ประกาศกรมศิลปากรประกาศกรมศิลปากรกำหนดจำนวนโบรารสถานสำหรับชาติ[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยโบราณสถาน ศิลปวัตถุ โบราณวัตถุ และการพิพิธภัณฑ์แห่งชาติพุทธศักราช ๒๔๗๗กรมศิลปากรได้จัดทำบัญชีโบราณสถานทั้งหลายที่มีอยู่ในประเทศสยามขึ้นไว้ส่วนหนึ่งดั่งต่อไปนี้๑. จังหวัดชุมพร๑.พระปรางค์วัดสุทธาวาสธาราม อำเภอท่าตะเภา ตำบลดากแดด๒.ภูเขารับร่อ อำเภอปทิว กิ่งอำเภอท่าแซะ ตำบลรับร่อ๒. จังหวัดหนองคาย๑.วัดศิริมงคล อำเภอโพนวิสัย ตำบลจุมพล๒.วัดตีนดุง อำเภอโพนพิสัย ตำบลวัดหลวง๓.วัดบ้านแดนเมือง อำเภอโพนพิสัย ตำบลวัดหลวง๔.ปากห้วยหลวง อำเภอโพนพิสัย ตำบลจุมพล๕.เมืองเปงจารเก่า อำเภอโพนพิสัย ตำบลโพนแพง๖.วัดศรีเมือง อำเภอมีชัย ตำบลโพธิชัย๗.วัดบ้านธาตุ อำเภอมีชัย ตำบลดอนหมู๘.วัดโพธิชัย อำเภอมีชัย ตำบลโพธิชัย๙.วัดศรีชมภูองค์ตื้อ บ้าน้ำโมง อำเภอท่าบ่อ ตำบลน้ำโมง๑๐.วัดพระบาทคอแก่ง อำเภอท่าบ่อ ตำบลศรีเชียงใหม่๓. จังหวัดนครราชสีมา๑.โบราณวัตถุต่าง ๆ ที่วัดสุทธจินดา อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๒.กำแพงเมืองโคราช อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๓.สถานพระนารายน์ อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๔.วัดกลาง อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๕.วัดพนมวัน อำเภอเมือง ตำบลบ้านโพธิ์๖.วัดกลาง (ปรางค์) อำเภอเมือง ตำบลพุดซา๗.วัดบน อำเภอเมือง ตำบลพุดซา๘.วัดตะวันตก อำเภอเมือง ตำบลพุดซา๙.เมืองนครราชสีมาเก่า อำเภอสูงเนิน ตำบลเสมา๑๐.พระนอน อำเภอสูงเนิน ตำบลเสมา๑๑.พระนอน อำเภอสูงเนิน ตำบลเสมา๑๒.เมืองแขก อำเภอสูงเนิน ตำบลเมืองเก่า๑๓.เมืองเก่า อำเภอสูงเนิน ตำบลเมืองเก่า๑๔.วัดสิงห์ อำเภอจันทึก ตำบลลาดบัวขาว๑๕.วัดเกาะ อำเภอจันทึก ตำบลสีคิ้ว๑๖.วัดสีคิ้ว อำเภอจันทึก ตำบลสีคิ้ว๑๗.โบสถ์บ้านไฟไหม้ อำเภอโนนลาว ตำบลมะลัง๑๘.วัดกลาง อำเภอโนนลาว ตำบลสำโรง๑๙.ปราสาทบ้านปราสาท อำเภอโนนวัด ตำบลจันวัด๒๐.คูบ้านปราสาท อำเภอโนนวัด ตำบลจันวัด๒๑.ปรางค์พลสงคราม อำเภอบัวใหญ่ ตำบลเสลา๒๒.ปรางค์บ้านปรางค์ อำเภอบัวใหญ่ ตำบลวังโพ๒๓.กู่ฤๅษีบ้านกู่ (หรือคูบ้าคู) อำเภอบัวใหญ่ ตำบลดอนตะหนิน๒๔.กู่พราหมณ์จำศีลบ้านนางรำ อำเภอบัวใหญ่ ตำบลวังหิน๒๕.ปราสาทบ้านนางรำ อำเภอบัวใหญ่ ตำบลวังหิน๒๖.ปรางค์บ้านสีดา อำเภอบัวใหญ่ ตำบลกุดจอก๒๗.บ้านปะโค อำเภอกระโทก ตำบลปิง๒๘.ปรางค์บ้านปรางค์ อำเภอกระโทก ตำบลปิง๒๙.เมืองเก่า อำเภอกระโทก ตำบลสารภี๓๐.ปรางค์สระเพลง อำเภอกระโทก ตำบลกระโทก๓๑.ถ้ำวัวแดง อำเภอกระโทก ตำบลกระโทก๓๒.ปรางค์ครบุรี อำเภอปักธงชัย ตำบลครบุรี๓๓.วัดพระเจ้าคอหัก อำเภอปักธงชัย ตำบลตูม๓๔.ปราสาทหนึ่งคำ อำเภอปักธงชัย ตำบลสะแกราช๓๕.ประสาทจำปาทอง อำเภอปักธงชัย ตำบลสะแกราช๓๖.ปราสาทหนองหอย อำเภอปักธงชัย ตำบลสะแกราช๓๗.โนนหินตั้ง อำเภอปักธงชัย ตำบลสำโรง๓๘.ปราสาทนาแค อำเภอปักธงชัย ตำบลเมืองปัก๓๙.ปราสาทสระน้อย อำเภอปักธงชัย ตำบลกอก๔๐.เมืองพิมาย อำเภอเมืองพิมาย ตำบลในเมือง๔๑.ซุ้มประตูตะวันตก อำเภอเมืองพิมาย ตำบลในเมือง๔๒.ซุ่มประตูทิศเหนือ อำเภอเมืองพิมาย ตำบลในเมือง๔๓.กองศิลาแลงประตูตะวันออก อำเภอเมืองพิมาย ตำบลในเมือง๔๔.เมรุพรหมทัต อำเภอเมืองพิมาย ตำบลประตูไชย๔๕.เมรุน้อย อำเภอเมืองพิมาย ตำบลประตูไชย๔๖.กุฏิฤๅษีน้อย อำเภอเมืองพิมาย ตำบลประตูไชย๔๗.ท่านางสระผม อำเภอเมืองพิมาย ตำบลประตูไชย๔๘.ซุ้มประตูไชย อำเภอเมืองพิมาย ตำบลประตูไชย๔๙.เมืองถ่ายจาน อำเภอเมืองพิมาย ตำบลงิ้ว๕๐.บ้านกงรถ อำเภอเมืองพิมาย ตำบลงิ้ว๕๑.เมืองพลับพลา อำเภอเมืองพิมาย ตำบลงิ้ว๕๒.กู่ศิลา อำเภอเมืองพิมาย ตำบลงิ้ว๕๓.บ้านตะก้าย อำเภอเมืองพิมาย ตำบลหนองสาหร่าย๕๔.กู่ศิลา อำเภอเมืองพิมาย ตำบลหนองสาหร่าย๕๕.เมืองเพ็ด อำเภอเมืองพิมาย ตำบลหนองพลวง๕๖.บ้านแท่น อำเภอเมืองพิมาย ตำบลประสุก๔. จังหวัดนครศรีธรรมาช๑.กำแพงเมือง อำเภอเมือง ตำบลประตูไชยเหนือ๒.หอพระอิศวร อำเภอเมือง ตำบลประตูไชยเหนือ๓.โบสถ์พราหมณ์ อำเภอเมือง ตำบลประตูไชยเหนือ๔.หอพระนารายณ์ อำเภอเมือง ตำบลประตูไชยเหนือ๕.วัดพระมหาธาตุ อำเภอเมือง ตำบลพระเสื้อเมือง๖.หอพระสิหิงค์ อำเภอเมือง ตำบลพระเสื้อเมือง๗.ฐานพระสยม อำเภอเมือง ตำบลพระเสื้อเมือง๘.ศาลพระเสื้อเมือง อำเภอเมือง ตำบลพระเสื้อเมือง๙.วัดหน้าพระลาน อำเภอเมือง ตำบลพระเสื้อเมือง๑๐.พระเจดีย์ยักษ์ อำเภอเมือง ตำบลคลัง๑๑.วัดประดู่ อำเภอเมือง ตำบลท่าวัง๑๒.วัดแจ้ง อำเภอเมือง ตำบลท่าวัง๕. จังหวัดเพ็ชร์บูรณ์๑.กำแพงเมืองและป้อม อำเภอเมืองเพ็ชร์บูรณ์ ตำบลในเมือง๖. จังหวัดพิษณุโลก๑.วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๒.วัดอรัญญิก อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๓.วัดนางพระยา อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๔.วัดราชบุรณะ อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๕.กำแพงเมืองพิษณุโลก อำเภอเมือง ตำบลในเมืองและบ้านคลอง๖.วัดยอดทอง อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๗.วัดน้อย อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๘.วัดใหม่อภัยยาราม อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๙.วัดจุฬามณี อำเภอเมือง ตำบลท่าทอง๑๐.วัดวิหารทอง อำเภอเมือง ตำบลบ้านคลอง๑๑.พระราชวังเมืองพิษณุโลก อำเภอเมือง ตำบลบ้านคลอง๗. จังหวัดมหาสารคาม๑.ใบเสมาบ้านสูงยาง อำเภอกมลาลัย ตำบลหนองแปน๒.ใบเสมาบ้านนองแปน อำเภอกมลาลัย ตำบลหนองแปน๓.ใบเสมาบ้านมะก้อม อำเภอกมลาลัย ตำบลหนองแปน๔.หิ้นแป้น อำเภอกุจฉินารายณ์ ตำบลบัวขาว๕.หลักทอด อำเภอกุจฉินารายณ์ ตำบลบัวขาว๖.ใบเสมาหน้าวิหารวัดเหนือ อำเภอหลุบ ตำบลเหนือ๗.คูเมืองเชียงโสม อำเภอสหัสสขันธ์ ตำบลโคกเครือ๘. จังหวัดสุราษฎร์ธานี๑.วัดพระมหาธาตุ อำเภอเมืองไชยา ตำบลเวียง๒.วัดเวียง อำเภอเมืองไชยา ตำบลเวียง๓.เขาสามสมอ อำเภอเมืองไชยา ตำบลเวียง๔.วัดหลง อำเภอเมืองไชยา ตำบลเวียง๕.วัดแก้ว อำเภอเมืองไชยา ตำบลเลม็ด๖.เขาน้ำร้อน อำเภอเมืองไชยา ตำบลเลม็ด๗.วัดใหม่ชลธาร อำเภอเมืองไชยา ตำบลเลม็ด๘.วัดป่าเลไลย์ อำเภอเมืองไชยา ตำบลเลม็ด๙.วัดโท อำเภอเมืองไชยา ตำบลทุ่ง๑๐.วัดจำปา อำเภอเมืองไชยา ตำบลทุ่ง๑๑.วัดศรีวิชัย อำเภอท่าข้าม ตำบลพุนพิน๑๒.เขาพระนารายน์ อำเภอท่าข้าม ตำบลพุนพิน๑๓.เมืองเวียงสระ อำเภอบ้านนา ตำบลเวียงสระ๑๔.ภูเขาชรม อำเภอบ้านนา ตำบลนาสาร๙. จังหวัดสมุทรสาคร๑.วัดใหญ่จอมปราสาท อำเภอเมืองสมุทรสาคร ตำบลท่าจีน๒.ศาลพันท้ายนรสิงห์ อำเภอเมืองสมุทรสาคร ตำบลโคกขาม๑๐. จังหวัดอุบลราชธานี๑.วัดใต้เพิง อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๒.วัดป่าใหญ่ อำเภอเมือง ตำบลในเมือง.๓.วัดสุปัฏน์ อำเภอเมือง ตำบลในเมือง๔.อูบมุง อำเภอวารินทร์ชำราบ ตำบลคูเมือง๕.อูบมุง อำเภอวารินทร์ชำราบ ตำบลสำโรง๖.ธาตุถาดทอง อำเภอยะโสธร ตำบลตาดทอง๗.ธาตุลูกฆ่าแม่ หรือธาตุก่องข้าวน้อย อำเภอยะโสธร ตำบลตาดทอง๘.เสาหิน อำเภอฟ้าหยาด ตำบลบึงแก๙.พระพุทธบาท อำเภอฟ้าหยาด ตำบลหัวเมือง๑๐.พระพุทธรูป อำเภอฟ้าหยาด ตำบลหัวเมือง๑๑.เสาหิน อำเภอฟ้าหยาด ตำบลหัวเมือง๑๒.ดงปู่ตา อำเภอม่วงสามสิบ ตำบลม่วงสามสิบ๑๓.บ้านโพนเมืองหรือโนนขวาว อำเภอม่วงสามสิบ ตำบลโพนเมืองน้อย๑๔.บ้านไผ่ใหญ่หรือโนนปู่ตา อำเภอม่วงสามสิบ ตำบลบ้านไผ่ใหญ่๑๕.โนนหนองสิม อำเภอม่วงสามสิบ ตำบลยางโยภาพ๑๖.โนนบ้านเก่า อำเภอม่วงสามสิบ ตำบลยางโยภาพ๑๗.หลักศิลาจารึก อำเภอสุวรรณวาสี ตำบลสุวรรณวาสี๑๘.แผ่นศิลา อำเภอสุวรรณวาสี ตำบลสุวรรณวาสี๑๙.วัดบ้านขะโหมย อำเภอเขื่องใน ตำบลไทย๒๐.ปราสาททองหลาง อำเภอเดชอุดม ตำบลเดช๒๑.ปราสาทหนองเบ็ญ อำเภอเดชอุดม ตำบลวมสอาด๒๒.คูห้วยธาตุ อำเภอเดชอุดม ตำบลโพนงาม๒๓.ดงเมืองเตย อำเภอลุมพุก ตำบลสงเปือย๒๔.ดงศิลาแลงใกล้บ้านศรีฐาน อำเภอลุมพุก ตำบลกระจาย๒๕.กู่ อำเภอลุกพุก ตำบลกู่จารกรมศิลปากรกระทรวงธรรมการประกาศมาณ วันที่ ๑๑ กันยายน พุทธศักราช ๒๔๗๙วิจิตรวาทการอธิบดีวัชศักดิ์/ผู้จัดทำ๑๐พฤศจิกายน ๒๕๕๑[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๓/หน้า ๑๕๒๖/๒๗ กันยายน ๒๔๗๙