ประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านให้เหมาะสมกับสภาวการณ์ทางการแพทย์และสาธารณสุขปัจจุบันอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๖ (๕) (๗) (๙) แห่งพระราชบัญญัติยาพ.ศ. ๒๕๑๐ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยา (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดย คำแนะนำของคณะกรรมการยา จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านลงวันที่ ๒๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๖ข้อ ๒ ให้ยาแผนปัจจุบันที่มีตำรับยา สรรพคุณ ขนาดและวิธีใช้คำเตือน การเก็บรักษา และขนาดบรรจุ ต่อไปนี้เป็นยาสามัญประจำบ้าน(๑) ยาแก้ปวดท้อง ท้องอืด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ(๑.๑) ยาเม็ดลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซียในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือAluminium Hydroxide 200-600 mg.Magnesium Hydroxide 200-400 mg.สรรพคุณ บรรเทาอาการจุกเสียดท้องขึ้น ท้องเฟ้อ และปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ขนาดและวิธีใช้ เคี้ยวยาก่อนกลืนรับประทานก่อนอาหาร ชั่วโมง หรือหลังอาหาร ๑ ชั่วโมง หรือเมื่อมีอาการผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๑-๔ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ๑-๒ เม็ด(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)คำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต ๒)ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่ง สำหรับตำรับที่มี Low Sodiumคือ มีผลวิเคราะห์ที่แสดงว่ามีปริมาณของ Sodium ในขนาดรับประทานต่อวันไม่เกิน 5 mEq(115 mg.) ให้แจ้งคำเตือนดังนี้คำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑.๒) ยาน้ำลดกรดอะลูมินา-แมกนีเซียในสูตรตำรับ๕ มิลลิลิตรประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือAluminium Hydroxide 165-650 mg.Magnesium Hydroxid 103-500 mg.สรรพคุณ บรรเทาอาการจุกเสียดท้องขึ้น ท้องเฟ้อ และปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ขนาดและวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้ยารับประทานก่อนอาหาร ชั่วโมง หรือหลังอาหาร ๑ ชั่วโมง หรือเมื่อมีอาการผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๑-๔ ช้อนชาเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๑-๒ ช้อนชาเด็ก ๓-๖ ปี รับประทานครั้งละ -๑ ช้อนชา(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)คำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่งสำหรับตำรับที่มี Low Sodium คือ มีผลวิเคราะห์ที่แสดงว่ามีปริมาณของSodium ในขนาดรับประทานต่อวันไม่เกิน 5 mEq (115 mg.) ให้แจ้งคำเตือนดังนี้คำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ๒๔๐ มิลลิลิตร และ ๔๕๐ มิลลิลิตร(๑.๓) ยาเม็ดแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ โซดามินท์ในสูตรตำรับ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือSodium Bicarbonate 300 mg.Peppermint Oil 0.003 ml.สรรพคุณ บรรเทาอาการจุกเสียดลดอาการระคายเคือง เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารขนาดและวิธีใช้ รับประทานหลังอาหาร๑ ชั่วโมง หรือเมื่อมีอาการผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๓-๖เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๑-๓เม็ดคำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑.๔) ยาขับลมในสูตรตำรับ๑๕ มิลลิลิตร ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือCapsicum Tincture 0.060-0.500 ml.Compound Cardamom Tincture 0.035-1.800 ml.Strong Ginger Tincture 0.024-0.240ml.สรรพคุณ บรรเทาอาการท้องขึ้นท้องอืด ท้องเฟ้อ และขับลมในกระเพาะอาหารขนาดและวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้ยารับประทานวันละ ๓-๔ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๑ หรือ ๒ ช้อนโต๊ะเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละหรือ ๑ ช้อนโต๊ะ(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)คำเตือน ยานี้มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่.% ควรใช้ด้วยความระมัดระวังการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐C และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๑๘๐ มิลลิลิตร ๒๔๐ มิลลิลิตร และ ๔๕๐ มิลลิลิตร(๑.๕) ยาแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ ยาธาตุน้ำแดงในสูตรตำรับ๑๕ มิลลิลิตร ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือSodium Bicarbonate 0.15-0.60 g.Compound Rhubarb Tincture 0.50-2.00 ml.และ/หรือ Tincture อื่น ๆที่มีสรรพคุณทางยา ได้แก่Compound Cardamom Tincture 0.01-1.00 ml.Compound Gentian Tincture 0.18-1.10 ml.Compound Tinospora Tincture 0.50 ml.Weak Ginger Tincture 0.48-2.01 ml.Strong Ginger Tincture 0.10-0.30 ml.Nux Vomica Tincture 0.09-0.10 ml.Ipecacuanha Tincture 0.18-0.30 ml.และ/หรือ volatile Substance อื่น ๆ ที่มีสรรพคุณทางยา ได้แก่Peppermint Spirit 0.15-0.30 ml.Peppermint Oil 0.03-0.20 ml.Menthol 0.05-0.30 ml.Concentrated Dill Water 0.10 ml.Camphor 19.00mg.สรรพคุณ บรรเทาอาการปวดท้องเนื่องจากจุกเสียด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อขนาดและวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้ยา รับประทานก่อนอาหารวันละ๓ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๑ หรือ ๒ ช้อนโต๊ะเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละหรือ ๑ ช้อนโต๊ะ(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่มีผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)คำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่ง๓) ยานี้มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่ ..% ควรใช้ด้วยความระมัดระวังการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐C และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๑๘๐ มิลลิลิตร ๒๔๐ มิลลิลิตร และ ๔๕๐ มิลลิลิตร(๑.๖) ยาน้ำแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ โซเดียมไบคาร์บอเนตในสูตรตำรับ๕ มิลลิลิตร ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือSodium Bicarbonate ๕๐ mg.โดยในสูตรตำรับไม่อนุญาตให้ใช้Alcohol เป็นส่วนผสมสรรพคุณ บรรเทาอาการท้องอืดท้องขึ้น ท้องเฟ้อ เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารขนาดและวิธีใช้ ใช้ป้อนให้ทารกและเด็กหลังอาหารหรือเมื่อมีอาการ ไม่ควรให้เกินวันละ ๖ ครั้งเด็กอายุ ๒-๓ ปี ครั้งละ ๒-๓ช้อนชาเด็กอายุ ๖-๑๒ เดือน ครั้งละ ๒ช้อนชาเด็กอายุ ๑-๖ เดือน ครั้งละ ๑ช้อนชาทารกแรกเกิด ๑ เดือน ไม่ควรใช้คำเตือน ๑)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า๒ สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐C และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๖๐ มิลลิลิตร(๑.๗) ยาทาแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ ทิงเจอร์มหาหิงคุ์ในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือAsafetida 20% w/vสรรพคุณ บรรเทาอาการท้องขึ้นท้องเฟ้อ ปวดท้องในเด็กวิธีใช้ ทาบางๆ ที่หน้าท้อง วันละ ๒-๓ ครั้งคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐C และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๑๕ มิลลิลิตร ๓๐ มิลลิลิตร และ ๖๐ มิลลิลิตร(๒) ยาแก้ท้องเสีย(๒.๑) ยาแก้ท้องเสียผงน้ำตาลเกลือแร่ในสูตรตำรับ๑ ซอง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSodium Chloride 0.875 g.Sodium Bicarbonate 0.625 g.Potassium Chloride 0.375 g.Glucose Anhydrous 5.000 g.หรือในสูตรตำรับ ๑ ซอง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSodium Chloride 0.875 g.Trisodium Citrate Dihydrate 0.725 g.Potassium Chloride 0.375 g.Glucose Anhydrous 5.000 g.สรรพคุณ ทดแทนการเสียน้ำในรายที่มีอาการท้องร่วงหรือในรายที่มีอาเจียนมาก ๆ และ ป้องกันการช็อคเนื่องจากการที่ร่างกายขาดน้ำวิธีใช้ เทผงยาทั้งซองละลายในน้ำสะอาดเช่น น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ประมาณ ๒๕๐ มิลลิลิตร (๑ แก้ว) ให้ดื่มมาก ๆ เมื่อเริ่มมีอาการท้องร่วงถ้าถ่ายบ่อยให้ดื่มบ่อยครั้งขึ้น ถ้าอาเจียนด้วยให้ดื่มทีละน้อยแต่บ่อยครั้งขนาดการใช้ เด็กอายุมากกว่า๒ ปี ผู้ใหญ่ ให้ดื่มสารละลายเกลือแร่ประมาณ ๑ แก้ว (๒๕๐ มิลลิลิตร) ต่อการถ่ายอุจจาระ๑ ครั้ง หรือตามความกระหายของผู้ป่วยเด็กอ่อน เด็กอายุ ๒ ปี ให้ดื่มทีละน้อยสลับกับน้ำเปล่าประมาณวันละ๓ ซอง หรือมากพอที่คนไข้ต้องการและดื่มต่อไปจนกว่าอาการจะดีขึ้นคำเตือน ๑)ผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้๒) ถ้าผู้ป่วยยังมีอาการอาเจียนมาก เหงื่อออกมาก ตัวเย็น ความรู้สึกเปลี่ยนแปลงไปหรือหมดสติ ควรนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยด่วนการเก็บรักษา ๑)เก็บในที่แห้ง และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดด๒) ยาที่ละลายน้ำแล้วเกิน ๒๔ ชั่วโมง ไม่ควรใช้ขนาดบรรจุ ๑ซองสำหรับผสมน้ำ ๒๕๐ มิลลิลิตร(๓) ยาระบาย(๓.๑) ยาระบายกลีเซอรีนชนิดเหน็บทวารสำหรับเด็กในสูตรตำรับ๑ แท่ง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือGlycerin 91% w/wสรรพคุณ สำหรับบรรเทาอาการท้องผูกใช้เหน็บทวารหนักเพื่อช่วยการขับถ่ายขนาดและวิธีใช้ ใช้เหน็บทวารหนักครั้งละ๑ แท่ง เมื่อต้องการ ควรรอไว้ ๑๕ นาที เพื่อให้ตัวยาละลายคำเตือน ไม่ควรใช้เป็นประจำการเก็บรักษา เก็บในตู้เย็นและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แท่งละ๑.๕ กรัม บรรจุแผง(๓.๒) ยาระบายกลีเซอรีนชนิดเหน็บทวารสำหรับผู้ใหญ่ในสูตรตำรับ๑ แท่ง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือGlycerin 91% w/wสรรพคุณ สำหรับบรรเทาอาการท้องผูกใช้เหน็บทวารหนักเพื่อช่วยการขับถ่ายขนาดและวิธีใช้ ใช้เหน็บทวารหนักครั้งละ๑ แท่ง เมื่อต้องการ ควรรอไว้ ๑๕ นาที เพื่อให้ตัวยาละลายคำเตือน ไม่ควรใช้เป็นประจำการเก็บรักษา เก็บในตู้เย็นและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แท่งละ๒.๕๕ กรัม บรรจุแผง(๓.๓) ยาระบายแมกนีเซียในสูตรตำรับ๑๕ มิลลิลิตร ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือMagnesium Hydroxide 1.2 g.สรรพคุณ ยาระบายขนาดและวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้ยารับประทานก่อนนอนหรือตื่นนอนเช้าผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๒-๓ ข้อนโต๊ะ (๓๐-๔๕ มิลลิลิตร)เด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ๑-๒ ช้อนโต๊ะ (๑๕-๓๐ มิลลิลิตร)เด็ก ๑-๖ ปี รับประทานครั้งละ๑-๓ ช้อนชา (๕-๑๕ มิลิลิตร)คำเตือน ๑)ห้ามใช้เมื่อมีอาการปวดท้อง หรือคลื่นไส้อาเจียน๒) ไม่ควรรับประทานเป็นประจำการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิระหว่าง๑๕-๓๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ๖๐ มิลลิลิตร และ ๑๒๐ มิลลิลิตร(๓.๔) ยาระบายมะขามแขกในสูตรตำรับ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือฝักมะขามแขกที่เอาเมล็ดออกแล้วซึ่งมีปริมาณSennosides เทียบเท่ากับ Sennoside B 7.5 mg.สรรพคุณ ยาระบายขนาดและวิธีใช้ รับประทานก่อนนอนหรือตื่นนอนเช้าผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๓-๔ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ๑-๒ เม็ดคำเตือน ๑) ห้ามใช้เมื่อมีอาการปวดท้องหรือคลื่นไส้อาเจียน๒) หญิงมีครรภ์หรือให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา๓) ไม่ควรรับประทานเป็นประจำการเก็บรักษา เก็บในที่แห้งและอุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๓.๕) ยาระบายโซเดียม คลอไรด์ ชนิดสวนทวารในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSodium Chloride 15% w/vสรรพคุณ สำหรับบรรเทาอาการท้องผูกใช้สวนทวารให้ถ่ายอุจจาระวิธีใช้ สวนเข้าทางทวารหนักและกลั้นไว้จนทนไม่ไหวจึงเข้าส้วมผู้ใหญ่ ใช้ครั้งละ๒๐-๔๐ มิลลิลิตรเด็ก ๖-๑๒ ปี ใช้ครั้งละ๑๐-๒๐ มิลลิลิตรเด็ก ๑-๖ ปี ใช้ครั้งละ๕-๑๐ มิลลิลิตรคำเตือน ไม่ควรใช้เป็นประจำการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ หลอดพลาสติก๑๐ มิลลิลิตร และ ๒๐ มิลลิลิตร(๔) ยาถ่ายพยาธิลำไส้(๔.๑) ยาถ่ายพยาธิตัวกลม มีเบนดาโซลในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือMebendazole 100 mg.สรรพคุณ ถ่ายพยาธิเส้นด้ายตัวกลมขนาดและวิธีใช้ เคี้ยวยาให้ละเอียดก่อนกลืนสำหรับพยาธิเส้นด้ายและพยาธิเข็มหมุดทั้งเด็กอายุตั้งแต่ ๒ ปีขึ้นไปและผู้ใหญ่รับประทานครั้งละ ๑ เม็ด หลังอาหารเย็นเพียงครั้งเดียวสำหรับพยาธิตัวกลมอื่น ๆ ได้แก่พยาธิปากขอ พยาธิไส้เดือนและพยาธิแส้ม้าทั้งเด็กอายุตั้งแต่ ๒ ปีขึ้นไปและผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๑ เม็ด วันละ ๒ ครั้ง หลังอาหารเช้าและเย็นติดต่อกัน๓ วัน และอาจรับประทานซ้ำอีก ๑ เม็ด หลังจากการรักษาครั้งแรก ๒ สัปดาห์ต่อมาคำเตือน ๑)ไม่ควรใช้ในหญิงมีครรภ์ในระยะ ๓ เดือนแรก และผู้ที่เป็นโรคตับ๒) ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า ๒ ปีการเก็บรักษา ป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๖ เม็ด(๕) ยาบรรเทาปวด ลดไข้(๕.๑) ยาเม็ดบรรเทาปวด ลดไข้แอสไพรินในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือAspirin 325 mg.สรรพคุณ ลดไข้บรรเทาอาการปวดขนาดและวิธีใช้ รับประทานหลังอาหารทันทีหรือขณะท้องไม่ว่างแล้วดื่มนำตามมากๆรับประทานทุก ๆ ๔-๖ชั่วโมงเมื่อมีอาการ ไม่ควรรับประทานเกินวันละ ๕ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๑-๒ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๑ เม็ดเด็ก ๓-๖ ปี รับประทานครั้งละเม็ดคำเตือน ๑) ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า๑ ปี และหญิงมีครรภ์ระยะใกล้คลอด๒)ห้ามใช้สำหรับลดไข้ในผู้ที่ป่วยโรคไข้หวัดใหญ่ อีสุกอีใส และไข้เลือดออก๓)ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคแผลในระบบทางเดินอาหารและโรคหอบหืด๔)ห้ามใช้สำหรับรักษาอาการปวดเมื่อยเนื่องจากการทำงานหนักการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๕.๒) ยาเม็ดบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล ๕๐๐ มก.ในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือParacetamol 500mg.สรรพคุณ ลดไข้บรรเทาอาการปวดขนาดและวิธีใช้ รับประทานทุก๔ หรือ ๖ ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ไม่ควรรับประทานเกินวันละ ๔ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๑-๒ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ -๑ เม็ดคำเตือน ๑)ถ้าใช้ยานี้เกินขนาดที่ระบุไว้บนฉลากหรือเอกสารกำกับยา จะทำให้เป็นพิษต่อตับได้ และไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน๕ วัน๒) ผู้ที่เป็นโรคตับ โรคไต ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยานี้๓) ห้ามใช้สำหรับรักษาอาการปวดเมื่อย เนื่องจากการทำงานหนักการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๕.๓) ยาเม็ดบรรเทาปวดลดไข้พาราเซตามอล ๓๒๕ มก.ในสูตรตำรับ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือParacetamol 325mg.สรรพคุณ ลดไข้บรรเทาอาการปวดขนาดและวิธีใช้ รับประทานทุก๔ หรือ ๖ ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ไม่ควรรับประทานเกินวันละ ๕ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๒ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ๑ เม็ดเด็ก ๓-๖ ปี รับประทานครั้งละเม็ดคำเตือน ๑)ถ้าใช้ยานี้เกินขนาดที่แนะนำ จะทำให้เป็นพิษต่อตับได้และไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน๕ วัน๒) ผู้ที่เป็นโรคตับ โรคไต ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยานี้๓) ห้ามใช้สำหรับรักษาอาการปวดเมื่อยเนื่องจากการทำงานหนักการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๕.๔) ยาน้ำบรรเทาปวดลดไข้พาราเซตามอลในสูตรตำรับ๕ มิลลิลิตร ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือParacetamol 120mg.โดยในสูตรตำรับไม่อนุญาตให้ใช้Alcohol เป็นส่วนผสมสรรพคุณ ลดไข้บรรเทาอาการปวดขนาดและวิธีใช้ รับประทานทุก๔ หรือ ๖ ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ไม่ควรรับประทานเกินวันละ ๕ ครั้ง- สำหรับขนาดบรรจุขวดละ ๖๐ มิลลิลิตรพร้อมช้อนชาให้แสดงขนาดรับประทานดังนี้เด็กอายุ ๓-๖ ปี รับประทานครั้งละ ๑-๒ ช้อนชา (๕-๑๐ มิลลิลิตร)เด็กอายุ ๑-๓ ปี รับประทานครั้งละ -๑ ช้อนชา (๒.๕-๕ มิลลิลิตร)เด็กอายุ ๖ เดือน-๑ปี รับประทานครั้งละ ช้อนชา (๒.๕ มิลลิลิตร)- สำหรับขนาดบรรจุขวดละ ๓๐ มิลลิลิตรพร้อมหลอดหยดให้แสดงขนาดรับประทานดังนี้เด็กอายุ ๔-๕ เดือน รับประทานครั้งละ ๒ หลอดหยด (๒.๔ มิลลิลิตร)เด็กอายุ ๒-๓ เดือน รับประทานครั้งละ ๑ หลอดหยด (๑.๘ มิลลิลิตร)เด็กแรกเกิด ๑ เดือน รับประทานครั้งละ ๑ หลอดหยด (๑.๒ มิลลิลิตร)คำเตือน ๑)ถ้าใช้ยานี้เกินขนาดที่แนะนำ จะทำให้เป็นพิษต่อตับได้ และไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน๕ วัน๒) ผู้ที่เป็นโรคตับ โรคไต ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยานี้การเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดสีชา๓๐ มิลลิลิตรในกล่องกระดาษพร้อมหลอดหยด (๑.๒ มิลลิลิตร) และขวดสีชา ๖๐ มิลลิลิตร ในกล่องกระดาษพร้อมช้อนชา(๕.๕) พลาสเตอร์บรรเทาปวดในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยาและ/หรือ Herbal Extract และ/หรือ Herbal Substance หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่Borneol 0.21-1.00 %w/wCamphor 1.00-2.80 %w/wCaoutchouc 30.00 %w/wEthylene Glycol Salicylate 2.00-6.00 %w/wEucalyptus Oil 0.50 %w/wMenthol 0.30-6.49 %w/wMethyl Salicylate 0.14-6.00 %w/wPeppermint Oil 0.50-2.00 %w/wThymol 0.14-0.50 %w/wCapsaicin Extract 0.65 %w/wPolybutene 12.00 %w/wCapsicum Powder 11.00 %w/wCapsicum Oleoresin 3.00-11.00 %w/wและ/หรือ Zinc Oxide 14.00-22.00 %w/wสรรพคุณ ใช้บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อวิธีใช้ เช็ดบริเวณผิวหนังที่จะปิดให้สะอาดและแห้งปิดพลาสเตอร์ตรงบริเวณที่มีอาการปวด ควรเปลี่ยนวันละ ๑-๒ ครั้งคำเตือน อย่าใช้พลาสเตอร์นี้บริเวณเยื่อบุอ่อนตา หรือบริเวณบาดแผลเปิดการเก็บรักษา เก็บในที่เย็น และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ๑๐ แผ่น(๖) ยาแก้แพ้ ลดน้ำมูก(๖.๑) ยาเม็ดแก้แพ้ ลดน้ำมูก คลอร์เฟนิรามีนในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือChlorpheniramineMaleate 2 mg.สรรพคุณ บรรเทาอาการแพ้เช่น ลมพิษ น้ำมูกไหลขนาดและวิธีใช้ รับประทานทุก๔-๖ ชั่วโมง เมื่อมีอาการผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ๑-๒ เม็ด ไม่ควรรับประทานเกินวันละ ๑๒ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๑ เม็ดไม่ควรรับประทานเกินวันละ ๖ เม็ดคำเตือน ๑)ไม่ควรใช้ยาติดต่อกันนานเกิน ๗ วัน๒) ยานี้อาจทำให้เกิดอาการง่วงซึม จึงไม่ควรขับขี่ยานยนต์หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกลและหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ผสมการเก็บรักษา เก็บในอุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๗) ยาแก้ไอ ขับเสมหะ(๗.๑) ยาน้ำแก้ไอขับเสมหะสำหรับเด็กในสูตรตำรับ ๕ มล. ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือAmmonium Carbonate 0.02 g.Glycyrrhiza Fluidextract 0.25 ml.สรรพคุณ บรรเทาอาการไอขับเสมหะวิธีใช้ รับประทานวันละ๓-๔ ครั้งเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๒ ช้อนชา (๑๐ มิลลิลิตร)เด็ก ๓-๖ ปี รับประทานครั้งละ ๑ ช้อนชา ( ๕ มิลลิลิตร)เด็ก ๑-๓ ปี รับประทานครั้งละ ช้อนขา (๒.๕ มิลลิลิตร)การเก็บรักษา เก็บในอุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐C และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๖๐ มิลลิลิตร และ ๑๒๐ มิลลิลิตร(๗.๒) ยาแก้ไอน้ำดำในสูตรตำรับ ๕ มล. ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือGlycyrrhiza Fluidextract 0.6 ml.Antimony Potassium Tartrate 1.2-2.0 mg.CamphoratedOpium Tincture 0.6 ml.สรรพคุณ บรรเทาอาการไอและช่วยขับเสมหะขนาดและวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้รับประทานวันละ ๓-๔ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๑-๒ ช้อนชา (๕-๑๐ มิลลิลิตร)เด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ -๑ ช้อนชา (๒.๕-๕ มิลลิลิตร)คำเตือน ๑)ห้ามใช้ยานี้ในเด็กที่มีอายุต่ำกว่า ๖ ปี คนชรา และหญิงมีครรภ์๒) ห้ามใช้ยานี้ติดต่อกับนานเกิน๓ วัน๓) ยานี้มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่ .% ควรใช้ด้วยความระมัดระวังการเก็บรักษา เก็บให้พ้นมือเด็กและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๖๐ มิลลิลิตร(๘) ยาดมหรือทาแก้วิงเวียน หน้ามืดคัดจมูก(๘.๑) ยาดมแก้วิงเวียน เหล้าแอมโมเนียหอมในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือAmmonium Carbonate 3.40 %w/vStrong Ammonia Solution 3.60-6.75 %v/vสรรพคุณ ดมบรรเทาอาการวิงเวียน หน้ามืด หรือทาผิวหนังบรรเทาอาการเนื่องจากพิษแมลงกัดต่อย หรือถูกพืชมีพิษวิธีใช้ ใช้ชุบสำลีดมหรือใช้ทาคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิทและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๑๕ มิลลิลิตร(๘.๒) ยาดมแก้วิงเวียน แก้คัดจมูกในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยาและ/หรือ Herbal Extract หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่Menthol 0.07-77.90 %w/vCamphor 0.45-42.00 %w/vMethyl Salicylate 3.00-15.00 %w/vAnise Oil 0.68 %v/vBurgamot Oil 0.50-0.68 %v/vCajuput Oil 0.50-11.00 %v/vCassia Oil 0.50 %w/vClove Oil 1.25 %v/vDwarf-Pine Needle Oil 1.00 %w/vEucalyptus Oil 1.50-23.00 %v/vLavender Oil 4.69-8.00 %v/vPeppermint Oil 2.20-10.38 %v/vSage Oil 6.00 %w/vSassafras Oil 5.00 %w/vTurpentine Oil 0.71-8.00 %w/vCapsicum Tincture 4.00-8.00 %v/vMyrrh Tincture 1.00 %w/vRatanghia Tincture 0.40 %v/vTerpinol 3.33 %v/vThymol 0.10 %w/vCamphor Spirit 3.00 %v/vBorneo Camphor 9.00 %w/vBornyl Acetate 0.42 %w/vLinalyl Acetate 0.47 %w/vPhenyl Salicylate 0.60 %w/vStandard Chamomile Extract 10.00 %w/vสรรพคุณ บรรเทาอาการคัดจมูกหายใจไม่ออก และบรรเทาอาการวิงเวียนศรีษะวิธีใช้ ใช้สูดดมหรือทาบาง ๆ ตามคอและหน้าอกคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิทและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ไม่เกิน๑๔ มิลลิลิตร(หมายเหตุ สามารถทำในรูปยาสูดดมหรือยาน้ำสำหรับสูดดม)(๘.๓) ยาทาระเหยบรรเทาอาการคัดจมูกชนิดขี้ผึ้งในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยาหนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่Menthol 1.35-3.00 %w/wCamphor 3.00-9.00 %w/wCajuput Oil 3.00 %w/wEucualyptus Oil 0.08-5.00 %w/wTerpentine Oil 4.68-5.00 %w/wสรรพคุณ บรรเทาอาการคัดจมูกและลดอาการอันเนื่องจากหวัดวิธีใช้ ทายาที่บริเวณลำคอหน้าอกและหลังคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิทและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ไม่เกิน๕๐ กรัม(๙) ยาแก้เมารถ เมาเรือ(๙.๑) ยาเม็ดแก้เมารถ เมาเรือ ไดเมนไฮดริเนทในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือDimenhydrinate 50mg.สรรพคุณ ใช้ป้องกันอาการเมารถเมาเรือขนาดและวิธีใช้ ผู้ใหญ่รับประทานครั้งละ๑ เม็ด ก่อนออกเดินทางอย่างน้อย ๓๐ นาทีคำเตือน ยานี้อาจทำให้เกิดอาการง่วงซึมจึงไม่ควรขับขี่ยานยนต์หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ผสมการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๒ เม็ด(๑๐) ยาสำหรับโรคตา(๑๐.๑) ยาหยอดตา ซัลฟาเซตาไมด์ในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSulfacetamideSodium 10%w/vสรรพคุณ รักษาอาการตาแดงตาอักเสบ จากโรคติดเชื้อขนาดและวิธีใช้ ใช้หยอดตาครั้งละ ๑-๒ หยด วันละ๓-๔ ครั้งคำเตือน ห้ามใช้เมื่อเปิดใช้แล้วเกิน๑ เดือนหรือเมื่อยาเปลี่ยนสี ขุ่น หรือมีตะกอนการเก็บรักษา เก็บในที่เย็นอุณหภูมิระหว่าง๘-๑๕๐C และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดสีชาละ๑๐ มิลลิลิตร(๑๐.๒) ยาล้างตาในสูตรตำรับประกอบด้วยSodium Chloride ใส่ Preservative ที่เหมาะสมสำหรับใช้กับยาตาได้แก่ Benzalkonium Chloride 0.002-0.020 %w/v หรือ Chlorhexidine (Gluconate หรือ Acetate) 0.01 %w/v ปรับpH 6-8 ด้วย Buffer ที่เหมาะสม และปรับน้ำยาให้เป็น Isotonic กับน้ำตาสรรพคุณ ใช้ล้างตาเพื่อบรรเทาอาการแสบตาระคายเคืองตา อันเนื่องมาจากผง ควัน สิ่งสกปรก เข้าตาวิธีใช้ ใช้ล้างตาวันละ๒-๓ ครั้งคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๑๒๐ มิลลิลิตร พร้อมถ้วยล้างตา(๑๑) ยาสำหรับโรคปากและลำคอ(๑๑.๑) ยากวาดคอในสูตรตำรับประกอบด้วยPotassium lodide 2.50 g.Iodine 1.25 g.Ethyl Alcohol (90percent) 4.00 ml.Purified Water 2.50 ml.Peppermint Oil 0.40 ml.Glycerin to 100.00 ml.สรรพคุณ บรรเทาอาการอักเสบและเจ็บในลำคอวิธีใช้ เติมน้ำสะอาดเท่าตัวแล้วใช้กวาดคอในผู้ใหญ่คำเตือน ใช้สำหรับกวาดในคอเท่านั้นการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิทเก็บในที่เย็น และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ๑๕ มิลลิลิตร(๑๑.๒) ยารักษาลิ้นเป็นฝ้า เยนเชี่ยนไวโอเลตในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือGentian Violet 1%w/vสรรพคุณ รักษากระพุ้งแก้มและลิ้นเป็นฝ้าขาววิธีใช้ ใช้สำลีชุบยาทาตามบริเวณที่เป็นวันละ ๒-๓ ครั้งคำเตือน ใช้สำหรับทาในปากเท่านั้นการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐ ๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ ๑๕ มิลลิลิตรและ ๓๐ มิลลิลิตร(๑๑.๓) ยาแก้ปวดฟันในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือChlorobutanol 25 g.Clove Oil to 100 ml.สรรพคุณ บรรเทาอาการปวดฟันวิธีใช้ ใช้ไม้เล็กๆ พันสำลีชุบยาอุดฟันตรงที่เป็นรูคำเตือน ๑)ระวังอย่าให้ถูกบริเวณอื่น๒) ถ้าอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาทันตแพทย์การเก็บรักษา เก็บให้พ้นมือเด็ก และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ ๘ มิลลิลิตร(๑๑.๔) ยาอมบรรเทาอาการระคายคอในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา และ/หรือ Herbal Extract และ/หรือ HerbalSubstance หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกัน ได้แก่Abietis Pine Oil 0.30 %v/wAnise Oil 0.25 %w/wBorneol 1.66-2.00 %w/wCinnamon Oil 0.35 %w/wCreosote 0.20 %v/wEucalyptus Oil 0.15-0.16 %w/wLemon Oil 0.30-0.52 %v/wMenthol 0.06-5.00 %w/wPeppermint Oil 0.19-3.33 %w/wSylvestris Pine Oil 0.30 %v/wLicorice Extract 7.31-16.67 %w/wTincture Capsicum 0.02 %w/wAmomum 1.00-4.00 %w/wAniseed 2.00 .%w/wCatechu 8.33-38.00 %w/wCinnamon 2.00-10.00 %w/wClove 0.67-4.00 %w/wCostus 0.67 %w/wFennel 1.67-2.00 %w/wGinger 2.00-8.00 %w/wLicorice 26.67-71.38 %w/wSaffron 2.00 %w/wSaussurea 1.00-3.00 %w/wSilver Leaf 0.93 %w/wและ/หรือ Honey 1.50-2.40 %w/wสรรพคุณ ทำให้ชุ่มคอ บรรเทาอาการระคายคอขนาดและวิธีใช้ ใช้อมให้ละลายช้า ๆ ครั้งละ ๑-๕ เม็ด(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)การเก็บรักษา เก็บในที่แห้งและเย็นขนาดบรรจุ ไม่เกิน ๑๐๐เม็ด หรือ ไม่เกิน ๓๐ กรัม(๑๑.๕)[๑]ยาอมบรรเทาอาการเจ็บคอในสูตรตำรับ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือAmyl metacresol ไม่เกิน0.6 mg.2,4 Dichloro Benzyl Alcohol ไม่เกิน 1.2 mg.และอาจมีAscorbic acid ไม่เกิน100 mg.สรรพคุณ บรรเทาอาการเจ็บคอขนาดและวิธีใช้ ผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ ๖ ปีขึ้นไปอมครั้งละ๑ เม็ดให้ละลายช้า ๆ ในปาก ทุก ๒-๓ ชั่วโมง(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาการขึ้นทะเบียนตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์ที่เป็นยาสามัญพิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)คำเตือน ๑)หากใช้ติดต่อกัน ๒ วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกร๒)หญิงมีครรภ์และหญิงให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา๓) ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า ๖ปีการเก็บรักษา เก็บยาในที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 oCขนาดบรรจุ แผงอลูมิเนียมหรือแผงบลิสเตอร์ละไม่เกิน๘ เม็ด(๑๒) ยาใส่แผล ล้างแผล(๑๒.๑) ยาใส่แผล ทิงเจอร์ไอโอดีนในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือIodine 2.0-2.5 %w/vPotassium Iodide 2.4-2.5 %w/vสรรพคุณ รักษาแผลสดวิธีใช้ ใช้สำลีสะอาดชุบยาทาที่แผลคำเตือน ๑)หากมีอาการระคายเคืองหรือผื่นแดงเกิดขึ้น ให้หยุดใช้ยา๒) หลีกเลี่ยงอย่าให้ยาเข้าตาการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิทและเก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ ๑๕มิลลิลิตร และ ๓๐ มิลลิลิตร(๑๒.๒) ยาใส่แผล ทิงเจอร์ไทเมอรอซอลในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือThimerosal 0.1% w/vสรรพคุณ รักษาบาดแผลวิธีใช้ ใช้สำลีสะอาดชุบยาทาที่แผลคำเตือน ๑)หากมีอาการระคายเคืองหรือผื่นแดงเกิดขึ้น ให้หยุดใช้ยา๒) หลีกเลี่ยงอย่าให้ยาเข้าตาการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิทและเก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ๑๕ มิลลิลิตร และ ๓๐ มิลลิลิตร(๑๒.๓) ยาใส่แผล โพวิโดน-ไอโอดีนในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือPovidone-lodine 10 % w/vequivalent to lodine 1 % w/vสรรพคุณ รักษาแผลสดวิธีใช้ ใช้สำลีสะอาดชุบยาทาที่แผลคำเตือน ๑)หากมีอาการระคายเคืองหรือผื่นแดงเกิดขึ้น ให้หยุดใช้ยา๒) หลีกเลี่ยงอย่าให้ยาเข้าตาการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิท และเก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า๔๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ ๑๕ มิลลิลิตรและ ๓๐ มิลลิลิตร(๑๒.๔) ยาไอโซโพรพิล แอลกอฮอล์ในสูตรตำรับประกอบด้วยIsopropyl Alcohol Solution 70 % v/vโดยสูตรตำรับต้องแต่งสีด้วย BrilliantBlue C.I. No.42090สรรพคุณ ทำความสะอาดบาดแผลวิธีใช้ ใช้ทำความสะอาดรอบบาดแผลคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิท และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ ๓๐ มิลลิลิตร(๑๒.๕) ยาเอทิล แอลกอฮอล์ในสูตรตำรับประกอบด้วยEthyl Alcohol Solution 70% v/vโดยสูตรตำรับต้องแต่งสีด้วย BrilliantBlue C.I. No.42090สรรพคุณ ทำความสะอาดบาดแผลวิธีใช้ ใช้ทำความสะอาดรอบบาดแผลคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิท และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ ๓๐ มิลลิลิตร(๑๒.๖) น้ำเกลือล้างแผลในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSodium Chloride 0.9% w/vสรรพคุณ ทำความสะอาดบาดแผลวิธีใช้ ใช้ทำความสะอาดบาดแผลการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ ขวดละ ๕๐๐ มิลลิลิตร(๑๓) ยารักษาแผลติดเชื้อ ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก(๑๓.๑)[๒] (ยกเลิก)(๑๓.๒) ยารักษาแผลติดเชื้อ ซิลเวอร์ ซัลฟาไดอาซีน ครีมในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSilver Sulfadiazine 1% w/wสรรพคุณ ใช้ทาภายนอกเพื่อรักษาการติดเชื้อของแผลซึ่งเกิดจากไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวกวิธีใช้ ใช้ทาบริเวณแผลที่เป็นควรทำความสะอาดแผลแล้วทาครีมทุกวัน วันละ ๑-๒ ครั้ง (สำหรับแผลที่ถูกไฟไหม้ ควรใช้ครีมทุก๒๔ ชั่วโมง)คำเตือน ๑) ไม่ควรใช้ยานี้ในหญิงมีครรภ์และทารกแรกเกิด (๑ เดือนแรก)๒) ในคนที่แพ้ยา Sulphonamide๓) ในผู้ที่เป็นโรคตับและโรคไตการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิระหว่าง ๑๕-๓๐๐Cขนาดบรรจุ หลอดละ ๕ กรัม ๑๕ กรัมและ ๒๕ กรัม(๑๔) ยาบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ แมลงกัดต่อย(๑๔.๑) ยาหม่อง ชนิดขี้ผึ้ง ในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ Volatile Substance ที่มีสรรพคุณทางยา และ/หรือ Herbal Extract หนึ่งหรือหลายชนิดผสมกันได้แก่Methyl Salicylate 1.14-50.00 %w/wCamphor 1.76-25.00 %w/wMenthol 3.00-20.00 %w/wCinnamon Oil 1.00-2.40 %w/wClove Oil 0.50-5.00 %v/wEucalyptus Oil 1.50-13.70 %v/wPeppermint Oil 0.70-16.00 %w/wTerpentine Oil 2.00-3.80 %v/wCapsicum Tincture 0.80-8.00%v/vColophony 2.51 %v/wสรรพคุณ บรรเทาอาการปวด บวม อักเสบเนื่องจากแมลงกัดต่อยหรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อวิธีใช้ ทาและนวดบริเวณที่มีอาการคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิท และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ไม่เกิน ๓๐ กรัม(๑๕) ยาสำหรับโรคผิวหนัง(๑๕.๑) ยารักษาหิดเหา เบนซิล เบนโซเอตในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือBenzyl Benzoate 25% w/vสรรพคุณ รักษาหิดเหา และโลนวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้ยาสำหรับเด็กเล็กให้แบ่งยามาเติมน้ำเท่าตัวแล้วผสมให้เข้ากันสำหรับรักษาหิดอาบน้ำให้สะอาด ใช้ผ้าหรือแปรงอ่อนๆ ถูตรงบริเวณที่มีผื่นคันแล้วทายานี้ให้ทั่วทิ้งไว้ ๒๔ ชั่วโมง แล้วจึงอาบน้ำ วันรุ่งขึ้นให้ทาซ้ำใหม่อีกครั้งตามวิธีเดิมสำหรับรักษาเหาและโลนใส่ยานี้ให้ทั่วศีรษะหรือบริเวณที่มีเหาหรือโลนทิ้งไว้ ๑ วัน ถ้าเป็นมากให้ใช้ยา ๒ ครั้งต่อวัน วันต่อมาจึงสระให้สะอาด เมื่อครบ๗ วันให้ตรวจดูอีกครั้งหนึ่ง ถ้ายังไม่หาย ให้ใส่ยาซ้ำตามวิธีเดิมคำเตือน ระวังอย่าให้ยาเข้าตาการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๒๕๐Cและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดสีชา ๓๐ มิลลิลิตรและ ๖๐ มิลลิลิตร(๑๕.๒) ยารักษาหิด ขี้ผึ้งกำมะถันในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือSublimed Sulphur 10%w/wสรรพคุณ รักษาโรคหิดวิธีใช้ ใช้ทาบริเวณที่เป็นหิดวันละ ๒-๓ ครั้งคำเตือน ถ้าเกิดอาการระคายเคืองต่อผิวหนังให้หยุดใช้ยาการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ หลอดละ ๕ กรัมและ ๑๕ กรัม(๑๕.๓) ยารักษากลากเกลื้อน น้ำกัดเท้าในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือBenzoic Acid 2.5-6.5 % w/wSalicylic Acid 3.0-5.0 % w/wสรรพคุณ รักษากลากเกลื้อน และโรคน้ำกัดเท้าวิธีใช้ ใช้ทาบริเวณที่เป็นโรควันละ ๒-๓ ครั้งคำเตือน ถ้าเกิดอาการระคายเคืองต่อผิวหนังให้หยุดใช้ยาการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ หลอดละ ๕ กรัมและ ๑๕ กรัม(๑๕.๔) ยารักษาโรคผิวหนังเรื้อรังในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือCoal Tar 1% w/wสรรพคุณ รักษาโรคผิวหนังเรื้อรังบางชนิดเช่น เรื้อนกวาง ผิวหนังเป็นผื่นคันวิธีใช้ ใช้ทาบริเวณที่เป็นโรควันละ ๒-๓ ครั้งคำเตือน ถ้าเกิดอาการระคายเคืองต่อผิวหนังให้หยุดใช้ยาการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ หลอดหรือขวดละ๕ กรัม และ ๑๕ กรัม(๑๕.๕) ยาทาแก้ผดผื่นคัน คาลาไมน์ในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือCalamine 8-15 % w/vZinc Oxide 3-12 % w/vสรรพคุณ บรรเทาอาการคันเนื่องจากผดผื่นคันลมพิษวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้ยาทาบริเวณที่เป็นวันละ ๓-๔ ครั้งคำเตือน ห้ามรับประทานการเก็บรักษา ป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ ๖๐ มิลลิลิตร๑๒๐ มิลลิลิตร และ ๑๘๐ มิลลิลิตร(๑๕.๖) ยารักษาเกลื้อน โซเดียม ไทโอซัลเฟตในสูตรตำรับประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือSodium Thiosulfate 100 % w/wสรรพคุณ รักษาเกลื้อนวิธีใช้ เติมน้ำสะอาดจนถึงคอขวดเขย่าผสมกันจนตัวยาละลายหมด (จะได้ความเข้มข้นประมาณ ๒๕%) ใช้ทาบริเวณที่เป็นเกลื้อนหลังอาบน้ำวันละหลายครั้งคำเตือน ยาที่ผสมน้ำแล้วควรใช้ภายใน๑๕ วันการเก็บรักษา ป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ ๑๕ กรัมสำหรับผสมน้ำเป็น ๖๐ มิลลิลิตร(๑๖) ยาบำรุงร่างกาย(๑๖.๑) ยาเม็ดวิตามินบีรวมในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือThiamine Hydrochloride or Thiamine Mononitrate 5 mg.Pyridoxine Hydrochloride 2 mg.Riboflavine 2 mg.Nicotinamide 20mg.สรรพคุณ ป้องกันการขาดวิตามินบีและบำรุงร่างกายขนาดและวิธีใช้ รับประทานวันละ ๑ ครั้งหลังอาหารผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๑-๒ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๑ เม็ดการเก็บรักษา เก็บในที่แห้งและเย็นและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑๖.๒) ยาเม็ดวิตามินซีในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือAscorbic Acid 100mg.สรรพคุณ ป้องกันการขาดวิตามินซีขนาดและวิธีใช้ รับประทานวันละ ๑ ครั้งผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๒ เม็ดเด็ก ๖-๑๒ ปี รับประทานครั้งละ ๑เม็ดคำเตือน ห้ามใช้เมื่อเม็ดยาเปลี่ยนสีการเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cและป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑๖.๓) ยาเม็ดบำรุงโลหิต เฟอร์รัส ซัลเฟตในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือFerrous Sulfate Equivalent to Iron 60 mg.สรรพคุณ รักษาโรคโลหิตจางเนื่องจากขาดธาตุเหล็กในผู้ใหญ่ขนาดและวิธีใช้ รับประทานครั้งละ ๑-๒ เม็ด วันละ ๓ ครั้งหลังอาหารคำเตือน ๑)ในช่วงรับประทานยาอุจจาระจะมีสีดำ๒) หากเกิดอาการไม่สบายท้อง คลื่นไส้ควรรับประทานยาพร้อมอาหารหรือค่อย ๆ เพิ่มขนาดของยาจนถึงขนาดที่แนะนำให้ใช้การเก็บรักษา เก็บในที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๔๐๐Cขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑๖.๔) ยาเม็ดวิตามินรวมในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือVitamin A 2,500 I.U.Vitamin D 300 I.U.Vitamin C 15.00mg.Vitamin B1 Mononitrate 1.00 mg.Vitamin B2 0.50mg.Nicotinamide 7.50 mg.สรรพคุณ ป้องกันการขาดวิตามินสำหรับผู้ใหญ่ขนาดและวิธีใช้ รับประทานวันละ ๑ เม็ดคำเตือน ยานี้อาจสะสมในร่างกายจนทำให้เกิดอันตรายได้จึงไม่ควรใช้เกินขนาดที่กำหนดไว้ หรือใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บในที่แห้งและเย็น และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑๖.๕) น้ำมันตับปลาชนิดแคปซูลในสูตรตำรับ ๑ แคปซูล ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือCod Liver Oil equivalent toVitamin A ไม่เกิน 4,000I.U.Vitamin D ไม่เกิน 300I.U.สรรพคุณ ป้องกันการขาดวิตามินAและ Dขนาดและวิธีใช้ ผู้ใหญ่รับประทานวันละ ๑ เม็ดคำเตือน ยานี้อาจสะสมในร่างกายจนทำให้เกิดอันตรายได้จึงไม่ควรใช้เกินขนาดที่กำหนดไว้ หรือใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บในที่แห้งและเย็น และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ แผงพลาสติกหรืออลูมิเนียมละ๔ และ ๑๐ เม็ด(๑๖.๖) น้ำมันตับปลาชนิดน้ำในสูตรตำรับ ๕ มิลลิลิตร ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือCod Liver Oil equivalent toVitamin A ไม่เกิน 4,000I.U.Vitamin D ไม่เกิน 300I.U.สรรพคุณ ป้องกันการขาดวิตามินA และ Dขนาดและวิธีใช้ เขย่าขวดก่อนใช้เด็กอายุตั้งแต่ ๔ ปีขึ้นไป รับประทานวันละ๑ ช้อนชาเด็กอายุ ๑-๔ ปี รับประทานวันละข้อนชาเด็กแรกเกิด ๑ ปี รับประทานวันละ ช้อนชาคำเตือน ยานี้อาจสะสมในร่างกายจนทำให้เกิดอันตรายได้จึงไม่ควรใช้เกินขนาดที่กำหนดไว้ หรือใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน นอกจากแพทย์สั่งการเก็บรักษา เก็บในที่แห้งและเย็น และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดดขนาดบรรจุ ขวดละ ๑๒๐ มิลลิลิตร๒๔๐ มิลลิลิตร และ ๔๐๐ มิลลิลิตรข้อ ๓ ฉลากยาสามัญประจำบ้านตามประกาศฉบับนี้ต้องแสดง๓.๑ ชื่อยาตามที่ระบุในประกาศนี้ กรณีมีชื่อการค้าต้องแสดงชื่อตามประกาศควบคู่กับชื่อทางการค้าด้วย๓.๒ คำว่า ยาสามัญประจำบ้าน ในกรอบสีเขียวมีขนาดตัวอักษรที่สามารถอ่านได้ชัดเจน๓.๓ คำว่า ยาสิ้นอายุ และแสดงวัน เดือน ปี พ.ศ. ที่ยาสิ้นอายุ๓.๔ ข้อความอื่นตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๒๕ (๓) หรือมาตรา ๒๗ (๓)แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ. ๒๕๑๐ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยา (ฉบับที่ ๕) พ.ศ.๒๕๓๐ แล้วแต่กรณีข้อ ๔ ยาสามัญประจำบ้านที่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับยาไว้ก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้ใช้บังคับให้ถือว่าเป็นยาสามัญประจำบ้านต่อไปได้ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับข้อ ๕ ให้ผู้รับอนุญาตผลิต นำหรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งยาแผนปัจจุบันที่ประสงค์จะทำการผลิตนำหรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งยาแผนปัจจุบันที่เป็นยาสามัญประจำบ้าน ยื่นคำขอขึ้นทะเบียนตำรับยาโดยมีสูตรตำรับยา สรรพคุณ ขนาดและวิธีใช้ คำเตือน การเก็บรักษา และขนาดบรรจุ ตามประกาศฉบับนี้เมื่อได้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับยาแล้วจึงจะผลิตหรือนำสั่งยาเข้ามาในราชอาณาจักรได้ข้อ ๖ ให้ผู้รับอนุญาตผลิต นำหรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งยาแผนปัจจุบันที่มีตำรับยาตามประกาศฉบับนี้และได้ขึ้นทะเบียนตำรับยาไว้ก่อนที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับที่ประสงค์จะได้ตำรับยานั้นเป็นยาสามัญประจำบ้านโดยไม่ต้องขึ้นทะเบียนตำรับยาใหม่ ขอแก้ไขรายการทะเบียนตำรับยาภายในกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวัน นับแต่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับข้อ ๗[๓] ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๒กรทัพพะรังสีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๙[๔]รัศม์วรรณวลัย/จัดทำ๒๕ มิถุนายน ๒๕๕๒ศิรวัชร์/ปรับปรุง๑๓ ธันวาคม ๒๕๖๑[๑] ข้อ ๒(๑๑.๕) เพิ่มโดยประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๙[๒] ข้อ ๒(๑๓.๑) ยกเลิกโดยประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๙[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๓๘ ง/หน้า ๙/๑๓ พฤษภาคม ๒๕๔๒[๔] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๓/ตอนพิเศษ ๑๑๒ ง/หน้า ๑๒/๒๐ ตุลาคม ๒๕๔๙