ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่อง การกำหนดอัตราส่วนการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุน หรือก่อภาระผูกพันหรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุนของบริษัทเงินทุน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๕ และมาตรา๓๖ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒และที่แก้ไขเพิ่มธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การกำหนดอัตราส่วนการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุน หรือก่อภาระผูกพันหรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุนของบริษัทเงินทุนลงวันที่ ๘ มกราคม ๒๕๔๕ข้อ ๒ ในประกาศนี้เงินกองทุน หมายความว่าเงินกองทุนตาม (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) และ (๖) ของบทนิยามคำว่า เงินกองทุน ในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ที่แก้ไขแล้ว ทั้งนี้ ให้หักเงินตามตราสารใน (๖)ของธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนอื่นที่บริษัทเงินทุนนั้นถือไว้และสินทรัพย์อื่นใดตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด เงินกองทุนตาม (๑)(๒) (๓) และ (๔) ไม่รวมถึงเงินที่บริษัทเงินทุนได้รับเนื่องจากการออกหุ้นบุริมสิทธิชนิดสะสมเงินปันผลและให้หักผลขาดทุนที่เกิดขึ้นในทุกงวดการบัญชีออกก่อนและหักค่าแห่งกู๊ดวิลล์ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด ทั้งนี้ให้รวมเรียกว่าเงินกองทุนชั้นที่ ๑ก่อภาระผูกพัน หมายความว่ารับรอง รับอาวัล หรือสอดเข้าแก้หน้าในตั๋วเงินสลักหลังตั๋วเงินที่ผู้รับสลักหลังมีสิทธิไล่เบี้ย ค้ำประกันการกู้ยืมเงินหรือค้ำประกันการขาย ขายลดหรือขายช่วงลดตั๋วเงิน การรับประกันการจำหน่ายตราสารแสดงสิทธิในหนี้แบบรับประกันทั้งจำนวน(Firn Underwrite) การทำธุรกรรมที่มีผลให้ต้องเข้ารับความเสี่ยงด้านเครดิต(credit risk) และการทำสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน ได้แก่ สัญญาดังต่อไปนี้(๑) สัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า(Foreign Exchange Forward Contracts)(๒) สัญญา ForeignExchange Futures(๓) สัญญา CurrencyOptions รวมทั้งสัญญา Cross Currency Interest Rate Swaps(๔) สัญญาอื่นๆในลักษณะเดียวกันสัญญาอัตราดอกเบี้ย ได้แก่ สัญญาดังต่อไปนี้(๑) สัญญา InterestRate Options สัญญา Interest Rate Futures และInterest Rate Swaps(๒) สัญญา ForwardRate Agreements(๓) สัญญาอื่นๆในลักษณะเดียวกันตั๋วเงินที่มีคุณภาพ หมายความว่า(๑) ตั๋วแลกเงินที่ธนาคารพาณิชย์หรือบริษัทเงินทุนอื่นรับรองหรือรับอาวัล(๒) ตั๋วแลกเงินที่บริษัทเงินทุนอื่นเป็นผู้สั่งจ่ายเพื่อจัดหาเงินทุนจากประชาชน(๓) ตั๋วแลกเงินหรือตั๋วสัญญาใช้เงินที่สั่งจ่ายหรือออกโดยบริษัทจำกัดซึ่งได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ ตั้งแต่ระดับ AA ขึ้นไปหรือตั๋วแลกเงินที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ระดับAA ขึ้นไป ทั้งนี้ โดยสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือซึ่งได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ข้อ ๓ในการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกิจการของผู้อื่นหรือก่อภาระผูกพันหรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดของบริษัทเงินทุนต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดหรืออัตราส่วนกับเงินกองทุนชั้นที่๑ ของบริษัทเงินทุน หักด้วยจำนวนเงินตามสัญญาการทำธุรกรรม Credit DefaultSwaps ที่บริษัทเงินทุนซื้อประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงจากบุคคลนั้นดังต่อไปนี้ แล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า(๑) จำนวนเงินที่บริษัทเงินทุนให้กู้ยืมเงินแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใดหรือลงทุนในกิจการของบุคคลนั้นรวมกันเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕(๒) จำนวนเงินที่บริษัทเงินทุนก่อภาระผูกพันหรือจ่ายไปตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดรวมกันเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕(๓) จำนวนเงินที่บริษัทเงินทุนให้กู้ยืมเงินแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใดหรือลงทุนในกิจการของบุคคลนั้นตาม (๑) และก่อภาระผูกพันหรือจ่ายไปตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลนั้น ตาม (๒) รวมกันเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๓๕การคำนวณภาระผูกพันสำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยให้บริษัทเงินทุนเลือกใช้วิธีการใดวิธีการหนึ่งกับคู่สัญญารายหนึ่งๆดังนี้(๑) กรณีคู่ค้าเป็นธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุนธนาคารที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นและธนาคารที่ตั้งอยู่นอกประเทศไทยซึ่งได้มีการลงนามในสัญญาที่ยินยอมให้หักกลบลบหนี้ระหว่างกัน (Netting) โดยสัญญาดังกล่าวต้องมีเงื่อนไขครบถ้วน ดังนี้ (๑.๑) เป็นสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษร มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายและเป็นสัญญา MasterAgreement ที่ครอบคลุมถึงสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยทุกสัญญาที่บริษัทเงินทุนทำกับคู่ค้ารายนั้นๆ(๑.๒) ในกรณีที่มีคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งผิดนัดชำระหนี้ (Default) ล้มละลาย เลิกกิจการ หรือเหตุอื่นในทำนองเดียวกันสัญญาหักกลบลบหนี้จะต้องกำหนดให้บริษัทเงินทุนต้องชำระหนี้ให้กับคู่ค้าหรือรับชำระหนี้จากคู่ค้าเป็นยอดรวมสุทธิเพียงยอดเดียว (Single LegalObligation) โดยยอดรวมสุทธิดังกล่าวเป็นผลรวมสุทธิของยอดกำไรและขาดทุนที่ได้จากการวัดมูลค่ายุติธรรม(Mark to market) ของสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยที่บริษัทเงินทุนทำกับคู่ค้าทุกสัญญา(๑.๓) ที่ปรึกษากฎหมายอิสระได้ให้ความเห็นชอบอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรว่าการหักกลบลบหนี้ตาม(๑.๒) สามารถกระทำได้โดยไม่ขัดกับ(๑.๓.๑) กฎหมายของประเทศที่สำนักงานใหญ่ของนิติบุคคลซึ่งเป็นคู่สัญญานั้นตั้งอยู่นอกจากนี้ หากคู่สัญญาเป็นสาขาของนิติบุคคลต่างประเทศการหักกลบลบหนี้จะต้องไม่ขัดกับกฎหมายที่สาขาของนิติบุคคลนั้นตั้งอยู่ด้วย(๑.๓.๒) กฎหมายที่ใช้บังคับกับการทำธุรกรรมนั้นๆและกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการหักกลบลบหนี้(๑.๔) ไม่มีเงื่อนไขที่มีผลบังคับให้คู่สัญญาฝ่ายที่มิได้ผิดสัญญาจะต้องชำระหนี้ในวงเงินจำกัดหรือไม่ต้องชำระหนี้ให้กับคู่สัญญาฝ่ายที่ผิดสัญญา หากคู่สัญญาฝ่ายที่ผิดสัญญามีฐานะเป็นเจ้าหนี้สุทธิหลังการหักกลบลบหนี้(Walkaway Clause) ให้บริษัทเงินทุนคำนวณมูลค่าเทียบเท่าที่จะนับเป็นการก่อภาระผูกพัน จากสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยโดยนำเอาผลรวมสุทธิของการวัดมูลค่ายุติธรรมในปัจจุบัน (Net Current CreditExposure) ที่เป็นบวกไปรวมกับผลรวมของการวัดมูลค่าความเสี่ยงที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต(Potential Future Credit Exposure)โดยที่(ก) ผลรวมสุทธิของการวัดมูลค่ายุติธรรมในปัจจุบัน(Net Current Credit Exposure) คือยอดรวมสุทธิของกำไรและขาดทุนที่ได้จากการวัดมูลค่ายุติธรรมของสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยทุกสัญญาที่บริษัทเงินทุนทำกับคู่ค้ารายเดียวกันในกรณีที่ยอดรวมสุทธิของการวัดมูลค่ายุติธรรมมีค่าเป็นบวกให้ใช้ยอดรวมสุทธิดังกล่าวเป็นมูลค่าของNet Current Credit Exposure แต่กรณีที่ยอดรวมสุทธิดังกล่าวออกมามีค่าเป็นลบหรือศูนย์Net Current Credit Exposure จะมีมูลค่าเป็นศูนย์(ข) ผลรวมของการวัดมูลค่าความเสี่ยงที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต(Potential Future Credit Exposure) คือผลรวมของการนำจำนวนเงินตามสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย (NotionalAmount) ไปคูณด้วยค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ตามที่กำหนดไว้ในตารางที่ ๑โดยอนุญาตให้ทำการหักกลบกันเฉพาะกรณีที่คู่ค้ารายเดียวกันทำสัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า(Foreign Exchange Forward Contracts) ซึ่งมีวันครบกำหนดวันเดียวกัน(Same Maturity Date) และสกุลเงินเดียวกัน (SameCurrency Pair) เท่านั้น โดยให้คูณจำนวนเงินตามสัญญา (NotionalAmount) ทั้งด้านซื้อและด้านขายที่ครบกำหนดวันเดียวกันด้วยค่าแปลงสภาพ(Credit Conversion Factor) ก่อนแล้วนำผลคูณที่ได้มาหักกลบกันตารางที่ ๑ Credit Conversion Factor สำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยกรณีที่คู่ค้าได้มีการลงนามในสัญญาที่เป็นไปตามเงื่อนไขครบถ้วนอายุที่เหลือของสัญญาสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนสัญญาอัตราดอกเบี้ยไม่เกิน ๑๔ วัน๐๐ไม่เกิน ๑ ปี๐.๐๑๐ตั้งแต่ ๑ ปีขึ้นไป๐.๐๕๐.๐๐๕(๒) สำหรับคู่ค้าอื่นๆนอกจากที่กล่าวตาม (๑) ให้บริษัทเงินทุนคำนวณมูลค่าเทียบเท่าที่จะนับเป็นภาระผูกพันโดยนำจำนวนเงินตามสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย (NotionalAmount) คูณด้วยค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ตามที่กำหนดไว้ใน ตารางที่ ๒ ยกเว้นในกรณีที่คู่ค้ารายเดียวกันทำสัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (ForeignExchange Forward Contracts) ทั้งด้านซื้อและด้านขายให้นำสัญญาที่เป็นรายการตรงกันข้ามกัน มีวันครบกำหนดวันเดียวกัน (SameMaturity Date) และมีสกุลเงินเดียวกัน (Same Currency Pair) มาหักกลบกันได้หากคู่ค้าได้ทำสัญญาที่ระบุว่าให้สามารถหักกลบลบหนี้ได้ตามกฎหมายโดยให้คูณจำนวนเงินตามสัญญา (Notional Amount) ทั้งด้านซื้อและด้านขายด้วยค่าแปลงสภาพ(Credit Conversion Factor) ก่อนแล้วนำผลคูณที่ได้มาหักกลบกัน ผลลัพธ์ที่เหลือสุทธิให้นับเป็นการ ก่อภาระผูกพันตารางที่ ๒ Credit Conversion Factor สำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยอายุที่เหลือของสัญญาสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนสัญญาอัตราดอกเบี้ยไม่เกิน ๑๔ วัน๐๐ไม่เกิน ๑ ปี๐.๐๒๐.๐๐๕ตั้งแต่ ๑ ปีขึ้นไป๐.๐๕๐.๐๑ข้อ ๔ การให้กู้ยืมเงินโดยวิธีการรับซื้อซื้อลดหรือรับช่วงซื้อลดตั๋วเงินให้ถือเป็นการให้กู้ยืมเงินแก่บุคคลดังกล่าวต่อไปนี้ซึ่งเมื่อรวมกับการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนกรณีอื่นๆแล้วต้องไม่เกินอัตราส่วนตามกำหนดไว้ในข้อ ๓ ด้วย(๑) ธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนอื่นทุกรายที่รับรองและรับอาวัลตั๋วเงินที่มีคุณภาพกรณีที่เป็นตั๋วแลกเงินที่มีธนาคารพาณิชย์หรือบริษัทเงินทุนอื่นนั้นรับรองหรือรับอาวัล(๒) ผู้สั่งจ่ายหรือผู้ออกตั๋วเงินที่มีคุณภาพกรณีเป็นตั๋วเงินที่มีคุณภาพที่ไม่มีธนาคารพาณิชย์หรือบริษัทเงินทุนอื่นรับรองหรือรับอาวัล(๓) ผู้ทรงซึ่งขายตั๋วเงินและบุคคลซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วเงินกรณีตั๋วเงินนั้นไม่ใช่ตั๋วเงินที่มีคุณภาพข้อ ๕การทำธุรกรรมที่มีผลให้บริษัทเงินทุนเข้ารับความเสี่ยงด้านเครดิต (creditrisk) โดยบริษัทเงินทุนมีภาระต้องชำระเงินหรือรับความเสียหายเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่กำหนดขึ้นเกี่ยวกับความสามารถในการชำระหนี้(Credit Event) ของบุคคลใดให้ถือว่าเป็นการก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลนั้นด้วยข้อ ๖ ความในข้อ ๓ไม่ใช้บังคับแก่กรณีที่บริษัทเงินทุน(๑) ให้กู้ยืมหรือลงทุนโดยการซื้อหลักทรัพย์หรือตราสารหนี้ดังต่อไปนี้(ก) หลักทรัพย์รัฐบาลไทยหรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยกระทรวงการคลัง(ข) หุ้นกู้พันธบัตร หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย(ค) หุ้นกู้พันธบัตรหรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยองค์การของรัฐหรือนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น(ง) หุ้น หุ้นกู้หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย(๒) ให้กู้ยืมเงินรับรองตั๋วเงิน รับอาวัลตั๋วเงิน ค้ำประกันหรือก่อภาระผูกพันอื่นใดโดยมีหลักทรัพย์หรือตราสารดังต่อไปนี้เป็นประกัน(ก) หลักทรัพย์รัฐบาลไทย หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยกระทรวงการคลัง(ข) หุ้นกู้พันธบัตร หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย(ค) หุ้นกู้พันธบัตรหรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยองค์การของรัฐหรือนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นการคำนวณราคาของหลักประกันตามวรรคหนึ่ง (๒) ให้ถือตามราคาดังนี้(๑) กรณีหลักทรัพย์รัฐบาลไทยต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ตราไว้(๒) กรณีหุ้นกู้ พันธบัตรหรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ประเภทระบุอัตราดอกเบี้ย ต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ตราไว้(๓) กรณีหุ้นกู้พันธบัตร หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ประเภทไม่ระบุอัตราดอกเบี้ย ต้องไม่เกินร้อยละ๖๐ ของจำนวนเงินที่ตราไว้(๓) การให้กู้ยืมหรือลงทุนในส่วนของสินทรัพย์อ้างอิงซึ่งมีการทำสัญญาที่มีผลเป็นการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตในธุรกรรม CreditDefault Swaps ของสินทรัพย์อ้างอิงดังกล่าว(๔) การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนโดยซื้อตราสารแสดงสิทธิในหนี้โดยมีบุคคลอื่นทำสัญญากับบริษัทเงินทุนนั้นว่าบุคคลอื่นนั้นจะรับความเสี่ยงด้านเครดิต (credit risk) ในกรณีที่บริษัทเงินทุนไม่ได้รับชำระเงินคืนทั้งนี้ เฉพาะส่วนที่ไม่เกินจำนวนเงินสดที่ผู้รับความเสี่ยงนำมาวางไว้เป็นประกันหรือไม่เกินจำนวนเงินที่มีสิทธิหักกลบลบหนี้กับผู้รับความเสี่ยงนั้นข้อ ๗[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๖หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร เทวกุลผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยสุภาพร/พิมพ์๔ สิงหาคม ๒๕๔๖ศุภสรณ์/อภิสิทธิ์ผู้จัดทำ๘ สิงหาคม ๒๕๔๖[๑]รก.๒๕๔๖/พ๕๑ง/๘๘/๑ พฤษภาคม ๒๕๔๖