คำสั่งนายกรัฐมนตรีคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๙/๒๕๕๔เรื่องกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง[๑] ตามที่รัฐบาลได้มีนโยบายบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชนโดยกำหนดมาตรการต่าง ๆซึ่งมาตรการหนึ่งคือการลดหรือยกเลิกการเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นการชั่วคราวโดยปรับลดราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงทำให้เกิดการขาดทุนในปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือที่ได้มาในราคาก่อนปรับลดซึ่งอาจทำให้ผู้ค้าน้ำมันลดปริมาณการจำหน่ายหรืองดการจำหน่ายเพื่อหลีกเลี่ยงการขาดทุนส่งผลให้อาจเกิดภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ดังนั้น เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าวจึงจำเป็นต้องจ่ายเงินเพื่อชดเชยผลการขาดทุนให้แก่ผู้ค้าน้ำมันอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓ (๑)แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๑๖อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย นายกรัฐมนตรีจึงออกคำสั่งไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๒/๒๕๕๒ เรื่อง กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงลงวันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ข้อ ๒ ในคำสั่งนี้น้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่าน้ำมันเบนซินออกเทน ๙๑ น้ำมันเบนซินออกเทน ๙๕ น้ำมันดีเซลหมุนเร็วซึ่งมีลักษณะและคุณภาพตามที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด ตามกฎหมายว่าด้วยการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันดีเซลพื้นฐานผู้ค้าน้ำมัน หมายความว่าผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๗ ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๐ และผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๓สถานีบริการ หมายความว่าสถานที่สำหรับจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชนโดยวิธีเติมหรือใส่ลงในที่บรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงของยานพาหนะโดยใช้มาตรวัดน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยมาตราชั่งตวงวัดที่ติดตั้งไว้เป็นประจำ ซึ่งได้จดทะเบียนเป็นผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๔๓เจ้าของสถานีบริการ หมายความว่าผู้มีกรรมสิทธิ์ในสถานีบริการและในกรณีที่ผู้มีกรรมสิทธิ์ในสถานีบริการเป็นนิติบุคคลให้ถือว่ากรรมการผู้จัดการผู้จัดการหรือบุคคลที่รับผิดชอบการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้นเป็นเจ้าของสถานีบริการด้วยประกาศราคาขายปลีก หมายความว่าประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานตามข้อ ๓อัตราเงินชดเชย หมายความว่าอัตราชดเชยตามประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานสถาบัน หมายความว่าสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน (องค์การมหาชน) ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน(องค์การมหาชน) พ.ศ. ๒๕๔๖ผู้อำนวยการ หมายความว่าผู้อำนวยการสถาบันบริหารกองทุนพลังงานกองทุน หมายความว่ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่จัดตั้งขึ้นตามคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ ๔/๒๕๔๗ เรื่องกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๒๓ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๗พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่าข้าราชการ ลูกจ้าง พนักงานราชการ และเจ้าหน้าที่ของรัฐ ของกระทรวงพลังงานกระทรวงมหาดไทย กระทรวงพาณิชย์ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีนี้ข้อ ๓ เมื่อมีประกาศลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนตามนโยบายรัฐบาลในการบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชนให้สำนักงานนโยบายและแผนพลังงานประกาศราคาขายปลีกใหม่ อัตราเงินชดเชย และภาษีอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งกำหนดเวลาที่ราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ค้าน้ำมันรับทราบและปฏิบัติตามคำสั่งนี้ข้อ ๔ เมื่อมีการประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๓ให้ผู้ค้าน้ำมันได้รับเงินชดเชยจากกองทุนในปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิในเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับคูณด้วยอัตราเงินชดเชยตามประกาศราคาขายปลีกข้อ ๕ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจหน้าที่ในการจ่ายเงินจากกองทุนตามคำสั่งนี้โดยให้มีอำนาจกำหนดระเบียบเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำสั่งนี้ตามที่เห็นสมควรข้อ ๖ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๓ ให้(๑) ผู้ค้าน้ำมันหรือเจ้าของสถานีบริการปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก)หยุดขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากคลังน้ำมันเชื้อเพลิงหรือสถานีบริการ ตั้งแต่เวลา๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับจนกว่าพนักงานเจ้าหน้าที่จะได้ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือแล้วเว้นแต่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานจะมีเหตุผลสมควรสั่งเป็นอย่างอื่น(ข)ตรวจสอบผลการตรวจวัดปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือในแบบตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือและลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัด(ค) แจ้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่อยู่ในระหว่างการขนส่งที่ซื้อหรือได้จากผู้ผลิตและโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรที่สั่งหรือนำเข้ามาเพื่อจำหน่ายในราชอาณาจักรรวมทั้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผู้ค้าน้ำมันจ่ายจากคลังน้ำมันเพื่อส่งไปให้แก่เจ้าของสถานีบริการก่อนเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับและส่งมอบให้แก่เจ้าของสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าวหรือมาถึงสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าวรวมทั้งน้ำมันเชื้อเพลิงที่รับฝากจากผู้อื่น (ถ้ามี) ต่อกรมธุรกิจพลังงานกระทรวงพลังงาน อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่มีการตรวจวัดทั้งนี้ กรณีที่เจ้าของสถานีบริการไม่อยู่ ณสถานีบริการเพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งนี้ ให้พนักงานหรือลูกจ้างที่จัดการดูแลสถานีบริการมีหน้าที่ปฏิบัติตามคำสั่งนี้แทนเจ้าของสถานีบริการได้(๒) กรมธุรกิจพลังงานแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ค้าน้ำมันทราบจำนวนเงินชดเชยที่พึงได้รับจากกองทุนซึ่งคำนวณจากปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิที่ได้ส่งเงินเข้ากองทุนแต่ละชนิดแล้วคูณด้วยอัตราเงินชดเชยพร้อมกับส่งสำเนาหนังสือให้สถาบันทราบ และให้ผู้ค้าน้ำมันดังกล่าวนำหนังสือของกรมธุรกิจพลังงานไปขอรับเงินชดเชยจากสถาบันภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือดังกล่าวข้อ ๗ การคำนวณปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิตามข้อ๔ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานกำหนดข้อ ๘ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๓ ให้(๑) กระทรวงพลังงาน ปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก) สั่งให้กรมธุรกิจพลังงานและสำนักงานพลังงานจังหวัดส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณคลังน้ำมันและสถานีบริการทุกแห่งในกรุงเทพมหานครและในจังหวัดที่รับผิดชอบตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(ข) สั่งให้สำนักงานพลังงานจังหวัดรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือจากทุกสายตรวจนำเสนอผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อนำส่งให้กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(๒) กระทรวงมหาดไทย ปฏิบัติดังต่อไปนี้สั่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดรับผิดชอบสั่งการให้นายอำเภอท้องที่ส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานในท้องที่และผู้บริหารท้องถิ่น ส่งพนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับมอบหมาย ไปร่วมตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือณ สถานีบริการในพื้นที่จังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือดังกล่าวนำส่งสำนักงานพลังงานจังหวัด กระทรวงพลังงาน อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(๓) กระทรวงพาณิชย์ ปฏิบัติดังต่อไปนี้สั่งให้สำนักงานการค้าภายในจังหวัดส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ไปร่วมตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณสถานีบริการในจังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือดังกล่าวนำส่งสำนักงานพลังงานจังหวัดกระทรวงพลังงานอย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(๔) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ปฏิบัติดังต่อไปนี้(ก) สั่งให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือณ สถานีบริการ ร่วมกับกรมธุรกิจพลังงาน ในเขตกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ(ข) สั่งให้ตำรวจภูธรจังหวัด ส่งเจ้าหน้าที่ตำรวจไปร่วมตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือณ สถานีบริการน้ำมันในจังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือดังกล่าวนำส่งสำนักงานพลังงานจังหวัดกระทรวงพลังงานอย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับข้อ ๙ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่อย่างน้อย ๒ คนที่เข้าตรวจวัดปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือตามข้อ ๘ลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัดในแบบตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือข้อ ๑๐ ในกรณีที่มีปัญหาในการตีความเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสั่งนี้ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องนำเสนอคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.)พิจารณาวินิจฉัยและให้ถือว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นที่สุดข้อ ๑๑ คำสั่งนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นต้นไปสั่ง ณวันที่ ๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ยิ่งลักษณ์ชินวัตรนายกรัฐมนตรีปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๕ กันยายน๒๕๕๔ปณตภร/ผู้ตรวจ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๙๗ ง/หน้า ๕๖/๒๖ สิงหาคม ๒๕๕๔