ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาเรื่องบัญชียาหลักแห่งชาติพ.ศ.๒๕๕๑ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๔๗ ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางการแพทย์และสาธารณสุขปัจจุบันและเพื่อเป็นแนวทางในการบริหารระบบยาสำหรับการบริการสาธารณสุขของประเทศอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพเป็นไปตามหลักปรัชญาวิถีชีวิตพอเพียงคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ในการประชุมครั้งที่๓/๒๕๕๐ เมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๕๐ ได้พิจารณาเห็นชอบให้แก้ไขปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติตามข้อเสนอของคณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติจึงออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิก(๑) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๒/๒๕๔๗เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗(๒) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๘เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๑) ลงวันที่ ๒๕เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๘(๓) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๙เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๒) ลงวันที่ ๒๗มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙(๔) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา (ฉบับที่ ๕)พ.ศ. ๒๕๔๙ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๔) ลงวันที่ ๔ กันยายนพ.ศ. ๒๕๔๙(๕) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่องบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๕) ลงวันที่ ๓๐พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙ข้อ ๒ให้ใช้บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑ตามบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วย(๑) บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข(๒) บัญชียาจากสมุนไพร(๓) เภสัชตำรับโรงพยาบาลข้อ ๓ในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขหมายความว่า รายการยาสำหรับใช้ในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วยบัญชีย่อย๕ บัญชี ได้แก่ บัญชี ก บัญชี ข บัญชี ค บัญชี ง และบัญชี จบัญชี ก หมายความว่ารายการยาสำหรับสถานพยาบาลทุกระดับเป็นรายการยามาตรฐานที่ใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยมีหลักฐานชัดเจนที่สนับสนุนการใช้มีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างพอเพียงและเป็นยาที่ควรได้รับการเลือกใช้เป็นอันดับแรกตามข้อบ่งใช้ของยานั้นบัญชี ข หมายความว่ารายการยาที่ใช้สำหรับข้อบ่งใช้หรือโรคบางชนิดที่ใช้ยาในบัญชี ก ไม่ได้หรือไม่ได้ผล หรือใช้เป็นยาแทนยาในบัญชี ก ตามความจำเป็นบัญชี ค หมายความว่ารายการยาที่ต้องใช้ในโรคเฉพาะทาง โดยผู้ชำนาญหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้นๆ โดยมีมาตรการกำกับการใช้ซึ่งสถานพยาบาลที่ใช้จะต้องมีความพร้อมตั้งแต่การวินิจฉัยจนถึงการติดตามผลการรักษาเนื่องจากยากลุ่มนี้ เป็นยาที่ถ้าใช้ไม่ถูกต้อง อาจเกิดพิษหรือเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยหรือเป็นสาเหตุให้เกิดเชื้อดื้อยาได้ง่ายหรือเป็นยาที่มีแนวโน้มในการใช้ไม่ตรงตามข้อบ่งชี้หรือไม่คุ้มค่าหรือมีการนำไปใช้ในทางที่ผิดหรือมีหลักฐานสนับสนุนการใช้ที่จำกัด หรือมีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างจำกัดหรือมีราคาแพงกว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกันบัญชี ง หมายความว่ารายการยาที่มีหลายข้อบ่งใช้ แต่มีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นรายการยาที่มีราคาแพงจึงเป็นกลุ่มยาที่มีความจำเป็นต้องมีการระบุข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยาการใช้บัญชียาหลักแห่งชาติไปอ้างอิงในการเบิกจ่ายควรนำข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ไปประกอบในการพิจารณาอนุมัติการเบิกจ่ายจึงจะก่อประโยชน์สูงสุดทั้งนี้ ยาในบัญชี งจำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยบางรายแต่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วยหรือก่อปัญหาเชื้อดื้อยาที่ร้ายแรงการสั่งใช้ยาซึ่งต้องให้สมเหตุผลเกิดความคุ้มค่าสมประโยชน์จะต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยและพิจารณาโดยผู้ชำนาญเฉพาะโรคที่ได้รับการฝึกอบรมในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องจากสถานฝึกอบรมหรือได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติจากแพทยสภาหรือทันตแพทยสภาเท่านั้นและโรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับประเมินและตรวจสอบการใช้ยา(Drug Utilization Evaluation,DUE) โดยต้องมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้นเพื่อตรวจสอบในอนาคตได้บัญชี จ หมายความว่า(๑) รายการยาสำหรับโครงการพิเศษของกระทรวง ทบวงกรม หรือหน่วยงานของรัฐ ที่มีการกำหนดวิธีการใช้และการติดตามประเมินการใช้ยาตามโครงการโดยมีหน่วยงานนั้นรับผิดชอบ(๒) รายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะซึ่งมีการจัดกลไกกลางเป็นพิเศษในกำกับการเข้าถึงยาภายใต้ความรับผิดชอบร่วมกันของระบบประกันสุขภาพของประเทศซึ่งดูแลโดยกรมบัญชีกลาง(ระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ) กระทรวงการคลังสำนักงานประกันสังคมกระทรวงแรงงาน และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติรายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะตามบัญชี จ (๒) หมายความว่า ยาที่จำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยเฉพาะรายโดยยามีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นยาที่ต้องอาศัยความรู้ความชำนาญเฉพาะโรค หรือใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และเป็นยาที่มีราคาแพงมากหรือส่งผลอย่างมากต่อความสามารถในการจ่ายทั้งของสังคมและผู้ป่วยจึงต้องมีระบบกำกับและอนุมัติการสั่งใช้ยา (authorized system)ที่เหมาะสม โดยหน่วยงานสิทธิประโยชน์หรือหน่วยงานกลางที่ได้รับมอบหมาย ทั้งนี้เพื่อให้เป็นไปตามข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา จึงจะก่อประโยชน์สูงสุดโรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับประเมินและตรวจสอบการใช้ยาและมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้น เพื่อให้ตรวจสอบโดยกลไกกลางในอนาคตได้บัญชียาจากสมุนไพร หมายความว่ารายการยาจากสมุนไพรที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิมและยาพัฒนาจากสมุนไพรซึ่งมียาสมุนไพรหรือตัวยาในสูตรตำรับ รูปแบบยา ข้อบ่งใช้ ความแรงขนาดและวิธีใช้ตามรายละเอียดในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ ทั้งนี้ ยาจากสมุนไพรตามรายการในบัญชีให้ใช้สำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข รวมทั้งงานสาธารณสุขมูลฐานด้วยเภสัชตำรับโรงพยาบาล หมายความว่ารายการยาที่โรงพยาบาลสามารถผลิตขึ้นใช้ภายในโรงพยาบาล ตามเภสัชตำรับของโรงพยาบาลหรือตามที่ระบุไว้ในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ทั้งนี้ให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]ประกาศณ วันที่ ๒๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑มงคลณ สงขลารัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประธานคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา[เอกสารแนบท้าย]๑.[๒] บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข(แก้ไขเพิ่มเติมข้อที่ ๘.๑.๕ และข้อที่ ๘.๓.๑)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาเรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑[๓]รัศม์วรรณวลัย/ผู้จัดทำ๑๐ มิถุนายน ๒๕๕๒[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๒/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑[๒]ข้อที่ ๘.๑.๕ และข้อที่ ๘.๓.๑ บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๖/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑