คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2490หลักกฎหมาย: ในเรื่องสัญญานั้นมีบางเรื่องกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองแทนการแสดงเจตนาของคู่กรณีในเมื่อไม่ได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นกรณีที่คู่สัญญาขอให้ศาลวินิจฉัยว่า การกระทำเป็นการฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่นั้น มิใช่เป็นการขอวินิจฉัยข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษร แต่เป็นเรื่องให้วินิจฉัยข้อสัญญาซึ่งกฎหมายบัญญัติไว้แทนการแสดงเจตนาด้วยข้อสัญญาในเรื่องซ่อมแซมทรัพย์ที่เช่า ย่อมไม่กินความถึงการดัดแปลงต่อเติมข้อสัญญาในเรื่องที่ผู้เช่าจะต้องชดใช้ค่าเสียหาย ย่อมไม่เกี่ยวกับสิทธิเลิกสัญญาการดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่านั้น เมื่อไม่มีข้อสัญญาเป็นอย่างอื่น ผู้ให้เช่าย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญาการบอกเลิกสัญญาตาม มาตรา 386 จะบอกเลิกได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายการบอกเลิกสัญญาเพราะคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ตามมาตรา 387 หมายถึงการไม่ชำระหนี้ตามสัญญา ไม่ใช่หมายถึงการชำระค่าเสียหายหรือไม่ปฏิบัติการเป็นอย่างอื่นโจทก์ฟ้องขับไล่อ้างว่า จำเลยรื้อบันไดและฝากั้นห้องออกจำเลยต่อสู้ว่าไม่ผิดสัญญา และโจทก์ก็เคยอนุญาตให้ผู้เช่าคนก่อน ๆ ทำเช่นนี้ได้ ทั้งสองฝ่ายขอไม่สืบพยาน ขอให้ศาลวินิจฉัยว่าการกระทำเช่นนั้นฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่ ในสัญญาเช่ามีว่าผู้เช่าต้องดูแลรักษาทรัพย์ที่เช่าและว่า เมื่อผู้เช่าได้ออกเงินค่าซ่อมแซมก็ดีหรือทำขึ้นใหม่ก็ดี เมื่อทำเสร็จแล้ว ต้องตกเป็นสมบัติของผู้ให้เช่าทั้งสิ้น จะรื้อถอนไม่ได้ และว่าถ้าผู้เช่าทำให้ทรัพย์เสียหาย ผู้เช่ายอมใช้ค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ความตกลงของคู่ความนั้นจะหมายความเพียงว่าขอให้ศาลวินิจฉัยเฉพาะข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรย่อมไม่ถูกต้อง ศาลฎีกาเห็นว่า แม้คู่สัญญาจะได้แสดงเจตนาตกลงกันในเวลาทำสัญญา ก็มีบางข้อกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองสันนิษฐานเจตนาของคู่สัญญาในเมื่อไม่แสดงเจตนาไว้เป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาเห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่า จึงไม่เกี่ยวกับข้อสัญญาเรื่องซ่อมแซม ส่วนเรื่องใช้ค่าเสียหายก็ไม่เกี่ยวกับการที่สัญญาจะระงับสิ้นไปหรือเลิกสัญญาเพราะค่าเสียหายอาจมีได้ทั้งในกรณีที่สัญญาระงับแล้วหรือยังไม่ระงับก็ได้ ในเรื่องดัดแปลงต่อเติมนี้เมื่อไม่มีข้อสัญญาไว้ก็ต้องนำ มาตรา 558 มาใช้บังคับและเห็นว่าการกระทำเช่นนั้นไม่มีกฎหมายบทใดให้สัญญาระงับสิ้นไป และผู้เช่าจะใช้สิทธิเลิกสัญญาตามมาตรา 386 ก็ไม่ได้ มาตรา 386 จะเกิดขึ้นได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมาย มาตรา 558 ไม่ได้ให้สิทธิเลิกสัญญาให้สิทธิแต่เฉพาะทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและชดใช้ค่าเสียหายและจะว่าเกิดสิทธิเลิกสัญญา เพราะผู้เช่าไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดก็ไม่ได้ เพราะการทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและการใช้ค่าเสียหายไม่ใช่หนี้ที่จะต้องชำระตามสัญญา อนึ่งสิทธิเลิกสัญญาเช่าก็มีบัญญัติไว้โดยเฉพาะในมาตรา 554 ต่างหากแล้ว จึงพิพากษาว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเลิกสัญญา ให้ยกฟ้องยืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2490นายมุ่ย แซ่ลิ้มโจทก์นายกุ่ยบั๊ก แซ่โง๊ย นายบ๊วย แซ่แต้จำเลย ป.พ.พ. ม. 114, ม. 132, ม. 386, ม. 387, ม. 554, ม. 558 ป.วิ.พ. ม. 183, ม. 184ในเรื่องสัญญานั้นมีบางเรื่องกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองแทนการแสดงเจตนาของคู่กรณีในเมื่อไม่ได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นกรณีที่คู่สัญญาขอให้ศาลวินิจฉัยว่า การกระทำเป็นการฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่นั้น มิใช่เป็นการขอวินิจฉัยข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษร แต่เป็นเรื่องให้วินิจฉัยข้อสัญญาซึ่งกฎหมายบัญญัติไว้แทนการแสดงเจตนาด้วยข้อสัญญาในเรื่องซ่อมแซมทรัพย์ที่เช่า ย่อมไม่กินความถึงการดัดแปลงต่อเติมข้อสัญญาในเรื่องที่ผู้เช่าจะต้องชดใช้ค่าเสียหาย ย่อมไม่เกี่ยวกับสิทธิเลิกสัญญาการดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่านั้น เมื่อไม่มีข้อสัญญาเป็นอย่างอื่น ผู้ให้เช่าย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญาการบอกเลิกสัญญาตาม มาตรา 386 จะบอกเลิกได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายการบอกเลิกสัญญาเพราะคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ตามมาตรา 387 หมายถึงการไม่ชำระหนี้ตามสัญญา ไม่ใช่หมายถึงการชำระค่าเสียหายหรือไม่ปฏิบัติการเป็นอย่างอื่นโจทก์ฟ้องขับไล่อ้างว่า จำเลยรื้อบันไดและฝากั้นห้องออกจำเลยต่อสู้ว่าไม่ผิดสัญญา และโจทก์ก็เคยอนุญาตให้ผู้เช่าคนก่อน ๆ ทำเช่นนี้ได้ ทั้งสองฝ่ายขอไม่สืบพยาน ขอให้ศาลวินิจฉัยว่าการกระทำเช่นนั้นฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่ ในสัญญาเช่ามีว่าผู้เช่าต้องดูแลรักษาทรัพย์ที่เช่าและว่า เมื่อผู้เช่าได้ออกเงินค่าซ่อมแซมก็ดีหรือทำขึ้นใหม่ก็ดี เมื่อทำเสร็จแล้ว ต้องตกเป็นสมบัติของผู้ให้เช่าทั้งสิ้น จะรื้อถอนไม่ได้ และว่าถ้าผู้เช่าทำให้ทรัพย์เสียหาย ผู้เช่ายอมใช้ค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ความตกลงของคู่ความนั้นจะหมายความเพียงว่าขอให้ศาลวินิจฉัยเฉพาะข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรย่อมไม่ถูกต้อง ศาลฎีกาเห็นว่า แม้คู่สัญญาจะได้แสดงเจตนาตกลงกันในเวลาทำสัญญา ก็มีบางข้อกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองสันนิษฐานเจตนาของคู่สัญญาในเมื่อไม่แสดงเจตนาไว้เป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาเห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่า จึงไม่เกี่ยวกับข้อสัญญาเรื่องซ่อมแซม ส่วนเรื่องใช้ค่าเสียหายก็ไม่เกี่ยวกับการที่สัญญาจะระงับสิ้นไปหรือเลิกสัญญาเพราะค่าเสียหายอาจมีได้ทั้งในกรณีที่สัญญาระงับแล้วหรือยังไม่ระงับก็ได้ ในเรื่องดัดแปลงต่อเติมนี้เมื่อไม่มีข้อสัญญาไว้ก็ต้องนำ มาตรา 558 มาใช้บังคับและเห็นว่าการกระทำเช่นนั้นไม่มีกฎหมายบทใดให้สัญญาระงับสิ้นไป และผู้เช่าจะใช้สิทธิเลิกสัญญาตามมาตรา 386 ก็ไม่ได้ มาตรา 386 จะเกิดขึ้นได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมาย มาตรา 558 ไม่ได้ให้สิทธิเลิกสัญญาให้สิทธิแต่เฉพาะทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและชดใช้ค่าเสียหายและจะว่าเกิดสิทธิเลิกสัญญา เพราะผู้เช่าไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดก็ไม่ได้ เพราะการทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและการใช้ค่าเสียหายไม่ใช่หนี้ที่จะต้องชำระตามสัญญา อนึ่งสิทธิเลิกสัญญาเช่าก็มีบัญญัติไว้โดยเฉพาะในมาตรา 554 ต่างหากแล้ว จึงพิพากษาว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเลิกสัญญา ให้ยกฟ้องยืนตามศาลอุทธรณ์(ประมูล สุวรรณศร-นาถปรีชา-มนูภันย์วิมลสาร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขับไล่อ้างว่า จำเลยรื้อบันไดและฝากั้นห้องออกจำเลยต่อสู้ว่าไม่ผิดสัญญา และโจทก์ก็เคยอนุญาตให้ผู้เช่าคนก่อน ๆ ทำเช่นนี้ได้ ทั้งสองฝ่ายขอไม่สืบพยาน ขอให้ศาลวินิจฉัยว่าการกระทำเช่นนั้นฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่ ในสัญญาเช่ามีว่าผู้เช่าต้องดูแลรักษาทรัพย์ที่เช่าและว่า เมื่อผู้เช่าได้ออกเงินค่าซ่อมแซมก็ดีหรือทำขึ้นใหม่ก็ดี เมื่อทำเสร็จแล้ว ต้องตกเป็นสมบัติของผู้ให้เช่าทั้งสิ้น จะรื้อถอนไม่ได้ และว่าถ้าผู้เช่าทำให้ทรัพย์เสียหาย ผู้เช่ายอมใช้ค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ความตกลงของคู่ความนั้นจะหมายความเพียงว่าขอให้ศาลวินิจฉัยเฉพาะข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรย่อมไม่ถูกต้อง ศาลฎีกาเห็นว่า แม้คู่สัญญาจะได้แสดงเจตนาตกลงกันในเวลาทำสัญญา ก็มีบางข้อกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองสันนิษฐานเจตนาของคู่สัญญาในเมื่อไม่แสดงเจตนาไว้เป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาเห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่า จึงไม่เกี่ยวกับข้อสัญญาเรื่องซ่อมแซม ส่วนเรื่องใช้ค่าเสียหายก็ไม่เกี่ยวกับการที่สัญญาจะระงับสิ้นไปหรือเลิกสัญญาเพราะค่าเสียหายอาจมีได้ทั้งในกรณีที่สัญญาระงับแล้วหรือยังไม่ระงับก็ได้ ในเรื่องดัดแปลงต่อเติมนี้เมื่อไม่มีข้อสัญญาไว้ก็ต้องนำ มาตรา 558 มาใช้บังคับและเห็นว่าการกระทำเช่นนั้นไม่มีกฎหมายบทใดให้สัญญาระงับสิ้นไป และผู้เช่าจะใช้สิทธิเลิกสัญญาตามมาตรา 386 ก็ไม่ได้ มาตรา 386 จะเกิดขึ้นได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมาย มาตรา 558 ไม่ได้ให้สิทธิเลิกสัญญาให้สิทธิแต่เฉพาะทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและชดใช้ค่าเสียหายและจะว่าเกิดสิทธิเลิกสัญญา เพราะผู้เช่าไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดก็ไม่ได้ เพราะการทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและการใช้ค่าเสียหายไม่ใช่หนี้ที่จะต้องชำระตามสัญญา อนึ่งสิทธิเลิกสัญญาเช่าก็มีบัญญัติไว้โดยเฉพาะในมาตรา 554 ต่างหากแล้ว จึงพิพากษาว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเลิกสัญญา ให้ยกฟ้องยืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2490นายมุ่ย แซ่ลิ้มโจทก์นายกุ่ยบั๊ก แซ่โง๊ย นายบ๊วย แซ่แต้จำเลย ป.พ.พ. ม. 114, ม. 132, ม. 386, ม. 387, ม. 554, ม. 558 ป.วิ.พ. ม. 183, ม. 184ในเรื่องสัญญานั้นมีบางเรื่องกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองแทนการแสดงเจตนาของคู่กรณีในเมื่อไม่ได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นกรณีที่คู่สัญญาขอให้ศาลวินิจฉัยว่า การกระทำเป็นการฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่นั้น มิใช่เป็นการขอวินิจฉัยข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษร แต่เป็นเรื่องให้วินิจฉัยข้อสัญญาซึ่งกฎหมายบัญญัติไว้แทนการแสดงเจตนาด้วยข้อสัญญาในเรื่องซ่อมแซมทรัพย์ที่เช่า ย่อมไม่กินความถึงการดัดแปลงต่อเติมข้อสัญญาในเรื่องที่ผู้เช่าจะต้องชดใช้ค่าเสียหาย ย่อมไม่เกี่ยวกับสิทธิเลิกสัญญาการดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่านั้น เมื่อไม่มีข้อสัญญาเป็นอย่างอื่น ผู้ให้เช่าย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญาการบอกเลิกสัญญาตาม มาตรา 386 จะบอกเลิกได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายการบอกเลิกสัญญาเพราะคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ตามมาตรา 387 หมายถึงการไม่ชำระหนี้ตามสัญญา ไม่ใช่หมายถึงการชำระค่าเสียหายหรือไม่ปฏิบัติการเป็นอย่างอื่นโจทก์ฟ้องขับไล่อ้างว่า จำเลยรื้อบันไดและฝากั้นห้องออกจำเลยต่อสู้ว่าไม่ผิดสัญญา และโจทก์ก็เคยอนุญาตให้ผู้เช่าคนก่อน ๆ ทำเช่นนี้ได้ ทั้งสองฝ่ายขอไม่สืบพยาน ขอให้ศาลวินิจฉัยว่าการกระทำเช่นนั้นฝ่าฝืนสัญญาหรือไม่ ในสัญญาเช่ามีว่าผู้เช่าต้องดูแลรักษาทรัพย์ที่เช่าและว่า เมื่อผู้เช่าได้ออกเงินค่าซ่อมแซมก็ดีหรือทำขึ้นใหม่ก็ดี เมื่อทำเสร็จแล้ว ต้องตกเป็นสมบัติของผู้ให้เช่าทั้งสิ้น จะรื้อถอนไม่ได้ และว่าถ้าผู้เช่าทำให้ทรัพย์เสียหาย ผู้เช่ายอมใช้ค่าเสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ความตกลงของคู่ความนั้นจะหมายความเพียงว่าขอให้ศาลวินิจฉัยเฉพาะข้อสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรย่อมไม่ถูกต้อง ศาลฎีกาเห็นว่า แม้คู่สัญญาจะได้แสดงเจตนาตกลงกันในเวลาทำสัญญา ก็มีบางข้อกฎหมายบัญญัติไว้เป็นทำนองสันนิษฐานเจตนาของคู่สัญญาในเมื่อไม่แสดงเจตนาไว้เป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาเห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องดัดแปลงต่อเติมทรัพย์ที่เช่า จึงไม่เกี่ยวกับข้อสัญญาเรื่องซ่อมแซม ส่วนเรื่องใช้ค่าเสียหายก็ไม่เกี่ยวกับการที่สัญญาจะระงับสิ้นไปหรือเลิกสัญญาเพราะค่าเสียหายอาจมีได้ทั้งในกรณีที่สัญญาระงับแล้วหรือยังไม่ระงับก็ได้ ในเรื่องดัดแปลงต่อเติมนี้เมื่อไม่มีข้อสัญญาไว้ก็ต้องนำ มาตรา 558 มาใช้บังคับและเห็นว่าการกระทำเช่นนั้นไม่มีกฎหมายบทใดให้สัญญาระงับสิ้นไป และผู้เช่าจะใช้สิทธิเลิกสัญญาตามมาตรา 386 ก็ไม่ได้ มาตรา 386 จะเกิดขึ้นได้โดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมาย มาตรา 558 ไม่ได้ให้สิทธิเลิกสัญญาให้สิทธิแต่เฉพาะทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและชดใช้ค่าเสียหายและจะว่าเกิดสิทธิเลิกสัญญา เพราะผู้เช่าไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดก็ไม่ได้ เพราะการทำให้ทรัพย์คืนสภาพเดิมและการใช้ค่าเสียหายไม่ใช่หนี้ที่จะต้องชำระตามสัญญา อนึ่งสิทธิเลิกสัญญาเช่าก็มีบัญญัติไว้โดยเฉพาะในมาตรา 554 ต่างหากแล้ว จึงพิพากษาว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเลิกสัญญา ให้ยกฟ้องยืนตามศาลอุทธรณ์(ประมูล สุวรรณศร-นาถปรีชา-มนูภันย์วิมลสาร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ