ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง กำหนดคุณลักษณะ สีขนาด จำนวน และตำแหน่งการติดตั้งรวมทั้งประเภทและลักษณะของรถที่ต้องมีอุปกรณ์หรือแผ่นสะท้อนแสงพ.ศ. ๒๕๖๐[๑] โดยที่ปรากฏข้อเท็จจริงว่าอุบัติเหตุทางถนนที่เกิดขึ้นส่วนหนึ่งมีสาเหตุมาจากผู้ใช้รถใช้ถนนไม่สามารถมองเห็นรถที่มีขนาดใหญ่ได้อย่างชัดเจนในเวลากลางคืนดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันและลดอุบัติเหตุอันเนื่องมาจากสาเหตุดังกล่าวสมควรกำหนดให้รถที่มีขนาดใหญ่ต้องติดตั้งอุปกรณ์และแผ่นสะท้อนแสงไว้ที่ตัวรถเพื่อให้ผู้ใช้รถใช้ถนนมองเห็นได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑(๒) (ฒ) ข้อ ๑๐ (๒) (ฎ) ข้อ ๑๕ (๒) (ซ) และข้อ ๑๘ (๒) (ง) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙(พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ในประกาศนี้อุปกรณ์สะท้อนแสง (Retro - reflector) หมายความว่าอุปกรณ์สะท้อนแสงสำเร็จรูปที่ให้การสะท้อนแสงกลับไปในทิศทางที่มาของแสงแผ่นสะท้อนแสง (Retro - reflective marking หรือ Conspicuity marking) หมายความว่า แผ่นหรือแถบวัสดุสะท้อนแสงที่ให้การสะท้อนแสงกลับไปในทิศทางที่มาของแสงหมวด ๑อุปกรณ์สะท้อนแสง ข้อ๒ อุปกรณ์สะท้อนแสงต้องมีคุณลักษณะและขนาดดังต่อไปนี้(๑)สามารถสะท้อนแสงเห็นได้ในเวลากลางคืนในระยะไม่น้อยกว่า ๑๕๐ เมตร(๒)มีลักษณะเป็นชิ้นอุปกรณ์ติดกับตัวถังรถหรือเป็นชิ้นอุปกรณ์รวมอยู่กับโคมไฟของรถ(๓)มีรูปทรงเป็นรูปวงกลม สี่เหลี่ยมจัตุรัส สี่เหลี่ยมผืนผ้า สามเหลี่ยมด้านเท่าที่มียอดแหลมตั้งขึ้นหรือรูปทรงอื่นที่เรียบง่ายโดยหากเป็นรูปวงกลมต้องมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางยาวไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร หากเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้าต้องมีขนาดความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๕เซนติเมตร และหากเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าต้องมีขนาดความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๑๕เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๒๐ เซนติเมตรข้อ๓ สี ลักษณะ จำนวนและตำแหน่งการติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงรวมทั้งประเภทและลักษณะของรถที่ต้องมีอุปกรณ์สะท้อนแสง ให้เป็นไปตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้(ก)อุปกรณ์สะท้อนแสงด้านท้ายรถ(๑)รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๑ มาตรฐาน ๒ มาตรฐาน ๓ มาตรฐาน ๔ มาตรฐาน ๖มาตรฐาน ๗ รถขนาดเล็ก และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔ ลักษณะ ๕ ลักษณะ ๙ ต้องติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงสีแดง จำนวน ๒ชิ้นหรือ ๔ ชิ้น มีลักษณะเป็นชิ้นอุปกรณ์รูปวงกลมสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้า อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือเป็นชิ้นอุปกรณ์รวมอยู่กับโคมไฟของรถซึ่งอาจมีรูปทรงอื่นที่เรียบง่ายยกเว้นรูปสามเหลี่ยม(๒)รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๕ และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ ลักษณะ ๗ ลักษณะ ๘ ต้องติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงสีแดง จำนวน ๒ ชิ้นมีลักษณะเป็นชิ้นอุปกรณ์หรือรวมอยู่กับโคมไฟของรถรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าที่มียอดแหลมตั้งขึ้นโดยอาจติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงสีแดงมีลักษณะเป็นชิ้นอุปกรณ์รูปวงกลมสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้า อย่างใดอย่างหนึ่งเพิ่มเติมอีกจำนวน ๒ชิ้นก็ได้(๓)ติดตั้งที่ด้านท้ายรถข้างซ้ายและข้างขวา ในตำแหน่งที่สมมาตรกันโดยเทียบกับแนวกึ่งกลางของรถมีจำนวนเท่ากันทั้งสองข้างอุปกรณ์ชิ้นริมสุดห่างจากด้านข้างริมสุดของท้ายรถไม่เกิน ๔๐ เซนติเมตรโดยมีระยะห่างระหว่างอุปกรณ์แต่ละชิ้นไม่น้อยกว่า ๖๐ เซนติเมตร (ข)อุปกรณ์สะท้อนแสงด้านข้างรถ(๑)รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๑ มาตรฐาน ๒ มาตรฐาน ๓ มาตรฐาน ๔ มาตรฐาน ๖มาตรฐาน ๗ รถขนาดเล็ก รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ลักษณะ๓ ลักษณะ ๔ ลักษณะ ๕ ลักษณะ ๙ ที่มีความยาวเกิน ๖ เมตรและรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๕รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ ลักษณะ ๗ ลักษณะ ๘ ต้องติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงสีเหลืองอำพันมีลักษณะเป็นชิ้นอุปกรณ์รูปวงกลม สี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้าอย่างใดอย่างหนึ่ง(๒)ติดตั้งที่ด้านข้างของรถทั้งสองข้างโดยภายในระยะห่างหนึ่งในสามถึงสองในสามของความยาวรถต้องมีอุปกรณ์สะท้อนแสงอย่างน้อย๑ ชิ้น อุปกรณ์ชิ้นหน้าสุดห่างจากด้านหน้าสุดของรถไม่เกิน ๓ เมตรและอุปกรณ์ชิ้นท้ายสุดห่างจากด้านท้ายสุดของรถไม่เกิน ๑ เมตร(๓)ติดตั้งโดยมีระยะห่างระหว่างอุปกรณ์แต่ละชิ้นตามความยาวรถไม่เกิน ๓ เมตร กรณีรถมีรูปทรงหรือโครงสร้างตัวถังรถที่ไม่สามารถติดตั้งตามตำแหน่งดังกล่าวได้ให้ติดตั้งโดยมีระยะห่างระหว่างอุปกรณ์แต่ละชิ้นตามความยาวรถไม่เกิน ๔ เมตร(๔)รถที่มีความยาวไม่เกิน ๖ เมตร อาจติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงจำนวน ๒ ชิ้นที่ข้างหน้าและข้างท้ายของรถที่ละ ๑ ชิ้นห่างจากด้านหน้าสุดและท้ายสุดของรถไม่เกินหนึ่งในสามของความยาวรถโดยไม่ต้องมีจำนวนและระยะห่างตาม(๒) ก็ได้การวัดความยาวรถและตำแหน่งการติดตั้งตาม(๑) - (๔) กรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๕และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ให้วัดความยาวรวมความยาวแขนพ่วงด้วยการติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงตาม(ก) และ (ข) ให้ติดตั้งสูงจากผิวทางไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๙๐เซนติเมตรกรณีรถมีรูปทรงหรือโครงสร้างตัวถังรถที่ไม่สามารถติดตั้งตามความสูงดังกล่าวได้ ให้ติดตั้งสูงจากผิวทางไม่เกิน๑๕๐ เซนติเมตร หรือไม่เกิน ๑๒๐ เซนติเมตร หากเป็นชิ้นอุปกรณ์รวมอยู่กับโคมไฟของรถข้อ๔ การติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงตามข้อ๓ ให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ก ท้ายประกาศนี้หมวด ๒แผ่นสะท้อนแสง ข้อ๕ แผ่นสะท้อนแสงต้องมีคุณลักษณะและขนาดดังต่อไปนี้(๑)ได้รับการรับรองแบบตามระดับ C (Class C) ของข้อกำหนดทางเทคนิคที่แนบท้ายความตกลง ว่าด้วยการรับรองข้อกำหนดทางเทคนิคของยานยนต์อุปกรณ์และส่วนควบที่ติดตั้งหรือใช้ในยานยนต์และเงื่อนไขสำหรับการยอมรับร่วมกันของการให้ความเห็นชอบในข้อกำหนดทางเทคนิค ค.ศ.๑๙๕๘ ของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจยุโรปแห่งสหประชาชาติ ข้อกำหนดสหประชาชาติที่ ๑๐๔ว่าด้วยแผ่นสะท้อนแสง อนุกรมที่ ๐๐ (UN Regulation No. ๑๐๔.๐๐) ขึ้นไป(๒) มีเครื่องหมายแสดงการรับรองแบบตาม (๑)ซึ่งแสดงไว้บนแผ่นสะท้อนแสงทุกชิ้น(๓)มีความกว้างอย่างน้อย ๕๐ มิลลิเมตร แต่ไม่เกิน ๖๐ มิลลิเมตรข้อ๖ สี ลักษณะและตำแหน่งการติดตั้งแผ่นสะท้อนแสง รวมทั้งประเภทและลักษณะของรถที่ต้องมีแผ่นสะท้อนแสงให้เป็นไปตามเงื่อนไข ดังต่อไปนี้(ก)แผ่นสะท้อนแสงด้านท้ายรถ(๑)รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔ ลักษณะ ๕ที่มีจำนวนเพลาล้อ กงล้อและยาง ตั้งแต่ ๒ เพลา ๔ ล้อ ยาง ๖ เส้น ขึ้นไปและรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ลักษณะ ๗ ลักษณะ ๘ ที่มีความกว้างเกิน ๒.๑ เมตร ต้องติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงสีแดงหรือสีเหลือง อย่างใดอย่างหนึ่ง ที่ด้านท้ายรถ(๒)ติดตั้งเป็นแนวยาวรอบขอบพื้นผิวด้านท้ายรถหรืออาจติดตั้งเป็นแนวยาวตามแนวนอนข้างล่าง หากรถมีรูปทรงหรือโครงสร้างตัวถังรถที่ไม่สามารถติดตั้งรอบขอบพื้นผิวด้านท้ายรถได้ ทั้งนี้ต้องมีระยะห่างจากโคมไฟหยุดของรถอย่างน้อย ๒๐ เซนติเมตรโดยแนวข้างซ้ายและข้างขวาต้องอยู่ใกล้กับด้านข้างริมสุดของท้ายรถให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้แนวข้างล่างต้องสูงจากผิวทางไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๑๕๐ เซนติเมตรแนวข้างบนต้องห่างจากด้านบนสุดของรถไม่เกิน ๔๐ เซนติเมตรโดยความยาวตามแนวนอนของแผ่นสะท้อนแสงไม่รวมส่วนที่เหลื่อมกันต้องมีความยาวอย่างน้อยร้อยละ๗๐ ของความกว้างรถ(ข)แผ่นสะท้อนแสงด้านข้างรถ(๑)รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔ ลักษณะ ๕ที่มีจำนวนเพลาล้อ กงล้อและยาง ตั้งแต่ ๒ เพลา ๔ ล้อ ยาง ๖ เส้น ขึ้นไปและรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ ลักษณะ ๗ ลักษณะ ๘ที่มีความยาวหรือความยาวรวมความยาวแขนพ่วง กรณีรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ๖ เกิน ๖ เมตร ต้องติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงสีขาวหรือสีเหลือง อย่างใดอย่างหนึ่งที่ด้านข้างของรถทั้งสองข้าง (๒) ติดตั้งเป็นแนวยาวตามแนวนอนข้างล่างอยู่ใกล้กับด้านหน้าและด้านท้ายรถให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ซึ่งต้องไม่เกิน ๖๐เซนติเมตร กรณีรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ไม่ต้องติดตั้งที่แขนพ่วง โดยต้องสูงจากผิวทางไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน๑๕๐ เซนติเมตร หรือไม่เกิน ๒๕๐ เซนติเมตรหากรถมีรูปทรงหรือโครงสร้างตัวถังรถที่ไม่สามารถติดตั้งตามความสูงดังกล่าวได้โดยความยาวตามแนวนอนของแผ่นสะท้อนแสงไม่รวมส่วนที่เหลื่อมกันต้องมีความยาวอย่างน้อยร้อยละ๗๐ ของความยาวรถ ซึ่งไม่วัดรวมความยาวของแขนพ่วง(๓)ติดตั้งตามแนวนอนและแนวตั้งทำมุม ๙๐ องศาที่มุมบนข้างหน้าและข้างท้ายของรถมีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตรโดยต้องอยู่ใกล้กับมุมบนข้างหน้าและข้างท้ายของรถให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ซึ่งต้องไม่เกิน ๔๐ เซนติเมตร เมื่อวัดจากด้านบนของรถ(๔)กรณีรถมีรูปทรงหรือโครงสร้างตัวถังรถที่ไม่สามารถติดตั้งตาม (๓) ได้ให้ติดตั้งเฉพาะตาม (๒)(๕)อาจติดตั้งเป็นแนวยาวรอบขอบพื้นผิวด้านข้างของรถแทนการติดตั้งตาม (๒) และ (๓)ได้โดยตำแหน่งการติดตั้งและความยาวของแผ่นสะท้อนแสงให้เป็นไปตาม (๒) และ (๓)การวัดความยาวของแผ่นสะท้อนแสงให้วัดความยาวรวมช่องว่างระหว่างแผ่นสะท้อนแสงด้วย โดยให้ถือว่าแผ่นสะท้อนแสงนั้นมีความยาวต่อเนื่องกันแต่ช่องว่างระหว่างแผ่นสะท้อนแสงต้องมีความยาวไม่เกินร้อยละ ๕๐ของความยาวของแผ่นสะท้อนแสงชิ้นที่เล็กที่สุดที่อยู่ชิดติดกันข้อ๗ การติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงตามข้อ ๖ให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ข ท้ายประกาศนี้ข้อ๘ การติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงตามหมวด๑ ของประกาศนี้ ให้ใช้บังคับกับรถที่จดทะเบียนใหม่รถที่มีการเปลี่ยนตัวถัง และรถที่ได้จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งมีการเปลี่ยนตัวถังแล้วนำมาจดทะเบียนใหม่โดยให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑ มกราคม ๒๕๖๑ เป็นต้นไปข้อ๙ การติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงตามหมวด ๒ของประกาศนี้ ให้ใช้บังคับตามเงื่อนเวลา ดังต่อไปนี้(๑)รถที่จดทะเบียนใหม่ และรถที่ได้จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา ๗๙แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๑ เป็นต้นไป(๒)รถที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๑ที่ยังมิได้ติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงหรือที่ได้ติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงไว้แล้ว แต่มีขนาดและตำแหน่งการติดตั้งไม่เป็นไปตามประกาศนี้ ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑มกราคม ๒๕๖๒ เป็นต้นไป(๓)รถที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๑ และได้ติดตั้งแผ่นสะท้อนแสงไว้แล้วโดยมีขนาดและตำแหน่งการติดตั้งเป็นไปตามประกาศนี้ แต่มีสีไม่เป็นไปตามประกาศนี้หรือไม่ได้รับการรับรองแบบตามข้อ ๕ (๑) ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม๒๕๖๓ เป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๒มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๐สนิท พรหมวงษ์อธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑. ภาคผนวกก การติดตั้งอุปกรณ์สะท้อนแสงด้านท้ายรถ๒. ภาคผนวก ข การติดตั้งแผ่นสะท้อนแสง(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ภวรรณตรี/จัดทำ๒๘ เมษายน ๒๕๖๐วริญา/ตรวจ๒๘ เมษายน ๒๕๖๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๑๔ ง/หน้า ๒๘/๒๕ เมษายน ๒๕๖๐