คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11/2541หลักกฎหมาย: เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควรทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ เชื่อว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความ ล่าช้าไป 2 วันเป็นเพราะหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งในข้อนี้แพทย์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายรับว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริงหาได้เป็นพิรุธไม่ พยานหลักฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 ไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสี่ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340, 83 และให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหายกับนักโทษจำเลยที่ 3 และที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 และคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นตามลำดับจำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธ แต่จำเลยที่ 3 และที่ 4 รับว่าเป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยในคดีที่โจทก์ขอให้นับโทษต่อศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสี่มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคแรก (ที่ถูกประกอบด้วยมาตรา 83) ให้จำคุกจำเลยทั้งสี่คนละ 10 ปี ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหาย กับให้นับโทษจำเลยที่ 3 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 ของศาลชั้นต้นส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นนั้นไม่ปรากฏว่าคดีดังกล่าวศาลได้มีคำพิพากษาแล้วจึงไม่นับโทษต่อให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่โจทก์นำสืบมาโดยจำเลยมิได้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นฟังได้ยุติว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายหลายคนร่วมกันปล้นทรัพย์เงินสดจำนวน 600 บาทของนางลำจวน คล้ายเงิน ผู้เสียหายไป ปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 เป็นคนร้ายดังกล่าวด้วยหรือไม่ โจทก์มีผู้เสียหายเป็นประจักษ์พยานเบิกความว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ใช้แขนล็อกคอผู้เสียหายและล้วงเอาเงินจากกระเป๋าเสื้อผู้เสียหายไป จำเลยที่ 1 พูดว่าอะไรก็หวงไปหมด ฝ่ายจำเลยที่ 1และที่ 3 นำสืบว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 อยู่ที่บ้านกับนายศฤงคารน้องชาย ส่วนจำเลยที่ 3 ช่วยทำส้มอยู่ที่บ้านนายสม แต่รับว่ารู้จักกับจำเลยที่ 2 และที่ 4 เนื่องจากอยู่หมู่บ้านเดียวกันบางครั้งก็ร่วมดื่มสุราด้วยกัน จำเลยที่ 3 ถูกจับในข้อหาว่าลักทรัพย์ที่ทำงานของจำเลยที่ 2 ขณะถูกควบคุมอยู่ที่สถานีตำรวจจำเลยที่ 1 กับนายศฤงคารมาเยี่ยมจึงถูกจับด้วย คนที่ชี้ตัวจำเลยที่ 1 เป็นคนละคนกับผู้เสียหาย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควร ทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และชี้ตัวจำเลยที่ 3หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่จะเห็นได้ว่าจำเลยที่ 1 ไปเยี่ยมจำเลยที่ 3 กับนายศฤงคารน้องชายอีกคนหนึ่ง แต่ผู้เสียหายหาได้ชี้ให้นายศฤงคารด้วยไม่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับนายชม้อยสามีและพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ จึงเชื่อได้ว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความล่าช้าไป 2 วัน ก็ปรากฏจากคำผู้เสียหายว่าหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งปรากฏตามบันทึกการตรวจสถานที่เกิดเหตุแผนที่สังเขปแสดงสถานที่เกิดเหตุก็ได้ระบุวันเวลากระทำผิดตรงกับคำเบิกความของผู้เสียหาย นายแพทย์กวิญ ลีละวัฒน์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายก็เบิกความว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริง จึงหาได้เป็นพิรุธแต่อย่างใดไม่พยานฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 คงมีแต่คำของจำเลยที่ 1และที่ 3 เท่านั้น ไม่มีพยานอื่นมายืนยันให้เห็นว่าเป็นความจริงแต่อย่างใด จึงไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ก็ได้ ฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 ได้ร่วมกับพวกกระทำผิดจริงตามฟ้องศาลล่างทั้งสองพิพากษาต้องกันให้ลงโทษจำเลยที่ 1 และที่ 3ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11/2541พนักงานอัยการ จังหวัด ตากโจทก์นาย ภูมิ นทร์ ม หา เทพ กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 227เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควรทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ เชื่อว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความ ล่าช้าไป 2 วันเป็นเพราะหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งในข้อนี้แพทย์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายรับว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริงหาได้เป็นพิรุธไม่ พยานหลักฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 ไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสี่ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340, 83 และให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหายกับนักโทษจำเลยที่ 3 และที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 และคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นตามลำดับจำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธ แต่จำเลยที่ 3 และที่ 4 รับว่าเป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยในคดีที่โจทก์ขอให้นับโทษต่อศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสี่มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคแรก (ที่ถูกประกอบด้วยมาตรา 83) ให้จำคุกจำเลยทั้งสี่คนละ 10 ปี ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหาย กับให้นับโทษจำเลยที่ 3 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 ของศาลชั้นต้นส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นนั้นไม่ปรากฏว่าคดีดังกล่าวศาลได้มีคำพิพากษาแล้วจึงไม่นับโทษต่อให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่โจทก์นำสืบมาโดยจำเลยมิได้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นฟังได้ยุติว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายหลายคนร่วมกันปล้นทรัพย์เงินสดจำนวน 600 บาทของนางลำจวน คล้ายเงิน ผู้เสียหายไป ปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 เป็นคนร้ายดังกล่าวด้วยหรือไม่ โจทก์มีผู้เสียหายเป็นประจักษ์พยานเบิกความว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ใช้แขนล็อกคอผู้เสียหายและล้วงเอาเงินจากกระเป๋าเสื้อผู้เสียหายไป จำเลยที่ 1 พูดว่าอะไรก็หวงไปหมด ฝ่ายจำเลยที่ 1และที่ 3 นำสืบว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 อยู่ที่บ้านกับนายศฤงคารน้องชาย ส่วนจำเลยที่ 3 ช่วยทำส้มอยู่ที่บ้านนายสม แต่รับว่ารู้จักกับจำเลยที่ 2 และที่ 4 เนื่องจากอยู่หมู่บ้านเดียวกันบางครั้งก็ร่วมดื่มสุราด้วยกัน จำเลยที่ 3 ถูกจับในข้อหาว่าลักทรัพย์ที่ทำงานของจำเลยที่ 2 ขณะถูกควบคุมอยู่ที่สถานีตำรวจจำเลยที่ 1 กับนายศฤงคารมาเยี่ยมจึงถูกจับด้วย คนที่ชี้ตัวจำเลยที่ 1 เป็นคนละคนกับผู้เสียหาย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควร ทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และชี้ตัวจำเลยที่ 3หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่จะเห็นได้ว่าจำเลยที่ 1 ไปเยี่ยมจำเลยที่ 3 กับนายศฤงคารน้องชายอีกคนหนึ่ง แต่ผู้เสียหายหาได้ชี้ให้นายศฤงคารด้วยไม่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับนายชม้อยสามีและพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ จึงเชื่อได้ว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความล่าช้าไป 2 วัน ก็ปรากฏจากคำผู้เสียหายว่าหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งปรากฏตามบันทึกการตรวจสถานที่เกิดเหตุแผนที่สังเขปแสดงสถานที่เกิดเหตุก็ได้ระบุวันเวลากระทำผิดตรงกับคำเบิกความของผู้เสียหาย นายแพทย์กวิญ ลีละวัฒน์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายก็เบิกความว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริง จึงหาได้เป็นพิรุธแต่อย่างใดไม่พยานฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 คงมีแต่คำของจำเลยที่ 1และที่ 3 เท่านั้น ไม่มีพยานอื่นมายืนยันให้เห็นว่าเป็นความจริงแต่อย่างใด จึงไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ก็ได้ ฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 ได้ร่วมกับพวกกระทำผิดจริงตามฟ้องศาลล่างทั้งสองพิพากษาต้องกันให้ลงโทษจำเลยที่ 1 และที่ 3ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ผล อนุวัตรนิติการ-สมปอง เสนเนียม-สมลักษณะ จัดกระบวนพล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุความสามารถในการจดจำของพยานบุคคลนอกจากจะพิเคราะห์ถึงอายุ เพศ วัย การศึกษา สติปัญญา นิสัยใจคอ อาชีพการงาน รวมทั้งสภาพทางกายและสภาพจิตใจแล้ว ยังต้องพิเคราะห์ถึงลักษณะการเห็นเหตุการณ์ของพยานนั้นด้วยว่าน่าจะเห็นหรือน่าจะไม่เห็นในเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นหรือไม่ ดังนั้น โอกาสหรือพฤติการณ์ในการเห็นของพยาน ตำแหน่งที่อยู่ของพยาน รวมทั้งระยะเวลาในการเห็นเหตุการณ์ของพยานจึงเป็นข้อเท็จจริงสำคัญที่ศาลจะนำมาวินิจฉัยชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานในสำนวน โอกาสหรือพฤติการณ์ของพยานที่ใกล้ชิดกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นการใกล้ชิดกับคนร้าย และปัจจัยภายนอกซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมต่าง ๆของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ศาลมักจะยกขึ้นมาแสดงให้เหตุผลอย่างชัดเจนในคำพิพากษา โดยนำโอกาสหรือพฤติการณ์ดังกล่าวมาฟังประกอบกับพยานหลักฐานเพื่อให้การวินิจฉัยเป็นไปโดยถูกต้องและเที่ยงธรรม กรณีเกี่ยวกับแสงสว่างที่ทำให้พยานสามารถเห็นคนร้ายได้อย่างชัดเจน เช่น เหตุเกิดขึ้นเวลาประมาณ 18 นาฬิกาของเดือนมีนาคม ซึ่งเป็นฤดูร้อน เวลากลางวันยากกว่ากลางคืน เวลาดังกล่าวยังไม่มืด มีแสงสว่างมองเห็นได้ชัดเจน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 244/2537) เหตุเกิดเวลากลางคืนมีไฟนิออนเปิดสว่าง (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1382/2537) บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างจากไฟฟ้าที่หน้าร้านค้าและมีเสาไฟสาธารณะปักไว้เป็นระยะ ๆ เชื่อว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างมากพอ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 612/2539)เหตุเกิดเวลากลางวันมองเห็นกันได้ชัดเจน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1369/2539) กรณีพฤติการณ์หลังเกิดเหตุและการบอกเล่าข้อเท็จจริงเบื้องต้นหลังเกิดเหตุ เช่น ผู้เสียหายถูกคนร้ายยิงบาดเจ็บและแจ้งความต่อเจ้าพนักงานตำรวจภายหลังออกจากโรงพยาบาลว่า จำเลยที่ 2เป็นคนร้ายที่ยิงผู้เสียหาย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 358/2531)ผู้เสียหายยืนยันในเบื้องต้นว่าจำเลยเป็นคนร้ายที่ชิงเอาสร้อยคอของผู้เสียหายไป โดยมีเจ้าพนักงานตำรวจผู้จับจำเลยเบิกความสนับสนุนว่าชั้นจับกุมผู้เสียหายได้แจ้งความดังกล่าวให้พยานทราบ ทั้งผู้เสียหายให้การทันทีหลังจากเกิดเหตุแล้วใหม่ ๆ โดยไม่มีโอกาสคิดไตร่ตรองเพื่อปรักปรำให้ร้ายจำเลย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8/2539) พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนพยานในวันรุ่งขึ้นจากวันเกิดเหตุถือได้ว่าเป็นระยะเวลากระชั้นชิดกับเวลาเกิดเหตุ พยานยังไม่น่าจะทันมีโอกาสไตร่ตรองเพื่อบิดเบือนข้อเท็จจริงไปเป็นอย่างอื่น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 63/2533) ตามพฤติการณ์ในคดีที่หมายเหตุนี้ โอกาสและพฤติการณ์รวมทั้งระยะเวลาในการเห็นคนร้ายของพยานสามารถรับฟังได้ว่าพยานหรือผู้เสียหายจดจำคนร้ายว่าคือจำเลยได้จริงเพราะ 1. พยานซึ่งเป็นผู้เสียหายมีโอกาสใกล้ชิดกับจำเลยที่ 3 ตอนที่จำเลยที่ 3 ใช้แขนล๊อกคอพยานแล้วล้วงเอาเงินในกระเป๋าพยานไปซึ่งหลังจากจำเลยที่ 3 เข้ามาล๊อกคอพยานแล้ว จำเลยที่ 4 ยังใช้ศอกกระแทกทำร้ายพยานทางด้านหลัง และพวกของจำเลยยังใช้คบเพลิงมาลนบริเวณใบหน้าของพยานอีก แสดงว่าระยะเวลาที่พยานถูกจำเลยและพวกทำร้ายนี้ใช้เวลานานพอสมควร ประกอบกับขณะเกิดเหตุเป็นเวลากลางวันด้วย จำเลยแต่ละคนมิได้สวมหมวกหรือมีสิ่งใดปิดบังใบหน้า จึงทำให้พยานมีโอกาสเห็นใบหน้าของคนร้ายได้อย่างชัดเจน 2. หลังเกิดเหตุการณ์ขึ้นแล้ว เมื่อสามีพยานกลับมา พยานได้เล่าเรื่องที่เกิดขึ้นให้สามีพยานฟังทันที อันเป็นไปตามปกติเช่นคนสามัญธรรมดาพึงปฏิบัติกัน 3. แม้พยานจะมาแจ้งความหลังเกิดเหตุ 2 วัน แต่ได้ความว่าในวันเกิดเหตุหลังจากพยานเล่าเรื่องให้สามีฟังแล้ว ก็ออกจากบ้านเพื่อมาแจ้งความแต่เกิดไม่สบายขึ้นมาจึงต้องวานให้ชาวบ้านพากลับส่งบ้านซึ่งแพทย์ก็ตรวจร่างกายพยานในวันเดียวกันนั้น ฉะนั้นการแจ้งความหลังเกิดเหตุ 2 วันของพยานจึงมีได้มีสาเหตุมาจากการลังเลไม่แน่ใจตัวคนร้าย หรือเพื่อให้มีโอกาสไตร่ตรองคิดบิดเบือนข้อเท็จจริงให้เป็นอย่างอื่นแต่อย่างใด ตรงกันข้าม เมื่อพยานมีสภาพร่างกายที่ดีขึ้นแล้วกลับพยายามมาแจ้งความในทันทีที่มีโอกาส จิตฤดี วีระเวสส์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสี่ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340, 83 และให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหายกับนักโทษจำเลยที่ 3 และที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 และคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นตามลำดับจำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธ แต่จำเลยที่ 3 และที่ 4 รับว่าเป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยในคดีที่โจทก์ขอให้นับโทษต่อศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสี่มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคแรก (ที่ถูกประกอบด้วยมาตรา 83) ให้จำคุกจำเลยทั้งสี่คนละ 10 ปี ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหาย กับให้นับโทษจำเลยที่ 3 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 ของศาลชั้นต้นส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นนั้นไม่ปรากฏว่าคดีดังกล่าวศาลได้มีคำพิพากษาแล้วจึงไม่นับโทษต่อให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่โจทก์นำสืบมาโดยจำเลยมิได้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นฟังได้ยุติว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายหลายคนร่วมกันปล้นทรัพย์เงินสดจำนวน 600 บาทของนางลำจวน คล้ายเงิน ผู้เสียหายไป ปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 เป็นคนร้ายดังกล่าวด้วยหรือไม่ โจทก์มีผู้เสียหายเป็นประจักษ์พยานเบิกความว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ใช้แขนล็อกคอผู้เสียหายและล้วงเอาเงินจากกระเป๋าเสื้อผู้เสียหายไป จำเลยที่ 1 พูดว่าอะไรก็หวงไปหมด ฝ่ายจำเลยที่ 1และที่ 3 นำสืบว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 อยู่ที่บ้านกับนายศฤงคารน้องชาย ส่วนจำเลยที่ 3 ช่วยทำส้มอยู่ที่บ้านนายสม แต่รับว่ารู้จักกับจำเลยที่ 2 และที่ 4 เนื่องจากอยู่หมู่บ้านเดียวกันบางครั้งก็ร่วมดื่มสุราด้วยกัน จำเลยที่ 3 ถูกจับในข้อหาว่าลักทรัพย์ที่ทำงานของจำเลยที่ 2 ขณะถูกควบคุมอยู่ที่สถานีตำรวจจำเลยที่ 1 กับนายศฤงคารมาเยี่ยมจึงถูกจับด้วย คนที่ชี้ตัวจำเลยที่ 1 เป็นคนละคนกับผู้เสียหาย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควร ทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และชี้ตัวจำเลยที่ 3หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่จะเห็นได้ว่าจำเลยที่ 1 ไปเยี่ยมจำเลยที่ 3 กับนายศฤงคารน้องชายอีกคนหนึ่ง แต่ผู้เสียหายหาได้ชี้ให้นายศฤงคารด้วยไม่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับนายชม้อยสามีและพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ จึงเชื่อได้ว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความล่าช้าไป 2 วัน ก็ปรากฏจากคำผู้เสียหายว่าหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งปรากฏตามบันทึกการตรวจสถานที่เกิดเหตุแผนที่สังเขปแสดงสถานที่เกิดเหตุก็ได้ระบุวันเวลากระทำผิดตรงกับคำเบิกความของผู้เสียหาย นายแพทย์กวิญ ลีละวัฒน์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายก็เบิกความว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริง จึงหาได้เป็นพิรุธแต่อย่างใดไม่พยานฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 คงมีแต่คำของจำเลยที่ 1และที่ 3 เท่านั้น ไม่มีพยานอื่นมายืนยันให้เห็นว่าเป็นความจริงแต่อย่างใด จึงไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ก็ได้ ฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 ได้ร่วมกับพวกกระทำผิดจริงตามฟ้องศาลล่างทั้งสองพิพากษาต้องกันให้ลงโทษจำเลยที่ 1 และที่ 3ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11/2541พนักงานอัยการ จังหวัด ตากโจทก์นาย ภูมิ นทร์ ม หา เทพ กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 227เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควรทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ เชื่อว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความ ล่าช้าไป 2 วันเป็นเพราะหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งในข้อนี้แพทย์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายรับว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริงหาได้เป็นพิรุธไม่ พยานหลักฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 ไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสี่ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340, 83 และให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหายกับนักโทษจำเลยที่ 3 และที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 และคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นตามลำดับจำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธ แต่จำเลยที่ 3 และที่ 4 รับว่าเป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยในคดีที่โจทก์ขอให้นับโทษต่อศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสี่มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคแรก (ที่ถูกประกอบด้วยมาตรา 83) ให้จำคุกจำเลยทั้งสี่คนละ 10 ปี ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเงิน 600 บาท แก่ผู้เสียหาย กับให้นับโทษจำเลยที่ 3 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 1501/2537 ของศาลชั้นต้นส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ 4 ต่อจากคดีอาญาหมายเลขดำที่ 1558/2537 ของศาลชั้นต้นนั้นไม่ปรากฏว่าคดีดังกล่าวศาลได้มีคำพิพากษาแล้วจึงไม่นับโทษต่อให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่โจทก์นำสืบมาโดยจำเลยมิได้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นฟังได้ยุติว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายหลายคนร่วมกันปล้นทรัพย์เงินสดจำนวน 600 บาทของนางลำจวน คล้ายเงิน ผู้เสียหายไป ปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 เป็นคนร้ายดังกล่าวด้วยหรือไม่ โจทก์มีผู้เสียหายเป็นประจักษ์พยานเบิกความว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ใช้แขนล็อกคอผู้เสียหายและล้วงเอาเงินจากกระเป๋าเสื้อผู้เสียหายไป จำเลยที่ 1 พูดว่าอะไรก็หวงไปหมด ฝ่ายจำเลยที่ 1และที่ 3 นำสืบว่าขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 1 อยู่ที่บ้านกับนายศฤงคารน้องชาย ส่วนจำเลยที่ 3 ช่วยทำส้มอยู่ที่บ้านนายสม แต่รับว่ารู้จักกับจำเลยที่ 2 และที่ 4 เนื่องจากอยู่หมู่บ้านเดียวกันบางครั้งก็ร่วมดื่มสุราด้วยกัน จำเลยที่ 3 ถูกจับในข้อหาว่าลักทรัพย์ที่ทำงานของจำเลยที่ 2 ขณะถูกควบคุมอยู่ที่สถานีตำรวจจำเลยที่ 1 กับนายศฤงคารมาเยี่ยมจึงถูกจับด้วย คนที่ชี้ตัวจำเลยที่ 1 เป็นคนละคนกับผู้เสียหาย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางวันมีแสงสว่างเต็มที่ผู้เสียหายเห็นจำเลยได้ชัดเจนในระยะใกล้ชิดและเป็นเวลานานพอสมควร ทั้งได้ชี้ให้จับจำเลยที่ 1 และชี้ตัวจำเลยที่ 3หลังเกิดเหตุเพียง 2 วัน ในขณะที่ความจำของผู้เสียหายยังดีอยู่จะเห็นได้ว่าจำเลยที่ 1 ไปเยี่ยมจำเลยที่ 3 กับนายศฤงคารน้องชายอีกคนหนึ่ง แต่ผู้เสียหายหาได้ชี้ให้นายศฤงคารด้วยไม่ทั้งผู้เสียหายได้บอกกับนายชม้อยสามีและพนักงานสอบสวนมาตั้งแต่ต้นว่าจำคนร้ายได้ จึงเชื่อได้ว่าผู้เสียหายจำคนร้ายได้จริง ส่วนที่ผู้เสียหายมาแจ้งความล่าช้าไป 2 วัน ก็ปรากฏจากคำผู้เสียหายว่าหลังเกิดเหตุแล้วได้ออกจากบ้านจะไปแจ้งความโดยอาศัยซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มารอรถยนต์โดยสารที่ปากทาง แต่รู้สึกไม่สบายมากมีไข้ขึ้นจึงขอให้ชาวบ้านช่วยนำกลับบ้าน ซึ่งปรากฏตามบันทึกการตรวจสถานที่เกิดเหตุแผนที่สังเขปแสดงสถานที่เกิดเหตุก็ได้ระบุวันเวลากระทำผิดตรงกับคำเบิกความของผู้เสียหาย นายแพทย์กวิญ ลีละวัฒน์ผู้ตรวจรักษาผู้เสียหายก็เบิกความว่า ผู้เสียหายมีบาดแผลเล็กน้อยที่หัวไหล่และถูกไฟลวกที่ใบหน้า น่าเชื่อว่าเหตุที่ผู้เสียหายมาแจ้งความช้าเพราะเจ็บป่วยจริง จึงหาได้เป็นพิรุธแต่อย่างใดไม่พยานฐานที่อยู่ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 คงมีแต่คำของจำเลยที่ 1และที่ 3 เท่านั้น ไม่มีพยานอื่นมายืนยันให้เห็นว่าเป็นความจริงแต่อย่างใด จึงไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ก็ได้ ฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 ได้ร่วมกับพวกกระทำผิดจริงตามฟ้องศาลล่างทั้งสองพิพากษาต้องกันให้ลงโทษจำเลยที่ 1 และที่ 3ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ผล อนุวัตรนิติการ-สมปอง เสนเนียม-สมลักษณะ จัดกระบวนพล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุความสามารถในการจดจำของพยานบุคคลนอกจากจะพิเคราะห์ถึงอายุ เพศ วัย การศึกษา สติปัญญา นิสัยใจคอ อาชีพการงาน รวมทั้งสภาพทางกายและสภาพจิตใจแล้ว ยังต้องพิเคราะห์ถึงลักษณะการเห็นเหตุการณ์ของพยานนั้นด้วยว่าน่าจะเห็นหรือน่าจะไม่เห็นในเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นหรือไม่ ดังนั้น โอกาสหรือพฤติการณ์ในการเห็นของพยาน ตำแหน่งที่อยู่ของพยาน รวมทั้งระยะเวลาในการเห็นเหตุการณ์ของพยานจึงเป็นข้อเท็จจริงสำคัญที่ศาลจะนำมาวินิจฉัยชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานในสำนวน โอกาสหรือพฤติการณ์ของพยานที่ใกล้ชิดกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นการใกล้ชิดกับคนร้าย และปัจจัยภายนอกซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมต่าง ๆของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ศาลมักจะยกขึ้นมาแสดงให้เหตุผลอย่างชัดเจนในคำพิพากษา โดยนำโอกาสหรือพฤติการณ์ดังกล่าวมาฟังประกอบกับพยานหลักฐานเพื่อให้การวินิจฉัยเป็นไปโดยถูกต้องและเที่ยงธรรม กรณีเกี่ยวกับแสงสว่างที่ทำให้พยานสามารถเห็นคนร้ายได้อย่างชัดเจน เช่น เหตุเกิดขึ้นเวลาประมาณ 18 นาฬิกาของเดือนมีนาคม ซึ่งเป็นฤดูร้อน เวลากลางวันยากกว่ากลางคืน เวลาดังกล่าวยังไม่มืด มีแสงสว่างมองเห็นได้ชัดเจน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 244/2537) เหตุเกิดเวลากลางคืนมีไฟนิออนเปิดสว่าง (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1382/2537) บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างจากไฟฟ้าที่หน้าร้านค้าและมีเสาไฟสาธารณะปักไว้เป็นระยะ ๆ เชื่อว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างมากพอ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 612/2539)เหตุเกิดเวลากลางวันมองเห็นกันได้ชัดเจน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1369/2539) กรณีพฤติการณ์หลังเกิดเหตุและการบอกเล่าข้อเท็จจริงเบื้องต้นหลังเกิดเหตุ เช่น ผู้เสียหายถูกคนร้ายยิงบาดเจ็บและแจ้งความต่อเจ้าพนักงานตำรวจภายหลังออกจากโรงพยาบาลว่า จำเลยที่ 2เป็นคนร้ายที่ยิงผู้เสียหาย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 358/2531)ผู้เสียหายยืนยันในเบื้องต้นว่าจำเลยเป็นคนร้ายที่ชิงเอาสร้อยคอของผู้เสียหายไป โดยมีเจ้าพนักงานตำรวจผู้จับจำเลยเบิกความสนับสนุนว่าชั้นจับกุมผู้เสียหายได้แจ้งความดังกล่าวให้พยานทราบ ทั้งผู้เสียหายให้การทันทีหลังจากเกิดเหตุแล้วใหม่ ๆ โดยไม่มีโอกาสคิดไตร่ตรองเพื่อปรักปรำให้ร้ายจำเลย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8/2539) พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนพยานในวันรุ่งขึ้นจากวันเกิดเหตุถือได้ว่าเป็นระยะเวลากระชั้นชิดกับเวลาเกิดเหตุ พยานยังไม่น่าจะทันมีโอกาสไตร่ตรองเพื่อบิดเบือนข้อเท็จจริงไปเป็นอย่างอื่น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 63/2533) ตามพฤติการณ์ในคดีที่หมายเหตุนี้ โอกาสและพฤติการณ์รวมทั้งระยะเวลาในการเห็นคนร้ายของพยานสามารถรับฟังได้ว่าพยานหรือผู้เสียหายจดจำคนร้ายว่าคือจำเลยได้จริงเพราะ 1. พยานซึ่งเป็นผู้เสียหายมีโอกาสใกล้ชิดกับจำเลยที่ 3 ตอนที่จำเลยที่ 3 ใช้แขนล๊อกคอพยานแล้วล้วงเอาเงินในกระเป๋าพยานไปซึ่งหลังจากจำเลยที่ 3 เข้ามาล๊อกคอพยานแล้ว จำเลยที่ 4 ยังใช้ศอกกระแทกทำร้ายพยานทางด้านหลัง และพวกของจำเลยยังใช้คบเพลิงมาลนบริเวณใบหน้าของพยานอีก แสดงว่าระยะเวลาที่พยานถูกจำเลยและพวกทำร้ายนี้ใช้เวลานานพอสมควร ประกอบกับขณะเกิดเหตุเป็นเวลากลางวันด้วย จำเลยแต่ละคนมิได้สวมหมวกหรือมีสิ่งใดปิดบังใบหน้า จึงทำให้พยานมีโอกาสเห็นใบหน้าของคนร้ายได้อย่างชัดเจน 2. หลังเกิดเหตุการณ์ขึ้นแล้ว เมื่อสามีพยานกลับมา พยานได้เล่าเรื่องที่เกิดขึ้นให้สามีพยานฟังทันที อันเป็นไปตามปกติเช่นคนสามัญธรรมดาพึงปฏิบัติกัน 3. แม้พยานจะมาแจ้งความหลังเกิดเหตุ 2 วัน แต่ได้ความว่าในวันเกิดเหตุหลังจากพยานเล่าเรื่องให้สามีฟังแล้ว ก็ออกจากบ้านเพื่อมาแจ้งความแต่เกิดไม่สบายขึ้นมาจึงต้องวานให้ชาวบ้านพากลับส่งบ้านซึ่งแพทย์ก็ตรวจร่างกายพยานในวันเดียวกันนั้น ฉะนั้นการแจ้งความหลังเกิดเหตุ 2 วันของพยานจึงมีได้มีสาเหตุมาจากการลังเลไม่แน่ใจตัวคนร้าย หรือเพื่อให้มีโอกาสไตร่ตรองคิดบิดเบือนข้อเท็จจริงให้เป็นอย่างอื่นแต่อย่างใด ตรงกันข้าม เมื่อพยานมีสภาพร่างกายที่ดีขึ้นแล้วกลับพยายามมาแจ้งความในทันทีที่มีโอกาส จิตฤดี วีระเวสส์