ประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๙ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมรวมทั้งหลักเกณฑ์และวิธีการว่าด้วยการระงับข้อพิพาทที่เกิดจากการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมโดยอิงอยู่บนพื้นฐานของหลักการแข่งขันโดยเสรีและอย่างเป็นธรรม เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการแข่งขันและการพัฒนาอุตสาหกรรมโทรคมนาคมให้เป็นอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕๑ (๗) และ (๘) แห่งพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๔ มาตรา ๓๗ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๐ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๕มาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๗ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และมาตรา ๒๕ มาตรา ๒๖ มาตรา ๒๗ มาตรา ๒๘ มาตรา ๒๙ มาตรา ๓๐ มาตรา ๓๑ และมาตรา ๖๑แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๔ มาตรา ๓๗ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติจึงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสำหรับการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม รวมทั้งหลักเกณฑ์และวิธีการว่าด้วยการระงับข้อพิพาทที่เกิดจากการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ บรรดาประกาศ ระเบียบ หรือข้อตกลงใดที่ได้ทำขึ้นโดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติโทรเลขและโทรศัพท์ พ.ศ. ๒๔๗๗ พระราชบัญญัติองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยพ.ศ. ๒๔๙๗ และพระราชบัญญัติการสื่อสารแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๑๙ ซึ่งได้ทำขึ้นก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับให้มีผลใช้บังคับต่อไปตราบเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งต่อหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ประกาศกำหนดในประกาศนี้และที่คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติจะประกาศกำหนดเพิ่มเติมต่อไปจนกว่าประกาศ ระเบียบหรือข้อตกลงนั้นจะสิ้นผลข้อ ๒[๑]ประกาศนี้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ในประกาศนี้โครงข่ายโทรคมนาคมหมายความว่า กลุ่มของเครื่องโทรคมนาคมที่ต่อถึงกันโดยตรงหรือโดยผ่านเครื่องชุมสายหรือเครื่องอื่นใดเพื่อการโทรคมนาคมระหว่างจุดหมายปลายทางที่กำหนดด้วยระบบสาย ระบบคลื่นความถี่ ระบบแม่เหล็กไฟฟ้าอื่นระบบใดระบบหนึ่งหรือหลายระบบรวมกันและให้หมายความรวมถึงอุปกรณ์ สิ่งอำนวยความสะดวกสถานที่ โปรโตคอล โปรแกรมคอมพิวเตอร์ และระบบสนับสนุนการทำงานที่จำเป็นสำหรับใช้หรือดำเนินการในการเข้าถึงเพื่อใช้และการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในทางเทคนิคด้วยเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหมายความว่า การเชื่อมต่อระหว่างโครงข่ายโทรคมนาคมภายใต้ความตกลงทางเทคนิคและทางพาณิชย์เพื่อให้ผู้ใช้บริการของผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมฝ่ายหนึ่งสามารถติดต่อสื่อสารกับผู้ใช้บริการหรือใช้บริการโทรคมนาคมของผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมอีกฝ่ายหนึ่งได้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมหมายความว่า การเข้าถึงโครงข่ายโทรคมนาคม โดยผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมภายใต้ความตกลงทางเทคนิคและทางพาณิชย์เพื่อใช้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมหรือให้บริการโทรคมนาคมผ่านโครงข่ายโทรคมนาคมได้และให้หมายความรวมถึงการให้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมสำหรับรับ-ส่งสัญญาณโทรคมนาคมแบบไร้สายเพื่อผู้ให้บริการโทรคมนาคมรายอื่น(roaming) ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการประกาศกำหนดด้วยข้อเสนอการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหมายความว่า ข้อเสนอให้บริการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามหลักเกณฑ์หรือวิธีการในประกาศนี้ซึ่งจัดทำโดยผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นของตนเอง หรือผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมอื่นใดที่คณะกรรมการประกาศกำหนดข้อเสนอการใช้โครงข่ายโทรคมนาคมหมายความว่า ข้อเสนอให้บริการเข้าถึงเพื่อใช้โครงข่ายโทรคมนาคมตามหลักเกณฑ์หรือวิธีการในประกาศนี้ซึ่งจัดทำโดยผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นของตนเอง หรือผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมอื่นใดที่คณะกรรมการประกาศกำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นหมายความว่า สิ่งอำนวยความสะดวก การทำงานกระบวนการ หรือบริการของผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งจำเป็นต้องใช้สำหรับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม โดยพิจารณาจากเงื่อนไขดังนี้(๑) ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นเจ้าของหรือมีอำนาจควบคุมการใช้สิ่งอำนวยความสะดวกนั้น(๒) ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจำเป็นต้องใช้สิ่งอำนวยความสะดวกนั้นในการให้บริการโทรคมนาคมของตนและ(๓) ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่สามารถทำหรือจัดให้มีได้หากพิจารณาในทางเศรษฐศาสตร์หรือทางเทคนิคผู้ร้อง หมายความว่า ผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมที่ร้องขอให้คณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดตามประกาศนี้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมหมายความรวมถึง ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายเป็นของตนเอง หรือผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมอื่นใดที่คณะกรรมการประกาศกำหนดประธานกรรมการหมายความว่า ประธานกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติคณะกรรมการหมายความว่า คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหมายความว่า คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งโดยคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติให้ทำหน้าที่ดำเนินกระบวนพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทที่เกี่ยวกับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามประกาศนี้เลขาธิการหมายความว่า เลขาธิการคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติสำนักงาน หมายความว่า สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติหมวด๑หลักการทั่วไป ส่วนที่๑หลักการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ข้อ ๔ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ดังต่อไปนี้(๑) ต้องให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของตน(๒) ต้องให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นใช้โครงข่ายโทรคมนาคมของตนเพื่อเป็นการเข้าถึงและใช้โครงข่ายโทรคมนาคมได้(๓) ต้องให้บริการผู้รับใบอนุญาตรายอื่นเชื่อมผ่านโครงข่ายโทรคมนาคมของตน(๔) ต้องให้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมสำหรับรับ-ส่งสัญญาณโทรคมนาคมแบบไร้สายเพื่อผู้ให้บริการโทรคมนาคมรายอื่น (roaming)(๕) ต้องเสนอและจัดให้มีบริการโครงข่ายแบบแยกส่วนและสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นของโครงข่ายโทรคมนาคมของตนเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นสามารถใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้(๖) ต้องอนุญาตให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นเข้าถึงและใช้ข้อกำหนดทางเทคนิคเกี่ยวกับการใช้โครงข่ายอินเทอร์เฟส (interface) และโปรโตคอล (protocol)หรือเทคโนโลยีที่จำเป็นสำหรับการทำงานร่วมกันระหว่างโครงข่ายเพื่อให้เข้าถึงเพื่อใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้ภาระหน้าที่ของผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมตามวรรคแรกต้องไม่มีการเลือกปฏิบัติในระหว่างผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทุกรายและให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดในประกาศนี้หรือประกาศอื่นข้อ ๕ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมอาจปฏิเสธไม่ให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมของตนเองได้เฉพาะในกรณีต่อไปนี้(๑) โครงข่ายโทรคมนาคมที่มีอยู่ไม่เพียงพอแก่การให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นใช้โครงข่ายโทรคมนาคม(๒) การใช้โครงข่ายโทรคมนาคมมีปัญหาทางเทคนิคที่อาจก่อให้เกิดการรบกวนกิจการโทรคมนาคมหรือเป็นเหตุขัดขวางการโทรคมนาคม(๓) กรณีอื่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนดในการปฏิเสธไม่ให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมตามวรรคแรกนั้นผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งปฏิเสธไม่ให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องแจ้งแก่ผู้ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นหนังสือภายใน๑๕ วันนับตั้งแต่ได้รับการขอใช้โครงข่ายโทรคมนาคม พร้อมเหตุผลแห่งการปฏิเสธอย่างละเอียดและชัดเจนรวมทั้งให้ส่งสำเนาแจ้งทางไปรษณีย์ตอบรับหรือยื่นโดยตรงแก่คณะกรรมการด้วยหากมีกรณีการปฏิเสธไม่ให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคม คู่กรณีมีสิทธิร้องขอให้คณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในหมวด๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาทและให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งปฏิเสธไม่ให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องพิสูจน์ถึงเหตุแห่งการปฏิเสธนั้นข้อ ๖ เพื่อให้การใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพเมื่อได้รับการร้องขอโดยผู้รับใบอนุญาตรายอื่นผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องจัดให้มีบริการ ดังต่อไปนี้(๑) บริการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพื่อให้สามารถเรียกจากจุดเริ่มต้น(call originate) หรือเรียกถึงจุดปลายทาง (call terminate) ภายในโครงข่ายโทรคมนาคมของตนและเรียกผ่าน (call transit) รวมทั้งการสลับสายหรือสลับเส้นทางบนโครงข่ายโทรคมนาคมของตนได้(๒) บริการของผู้ประกอบการ (operatorservices) ซึ่งรวมถึงบริการสอบถามเลขหมายโทรคมนาคม บริการทดสอบเลขหมายโทรคมนาคมบริการเพื่อสาธารณะ บริการเลขหมายฉุกเฉินหรือบริการอื่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด(๓) การเข้าถึงเพื่อใช้ทรัพยากรโทรคมนาคม โครงสร้างพื้นฐานโครงข่ายและสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นสำหรับการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม อาทิ อุปกรณ์ชุมสายระบบสนับสนุนการทำงานหรือระบบจัดการบริการ เป็นต้น ทั้งนี้ คณะกรรมการอาจประกาศกำหนดเป็นรายกรณีไปก็ได้(๔) บริการหรือข้อกำหนดลักษณะการใช้ทางเทคนิคที่จำเป็นสำหรับการทำงานร่วมกันระหว่างโครงข่ายโทรคมนาคม(interoperability)(๕) บริการส่งสัญญาณผ่านหรือข้ามโครงข่ายโทรคมนาคมอื่นใดที่คณะกรรมการพิจารณาว่าเกี่ยวเนื่องอย่างมีนัยสำคัญหรือจำเป็นต่อการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเงื่อนไขและวิธีการให้บริการตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่คู่กรณีตกลงกันแต่ต้องไม่ขัดหรือแย้งกับหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดในประกาศนี้หรือประกาศอื่นข้อ ๗ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องปฏิบัติต่อผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทุกรายอย่างเป็นธรรมสมเหตุสมผล และไม่เลือกปฏิบัติในระหว่างผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทุกรายหากผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมถูกร้องเรียนหรือถูกกล่าวหาว่าไม่ปฏิบัติตามที่กำหนดไว้ตามวรรคหนึ่งให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายดังกล่าวมีหน้าที่ต้องพิสูจน์ว่าได้ปฏิบัติโดยชอบตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขตามวรรคหนึ่งข้อ ๘ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องแจ้งข้อมูลที่จำเป็นและถูกต้องให้ผู้ขอรับใบอนุญาตรายอื่นที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทราบเพื่อให้สามารถดำเนินการเข้าถึงเพื่อใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้เมื่อได้รับการร้องขอข้อมูลที่จำเป็นเพิ่มเติมสำหรับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายจากผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายนั้นมีหน้าที่ต้องจัดให้มีและแจ้งข้อมูลดังกล่าวให้แก่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมภายในสิบห้าวันนับตั้งแต่วันที่ได้รับการร้องขอ แต่ทั้งนี้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคม อาจจัดให้มีมาตรการเก็บรักษาความลับได้เท่าที่จำเป็นและสมเหตุสมผลอันเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปในทางธุรกิจข้อ ๙ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องใช้มาตรฐานทางเทคนิคสำหรับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งรวมถึงอุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกด้วย ให้สอดคล้องกับมาตรฐาน หลักเกณฑ์ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการประกาศกำหนดภายใต้บังคับของบทบัญญัติในหมวด๓ ว่าด้วยมาตรฐานของโครงข่ายโทรคมนาคมและอุปกรณ์แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องไม่กระทำการใดๆอันเป็นเหตุให้การใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของผู้รับใบอนุญาตรายอื่นไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติและต้องไม่ก่อให้เกิดการรบกวนกิจการโทรคมนาคมหรือที่อาจก่อให้เกิดเหตุขัดขวางการโทรคมนาคมข้อ ๑๐ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องแจ้งรายงานสรุปข้อมูลเกี่ยวกับการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแก่คณะกรรมการทุกเดือนดังต่อไปนี้(๑) รายงานข้อมูลปริมาณการใช้วงจรของโครงข่ายโทรคมนาคมของตน(๒) รายงานข้อมูลปริมาณการเรียกเข้า-ออกหรือข้อมูลการใช้วงจรบนโครงข่ายโทรคมนาคมของตน(๓) รายงานข้อมูลจำนวนค่าตอบแทนการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่ได้รับและชำระแก่ผู้รับใบอนุญาตรายอื่น(๔) จำนวนและความถี่ของปัญหาทางเทคนิคที่เกิดขึ้นในโครงข่ายโทรคมนาคม(๕) จำนวนครั้งและความถี่ของเหตุการณ์ที่ไม่สามารถให้บริการได้ตามคุณภาพการให้บริการขั้นต่ำ(๖) ข้อมูลอื่นที่คณะกรรมการเห็นสมควรผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องเก็บรักษาข้อมูลตามวรรคหนึ่งไว้เป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่าสองปีนับตั้งแต่วันที่ส่งข้อมูลแก่คณะกรรมการทั้งนี้ คณะกรรมการอาจประกาศกำหนดรูปแบบ หลักเกณฑ์หรือวิธีการเกี่ยวกับการแจ้งและเก็บรักษาข้อมูลตามวรรคหนึ่งและวรรคสองก็ได้ส่วนที่๒จุดเชื่อมต่อและเข้าถึงเพื่อใช้โครงข่ายโทรคมนาคม ข้อ ๑๑ การกำหนดจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้เป็นไปตามการเจรจาสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของคู่กรณีโดยผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องเสนอและจัดให้มีการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมณ จุดเชื่อมต่อที่มีความเป็นไปได้ทางเทคนิค และต้องไม่ก่อให้เกิดภาระแก่ผู้ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเกินสมควรหลักเกณฑ์และวิธีการในการพิจารณาว่าจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมใดเป็นจุดเชื่อมต่อที่มีความเป็นไปได้ทางเทคนิคให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนดโดยคณะกรรมการอาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อทำหน้าที่พิจารณาและระบุจุดเชื่อมต่อที่มีความเป็นไปได้ทางเทคนิคก็ได้ทั้งนี้ ให้ถือว่าจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมดังต่อไปนี้เป็นจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีความเป็นไปได้ทางเทคนิค(ก) ชุมสายท้องถิ่น (local switches)(ข) ชุมสายต่อผ่าน (tandem switches)(ค) ชุมสายโทรศัพท์ทางไกล (tollswitches)(ง) ชุมสายโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศ (internationalswitches)(จ) ชุมสายต่อผ่านเฉพาะกิจ (dedicatedtandem switches)(ฉ) จุดส่งผ่านสัญญาณ (signal transferpoints)(ช) สถานีสื่อสัญญาณโทรคมนาคม (transmissionstations) ซึ่งรวมถึงสถานีเคเบิ้ลขึ้นฝั่ง (cablelanding stations) ด้วย และ(ซ) จุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมปัจจุบันหรือที่เคยให้มีการเชื่อมต่อไว้แล้วให้นำหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมาใช้บังคับกับกรณีของจุดเข้าถึงเพื่อใช้โครงข่ายโทรคมนาคมด้วยโดยอนุโลมโดยคณะกรรมการอาจประกาศกำหนดหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขเพิ่มเติมก็ได้ข้อ ๑๒ หากมีการร้องขอเชื่อมต่อจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอื่นนอกเหนือจากจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมเสนอไว้และผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายนั้นไม่สามารถจัดให้มีจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมนั้นตามที่ร้องขอได้โดยให้เหตุผลว่าจุดเชื่อมต่อโครงข่ายดังกล่าวไม่ใช่จุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีความเป็นไปได้ทางเทคนิคหรือการให้เชื่อมต่อ ณ จุดดังกล่าวก่อให้เกิดปัญหาทางเทคนิคที่อาจก่อให้เกิดการรบกวนกิจการโทรคมนาคมหรือเป็นเหตุขัดขวางการโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมดังกล่าวต้องแจ้งแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อเป็นหนังสือภายในระยะเวลาสิบห้าวันนับตั้งแต่วันที่ได้รับการร้องขอพร้อมเหตุผลในการปฏิเสธโดยละเอียดผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมีสิทธิร้องขอให้คณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในหมวด๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาท และให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งปฏิเสธไม่เชื่อมต่อณ จุดเชื่อมต่อที่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมร้องขอมีหน้าที่ต้องพิสูจน์ถึงเหตุแห่งการปฏิเสธนั้นข้อ ๑๓ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องจัดให้มีวงจรรับ-ส่งสัญญาณและอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอย่างเพียงพอณ จุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม เพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมสามารถให้บริการด้วยคุณภาพที่ดีได้ทั้งนี้ คุณภาพของบริการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขว่าด้วยมาตรฐานบริการที่ดีตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนดข้อ ๑๔ ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องบำรุงรักษาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจากแต่ละสถานีปลายทางของโครงข่ายโทรคมนาคมของตนไปยังจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเว้นแต่จะมีการตกลงไว้เป็นอย่างอื่นข้อ ๑๕ การจัดวางและบำรุงรักษาอุปกรณ์ สถานที่ และสิ่งอำนวยความสะดวกและค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องของการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้เป็นไปตามที่คู่กรณีตกลงกันเว้นแต่จะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นตามประกาศนี้หากผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องการขอใช้สถานที่หรือพื้นที่สำหรับการติดตั้งอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการเชื่อมต่อ ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งความประสงค์และรายละเอียดที่จำเป็นอย่างชัดเจนเป็นหนังสือแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อต้องจัดหาสถานที่หรือพื้นที่ตามที่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อร้องขอตามวรรคสองโดยมิชักช้าและต้องมีเงื่อนไขที่สมเหตุสมผล ไม่เลือกปฏิบัติ โปร่งใส และเรียกเก็บค่าตอบแทนหรือค่าบริการที่อิงต้นทุน(cost-based basis)หากผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่สามารถจัดหาสถานที่หรือพื้นที่ตามที่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมร้องขอตามวรรคสองได้เนื่องจากเหตุผลทางเทคนิคหรือข้อจำกัดด้านพื้นที่ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องจัดหาพื้นที่ใกล้เคียงหรือจัดให้มีมาตรการอื่นเพื่อให้ติดตั้งอุปกรณ์และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้โดยมิชักช้าและทั้งนี้ จะต้องไม่ก่อให้เกิดภาระแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเกินสมควรข้อ ๑๖ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องยินยอมให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเข้าไปซ่อมแซมหรือบำรุงรักษาอุปกรณ์ในสถานที่หรือพื้นที่ร่วมได้ตามความเหมาะสมตลอดเวลาในการให้เข้าใช้สถานที่หรือพื้นที่ร่วมตามข้อ ๑๕ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอาจกำหนดมาตรการด้านความปลอดภัยหรือการเก็บรักษาความลับสำหรับการเข้าใช้สถานที่หรือพื้นที่ร่วมก็ได้แต่มาตรการดังกล่าวต้องสมเหตุสมผล เหมาะสม และไม่เลือกปฏิบัติข้อ ๑๗ ในสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องมีการกำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบให้ชัดเจนระหว่างคู่กรณีโดยเฉพาะการกำหนดภาระหน้าที่หรือความเป็นเจ้าของในอุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆรวมทั้งมาตรการกำหนดภาระหน้าที่ในการควบคุมดูแลและบำรุงรักษาทรัพย์สินดังกล่าวส่วนที่๓ค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ข้อ ๑๘ เว้นแต่จะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในประกาศนี้หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการเกี่ยวกับการเรียกเก็บค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้เป็นไปตามที่คู่กรณีเจรจาตกลงซึ่งต้องมีความโปร่งใส เป็นธรรม และไม่เลือกปฏิบัติระหว่างผู้รับใบอนุญาตทุกรายข้อ ๑๙ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายต้องจัดให้มีการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนตามหลักเกณฑ์เงื่อนไข และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดให้คณะกรรมการมีอำนาจประกาศกำหนดส่วนประกอบของโครงข่ายโทรคมนาคม(network elements) ที่ต้องจัดให้มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วน(unbundling) โดยคณะกรรมการอาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อทำหน้าที่พิจารณาและระบุส่วนประกอบของโครงข่ายโทรคมนาคมที่ต้องจัดให้มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนก็ได้ทั้งนี้ ตัวอย่างของส่วนประกอบของโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนมีดังนี้(ก) วงจรท้องถิ่นสำหรับผู้ใช้บริการ (localsubscriber loops)(ข) อุปกรณ์สื่อสัญญาณและอุปกรณ์สลับสายท้องถิ่น(local switch and transmission equipment)(ค) สายเคเบิ้ลหลักสำหรับโครงข่ายท้องถิ่น (localtrunks)(ง) อุปกรณ์สื่อสัญญาณและอุปกรณ์สลับสายทางไกล(toll switching and transmission equipment)(จ) สายเคเบิ้ลหลักสำหรับโครงข่ายทางไกล (longdistance trunks)(ฉ) อุปกรณ์สื่อสัญญาณและอุปกรณ์สลับสายระหว่างประเทศ(international switching and transmission equipment)(ช) อุปกรณ์เชื่อมต่อโครงข่าย (networkinterface equipment)(ซ) อุปกรณ์และบริการสอบถาม (directoryequipment and services) และ(ฌ) อุปกรณ์สำหรับการรับ-ส่งสัญญาณเรียกของโครงข่าย(signaling network equipment)เว้นแต่จะกำหนดไว้ในประกาศของคณะกรรมการ อัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนให้เป็นไปตามที่เจรจาตกลงไว้ในสัญญาทั้งนี้ การเรียกเก็บอัตราค่าตอบแทน การใช้หรือเชื่อมต่อสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นต้องคิดในอัตราอิงต้นทุน(cost-based basis)ข้อ ๒๐ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเรียกเก็บค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามต้นทุนของส่วนประกอบของโครงข่ายโทรคมนาคมที่แยกส่วนในอัตราสะท้อนต้นทุน(cost-oriented basis) และแจ้งอัตราค่าตอบแทนดังกล่าว พร้อมรายละเอียดที่จำเป็นแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทราบให้ถือว่าวิธีการคำนวณแบบต้นทุนส่วนเพิ่มระยะยาว(long run incremental cost) อาทิวิธีการแบบการคำนวณต้นทุนส่วนเพิ่มเฉลี่ยระยะยาว (long-run averageincremental costs) ต้นทุนส่วนเพิ่มระยะยาวของส่วนประกอบทั้งหมด (totalelement long-run incremental costs) และต้นทุนส่วนเพิ่มระยะยาวของบริการทั้งหมด(total service long-run incremental costs) เป็นวิธีการคำนวณที่สะท้อนต้นทุนที่คณะกรรมการให้ความเห็นชอบข้อ ๒๑ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องพิจารณาทบทวนอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมใหม่ทุกปีและหากมีการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าตอบแทนจะต้องแจ้งแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและคณะกรรมการทราบล่วงหน้าอย่างน้อยเก้าสิบวัน พร้อมแสดงหลักฐานหรือสาเหตุที่ทำให้ต้องเปลี่ยนแปลงค่าตอบแทนดังกล่าวข้อ ๒๒ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องเปิดเผยหลักการและวิธีการคิดคำนวณค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแก่คณะกรรมการอย่างชัดแจ้งและเพียงพอเพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาเห็นชอบและตรวจสอบความถูกต้องของการคิดคำนวณต้นทุนได้ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงวิธีการคิดคำนวณต้นทุนค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งให้แก่ผู้รับอนุญาตรายอื่นและคณะกรรมการทราบรายละเอียดของวิธีการคิดคำนวณแบบใหม่พร้อมเหตุผลของการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาเห็นชอบ และคณะกรรมการต้องเปิดโอกาสให้ผู้รับอนุญาตรายอื่นโต้แย้งหรือคัดค้านได้ตามหลักเกณฑ์หรือวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดทั้งนี้ คณะกรรมการอาจมอบหมายให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดก็ได้หากคณะกรรมการให้ความเห็นชอบวิธีการคิดคำนวณต้นทุนค่าตอบแทนตามวรรคสองให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งให้แก่ผู้รับอนุญาตรายอื่นทราบเป็นการล่วงหน้าอย่างน้อยหกเดือนจึงจะมีผลใช้บังคับได้ส่วนที่๔การจัดเก็บและการแบ่งค่าบริการ ข้อ ๒๓ หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการจัดเก็บค่าบริการและการแบ่งค่าบริการสำหรับกรณีที่มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้เป็นไปตามที่คู่กรณีเจรจาตกลงเว้นแต่จะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในประกาศนี้ข้อ ๒๔ ยกเว้นบริการโทรคมนาคมระหว่างประเทศและกิจการอื่นที่คณะกรรมการประกาศกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตที่เป็นเจ้าของโครงข่ายโทรคมนาคมของผู้ใช้บริการโทรคมนาคมต้นทางเป็นผู้จัดเก็บค่าบริการจากผู้ใช้บริการและให้รับผิดชอบหนี้สูญของผู้ใช้บริการต้นทาง โดยไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างการชำระค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับผู้รับอนุญาตรายอื่นได้ข้อ ๒๕ กรณีบริการโทรคมนาคมระหว่างประเทศและกิจการอื่นที่คณะกรรมการประกาศกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตที่เป็นผู้ให้บริการโทรคมนาคมระหว่างประเทศเป็นผู้จัดเก็บค่าบริการจากผู้ใช้บริการต้นทางและให้รับผิดชอบหนี้สูญของผู้ใช้ต้นทาง โดยไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างการชำระค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับผู้รับอนุญาตรายอื่นได้ข้อ ๒๖ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องจัดให้มีอุปกรณ์บันทึกปริมาณการเรียกเข้า-ออกหรือปริมาณทราฟฟิค(traffic) อย่างเพียงพอ เพื่อบันทึกการให้บริการใช้หรือบริการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมพร้อมจัดให้มีการบำรุงรักษาและตรวจสอบความถูกต้องของอุปกรณ์ดังกล่าวอย่างสม่ำเสมอผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งบันทึกปริมาณการเรียกเข้า-ออกในโครงข่ายโทรคมนาคมที่เชื่อมต่อแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ตามเงื่อนไขและวิธีการที่ตกลงกันไว้ในสัญญา ทั้งนี้ บันทึกการให้บริการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องมีรายละเอียดเพียงพอที่จะให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมสามารถตรวจสอบความถูกต้องได้หมวด๒ข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ข้อ ๒๗ ผู้ขอรับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องจัดทำข้อเสนอการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของตนพร้อมทั้งจัดทำข้อมูลแสดงการคำนวณอัตราค่าตอบแทนการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและข้อมูลต้นทุนโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนสำหรับการให้บริการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมโดยให้นำส่งเป็นเอกสารประกอบการยื่นคำขอใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมเพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๒๘ ข้อเสนอการใช้โครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นเอกสารแสดงเจตนาเสนอให้ใช้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีเงื่อนไขในเชิงพาณิชย์และเทคนิคที่ชัดเจนและเพียงพอโดยต้องประกอบด้วยรายละเอียดต่างๆ อย่างน้อย ดังต่อไปนี้(๑) รายละเอียดของโครงข่ายโทรคมนาคม และบริการที่จะอนุญาตให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมรวมถึงข้อกำหนดและเงื่อนไขสำหรับการใช้โครงข่ายโทรคมนาคมที่จะใช้บังคับรวมถึงกระบวนการและระยะเวลาเจรจาข้อตกลงการใช้โครงข่ายโทรคมนาคม(๒) ข้อกำหนดรายละเอียดและมาตรฐานทางเทคนิคสำหรับการใช้โครงข่ายโทรคมนาคมอย่างชัดเจนรวมถึงความสามารถของโครงข่ายในการรองรับปริมาณทราฟฟิคของโครงข่ายโทรคมนาคมและข้อกำหนดคุณภาพของการให้บริการขั้นต่ำ(๓) กระบวนการและวิธีการเข้าถึงเพื่อใช้โครงข่ายโทรคมนาคมรวมทั้งจุดที่ให้เข้าถึงเพื่อใช้โครงข่ายโทรคมนาคม และพื้นที่ติดตั้งอุปกรณ์(๔) รายละเอียดเกี่ยวกับอาคารสถานที่ สาธารณูปโภคและสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ ที่ต้องใช้สำหรับการเข้าถึงหรือใช้โครงข่ายโทรคมนาคม รวมทั้งเงื่อนไขการเข้าใช้และค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการใช้อาคารสถานที่สาธารณูปโภค และสิ่งอำนวยความสะดวกเหล่านั้น(๕) อัตราค่าตอบแทนการใช้โครงข่ายโทรคมนาคม ทั้งนี้อัตราค่าตอบแทนการใช้โครงข่ายโทรคมนาคมจะต้องคำนวณโดยพิจารณาจากต้นทุนของบริการโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนสำหรับการให้บริการใช้โครงข่ายโทรคมนาคม(๖) ข้อมูลเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการสำหรับการเรียกเก็บและการชำระค่าตอบแทนการใช้โครงข่ายโทรคมนาคมเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตที่ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมสามารถไปเรียกเก็บจากผู้ใช้บริการของตนได้(๗) ข้อกำหนดเกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดชอบของผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้โครงข่ายโทรคมนาคมและผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคมรวมทั้งเงื่อนไขเกี่ยวกับการรักษาความลับ การเปิดเผยข้อมูล และมาตรการด้านความปลอดภัย(๘) เงื่อนไขและขั้นตอนการร้องขอใช้บริการใหม่และการเปลี่ยนแปลงระบบ(๙) ขั้นตอน วิธีการ และระยะเวลาดำเนินการต่อข้อร้องเรียนและข้อโต้แย้งที่มีกับผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้โครงข่ายโทรคมนาคมเกี่ยวกับคุณภาพหรือบริการและค่าตอบแทนการใช้โครงข่ายโทรคมนาคม(๑๐) บทลงโทษหรือค่าปรับจากการผิดเงื่อนไขของสัญญา(๑๑) ตัวอย่างสัญญามาตรฐานในการใช้โครงข่ายโทรคมนาคม(๑๒) บุคคลและสถานที่ที่ติดต่อได้ทั้งนี้ คณะกรรมการอาจประกาศกำหนดเงื่อนไขอื่นเพิ่มเติมก็ได้ข้อ ๒๙ ข้อเสนอการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นเอกสารแสดงเจตนาเสนอให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีเงื่อนไขในเชิงพาณิชย์และเทคนิคที่ชัดเจนและเพียงพอโดยต้องประกอบด้วยรายละเอียดต่างๆ อย่างน้อย ดังต่อไปนี้(๑) ข้อกำหนดและเงื่อนไขสำหรับการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่จะใช้บังคับรวมถึงกระบวนการและระยะเวลาเจรจาข้อตกลงการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๒) ข้อกำหนดรายละเอียดและมาตรฐานทางเทคนิคสำหรับการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอย่างชัดเจนรวมถึงข้อกำหนดคุณภาพการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมขั้นต่ำ(๓) กระบวนการและวิธีการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมรวมทั้งจุดที่เสนอให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๔) อาคารสถานที่ สาธารณูปโภค และสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆที่ต้องใช้สำหรับการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม รวมทั้งค่าตอบแทนที่เกิดขึ้นจากการใช้อาคารสถานที่สาธารณูปโภค และสิ่งอำนวยความสะดวกเหล่านั้น(๕) อัตราค่าตอบแทนการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทั้งนี้ อัตราค่าตอบแทนการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจะต้องคำนวณโดยพิจารณาจากต้นทุนโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนสำหรับการให้บริการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๖) ข้อมูลเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการสำหรับการเรียกเก็บการแบ่ง และการชำระค่าตอบแทนการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๗) ข้อกำหนดเกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดชอบของผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมรวมทั้งเงื่อนไขเกี่ยวกับการรักษาความลับ การเปิดเผยข้อมูล และมาตรการด้านความปลอดภัย(๘) เงื่อนไขและขั้นตอนการร้องขอใช้บริการใหม่และการเปลี่ยนแปลงระบบ(๙) ขั้นตอน วิธีการ และระยะเวลาดำเนินการต่อข้อร้องเรียนและข้อโต้แย้งที่มีกับผู้รับใบอนุญาตที่ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเกี่ยวกับคุณภาพหรือบริการและค่าตอบแทนการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๑๐) บทลงโทษหรือค่าปรับจากการผิดเงื่อนไขของสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๑๑) ตัวอย่างสัญญามาตรฐานในการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๑๒) บุคคลและสถานที่ที่ติดต่อได้ทั้งนี้ คณะกรรมการอาจประกาศกำหนดเงื่อนไขอื่นเพิ่มเติมก็ได้ข้อ ๓๐ ข้อเสนอการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามข้อ๒๘ และข้อ ๒๙ ต้องไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้(๑) มีเงื่อนไขอันเป็นการเลือกปฏิบัติ แบ่งแยก หรือกีดกันผู้รับใบอนุญาตรายอื่น(๒) มีเงื่อนไขที่ไม่สมเหตุสมผลที่อาจเป็นเหตุให้เกิดการผูกขาดหรือลด หรือจำกัดการแข่งขันในการให้บริการโทรคมนาคม(๓) มีอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่สมเหตุสมผลหรือมีอัตราสูงเกินส่วนจนอาจเป็นเหตุให้เกิดผลกระทบต่อค่าบริการของผู้ใช้บริการหรือเป็นการกีดกันการเข้าตลาดหรือไม่เอื้ออำนวยต่อการแข่งขันอย่างเป็นธรรม(๔) มีเงื่อนไขทำให้ผู้ใช้บริการเสียประโยชน์(๕) มีเงื่อนไขอื่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนดข้อ ๓๑ ในกรณีที่คณะกรรมการเห็นว่ารายละเอียดข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่ครบถ้วนเพียงพอหรือไม่ชัดเจนตามที่กำหนดไว้ในข้อ๒๘ และข้อ ๒๙ หรือเห็นว่ามีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๓๐ คณะกรรมการอาจเรียกให้ผู้ที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องพิสูจน์แสดงหลักฐานหรือเอกสารแถลงเหตุผลและความจำเป็นถึงที่มาของข้อเสนอทางเทคนิคหรือของอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมดังกล่าวได้ในการพิจารณาเพื่อกำหนดรายละเอียดข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหรืออัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามวรรคหนึ่งหากเห็นสมควรคณะกรรมการอาจขอความเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิ หรือบุคคลที่สาม หรือจัดการรับฟังความคิดเห็นจากผู้ที่เกี่ยวข้องก็ได้เมื่อคณะกรรมการได้รับข้อมูลประกอบการพิจารณาเพียงพอแล้วคณะกรรมการจะเป็นผู้พิจารณาว่าเอกสาร หรือหลักฐานที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมได้นำเสนอนั้นสมเหตุสมผลหรือไม่ทั้งนี้ การพิจารณาของคณะกรรมการต้องกระทำให้เสร็จสิ้น ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมส่งหลักฐานหรือเอกสารตามความในวรรคหนึ่งข้อ ๓๒ เมื่อคณะกรรมการพิจารณาตามความในข้อ ๓๑ แล้วอาจมีคำสั่งอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างดังต่อไปนี้(๑) เห็นชอบให้ประกาศใช้ข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๒) สั่งให้ปรับปรุงข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหรือปรับอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม และอาจสั่งให้ใช้อัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอัตราใดอัตราหนึ่งที่คณะกรรมการเห็นสมควรไปก่อนเป็นการชั่วคราวในระหว่างที่มีการปรับปรุงข้อเสนอหรือปรับอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายนั้นต้องให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นใช้หรือเชื่อมต่อกับโครงข่ายโทรคมนาคมของตนไปพลางก่อนตามข้อกำหนดและเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด(๓) ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมไม่คิดคำนวณอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามต้นทุนโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนสำหรับการให้บริการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม หรือในกรณีที่คณะกรรมการเห็นว่าอัตราค่าตอบแทนค่าใช้หรือค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่สมเหตุสมผลหรือสูงเกินไปคณะกรรมการมีอำนาจสั่งให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายนั้นจะต้องจัดทำขั้นตอนและแผนปรับโครงสร้างการคิดค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเสนอต่อคณะกรรมการภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อขออนุมัติจากคณะกรรมการเป็นรายกรณี ทั้งนี้ คณะกรรมการมีอำนาจพิจารณาตัดสินในแต่ละขั้นตอนหรือกำหนดอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามที่คณะกรรมการเห็นสมควรข้อ ๓๓ หลังจากข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการแล้วให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องประกาศเผยแพร่ข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมดังกล่าวเป็นการทั่วไปเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทราบ พร้อมต้องจัดให้มีการอำนวยความสะดวกในการขอเอกสารข้อเสนอและต้องไม่จัดเก็บค่าเอกสารหรือค่าดำเนินการอย่างไม่สมเหตุสมผลการขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการก่อนโดยให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมยื่นคำขอเป็นหนังสือชี้แจงถึงความจำเป็นและเหตุผลในการขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงพร้อมนำเสนอเอกสารและหลักฐานประกอบ ดังต่อไปนี้(๑) แผนการดำเนินการสำหรับการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติม(๒) รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบต่อการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมต่อการให้บริการโทรคมนาคมของผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมรายอื่น(๓) รายงานการวิเคราะห์ต้นทุนและผลประโยชน์ของการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมของการให้บริการโทรคมนาคมของตนเองทั้งนี้ ให้นำหลักเกณฑ์และวิธีการตามที่กำหนดไว้ในข้อ๓๑ และข้อ ๓๒ มาใช้บังคับการขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติม เว้นแต่เป็นกรณีแก้ไขข้อผิดพลาดเล็กน้อยที่ไม่ใช่สาระสำคัญในกรณีที่เป็นการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในสาระสำคัญซึ่งอาจมีผลกระทบโดยนัยสำคัญต่อการแข่งขัน หรืออาจกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ หรือมีเหตุจำเป็นต้องคุ้มครองผู้บริโภคเป็นพิเศษคณะกรรมการอาจพิจารณาเสมือนเป็นการยื่นข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมใหม่หมวด๓ขั้นตอนและกระบวนการเจรจาสัญญา ส่วนที่๑การขอใช้หรือการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ข้อ ๓๔ ในการขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ผู้รับใบอนุญาตที่จะขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจะต้องจัดทำเป็นหนังสือแสดงเจตจำนงโดยชัดแจ้งแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมว่าต้องการขอทำสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ตามข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและจะต้องระบุรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้(๑) บริการที่ต้องการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมรวมทั้งคุณภาพและปริมาณที่ต้องการของบริการและรายละเอียดทางเทคนิคอื่นๆ ที่จำเป็นสำหรับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๒) รูปแบบการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่ต้องการและสถานที่ที่จะเป็นจุดเข้าถึงเพื่อใช้หรือจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๓) บริการโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ต้องการใช้บริการ(๔) วัน ระยะเวลา และสถานที่ที่ต้องการเข้าใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๕) ข้อเสนอหรือเงื่อนไขที่ต้องการเจรจาเพิ่มเติมหรือปรับเปลี่ยนจากข้อเสนอของผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๖) ข้อมูลอื่นที่จำเป็นสำหรับการเข้าใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม(๗) บุคคลและสถานที่ที่ติดต่อได้ผู้รับใบอนุญาตที่จะขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งการขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแก่คณะกรรมการพร้อมส่งสำเนาหนังสือขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้แก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมด้วยทั้งนี้ คณะกรรมการอาจออกประกาศกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการหรือรูปแบบมาตรฐานการขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพิ่มเติมก็ได้ข้อ ๓๕ ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมประสงค์จะเข้าถึงเพื่อใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมณ จุดอื่นเพิ่มเติมนอกเหนือจากจุดเข้าถึงเพื่อใช้หรือจุดเชื่อมต่อที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมเสนอไว้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งความประสงค์เป็นหนังสือพร้อมเอกสารแสดงจุดเข้าถึงเพื่อใช้หรือจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม และรายละเอียดทางเทคนิคที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจนแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและคณะกรรมการผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายต่างๆเท่าที่จำเป็นที่เกิดจากการก่อสร้างและการให้บริการจุดเข้าถึงเพื่อใช้หรือจุดเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพิ่มเติมนั้นแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมโดยผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นผู้แจ้งจำนวนเงินค่าใช้จ่ายโดยประมาณแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพื่อพิจารณาพร้อมกับหนังสือแสดงความประสงค์ตามวรรคแรกหากเกิดข้อพิพาทในเรื่องจำนวนค่าใช้จ่ายตามวรรคสองผู้รับใบอนุญาตที่เป็นคู่กรณีสามารถร้องขอให้คณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในหมวด๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาทข้อ ๓๖ ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมประสงค์จะใช้พื้นที่อุปกรณ์ หรือสิ่งอำนวยความสะดวกของผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมนอกเหนือจากข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องแจ้งความประสงค์เป็นหนังสือพร้อมเอกสารแสดงรายละเอียดทางเทคนิคที่เกี่ยวข้องแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและคณะกรรมการผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นผู้รับผิดชอบในค่าใช้จ่ายต่างๆเท่าที่จำเป็นที่เกิดจากการก่อสร้างและการให้บริการ ณ จุดเข้าถึงเพื่อใช้หรือจุดเชื่อมต่อเพิ่มเติมนั้นแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมโดยผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อต้องเป็นผู้แจ้งจำนวนเงินค่าใช้จ่ายโดยประมาณแก่ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพื่อพิจารณาพร้อมกับหนังสือแสดงความประสงค์ตามวรรคแรกหากมีข้อพิพาทในเรื่องการใช้พื้นที่ อุปกรณ์ หรือสิ่งอำนวยความสะดวกร่วมหรือจำนวนค่าใช้จ่ายผู้รับใบอนุญาตที่เป็นคู่กรณีสามารถร้องขอให้คณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในหมวด๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาทส่วนที่๒การเจรจาเงื่อนไขสัญญา ข้อ ๓๗ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมและผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมีสิทธิและเสรีภาพในการเจรจาเงื่อนไขสัญญาใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายได้อย่างอิสระแต่ต้องไม่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งกฎหมายและหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในประกาศของคณะกรรมการการพิจารณาการก่อเกิดของสัญญาและความสมบูรณ์ของสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้นำหลักประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยสัญญามาใช้บังคับข้อ ๓๘ การเจรจาขอทำสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องดำเนินการเจรจาทำความตกลงในเงื่อนไขต่างๆของสัญญาด้วยเจตนาสุจริตข้อ ๓๙ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องจัดให้มีจุดติดต่ออย่างเพียงพอและเหมาะสมตามแนวปฏิบัติทางการค้าเพื่อให้บริการสอบถามข้อมูลและติดต่อเจรจาสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมข้อ ๔๐ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมและผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจะต้องเจรจาเกี่ยวกับสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามแนวทางในข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทั้งนี้ ให้ถือว่าวันที่ผู้ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้รับหนังสือขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นวันเริ่มต้นของการเจรจาหากผู้รับใบอนุญาตทั้งสองฝ่ายไม่สามารถตกลงกันได้ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันเริ่มต้นของการเจรจาให้ถือว่ามีข้อพิพาทเกิดขึ้น และคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสิทธินำข้อพิพาทเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทตามหลักเกณฑ์เงื่อนไข และวิธีการที่กำหนดไว้ในหมวด ๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาทข้อ ๔๑ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องจัดส่งสำเนาสัญญาให้กับคณะกรรมการภายในสิบวันนับตั้งแต่วันที่คู่สัญญาทุกฝ่ายได้มีการลงนามในสัญญาพร้อมแจ้งรายละเอียดของเงื่อนไขในสัญญาที่แตกต่างหรือเพิ่มเติมจากข้อเสนอให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมคณะกรรมการอาจขอให้ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจัดส่งข้อมูลเพิ่มเติมหรือเรียกผู้รับใบอนุญาตที่เป็นคู่กรณีมาให้ถ้อยคำก็ได้ข้อ ๔๒ ภายใต้บังคับของมาตรา ๒๗ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔ หากคณะกรรมการเห็นว่าข้อกำหนดในสัญญาดังกล่าวไม่เป็นไปตามลักษณะหรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในมาตรา๒๗ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ หรือขัดต่อกฎหมายอื่นคณะกรรมการอาจสั่งให้ดำเนินการแก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนดเมื่อคณะกรรมการมีคำสั่งให้แก้ไขข้อกำหนดในสัญญาตามวรรคหนึ่งและครบกำหนดระยะเวลาที่คณะกรรมการให้แก้ไขสัญญา(๑) ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมไม่ยินยอมแก้ไขสัญญาให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนดให้เป็นไปตามหมวด ๙ ว่าด้วยการบังคับทางปกครองแห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔(๒) ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่ยินยอมแก้ไขสัญญาให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนดให้ถือว่าสัญญาดังกล่าวเป็นโมฆะหากคู่กรณีตกลงแก้ไขสัญญาเรียบร้อยแล้ว ให้คู่กรณีที่คณะกรรมการสั่งให้แก้ไขสัญญาจัดส่งสำเนาสัญญาที่แก้ไขแล้วแก่คณะกรรมการภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๔๓ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเปิดเผยสัญญาการใช้หรือการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นการทั่วไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๔๔ ในกรณีที่คณะกรรมการเห็นว่าจำเป็นและสมควร ในระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือระหว่างกระบวนการระงับข้อพิพาทคณะกรรมการอาจสั่งให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไปพลางก่อนตามเงื่อนไขของสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีอยู่เดิมหรือตามเงื่อนไขสัญญาใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอื่นประเภทเดียวกัน หรือตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดส่วนที่๓การให้บริการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม ข้อ ๔๕ เมื่อสามารถตกลงทำสัญญาใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแล้วผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องจัดให้มีการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมโดยมิชักช้าตามที่ตกลงไว้ในสัญญาโดยต้องไม่เลือกปฏิบัติแก่ผู้รับใบอนุญาตรายใดรายหนึ่งหากผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่สามารถดำเนินการจัดให้มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมภายในระยะเวลาที่คู่สัญญาตกลงกันไว้ให้ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายมีหน้าที่แจ้งให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมทราบโดยมิชักช้าพร้อมทั้งแจ้งเหตุผลของความล่าช้าดังกล่าวด้วย หากเหตุที่อ้างความล่าช้านั้นไม่สมเหตุสมผลให้ถือว่าผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมีเจตนาไม่สุจริตข้อ ๔๖ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องประกันคุณภาพการให้บริการและให้บริการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามที่กำหนดไว้ในสัญญาใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมการผิดนัดชำระหนี้ค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไม่ถือเป็นเหตุให้ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมมีสิทธิยกเลิกสัญญาหรือระงับการให้บริการหรือลดคุณภาพของการให้บริการ เว้นแต่จะได้รับการอนุญาตจากคณะกรรมการก่อนการยกเลิกหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหรือระงับการให้บริการหรือลดคุณภาพของการให้บริการการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการก่อนหากเป็นกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมประสงค์จะยกเลิกหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหรือระงับการให้บริการหรือลดคุณภาพของการให้บริการการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเพียงฝ่ายเดียวให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายนั้นต้องยื่นคำขอเป็นหนังสือ พร้อมทั้งรายละเอียดและเหตุผลการขอยกเลิกหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาหรือระงับการให้บริการหรือลดคุณภาพของการให้บริการเพื่อให้คณะกรรมการพิจารณา ในกรณีที่เห็นสมควร คณะกรรมการอาจกำหนดมาตรการชั่วคราวเพื่อคุ้มครองผู้ใช้บริการหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะก็ได้ทั้งนี้ คณะกรรมการอาจกำหนดหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการยกเลิกสัญญาหรือระงับการให้บริการหรือลดคุณภาพของการให้บริการก็ได้ข้อ ๔๗ หากมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีผลกระทบต่อการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจะต้องแจ้งแก่คณะกรรมการ และต้องประกาศให้ทราบถึงการเปลี่ยนแปลงแก้ไขดังกล่าวเป็นการทั่วไปและล่วงหน้าโดยให้ระยะเวลาไม่น้อยกว่าหกเดือนข้อ ๔๘ ภายใต้บังคับของบทบัญญัติมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔ ผู้รับใบอนุญาตที่เป็นคู่สัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอาจยื่นคำร้องขอให้คณะกรรมการอนุญาตหรือให้มีการทบทวนค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้การร้องขอทบทวนค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๔๙ เพื่อประโยชน์ในการรักษาความมั่นคงของชาติ หรือเพื่อป้องกันภัยพิบัติที่อาจเกิดความเสียหายต่อส่วนรวมหรือเพื่อการดำเนินการให้เป็นประโยชน์สาธารณะเป็นส่วนรวมคณะกรรมการอาจสั่งให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องยินยอมให้มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับหน่วยงานของรัฐการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไขหรือวิธีการที่คณะกรรมการประกาศกำหนดข้อ ๕๐ ผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องใช้ข้อมูลที่ได้รับจากผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในระหว่างการเจรจาสัญญาเพื่อประโยชน์ในการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเท่านั้นและต้องไม่ใช้ข้อมูลดังกล่าวเพื่อให้เกิดความได้เปรียบอันจะทำให้เกิดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมรวมทั้งต้องไม่เปิดเผยข้อมูลดังกล่าวแก่บุคคลอื่นโดยมิได้รับอนุญาตจากผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเว้นแต่เป็นกรณีที่กฎหมายอนุญาตหรือคณะกรรมการประกาศกำหนดผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้องจัดให้มีมาตรการคุ้มครองข้อมูลที่เป็นความลับทางการค้าที่ได้รับจากผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอย่างเพียงพอและเหมาะสมข้อ ๕๑ กรณีที่มีข้อพิพาทเกิดขึ้นที่เกี่ยวกับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามสัญญาที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการผู้รับใบอนุญาตที่เป็นคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสิทธินำข้อพิพาทเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทตามที่กำหนดไว้ในหมวด๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาทได้หากกรณีที่นำข้อพิพาทไปยังศาลที่มีเขตอำนาจ หรือนำข้อพิพาทเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการคณะกรรมการอาจปฏิเสธการทำหน้าที่พิจารณาระงับข้อพิพาทและไม่นำหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในหมวด๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาทมาใช้บังคับในกรณีเดียวกันก็ได้ จนกว่าศาลที่มีเขตอำนาจหรืออนุญาโตตุลาการมีคำพิพากษาคำวินิจฉัย หรือคำชี้ขาด แต่ทั้งนี้ ผู้รับใบอนุญาตที่เป็นคู่กรณีมีหน้าที่ต้องรายงานผลการระงับข้อพิพาทดังกล่าวต่อคณะกรรมการตั้งแต่เริ่มต้นทุกครั้งจนกระทั่งสิ้นสุดกระบวนการระงับข้อพิพาทการยอมรับคำพิพากษา คำวินิจฉัย หรือคำชี้ขาดของศาลที่มีเขตอำนาจหรืออนุญาโตตุลาการ เพื่อให้คณะกรรมการใช้อำนาจบังคับตามคำพิพากษาหรือคำชี้ขาดให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไขและวิธีการที่คณะกรรมการประกาศกำหนดหมวด๔คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท ข้อ ๕๒ ให้คณะกรรมการแต่งตั้งกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่าคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจำนวนเก้าคน ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญซึ่งมีความรู้และประสบการณ์ในเรื่องโทรคมนาคม เศรษฐศาสตร์หรือกฎหมายและต้องไม่เป็นผู้มีคุณสมบัติต้องห้าม ดังต่อไปนี้(๑) เป็นข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ(๒) เป็นพนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจหรือของราชการส่วนท้องถิ่นหรือเป็นกรรมการหรือที่ปรึกษาของรัฐวิสาหกิจหรือของหน่วยงานของรัฐ(๓) ดำรงตำแหน่งใด หรือเป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนบริษัท หรือองค์การดำเนินธุรกิจหรือดำเนินการในด้านสื่อสารมวลชนหรือโทรคมนาคม(๔) ประกอบอาชีพหรือวิชาชีพอื่นใดที่มีส่วนได้เสียหรือมีผลประโยชน์ขัดแย้งไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อมกับการปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท(๕) เป็นบุคคลล้มละลายซึ่งศาลยังไม่สั่งให้พ้นจากการถูกพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราวหรือถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด(๖) เคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกหรือรอลงอาญาตั้งแต่สองปีขึ้นไปโดยพ้นโทษมายังไม่ถึงห้าปีในวันได้รับการเสนอชื่อเว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท(๗) เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานเอกชนเพราะทุจริตต่อหน้าที่หรือถือว่ากระทำการทุจริตและประพฤติมิชอบการแต่งตั้งคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาข้อ ๕๓ กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะต้องมีความเป็นกลางและเป็นอิสระรวมทั้งต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ให้นำประมวลจริยธรรมของคณะกรรมการมาใช้บังคับกับกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทด้วย ทั้งนี้ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจกำหนดมาตรฐานเพิ่มเติมก็ได้ข้อ ๕๔ กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทแต่ละคนมีวาระดำรงตำแหน่งคราวละสามปีกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทซึ่งพ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ ทั้งนี้ มิให้ดำรงตำแหน่งเกินกว่าสองวาระติดต่อกันกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระต้องปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่ากรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่จะเข้ารับหน้าที่แทนและให้ถือว่าการดำเนินการใดๆ ของกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทดังกล่าวในระหว่างนั้นมีผลสมบูรณ์ข้อ ๕๕ กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระเมื่อ(๑) ตาย(๒) ลาออก(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย(๔) เป็นคนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ(๕) เป็นผู้มีคุณสมบัติต้องห้ามตามข้อ ๕๒(๖) ได้รับโทษจำคุกโดยมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ(๗) ทุจริตต่อหน้าที่หรือมีพฤติกรรมที่ขัดต่อประมวลจริยธรรม(๘) คณะกรรมการมีมติให้ถอดถอนด้วยเสียงไม่น้อยกว่าสี่เสียงเมื่อมีกรณีตามวรรคหนึ่ง ให้กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเท่าที่เหลืออยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้และให้ถือว่าคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทประกอบด้วยกรรมการเท่าที่มีอยู่จนกว่าได้ดำเนินการตามข้อ๕๖ และให้ถือว่าการดำเนินการใดๆ ของกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทที่เหลืออยู่ในระหว่างนั้นมีผลสมบูรณ์กรณีกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพ้นจากตำแหน่ง มิให้กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเข้าไปมีส่วนได้เสียในฐานะเป็นกรรมการ ที่ปรึกษา ตัวแทน พนักงานหรือลูกจ้างในกิจการโทรคมนาคมหรือกิจการอื่นซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการเป็นระยะเวลาสองปีนับตั้งแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งข้อ ๕๖ ในกรณีพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ ให้แต่งตั้งกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทขึ้นแทนโดยให้ผู้ได้รับแต่งตั้งแทนอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทซึ่งได้แต่งตั้งไว้แล้วข้อ ๕๗ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจหน้าที่ ดังนี้(๑) วินิจฉัยข้อพิพาทตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้(๒) พิจารณาไกล่เกลี่ยข้อพิพาทที่อยู่ในขอบอำนาจ(๓) พิจารณาไต่สวนมูลความข้อพิพาทที่อยู่ในขอบอำนาจ(๔) ประกาศกำหนดสถานที่ในการพิจารณาวินิจฉัย โดยคำนึงถึงสภาพแห่งข้อพิพาทและความสะดวกของคู่พิพาท(๕) ประกาศกำหนดอัตราค่าธรรมเนียม ในการดำเนินกระบวนการพิจารณาค่าป่วยการและการวางเงินประกันค่าป่วยการ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณาและค่าอากรแสตมป์ปิดคำชี้ขาด(๖) อำนาจหน้าที่อื่นตามที่คณะกรรมการมอบหมายการมอบหมายอำนาจหน้าที่ตาม (๖) ให้อยู่ภายใต้ประกาศนี้รวมทั้งเพื่อให้ดำเนินการวินิจฉัยข้อพิพาททางเทคนิคด้วยข้อ ๕๘ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้รับค่าตอบแทนและค่าใช้จ่ายอื่นในการปฏิบัติงานตามที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๕๙ กรณีที่มีการยื่นคำร้องให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทดำเนินการระงับข้อพิพาทให้เลขาธิการดำเนินการแต่งตั้งองค์คณะในการวินิจฉัยและดำเนินกระบวนพิจารณาระงับข้อพิพาทตามประกาศนี้เป็นรายกรณีไปโดยต้องประกอบด้วยกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจำนวนสามคนเป็นองค์คณะพิจารณา และให้แต่งตั้งกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหนึ่งคนในองค์คณะเป็นหัวหน้าคณะให้เลขาธิการจัดให้มีหน่วยงานธุรการประจำคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเพื่อทำหน้าที่เป็นเลขานุการ รับเรื่องและประสานงานกับคู่กรณีในกระบวนการระงับข้อพิพาทพร้อมทั้งจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกในการดำเนินงานแก่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหมวด๕กระบวนการระงับข้อพิพาท ส่วนที่๑หลักการทั่วไป ข้อ ๖๐ กรณีใดที่มิได้กำหนดไว้ตามประกาศแห่งหมวดนี้ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจัดทำข้อเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัย โดยให้อ้างอิงหลักกฎหมายทั่วไปว่าด้วยวิธีสบัญญัติมาประกอบการพิจารณาข้อ ๖๑ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะต้องพิจารณาวินิจฉัยว่าจะรับคำร้องนั้นหรือไม่ภายในสามสิบวันนับตั้งแต่วันที่ได้รับคำร้องและเอกสารหลักฐานครบถ้วนจากคู่กรณีทั้งสองฝ่าย โดยต้องแจ้งผลการพิจารณาแก่คู่กรณีทั้งสองฝ่ายเป็นหนังสือพร้อมเหตุผลการรับหรือปฏิเสธผู้ร้องอาจอุทธรณ์คำสั่งของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตามวรรคหนึ่งได้ภายในสิบห้าวันนับแต่ได้รับหนังสือแจ้ง โดยยื่นแก่เลขาธิการเพื่อเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในเจ็ดวันทั้งนี้คำตัดสินของคณะกรรมการให้ถือเป็นที่สุดในระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีกรณีจำเป็นคณะกรรมการอาจสั่งให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมไปพลางก่อนตามเงื่อนไขในสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีอยู่เดิมหรือตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๖๒ หากคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพิจารณารับคำร้องดังกล่าวให้ถือว่าคู่กรณีทั้งสองฝ่ายต้องเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทตามหมวด ๕ ว่าด้วยกระบวนการระงับข้อพิพาททันทีและต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการระงับข้อพิพาทที่กำหนดข้อ ๖๓ กรณีจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในหมวดนี้ หากคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควรหรือเมื่อคู่กรณีมีคำขอและคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพิจารณาแล้วเห็นสมควรอาจย่นหรือขยายระยะเวลาดังกล่าวได้ข้อ ๖๔ บรรดากระบวนพิจารณาตลอดจนการมีคำวินิจฉัยข้อพิพาทหรือการมีคำสั่งใดๆซึ่งคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเป็นผู้ทำนั้น ให้ทำเป็นภาษาไทยในกรณีที่คู่กรณีหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาไม่สามารถเข้าใจภาษาไทยหรือเป็นใบ้หรือหูหนวก อ่านเขียนหนังสือไม่ได้ ให้คู่กรณีฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีหน้าที่จัดหาล่ามข้อ ๖๕ ในกรณีที่มิได้มีการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไขและวิธีการตามที่กำหนดไว้ในหมวดนี้ ก่อนมีคำวินิจฉัย เมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควรหรือเมื่อคู่กรณีฝ่ายที่เสียหายเนื่องจากการที่มิได้ปฏิบัติเช่นว่านั้นมีคำขอคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจสั่งเพิกถอนกระบวนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นเสียทั้งหมดหรือบางส่วนหรือสั่งแก้ไขหรือมีคำสั่งในเรื่องนั้นอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่เห็นสมควรข้อค้านตามวรรคหนึ่งนั้น คู่กรณีฝ่ายที่เสียหายอาจยกขึ้นกล่าวได้ไม่ว่าในเวลาใดๆก่อนมีคำวินิจฉัยข้อพิพาทแต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่ทราบถึงเหตุดังกล่าว ทั้งนี้คู่กรณีที่ยื่นคำขอจะต้องไม่ดำเนินการอื่นใดขึ้นใหม่หลังจากที่ได้ทราบเรื่องผิดระเบียบแล้วหรือต้องมิได้ให้สัตยาบันแก่การผิดระเบียบนั้นการที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทสั่งเพิกถอนกระบวนการพิจารณาที่ผิดระเบียบใดอันมิใช่เรื่องที่คู่กรณีละเลยไม่ดำเนินกระบวนพิจารณาเรื่องนั้นภายในระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้หรือตามที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดไว้ ไม่ตัดสิทธิคู่กรณีนั้นในอันที่จะดำเนินกระบวนพิจารณานั้นใหม่ให้ถูกต้องได้ข้อ ๖๖ การทำคำร้องหรือคำขอต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทในกระบวนพิจารณาให้ทำเป็นหนังสือเว้นแต่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะอนุญาตให้ทำด้วยวาจา ในกรณีเช่นว่านี้ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทต้องจดแจ้งข้อความไว้ในรายงานกระบวนพิจารณาข้อ ๖๗ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจดแจ้งรายงานกระบวนพิจารณาใดๆรวมไว้ทุกครั้ง โดยต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับกรณีที่วินิจฉัย เลขที่เรื่อง ชื่อกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทผู้ดำเนินการชื่อคู่กรณี สถานที่ วันและเวลาที่ดำเนินการ ข้อความโดยย่อเกี่ยวกับกรณีพิพาท และลายมือชื่อกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเจ้าของเรื่องกรณีที่กระบวนพิจารณาใดกระทำต่อหน้าคู่กรณีฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดหรือพยาน ให้คู่กรณีหรือพยานดังกล่าวลงลายมือชื่อไว้ในรายงานกระบวนพิจารณาด้วยทั้งนี้ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทรายงานความคืบหน้าในกระบวนการพิจารณาต่อเลขาธิการเป็นประจำทุกเดือนและให้เลขาธิการรายงานความคืบหน้าดังกล่าวต่อคณะกรรมการเป็นประจำทุกเดือนเช่นกันข้อ ๖๘ ถ้าคู่กรณี พยาน หรือบุคคลใดจะต้องลงลายพิมพ์นิ้วมือแกงได หรือเครื่องหมายอย่างอื่นแทนการลงลายมือชื่อในรายงานกระบวนพิจารณา หรือเอกสารใดเพื่อแสดงการรับรู้รายงานหรือบันทึกนั้นหรือเพื่อรับรองการอ่านหรือส่งเอกสารนั้น หากมีพยานลงลายมือชื่อรับรองไว้สองคนด้วยแล้วให้ถือเสมอกับการลงลายมือชื่อ แต่ถ้ากระทำต่อหน้าคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทไม่จำต้องมีลายมือชื่อของพยานสองคนรับรองถ้าคู่กรณี พยาน หรือบุคคลที่จะต้องลงลายมือชื่อในรายงานบันทึก หรือเอกสารดังกล่าว ลงลายมือชื่อไม่ได้หรือไม่ยอมลงลายมือชื่อ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อเช่นว่านั้นไว้ข้อ ๖๙ เอกสารหรือพยานหลักฐานที่คู่กรณียื่นต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือที่ได้มาให้เปิดโอกาสให้คู่กรณีทุกฝ่ายตรวจดู ทราบ คัดสำเนา หรือขอสำเนาอันรับรองถูกต้อง เว้นแต่กรณีที่มีกฎหมายคุ้มครองให้ไม่ต้องเปิดเผยหรือกรณีที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควรว่าจำเป็นต้องไม่เปิดเผยเพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่คู่กรณีหรือการดำเนินงานของหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องในกรณีที่เอกสารหรือพยานหลักฐานมีการกำหนดชั้นความลับมีกฎหมายกำหนดมิให้เปิดเผยมีข้อความที่ไม่เหมาะสม หรือมีข้อความที่อาจเป็นการดูหมิ่นหรือหมิ่นประมาทบุคคลใดให้อยู่ในดุลพินิจของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทที่จะไม่เปิดโอกาสให้คู่กรณีขอตรวจดูทราบ คัดสำเนาขอสำเนาอันรับรองถูกต้อง ทั้งนี้ ไม่เป็นการตัดอำนาจคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทที่จะจัดให้มีการทำรายงานสรุปเรื่องและเปิดโอกาสให้คู่กรณีขอตรวจดูทราบ หรือคัดสำเนารายงานสรุปเรื่อง หรือขอสำเนาอันรับรองถูกต้องของรายงานสรุปเรื่องนอกจากที่กำหนดไว้ตามวรรคหนึ่งและวรรคสองข้างต้น ให้การเปิดเผยข้อมูลเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการในระเบียบคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยมาตรการเปิดเผยข้อมูลสารสนเทศพ.ศ. ๒๕๔๘ โดยอนุโลมข้อ ๗๐ ถ้าสำนวนความ เอกสารของคู่กรณี พยานหลักฐานรายงานกระบวนพิจารณาคำวินิจฉัยข้อพิพาท คำสั่ง หรือเอกสารอื่นใดที่รวมไว้ในการพิจารณาซึ่งยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาสูญหายไปหรือบุบสลายทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และกรณีดังกล่าวเป็นการขัดข้องต่อการพิจารณาการมีคำสั่ง เมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควรหรือเมื่อคู่กรณีฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีคำขอให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีคำสั่งให้คู่กรณีหรือบุคคลผู้ถือเอกสารนั้นนำสำเนาที่รับรองถูกต้องมาส่งต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทถ้าสำเนาเช่นว่านั้นทั้งหมดหรือบางส่วนหาไม่ได้ อาจมีคำสั่งให้พิจารณาข้อพิพาทใหม่หรือมีคำสั่งอย่างอื่นตามที่เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมข้อ ๗๑ เพื่อให้กระบวนการพิจารณาเป็นไปโดยสะดวก รวดเร็วและเป็นธรรมคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจมีคำสั่งให้การติดต่อสื่อสารระหว่างคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทด้วยกันกระทำโดยโทรสารสื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศประเภทอื่น แทนการติดต่อโดยทางไปรษณีย์หรือประกอบกันก็ได้โดยคำนึงถึงความจำเป็นเร่งด่วนและความเหมาะสมแก่ลักษณะเนื้อหาของเรื่องที่ทำการติดต่อรวมทั้งจำนวนและลักษณะของเอกสารหรือวัตถุอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่ออำนวยความสะดวกแก่คู่กรณี พยาน หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจมีคำสั่งให้การแจ้งข้อความหรือการส่งเอกสารระหว่างคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกับคู่กรณีพยาน หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง กระทำโดยวิธีการตามวรรคหนึ่งก็ได้ โดยให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดวันที่ถือว่าได้รับแจ้งข้อความหรือเอกสารไว้ด้วยข้อ ๗๒ สำนวนความ เอกสารของคู่กรณี พยานหลักฐาน รายงานกระบวนการพิจารณาคำวินิจฉัยข้อพิพาทคำสั่ง หรือเอกสารอื่นใดที่รวมไว้ในสำนวนความ ไม่ว่าจะเป็นเอกสารต้นฉบับหรือสำเนาคู่ฉบับถ้าคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควร จะมีคำสั่งให้เก็บรักษาหรือนำเสนอในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้ส่วนที่๒การยื่นคำร้องและตรวจคำร้อง ข้อ ๗๓ ให้ผู้ร้องยื่นคำร้องต่อสำนักงาน โดยทำเป็นหนังสือประกอบด้วยรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑) ชื่อและที่อยู่ของผู้ร้องและคู่กรณีอีกฝ่าย(๒) เอกสารหลักฐานเพื่อแสดงให้เป็นที่ประจักษ์ว่าได้พยายามที่จะเจรจาตกลงทำสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายกับคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งโดยสุจริตแล้วแต่ไม่สามารถตกลงกันได้ พร้อมระบุประเด็นที่ไม่สามารถตกลงกันได้ ให้ชัดแจ้ง(๓) ข้อเรียกร้องและคำขอให้ชี้ขาด โดยต้องแสดงให้ชัดแจ้งซึ่งสภาพแห่งข้อเรียกร้องของผู้ร้องและคำขอให้ชี้ขาดทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อเรียกร้องเช่นว่านั้นผู้ร้องมีหน้าที่ต้องจัดส่งสำเนาคำร้องและสำเนาเอกสารหลักฐานตามวรรคหนึ่งให้แก่คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งในวันเดียวกันในกรณีที่พยานหลักฐานมีปริมาณหรือสภาพที่ทำให้การส่งสำเนาให้แก่คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งเป็นภาระแก่ผู้ร้องเป็นอย่างมากให้ส่งสำเนาคำร้องไปพร้อมกับรายการพยานหลักฐานที่คู่กรณีอีกฝ่ายอาจขอดูหรือขอรับได้ที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทข้อ ๗๔ การยื่นคำร้อง เอกสารหรือพยานหลักฐานต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทคู่กรณีจะยื่นด้วยตนเองหรือมอบฉันทะให้ผู้อื่นยื่นก็ได้หรือจะทำโดยวิธีส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน ในกรณีที่ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนให้ถือว่าวันที่ส่งเอกสารหรือพยานหลักฐานแก่เจ้าพนักงานไปรษณีย์เป็นวันที่ยื่นเอกสารหรือพยานหลักฐานต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทการมอบฉันทะให้ผู้แทนยื่นหนังสือ เอกสารหรือพยานหลักฐานให้ทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้มอบ ผู้รับมอบ และพยานอย่างน้อยสองคนข้อ ๗๕ การยื่นคำร้อง เอกสารหรือหลักฐานต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะต้องยื่นภายในระยะเวลาหนึ่งปีนับแต่วันที่มีการโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของคู่กรณีหากยื่นเมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีคำสั่งไม่รับไว้พิจารณาและสั่งจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบเว้นแต่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าเรื่องนั้นเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมหรือมีเหตุจำเป็นอื่นโดยคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นเองหรือคู่กรณีมีคำขอคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจรับไว้พิจารณาก็ได้ คำสั่งรับไว้พิจารณาให้เป็นที่สุดในกรณีที่ไม่อาจแนบพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องได้เพราะพยานหลักฐานอยู่ในความครอบครองของหน่วยงานทางปกครองเจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือบุคคลอื่นหรือเพราะเหตุอื่นใด ให้ระบุเหตุที่ไม่อาจแนบหลักฐานไว้ด้วยทั้งนี้ ผู้ร้องอาจถอนคำร้องได้ โดยให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดข้อ ๗๖ ผู้ร้องต้องชำระค่าธรรมเนียมในการเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทตามที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดแนบมาพร้อมหนังสือเสนอข้อพิพาทโดยให้ชำระเป็นเงินสดหรือเช็ค ซึ่งธนาคารรับรองทั้งนี้ อัตราค่าธรรมเนียมตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปภายใต้กรอบและหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศกำหนดตามบัญญัติในข้อ๑๑๙ข้อ ๗๗ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตรวจความถูกต้องในกระบวนการยื่นคำร้องและตรวจคำร้องหากพบว่าคู่กรณีไม่ดำเนินการตามรูปแบบหรือกระบวนการที่กำหนดไว้ ซึ่งคู่กรณีอาจแก้ไขได้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจมีคำสั่งให้คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องภายในสามวันนับแต่คู่กรณีได้รับคำสั่งดังกล่าวถ้าไม่มีการแก้ไขให้ครบถ้วน ภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือข้อที่ไม่สมบูรณ์ครบถ้วนนั้นเป็นกรณีที่ไม่อาจแก้ไขให้ถูกต้องได้ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทสั่งไม่รับคำร้องดังกล่าวเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทและสั่งจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบกรณีคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทสั่งไม่รับคำร้องทั้งหมดหรือแต่บางส่วนให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจสั่งคืนค่าธรรมเนียมทั้งหมดหรือบางส่วนให้แก่ผู้ร้องหากพิจารณาแล้วไม่มีข้อบกพร่องใดตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทรับคำร้องนั้นและดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปข้อ ๗๘ คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสิทธิยื่นข้อโต้แย้งหรือเอกสารหลักฐานอื่นแก่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทว่าไม่มีกรณีเกี่ยวกับการปฏิเสธไม่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหรือมีข้อตกลงกันไม่ได้ในการเจรจาทำสัญญาการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเกิดขึ้นส่วนที่๓วิธีพิจารณาชั้นต้น ข้อ ๗๙ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจดำเนินวิธีพิจารณาใดๆตามที่เห็นสมควร โดยคำนึงถึงหลักแห่งความยุติธรรมให้คู่กรณีได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน มีโอกาสนำสืบพยานหลักฐาน และเสนอข้อเท็จจริงสนับสนุนข้ออ้างข้อต่อสู้ของตนได้ตามพฤติการณ์แห่งข้อพิพาทนั้นมากที่สุดข้อ ๘๐ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดสถานที่ที่จะใช้พิจารณาวินิจฉัยข้อพิพาทแต่ต้องคำนึงถึงความสะดวกของทุกฝ่ายและออกหนังสือเรียกให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายมาในนัดแรก ภายในเจ็ดวันนับแต่มีคำสั่งรับคำร้องข้อ ๘๑ ในนัดแรก ให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายมาพร้อมกัน ณสถานที่ที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดและให้นำคำแถลงการณ์พร้อมข้ออ้างข้อเถียงของตนยื่นต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเพื่อนำมาเทียบกันและสอบถามคู่กรณีทั้งสองฝ่ายถึงข้ออ้าง ข้อเถียง และพยานหลักฐานที่จะยื่นต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทว่าฝ่ายใดยอมรับหรือโต้แย้งข้ออ้างข้อเถียงนั้นอย่างไรข้อเท็จจริงใดที่คู่กรณีทั้งสองฝ่ายยอมรับกันก็เป็นอันยุติไปตามนั้น ส่วนข้อเท็จจริงใดที่ไม่รับกันให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดไว้เป็นประเด็นข้อพิพาทและกำหนดให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายนำพยานหลักฐานมาสืบในประเด็นนั้นๆ ตามที่ตนกล่าวอ้างข้อ ๘๒ ภายใต้บังคับแห่งข้อ ๘๑ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทสอบถามคู่กรณีว่าต้องการที่จะไกล่เกลี่ยข้อพิพาทหรือไม่หากคู่กรณีต้องการเจรจาไกล่เกลี่ยให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทดำเนินการไกล่เกลี่ยต่อไปและหากคู่กรณีตกลงกันได้ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจัดทำสัญญาประนีประนอมตามที่คู่กรณีตกลงให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท คู่กรณีทั้งสองฝ่ายและพยานอย่างน้อยสองคนลงลายมือชื่อรับรองสัญญาประนีประนอมไว้เป็นหลักฐาน และให้คำวินิจฉัยกรณีพิพาทดังกล่าวเป็นไปตามสัญญาประนีประนอมนั้นข้อ ๘๓ กรณีตามข้อ ๘๒ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเสนอคำวินิจฉัยดังกล่าวต่อคณะกรรมการเพื่อดำเนินการตามมาตรา ๒๖ แห่งพระราชบัญญัติประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ต่อไป และให้มีคำสั่งจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบข้อ ๘๔ หากคู่กรณีไม่สามารถประนีประนอมกันได้ตามข้อ๘๒ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีคำสั่งกำหนดวันและเวลาให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายมาในนัดต่อไปเพื่อดำเนินการสืบพยานข้อ ๘๕ หากคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาในนัดแรก ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทดำเนินการกำหนดประเด็นฝ่ายเดียวไปพลางก่อนและมีหนังสือแจ้งให้คู่กรณีที่ไม่มาทราบถึงกระบวนการในวันนั้น และมีคำสั่งให้ยื่นคำแถลงการณ์พร้อมรายละเอียดตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๗๓มายังคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทภายในสามวันนับแต่ได้รับหนังสือแจ้ง หากคู่กรณีที่ไม่มาในนัดแรกไม่ดำเนินการดังกล่าวภายในระยะเวลาที่กำหนดให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพิจารณาวินิจฉัยไปฝ่ายเดียวตามข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของคู่กรณีที่มาในนัดแรกส่วนที่๔การแสวงหาข้อเท็จจริงจากคำร้องคำร้องแย้ง คำคัดค้าน ข้อ ๘๖ เมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าคำร้องมีความสมบูรณ์ครบถ้วนให้มีคำสั่งให้คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งที่ได้รับสำเนาคำร้องและสำเนาเอกสารหลักฐานแล้วตามที่กำหนดไว้ในข้อ๗๓ วรรคสอง ยื่นคำร้องแย้งเป็นหนังสือโดยมีรายละเอียดตามแบบที่กำหนดไว้ต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับคำสั่งหรือภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนด และจัดส่งสำเนาคำร้องแย้งดังกล่าวแก่ผู้ร้องด้วย ทั้งนี้ รูปแบบของคำร้องแย้งให้นำข้อ๗๓ มาใช้โดยอนุโลมข้อ ๘๗ ถ้าคำร้องแย้งนั้นเป็นเรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวกับข้อพิพาทเดิมให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทสั่งไม่รับคำร้องแย้งนั้น คำสั่งดังกล่าวให้เป็นที่สุดข้อ ๘๘ ในกรณีที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าคำร้องแย้งของผู้ร้องแย้งไม่ครบถ้วนหรือชัดเจนเพียงพอจะมีคำสั่งให้ผู้ร้องแย้งดำเนินการแก้ไขหรือจัดทำคำร้องแย้งใหม่ก็ได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดข้อ ๘๙ ในกรณีที่ผู้ร้องแย้งมิได้จัดทำคำร้องแย้งพร้อมทั้งพยานหลักฐานยื่นต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ถือว่าผู้ร้องแย้งยอมรับตามที่ผู้ร้องเสนอข้อเรียกร้องและให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทวินิจฉัยไปตามนั้นทั้งนี้ตามที่เห็นเป็นการยุติธรรมข้อ ๙๐ เมื่อผู้ร้องแย้งยื่นคำร้องแย้งแล้ว ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทแจ้งไปยังผู้ร้องว่าผู้ร้องจะมีข้อคัดค้านหรือยอมรับคำร้องแย้งหรือพยานหลักฐานที่ผู้ร้องแย้งยื่นต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือไม่ในการนี้ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะกำหนดประเด็นที่ผู้ร้องต้องชี้แจงหรือให้จัดส่งพยานหลักฐานใดๆมาพร้อมกันก็ได้ถ้าผู้ร้องประสงค์จะคัดค้านคำร้องแย้ง ให้ทำคำคัดค้านยื่นต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพร้อมทั้งสำเนาหนึ่งชุดหรือตามจำนวนที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดส่งมายังคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับสำเนาคำร้องแย้งหรือภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนดถ้าผู้ร้องไม่ประสงค์จะทำคำคัดค้าน แต่ประสงค์จะให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทวินิจฉัยต่อไปให้ผู้ร้องแจ้งเป็นหนังสือให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาททราบภายในกำหนดระยะเวลาตามวรรคสองถ้าผู้ร้องไม่ดำเนินการตามวรรคสองหรือวรรคสาม คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจสั่งจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบก็ได้ข้อ ๙๑ คำคัดค้านของผู้ร้องให้มีได้เฉพาะในประเด็นที่ได้ยกขึ้นกล่าวในคำร้องคำคัดค้าน หรือที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนด ถ้าผู้ร้องทำคำคัดค้านโดยมีประเด็นหรือคำขอเพิ่มขึ้นใหม่ต่างจากคำร้องคำคัดค้าน หรือที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทกำหนด ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทสั่งไม่รับประเด็นหรือคำขอใหม่นั้นไว้พิจารณาส่วนที่๕การแสวงหาข้อเท็จจริงของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท ข้อ ๙๒ ในการพิจารณาวินิจฉัยข้อพิพาท คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจแสวงหาข้อเท็จจริงได้ตามความเหมาะสมในการนี้ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจแสวงหาข้อเท็จจริงจากพยานบุคคล พยานเอกสาร พยานผู้เชี่ยวชาญหรือพยานหลักฐานอื่นนอกเหนือจากพยานหลักฐานของคู่กรณีที่ปรากฏในคำร้อง คำร้องแย้ง คำคัดค้านในการแสวงหาข้อเท็จจริงเช่นว่านั้น คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจดำเนินการตามที่กำหนดในส่วนนี้หรือตามที่เห็นสมควรในการแสวงหาข้อเท็จจริงของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทถ้าต้องมีการให้ถ้อยคำของคู่กรณี พยาน หรือบุคคลใดๆ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเป็นผู้ซักถามข้อ ๙๓ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจมีคำสั่งเรียกคู่กรณีหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องมาให้ถ้อยคำได้ตามที่เห็นสมควรโดยคำสั่งอาจกำหนดประเด็นข้อเท็จจริงที่จะทำการไต่สวนไว้ด้วยก็ได้ ทั้งนี้ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทต้องแจ้งให้คู่กรณีที่เกี่ยวข้องทราบล่วงหน้าเพื่อเปิดโอกาสให้คู่กรณีนั้นคัดค้านหรือชี้แจงข้อเท็จจริงได้แต่ถ้าข้อเท็จจริงนั้นเป็นข้อเท็จจริงที่ไม่มีผลกระทบต่อการพิจารณาวินิจฉัยหรือคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้ทราบข้อเท็จจริงนั้นมาก่อนแล้วคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะไม่แจ้งกำหนดการไต่สวนให้คู่กรณีนั้นทราบก็ได้การไต่สวนตามวรรคหนึ่ง จะต้องเป็นพยานหลักฐานที่อยู่ในประเด็นที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีคำสั่งให้มีการไต่สวนหรือตามที่กำหนดเป็นประเด็นไว้และคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทต้องชี้แจงให้คู่กรณีและบุคคลที่เกี่ยวข้องทราบถึงเหตุผลและประเด็นให้ชัดแจ้งด้วยข้อ ๙๔ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจดำเนินการดังต่อไปนี้(๑) แต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญคนหนึ่งหรือหลายคน เพื่อศึกษาตรวจสอบ วิเคราะห์ หรือทำความเห็นเฉพาะในประเด็นใดประเด็นหนึ่งที่จะต้องชี้ขาดก็ได้(๒) เรียกให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายให้ข้อเท็จจริงแก่ผู้เชี่ยวชาญหรือจัดทำหรือดำเนินการเพื่อให้ได้มาซึ่งเอกสาร หรือวัตถุใดๆ ที่เกี่ยวกับประเด็นเพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญสามารถตรวจสอบได้เมื่อผู้เชี่ยวชาญได้ทำความเห็นเป็นหนังสือหรือด้วยวาจาแล้วให้ส่งสำเนาให้คู่กรณีที่เกี่ยวข้องทราบหากคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควรให้ผู้เชี่ยวชาญนั้นมาให้ข้อเท็จจริงเพื่อเปิดโอกาสให้คู่กรณีซักถาม คัดค้าน ชี้แจงข้อเท็จจริงหรือคู่กรณีฝ่ายนั้นอาจนำพยานผู้เชี่ยวชาญของตนมาสืบในประเด็นดังกล่าวก็ได้ข้อ ๙๕ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจตรวจสอบสถานที่บุคคล หรือสิ่งอื่นใดเพื่อประกอบการพิจารณาได้ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทแจ้งวัน เวลา และสถานที่ที่จะตรวจสอบให้คู่กรณีทราบล่วงหน้าเพื่อเปิดโอกาสให้คู่กรณีคัดค้านหรือชี้แจงข้อเท็จจริงได้โดยคู่กรณีจะไปร่วมในการตรวจสอบดังกล่าวหรือไม่ก็ได้กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทต้องบันทึกการตรวจสอบและการให้ถ้อยคำของบุคคลหรือพยานในการตรวจสอบไว้ในสำนวนความด้วยข้อ ๙๖ ในการแสวงหาข้อเท็จจริงตามส่วนนี้ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะออกคำสั่งให้มีการบันทึกภาพหรือเสียงและภาพ ตลอดเวลาหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของการดำเนินการนั้นเพื่อเป็นหลักฐานประกอบสำนวนความก็ได้ส่วนที่๖การสรุปสำนวน ข้อ ๙๗ เมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้พิจารณาข้อเท็จจริงจากคำร้องหรือคำชี้แจงของคู่กรณีทั้งสองฝ่ายรวมทั้งข้อเท็จจริงอื่นที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้มาตามส่วนที่ ๔ ว่าด้วยการแสวงหาข้อเท็จจริงจากคำร้อง คำร้องแย้ง คำคัดค้านแล้วเห็นว่ามีข้อเท็จจริงเพียงพอที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะพิจารณาวินิจฉัยได้แล้วให้จัดทำบันทึกของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเพื่อดำเนินการเสนอให้คณะกรรมการจัดทำคำชี้ขาดต่อไป โดยบันทึกดังกล่าวจะประกอบด้วย(๑) สรุปข้อเท็จจริงที่ได้จากคำร้องและเอกสารอื่นๆของคู่กรณี รวมทั้งพยานหลักฐานต่างๆ ที่ปรากฏในสำนวนความและสรุปคำขอของผู้ร้อง(๒) ประเด็นที่จะต้องวินิจฉัย ซึ่งประกอบด้วยประเด็นเกี่ยวกับอำนาจของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทประเด็นเกี่ยวกับเงื่อนไขในการร้อง และประเด็นที่เป็นเนื้อหาของเรื่องตามลำดับ(๓) ความเห็นของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเกี่ยวกับประเด็นที่วินิจฉัยและคำขอของผู้ร้องสรุปข้อเท็จจริงของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตาม(๑) ให้ส่งสำเนาแก่คู่กรณีทั้งสองฝ่ายด้วยข้อ ๙๘ เมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทรับคำร้องตามข้อ๖๒ แล้ว หากคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าสามารถจะวินิจฉัยข้อพิพาทดังกล่าวได้จากข้อเท็จจริงในคำร้องนั้นโดยไม่ต้องดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงอีก หรือเห็นว่าข้อเท็จจริงที่ได้จากคำชี้แจงของคู่กรณีหรือจากการแสวงหาข้อเท็จจริงของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทภายหลังไม่ว่าในขณะใดเพียงพอที่จะวินิจฉัยข้อพิพาทนั้นได้โดยไม่ต้องดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงจนครบทุกขั้นตอนตามที่กำหนดไว้ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีอำนาจจัดทำบันทึกและสรุปสำนวนเพื่อนำเสนอคณะกรรมการต่อไปได้ข้อ ๙๙ หากคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าไม่มีกรณีที่จะต้องแสวงหาข้อเท็จจริงเพิ่มเติมให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีคำสั่งกำหนดวันหนึ่งวันใดเป็นวันสิ้นสุดการแสวงหาข้อเท็จจริงในข้อพิพาทนั้นให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทแจ้งให้คู่กรณีทราบกำหนดวันสิ้นสุดของการแสวงหาข้อเท็จจริงล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบวันบรรดาข้อพิพาทเพิ่มเติม คำร้องแย้ง คำคัดค้าน รวมทั้งพยานหลักฐานอื่นๆที่ยื่นต่อ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหลังวันสิ้นสุดของการแสวงหาข้อเท็จจริง ไม่ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทรับไว้เป็นส่วนหนึ่งของสำนวนความและไม่ต้องจัดทำสำเนาให้คู่กรณีที่เกี่ยวข้องส่วนที่๗การรับฟังพยานหลักฐาน ข้อ ๑๐๐ คู่กรณีฝ่ายที่กล่าวอ้างข้อเท็จจริงใดๆ เพื่อสนับสนุนข้ออ้างของตนมีหน้าที่เสนอพยานหลักฐานต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงดังกล่าวในเบื้องต้นเว้นแต่ข้อเท็จจริงซึ่งเป็นที่รู้กันอยู่ทั่วไป หรือซึ่งไม่อาจโต้แย้งได้ หรือซึ่งคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งได้รับแล้วหรือพยานหลักฐานนั้นอยู่ในความครอบครองของหน่วยงานทางปกครองเจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือบุคคลอื่นข้อ ๑๐๑ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมีดุลพินิจที่จะรับฟังพยานหลักฐานที่ได้มาตามกระบวนการพิจารณาไม่จำกัดเฉพาะที่เสนอโดยคู่กรณีแต่พยานหลักฐานนั้นจะต้องเป็นพยานหลักฐานที่คู่กรณีผู้มีส่วนได้เสียมีโอกาสขอตรวจดูทราบ และแสดงพยานหลักฐานเพื่อยืนยันหรือหักล้างข้อ ๑๐๒ ต้นฉบับเอกสารเท่านั้นที่อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ถ้าหาต้นฉบับไม่ได้ สำเนาที่รับรองว่าถูกต้องหรือพยานบุคคลที่รู้ข้อความก็อ้างเป็นพยานหลักฐานได้เว้นแต่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นข้อ ๑๐๓ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจรับฟังข้อมูลที่บันทึกโดยเครื่องคอมพิวเตอร์หรือประมวลผลโดยเครื่องคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์บันทึกข้อมูลการทำงานของระบบ หรืออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นพยานหลักฐานในข้อพิพาทได้ แต่การบันทึกและการประมวลผลนั้นต้องเป็นไปโดยถูกต้องและต้องมีคำรับรองของบุคคลที่เกี่ยวข้องหรือดำเนินการนั้นให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับกับการรับฟังข้อมูลที่บันทึกไว้หรือได้มาจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศประเภทอื่นโดยอนุโลมข้อ ๑๐๔ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจรับฟังพยานบอกเล่าเป็นพยานหลักฐานประกอบพยานหลักฐานอื่นได้เมื่อเห็นว่า(๑) ตามสภาพ ลักษณะ แหล่งที่มา และข้อเท็จจริงแวดล้อมการบอกเล่า พยานบอกเล่านั้นมีความน่าเชื่อถือ หรือ(๒) มีเหตุจำเป็นเนื่องจากไม่สามารถนำบุคคลซึ่งเป็นผู้ที่ได้เห็นได้ยิน หรือทราบข้อความในเรื่องที่จะให้การเป็นพยานนั้นมาให้ถ้อยคำเป็นพยานได้ และมีเหตุผลสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะรับฟังพยานบอกเล่านั้นข้อ ๑๐๕ พยานบุคคลเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการให้ถ้อยคำของตนในการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียอาจยื่นคำขอต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเพื่อขอตรวจดูเอกสารทั้งหมดหรือบางฉบับในสำนวนความ หรือขอคัดสำเนาหรือขอสำเนาอันรับรองถูกต้องก็ได้แต่ทั้งนี้ห้ามอนุญาตเช่นว่านั้นแก่(๑) บุคคลภายนอก ในการพิจารณาโดยไม่เปิดเผย(๒) พยานบุคคลหรือบุคคลภายนอก ในการพิจารณาที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทห้ามการตรวจหรือคัดสำเนาเอกสารทั้งหมดหรือบางฉบับเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชนหรือประโยชน์สาธารณะ(๓) พยานบุคคลหรือบุคคลภายนอก ในกรณีที่มีกฎหมายคุ้มครองให้ไม่ต้องเปิดเผยหรือกรณีที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นจำเป็นว่าต้องไม่เปิดเผยเพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่คู่กรณีหรือการดำเนินงานของหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องข้อ ๑๐๖ บรรดาเอกสารหรือหลักฐานของคู่กรณีหรือของบุคคลใดๆหรือที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ของสำนักงานได้ทำขึ้น เพื่อประกอบกระบวนพิจารณาให้ทำเป็นภาษาไทยในกรณีเอกสารหรือพยานหลักฐานที่คู่กรณีส่งต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจมีคำสั่งให้คู่กรณีหรือบุคคลที่ส่ง จัดทำคำแปลทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนที่สำคัญโดยมีคำรับรองความถูกต้องมายื่นเพื่อแนบไว้กับเอกสารหรือพยานหลักฐานนั้น เว้นแต่จะพิจารณาแล้วเห็นสมควรหรือมีการประกาศให้สามารถยื่นหรือจัดทำเป็นภาษาต่างประเทศได้ส่วนที่๘คำวินิจฉัย ข้อ ๑๐๗ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาททำคำวินิจฉัยข้อพิพาทไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทนั้นๆหากข้อความมิได้กำหนดไว้โดยชัดแจ้งให้หมายความถึงกฎหมายสารบัญญัติให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทวินิจฉัยข้อพิพาทไปตามหลักแห่งความสุจริตและเป็นธรรมข้อ ๑๐๘ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาททำคำวินิจฉัยไปตามเสียงข้างมากขององค์คณะผู้รับผิดชอบกรณีพิพาทนั้นๆถ้าไม่อาจหาเสียงข้างมากได้ให้หัวหน้าคณะเป็นผู้ชี้ขาดข้อ ๑๐๙ คำวินิจฉัยต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทผู้รับผิดชอบกรณีพิพาทนั้นการลงลายมือชื่อของกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเสียงข้างมากถือว่าเพียงพอแล้ว แต่ต้องจดแจ้งเหตุขัดข้องของกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทผู้ซึ่งไม่ลงลายมือชื่อนั้นไว้ด้วยทั้งนี้ กรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทผู้ซึ่งไม่เห็นด้วยอาจจดแจ้งหมายเหตุแสดงความคิดเห็นแนบท้ายคำวินิจฉัยได้คำวินิจฉัยต้องระบุเหตุผลแห่งการวินิจฉัยทั้งปวงไว้โดยชัดแจ้งแต่จะกำหนดหรือวินิจฉัยให้เกินขอบเขตแห่งกฎหมายที่ให้อำนาจไว้หรือคำขอของคู่กรณีไม่ได้เว้นแต่จะเป็นไปตามข้อตกลงในสัญญาประนีประนอมตามข้อ ๘๒ หรือเป็นการกำหนดค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในชั้นพิจารณาหรือค่าป่วยการพยานคำวินิจฉัยต้องระบุวันและสถานที่ดำเนินการ และให้ถือว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวได้ทำขึ้นณ สถานที่นั้นเมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาททำคำวินิจฉัยเสร็จให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทส่งสำเนาคำวินิจฉัยนั้นให้แก่คณะกรรมการเพื่อดำเนินการทำคำชี้ขาดต่อไปทั้งนี้ให้ส่งสำเนาคำวินิจฉัยแก่คู่กรณีทุกฝ่ายด้วยข้อ ๑๑๐ การดำเนินการของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะสิ้นสุดลงเมื่อมีคำวินิจฉัยเสร็จหรือโดยคำสั่งของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตามวรรคสองคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะมีคำสั่งให้ยุติกระบวนการพิจารณาเมื่อ(๑) ผู้ร้องขอถอนคำร้อง เว้นแต่คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งได้คัดค้านการถอนคำร้องดังกล่าวและคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นถึงประโยชน์อันชอบด้วยกฎหมายของคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งในการได้รับการวินิจฉัยในประเด็นข้อพิพาท(๒) คู่กรณีตกลงกันให้ยุติกระบวนการพิจารณา(๓) คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าไม่มีความจำเป็นที่จะดำเนินกระบวนการพิจารณาต่อไปหรือไม่อาจดำเนินกระบวนการพิจารณาต่อไปได้ภายใต้บังคับข้อ ๑๑๑ อำนาจของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทจะสิ้นสุดลงพร้อมกับการยุติของกระบวนการพิจารณาข้อ ๑๑๑ ภายในสามสิบวันนับแต่ที่ได้รับสำเนาคำวินิจฉัย(๑) คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง อาจยื่นคำร้องขอให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทแก้ไขข้อผิดพลาดในการคำนวณตัวเลขข้อผิดพลาดหรือการพิมพ์ที่ผิดพลาดหรือข้อผิดหลงเล็กน้อยในคำวินิจฉัยให้ถูกต้องได้ ทั้งนี้ให้ส่งสำเนาคำร้องขอนั้นให้คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งทราบด้วย หรือ(๒) คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง อาจยื่นคำร้องขอให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตีความอธิบายข้อความหรือส่วนหนึ่งส่วนใดในคำวินิจฉัยได้ ทั้งนี้ ให้สำเนาคำร้องขอให้คู่กรณีอีกฝ่ายทราบด้วยถ้าคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าคำร้องขอตาม(๑) และ (๒) มีเหตุสมควร ให้แก้ไขหรือตีความให้เสร็จสิ้นภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้องขอทั้งนี้ คำตีความหรือคำอธิบายความดังกล่าวให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของคำวินิจฉัยด้วยคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจแก้ไขข้อผิดพลาดหรือข้อผิดหลงตาม(๑) ได้เองภายในเวลาสามสิบวันนับแต่วันที่มีคำวินิจฉัยคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอาจยื่นคำร้องขอภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำชี้ขาดและเมื่อได้แจ้งให้คู่กรณีอีกฝ่ายทราบแล้วให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาททำคำวินิจฉัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อเรียกร้องที่ยังมิได้มีการวินิจฉัยไว้ถ้าคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่าคำร้องขอดังกล่าวมีเหตุสมควร ให้ทำคำวินิจฉัยเพิ่มเติมให้เสร็จสิ้นภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้องขอในกรณีมีเหตุจำเป็น คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจย่นหรือขยายระยะเวลาการแก้ไขการตีความการอธิบายความหรือการทำคำวินิจฉัยเพิ่มเติมตามที่กำหนดไว้ในวรรคสองและวรรคสี่ได้ให้นำข้อ ๘๘ มาใช้บังคับแก่การแก้ไข การตีความ การอธิบายหรือการทำคำวินิจฉัยเพิ่มเติมตามข้อนี้ส่วนที่๙การคัดค้านคำวินิจฉัย ข้อ ๑๑๒ การคัดค้านคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจทำได้โดยการขอให้เพิกถอนตามที่กำหนดไว้ในส่วนนี้คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอาจขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยได้โดยยื่นคำร้องขอต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับสำเนาคำวินิจฉัยหรือถ้าเป็นกรณีมีการขอให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทแก้ไขหรือตีความคำวินิจฉัย หรือวินิจฉัยเพิ่มเติมนับแต่วันที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้แก้ไขหรือตีความคำวินิจฉัยหรือทำคำวินิจฉัยเพิ่มเติมแล้วให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเพิกถอนคำวินิจฉัยได้ในกรณีดังต่อไปนี้(๑) คู่กรณีฝ่ายที่ขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยสามารถพิสูจน์ได้ว่า(ก) ไม่มีการแจ้งให้คู่กรณีฝ่ายที่ร้องขอรู้ล่วงหน้าโดยชอบถึงการพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือบุคคลดังกล่าวไม่สามารถเข้าต่อสู้ในชั้นคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้เพราะเหตุประการอื่น(ข) คำวินิจฉัยข้อพิพาทซึ่งไม่อยู่ในขอบเขตของคำขอแต่ถ้าคำวินิจฉัยวินิจฉัยเกินขอบเขตนั้นสามารถแยกออกได้จากคำวินิจฉัยส่วนที่อยู่ในขอบเขตแล้วคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจเพิกถอนเฉพาะส่วนที่วินิจฉัยเกินขอบเขตแห่งคำขอนั้นก็ได้หรือ(ค) องค์ประกอบของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทหรือกระบวนการพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทมิได้เป็นไปตามที่บัญญัติไว้ในประกาศนี้หรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย(๒) มีกรณีปรากฏต่อคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทว่า(ก) คำวินิจฉัยนั้นเกี่ยวกับข้อพิพาทที่ไม่สามารถจะระงับโดยคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทได้ตามกฎหมายหรือ(ข) การยอมรับหรือการบังคับตามคำวินิจฉัยนั้นจะเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนในการพิจารณาคำร้องขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัย ถ้าคู่กรณียื่นคำร้องขอและคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นว่ามีเหตุผลสมควรคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจเลื่อนการพิจารณาออกไป เพื่อให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทพิจารณาอีกครั้งหนึ่งหรือดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งที่คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเห็นสมควรเพื่อให้เหตุแห่งการเพิกถอนนั้นหมดสิ้นไป แต่ทั้งนี้ให้เลื่อนได้ไม่เกินสองนัดส่วนที่๑๐คำชี้ขาด ข้อ ๑๑๓ ให้คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทเสนอคำวินิจฉัยต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาทำคำชี้ขาดภายในเจ็ดวันนับแต่วันทำคำวินิจฉัยแล้วเสร็จตามส่วนที่๘ ว่าด้วยคำวินิจฉัยหรือส่วนที่ ๙ ว่าด้วยการคัดค้านคำวินิจฉัยคณะกรรมการต้องทำคำชี้ขาดให้แล้วเสร็จภายในเจ็ดวันนับแต่ได้รับคำวินิจฉัยตามวรรคหนึ่งและให้ถือคำชี้ขาดเป็นที่สุดแต่ทั้งนี้ ไม่ตัดสิทธิของคู่กรณีในการอุทธรณ์ตามกฎหมายข้อ ๑๑๔ คำชี้ขาดต้องประกอบด้วย(๑) ชื่อและที่อยู่ของคู่กรณีทั้งสองฝ่าย(๒) ข้อพิพาทและเหตุผล ข้ออ้าง ข้อเถียง(๓) คำชี้ขาดและเหตุผลประกอบ(๔) มาตรการบังคับ พร้อมระยะเวลาดำเนินการ(๕) ลายมือชื่อคณะกรรมการรับรองคำชี้ขาด(๖) ความเห็นแย้ง (ถ้ามี)ทั้งนี้ ให้คณะกรรมการดำเนินการประกาศคำชี้ขาดให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไปข้อ ๑๑๕ ให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมรายอื่นมีสิทธินำคำชี้ขาดที่ประกาศตามข้อ๑๑๔ วรรคสอง มายื่นคำร้องขอแก้ไขข้อสัญญาให้เป็นไปอย่างเท่าเทียมและเป็นธรรมได้ ทั้งนี้คณะกรรมการมีอำนาจพิจารณาข้อสัญญาดังกล่าวว่ามีความเกี่ยวข้องและคำชี้ขาดมีผลกระทบกับข้อสัญญานั้นหรือไม่หากไม่เกี่ยวข้องและไม่มีผลกระทบดังกล่าวคณะกรรมการอาจไม่รับคำร้องขอไว้พิจารณาได้ส่วนที่๑๑การบังคับตามคำชี้ขาด ข้อ ๑๑๖ คู่กรณีมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามคำชี้ขาดของคณะกรรมการอย่างเคร่งครัดหากคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่สามารถปฏิบัติตามมาตรการบังคับตามคำชี้ขาดของคณะกรรมการได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดคู่กรณีฝ่ายนั้นสามารถร้องขอขยายระยะเวลาได้ โดยต้องทำเป็นหนังสือพร้อมแสดงเหตุผล คำวินิจฉัยของคณะกรรมการให้ถือเป็นที่สุดข้อ ๑๑๗ คณะกรรมการอาจสั่งให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมจัดให้มีแก้ไขปรับปรุง หรือก่อสร้างโครงข่ายโทรคมนาคม สิ่งอำนวยความสะดวก หรืออุปกรณ์เพิ่มเติมเท่าที่จำเป็นเพื่อให้สามารถเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้ในการออกคำสั่งตามวรรคหนึ่ง คณะกรรมการต้องพิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้องอาทิ ความจำเป็นสำหรับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม สิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นสำหรับการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต้นทุนของการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม และต้นทุนของการปรับเปลี่ยนหรือจัดให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการปรับปรุงหรือเพิ่มเติมสิ่งอำนวยความสะดวกตามวรรคหนึ่งให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นผู้รับผิดชอบ แต่ค่าใช้จ่ายดังกล่าวต้องเป็นค่าใช้จ่ายที่จำเป็นสมเหตุสมผล และสอดคล้องกับหลักเกณฑ์หรือวิธีการที่คณะกรรมการกำหนด หรือในกรณีที่เห็นสมควรคณะกรรมการอาจพิจารณากำหนดจำนวนค่าใช้จ่ายดังกล่าวก็ได้ส่วนที่๑๒ค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่ายและค่าป่วยการ ข้อ ๑๑๘ กรณีค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในชั้นพิจารณาตลอดจนค่าป่วยการพยานให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทในกรณีที่มิได้กำหนดค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในชั้นพิจารณาหรือค่าป่วยการพยานไว้ในคำวินิจฉัยคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทอาจยื่นคำร้องให้คณะกรรมการมีคำสั่งในเรื่องค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในชั้นพิจารณาและค่าป่วยการพยานได้ตามที่เห็นสมควรข้อ ๑๑๙ คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทที่จัดตั้งขึ้นเพื่อดำเนินการระงับข้อพิพาทอาจกำหนดค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่าย และค่าป่วยการในการดำเนินกระบวนพิจารณาก็ได้ ทั้งนี้ ให้เป็นไปภายใต้กรอบและหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนดไว้หมวด๖การกำกับดูแลและการบังคับใช้ ข้อ ๑๒๐ คณะกรรมการมีอำนาจสั่งมิให้มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแก่ผู้รับใบอนุญาตรายใดรายหนึ่งก็ได้ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราว เฉพาะโครงข่ายโทรคมนาคมบางส่วนเฉพาะบริการบางประเภท หรือมีเงื่อนไขอย่างหนึ่งอย่างใดเป็นการเฉพาะในกรณีดังต่อไปนี้(๑) การใช้โครงข่ายโทรคมนาคมมีปัญหาทางเทคนิคที่อาจก่อให้เกิดการรบกวนกิจการโทรคมนาคมหรือเป็นเหตุขัดขวางการโทรคมนาคม(๒) ผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการหรือให้บริการโดยมิชอบหรือขัดต่อกฎหมาย(๓) ผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการหรือให้บริการโดยมิได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการ(๔) กรณีอื่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนดคณะกรรมการมีอำนาจกำหนดมาตรการรองรับหรือเยียวยาสำหรับผู้ใช้บริการตามความเหมาะสมและจำเป็นได้โดยผู้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามโดยเคร่งครัดในการออกคำสั่งตามวรรคแรกและวรรคสองให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองข้อ ๑๒๑ เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้มีการลงทุนและพัฒนาโครงข่ายโทรคมนาคมหรือเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตรายใหม่สามารถแข่งขันได้อย่างมีประสิทธิภาพ เสมอภาค และเป็นธรรมคณะกรรมการอาจประกาศกำหนดมิให้นำหลักเกณฑ์เงื่อนไข หรือวิธีการไม่ว่าบางส่วนหรือทั้งหมดตามประกาศนี้มาใช้บังคับกับผู้รับใบอนุญาตรายใหม่ได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดในการประกาศกำหนดตามวรรคหนึ่ง คณะกรรมการอาจกำหนดเงื่อนไขหรือข้อจำกัดอื่นเป็นการเฉพาะใช้บังคับกับผู้รับใบอนุญาตรายใหม่ที่ได้รับการยกเว้นตามประกาศนี้เป็นการชั่วคราวก็ได้การประกาศยกเว้นและกำหนดเงื่อนไขหรือข้อจำกัดตามวรรคหนึ่งและวรรคสองต้องเป็นไปด้วยความโปร่งใสเป็นธรรม สมเหตุสมผล และไม่เลือกปฏิบัติข้อ ๑๒๒ คณะกรรมการต้องพิจารณาทบทวนบทบัญญัติในประกาศนี้ทุกระยะเวลาห้าปีและต้องจัดให้มีการจัดรับฟังความคิดเห็นจากผู้รับใบอนุญาตที่เกี่ยวข้องด้วยทุกครั้งตามระเบียบว่าด้วยการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะและดำเนินการประเมินผลตามระเบียบว่าด้วยการประเมินผลกระทบการกำกับดูแลข้อ ๑๒๓ ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งได้รับอนุญาตอยู่ก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับต้องจัดทำข้อเสนอการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามรายละเอียดที่กำหนดไว้ในประกาศนี้พร้อมทั้งจัดทำข้อมูลแสดงการคำนวณอัตราค่าตอบแทนการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและข้อมูลต้นทุนโครงข่ายโทรคมนาคมแบบแยกส่วนสำหรับการให้บริการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมให้แก่คณะกรรมการเพื่อพิจารณาภายในสิบห้าวันนับจากวันที่ประกาศมีผลบังคับใช้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งได้รับอนุญาตอยู่ก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับไม่สามารถดำเนินการได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดในวรรคหนึ่งห้ามมิให้เรียกเก็บค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมจากผู้รับใบอนุญาตรายอื่นจนกว่าจะได้จัดส่งข้อมูลตามวรรคหนึ่งแก่คณะกรรมการและคณะกรรมการพิจารณาเห็นชอบข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ข้อ ๑๒๔ ในระหว่างที่ข้อเสนอการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมหรือการคำนวณอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมยังไม่แล้วเสร็จ หรือไม่สามารถตกลงกันได้ระหว่างผู้รับใบอนุญาตที่ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมคณะกรรมการอาจประกาศกำหนดอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นการชั่วคราวได้ทั้งนี้ อัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมชั่วคราวดังกล่าวต้องไม่สูงกว่าอัตราค่าตอบแทนที่มีอยู่เดิมก่อนประกาศนี้มีผลใช้บังคับข้อ ๑๒๕ ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งได้รับอนุญาตอยู่ก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับไม่สามารถดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการข้อหนึ่งข้อใดตามประกาศนี้ได้ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมรายนั้นอาจขอผ่อนผันต่อคณะกรรมการได้ โดยต้องยื่นคำร้องขอผ่อนผันเป็นหนังสือพร้อมแจ้งเหตุผลและหลักฐานประกอบโดยละเอียดคณะกรรมการอาจสั่งให้ผู้รับใบอนุญาตที่ขอผ่อนผันตามวรรคหนึ่งต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้รับใบอนุญาตรายอื่นที่เกี่ยวข้องตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนดเพื่อประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการในกรณีที่เห็นสมควร คณะกรรมการอาจมีคำสั่งให้ผ่อนผันเป็นการชั่วคราวได้โดยอาจกำหนดเงื่อนไขหรือมาตรการอื่นใดเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะและผู้ใช้บริการก็ได้ข้อ ๑๒๖ การประกอบกิจการโทรคมนาคมของผู้ที่ได้รับใบอนุญาตสัมปทาน หรือสัญญาตามมาตรา ๘๐ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขตามประกาศนี้บนพื้นฐานของหลักการการแข่งขันโดยเสรีและอย่างเป็นธรรมในการนี้ให้ถือว่าผู้นั้นมีสิทธิหน้าที่และความรับผิดเช่นเดียวกับผู้รับใบอนุญาตตามกฎหมายด้วยประกาศณ วันที่ ๑๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๙พลเอกชูชาติ พรหมพระสิทธิ์ประธานกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาตินันทนา/ผู้จัดทำ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๔๙[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๓/ตอนพิเศษ ๖๐ ง/หน้า ๑๕/๑๗ พฤษภาคม ๒๕๔๙