คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1785/2497หลักกฎหมาย: มาตรา 58 ทวิ เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษจะหักกลบลบกับโทษที่เพิ่มตาม มาตรา 39 ไม่ได้ ต้องลดมาตราส่วนโทษลงก่อนแล้วจึงเพิ่มจำเลยอายุไม่ถึง 20 ปี ศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุกตาม มาตรา 30112 ปี เพิ่มโทษตามมาตรา 72 และลดตามมาตรา 58 ทวิ หนึ่งในสามหักกลบลบกันไปตามมาตรา 39 คงจำคุก 12 ปี ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับเพราะไม่เชื่อว่ากระทำผิด โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิพากษากลับว่าจำเลยกระทำผิดตามฟ้อง แต่ในข้อเพิ่มและลดโทษ ได้วินิจฉัยดังนี้"แต่ที่ศาลจังหวัดให้ลดโทษนายคิ่ม จำเลย ลง 1 ใน 3 ตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 58 ทวิ แล้วให้เป็นอันกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่ม1 ใน 3 ตามมาตรา 72 นั้นยังคลาดเคลื่อน เพราะบทบัญญัติมาตรา 58 ทวินี้เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษ ฉะนั้น จะให้หักกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่มตามที่บังคับไว้ใน มาตรา 39 ไม่ได้โทษของนายคิ่ม จำเลย จึงเป็นอันว่าเมื่อศาลเห็นสมควรลดมาตราส่วนโทษจำคุก 12 ปีที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนี้ลง 1 ใน 3 ตามความในมาตรา 58 ทวิ แล้ว โทษจำคุกที่วางแก่นายคิ่ม จำเลยก็มีกำหนด 8 ปี และเมื่อต้องเพิ่มโทษนายคิ่ม จำเลย ขึ้นอีก 1 ใน 3 ตามมาตรา 72 ก็ต้องคำนวณส่วนที่เพิ่มขึ้นนี้จากกำหนดโทษ 8 ปีนั้น ฉะนั้นโทษที่จะลงแก่นายคิ่ม จำเลย จึงเป็นจำคุก 10 ปี 8 เดือน" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1785/2497พนักงานอัยการจังหวัดสงขลาโจทก์นายมุ่น เทพพิมพา กับพวกจำเลย กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 58 ทวิ เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษจะหักกลบลบกับโทษที่เพิ่มตาม มาตรา 39 ไม่ได้ ต้องลดมาตราส่วนโทษลงก่อนแล้วจึงเพิ่มจำเลยอายุไม่ถึง 20 ปี ศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุกตาม มาตรา 30112 ปี เพิ่มโทษตามมาตรา 72 และลดตามมาตรา 58 ทวิ หนึ่งในสามหักกลบลบกันไปตามมาตรา 39 คงจำคุก 12 ปี ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับเพราะไม่เชื่อว่ากระทำผิด โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิพากษากลับว่าจำเลยกระทำผิดตามฟ้อง แต่ในข้อเพิ่มและลดโทษ ได้วินิจฉัยดังนี้"แต่ที่ศาลจังหวัดให้ลดโทษนายคิ่ม จำเลย ลง 1 ใน 3 ตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 58 ทวิ แล้วให้เป็นอันกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่ม1 ใน 3 ตามมาตรา 72 นั้นยังคลาดเคลื่อน เพราะบทบัญญัติมาตรา 58 ทวินี้เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษ ฉะนั้น จะให้หักกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่มตามที่บังคับไว้ใน มาตรา 39 ไม่ได้โทษของนายคิ่ม จำเลย จึงเป็นอันว่าเมื่อศาลเห็นสมควรลดมาตราส่วนโทษจำคุก 12 ปีที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนี้ลง 1 ใน 3 ตามความในมาตรา 58 ทวิ แล้ว โทษจำคุกที่วางแก่นายคิ่ม จำเลยก็มีกำหนด 8 ปี และเมื่อต้องเพิ่มโทษนายคิ่ม จำเลย ขึ้นอีก 1 ใน 3 ตามมาตรา 72 ก็ต้องคำนวณส่วนที่เพิ่มขึ้นนี้จากกำหนดโทษ 8 ปีนั้น ฉะนั้นโทษที่จะลงแก่นายคิ่ม จำเลย จึงเป็นจำคุก 10 ปี 8 เดือน"(มนูกิจวิมลอรรถ-ดุลยพากย์สุวมัณฑ์-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมาตรา 58 ทวิ บัญญัติว่า "ถ้าศาลเห็นสมควรจะลดมาตราส่วนโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นลงหนึ่งในสาม หรือกึ่งหนึ่งก็ได้" มาตรา 43 ถึง 59 เป็นบทบัญญัติที่อยู่ในหมวดว่าด้วยการยกเว้นหรือลดหย่อนอาญา ว่าตามหลักก็ต้องถือว่าเป็นการลดโทษ ไม่ใช่บทบัญญัติกำหนดโทษ ไม่เหมือนกับเรื่องพยายามทำผิดหรือผู้สมรู้ ซึ่งเป็นเรื่องลำดับชั้นความผิดหรือการกระทำผิด คือเป็นเรื่องให้ศาลลดกำหนดโทษ ไม่ใช่กฎหมายวางกำหนดโทษลดหลั่นลงมา แต่ในบทมาตรา 58 ทวิใช้คำว่าลดมาตราส่วนโทษคล้ายกับลด scale อะไรลงที่จริงก็ลดระวางโทษหรืออัตราโทษทำนองเดียวกับที่ใช้ใน มาตรา 59 นั่นเองเมื่อบัญญัติว่าลดอัตราโทษจึงคล้ายกับเป็นบทกำหนดอัตราโทษแต่เมื่อยังให้ศาลลดโทษทั้งให้ลดเมื่อเห็นสมควร จึงมีลักษณะเป็นเหตุลดโทษยิ่งกว่าเป็นบทกำหนดโทษ บรรณาธิการคำพิพากษา: จำเลยอายุไม่ถึง 20 ปี ศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุกตาม มาตรา 30112 ปี เพิ่มโทษตามมาตรา 72 และลดตามมาตรา 58 ทวิ หนึ่งในสามหักกลบลบกันไปตามมาตรา 39 คงจำคุก 12 ปี ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับเพราะไม่เชื่อว่ากระทำผิด โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิพากษากลับว่าจำเลยกระทำผิดตามฟ้อง แต่ในข้อเพิ่มและลดโทษ ได้วินิจฉัยดังนี้"แต่ที่ศาลจังหวัดให้ลดโทษนายคิ่ม จำเลย ลง 1 ใน 3 ตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 58 ทวิ แล้วให้เป็นอันกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่ม1 ใน 3 ตามมาตรา 72 นั้นยังคลาดเคลื่อน เพราะบทบัญญัติมาตรา 58 ทวินี้เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษ ฉะนั้น จะให้หักกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่มตามที่บังคับไว้ใน มาตรา 39 ไม่ได้โทษของนายคิ่ม จำเลย จึงเป็นอันว่าเมื่อศาลเห็นสมควรลดมาตราส่วนโทษจำคุก 12 ปีที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนี้ลง 1 ใน 3 ตามความในมาตรา 58 ทวิ แล้ว โทษจำคุกที่วางแก่นายคิ่ม จำเลยก็มีกำหนด 8 ปี และเมื่อต้องเพิ่มโทษนายคิ่ม จำเลย ขึ้นอีก 1 ใน 3 ตามมาตรา 72 ก็ต้องคำนวณส่วนที่เพิ่มขึ้นนี้จากกำหนดโทษ 8 ปีนั้น ฉะนั้นโทษที่จะลงแก่นายคิ่ม จำเลย จึงเป็นจำคุก 10 ปี 8 เดือน" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1785/2497พนักงานอัยการจังหวัดสงขลาโจทก์นายมุ่น เทพพิมพา กับพวกจำเลย กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 58 ทวิ เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษจะหักกลบลบกับโทษที่เพิ่มตาม มาตรา 39 ไม่ได้ ต้องลดมาตราส่วนโทษลงก่อนแล้วจึงเพิ่มจำเลยอายุไม่ถึง 20 ปี ศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุกตาม มาตรา 30112 ปี เพิ่มโทษตามมาตรา 72 และลดตามมาตรา 58 ทวิ หนึ่งในสามหักกลบลบกันไปตามมาตรา 39 คงจำคุก 12 ปี ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับเพราะไม่เชื่อว่ากระทำผิด โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิพากษากลับว่าจำเลยกระทำผิดตามฟ้อง แต่ในข้อเพิ่มและลดโทษ ได้วินิจฉัยดังนี้"แต่ที่ศาลจังหวัดให้ลดโทษนายคิ่ม จำเลย ลง 1 ใน 3 ตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 58 ทวิ แล้วให้เป็นอันกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่ม1 ใน 3 ตามมาตรา 72 นั้นยังคลาดเคลื่อน เพราะบทบัญญัติมาตรา 58 ทวินี้เป็นเรื่องวางกำหนดโทษ ไม่ใช่เรื่องลดโทษ ฉะนั้น จะให้หักกลบลบกันไปกับโทษที่เพิ่มตามที่บังคับไว้ใน มาตรา 39 ไม่ได้โทษของนายคิ่ม จำเลย จึงเป็นอันว่าเมื่อศาลเห็นสมควรลดมาตราส่วนโทษจำคุก 12 ปีที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนี้ลง 1 ใน 3 ตามความในมาตรา 58 ทวิ แล้ว โทษจำคุกที่วางแก่นายคิ่ม จำเลยก็มีกำหนด 8 ปี และเมื่อต้องเพิ่มโทษนายคิ่ม จำเลย ขึ้นอีก 1 ใน 3 ตามมาตรา 72 ก็ต้องคำนวณส่วนที่เพิ่มขึ้นนี้จากกำหนดโทษ 8 ปีนั้น ฉะนั้นโทษที่จะลงแก่นายคิ่ม จำเลย จึงเป็นจำคุก 10 ปี 8 เดือน"(มนูกิจวิมลอรรถ-ดุลยพากย์สุวมัณฑ์-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมาตรา 58 ทวิ บัญญัติว่า "ถ้าศาลเห็นสมควรจะลดมาตราส่วนโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นลงหนึ่งในสาม หรือกึ่งหนึ่งก็ได้" มาตรา 43 ถึง 59 เป็นบทบัญญัติที่อยู่ในหมวดว่าด้วยการยกเว้นหรือลดหย่อนอาญา ว่าตามหลักก็ต้องถือว่าเป็นการลดโทษ ไม่ใช่บทบัญญัติกำหนดโทษ ไม่เหมือนกับเรื่องพยายามทำผิดหรือผู้สมรู้ ซึ่งเป็นเรื่องลำดับชั้นความผิดหรือการกระทำผิด คือเป็นเรื่องให้ศาลลดกำหนดโทษ ไม่ใช่กฎหมายวางกำหนดโทษลดหลั่นลงมา แต่ในบทมาตรา 58 ทวิใช้คำว่าลดมาตราส่วนโทษคล้ายกับลด scale อะไรลงที่จริงก็ลดระวางโทษหรืออัตราโทษทำนองเดียวกับที่ใช้ใน มาตรา 59 นั่นเองเมื่อบัญญัติว่าลดอัตราโทษจึงคล้ายกับเป็นบทกำหนดอัตราโทษแต่เมื่อยังให้ศาลลดโทษทั้งให้ลดเมื่อเห็นสมควร จึงมีลักษณะเป็นเหตุลดโทษยิ่งกว่าเป็นบทกำหนดโทษ บรรณาธิการ