คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 244/2530หลักกฎหมาย: คำเบิกความของพนักงานสอบสวนที่เบิกความว่าในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากไปรับจ้างบรรทุกดิน ใน ทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้นแม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ รับฟังได้ การเรียกบริษัทประกันภัยเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 เมื่อสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้วจะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และแม้ศาลไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้าเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้วจึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างขับรถยนต์ของจำเลยที่ 2ได้ขับรถยนต์บรรทุกในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ด้วยความประมาทเลี้ยวเข้าซอยด้วยความเร็ว เป็นเหตุให้เฉี่ยวส่วนท้ายของรถจักรยานยนต์ที่นายชาตรี แซ่ตั้ง ผู้ขับขี่และมีโจทก์ที่ 1 นั่งมาแฉลบกระเด็นเสียหลักล้มลง โจทก์ที่ 1 ได้รับอันตรายถึงตับฉีกขาดกระทบกระเทือนถึงปอด แพทย์ต้องตัดตับทิ้ง โจทก์ที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาของโจทก์ที่ 1 ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลา ขาดรายได้เพราะต้องไปดูแลโจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 12,000 บาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าเสียหายรวม 144,366 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าจำเลยที่ 1 มิได้เป็นลูกจ้างและขับรถยนต์วันเกิดเหตุในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 เหตุที่เกิดขึ้นเป็นความประมาทของฝ่ายโจทก์ โจทก์ที่ 1 เสียค่ารักษาไม่เกิน 10,000 บาทโจทก์ที่ 2 เสียหาย 2,400 บาท โจทก์ที่ 1 เสียค่าเดินทางไปรักษาตัวไม่เกิน 1,000 บาท ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงิน 144,366 บาทเต็มตามฟ้องโจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียม โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาทจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนโจทก์ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ปัญหาว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือไม่นั้น จำเลยที่ 2 เบิกความรับว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างที่ขับรถยนต์บรรทุกดินคันเกิดเหตุจริง และว่าจำเลยที่ 1ทำงานกับจำเลยที่ 2 ก่อนเกิดเหตุประมาณ 4-5 เดือน ไม่เคยละเมิดคำสั่งของจำเลยที่ 2 เลย ซึ่งโจทก์มีร้อยตำรวจโทสันติ ชอบทำกิจพนักงานสอบสวนคดีนี้มาเบิกความว่า ในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากการไปรับจ้างบรรทุกดินในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้น แม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ น่าเชื่อว่าจำเลยที่ 1 ให้การต่อพนักงานสอบสวนตามความจริง ข้ออ้างของจำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1เอารถออกไปเอาของส่วนตัวของจำเลยที่ 1 เองก็คงมีแต่คำเบิกความของจำเลยที่ 2 คนเดียวไม่มีน้ำหนักพอที่จะหักล้างพยานโจทก์ได้ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ขับรถยนต์ในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ฉะนั้นจำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 ด้วยสำหรับปัญหาสุดท้ายที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่า จำเลยที่ 2 ได้ขอให้ศาลชั้นต้นหมายเรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทย จำกัดเข้าเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 นั้นเห็นว่า คดีนี้ได้สืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้ว หากจะให้เรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทยจำกัด เข้ามาเป็นจำเลยร่วมก็จะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และเมื่อศาลชั้นต้นไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้ว จึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วมอีกศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกาแทนโจทก์ทั้งสอง 2,000 บาท". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 244/2530เด็ก ชาย วัชรพงศ์ กรวิทยานนท์ กับพวกโจทก์นาย วินัย ดวง แป้น กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 425 ป.วิ.พ. ม. 57, ม. 58คำเบิกความของพนักงานสอบสวนที่เบิกความว่าในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากไปรับจ้างบรรทุกดิน ใน ทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้นแม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ รับฟังได้ การเรียกบริษัทประกันภัยเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 เมื่อสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้วจะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และแม้ศาลไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้าเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้วจึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างขับรถยนต์ของจำเลยที่ 2ได้ขับรถยนต์บรรทุกในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ด้วยความประมาทเลี้ยวเข้าซอยด้วยความเร็ว เป็นเหตุให้เฉี่ยวส่วนท้ายของรถจักรยานยนต์ที่นายชาตรี แซ่ตั้ง ผู้ขับขี่และมีโจทก์ที่ 1 นั่งมาแฉลบกระเด็นเสียหลักล้มลง โจทก์ที่ 1 ได้รับอันตรายถึงตับฉีกขาดกระทบกระเทือนถึงปอด แพทย์ต้องตัดตับทิ้ง โจทก์ที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาของโจทก์ที่ 1 ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลา ขาดรายได้เพราะต้องไปดูแลโจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 12,000 บาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าเสียหายรวม 144,366 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าจำเลยที่ 1 มิได้เป็นลูกจ้างและขับรถยนต์วันเกิดเหตุในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 เหตุที่เกิดขึ้นเป็นความประมาทของฝ่ายโจทก์ โจทก์ที่ 1 เสียค่ารักษาไม่เกิน 10,000 บาทโจทก์ที่ 2 เสียหาย 2,400 บาท โจทก์ที่ 1 เสียค่าเดินทางไปรักษาตัวไม่เกิน 1,000 บาท ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงิน 144,366 บาทเต็มตามฟ้องโจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียม โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาทจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนโจทก์ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ปัญหาว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือไม่นั้น จำเลยที่ 2 เบิกความรับว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างที่ขับรถยนต์บรรทุกดินคันเกิดเหตุจริง และว่าจำเลยที่ 1ทำงานกับจำเลยที่ 2 ก่อนเกิดเหตุประมาณ 4-5 เดือน ไม่เคยละเมิดคำสั่งของจำเลยที่ 2 เลย ซึ่งโจทก์มีร้อยตำรวจโทสันติ ชอบทำกิจพนักงานสอบสวนคดีนี้มาเบิกความว่า ในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากการไปรับจ้างบรรทุกดินในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้น แม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ น่าเชื่อว่าจำเลยที่ 1 ให้การต่อพนักงานสอบสวนตามความจริง ข้ออ้างของจำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1เอารถออกไปเอาของส่วนตัวของจำเลยที่ 1 เองก็คงมีแต่คำเบิกความของจำเลยที่ 2 คนเดียวไม่มีน้ำหนักพอที่จะหักล้างพยานโจทก์ได้ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ขับรถยนต์ในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ฉะนั้นจำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 ด้วยสำหรับปัญหาสุดท้ายที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่า จำเลยที่ 2 ได้ขอให้ศาลชั้นต้นหมายเรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทย จำกัดเข้าเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 นั้นเห็นว่า คดีนี้ได้สืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้ว หากจะให้เรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทยจำกัด เข้ามาเป็นจำเลยร่วมก็จะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และเมื่อศาลชั้นต้นไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้ว จึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วมอีกศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกาแทนโจทก์ทั้งสอง 2,000 บาท".(สุนทร จันทรศักดิ์-สมศักดิ์ เกิดลาภผล-สาระ เสาวมล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คำให้การในชั้นสอบสวนของจำเลยที่ 1 ที่ว่าทำละเมิดในทางการที่จ้างนั้น เมื่อไม่ได้ตัวจำเลยที่ 1 มาเบิกความเป็นพยานต่อศาลย่อมถือเป็นพยานบอกเล่า ซึ่งต้องห้ามมิให้รับฟังตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95(2) เพราะพนักงานสอบสวนที่มาเป็นพยานเบิกความต่อศาลในคดีนี้ มิใช่ผู้ที่ได้เห็น ได้ยินหรือทราบเรื่องที่ว่าจำเลยที่ 1 ทำละเมิดในทางการที่จ้างหรือไม่ มาด้วยตนเองโดยตรง บทตัดพยานบอกเล่าของไทย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 95(2) นี้ มีช่องทางให้หลบเลี่ยงได้หลายทางด้วยกัน กล่าวคือ(1) จัดทำคำบอกเล่านั้นไว้ในรูปเอกสารเพราะมาตรา 95 ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลเท่านั้น มิได้ห้ามรับฟังพยานบอกเล่าในรูปเอกสารด้วย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3041/2522 และ 1310/2524) ซึ่งในจุดนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็นจุดที่แตกต่างกันอย่างสำคัญกับกฎหมายลักษณะพยานในประเทศคอมมอนลอว์ ที่ถือว่าพยานบอกเล่าในรูปเอกสารมีได้ และอยู่ในบทตัดพยานบอกเล่าด้วยเช่นกัน (2) มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายโดยชัดแจ้งให้รับฟังพยานบอกเล่าได้และ (3) มีคำสั่งของศาลว่าให้รับฟังได้ แม้คำเบิกความของพนักงานสอบสวนในคดีนี้เป็นพยานบอกเล่าในรูปของพยานบุคคล ทั้งไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายใดระบุให้รับฟังเป็นพยานได้ แต่ก็อาจถือว่าอยู่ในข้อยกเว้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95(2) ตอนท้ายที่ว่า "มีคำสั่งของศาลว่าให้เป็นอย่างอื่น" คือให้รับฟังได้นั่นเอง อย่างไรก็ตามการที่ศาลจะมีคำสั่งให้เป็นอย่างอื่นในเรื่องของพยานบอกเล่านี้ ไม่น่าจะถือเป็นอำนาจเด็ดขาดของศาลที่จะสั่งอย่างไรก็ได้ตามชอบใจ แต่น่าจะเป็นการสั่งอย่างมีหลักเกณฑ์ตามแนวทางที่ใช้กันอยู่ในกฎหมายลักษณะพยานของประเทศคอมมอนลอว์ ซึ่งเป็นต้นตำรับในเรื่องของบทตัดพยานบอกเล่า พยานบอกเล่าชนิดหนึ่งที่ศาลในประเทศคอมมอนลอว์ ยอมให้รับฟังเป็นพยานได้ ได้แก่พยานบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความหรือผู้ที่อยู่ในฐานะที่จะกล่าวแทนคู่ความได้ แต่ต้องเป็นคำรับที่เป็นปฏิปักษ์ต่อผลประโยชน์ในคดีของคู่ความผู้ให้คำรับนั้น (ดู PhipsononEvidence,13thEdition1982,para.19-04,p371) และต้องรับฟังยันคู่ความผู้ให้คำรับเท่านั้นด้วย จะนำไปใช้รับฟังยันคู่ความฝ่ายอื่นที่มิได้มีส่วนเป็นการให้คำรับนั้นไม่ได้ (Phipson,paras19-0120-01 และ 20-18,p.p.370,384 และ 391-392) คำเบิกความของพนักงานสอบสวนในคดีนี้ถือได้ว่าเป็นคำรับของจำเลยที่ 1 จึงย่อมรับฟังยันจำเลยที่ 1 ได้ตามข้อยกเว้นดังกล่าวข้างต้น แต่หาใช่เป็นคำรับของจำเลยที่ 2 ผู้เป็นนายจ้างของจำเลยที่ 1 ไม่ ดังนั้นโดยหลักแล้วจึงไม่น่าจะรับฟังมาใช้ยันจำเลยที่ 2ได้ในฐานะที่เป็นคำรับของคู่ความ อย่างไรก็ตาม อาจเป็นไปได้ว่าศาลยอมรับฟังคำบอกเล่าของพนักงานสอบสวนยันจำเลยที่ 2 ได้เพราะถือว่าในเรื่องที่ว่าลูกจ้างทำละเมิดในทางการที่จ้างหรือไม่นั้น ลูกจ้างย่อมอยู่ในฐานะที่จะกล่าวแทนนายจ้างได้ คำรับของลูกจ้างย่อมมีผลเสมือนหนึ่งเป็นคำรับของนายจ้างด้วย ดังนั้น จึงรับฟังยันจำเลยที่ 2ผู้เป็นนายจ้างได้ 2. คดีนี้จำเลยทำละเมิดต่อร่างกายโจทก์ที่ 1 มิได้ทำละเมิดโดยตรงต่อโจทก์ที่ 2 ซึ่งเป็นมารดา แต่โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายเนื่องจากโจทก์ที่ 2 ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลาขาดรายได้เพราะต้องไปดูแลโจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 12,000 บาทมาด้วย ซึ่งศาลก็พิพากษาให้จำเลยรับผิดเต็มตามที่โจทก์ฟ้อง โดยมิได้ให้เหตุผลว่าเพราะเหตุใดจำเลยจึงต้องรับผิดในค่าเสียหายจำนวนนี้ จึงเป็นข้อน่าคิดว่าศาลถือว่าจำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 2 ในส่วนนี้ และต้องรับผิดต่อโจทก์ที่ 2 หรือถือว่าจำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 1 เท่านั้น แต่ค่าเสียหายที่โจทก์ที่ 2 เสียไป 12,000 บาทนี้ แท้ที่จริงก็คือค่ารักษาพยาบาลและค่าใช้จ่ายที่โจทก์ที่ 1 ต้องเสียไปถ้าไม่มีการช่วยเหลือจากโจทก์ที่ 2 จึงถือเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ที่ 1 มีสิทธิเรียกร้องจากจำเลยได้ การที่โจทก์ที่ 1 จะได้รับความช่วยเหลือในค่าเสียหายส่วนนี้จากโจทก์ที่ 2 หรือบุคคลอื่นใดนั้น หาเป็นเหตุให้จำเลยผู้ทำละเมิดอ้างมาเป็นประโยชน์แก่ตนได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มิได้วิเคราะห์ปัญหาดังกล่าวไว้โดยตรงเพราะไม่มีการยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การหรือในอุทธรณ์ฎีกาให้เป็นประเด็นชัดแจ้ง แต่เมื่อดูจากผลของคดีทั้งหมดแล้วอาจทำให้เข้าใจไปได้ว่าศาลถือว่าเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 2 โดยตรง เนื่องจากมิได้มีการพิพากษายกฟ้องของโจทก์ที่ 2 ซึ่งความเข้าใจเช่นนี้หากเป็นจริง ก็จะทำให้กฎหมายละเมิดของไทยในจุดนี้แตกต่างกับกฎหมายละเมิดของอังกฤษอีกจุดหนึ่ง เพราะในกรณีเช่นนี้ กฎหมายอังกฤษปัจจุบันดูจะไม่ถือว่าเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 2 ผู้ที่มารักษาพยาบาลโจทก์ที่ 1(CharlesworthonNegligence,6thEdition1977para.1401,p.p.582-583) แต่ถือเป็นการละเมิดต่อโจทก์ที่ 1 และจำเลยต้องชำระค่าเสียหายส่วนนี้ให้แก่โจทก์ที่ 1 ดังที่ศาลอุทธรณ์ในคดี Donnellyr.Joyce(1974Q.B.454) กล่าวไว้ว่า "ความเสียหายของโจทก์...มิใช่ (เพียง) ค่าใช้จ่ายเป็นเงินสำหรับค่ารักษาพยาบาลเท่านั้น (แต่) รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องได้รับการรักษาพยาบาลด้วยการคำนวณมูลค่าของความจำเป็นนี้ให้คิดจากราคาที่พอเหมาะพอควรของการรักษาพยาบาลที่จำเป็นนั้น...ความเสียหายดังกล่าวมิใช่ความเสียหายของผู้อื่น แต่เป็นความเสียหายของโจทก์ผู้บาดเจ็บ" ด้วยเหตุนี้ศาลอุทธรณ์อังกฤษจึงพิพากษาให้จำเลยชดใช้ค่าขาดรายได้ของมารดาโจทก์ให้แก่โจทก์ โดยไม่คำนึงว่าโจทก์จะมีหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามศีลธรรมที่จะนำไปชดใช้คืนให้แก่มารดาหรือไม่ (ดู WinfieldandJolowiczonTort,12thEdition1984,p.p.640-641 และ McgregoronDamages,14thEdition1980,Paras.1207-1208,p.p.826-827) 3. กำหนดเวลาที่บุคคลภายนอกจะร้องสอดเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57 ไม่ว่าจะเป็นการเข้ามาเองตาม (1)(2) หรือถูกศาลหมายเรียกให้เข้ามาตาม (3) จะต้องเข้ามาเสียอย่างช้าที่สุดก่อนศาลมีคำพิพากษา จะเห็นได้จากประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) กำหนดว่า "...โดยยื่นคำร้องขอต่อศาลที่คดีนั้นอยู่ในระหว่างพิจารณา..."(2) กำหนดว่า "...โดยยื่นคำร้องขอต่อศาลไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนมีคำพิพากษา..." ส่วน (3) กำหนดว่า"...ให้เรียกด้วยวิธียื่นคำร้องเพื่อให้หมายเรียกพร้อมกับคำฟ้องหรือคำให้การ หรือในเวลาใด ๆ ต่อมาก่อนมีคำพิพากษา..." แต่ก็หาได้หมายความว่า ถ้าบุคคลภายนอกร้องสอดหรือคู่ความขอให้หมายเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นคู่ความ ก่อนศาลมีคำพิพากษา แล้วศาลจะต้องสั่งให้เข้ามาหรือให้หมายเรียกให้เข้ามาเป็นผู้ร้องสอดทุกกรณีไม่ เพราะความในมาตรา 57(2) ยังได้กำหนดไว้ด้วยว่า "...ขออนุญาตเข้าเป็นโจทก์ร่วมหรือจำเลยร่วม" ส่วนใน (3) กำหนดไว้ว่า "...โดยได้รับอนุญาตจากศาลเมื่อศาลเป็นที่พอใจว่าคำร้องนั้นไม่อาจยื่นก่อนนั้นได้" ดังนั้นแม้บุคคลภายนอกได้ร้องสอดเข้ามาหรือถูกขอให้ศาลหมายเรียกให้เข้ามาในคดีก่อนมีคำพิพากษาศาลจะต้องพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าควรจะอนุญาตให้เข้ามาได้หรือไม่ อีกนัยหนึ่งก็คือการอนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาในคดีได้หรือไม่อยู่ในดุลพินิจของศาลจะเห็นได้จากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 925/2508 ซึ่งวินิจฉัยว่าการที่ผู้ร้องสอดร้องสอดเข้ามาในคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1)(2) นั้น มิได้หมายความว่าศาลต้องอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้ามาเป็นคู่ความได้ทุกกรณีไป ศาลย่อมมีอำนาจพิจารณาว่ามีเหตุสมควรอนุญาตหรือไม่แล้วแต่คำร้องนั้นมีเหตุสมควรเพียงใด ปัญหาว่าเมื่อใดศาลจะใช้ดุลพินิจให้ร้องสอดเข้ามาได้ เมื่อใดจะใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้ร้องสอด น่าจะอยู่บนหลักเกณฑ์ที่ว่าถ้าอนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาแล้วจะทำให้การพิจารณาพิพากษาคดีไม่ยุ่งยากและเสร็จไปได้ในคราวเดียว ทั้งจะก่อให้เกิดความเป็นธรรมแล้วย่อมมีเหตุสมควรที่ศาลจะอนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาได้ หากคำร้องสอดดังกล่าวไม่เข้าหลักเกณฑ์เช่นนี้ศาลก็คงจะไม่อนุญาตซึ่งคดีนี้ก็เป็นตัวอย่างอันดีสำหรับกรณีที่ศาลใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้ร้องสอดโดยให้เหตุผลว่าถ้าสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้ว หากอนุญาตให้มีการร้องสอดเข้ามาได้ก็จะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ ถือว่าไม่ควรอนุญาตให้ร้องสอดซึ่งเป็นการวินิจฉัยตรงกันข้ามกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่1814/2516 เลยทีเดียว คดีดังกล่าวศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องจำเลยขอให้ทำหรือเปิดทางเดินตามสัญญาซื้อขายที่ดิน จำเลยให้การว่าไม่มีข้อตกลงว่าจะเปิดทางเดิน ก่อนถึงวันนัดฟังคำพิพากษา 1 วัน ผู้ร้องยื่นคำร้องว่าผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยทำหรือเปิดทางเดินในที่พิพาท เป็นการโต้แย้งสิทธิของผู้ร้องเพื่อยังให้ได้รับความรับรองคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิที่ผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดิน จึงขอให้ผู้ร้องเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ดังนี้ คดียังอยู่ในระหว่างการพิจารณาชอบที่ศาลจะอนุญาตให้ผู้ร้องเข้ามาเป็นคู่ความตามขอ จะยกคำร้องโดยอ้างว่าผู้ร้องอาจพิสูจน์สิทธิในที่พิพาทได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 145(1),(2) หาชอบไม่ นอกจากนี้ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 532/2521 วินิจฉัยว่าผู้อ้างว่ามีสิทธิรับมรดกร้องสอดเข้ามาในคดีนั้นเรียกทรัพย์มรดกได้ก่อนพิพากษา แม้เสร็จการสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วก็ตาม ตัวอย่างที่ศาลไม่อนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาในคดี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 251/2501 ภริยาถูกฟ้องเรียกเงินกู้ สามีร้องสอดเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเพื่อต่อสู้คดีว่า การกู้เป็นโมฆียะและบอกล้างแล้ว กรณีเช่นนี้ ถ้าโจทก์ชนะคดีก็อาจบังคับคดีแก่ทรัพย์สินส่วนตัวภริยาซึ่งสามีไม่อาจคัดค้านได้ จึงไม่มีความจำเป็นที่จะอนุญาตให้สามีเข้ามาเป็นจำเลยร่วมในขณะนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1355/2521 การร้องสอดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ศาลไม่จำต้องอนุญาตทุกกรณีไป ต้องแล้วแต่เหตุสมควร ผู้ร้องทราบว่าโจทก์จำเลยเป็นความกันมา 5 ปี สืบพยานโจทก์ 14 นัด พยานจำเลย 29 นัด จวนเสร็จแล้ว ไม่ควรรับคำร้องสอดให้ยุ่งยากเพิ่มขึ้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 706/2505 การที่คู่ความขอให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาในคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(3)นั้น ต้องยื่นคำร้องพร้อมกับฟ้องหรือคำให้การหรือในเวลาใด ๆ ก่อนมีคำพิพากษา โดยได้รับอนุญาตจากศาลเมื่อศาลเป็นที่พอใจว่าคำร้องไม่อาจยื่นก่อนนั้นได้ ฉะนั้นเมื่อจำเลยเพิ่งมายื่นคำร้องให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเมื่อจำเลยให้การแล้วถึง 4 เดือนโดยไม่แสดงเหตุที่ไม่อาจร้องก่อนนั้นได้ ศาลย่อมไม่อนุญาต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1363/2508 การยื่นคำร้องขอให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นคู่ความภายหลังยื่นฟ้องหรือคำให้การแล้ว จำต้องชี้แจงเหตุประกอบให้ปรากฏด้วยว่าเหตุใดจึงไม่อาจยื่นคำร้องขอหมายเรียกเสียเมื่อแรกยื่นฟ้อง ทั้งนี้เพื่อศาลจะได้พิจารณาว่ามีเหตุสมควรที่จะให้ออกหมายเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นคู่ความดด้วยหรือไม่ฉะนั้น เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องขอให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นโจทก์ด้วย โดยอ้างแต่เหตุเพื่อคุ้มครองรักษาผลประโยชน์ของตนแต่ประการเดียว ส่วนเหตุผลที่มายื่นคำร้องล่วงเลยล่าช้าไม่ได้กล่าวอ้างไว้เลย เช่นนี้ ศาลก็ต้องสั่งยกคำร้องของโจทก์นั้นเสีย มีข้อควรสังเกตว่าแม้ศาลจะเคยมีคำสั่งไม่อนุญาตให้หมายเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาในคดีมาแล้วก็ตาม หากพฤติการณ์แห่งคดีเปลี่ยนแปลงไปศาลอาจมีคำสั่งใหม่ได้เช่นกรณีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่1053/2509 วินิจฉัยว่าในชั้นแรกโจทก์ยื่นคำร้องขอให้เรียกผู้ให้เช่าเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมโดยไม่ได้อ้างเหตุผลความจำเป็นอย่างหนึ่งอย่างใดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(3) ขึ้นมา ศาลชั้นต้นจึงสั่งยกคำร้องของโจทก์ต่อมาโจทก์ได้ยื่นคำร้องอ้างเหตุว่าโจทก์ได้ทำสัญญาเช่าห้องรายพิพาทมาจากผู้ให้เช่า แต่โจทก์เข้าครอบครองห้องพิพาทไม่ได้เพราะจำเลยไม่ยอมออกไป ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายหากโจทก์ไม่เรียกเจ้าของห้องมาเป็นโจทก์ร่วมด้วยและโจทก์แพ้คดีโจทก์จะไม่อาจเรียกเอาค่าทดแทนหรือค่าเสียหายจากใครได้ ดังนี้ศาลชั้นต้นย่อมมีอำนาจสั่งใหม่และสั่งอนุญาตให้หมายเรียกเจ้าของผู้ให้เช่าเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมได้. จรัญภักดีธนากุลวิศิษฏ์ลิมานนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างขับรถยนต์ของจำเลยที่ 2ได้ขับรถยนต์บรรทุกในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ด้วยความประมาทเลี้ยวเข้าซอยด้วยความเร็ว เป็นเหตุให้เฉี่ยวส่วนท้ายของรถจักรยานยนต์ที่นายชาตรี แซ่ตั้ง ผู้ขับขี่และมีโจทก์ที่ 1 นั่งมาแฉลบกระเด็นเสียหลักล้มลง โจทก์ที่ 1 ได้รับอันตรายถึงตับฉีกขาดกระทบกระเทือนถึงปอด แพทย์ต้องตัดตับทิ้ง โจทก์ที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาของโจทก์ที่ 1 ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลา ขาดรายได้เพราะต้องไปดูแลโจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 12,000 บาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าเสียหายรวม 144,366 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าจำเลยที่ 1 มิได้เป็นลูกจ้างและขับรถยนต์วันเกิดเหตุในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 เหตุที่เกิดขึ้นเป็นความประมาทของฝ่ายโจทก์ โจทก์ที่ 1 เสียค่ารักษาไม่เกิน 10,000 บาทโจทก์ที่ 2 เสียหาย 2,400 บาท โจทก์ที่ 1 เสียค่าเดินทางไปรักษาตัวไม่เกิน 1,000 บาท ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงิน 144,366 บาทเต็มตามฟ้องโจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียม โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาทจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนโจทก์ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ปัญหาว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือไม่นั้น จำเลยที่ 2 เบิกความรับว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างที่ขับรถยนต์บรรทุกดินคันเกิดเหตุจริง และว่าจำเลยที่ 1ทำงานกับจำเลยที่ 2 ก่อนเกิดเหตุประมาณ 4-5 เดือน ไม่เคยละเมิดคำสั่งของจำเลยที่ 2 เลย ซึ่งโจทก์มีร้อยตำรวจโทสันติ ชอบทำกิจพนักงานสอบสวนคดีนี้มาเบิกความว่า ในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากการไปรับจ้างบรรทุกดินในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้น แม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ น่าเชื่อว่าจำเลยที่ 1 ให้การต่อพนักงานสอบสวนตามความจริง ข้ออ้างของจำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1เอารถออกไปเอาของส่วนตัวของจำเลยที่ 1 เองก็คงมีแต่คำเบิกความของจำเลยที่ 2 คนเดียวไม่มีน้ำหนักพอที่จะหักล้างพยานโจทก์ได้ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ขับรถยนต์ในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ฉะนั้นจำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 ด้วยสำหรับปัญหาสุดท้ายที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่า จำเลยที่ 2 ได้ขอให้ศาลชั้นต้นหมายเรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทย จำกัดเข้าเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 นั้นเห็นว่า คดีนี้ได้สืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้ว หากจะให้เรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทยจำกัด เข้ามาเป็นจำเลยร่วมก็จะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และเมื่อศาลชั้นต้นไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้ว จึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วมอีกศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกาแทนโจทก์ทั้งสอง 2,000 บาท". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 244/2530เด็ก ชาย วัชรพงศ์ กรวิทยานนท์ กับพวกโจทก์นาย วินัย ดวง แป้น กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 425 ป.วิ.พ. ม. 57, ม. 58คำเบิกความของพนักงานสอบสวนที่เบิกความว่าในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากไปรับจ้างบรรทุกดิน ใน ทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้นแม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ รับฟังได้ การเรียกบริษัทประกันภัยเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 เมื่อสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้วจะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และแม้ศาลไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้าเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้วจึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างขับรถยนต์ของจำเลยที่ 2ได้ขับรถยนต์บรรทุกในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ด้วยความประมาทเลี้ยวเข้าซอยด้วยความเร็ว เป็นเหตุให้เฉี่ยวส่วนท้ายของรถจักรยานยนต์ที่นายชาตรี แซ่ตั้ง ผู้ขับขี่และมีโจทก์ที่ 1 นั่งมาแฉลบกระเด็นเสียหลักล้มลง โจทก์ที่ 1 ได้รับอันตรายถึงตับฉีกขาดกระทบกระเทือนถึงปอด แพทย์ต้องตัดตับทิ้ง โจทก์ที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาของโจทก์ที่ 1 ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลา ขาดรายได้เพราะต้องไปดูแลโจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 12,000 บาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าเสียหายรวม 144,366 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าจำเลยที่ 1 มิได้เป็นลูกจ้างและขับรถยนต์วันเกิดเหตุในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 เหตุที่เกิดขึ้นเป็นความประมาทของฝ่ายโจทก์ โจทก์ที่ 1 เสียค่ารักษาไม่เกิน 10,000 บาทโจทก์ที่ 2 เสียหาย 2,400 บาท โจทก์ที่ 1 เสียค่าเดินทางไปรักษาตัวไม่เกิน 1,000 บาท ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงิน 144,366 บาทเต็มตามฟ้องโจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียม โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาทจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนโจทก์ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ปัญหาว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือไม่นั้น จำเลยที่ 2 เบิกความรับว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างที่ขับรถยนต์บรรทุกดินคันเกิดเหตุจริง และว่าจำเลยที่ 1ทำงานกับจำเลยที่ 2 ก่อนเกิดเหตุประมาณ 4-5 เดือน ไม่เคยละเมิดคำสั่งของจำเลยที่ 2 เลย ซึ่งโจทก์มีร้อยตำรวจโทสันติ ชอบทำกิจพนักงานสอบสวนคดีนี้มาเบิกความว่า ในการสอบสวนจำเลยที่ 1 รับว่าขับรถกลับจากการไปรับจ้างบรรทุกดินในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ขณะนำรถกลับมาไว้ที่อู่ก็เกิดเหตุขึ้น แม้จะเป็นพยานบอกเล่าแต่ก็เป็นคำบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความ น่าเชื่อว่าจำเลยที่ 1 ให้การต่อพนักงานสอบสวนตามความจริง ข้ออ้างของจำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1เอารถออกไปเอาของส่วนตัวของจำเลยที่ 1 เองก็คงมีแต่คำเบิกความของจำเลยที่ 2 คนเดียวไม่มีน้ำหนักพอที่จะหักล้างพยานโจทก์ได้ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 ขับรถยนต์ในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 2 ฉะนั้นจำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 ด้วยสำหรับปัญหาสุดท้ายที่จำเลยที่ 2 ฎีกาว่า จำเลยที่ 2 ได้ขอให้ศาลชั้นต้นหมายเรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทย จำกัดเข้าเป็นจำเลยร่วมเพื่อรับผิดตามสัญญาประกันภัยแทนจำเลยที่ 2 นั้นเห็นว่า คดีนี้ได้สืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้ว หากจะให้เรียกบริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทยจำกัด เข้ามาเป็นจำเลยร่วมก็จะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ และเมื่อศาลชั้นต้นไม่เรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วม จำเลยที่ 2 ก็มีสิทธิที่จะเรียกร้องจากบริษัทดังกล่าวได้อยู่แล้ว จึงไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกบริษัทดังกล่าวเข้ามาเป็นจำเลยร่วมอีกศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกาแทนโจทก์ทั้งสอง 2,000 บาท".(สุนทร จันทรศักดิ์-สมศักดิ์ เกิดลาภผล-สาระ เสาวมล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คำให้การในชั้นสอบสวนของจำเลยที่ 1 ที่ว่าทำละเมิดในทางการที่จ้างนั้น เมื่อไม่ได้ตัวจำเลยที่ 1 มาเบิกความเป็นพยานต่อศาลย่อมถือเป็นพยานบอกเล่า ซึ่งต้องห้ามมิให้รับฟังตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95(2) เพราะพนักงานสอบสวนที่มาเป็นพยานเบิกความต่อศาลในคดีนี้ มิใช่ผู้ที่ได้เห็น ได้ยินหรือทราบเรื่องที่ว่าจำเลยที่ 1 ทำละเมิดในทางการที่จ้างหรือไม่ มาด้วยตนเองโดยตรง บทตัดพยานบอกเล่าของไทย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 95(2) นี้ มีช่องทางให้หลบเลี่ยงได้หลายทางด้วยกัน กล่าวคือ(1) จัดทำคำบอกเล่านั้นไว้ในรูปเอกสารเพราะมาตรา 95 ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลเท่านั้น มิได้ห้ามรับฟังพยานบอกเล่าในรูปเอกสารด้วย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3041/2522 และ 1310/2524) ซึ่งในจุดนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็นจุดที่แตกต่างกันอย่างสำคัญกับกฎหมายลักษณะพยานในประเทศคอมมอนลอว์ ที่ถือว่าพยานบอกเล่าในรูปเอกสารมีได้ และอยู่ในบทตัดพยานบอกเล่าด้วยเช่นกัน (2) มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายโดยชัดแจ้งให้รับฟังพยานบอกเล่าได้และ (3) มีคำสั่งของศาลว่าให้รับฟังได้ แม้คำเบิกความของพนักงานสอบสวนในคดีนี้เป็นพยานบอกเล่าในรูปของพยานบุคคล ทั้งไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายใดระบุให้รับฟังเป็นพยานได้ แต่ก็อาจถือว่าอยู่ในข้อยกเว้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95(2) ตอนท้ายที่ว่า "มีคำสั่งของศาลว่าให้เป็นอย่างอื่น" คือให้รับฟังได้นั่นเอง อย่างไรก็ตามการที่ศาลจะมีคำสั่งให้เป็นอย่างอื่นในเรื่องของพยานบอกเล่านี้ ไม่น่าจะถือเป็นอำนาจเด็ดขาดของศาลที่จะสั่งอย่างไรก็ได้ตามชอบใจ แต่น่าจะเป็นการสั่งอย่างมีหลักเกณฑ์ตามแนวทางที่ใช้กันอยู่ในกฎหมายลักษณะพยานของประเทศคอมมอนลอว์ ซึ่งเป็นต้นตำรับในเรื่องของบทตัดพยานบอกเล่า พยานบอกเล่าชนิดหนึ่งที่ศาลในประเทศคอมมอนลอว์ ยอมให้รับฟังเป็นพยานได้ ได้แก่พยานบอกเล่าที่เป็นคำรับของคู่ความหรือผู้ที่อยู่ในฐานะที่จะกล่าวแทนคู่ความได้ แต่ต้องเป็นคำรับที่เป็นปฏิปักษ์ต่อผลประโยชน์ในคดีของคู่ความผู้ให้คำรับนั้น (ดู PhipsononEvidence,13thEdition1982,para.19-04,p371) และต้องรับฟังยันคู่ความผู้ให้คำรับเท่านั้นด้วย จะนำไปใช้รับฟังยันคู่ความฝ่ายอื่นที่มิได้มีส่วนเป็นการให้คำรับนั้นไม่ได้ (Phipson,paras19-0120-01 และ 20-18,p.p.370,384 และ 391-392) คำเบิกความของพนักงานสอบสวนในคดีนี้ถือได้ว่าเป็นคำรับของจำเลยที่ 1 จึงย่อมรับฟังยันจำเลยที่ 1 ได้ตามข้อยกเว้นดังกล่าวข้างต้น แต่หาใช่เป็นคำรับของจำเลยที่ 2 ผู้เป็นนายจ้างของจำเลยที่ 1 ไม่ ดังนั้นโดยหลักแล้วจึงไม่น่าจะรับฟังมาใช้ยันจำเลยที่ 2ได้ในฐานะที่เป็นคำรับของคู่ความ อย่างไรก็ตาม อาจเป็นไปได้ว่าศาลยอมรับฟังคำบอกเล่าของพนักงานสอบสวนยันจำเลยที่ 2 ได้เพราะถือว่าในเรื่องที่ว่าลูกจ้างทำละเมิดในทางการที่จ้างหรือไม่นั้น ลูกจ้างย่อมอยู่ในฐานะที่จะกล่าวแทนนายจ้างได้ คำรับของลูกจ้างย่อมมีผลเสมือนหนึ่งเป็นคำรับของนายจ้างด้วย ดังนั้น จึงรับฟังยันจำเลยที่ 2ผู้เป็นนายจ้างได้ 2. คดีนี้จำเลยทำละเมิดต่อร่างกายโจทก์ที่ 1 มิได้ทำละเมิดโดยตรงต่อโจทก์ที่ 2 ซึ่งเป็นมารดา แต่โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายเนื่องจากโจทก์ที่ 2 ต้องเสียค่าใช้จ่ายและเสียเวลาขาดรายได้เพราะต้องไปดูแลโจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 12,000 บาทมาด้วย ซึ่งศาลก็พิพากษาให้จำเลยรับผิดเต็มตามที่โจทก์ฟ้อง โดยมิได้ให้เหตุผลว่าเพราะเหตุใดจำเลยจึงต้องรับผิดในค่าเสียหายจำนวนนี้ จึงเป็นข้อน่าคิดว่าศาลถือว่าจำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 2 ในส่วนนี้ และต้องรับผิดต่อโจทก์ที่ 2 หรือถือว่าจำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 1 เท่านั้น แต่ค่าเสียหายที่โจทก์ที่ 2 เสียไป 12,000 บาทนี้ แท้ที่จริงก็คือค่ารักษาพยาบาลและค่าใช้จ่ายที่โจทก์ที่ 1 ต้องเสียไปถ้าไม่มีการช่วยเหลือจากโจทก์ที่ 2 จึงถือเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ที่ 1 มีสิทธิเรียกร้องจากจำเลยได้ การที่โจทก์ที่ 1 จะได้รับความช่วยเหลือในค่าเสียหายส่วนนี้จากโจทก์ที่ 2 หรือบุคคลอื่นใดนั้น หาเป็นเหตุให้จำเลยผู้ทำละเมิดอ้างมาเป็นประโยชน์แก่ตนได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มิได้วิเคราะห์ปัญหาดังกล่าวไว้โดยตรงเพราะไม่มีการยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การหรือในอุทธรณ์ฎีกาให้เป็นประเด็นชัดแจ้ง แต่เมื่อดูจากผลของคดีทั้งหมดแล้วอาจทำให้เข้าใจไปได้ว่าศาลถือว่าเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 2 โดยตรง เนื่องจากมิได้มีการพิพากษายกฟ้องของโจทก์ที่ 2 ซึ่งความเข้าใจเช่นนี้หากเป็นจริง ก็จะทำให้กฎหมายละเมิดของไทยในจุดนี้แตกต่างกับกฎหมายละเมิดของอังกฤษอีกจุดหนึ่ง เพราะในกรณีเช่นนี้ กฎหมายอังกฤษปัจจุบันดูจะไม่ถือว่าเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 2 ผู้ที่มารักษาพยาบาลโจทก์ที่ 1(CharlesworthonNegligence,6thEdition1977para.1401,p.p.582-583) แต่ถือเป็นการละเมิดต่อโจทก์ที่ 1 และจำเลยต้องชำระค่าเสียหายส่วนนี้ให้แก่โจทก์ที่ 1 ดังที่ศาลอุทธรณ์ในคดี Donnellyr.Joyce(1974Q.B.454) กล่าวไว้ว่า "ความเสียหายของโจทก์...มิใช่ (เพียง) ค่าใช้จ่ายเป็นเงินสำหรับค่ารักษาพยาบาลเท่านั้น (แต่) รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องได้รับการรักษาพยาบาลด้วยการคำนวณมูลค่าของความจำเป็นนี้ให้คิดจากราคาที่พอเหมาะพอควรของการรักษาพยาบาลที่จำเป็นนั้น...ความเสียหายดังกล่าวมิใช่ความเสียหายของผู้อื่น แต่เป็นความเสียหายของโจทก์ผู้บาดเจ็บ" ด้วยเหตุนี้ศาลอุทธรณ์อังกฤษจึงพิพากษาให้จำเลยชดใช้ค่าขาดรายได้ของมารดาโจทก์ให้แก่โจทก์ โดยไม่คำนึงว่าโจทก์จะมีหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามศีลธรรมที่จะนำไปชดใช้คืนให้แก่มารดาหรือไม่ (ดู WinfieldandJolowiczonTort,12thEdition1984,p.p.640-641 และ McgregoronDamages,14thEdition1980,Paras.1207-1208,p.p.826-827) 3. กำหนดเวลาที่บุคคลภายนอกจะร้องสอดเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57 ไม่ว่าจะเป็นการเข้ามาเองตาม (1)(2) หรือถูกศาลหมายเรียกให้เข้ามาตาม (3) จะต้องเข้ามาเสียอย่างช้าที่สุดก่อนศาลมีคำพิพากษา จะเห็นได้จากประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) กำหนดว่า "...โดยยื่นคำร้องขอต่อศาลที่คดีนั้นอยู่ในระหว่างพิจารณา..."(2) กำหนดว่า "...โดยยื่นคำร้องขอต่อศาลไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนมีคำพิพากษา..." ส่วน (3) กำหนดว่า"...ให้เรียกด้วยวิธียื่นคำร้องเพื่อให้หมายเรียกพร้อมกับคำฟ้องหรือคำให้การ หรือในเวลาใด ๆ ต่อมาก่อนมีคำพิพากษา..." แต่ก็หาได้หมายความว่า ถ้าบุคคลภายนอกร้องสอดหรือคู่ความขอให้หมายเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นคู่ความ ก่อนศาลมีคำพิพากษา แล้วศาลจะต้องสั่งให้เข้ามาหรือให้หมายเรียกให้เข้ามาเป็นผู้ร้องสอดทุกกรณีไม่ เพราะความในมาตรา 57(2) ยังได้กำหนดไว้ด้วยว่า "...ขออนุญาตเข้าเป็นโจทก์ร่วมหรือจำเลยร่วม" ส่วนใน (3) กำหนดไว้ว่า "...โดยได้รับอนุญาตจากศาลเมื่อศาลเป็นที่พอใจว่าคำร้องนั้นไม่อาจยื่นก่อนนั้นได้" ดังนั้นแม้บุคคลภายนอกได้ร้องสอดเข้ามาหรือถูกขอให้ศาลหมายเรียกให้เข้ามาในคดีก่อนมีคำพิพากษาศาลจะต้องพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าควรจะอนุญาตให้เข้ามาได้หรือไม่ อีกนัยหนึ่งก็คือการอนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาในคดีได้หรือไม่อยู่ในดุลพินิจของศาลจะเห็นได้จากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 925/2508 ซึ่งวินิจฉัยว่าการที่ผู้ร้องสอดร้องสอดเข้ามาในคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1)(2) นั้น มิได้หมายความว่าศาลต้องอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้ามาเป็นคู่ความได้ทุกกรณีไป ศาลย่อมมีอำนาจพิจารณาว่ามีเหตุสมควรอนุญาตหรือไม่แล้วแต่คำร้องนั้นมีเหตุสมควรเพียงใด ปัญหาว่าเมื่อใดศาลจะใช้ดุลพินิจให้ร้องสอดเข้ามาได้ เมื่อใดจะใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้ร้องสอด น่าจะอยู่บนหลักเกณฑ์ที่ว่าถ้าอนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาแล้วจะทำให้การพิจารณาพิพากษาคดีไม่ยุ่งยากและเสร็จไปได้ในคราวเดียว ทั้งจะก่อให้เกิดความเป็นธรรมแล้วย่อมมีเหตุสมควรที่ศาลจะอนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาได้ หากคำร้องสอดดังกล่าวไม่เข้าหลักเกณฑ์เช่นนี้ศาลก็คงจะไม่อนุญาตซึ่งคดีนี้ก็เป็นตัวอย่างอันดีสำหรับกรณีที่ศาลใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้ร้องสอดโดยให้เหตุผลว่าถ้าสืบพยานโจทก์จำเลยเสร็จสิ้นแล้ว หากอนุญาตให้มีการร้องสอดเข้ามาได้ก็จะต้องเริ่มต้นสืบพยานกันใหม่ ถือว่าไม่ควรอนุญาตให้ร้องสอดซึ่งเป็นการวินิจฉัยตรงกันข้ามกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่1814/2516 เลยทีเดียว คดีดังกล่าวศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องจำเลยขอให้ทำหรือเปิดทางเดินตามสัญญาซื้อขายที่ดิน จำเลยให้การว่าไม่มีข้อตกลงว่าจะเปิดทางเดิน ก่อนถึงวันนัดฟังคำพิพากษา 1 วัน ผู้ร้องยื่นคำร้องว่าผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยทำหรือเปิดทางเดินในที่พิพาท เป็นการโต้แย้งสิทธิของผู้ร้องเพื่อยังให้ได้รับความรับรองคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิที่ผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดิน จึงขอให้ผู้ร้องเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ดังนี้ คดียังอยู่ในระหว่างการพิจารณาชอบที่ศาลจะอนุญาตให้ผู้ร้องเข้ามาเป็นคู่ความตามขอ จะยกคำร้องโดยอ้างว่าผู้ร้องอาจพิสูจน์สิทธิในที่พิพาทได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 145(1),(2) หาชอบไม่ นอกจากนี้ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 532/2521 วินิจฉัยว่าผู้อ้างว่ามีสิทธิรับมรดกร้องสอดเข้ามาในคดีนั้นเรียกทรัพย์มรดกได้ก่อนพิพากษา แม้เสร็จการสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วก็ตาม ตัวอย่างที่ศาลไม่อนุญาตให้ร้องสอดเข้ามาในคดี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 251/2501 ภริยาถูกฟ้องเรียกเงินกู้ สามีร้องสอดเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเพื่อต่อสู้คดีว่า การกู้เป็นโมฆียะและบอกล้างแล้ว กรณีเช่นนี้ ถ้าโจทก์ชนะคดีก็อาจบังคับคดีแก่ทรัพย์สินส่วนตัวภริยาซึ่งสามีไม่อาจคัดค้านได้ จึงไม่มีความจำเป็นที่จะอนุญาตให้สามีเข้ามาเป็นจำเลยร่วมในขณะนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1355/2521 การร้องสอดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ศาลไม่จำต้องอนุญาตทุกกรณีไป ต้องแล้วแต่เหตุสมควร ผู้ร้องทราบว่าโจทก์จำเลยเป็นความกันมา 5 ปี สืบพยานโจทก์ 14 นัด พยานจำเลย 29 นัด จวนเสร็จแล้ว ไม่ควรรับคำร้องสอดให้ยุ่งยากเพิ่มขึ้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 706/2505 การที่คู่ความขอให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาในคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(3)นั้น ต้องยื่นคำร้องพร้อมกับฟ้องหรือคำให้การหรือในเวลาใด ๆ ก่อนมีคำพิพากษา โดยได้รับอนุญาตจากศาลเมื่อศาลเป็นที่พอใจว่าคำร้องไม่อาจยื่นก่อนนั้นได้ ฉะนั้นเมื่อจำเลยเพิ่งมายื่นคำร้องให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นจำเลยร่วมเมื่อจำเลยให้การแล้วถึง 4 เดือนโดยไม่แสดงเหตุที่ไม่อาจร้องก่อนนั้นได้ ศาลย่อมไม่อนุญาต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1363/2508 การยื่นคำร้องขอให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นคู่ความภายหลังยื่นฟ้องหรือคำให้การแล้ว จำต้องชี้แจงเหตุประกอบให้ปรากฏด้วยว่าเหตุใดจึงไม่อาจยื่นคำร้องขอหมายเรียกเสียเมื่อแรกยื่นฟ้อง ทั้งนี้เพื่อศาลจะได้พิจารณาว่ามีเหตุสมควรที่จะให้ออกหมายเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นคู่ความดด้วยหรือไม่ฉะนั้น เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องขอให้เรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นโจทก์ด้วย โดยอ้างแต่เหตุเพื่อคุ้มครองรักษาผลประโยชน์ของตนแต่ประการเดียว ส่วนเหตุผลที่มายื่นคำร้องล่วงเลยล่าช้าไม่ได้กล่าวอ้างไว้เลย เช่นนี้ ศาลก็ต้องสั่งยกคำร้องของโจทก์นั้นเสีย มีข้อควรสังเกตว่าแม้ศาลจะเคยมีคำสั่งไม่อนุญาตให้หมายเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาในคดีมาแล้วก็ตาม หากพฤติการณ์แห่งคดีเปลี่ยนแปลงไปศาลอาจมีคำสั่งใหม่ได้เช่นกรณีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่1053/2509 วินิจฉัยว่าในชั้นแรกโจทก์ยื่นคำร้องขอให้เรียกผู้ให้เช่าเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมโดยไม่ได้อ้างเหตุผลความจำเป็นอย่างหนึ่งอย่างใดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(3) ขึ้นมา ศาลชั้นต้นจึงสั่งยกคำร้องของโจทก์ต่อมาโจทก์ได้ยื่นคำร้องอ้างเหตุว่าโจทก์ได้ทำสัญญาเช่าห้องรายพิพาทมาจากผู้ให้เช่า แต่โจทก์เข้าครอบครองห้องพิพาทไม่ได้เพราะจำเลยไม่ยอมออกไป ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายหากโจทก์ไม่เรียกเจ้าของห้องมาเป็นโจทก์ร่วมด้วยและโจทก์แพ้คดีโจทก์จะไม่อาจเรียกเอาค่าทดแทนหรือค่าเสียหายจากใครได้ ดังนี้ศาลชั้นต้นย่อมมีอำนาจสั่งใหม่และสั่งอนุญาตให้หมายเรียกเจ้าของผู้ให้เช่าเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมได้. จรัญภักดีธนากุลวิศิษฏ์ลิมานนท์.