กฎสำนักนายกรัฐมนตรีกฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับที่ ๗๓ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช ๒๔๙๘---------- อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๖ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๘๗นายกรัฐมนตรีออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ให้ยกเลิกกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ.๒๕๑๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช ๒๔๗๘ ข้อ๒ ให้สารวัตรตามกฎหมายว่าด้วยโรคระบาดสัตว์ แต่งเครื่องแบบพิเศษตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ หมวด ๑ เครื่องแบบสารวัตรชาย ---------- ข้อ๓ เครื่องแบบทำงานมี ๒ แบบ คือ ๓.๑เครื่องแบบสีกากี ประกอบด้วย ๓.๑.๑หมวกทรงหม้อตาลสีกากี ๓.๑.๒เสื้อคอพับสีกากี ๓.๑.๓กางเกงขายาวสีกากี ๓.๑.๔เข็มขัดด้ายถักสีกากี ๓.๑.๕รองเท้าหุ้มส้นสีดำหรือสีน้ำตาลชนิดผูกเชือก ๓.๑.๖ถุงเท้าสั้นสีดำหรือสีน้ำตาล ๓.๒เครื่องแบบสีขาว ประกอบด้วย ๓.๒.๑หมวกทรงหม้อตาลสีขาว ๓.๒.๒เสื้อคอพับสีขาว ๓.๒.๓กางเกงขายาวสีขาว ๓.๒.๔เข็มขัดด้ายถักสีขาว ๓.๒.๕รองเท้าหุ้มส้นสีขาวหรือสีดำชนิดผูกเชือก ๓.๒.๖ถุงเท้าสั้นสีขาวหรือสีดำ ข้อ๔ หมวกมี ๒ แบบ คือ ๔.๑หมวกทรงหม้อตาลสีกากี มีส่วนประกอบ คือ ๔.๑.๑กะบังทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ๔.๑.๒สายรัดคางกว้าง๑.๒ เซนติเมตร ทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง ปลายสายมีดุมโลหะติดอยู่ที่ริมขอบหมวกข้างละ๑ ดุม ๔.๑.๓ผ้าพันหมวกสีน้ำเงินดำ กว้าง ๔ เซนติเมตร ๔.๑.๔ตราหน้าหมวกรูปครุฑปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง ๔.๒หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากี ข้อ๕ เสื้อมี ๒ แบบ คือ ๕.๑เสื้อคอพับสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ ขัดดุมโลหะข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเพียงศอกที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑กระเป๋าตรงกลางกระเป๋ามีรอยจีบตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลมขัดดุมโลหะข้างละ ๑ ดุมและมีอินทรธนูแข็งสีน้ำเงินดำ เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง ๕.๒เสื้อคอพับสีขาว มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีกากี ข้อ๖ กางเกงมี ๒ แบบ คือ ๖.๑กางเกงขายาวสีกากี ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๓ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตรที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกงกว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๕ ห่วงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะไม่มีปกก็ได้ ๖.๒กางเกงขายาวสีขาว มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากี ข้อ๗ เข็มขัดมี ๒ แบบ คือ ๗.๑เข็มขัดด้ายถักสีกากี กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงกึ่งกลางมีรูปพระพิรุณทรงนาคสีทองไม่มีเข็มสำหรับสอดรูปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๗.๒เข็มขัดด้ายถักสีขาว มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีกากี ข้อ๘ รองเท้ามี ๓ แบบ คือ ๘.๑รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ๘.๒รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาล ๘.๓รองเท้าหุ้มส้นสีขาว ข้อ๙ ถุงเท้าสั้นสีเดียวกับรองเท้า หมวด ๒ เครื่องแบบสารวัตรหญิง ---------- ข้อ๑๐ เครื่องแบบทำงานมี ๒ แบบ คือ ๑๐.๑เครื่องแบบสีกากี ประกอบด้วย ๑๐.๑.๑หมวกพับปีกสีกากี ๑๐.๑.๒เสื้อคอพับสีกากี ๑๐.๑.๓กระโปรงสีกากี ๑๐.๑.๔เข็มขัดหนังสีน้ำตาล ๑๐.๑.๕รองเท้าหุ้มส้นสีน้ำตาล ๑๐.๑.๖ถุงเท้า ถ้าจะใช้ให้ใช้ถุงเท้ายาวสีเนื้อ ๑๐.๒เครื่องแบบสีขาว ประกอบด้วย ๑๐.๒.๑หมวกพับปีกสีขาว ๑๐.๒.๒เสื้อคอพับสีขาว ๑๐.๒.๓กระโปรงสีน้ำเงินดำ ๑๐.๒.๔เข็มขัดหนังสีน้ำเงินดำ ๑๐.๒.๕รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ๑๐.๒.๖ถุงเท้า ถ้าจะใช้ให้ใช้ถุงเท้ายาวสีเนื้อ ข้อ๑๑ หมวกมี ๒ แบบ คือ ๑๑.๑หมวกพับปีกสีกากี ตัวหมวกสีกากี ปีกหมวกสีน้ำเงินดำ มีผ้าพันหมวกสีน้ำเงินดำห้อยชายหลังด้านหน้ามีตราหน้าหมวกรูปครุฑปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง ๑๑.๒หมวกพับปีกสีขาว ตัวหมวกสีขาว ปีกหมวกสีน้ำเงินดำ มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับหมวกพับปีกสีกากี ข้อ๑๒ เสื้อมี ๒ แบบ คือ ๑๒.๑เสื้อคอพับสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ ขัดดุมโลหะข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเพียงศอกที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋าตรงกลางกระเป๋ามีรอยจีบตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลมขัดดุมโลหะข้างละ ๑ ดุมและมีอินทรธนูแข็งสีน้ำเงินดำเมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกระโปรง ๑๒.๒เสื้อคอพับสีขาว มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีกากี ข้อ๑๓ กระโปรงมี ๒ แบบ คือ ๑๓.๑กระโปรงสีกากี ขนาดยาวต่ำกว่าเข่าพองาม มีจีบข้างแบบธรรมดา ๑๓.๒กระโปรงสีน้ำเงินดำ มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับกระโปรงสีกากี ข้อ๑๔ เข็มขัดมี ๒ แบบ คือ ๑๔.๑เข็มขัดหนังสีน้ำตาล กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงกึ่งกลางมีรูปพระพิรุณทรงนาคสีทอง ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ๑๔.๒เข็มขัดหนังสีน้ำเงินดำ มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีน้ำตาล ข้อ๑๕ รองเท้าเป็นรองเท้าหุ้มส้นชนิดไม่ผูกเชือกสีน้ำตาลหรือสีดำ ส้นใหญ่พอควร สูงไม่เกิน ๕ เซนติเมตร หมวด ๓ อินทรธนูและเครื่องหมาย ---------- ข้อ๑๖ อินทรธนูแข็งสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมยาวตามขนาดของบ่าปลายตัดมุมเป็นสามเหลี่ยมติดดุมโลหะมีส่วนกว้างดังนี้ สารวัตรชาย กว้าง ๕ เซนติเมตร สารวัตรหญิง กว้าง ๔ เซนติเมตร ข้อ๑๗ เครื่องหมายบนอินทรธนู มีดังนี้ ๑๗.๑แถบสักหลาดสีฟ้าหม่น กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ติดบนอินทรธนูตอนที่ชิดกับไหล่ข้างละ ๑ แถบ ๑๗.๒แถบดิ้นทอง ติดถัดจากแถบสักหลาดสีฟ้าหม่นมีขนาดดังนี้ แถบขนาดพิเศษกว้าง ๕.๕ เซนติเมตร แถบขนาดใหญ่กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร บนอินทรธนูแข็งสีน้ำเงินดำทั้งสองข้างมีจำนวนแถบตามชั้น คือ ชั้น๑ แถบขนาดใหญ่ ๑ แถบ และแถบขนาดพิเศษ ๑ แถบ ให้แถบขนาดพิเศษอยู่ทางด้านไหล่ ชั้น๒ แถบขนาดใหญ่ ๔ แถบ ชั้น๓ แถบขนาดใหญ่ ๓ แถบ ชั้น๔ แถบขนาดใหญ่ ๒ แถบ ชั้น๕ แถบขนาดใหญ่ ๑ แถบ ในกรณีมีแถบดิ้นทองมากกว่า๑ แถบ ให้มีแถบสักหลาดสีฟ้าหม่นสอดระหว่างแถบดิ้นทองด้วย เหนือแถบดิ้นทองให้มีรูปพระพิรุณทรงนาคและลายกนกปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองทั้งสองข้าง ผู้ใดจะใช้แถบอินทรธนูชั้นใดให้เป็นไปตามบัญชีท้ายกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ ข้อ๑๘ ให้มีป้ายชื่อเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดกว้าง ๓ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร พื้นสีดำตัวอักษรสีขาวด้านบนมีชื่อตัวกับชื่อสกุล ด้านล่างมีคำว่า `สารวัตรกรมปศุสัตว์' ถัดลงมามีคำว่า "VETERINARY INSPECTOR"และให้ประดับป้ายชื่อนี้ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา ข้อ๑๙ ตราหน้าหมวกเป็นรูปครุฑ ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองบนหมอนสักหลาดสีน้ำเงินดำอยู่ในวงฐานแป้น ปลายแหลมรูปใบโพด้านข้างตัวครุฑมีช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองตวัดขึ้นไปทางด้านบน มี๒ ขนาด คือ ๑๙.๑สารวัตรชายกว้าง ๗ เซนติเมตร สูง ๗ เซนติเมตร ๑๙.๒สารวัตรหญิงกว้าง ๖ เซนติเมตร สูง ๖ เซนติเมตร ข้อ๒๐ ดุมโลหะใช้สีทอง ลักษณะกลมนูนเล็กน้อย ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตรมีลายเส้นเกลียวเชือกเป็นขอบโดยรอบภายในเส้นขอบมีลายดุนรูปครุฑ หมวด ๔ เบ็ดเตล็ด ---------- ข้อ๒๑ ผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ หรือได้รับพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ใช้แพรแถบอย่างเดียวกับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ทำเป็นแถบกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ยาว ๓เซนติเมตร ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกระเป๋าเว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวาก็ให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อข้างขวาเหนือป้ายชื่อและสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดมีกฎหมายกำหนดให้มีเครื่องหมายสำหรับแพรแถบให้ประดับเครื่องหมายสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นด้วย ในกรณีมีแพรแถบหลายแถบให้ติดเรียงกันเป็นแถวตามยาวแถวละไม่เกิน ๕ แถบ ข้อ๒๒ เครื่องแบบตามกฎนี้แบบใด จะต้องแต่งในโอกาสใดให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมปศุสัตว์กำหนด ข้อ๒๓ ให้กรมปศุสัตว์จัดทำหรือเขียนรูปเครื่องแบบเป็นตัวอย่างไว้เป็นมาตรฐานและสอดส่องควบคุมการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามกฎนี้ ให้ไว้ณ วันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ พลเอก ป. ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรี บัญชีท้ายกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๗๓ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘ ---------- ข้าราชการพลเรือนซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นสารวัตรแถบบนอินทรธนู ระดับ๗ ขึ้นไป ชั้น๑ ระดับ๖ และระดับ ๕ ชั้น๒ ระดับ๔ และระดับ ๓ ชั้น๓ ระดับ๒ ชั้น๔ ระดับ๑ ชั้น๕+------------------------------------------------------------------------------------------------------+หมายเหต ุ:-เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ.๒๕๑๒)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘ได้กำหนดเครื่องแบบพิเศษสำหรับสัตวแพทย์ผู้ปฏิบัติหน้าที่ในด่านกักสัตว์ท่าเข้าหรือท่าออก ตามกฎหมายว่าด้วยโรคระบาดสัตว์ต่อมาได้มีประกาศกรมปศุสัตว์แต่งตั้งเจ้าหน้าที่สัตวแพทย์และผู้ดำรงตำแหน่งอื่น ๆเป็นสารวัตรเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. ๒๔๙๙โดยให้มีอำนาจจับกุมผู้กระทำผิดต่อบทแห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวรวมทั้งยึดสัตว์และซากสัตว์ที่เกี่ยวกับการกระทำผิดตามพระราชบัญญัตินี้แต่กฎสำนักนายกรัฐมนตรีดังกล่าวยังมิได้กำหนดเครื่องแบบพิเศษสำหรับสารวัตรไว้สมควรปรับปรุงกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ. ๒๕๑๒)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘และกำหนดเครื่องแบบพิเศษสำหรับสารวัตรขึ้นไว้ จึงจำเป็นต้องออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้[รก.๒๕๒๔/๒๐๗/๑๐พ./๑๘ ธันวาคม ๒๕๒๔]