คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4239/2539หลักกฎหมาย: แม้ผู้ร้องจะมีอายุมากหูฟังไม่ค่อยได้ยินต้องถามด้วยเสียงดังจึงได้ยินก็ตามแต่ผู้ร้องก็สามารถตอบคำถามทนายความจนศาลชั้นต้นสามารถบันทึกถ้อยคำของผู้ร้องได้ข้อความครบถ้วนตามความต้องการทรัพย์มรดกของผู้ตายก็มีเพียงที่ดินและบ้านบนที่ดินดังกล่าวไม่ยุ่งยากต่อการจัดการผู้ร้องย่อมสามารถติดต่อสื่อความหมายให้เจ้าพนักงานทราบความประสงค์ของตนได้อีกทั้งทายาทที่จะสามารถยื่นคำร้องขอต่อศาลเพื่อจัดการมรดกของผู้ตายนอกจากผู้ร้องแล้วก็มีเพียงบุตรของผู้ตายอีก2คนแต่ทายาททั้งสองดังกล่าวไม่ได้สนใจใยดีกับการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายการจะปล่อยให้มรดกของผู้ตายทิ้งไว้โดยไม่มีผู้จัดการอาจเกิดความเสียหายจึงสมควรตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายได้ผู้ร้อง ยื่น คำร้องขอ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ของนาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ผู้ตาย ถึงแก่ความตาย โดย มิได้ ทำ พินัยกรรม ยก ทรัพย์มรดก ให้ ผู้ใด และ มิได้ ตั้ง บุคคล ใด ให้ เป็น ผู้จัดการมรดก ไว้กรณี มีเหตุ ขัดข้อง ใน การ จัดการ มรดก ผู้ร้อง ประสงค์ ขอ จัดการ มรดกของ ผู้ตาย ผู้ร้อง ไม่เป็น บุคคล ต้องห้าม มิให้ เป็น ผู้จัดการมรดกตาม กฎหมาย ขอให้ ศาล ตั้ง ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตายศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตามฎีกา ของ ผู้ร้อง ว่า ผู้ร้อง สมควร เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย หรือไม่เห็นว่า แม้ ผู้ร้อง จะ มี อายุ มาก หู ฟัง ไม่ ค่อย ได้ยิน ต้อง ถาม ด้วยเสียงดัง จึง ได้ยิน ก็ ตาม แต่ ผู้ร้อง ก็ สามารถ ตอบ คำถาม ทนายความ จนศาลชั้นต้น สามารถ บันทึก ถ้อยคำ ของ ผู้ร้อง ได้ ข้อความ ครบถ้วน ตามความ ต้องการ ทรัพย์มรดก ของ ผู้ตาย ก็ มี เพียง ที่ดิน และ บ้าน บน ที่ดินดังกล่าว ไม่ ยุ่งยาก ต่อ การ จัดการ ผู้ร้อง ย่อม สามารถ ติดต่อ สื่อความหมาย ให้ เจ้าพนักงาน ทราบ ความ ประสงค์ ของ ตน ได้ อีก ทั้ง ทายาทที่ จะ สามารถ ยื่น คำร้องขอ ต่อ ศาล เพื่อ จัดการ มรดก ของ ผู้ตายนอกจาก ผู้ร้อง แล้ว ก็ มี เพียง บุตร ของ ผู้ตาย อีก 2 คนเท่านั้น คือ นาง แฉล้ม และ นาย ชลอ แต่ ไม่ปรากฏ แน่ชัด ว่า นาง แฉล้ม ไป อยู่ ณ ที่ แห่ง ใด คง ปรากฏ ชื่อ อยู่ แต่ ใน ทะเบียนบ้าน กลาง จน กระทั่ง ศาลชั้นต้น ต้อง สั่ง งด สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง ให้ นาง แฉล้ม ส่วน นาย ชลอ อยู่ จังหวัด อุบลราชธานี ได้รับ สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง โดยชอบ ก็ ไม่ เข้า มา คัดค้าน การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของผู้ร้อง ทายาท ทั้ง สอง ดังกล่าว ไม่ได้ สนใจ ใย ดี กับ การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย การ จะ ปล่อย ให้ มรดก ของ ผู้ตาย ทิ้ง ไว้ โดย ไม่มี ผู้จัดการอาจจะ เกิด ความเสียหาย ได้ ศาลฎีกา จึง เห็นสมควร ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็นผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ ตั้ง ให้ ผู้ร้องเป็น ผู้จัดการมรดก ราย นี้ ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของผู้ร้อง ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ให้ มีอำนาจ และ หน้าที่ ตาม กฎหมาย ต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4239/2539นาง ฉลวย แซ่ตั้งผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1718แม้ผู้ร้องจะมีอายุมากหูฟังไม่ค่อยได้ยินต้องถามด้วยเสียงดังจึงได้ยินก็ตามแต่ผู้ร้องก็สามารถตอบคำถามทนายความจนศาลชั้นต้นสามารถบันทึกถ้อยคำของผู้ร้องได้ข้อความครบถ้วนตามความต้องการทรัพย์มรดกของผู้ตายก็มีเพียงที่ดินและบ้านบนที่ดินดังกล่าวไม่ยุ่งยากต่อการจัดการผู้ร้องย่อมสามารถติดต่อสื่อความหมายให้เจ้าพนักงานทราบความประสงค์ของตนได้อีกทั้งทายาทที่จะสามารถยื่นคำร้องขอต่อศาลเพื่อจัดการมรดกของผู้ตายนอกจากผู้ร้องแล้วก็มีเพียงบุตรของผู้ตายอีก2คนแต่ทายาททั้งสองดังกล่าวไม่ได้สนใจใยดีกับการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายการจะปล่อยให้มรดกของผู้ตายทิ้งไว้โดยไม่มีผู้จัดการอาจเกิดความเสียหายจึงสมควรตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายได้ผู้ร้อง ยื่น คำร้องขอ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ของนาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ผู้ตาย ถึงแก่ความตาย โดย มิได้ ทำ พินัยกรรม ยก ทรัพย์มรดก ให้ ผู้ใด และ มิได้ ตั้ง บุคคล ใด ให้ เป็น ผู้จัดการมรดก ไว้กรณี มีเหตุ ขัดข้อง ใน การ จัดการ มรดก ผู้ร้อง ประสงค์ ขอ จัดการ มรดกของ ผู้ตาย ผู้ร้อง ไม่เป็น บุคคล ต้องห้าม มิให้ เป็น ผู้จัดการมรดกตาม กฎหมาย ขอให้ ศาล ตั้ง ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตายศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตามฎีกา ของ ผู้ร้อง ว่า ผู้ร้อง สมควร เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย หรือไม่เห็นว่า แม้ ผู้ร้อง จะ มี อายุ มาก หู ฟัง ไม่ ค่อย ได้ยิน ต้อง ถาม ด้วยเสียงดัง จึง ได้ยิน ก็ ตาม แต่ ผู้ร้อง ก็ สามารถ ตอบ คำถาม ทนายความ จนศาลชั้นต้น สามารถ บันทึก ถ้อยคำ ของ ผู้ร้อง ได้ ข้อความ ครบถ้วน ตามความ ต้องการ ทรัพย์มรดก ของ ผู้ตาย ก็ มี เพียง ที่ดิน และ บ้าน บน ที่ดินดังกล่าว ไม่ ยุ่งยาก ต่อ การ จัดการ ผู้ร้อง ย่อม สามารถ ติดต่อ สื่อความหมาย ให้ เจ้าพนักงาน ทราบ ความ ประสงค์ ของ ตน ได้ อีก ทั้ง ทายาทที่ จะ สามารถ ยื่น คำร้องขอ ต่อ ศาล เพื่อ จัดการ มรดก ของ ผู้ตายนอกจาก ผู้ร้อง แล้ว ก็ มี เพียง บุตร ของ ผู้ตาย อีก 2 คนเท่านั้น คือ นาง แฉล้ม และ นาย ชลอ แต่ ไม่ปรากฏ แน่ชัด ว่า นาง แฉล้ม ไป อยู่ ณ ที่ แห่ง ใด คง ปรากฏ ชื่อ อยู่ แต่ ใน ทะเบียนบ้าน กลาง จน กระทั่ง ศาลชั้นต้น ต้อง สั่ง งด สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง ให้ นาง แฉล้ม ส่วน นาย ชลอ อยู่ จังหวัด อุบลราชธานี ได้รับ สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง โดยชอบ ก็ ไม่ เข้า มา คัดค้าน การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของผู้ร้อง ทายาท ทั้ง สอง ดังกล่าว ไม่ได้ สนใจ ใย ดี กับ การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย การ จะ ปล่อย ให้ มรดก ของ ผู้ตาย ทิ้ง ไว้ โดย ไม่มี ผู้จัดการอาจจะ เกิด ความเสียหาย ได้ ศาลฎีกา จึง เห็นสมควร ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็นผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ ตั้ง ให้ ผู้ร้องเป็น ผู้จัดการมรดก ราย นี้ ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของผู้ร้อง ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ให้ มีอำนาจ และ หน้าที่ ตาม กฎหมาย ต่อไป(สละ เทศรำพรรณ-สุรินทร์ นาควิเชียร-ถวิล อินทรักษา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกของผู้ตายนั้นผู้ร้องต้องเป็นทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจึงจะมีอำนาจยื่นคำร้องขอได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1713วรรคแรกโดยจะต้องมีเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1713วรรคแรก(1)ถึง(3)เมื่อปรากฏว่าผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องขอและมีเหตุตามกฎหมายแล้วผู้ร้องก็มีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลได้ภายใต้บทบัญญัติเรื่องเขตและอำนาจศาลแต่คำร้องขอของผู้ร้องอาจจะขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ทายาทของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดกก็ได้เพราะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1718กำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่จะเป็นผู้จัดการมรดกไว้ว่าจะต้องไม่เป็นผู้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะไม่เป็นบุคคลวิกลจริตไม่เป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถและไม่ใช่บุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนล้มละลายแต่กฎหมายมิได้กำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่จะเป็นผู้จัดการมรดกไว้ว่าจะต้องเป็นทายาทของเจ้ามรดกเมื่อปรากฏว่าผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องขอและผู้ร้องมีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกอีกทั้งบุคคลที่ผู้ร้องขอให้ศาลแต่งตั้งนั้นไม่เป็นบุคคลที่กฎหมายห้ามมิให้เป็นผู้จัดการมรดกศาลก็มีอำนาจแต่งตั้งบุคคลดังกล่าวเป็นผู้จัดการมรดกได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่342/2534) คดีที่บันทึกนี้แม้ศาลฎีกาจะพิพากษากลับมีคำสั่งแต่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกโดยเห็นว่าผู้ร้องสามารถจัดการมรดกได้ก็ตามแต่หากมีคดีทำนองเดียวกันนี้อีกทนายความควรจะแนะนำให้ผู้ร้องทราบว่าผู้ร้องอาจขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ทายาทของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดกก็ได้เมื่อผู้ร้องทราบแล้วหากผู้ร้องไม่ประสงค์จะเป็นผู้จัดการมรดกหรือผู้ร้องอาจจะมีปัญหาในการจัดการมรดกผู้ร้องก็จะได้พิจารณาหาบุคคลที่ผู้ร้องไว้วางใจได้ว่าจะจัดการและแบ่งทรัพย์มรดกให้แก่ทายาททุกคนด้วยความเป็นธรรมมาเป็นผู้จัดการมรดกต่อไป สำหรับประเด็นเรื่องความยินยอมจากทายาทคนอื่นให้เป็นผู้จัดการมรดกนั้นแม้จะไม่มีกฎหมายกำหนดว่าทายาททุกคนต้องยินยอมให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกก็ตามแต่ในทางปฏิบัติแล้วถ้าทายาทอื่นมิได้ให้ความยินยอมในการที่ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกศาลจะดำเนินกระบวนพิจารณาโดยช่วยป้องกันมิให้เกิดปัญหาระหว่างทายาทโดยศาลอาจจะสั่งให้ส่งสำเนาคำร้องขอให้แก่ทายาทอื่นเพื่อให้โอกาสแก่ทายาทอื่นที่จะคัดค้านคำร้องขอของผู้ร้องได้ภายในเวลาที่สมควรหากศาลสั่งให้ผู้ร้องส่งสำเนาคำร้องแล้วผู้ร้องไม่ปฏิบัติตามศาลก็น่าจะมีอำนาจจำหน่ายคดีได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)หากผู้ร้องส่งสำเนาคำร้องให้แก่ทายาทอื่นแล้วมีการคัดค้านค้านเข้ามาศาลก็จะทำการไต่สวนและมีคำสั่งไปตามรูปคดีแต่ถ้าเป็นกรณีไม่อาจหาตัวทายาทบางคนได้เพราะทายาทดังกล่าวไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งหรือกรณีที่ศาลได้ส่งสำเนาคำร้องขอโดยกำหนดให้คัดค้านเข้ามาก่อนวันนัดไต่สวนและได้แจ้งวันนัดไต่สวนให้ทายาททราบแล้วแต่ทายาทดังกล่าวก็มิได้คัดค้านเข้ามาภายในกำหนดดังเช่นคดีนี้ศาลก็จะใช้ดุลพินิจตั้งผู้จัดการมรดกตามคำร้องขอของผู้ร้อง ?สมชายพงษ์พัฒนาศิลป์?คำพิพากษา: ผู้ร้อง ยื่น คำร้องขอ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ของนาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ผู้ตาย ถึงแก่ความตาย โดย มิได้ ทำ พินัยกรรม ยก ทรัพย์มรดก ให้ ผู้ใด และ มิได้ ตั้ง บุคคล ใด ให้ เป็น ผู้จัดการมรดก ไว้กรณี มีเหตุ ขัดข้อง ใน การ จัดการ มรดก ผู้ร้อง ประสงค์ ขอ จัดการ มรดกของ ผู้ตาย ผู้ร้อง ไม่เป็น บุคคล ต้องห้าม มิให้ เป็น ผู้จัดการมรดกตาม กฎหมาย ขอให้ ศาล ตั้ง ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตายศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตามฎีกา ของ ผู้ร้อง ว่า ผู้ร้อง สมควร เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย หรือไม่เห็นว่า แม้ ผู้ร้อง จะ มี อายุ มาก หู ฟัง ไม่ ค่อย ได้ยิน ต้อง ถาม ด้วยเสียงดัง จึง ได้ยิน ก็ ตาม แต่ ผู้ร้อง ก็ สามารถ ตอบ คำถาม ทนายความ จนศาลชั้นต้น สามารถ บันทึก ถ้อยคำ ของ ผู้ร้อง ได้ ข้อความ ครบถ้วน ตามความ ต้องการ ทรัพย์มรดก ของ ผู้ตาย ก็ มี เพียง ที่ดิน และ บ้าน บน ที่ดินดังกล่าว ไม่ ยุ่งยาก ต่อ การ จัดการ ผู้ร้อง ย่อม สามารถ ติดต่อ สื่อความหมาย ให้ เจ้าพนักงาน ทราบ ความ ประสงค์ ของ ตน ได้ อีก ทั้ง ทายาทที่ จะ สามารถ ยื่น คำร้องขอ ต่อ ศาล เพื่อ จัดการ มรดก ของ ผู้ตายนอกจาก ผู้ร้อง แล้ว ก็ มี เพียง บุตร ของ ผู้ตาย อีก 2 คนเท่านั้น คือ นาง แฉล้ม และ นาย ชลอ แต่ ไม่ปรากฏ แน่ชัด ว่า นาง แฉล้ม ไป อยู่ ณ ที่ แห่ง ใด คง ปรากฏ ชื่อ อยู่ แต่ ใน ทะเบียนบ้าน กลาง จน กระทั่ง ศาลชั้นต้น ต้อง สั่ง งด สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง ให้ นาง แฉล้ม ส่วน นาย ชลอ อยู่ จังหวัด อุบลราชธานี ได้รับ สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง โดยชอบ ก็ ไม่ เข้า มา คัดค้าน การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของผู้ร้อง ทายาท ทั้ง สอง ดังกล่าว ไม่ได้ สนใจ ใย ดี กับ การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย การ จะ ปล่อย ให้ มรดก ของ ผู้ตาย ทิ้ง ไว้ โดย ไม่มี ผู้จัดการอาจจะ เกิด ความเสียหาย ได้ ศาลฎีกา จึง เห็นสมควร ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็นผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ ตั้ง ให้ ผู้ร้องเป็น ผู้จัดการมรดก ราย นี้ ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของผู้ร้อง ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ให้ มีอำนาจ และ หน้าที่ ตาม กฎหมาย ต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4239/2539นาง ฉลวย แซ่ตั้งผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1718แม้ผู้ร้องจะมีอายุมากหูฟังไม่ค่อยได้ยินต้องถามด้วยเสียงดังจึงได้ยินก็ตามแต่ผู้ร้องก็สามารถตอบคำถามทนายความจนศาลชั้นต้นสามารถบันทึกถ้อยคำของผู้ร้องได้ข้อความครบถ้วนตามความต้องการทรัพย์มรดกของผู้ตายก็มีเพียงที่ดินและบ้านบนที่ดินดังกล่าวไม่ยุ่งยากต่อการจัดการผู้ร้องย่อมสามารถติดต่อสื่อความหมายให้เจ้าพนักงานทราบความประสงค์ของตนได้อีกทั้งทายาทที่จะสามารถยื่นคำร้องขอต่อศาลเพื่อจัดการมรดกของผู้ตายนอกจากผู้ร้องแล้วก็มีเพียงบุตรของผู้ตายอีก2คนแต่ทายาททั้งสองดังกล่าวไม่ได้สนใจใยดีกับการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายการจะปล่อยให้มรดกของผู้ตายทิ้งไว้โดยไม่มีผู้จัดการอาจเกิดความเสียหายจึงสมควรตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายได้ผู้ร้อง ยื่น คำร้องขอ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร โดยชอบ ด้วย กฎหมาย ของนาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ผู้ตาย ถึงแก่ความตาย โดย มิได้ ทำ พินัยกรรม ยก ทรัพย์มรดก ให้ ผู้ใด และ มิได้ ตั้ง บุคคล ใด ให้ เป็น ผู้จัดการมรดก ไว้กรณี มีเหตุ ขัดข้อง ใน การ จัดการ มรดก ผู้ร้อง ประสงค์ ขอ จัดการ มรดกของ ผู้ตาย ผู้ร้อง ไม่เป็น บุคคล ต้องห้าม มิให้ เป็น ผู้จัดการมรดกตาม กฎหมาย ขอให้ ศาล ตั้ง ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตายศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องผู้ร้อง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตามฎีกา ของ ผู้ร้อง ว่า ผู้ร้อง สมควร เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย หรือไม่เห็นว่า แม้ ผู้ร้อง จะ มี อายุ มาก หู ฟัง ไม่ ค่อย ได้ยิน ต้อง ถาม ด้วยเสียงดัง จึง ได้ยิน ก็ ตาม แต่ ผู้ร้อง ก็ สามารถ ตอบ คำถาม ทนายความ จนศาลชั้นต้น สามารถ บันทึก ถ้อยคำ ของ ผู้ร้อง ได้ ข้อความ ครบถ้วน ตามความ ต้องการ ทรัพย์มรดก ของ ผู้ตาย ก็ มี เพียง ที่ดิน และ บ้าน บน ที่ดินดังกล่าว ไม่ ยุ่งยาก ต่อ การ จัดการ ผู้ร้อง ย่อม สามารถ ติดต่อ สื่อความหมาย ให้ เจ้าพนักงาน ทราบ ความ ประสงค์ ของ ตน ได้ อีก ทั้ง ทายาทที่ จะ สามารถ ยื่น คำร้องขอ ต่อ ศาล เพื่อ จัดการ มรดก ของ ผู้ตายนอกจาก ผู้ร้อง แล้ว ก็ มี เพียง บุตร ของ ผู้ตาย อีก 2 คนเท่านั้น คือ นาง แฉล้ม และ นาย ชลอ แต่ ไม่ปรากฏ แน่ชัด ว่า นาง แฉล้ม ไป อยู่ ณ ที่ แห่ง ใด คง ปรากฏ ชื่อ อยู่ แต่ ใน ทะเบียนบ้าน กลาง จน กระทั่ง ศาลชั้นต้น ต้อง สั่ง งด สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง ให้ นาง แฉล้ม ส่วน นาย ชลอ อยู่ จังหวัด อุบลราชธานี ได้รับ สำเนา คำร้องขอ ของ ผู้ร้อง โดยชอบ ก็ ไม่ เข้า มา คัดค้าน การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของผู้ร้อง ทายาท ทั้ง สอง ดังกล่าว ไม่ได้ สนใจ ใย ดี กับ การ เป็น ผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย การ จะ ปล่อย ให้ มรดก ของ ผู้ตาย ทิ้ง ไว้ โดย ไม่มี ผู้จัดการอาจจะ เกิด ความเสียหาย ได้ ศาลฎีกา จึง เห็นสมควร ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็นผู้จัดการมรดก ของ ผู้ตาย ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ ตั้ง ให้ ผู้ร้องเป็น ผู้จัดการมรดก ราย นี้ ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของผู้ร้อง ฟังขึ้น "พิพากษากลับ ตั้ง ให้ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาง สิน สีบุญเรือง ผู้ตาย ให้ มีอำนาจ และ หน้าที่ ตาม กฎหมาย ต่อไป(สละ เทศรำพรรณ-สุรินทร์ นาควิเชียร-ถวิล อินทรักษา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกของผู้ตายนั้นผู้ร้องต้องเป็นทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจึงจะมีอำนาจยื่นคำร้องขอได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1713วรรคแรกโดยจะต้องมีเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1713วรรคแรก(1)ถึง(3)เมื่อปรากฏว่าผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องขอและมีเหตุตามกฎหมายแล้วผู้ร้องก็มีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลได้ภายใต้บทบัญญัติเรื่องเขตและอำนาจศาลแต่คำร้องขอของผู้ร้องอาจจะขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ทายาทของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดกก็ได้เพราะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1718กำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่จะเป็นผู้จัดการมรดกไว้ว่าจะต้องไม่เป็นผู้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะไม่เป็นบุคคลวิกลจริตไม่เป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถและไม่ใช่บุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนล้มละลายแต่กฎหมายมิได้กำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่จะเป็นผู้จัดการมรดกไว้ว่าจะต้องเป็นทายาทของเจ้ามรดกเมื่อปรากฏว่าผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องขอและผู้ร้องมีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกอีกทั้งบุคคลที่ผู้ร้องขอให้ศาลแต่งตั้งนั้นไม่เป็นบุคคลที่กฎหมายห้ามมิให้เป็นผู้จัดการมรดกศาลก็มีอำนาจแต่งตั้งบุคคลดังกล่าวเป็นผู้จัดการมรดกได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่342/2534) คดีที่บันทึกนี้แม้ศาลฎีกาจะพิพากษากลับมีคำสั่งแต่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกโดยเห็นว่าผู้ร้องสามารถจัดการมรดกได้ก็ตามแต่หากมีคดีทำนองเดียวกันนี้อีกทนายความควรจะแนะนำให้ผู้ร้องทราบว่าผู้ร้องอาจขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ทายาทของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดกก็ได้เมื่อผู้ร้องทราบแล้วหากผู้ร้องไม่ประสงค์จะเป็นผู้จัดการมรดกหรือผู้ร้องอาจจะมีปัญหาในการจัดการมรดกผู้ร้องก็จะได้พิจารณาหาบุคคลที่ผู้ร้องไว้วางใจได้ว่าจะจัดการและแบ่งทรัพย์มรดกให้แก่ทายาททุกคนด้วยความเป็นธรรมมาเป็นผู้จัดการมรดกต่อไป สำหรับประเด็นเรื่องความยินยอมจากทายาทคนอื่นให้เป็นผู้จัดการมรดกนั้นแม้จะไม่มีกฎหมายกำหนดว่าทายาททุกคนต้องยินยอมให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกก็ตามแต่ในทางปฏิบัติแล้วถ้าทายาทอื่นมิได้ให้ความยินยอมในการที่ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกศาลจะดำเนินกระบวนพิจารณาโดยช่วยป้องกันมิให้เกิดปัญหาระหว่างทายาทโดยศาลอาจจะสั่งให้ส่งสำเนาคำร้องขอให้แก่ทายาทอื่นเพื่อให้โอกาสแก่ทายาทอื่นที่จะคัดค้านคำร้องขอของผู้ร้องได้ภายในเวลาที่สมควรหากศาลสั่งให้ผู้ร้องส่งสำเนาคำร้องแล้วผู้ร้องไม่ปฏิบัติตามศาลก็น่าจะมีอำนาจจำหน่ายคดีได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)หากผู้ร้องส่งสำเนาคำร้องให้แก่ทายาทอื่นแล้วมีการคัดค้านค้านเข้ามาศาลก็จะทำการไต่สวนและมีคำสั่งไปตามรูปคดีแต่ถ้าเป็นกรณีไม่อาจหาตัวทายาทบางคนได้เพราะทายาทดังกล่าวไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งหรือกรณีที่ศาลได้ส่งสำเนาคำร้องขอโดยกำหนดให้คัดค้านเข้ามาก่อนวันนัดไต่สวนและได้แจ้งวันนัดไต่สวนให้ทายาททราบแล้วแต่ทายาทดังกล่าวก็มิได้คัดค้านเข้ามาภายในกำหนดดังเช่นคดีนี้ศาลก็จะใช้ดุลพินิจตั้งผู้จัดการมรดกตามคำร้องขอของผู้ร้อง ?สมชายพงษ์พัฒนาศิลป์?หมายเหตุ: การยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกของผู้ตายนั้นผู้ร้องต้องเป็นทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจึงจะมีอำนาจยื่นคำร้องขอได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1713วรรคแรกโดยจะต้องมีเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1713วรรคแรก(1)ถึง(3)เมื่อปรากฏว่าผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องขอและมีเหตุตามกฎหมายแล้วผู้ร้องก็มีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลได้ภายใต้บทบัญญัติเรื่องเขตและอำนาจศาลแต่คำร้องขอของผู้ร้องอาจจะขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ทายาทของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดกก็ได้เพราะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1718กำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่จะเป็นผู้จัดการมรดกไว้ว่าจะต้องไม่เป็นผู้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะไม่เป็นบุคคลวิกลจริตไม่เป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถและไม่ใช่บุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนล้มละลายแต่กฎหมายมิได้กำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่จะเป็นผู้จัดการมรดกไว้ว่าจะต้องเป็นทายาทของเจ้ามรดกเมื่อปรากฏว่าผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องขอและผู้ร้องมีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกอีกทั้งบุคคลที่ผู้ร้องขอให้ศาลแต่งตั้งนั้นไม่เป็นบุคคลที่กฎหมายห้ามมิให้เป็นผู้จัดการมรดกศาลก็มีอำนาจแต่งตั้งบุคคลดังกล่าวเป็นผู้จัดการมรดกได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่342/2534) คดีที่บันทึกนี้แม้ศาลฎีกาจะพิพากษากลับมีคำสั่งแต่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกโดยเห็นว่าผู้ร้องสามารถจัดการมรดกได้ก็ตามแต่หากมีคดีทำนองเดียวกันนี้อีกทนายความควรจะแนะนำให้ผู้ร้องทราบว่าผู้ร้องอาจขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ทายาทของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดกก็ได้เมื่อผู้ร้องทราบแล้วหากผู้ร้องไม่ประสงค์จะเป็นผู้จัดการมรดกหรือผู้ร้องอาจจะมีปัญหาในการจัดการมรดกผู้ร้องก็จะได้พิจารณาหาบุคคลที่ผู้ร้องไว้วางใจได้ว่าจะจัดการและแบ่งทรัพย์มรดกให้แก่ทายาททุกคนด้วยความเป็นธรรมมาเป็นผู้จัดการมรดกต่อไป สำหรับประเด็นเรื่องความยินยอมจากทายาทคนอื่นให้เป็นผู้จัดการมรดกนั้นแม้จะไม่มีกฎหมายกำหนดว่าทายาททุกคนต้องยินยอมให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกก็ตามแต่ในทางปฏิบัติแล้วถ้าทายาทอื่นมิได้ให้ความยินยอมในการที่ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกศาลจะดำเนินกระบวนพิจารณาโดยช่วยป้องกันมิให้เกิดปัญหาระหว่างทายาทโดยศาลอาจจะสั่งให้ส่งสำเนาคำร้องขอให้แก่ทายาทอื่นเพื่อให้โอกาสแก่ทายาทอื่นที่จะคัดค้านคำร้องขอของผู้ร้องได้ภายในเวลาที่สมควรหากศาลสั่งให้ผู้ร้องส่งสำเนาคำร้องแล้วผู้ร้องไม่ปฏิบัติตามศาลก็น่าจะมีอำนาจจำหน่ายคดีได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)หากผู้ร้องส่งสำเนาคำร้องให้แก่ทายาทอื่นแล้วมีการคัดค้านค้านเข้ามาศาลก็จะทำการไต่สวนและมีคำสั่งไปตามรูปคดีแต่ถ้าเป็นกรณีไม่อาจหาตัวทายาทบางคนได้เพราะทายาทดังกล่าวไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งหรือกรณีที่ศาลได้ส่งสำเนาคำร้องขอโดยกำหนดให้คัดค้านเข้ามาก่อนวันนัดไต่สวนและได้แจ้งวันนัดไต่สวนให้ทายาททราบแล้วแต่ทายาทดังกล่าวก็มิได้คัดค้านเข้ามาภายในกำหนดดังเช่นคดีนี้ศาลก็จะใช้ดุลพินิจตั้งผู้จัดการมรดกตามคำร้องขอของผู้ร้อง ?สมชายพงษ์พัฒนาศิลป์?