คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1684/2518หลักกฎหมาย: จำเลยแต่งงานกับนาง น. โดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จำเลยจึงไม่ใช่ทายาท ไม่มีสิทธิได้รับมรดกของ น. ในคดีเดิมโจทก์ไม่ได้ฟ้อง น. เป็นจำเลย หากแต่ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของ น. แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่า น. กู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของ น. เป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่พิพาทซึ่งมารดาของ น. ยกให้ น. ก่อนแต่งงานกับจำเลย โดยมีชื่อ น. เป็นเจ้าของแต่ผู้เดียว จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์ไม่มีสิทธินำยึดผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรของ น. เกิดจากจำเลย ในระหว่างที่ น. ยังมีชีวิตอยู่ น. จึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้อง ตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538เมื่อ น. ถึงแก่กรรม ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของ น.เมื่อศาลมีคำสั่งให้ตั้ง ส. เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม ส. จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของ น. ก่อนคดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน สิงหาพันธ์ ภรรยาผู้มรณะ เรียกเงินกู้และดอกเบี้ยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 41,461 บาท ให้โจทก์ จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินส.ค.1 เลขที่ 131 และที่ดินโฉนดเลขที่ 15775 อ้างว่าเป็นที่ดินของจำเลยผู้ร้องทั้งสามยื่นคำร้องคัดค้านว่า ที่ดินที่โจทก์นำยึดทั้งสองแปลงเป็นของนางนวน สิงหาพันธ์มารดาผู้ร้องทั้งสาม จำเลยเป็นสามีไม่ชอบด้วยกฎหมายของนางนวน จึงไม่ใช่ทายาทของนางนวน ไม่มีสิทธิได้รับมรดก เมื่อนางนวนตาย มรดกของนางนวนจึงตกได้แก่ผู้ร้องทั้งสาม ขอให้ถอนการยึดโจทก์ให้การว่า โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน ซึ่งจำเลยเป็นสามีเป็นทายาทผู้รับมรดกผู้จัดการมรดก ผู้ปกครองทรัพย์ของนางนวน ผู้ร้องไม่ใช่ทายาทของนางนวน นางสำราญ คงศิริ ผู้แทนเฉพาะคดีไม่มีอำนาจร้องขอให้ปล่อยทรัพย์แทนผู้ร้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการยึดที่ดินทั้งสองแปลงโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาที่โจทก์ฎีกาขึ้นมาว่า ในคดีเดิมโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกนางนวนภรรยาผู้มรณะ และศาลพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี โดยฟังว่าจำเลยและนางนวนได้กู้เงินโจทก์ไปจริงโจทก์ในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจึงมีสิทธินำยึดที่ดิน 2 แปลงซึ่งมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของและยังไม่มีผู้รับมรดกนั้น ศาลฎีกาเห็นว่านายหลิมและนางนวนแต่งงานกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จึงเป็นสามีภรรยากันโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ที่ดินมีโฉนดและ ส.ค.1ที่โจทก์นำยึดก็ได้ความว่าเดิมเป็นของนางเรือนมารดายกให้แก่นางนวนก่อนแต่งงานกับนายหลิม และมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของโดยไม่มีชื่อนายหลิมจำเลยเป็นเจ้าของร่วมแต่อย่างมด ในคดีเดิม(คดีแพ่งแดงที่ 64/2516 ของศาลจังหวัดสุพรรณบุรี) ก็ปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้ฟ้องนางนวนเป็นจำเลย หากแต่ฟ้องนายหลิมในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน นายหลิมจำเลยจึงไม่ใช่ทายาทไม่มีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่านางนวนกู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวปรากฏว่า โจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของนางนวนเป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่ดินโฉนดและส.ค.1 ซึ่งแม้จะมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของ จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงไม่มีสิทธินำยึดที่โจทก์ฎีกาต่อไปอีกว่าผู้ร้องทั้งสามยังไม่ได้รับมรดกของนางนวนจึงไม่มีสิทธิร้องขัดทรัพย์นั้น เห็นว่า ผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรโดยชอบของนางนวนเกิดจากนายหลิมจำเลย แต่ไม่ใช่บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของนายหลิมจำเลย ในระหว่างที่นางนวนยังมีชีวิตอยู่ นางนวนจึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้องตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538 เมื่อนางนวนถึงแก่กรรม ผู้ร้อง ซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน เมื่อศาลมีคำสั่งตั้งให้นางสำราญ คงศิริ เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม นางสำราญ คงศิริ จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของนางนวนสิงหาพันธ์ ก่อนพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1684/2518นายดำรง สุขสมบูรณ์โจทก์นางสาวมนัส สิงหาพันธ์ ที่ 1 เด็กหญิงมณีผู้ร้องสิงหาพันธ์ ที่ 2 เด็กชายพานิช สิงหาพันธ์ โดยนางสำราญผู้ร้องคงศิริ ผู้แทนเฉพาะคดี ที่ 3ผู้ร้องนายหลิม สิงหาพันธ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1373, ม. 1538, ม. 1599 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 56, ม. 145, ม. 278, ม. 283, ม. 288จำเลยแต่งงานกับนาง น. โดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จำเลยจึงไม่ใช่ทายาท ไม่มีสิทธิได้รับมรดกของ น. ในคดีเดิมโจทก์ไม่ได้ฟ้อง น. เป็นจำเลย หากแต่ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของ น. แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่า น. กู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของ น. เป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่พิพาทซึ่งมารดาของ น. ยกให้ น. ก่อนแต่งงานกับจำเลย โดยมีชื่อ น. เป็นเจ้าของแต่ผู้เดียว จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์ไม่มีสิทธินำยึดผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรของ น. เกิดจากจำเลย ในระหว่างที่ น. ยังมีชีวิตอยู่ น. จึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้อง ตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538เมื่อ น. ถึงแก่กรรม ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของ น.เมื่อศาลมีคำสั่งให้ตั้ง ส. เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม ส. จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของ น. ก่อนคดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน สิงหาพันธ์ ภรรยาผู้มรณะ เรียกเงินกู้และดอกเบี้ยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 41,461 บาท ให้โจทก์ จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินส.ค.1 เลขที่ 131 และที่ดินโฉนดเลขที่ 15775 อ้างว่าเป็นที่ดินของจำเลยผู้ร้องทั้งสามยื่นคำร้องคัดค้านว่า ที่ดินที่โจทก์นำยึดทั้งสองแปลงเป็นของนางนวน สิงหาพันธ์มารดาผู้ร้องทั้งสาม จำเลยเป็นสามีไม่ชอบด้วยกฎหมายของนางนวน จึงไม่ใช่ทายาทของนางนวน ไม่มีสิทธิได้รับมรดก เมื่อนางนวนตาย มรดกของนางนวนจึงตกได้แก่ผู้ร้องทั้งสาม ขอให้ถอนการยึดโจทก์ให้การว่า โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน ซึ่งจำเลยเป็นสามีเป็นทายาทผู้รับมรดกผู้จัดการมรดก ผู้ปกครองทรัพย์ของนางนวน ผู้ร้องไม่ใช่ทายาทของนางนวน นางสำราญ คงศิริ ผู้แทนเฉพาะคดีไม่มีอำนาจร้องขอให้ปล่อยทรัพย์แทนผู้ร้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการยึดที่ดินทั้งสองแปลงโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาที่โจทก์ฎีกาขึ้นมาว่า ในคดีเดิมโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกนางนวนภรรยาผู้มรณะ และศาลพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี โดยฟังว่าจำเลยและนางนวนได้กู้เงินโจทก์ไปจริงโจทก์ในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจึงมีสิทธินำยึดที่ดิน 2 แปลงซึ่งมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของและยังไม่มีผู้รับมรดกนั้น ศาลฎีกาเห็นว่านายหลิมและนางนวนแต่งงานกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จึงเป็นสามีภรรยากันโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ที่ดินมีโฉนดและ ส.ค.1ที่โจทก์นำยึดก็ได้ความว่าเดิมเป็นของนางเรือนมารดายกให้แก่นางนวนก่อนแต่งงานกับนายหลิม และมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของโดยไม่มีชื่อนายหลิมจำเลยเป็นเจ้าของร่วมแต่อย่างมด ในคดีเดิม(คดีแพ่งแดงที่ 64/2516 ของศาลจังหวัดสุพรรณบุรี) ก็ปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้ฟ้องนางนวนเป็นจำเลย หากแต่ฟ้องนายหลิมในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน นายหลิมจำเลยจึงไม่ใช่ทายาทไม่มีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่านางนวนกู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวปรากฏว่า โจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของนางนวนเป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่ดินโฉนดและส.ค.1 ซึ่งแม้จะมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของ จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงไม่มีสิทธินำยึดที่โจทก์ฎีกาต่อไปอีกว่าผู้ร้องทั้งสามยังไม่ได้รับมรดกของนางนวนจึงไม่มีสิทธิร้องขัดทรัพย์นั้น เห็นว่า ผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรโดยชอบของนางนวนเกิดจากนายหลิมจำเลย แต่ไม่ใช่บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของนายหลิมจำเลย ในระหว่างที่นางนวนยังมีชีวิตอยู่ นางนวนจึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้องตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538 เมื่อนางนวนถึงแก่กรรม ผู้ร้อง ซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน เมื่อศาลมีคำสั่งตั้งให้นางสำราญ คงศิริ เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม นางสำราญ คงศิริ จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของนางนวนสิงหาพันธ์ ก่อนพิพากษายืน(ปรีชา สุมาวงศ์-สงวน สิทธิไชย-อุดม จาละ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน สิงหาพันธ์ ภรรยาผู้มรณะ เรียกเงินกู้และดอกเบี้ยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 41,461 บาท ให้โจทก์ จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินส.ค.1 เลขที่ 131 และที่ดินโฉนดเลขที่ 15775 อ้างว่าเป็นที่ดินของจำเลยผู้ร้องทั้งสามยื่นคำร้องคัดค้านว่า ที่ดินที่โจทก์นำยึดทั้งสองแปลงเป็นของนางนวน สิงหาพันธ์มารดาผู้ร้องทั้งสาม จำเลยเป็นสามีไม่ชอบด้วยกฎหมายของนางนวน จึงไม่ใช่ทายาทของนางนวน ไม่มีสิทธิได้รับมรดก เมื่อนางนวนตาย มรดกของนางนวนจึงตกได้แก่ผู้ร้องทั้งสาม ขอให้ถอนการยึดโจทก์ให้การว่า โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน ซึ่งจำเลยเป็นสามีเป็นทายาทผู้รับมรดกผู้จัดการมรดก ผู้ปกครองทรัพย์ของนางนวน ผู้ร้องไม่ใช่ทายาทของนางนวน นางสำราญ คงศิริ ผู้แทนเฉพาะคดีไม่มีอำนาจร้องขอให้ปล่อยทรัพย์แทนผู้ร้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการยึดที่ดินทั้งสองแปลงโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาที่โจทก์ฎีกาขึ้นมาว่า ในคดีเดิมโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกนางนวนภรรยาผู้มรณะ และศาลพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี โดยฟังว่าจำเลยและนางนวนได้กู้เงินโจทก์ไปจริงโจทก์ในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจึงมีสิทธินำยึดที่ดิน 2 แปลงซึ่งมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของและยังไม่มีผู้รับมรดกนั้น ศาลฎีกาเห็นว่านายหลิมและนางนวนแต่งงานกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จึงเป็นสามีภรรยากันโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ที่ดินมีโฉนดและ ส.ค.1ที่โจทก์นำยึดก็ได้ความว่าเดิมเป็นของนางเรือนมารดายกให้แก่นางนวนก่อนแต่งงานกับนายหลิม และมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของโดยไม่มีชื่อนายหลิมจำเลยเป็นเจ้าของร่วมแต่อย่างมด ในคดีเดิม(คดีแพ่งแดงที่ 64/2516 ของศาลจังหวัดสุพรรณบุรี) ก็ปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้ฟ้องนางนวนเป็นจำเลย หากแต่ฟ้องนายหลิมในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน นายหลิมจำเลยจึงไม่ใช่ทายาทไม่มีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่านางนวนกู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวปรากฏว่า โจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของนางนวนเป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่ดินโฉนดและส.ค.1 ซึ่งแม้จะมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของ จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงไม่มีสิทธินำยึดที่โจทก์ฎีกาต่อไปอีกว่าผู้ร้องทั้งสามยังไม่ได้รับมรดกของนางนวนจึงไม่มีสิทธิร้องขัดทรัพย์นั้น เห็นว่า ผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรโดยชอบของนางนวนเกิดจากนายหลิมจำเลย แต่ไม่ใช่บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของนายหลิมจำเลย ในระหว่างที่นางนวนยังมีชีวิตอยู่ นางนวนจึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้องตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538 เมื่อนางนวนถึงแก่กรรม ผู้ร้อง ซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน เมื่อศาลมีคำสั่งตั้งให้นางสำราญ คงศิริ เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม นางสำราญ คงศิริ จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของนางนวนสิงหาพันธ์ ก่อนพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1684/2518นายดำรง สุขสมบูรณ์โจทก์นางสาวมนัส สิงหาพันธ์ ที่ 1 เด็กหญิงมณีผู้ร้องสิงหาพันธ์ ที่ 2 เด็กชายพานิช สิงหาพันธ์ โดยนางสำราญผู้ร้องคงศิริ ผู้แทนเฉพาะคดี ที่ 3ผู้ร้องนายหลิม สิงหาพันธ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1373, ม. 1538, ม. 1599 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 56, ม. 145, ม. 278, ม. 283, ม. 288จำเลยแต่งงานกับนาง น. โดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จำเลยจึงไม่ใช่ทายาท ไม่มีสิทธิได้รับมรดกของ น. ในคดีเดิมโจทก์ไม่ได้ฟ้อง น. เป็นจำเลย หากแต่ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของ น. แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่า น. กู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของ น. เป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่พิพาทซึ่งมารดาของ น. ยกให้ น. ก่อนแต่งงานกับจำเลย โดยมีชื่อ น. เป็นเจ้าของแต่ผู้เดียว จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์ไม่มีสิทธินำยึดผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรของ น. เกิดจากจำเลย ในระหว่างที่ น. ยังมีชีวิตอยู่ น. จึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้อง ตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538เมื่อ น. ถึงแก่กรรม ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของ น.เมื่อศาลมีคำสั่งให้ตั้ง ส. เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม ส. จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของ น. ก่อนคดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน สิงหาพันธ์ ภรรยาผู้มรณะ เรียกเงินกู้และดอกเบี้ยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 41,461 บาท ให้โจทก์ จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินส.ค.1 เลขที่ 131 และที่ดินโฉนดเลขที่ 15775 อ้างว่าเป็นที่ดินของจำเลยผู้ร้องทั้งสามยื่นคำร้องคัดค้านว่า ที่ดินที่โจทก์นำยึดทั้งสองแปลงเป็นของนางนวน สิงหาพันธ์มารดาผู้ร้องทั้งสาม จำเลยเป็นสามีไม่ชอบด้วยกฎหมายของนางนวน จึงไม่ใช่ทายาทของนางนวน ไม่มีสิทธิได้รับมรดก เมื่อนางนวนตาย มรดกของนางนวนจึงตกได้แก่ผู้ร้องทั้งสาม ขอให้ถอนการยึดโจทก์ให้การว่า โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน ซึ่งจำเลยเป็นสามีเป็นทายาทผู้รับมรดกผู้จัดการมรดก ผู้ปกครองทรัพย์ของนางนวน ผู้ร้องไม่ใช่ทายาทของนางนวน นางสำราญ คงศิริ ผู้แทนเฉพาะคดีไม่มีอำนาจร้องขอให้ปล่อยทรัพย์แทนผู้ร้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการยึดที่ดินทั้งสองแปลงโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาที่โจทก์ฎีกาขึ้นมาว่า ในคดีเดิมโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกนางนวนภรรยาผู้มรณะ และศาลพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี โดยฟังว่าจำเลยและนางนวนได้กู้เงินโจทก์ไปจริงโจทก์ในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจึงมีสิทธินำยึดที่ดิน 2 แปลงซึ่งมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของและยังไม่มีผู้รับมรดกนั้น ศาลฎีกาเห็นว่านายหลิมและนางนวนแต่งงานกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส จึงเป็นสามีภรรยากันโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ที่ดินมีโฉนดและ ส.ค.1ที่โจทก์นำยึดก็ได้ความว่าเดิมเป็นของนางเรือนมารดายกให้แก่นางนวนก่อนแต่งงานกับนายหลิม และมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของโดยไม่มีชื่อนายหลิมจำเลยเป็นเจ้าของร่วมแต่อย่างมด ในคดีเดิม(คดีแพ่งแดงที่ 64/2516 ของศาลจังหวัดสุพรรณบุรี) ก็ปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้ฟ้องนางนวนเป็นจำเลย หากแต่ฟ้องนายหลิมในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้รับมรดกของนางนวน นายหลิมจำเลยจึงไม่ใช่ทายาทไม่มีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน แม้คำพิพากษาในคดีเดิมจะฟังว่านางนวนกู้เงินโจทก์ไปจริงก็ตาม แต่ในคดีดังกล่าวปรากฏว่า โจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องซึ่งเป็นทายาทของนางนวนเป็นจำเลย การที่โจทก์นำยึดที่ดินโฉนดและส.ค.1 ซึ่งแม้จะมีชื่อนางนวนเป็นเจ้าของ จึงเป็นการยึดทรัพย์ของผู้อื่นมิใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงไม่มีสิทธินำยึดที่โจทก์ฎีกาต่อไปอีกว่าผู้ร้องทั้งสามยังไม่ได้รับมรดกของนางนวนจึงไม่มีสิทธิร้องขัดทรัพย์นั้น เห็นว่า ผู้ร้องทั้งสามเป็นบุตรโดยชอบของนางนวนเกิดจากนายหลิมจำเลย แต่ไม่ใช่บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของนายหลิมจำเลย ในระหว่างที่นางนวนยังมีชีวิตอยู่ นางนวนจึงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ร้องตามนัยแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1538 เมื่อนางนวนถึงแก่กรรม ผู้ร้อง ซึ่งเป็นผู้เยาว์จึงไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมและเป็นทายาทมีสิทธิได้รับมรดกของนางนวน เมื่อศาลมีคำสั่งตั้งให้นางสำราญ คงศิริ เป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้ร้องทั้งสาม นางสำราญ คงศิริ จึงมีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องทั้งสามได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 วรรคสุดท้ายและมีสิทธิร้องขัดทรัพย์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับมรดกของนางนวนสิงหาพันธ์ ก่อนพิพากษายืน(ปรีชา สุมาวงศ์-สงวน สิทธิไชย-อุดม จาละ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ