กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๓๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถานโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๐๔[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ มาตรา ๒๒ วรรคสอง และมาตรา ๒๔ทวิ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๐๔ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ และมาตรา ๒๓แห่งพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๔ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๐๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ข้อ ๒ผู้ใดประสงค์จะส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรหรือประสงค์จะส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามแบบศก.๖ หรือแบบ ศก.๗ ท้ายกฎกระทรวงนี้แล้วแต่กรณีพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบดังกล่าวข้อ ๓ในการยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามข้อ ๒ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่จะส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรนั้นมาแสดงณ สถานที่ที่ยื่นคำขอรับใบอนุญาตเพื่อทำการตรวจพิสูจน์ด้วยในกรณีที่ไม่สามารถนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่จะส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรมาแสดงณ สถานที่ที่ยื่นคำขอรับใบอนุญาตเพื่อทำการตรวจพิสูจน์ตามวรรคหนึ่งได้ให้ผู้ขอรับใบอนุญาตจัดทำคำขอเป็นหนังสือพร้อมทั้งแสดงเหตุผลเสนอต่อผู้อนุญาตเพื่อให้มีการตรวจพิสูจน์โบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุณ สถานที่ที่เก็บโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุนั้นและผู้อนุญาตอาจพิจารณาสั่งให้คณะกรรมการตามข้อ ๗ ไปตรวจพิสูจน์ตามคำขอเป็นกรณีพิเศษได้โดยผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการนี้ทั้งสิ้นข้อ ๔[๒]การยื่นคำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรให้ยื่น ณ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากรเว้นแต่กรณีที่โบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่จะส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรอยู่ในเขตจังหวัดที่อธิบดีกรมศิลปากรได้มอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแห่งจังหวัดนั้นกระทำแทนจะยื่น ณพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจังหวัดนั้นก็ได้หากในจังหวัดดังกล่าวไม่มีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติให้ยื่น ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในจังหวัดใกล้เคียงตามที่อธิบดีกรมศิลปากรประกาศกำหนดข้อ ๕[๓]การยื่นคำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวให้ยื่น ณ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากรข้อ ๖ในการขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรหรือการขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวหากโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุนั้นเป็นพระพุทธรูปหรือรูปเคารพในศาสนาผู้ขอรับใบอนุญาตต้องแจ้งวัตถุประสงค์ในการส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรด้วยข้อ ๗[๔] ให้มีคณะกรรมการตรวจพิสูจน์โบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่ขออนุญาตส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักร ประกอบด้วยบุคคลดังต่อไปนี้(๑) ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้อธิบดีกรมศิลปากรเป็นประธานกรรมการ รองอธิบดีกรมศิลปากรที่อธิบดีกรมศิลปากรมอบหมายเป็นรองประธานกรรมการและกรรมการอื่นซึ่งอธิบดีกรมศิลปากรแต่งตั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุอีกไม่น้อยกว่าห้าคนแต่ไม่เกินเจ็ดคนเป็นกรรมการให้ผู้อำนวยการสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเป็นกรรมการและเลขานุการ(๒) ในเขตจังหวัดอื่น นอกจากกรุงเทพมหานครซึ่งอธิบดีกรมศิลปากรมอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดกระทำแทนให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานกรรมการผู้อำนวยการสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเป็นรองประธานกรรมการ และกรรมการอื่นซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุอีกไม่น้อยกว่าสี่คนแต่ไม่เกินหกคนเป็นกรรมการให้ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหรือหัวหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติแล้วแต่กรณีที่ตั้งอยู่ในจังหวัดนั้นเป็นกรรมการและเลขานุการ ในกรณีที่จังหวัดนั้นไม่มีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติให้ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหรือหัวหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติแล้วแต่กรณี ในจังหวัดใกล้เคียงตามที่อธิบดีกรมศิลปากรกำหนดเป็นกรรมการและเลขานุการข้อ ๘ให้คณะกรรมการตรวจพิสูจน์โบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่ขออนุญาตส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรมีหน้าที่ตรวจพิสูจน์โบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุตามคำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรหรือตามคำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวแล้วแต่กรณีและบันทึกผลการตรวจพิสูจน์เสนอต่อผู้อนุญาตเพื่อพิจารณาต่อไปข้อ ๙ใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรให้ใช้แบบ ศก.๘ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๑๐ ใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวให้ใช้แบบ ศก.๙ ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๑๑ใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรและใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวให้ใช้ได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตข้อ ๑๒โบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่ได้รับอนุญาตให้ส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรหรือที่ได้รับอนุญาตให้ส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวจะต้องมีตราตะกั่วรูปพระคเณศพร้อมกับบัตรแสดงหมายเลขที่ใบอนุญาตตามที่กรมศิลปากรกำหนดผูกหรือผนึกติดกับโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุนั้นทุกชิ้นข้อ ๑๓ให้ผู้รับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราววางเงินประกันเป็นเงินสดหรือวางหลักทรัพย์ประกันเป็นพันธบัตรของรัฐบาลไทยหรือพันธบัตรที่รัฐบาลไทยค้ำประกันหรือวางหลักประกันเป็นหนังสือค้ำประกันของธนาคารเป็นจำนวนเงินเท่ากับราคาประเมินของโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุนั้นไว้กับผู้อนุญาตเพื่อเป็นหลักประกันการชำระค่าปรับในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวไม่ส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่ได้รับอนุญาตนั้นกลับเข้ามาในราชอาณาจักรภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตข้อ ๑๔เมื่อได้ส่งโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุที่ได้รับอนุญาตให้ส่งหรือนำออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวแล้วหากผู้รับใบอนุญาตไม่ส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุดังกล่าวกลับเข้ามาในราชอาณาจักรภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตผู้อนุญาตมีอำนาจปรับผู้รับใบอนุญาตเป็นจำนวนเงินเท่ากับราคาประเมินของโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุนั้นเว้นแต่ในกรณีที่ไม่สามารถส่งหรือนำกลับเข้ามาในราชอาณาจักรภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตได้เนื่องจากมีเหตุสุดวิสัยหรือในกรณีที่มีความจำเป็นและผู้รับใบอนุญาตได้รับอนุญาตจากผู้อนุญาตให้ขยายระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตออกไปข้อ ๑๕[๕] ในกรณีที่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจเป็นผู้ขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม จะยกเว้นการวางหลักประกันตามข้อ๑๓ ให้แก่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจนั้นก็ได้ข้อ ๑๖การขอรับใบแทนใบอนุญาตตามกฎกระทรวงนี้ ให้ผู้รับใบอนุญาตยื่นคำขอตามแบบศก.๑๐ ท้ายกฎกระทรวงนี้ พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบดังกล่าว ณสถานที่ที่ออกใบอนุญาตการออกใบแทนใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบศก.๘ และประทับคำว่า ใบแทน ด้วยอักษรสีแดงไว้ที่มุมบนด้านขวาของใบอนุญาตนั้นการออกใบแทนใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบ ศก.๙ และประทับคำว่า ใบแทนด้วยอักษรสีแดงไว้ที่มุมบนด้านขวาของใบอนุญาตนั้นให้ไว้ ณ วันที่ ๒๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๙สุขวิช รังสิตพลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ[เอกสารแนบท้าย]๑.[๖]คำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักร (แบบ ศก. ๖)๒.[๗]คำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว(แบบ ศก. ๗)๓.[๘]ใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักร (แบบ ศก. ๘)๔.[๙]ใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว (แบบศก. ๙)๕.[๑๐]คำขอรับใบแทนใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักร,คำขอรับใบแทนใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว(แบบ ศก. ๑๐)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๒๒ วรรคสองและมาตรา ๒๔ ทวิ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติโบราณสถานโบราณวัตถุศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕บัญญัติให้การขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรรวมทั้งการขอรับใบแทนใบอนุญาตและการออกใบแทนใบอนุญาตดังกล่าวเป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงประกอบกับสมควรปรับปรุงเงื่อนไข วิธีการและข้อกำหนดเกี่ยวกับการวางเงินประกันและหรือการชำระค่าปรับสำหรับการขออนุญาตส่งโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ให้เหมาะสมยิ่งขึ้นจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวง ฉบับที่๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๑๑]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่ตามมาตรา ๓๗แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๔๕ได้กำหนดให้กรมศิลปากรเป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรม ประกอบกับตามข้อ ๓(๔) แห่งกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม พ.ศ. ๒๕๔๕กำหนดให้มีสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเพื่อทำหน้าที่ควบคุม ดูแลโบราณวัตถุศิลปวัตถุ ตามกฎหมายว่าด้วยโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๓๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔เพื่อกำหนดให้ส่วนราชการดังกล่าวเป็นหน่วยรับคำขอรับใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรคำขอต่ออายุใบอนุญาตและคำขอรับใบแทนใบอนุญาต เพื่อให้สอดคล้องกับการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรมและการแบ่งส่วนราชการของกรมศิลปากร จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ชาญ/ผู้จัดทำ๑๑ กรกฎาคม ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๓/ตอนที่ ๒๘ ก/หน้า ๑๑/๑๘ กรกฎาคม ๒๕๓๙[๒] ข้อ ๔แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๓] ข้อ ๕แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๔] ข้อ ๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒(พ.ศ. ๒๕๕๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๕] ข้อ ๑๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒(พ.ศ. ๒๕๕๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๖] แบบ ศก. ๖แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๗] แบบ ศก. ๗แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๘] แบบ ศก. ๘แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๙] แบบ ศก. ๙แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๑๐] แบบ ศก. ๑๐แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔[๑๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนที่ ๒๔ ก/หน้า ๒๓/๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐