขึ้นอย่างน้อย 389 คะแนน จากเดิม 31,615 คะแนน เป็น 32,004 คะแนนในทำนองเดียวกัน ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอบ้านแพ้วกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ตรวจคะแนน จำนวน 31หน่วยเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อและหน่วยเลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 5 ได้นับคะแนนไม่ชอบ มีพฤติการณ์เช่นเดียว กับเขตเลือกตั้งอำเภอเมืองสมุทรสาครทำให้คะแนนของผู้ร้องจากเดิม ไม่น้อยกว่า 17,192 คะแนน ลดลงเหลือ 17,065 คะแนน แต่คะแนน ของนายเอนก ทับสุวรรณ จากเดิมไม่เกิน 11,619 คะแนนเพิ่มขึ้นเป็น 11,708 คะแนนส่วนเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน ร้อยเอกชวลิตกะลัมพะเหติ นายอำเภอกระทุ่มแบนซึ่งเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งกับกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนน จำนวน 112 หน่วยเลือกตั้ง ตามบัญชีรายชื่อและหน่วย เลือกตั้งเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 7 ได้นับคะแนนไม่ถูกต้อง และไม่ชอบด้วยกฎหมาย มีพฤติการณ์เช่นเดียวกับเขตเลือกตั้งอำเภอเมืองสมุทรสาคร ทำให้คะแนนของผู้ร้องจากเดิมไม่น้อยกว่า 16,736 คะแนน ลดลงเหลือ 15,782 คะแนน แต่คะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ จากเดิมไม่เกิน 14,989คะแนน เพิ่มขึ้นเป็น15,319 คะแนน โดยเฉพาะหน่วยเลือกตั้งที่ 2หมู่ 3 ตำบล สวนหลวง เจ้าหน้าที่อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 61 คะแนน หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หมู่ 3 ตำบลสวนหลวง เจ้าหน้าที่อ่านบัตรลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 101คะแนน หน่วย เลือกตั้งที่ 1 หมู่ที่ 2 ตำบลอ้อมน้อย มีการนับและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 5เพิ่มขึ้น 60 คะแนน และในหน่วยเลือกตั้งที่ 2 หมู่ 4 ตำบลอ้อมน้อย มีการนับคะแนนและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ผู้สมัครเลือกตั้งหมายเลข 5 เพิ่มขึ้น 100 คะแนน เป็นการร่วมมือทุจริตนับและแก้ไขคะแนน รวมคะแนนและรายงานผลคะแนนหรือทำรายงานการเลือกตั้งไม่ตรง ความจริง ทำให้ผู้ร้องเสียหายไม่ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิก สภาผู้แทนราษฎร ทั้งที่การรวมคะแนนในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาครในครั้งแรกทั้ง 367 หน่วยเลือกตั้ง ผู้ร้อง ได้คะแนน 59,641 คะแนน เป็นลำดับที่ 2 รองจาก นายมณฑล ไกรวัตนุสสรณ์ ผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลข 3 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกผู้แทนราษฎร ส่วนนายเอนก ทับสุวรรณ ได้คะแนน 58,701 เป็นลำดับที่ 3ไม่ได้รับเลือกตั้ง แต่ต่อมามีการประกาศผลการเลือกตั้งอย่างเป็น ทางการว่า นายเอนก ทับสุวรรณ ได้คะแนน 59,031 คะแนนเป็นลำดับที่ 2 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่วนผู้ร้องได้คะแนน 58,687 คะแนน เป็นลำดับที่ 3 ไม่ได้รับเลือกตั้ง ทั้งนี้เป็นผลจากมีการแก้ไขผลการนับคะแนน และรวมคะแนนใหม่ในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน โดยมิชอบผู้ร้องได้คัดค้านผลการเลือกตั้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร และกระทรวงมหาดไทยแล้ว แต่ได้รับแจ้งให้ผู้ร้องดำเนินการ ทางศาล จึงขอให้ศาลมีคำสั่งนับคะแนนในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ใหม่ หากผู้ร้องได้รับเลือกตั้งมีคะแนนเป็น ลำดับที่ 2 ก็ขอให้มีคำสั่งว่านายเอนก ทับสุวรรณสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ได้รับเลือกตั้งเป็นโมฆะ และให้มีการ เลือกตั้งใหม่แทนนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขตเลือกตั้งที่ 1 ของจังหวัดสมุทรสาครยื่นคำ คัดค้านว่า คำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม มิได้ยืนยันข้อเท็จจริงว่า เจ้าหน้าที่คนใดกระทำการใดอย่างไร มีการอ่านบัตรหรือนับบัตรหรือแก้ไขบัตรให้ผิดไปจากความจริงอย่างใด ด้วยวิธีการ อย่างไร เป็นจำนวนเท่าใด การดำเนินการเลือกตั้งเป็นไปโดย ชอบและบริสุทธิ์ยุติธรรม การนับบัตรคะแนนถูกต้องตรงกับ ข้อเท็จจริงแม้จะมีการนับคะแนนใหม่ก็ไม่ทำให้จำนวนคะแนน เปลี่ยนแปลงไป ขอให้ยกคำร้องผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ยื่นคำคัดค้านว่า กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนได้ดำเนินการเลือกตั้ง นับคะแนน ตรวจคะแนนและรวมคะแนนถูกต้องตามขั้นตอนและวิธีการของกฎ หมาย เลือกตั้งแล้ว การประกาศผลการเลือกตั้งที่ไม่เป็นทางการ ย่อมไม่มีผลตามกฎหมาย ทั้งคำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม เพราะไม่ได้กล่าวโดยชัดแจ้งว่ากรรมการตรวจคะแนนหรือเจ้าหน้าที่ คะแนนคนใดกระทำหรือละเว้นการกระทำโดยทุจริต หรือนับคะแนน ไม่ชอบเช่นใด ทั้งไม่ปรากฏรายละเอียดของการนับคะแนนที่ทำให้ คะแนนของผู้ร้องลดลงหรือคะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ เพิ่มขึ้นว่ากระทำการโดยเจ้าหน้าที่คนใด เป็นจำนวนบัตรเท่าใดจึงเป็นคำร้องที่ไม่ขอบ ขอให้ยกคำร้องในระหว่างนัดพิจารณาของศาลจังหวัดสมุทรสาคร ผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 24 ว่าคำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุมหรือไม่ ศาลจังหวัดสมุทรสาคร จึงส่งสำนวนมาศาลฎีกาเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดในปัญหานี้ พร้อมกับส่งความเห็นของศาลจังหวัดสมุทรสาครมาด้วย โดยไม่ได้สั่งให้ ผู้ร้องและผู้คัดค้านดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับการไต่สวน คำร้องอย่างใด ซึ่งความเห็นของศาล จังหวัดสมุทรสาคร เห็นว่า คำร้องของ ผู้ร้องเคลือบคลุม ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว เห็นว่า พระราชบัญญัติ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522มาตรา 79 บัญญัติ ให้นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นคำฟ้องตามบท วิเคราะห์ศัพท์ ในมาตรา 1(3) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งด้วย ผู้ร้องชอบที่จะต้องบรรยายคำร้องให้แจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของผู้ร้อง รวมทั้งคำขอบังคับและข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสองจึงมีปัญหาว่า คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของผู้ร้องในคดีนี้ เป็นคำร้องที่เคลือบคลุมหรือไม่ พิเคราะห์แล้วผู้ร้องบรรยายคำร้องว่าการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร ดำเนินไปโดยฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522เหตุที่ผู้ร้องอ้างว่าเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายดังกล่าวนั้นผู้ร้องบรรยายคำร้องสรุปได้ว่าเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรสาคร มีเขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร อำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในแต่ละอำเภอ มีกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนซึ่งเป็น ผู้ได้รับแต่งตั้งขึ้นโดยชอบด้วยกฎหมาย โดยเฉพาะเขตพื้นที่ อำเภอกระทุ่มแบนมีร้อยเอกชวลิตกะลัมพะเหตินายอำเภอกระทุ่มแบน เป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนในเขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาครจำนวน 43 หน่วยเลือกตั้ง ในเขตพื้นที่ อำเภอบ้านแพ้ว จำนวน31 หน่วยเลือกตั้ง และในเขตพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน จำนวน112 หน่วยเลือกตั้ง ได้นับคะแนนไม่ตรงกับความจริงในบัตรเลือกตั้ง อ่านบัตรเลือกตั้งของผู้ร้องหมายเลข 7 เป็นของผู้สมัครหมายเลข 1 บ้าง เป็นของผู้สมัครหมายเลข 5 บ้าง หรือ เป็นของผู้สมัครอื่นบ้าง อ่านบัตรดีของผู้ร้องว่าเป็นบัตรเสีย บ้าง อ่านบัตรเสียของผู้สมัครหมายเลข 5เป็นบัตรดีบ้าง และ อ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนบ้าง ทั้งกระทำหรือละเว้นกระทำด้วยประการใด ๆ ทำให้คะแนนของ ผู้ร้องเปลี่ยนแปลงลดลง และมีผลให้คะแนนของนายเอนก ทับสุวรรณ ผู้สมัคร รับเลือกตั้งหมายเลข 5 มีคะแนนเพิ่มขึ้น ทำให้คะแนน รวมทั้งหมดของนายเอนกมากกว่าคะแนนของผู้ร้อง 344 คะแนน และได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสมุทรสาคร การบรรยายคำร้องในลักษณะดังกล่าวนี้ แม้จะมีการระบุชื่อ ร้อยเอกชวลิต นายอำเภอกระทุ่มแบนว่าเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งโดยเฉพาะเจาะจงเพียงคนเดียว แต่การปฏิบัติหน้าที่ในการเลือกตั้งของกรรมการตรวจคะแนนและของ เจ้าหน้าที่คะแนนในเขตเลือกตั้งพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร 43 หน่วยเลือกตั้ง พื้นที่อำเภอบ้านแพ้ว 31หน่วยเลือกตั้งและพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน 112 หน่วยเลือกตั้ง รวม 186 หน่วยเลือกตั้ง ที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าดำเนินการเลือกตั้งฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2522โดยเจตนาทุจริตนั้น ปรากฏว่าการบรรยายคำร้องของ ผู้ร้องได้ระบุว่า กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนมีรายละเอียดตามบัญชีและหน่วยเลือกตั้งเอกสารหมายเลข 3เอกสารหมายเลข 5 และเอกสารหมายเลข 7 ท้ายคำร้องตามลำดับ ซึ่งพอจะถือว่าเอกสารท้ายคำร้องดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของ คำร้อง และผู้ร้องได้ระบุชื่อกรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่ คะแนนประจำหน่วยเลือกตั้งแต่ละแห่งทั้ง 186 หน่วยเลือกตั้ง ไว้แล้วก็ตาม แต่ก็ปรากฏข้อเท็จจริงตามเอกสารท้ายคำร้อง ทั้งสามฉบับดังกล่าวว่าหน่วยเลือกตั้งแต่ละหน่วยในจำนวน 186 หน่วยเลือกตั้ง มีกรรมการตรวจคะแนนหน่วยละ 7 คน และเจ้าหน้าที่ คะแนนหน่วยละ 2 คน รวมเป็นกรรมการตรวจคะแนน จำนวน 1,302 คน และเจ้าหน้าที่คะแนนจำนวน 372 คน รวมทั้งหมด 1,674 คน ที่ผู้ร้องกล่าวอ้าง ว่ากระทำการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง โดยทุจริต การปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าไม่ชอบนี้ ผู้ร้อง ให้รายละเอียดว่าเป็นการนับคะแนนหรือรวมคะแนนที่ไม่ตรงกับ ความเป็นจริง เช่น อ่านบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนให้แก่ผู้ร้อง เป็นคะแนนของนายเอนกหรือผู้สมัครรับเลือกตั้งหมายเลขอื่นหรืออ่านบัตรดีของผู้ร้องให้เป็นบัตรเสีย อ่านบัตรเสียของ นายเอนกให้เป็นบัตรดี กระทำหรือ ละเว้นการกระทำใด ๆ เป็นเหตุให้คะแนนของผู้ร้องลดลงคะแนนของนายเอนกเพิ่มขึ้น เห็นได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างถึง การกระทำของร้อยเอกชวลิตกับกรรมการตรวจคะแนนตรวจคะแนน 1,302 คน และเจ้าหน้าที่คะแนน 372 คน ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องในการปฎิบัติ หน้าที่ในการดำเนินการ เลือกตั้งโดยไม่ได้ให้ข้อเท็จจริงเป็นการเฉพาะว่าในจำนวน เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งทั้ง 1,675 คน ดังกล่าว มีผู้ใดที่อ่านบัตรลงคะแนนเลือกตั้งที่ผิดไปจากความจริงและใน หน่วยเลือกตั้งใด หรือผู้ใดที่นับคะแนนหรือรวมคะแนน ในหน่วย เลือกตั้งใดที่ผิดไปจากข้อเท็จจริง และบัตรลงคะแนนดีหรือ บัตรลงคะแนนเสียที่นับคะแนนให้เป็นประโยชน์แก่นายเอนก แต่เสียประโยชน์แก่ผู้ร้อง เป็นบัตรของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง คนใดและมาใช้สิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้ง ใด ร้อยเอกชวลิต แต่ลำพังหรือร่วมกับเจ้าพนักงานดำเนินการเลือกตั้ง คนใดที่ได้กระทำการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้งอย่างใดด้วยวิธีการใด หรือละเว้นกระทำการใดที่เป็นการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง ส่วนหน่วยเลือกตั้งที่ระบุเป็นการเจาะจงรวม 4 หน่วยเลือกตั้ง ได้แก่หน่วยเลือกตั้งที่ 2 หมู่ 3 ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน มีการอ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 61 คะแนน หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หมู่ 3ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน มีการอ่านบัตรที่ลงคะแนนให้ผู้ร้องเป็นบัตรที่ไม่ลงคะแนนและเป็นบัตรเสีย 101 คะแนนก็ดี หรือมีการนับและแก้ไขเพิ่มคะแนนให้แก่ นายเอนกที่หน่วยเลือกตั้งที่ 1 หมู่ 2 ตำบลอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน เพิ่มขึ้น 20 คะแนน และที่หน่วยเลือกตั้งที่ 2หมู่ 4 ตำบลอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน เพิ่มขึ้น 100 คะแนนก็ดี ก็ไม่ปรากฏว่ากรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนนในหน่วยเลือกตั้งทั้ง 4 หน่วยเลือกตั้งตามที่ระบุในคำร้อง ซึ่งมีจำนวนรวมกันทั้งหมด 9 คน ในแต่ละหน่วยเลือกตั้งว่าเจ้าพนักงานดำเนินการเลือกตั้งผู้ใดแต่ลำพังหรือร่วมกับผู้ใดบ้าง หรือทั้งหมดทุกคนอ่านบัตรไม่ชอบหรือเพิ่มคะแนนให้แก่นายเอนกโดยมิชอบ และด้วยวิธีการนับและเพิ่มคะแนนให้แก่นายเอนกโดยมิชอบ และด้วยวิธีการนับและเพิ่มคะแนนอย่างไรการบรรยายคำร้องในลักษณะนี้จึงมิใช่การแสดงถึงสภาพแห่งข้ออ้าง และข้อหาของผู้ร้องโดยแจ้งชัด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง ซึ่ง กำหนดเงื่อนไขในการเสนอคำร้องต่อศาลว่าต้องเป็น ดังนั้น หากแต่เป็นคำร้องที่กล่าวถึงข้อเท็จจริงคลุม ๆ และรวมกันมาโดยอาศัยเหตุที่มีการตรวจนับคะแนนและแก้ไขคะแนนที่นับใหม่ ที่เดิมนับคะแนนผิดพลาดในเขตเลือกตั้งทั้ง 186หน่วยเลือกตั้ง ดังปรากฏรายละเอียดตามบัญชีหน่วยเลือกตั้งที่คะแนนผิดพลาด เอกสารท้ายคำร้องหมายเลข 4 หมายเลข 6และหมายเลข 8 มาเป็น ข้อมูลสำคัญในการยื่นคำร้องคัดค้าน คำร้องของ ผู้ร้องจึงทำให้ ผู้มีส่วนได้เสียจากเหตุตามคำร้อง เสียเปรียบ ไม่อาจเข้าใจ และยื่นคำคัดค้านได้ตรงกับรูปเรื่อง จึงเป็นคำร้องที่เคลือบคลุม และไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรคสอง แม้ศาลจังหวัดสมุทรสาครจะส่งความเห็นมา โดยไม่ ดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนคำร้องหรือในกรณีที่เห็นว่า อาจทำความเห็นได้โดยไม่ต้องให้คู่ความสืบพยาน และสั่งงดการไต่สวนแต่ไม่ดำเนินกระบวนพิจารณาดังกล่าวก็ตาม ศาลฎีกาก็มี อำนาจมีคำสั่งในเรื่องนี้ได้โดยตรง จึงไม่อาจรับคำร้องไว้พิจารณาได้ มีคำสั่งให้ยกคำร้องของ ผู้ร้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ(สุชาติ สุขสุมิตร-นำชัย สุนทรพินิจกิจ-เธียรไทย สุนทรนันท)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ