กฎกระทรวง(พ.ศ. ๒๕๓๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องทางอาญาพ.ศ. ๒๕๓๕[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๒๖ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องทางอาญาพ.ศ. ๒๕๓๕ นายกรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้หมวด ๑การส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศไทยไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอ ข้อ ๑ เมื่อผู้ประสานงานกลางได้รับคำร้องขอความช่วยเหลือจากต่างประเทศให้ส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศไทยไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอ(๑) ถ้าผู้ประสานงานกลางหรือนายกรัฐมนตรี แล้วแต่กรณี พิจารณาเป็นที่ยุติแล้วเห็นว่าการดำเนินการตามคำร้องขอนั้นเป็นการจำเป็นและคำร้องขอนั้นอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะให้ความช่วยเหลือได้กับทั้งได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดและมีเอกสารหลักฐานถูกต้องและครบถ้วนตามระเบียบว่าด้วยการนั้นตลอดจนไม่มีเหตุที่จะเลื่อนหรือระงับการดำเนินการตามคำร้องขอนั้นแล้วให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งผลการพิจารณา พร้อมทั้งส่งคำร้องขอและเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้บุคคลดังต่อไปนี้เพื่อให้ดำเนินการสอบถามความสมัครใจของบุคคลซึ่งถูกคุมขังนั้น(ก) ในกรณีที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังอยู่ภายใต้การคุมขังของกรมราชทัณฑ์ให้ส่งให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์เพื่อดำเนินการ(ข) ในกรณีที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังอยู่ภายใต้การคุมขังของส่วนราชการอื่นให้ส่งให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์แจ้งให้หัวหน้าส่วนราชการนั้นเพื่อดำเนินการแล้วแจ้งผลการดำเนินการให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์ทราบทั้งนี้ โดยให้ทำตามแบบ ผก. ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้ในการส่งคำร้องขอและเอกสารหลักฐานตาม (๑) ให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องให้ครบถ้วนและชัดเจนรวมทั้งให้แจ้งถึงสิทธิและหน้าที่ที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังนั้นพึงมีตามกฎหมายตามสนธิสัญญาหรือตามที่ประเทศผู้ร้องขอได้ให้คำรับรองไว้กับประเทศไทยด้วย(๒) ถ้าผู้ประสานงานกลางหรือนายกรัฐมนตรี แล้วแต่กรณีพิจารณาเป็นที่ยุติแล้วเห็นว่าการดำเนินการตามคำร้องขอนั้นไม่เป็นการจำเป็นหรือคำร้องขอนั้นไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะให้ความช่วยเหลือได้หรืออาจให้ความช่วยเหลือได้ภายใต้เงื่อนไขที่จำเป็นบางประการ หรือมิได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดหรือมีเอกสารหลักฐานไม่ถูกต้องครบถ้วน หรือมีเหตุที่จะเลื่อนหรือระงับการดำเนินการตามคำร้องขอนั้นให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งปฏิเสธการให้ความช่วยเหลือพร้อมด้วยเหตุผลหรือแจ้งเงื่อนไขที่จำเป็น หรือแจ้งเหตุขัดข้องให้ประเทศผู้ร้องขอทราบข้อ ๒ในกรณีที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังได้แสดงความสมัครใจที่จะไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอหากต่อมาประสงค์จะถอนความสมัครใจ บุคคลนั้นอาจแสดงเจตนาถอนความสมัครใจเป็นหนังสือต่ออธิบดีกรมราชทัณฑ์หรือหัวหน้าส่วนราชการอื่นซึ่งคุมขังบุคคลดังกล่าว แล้วแต่กรณี ก่อนการเดินทางออกจากประเทศไทย เพื่อไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอในกรณีที่บุคคลนั้นได้แสดงเจตนาถอนความสมัครใจต่อหัวหน้าส่วนราชการอื่นให้หัวหน้าส่วนราชการนั้นแจ้งให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์ทราบทันทีในการถอนความสมัครใจตามวรรคหนึ่ง หากมีค่าใช้จ่ายใด ๆเกี่ยวกับการดำเนินการส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังเพื่อไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอเกิดขึ้นก่อนที่บุคคลดังกล่าวจะถอนความสมัครใจและประเทศไทยหรือเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจจะต้องรับผิดชอบในค่าใช้จ่ายส่วนนั้นให้บุคคลนั้นเป็นผู้รับผิดชอบในบรรดาค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกิดขึ้นในส่วนนั้นข้อ ๓ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์แจ้งผลการสอบถามความสมัครใจตามข้อ ๑ (๑) พร้อมทั้งส่งคำร้องขอแบบสอบถามความสมัครใจ และเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ผู้ประสานงานกลางทราบโดยเร็วในกรณีที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังดังกล่าวสมัครใจไปเบิกความแต่ภายหลังได้ถอนความสมัครใจตามข้อ ๒ วรรคหนึ่ง ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์แจ้งให้ผู้ประสานงานกลางทราบทันทีข้อ ๔เมื่อผู้ประสานงานกลางได้รับแจ้งตามข้อ ๓ แล้ว ให้ผู้ประสานงานกลางดำเนินการดังต่อไปนี้(๑) ในกรณีที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังไม่สมัครใจหรือถอนความสมัครใจที่จะไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งปฏิเสธการให้ความช่วยเหลือพร้อมทั้งเหตุผลให้ประเทศผู้ร้องขอทราบ(๒) ในกรณีที่บุคคลซึ่งถูกคุมขังสมัครใจไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งการรับดำเนินการตามคำร้องขอให้ประเทศผู้ร้องขอทราบ และแจ้งอธิบดีกรมราชทัณฑ์พร้อมทั้งส่งคำร้องขอแบบสอบถามความสมัครใจและเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์เพื่อดำเนินการส่งบุคคลนั้นไปยังประเทศผู้ร้องขอต่อไปข้อ ๕เมื่ออธิบดีกรมราชทัณฑ์ได้รับแจ้งจากผู้ประสานงานกลางให้ส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้(๑) ในกรณีที่บุคคลนั้นอยู่ภายใต้การคุมขังของกรมราชทัณฑ์ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์ดำเนินการส่งตัวบุคคลนั้นไปยังประเทศผู้ร้องขอ(๒) ในกรณีที่บุคคลนั้นอยู่ภายใต้การคุมขังของส่วนราชการอื่นให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์แจ้งให้หัวหน้าส่วนราชการนั้นเพื่อส่งตัวบุคคลดังกล่าวให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์ดำเนินการต่อไปข้อ ๖ในระหว่างที่อธิบดีกรมราชทัณฑ์ หรือหัวหน้าส่วนราชการอื่นซึ่งคุมขังบุคคลที่สมัครใจจะไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอแล้วแต่กรณี กำลังดำเนินการตามข้อ ๕ อยู่ แต่บุคคลดังกล่าวได้แสดงเจตนาถอนความสมัครใจตามข้อ๒ วรรคหนึ่ง ก่อนที่จะเดินทางออกจากประเทศไทย ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์แจ้งให้ผู้ประสานงานกลางทราบทันทีและให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งปฏิเสธการให้ความช่วยเหลือพร้อมทั้งเหตุผลให้ประเทศผู้ร้องขอทราบข้อ ๗เมื่อผู้ประสานงานกลางได้รับแจ้งจากประเทศผู้ร้องขอว่าจะส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศไทยที่ได้ส่งไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอตามข้อ๕ กลับมายังประเทศไทย ให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งอธิบดีกรมราชทัณฑ์เพื่อดำเนินการรับตัวบุคคลดังกล่าวกลับประเทศไทยต่อไปในกรณีที่บุคคลดังกล่าวเป็นผู้ซึ่งอยู่ภายใต้การคุมขังของส่วนราชการอื่นตามข้อ๕ (๒)เมื่ออธิบดีกรมราชทัณฑ์ได้รับตัวบุคคลดังกล่าวกลับประเทศไทยแล้วให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์ส่งตัวบุคคลดังกล่าวให้หัวหน้าส่วนราชการนั้นต่อไปข้อ ๘ ในการส่งตัวหรือรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังตามข้อ๕ หรือข้อ ๗ ให้ผู้ประสานงานกลางประสานงานกับประเทศผู้ร้องขอ อธิบดีกรมราชทัณฑ์หรือหัวหน้าส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องในเรื่องกำหนดการเดินทาง สถานที่เอกสารการเดินทางของบุคคลซึ่งถูกคุมขัง ระยะเวลา พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือข้อเท็จจริงอื่นที่จำเป็นในการส่งตัวหรือรับตัวบุคคลนั้นตามข้อ๕ หรือข้อ ๗เมื่อได้ดำเนินการส่งตัวหรือรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังตามข้อ๕ หรือข้อ ๗ แล้ว ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์แจ้งให้ผู้ประสานงานกลางทราบโดยเร็วหมวด ๒การรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศผู้ร้องขอมาเบิกความเป็นพยานในประเทศไทย ข้อ ๙เมื่อได้รับคำร้องขอความช่วยเหลือจากต่างประเทศขอส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศผู้ร้องขอมาเบิกความเป็นพยานในประเทศไทย(๑) ถ้าผู้ประสานงานกลางหรือนายกรัฐมนตรี แล้วแต่กรณีพิจารณาเป็นที่ยุติแล้วเห็นว่าคำร้องขอดังกล่าวเป็นการจำเป็นและอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะให้ความช่วยเหลือได้กับทั้งได้ดำเนินการตามขั้นตอนตามที่กฎหมายกำหนดและมีเอกสารหลักฐานถูกต้องและครบถ้วนตามระเบียบว่าด้วยการนั้นแล้วให้ผู้ประสานงานกลางดำเนินการ ดังต่อไปนี้(ก) แจ้งการรับดำเนินการตามคำร้องขอให้ประเทศผู้ร้องขอทราบ(ข)แจ้งอธิบดีกรมราชทัณฑ์เพื่อดำเนินการรับตัวบุคคลดังกล่าว และ(ค) แจ้งอัยการพิเศษฝ่ายคดีเพื่อให้แจ้งพนักงานอัยการผู้รับผิดชอบดำเนินการสืบพยานต่อไป(๒) ถ้าผู้ประสานงานกลางหรือนายกรัฐมนตรี แล้วแต่กรณีพิจารณาเป็นที่ยุติแล้วเห็นว่าคำร้องขอนั้นไม่เป็นการจำเป็นหรือคำร้องขอนั้นไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะให้ความช่วยเหลือได้ หรืออาจให้ความช่วยเหลือได้ภายใต้เงื่อนไขที่จำเป็นบางประการหรือมิได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด หรือมีเอกสารหลักฐานไม่ถูกต้องครบถ้วนให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งปฏิเสธการให้ความช่วยเหลือพร้อมด้วยเหตุผลหรือแจ้งเงื่อนไขที่จำเป็น หรือแจ้งเหตุขัดข้องให้ประเทศผู้ร้องขอทราบข้อ ๑๐ ในการรับตัวบุคคลตามข้อ๙ มาเบิกความเป็นพยานในประเทศไทย ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์มีอำนาจส่งตัวบุคคลนั้นไปคุมขังไว้ที่เรือนจำหรือสถานคุมขังของกรมราชทัณฑ์แต่ถ้าผู้นั้นเป็นเด็กหรือเยาวชนให้ส่งตัวไปควบคุมไว้ ณ สถานพินิจตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัวในกรณีที่มีพฤติการณ์พิเศษที่ทำให้ไม่เหมาะสมที่จะดำเนินการตามวรรคหนึ่งหรือมีสนธิสัญญากำหนดเรื่องนี้ไว้โดยเฉพาะหรือประเทศผู้ร้องขอได้ขอทำความตกลงให้กำหนดเป็นอย่างอื่น ผู้ประสานงานกลางจะแจ้งให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์ทราบเพื่อส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังดังกล่าวไปยังสถานที่อื่นที่เหมาะสมกว่าก็ได้ข้อ ๑๑เมื่อบุคคลซึ่งถูกคุมขังเบิกความเป็นพยานเสร็จแล้ว ให้พนักงานอัยการผู้รับผิดชอบแจ้งอัยการพิเศษฝ่ายคดีอธิบดีกรมราชทัณฑ์ และผู้ประสานงานกลางทราบโดยเร็วเพื่อดำเนินการส่งตัวบุคคลนั้นกลับไปยังประเทศผู้ร้องขอต่อไปในกรณีที่มีเหตุจำเป็นต้องส่งตัวบุคคลนั้นกลับประเทศผู้ร้องขอก่อนที่จะเบิกความเป็นพยานแล้วเสร็จให้ผู้ประสานงานกลางแจ้งอธิบดีกรมราชทัณฑ์เพื่อดำเนินการส่งตัวบุคคลนั้นกลับไปยังประเทศผู้ร้องขอทันทีข้อ ๑๒ ให้นำความในข้อ ๘มาใช้บังคับกับการรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศผู้ร้องขอมาเบิกความเป็นพยานในประเทศไทยและการส่งตัวบุคคลดังกล่าวกลับไปยังประเทศผู้ร้องขอโดยอนุโลมหมวด ๓เบ็ดเตล็ด ข้อ ๑๓ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์หรือหัวหน้าส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องมีอำนาจวางระเบียบปฏิบัติในการดำเนินการส่งตัวหรือรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังและเรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อปฏิบัติการตามกฎกระทรวงนี้เมื่อได้มีการวางระเบียบตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้แจ้งให้ผู้ประสานงานกลางทราบข้อ ๑๔ให้ส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องกับการส่งตัวหรือรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังตามมาตรา๒๖ ให้ความช่วยเหลือแก่อธิบดีกรมราชทัณฑ์หรือหัวหน้าส่วนราชการที่ต้องดำเนินการส่งตัวหรือรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังให้เป็นไปโดยรวดเร็วและมีประสิทธิภาพข้อ ๑๕ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติการตามกฎกระทรวงนี้ ให้อธิบดีกรมราชทัณฑ์หรือหัวหน้าส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องแจ้งให้ผู้ประสานงานกลางทราบเพื่อพิจารณาแก้ไขแล้วให้ผู้ประสานงานกลางรายงานผลการดำเนินการให้นายกรัฐมนตรีทราบให้ไว้ ณ วันที่ ๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๗ชวน หลีกภัยนายกรัฐมนตรี[เอกสารแนบท้าย]๑.ผก. ๑ แบบสอบถามความสมัครใจของบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศไทย เพื่อไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอ(ดูข้อมูลภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือโดยที่มาตรา ๒๖ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องทางอาญาพ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญัติให้ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการส่งตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในระเทศไทยไปเบิกความเป็นพยานในประเทศผู้ร้องขอและรับตัวบุคคลซึ่งถูกคุมขังในประเทศผู้ร้องขอมาเบิกความเป็นพยานในประเทศไทย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ปิติวรรณ/ปรับปรุง๑๔ สิงหาคม๒๕๖๓ภิรมย์พร/ตรวจ๒๘ สิงหาคม๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๑/ตอนที่ ๗ ก/หน้า ๑๕/๑๐ มีนาคม ๒๕๓๗