ระเบียบกระทรวงมหาดไทยระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการลงทะเบียนเป็นทางหลวงชนบททางหลวงเทศบาลและทางหลวงสุขาภิบาลพ.ศ.๒๕๓๗--------------- โดยที่กฎหมายว่าด้วยทางหลวงกำหนดให้ทางหลวงชนบททางหลวงเทศบาลทางหลวงสุขาภิบาล และทางหลวงที่บุคคลก่อสร้างขึ้นให้ลงทะเบียนทางหลวง ดังนั้นเพื่อให้การลงทะเบียนทางหลวงประเภทดังกล่าวเป็นไปในแนวทางเดียวกันกระทรวงมหาดไทยจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า"ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการลงทะเบียนเป็นทางหลวงชนบท ทางหลวงเทศบาล และทางหลวงสุขาภิบาล พ.ศ.๒๕๓๗" ข้อ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไป ข้อ๓ ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการลงทะเบียนเป็นทางหลวงชนบท ลงวันที่ ๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๖ ข้อ๔ให้ปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้ ข้อ๕การลงทะเบียนเป็นทางหลวงประเภทต่างๆ ตามระเบียบนี้ ให้ดำเนินการดังนี้ (๑)การลงทะเบียนเป็นทางหลวงชนบท ให้ใช้แบบ ทช.๑ ท้ายระเบียบนี้ (ก)ทางหลวงที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง ขยายบูรณะ และบำรุงรักษาให้เสนอต่อองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ข)ทางหลวงที่กรมโยธาธิการเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง ขยาย บูรณะ และบำรุงรักษา ให้เสนอต่อสำนักงานโยธาธิการจังหวัด (ค)ทางหลวงที่สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง ขยาย บูรณะ และบำรุงรักษาให้เสนอต่อสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทจังหวัด (๒)การลงทะเบียนเป็นทางหลวงเทศบาล ให้ใช้แบบ ทท.๑ ท้ายระเบียบนี้ และเสนอต่อสำนักงานเทศบาล (๓)การลงทะเบียนเป็นทางหลวงสุขาภิบาล ให้ใช้แบบ ทส. ๑ ท้ายระเบียบนี้ และเสนอต่อสำนักงานสุขาภิบาล ข้อ๖ การลงทะเบียนทางหลวงชนบททางหลวงเทศบาล และทางหลวงสุขาภิบาล ให้เสนอพร้อมเอกสารหลักฐาน จำนวน ๓ ชุดดังต่อไปนี้ (๑)แผนที่แนวทางหลวง (๒)บัญชีเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินในเขตทางหลวง (๓)สำเนาคำยินยอมของเจ้าของที่ดินหรือผู้ครอบครองตาม (๒) ในกรณีที่ไม่มีเอกสารหลักฐานตาม(๒) และหรือ (๓) ให้นายอำเภอ ปลัดเทศบาลหรือปลัดสุขาภิบาล แล้วแต่กรณีทำหนังสือรับรองว่าเขตทางหลวงดังกล่าวได้ใช้เป็นทางสาธารณประโยชน์เป็นเวลาเกินกว่าสิบปีแล้ว หมวด ๑ ทางหลวงชนบท ----------- ข้อ๗เมื่อเจ้าหน้าที่ของสำนักงานองค์การบริการส่วนจังหวัด หรือสำนักงานโยธาธิการจังหวัด หรือสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทจังหวัดได้รับเรื่องการลงทะเบียนทางหลวงชนบท ตามแบบ ทช.๑ แล้ว ให้ตรวจสอบเอกสารหลักฐานให้ครบถ้วนและถูกต้องตามข้อ๖ แล้วเสนอโยธาธิการจังหวัดสำหรับทางหลวงที่องค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือกรมโยธาธิการเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง ขยาย บูรณะและบำรุงรักษาหรือเสนอเร่งรัดพัฒนาชนบทจังหวัด สำหรับทางหลวงที่องค์การบริการส่วนจังหวัดก่อสร้างโดยใช้งบประมาณของสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทหรือทางหลวงที่สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างขยาย บูรณะ และบำรุงรักษา เพื่อพิจารณา ข้อ๘เมื่อโยธาธิการจังหวัดหรือเร่งรัดพัฒนาชนบทจังหวัดได้รับเรื่องตามข้อ ๗ แล้ว ให้ตรวจพิจารณาให้เป็นไปตามประกาศกรมโยธาธิการ หรือประกาศสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท เรื่องมาตรฐานและลักษณะของทางหลวงและงานทางรวมทั้งกำหนดเขตทางหลวง ที่จอดรถ ระยะแนวต้นไม้ และเสาพาดสาย เกี่ยวกับทางหลวงชนบททางหลวงเทศบาล และทางหลวงสุขาภิบาล แล้วเสนอผู้ว่าราชการจังหวัด ตามแบบ ทช.๒ท้ายระเบียบนี้ ข้อ๙ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้รับเรื่องและเอกสารหลักฐานจากโยธาธิการจังหวัดหรือเร่งรัดพัฒนาชนบทจังหวัดแล้วให้พิจารณาเสนออธิบดีกรมโยธาธิการหรือเลขาธิการเร่งรัดพัฒนาชนบทให้ส่งเอกสารหลักฐานทั้งหมดพร้อมความเห็นไปเพื่อประกอบการพิจารณา ข้อ๑๐ เมื่ออธิบดีกรมโยธาธิการหรือเลขาธิการเร่งรัดพัฒนาชนบทได้พิจารณาในแบบ ทช.๒ แล้วให้แจ้งผลการพิจารณาให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบเป็นหนังสือโดยเร็ว พร้อมส่งคืนเอกสารหลักฐานทั้งหมดให้ผู้ว่าราชการจังหวัด ในกรณีที่อธิบดีกรมโยธาธิการหรือเลขาธิการเร่งรัดพัฒนาชนบทได้ให้ความยินยอมแล้วให้ผู้ว่าราชการจังหวัดดำเนินการลงทะเบียนเป็นทางหลวงชนบทไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด โดยให้หัวหน้าสำนักงานจังหวัดเป็นผู้ลงทะเบียนตามแบบ ทช.๒ ท้ายระเบียบนี้ และให้แจ้งผลการลงทะเบียนเป็นทางหลวงชนบท พร้อมสำเนาแบบ ทช.๒ให้ผู้มีอำนาจให้ความยินยอมทราบ หมวด ๒ ทางหลวงเทศบาล ------------ ข้อ๑๑เมื่อเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเทศบาลได้รับเรื่องการลงทะเบียนทางหลวงเทศบาล ตามแบบ ทท.๑ให้ตรวจสอบเอกสารหลักฐานให้ครบถ้วนและถูกต้องตามข้อ ๖ แล้วเสนอโยธาธิการจังหวัดหรือนายช่างเทศบาลซึ่งนายกเทศมนตรีมอบหมายเพื่อพิจารณา ข้อ๑๒เมื่อโยธาธิการจังหวัดหรือนายช่างเทศบาลซึ่งนายกเทศมนตรีมอบหมายได้รับเรื่อง ตามข้อ ๑๑ แล้ว ให้ตรวจพิจารณาให้เป็นไปตามประกาศกรมโยธาธิการ เรื่องมาตรฐานและลักษณะของทางหลวงและงานทาง รวมทั้งกำหนดเขตทางหลวงที่จอดรถ ระยะแนวต้นไม้ และเสาพาดสาย เกี่ยวกับทางหลวงชนบท ทางหลวงเทศบาลและทางหลวงสุขาภิบาล แล้วเสนอนายกเทศมนตรีตามแบบ ทท.๒ ท้ายระเบียบนี้ ข้อ๑๓เมื่อนายกเทศมนตรีได้รับเรื่องราวและเอกสารหลักฐานจากโยธาธิการจังหวัดหรือนายช่างเทศบาลซึ่งนายกเทศมนตรีมอบหมายแล้วให้พิจารณาเสนอผู้ว่าราชการจังหวัดตามแบบ ทท.๒ให้ส่งเอกสารหลักฐานทั้งหมดพร้อมความเห็นไปเพื่อประกอบการพิจารณา ข้อ๑๔เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้พิจารณาในแบบ ทท.๒ แล้ว ให้แจ้งผลการพิจารณาให้นายกเทศมนตรีทราบเป็นหนังสือโดยเร็วพร้อมส่งคืนเอกสารหลักฐานทั้งหมดให้นายกเทศมนตรี ในกรณีที่ผู้ว่าราชการจังหวัดได้อนุมัติแล้วให้นายกเทศมนตรีดำเนินการลงทะเบียนเป็นทางหลวงเทศบาลไว้ ณ สำนักงานเทศบาลโดยให้ปลัดเทศบาลเป็นผู้ลงทะเบียนตามแบบ ทท.๒ ท้ายระเบียบนี้และให้แจ้งผลการลงทะเบียนเป็นทางหลวงเทศบาลพร้อมสำเนาแบบ ทท. ๒ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบ หมวด ๓ ทางหลวงสุขาภิบาล ------------- ข้อ๑๕เมื่อเจ้าหน้าที่ของสำนักงานสุขาภิบาลได้รับเรื่องการลงทะเบียนทางหลวงสุขาภิบาล ตามแบบ ทส.๑ แล้วให้ตรวจสอบเอกสารหลักฐานให้ครบถ้วนและถูกต้อง ตามข้อ ๖ แล้วเสนอโยธาธิการจังหวัดเพื่อพิจารณา ข้อ๑๖เมื่อโยธาธิการจังหวัดได้รับเรื่อง ตามข้อ ๑๕ แล้ว ให้ตรวจพิจารณาให้เป็นไปตามประกาศกรมโยธาธิการ เรื่องมาตรฐานและลักษณะของทางหลวงและงานทาง รวมทั้งกำหนดเขตทางหลวง ที่จอดรถ ระยะแนวต้นไม้และเสาพาดสายเกี่ยวกับทางหลวงชนบท ทางหลวงเทศบาล และทางหลวงสุขาภิบาลแล้วเสนอประธานกรรมการสุขาธิบาล ตามแบบ ทส.๒ ท้ายระเบียบนี้ ข้อ๑๗เมื่อประธานกรรมการสุขาธิบาลได้รับเรื่องและเอกสารหลักฐานจากโยธาธิการจังหวัดแล้ว ให้พิจารณาเสนออธิบดีกรมโยธาธิการตามแบบ ทส.๒ ให้ส่งเอกสารหลักฐานทั้งหมดพร้อมความเห็นไปเพื่อประกอบการพิจารณา ข้อ๑๘เมื่ออธิบดีกรมโยธาธิการได้พิจารณาในแบบ ทส.๒ แล้ว ให้แจ้งผลการพิจารณาให้ประธานกรรมการสุขาภิบาลทราบเป็นหนังสือโดยเร็วพร้อมส่งคืนเอกสารหลักฐานทั้งหมดให้ประธานกรรมการสุขาภิบาล ในกรณีที่อธิบดีกรมโยธาธิการได้อนุมัติแล้วให้ประธานกรรมการสุขาภิบาลลงทะเบียนเป็นทางหลวงสุขาภิบาลไว้ ณ สำนักงานสุขาภิบาลโดยให้ปลัดสุขาภิบาลเป็นผู้ลงทะเบียน ตามแบบ ทส.๒ ท้ายระเบียบนี้และให้แจ้งผลการลงทะเบียนพร้อมสำเนาแบบ ทส.๒ ให้อธิบดีกรมโยธาธิการทราบ หมวด ๔ ทางที่บุคคลก่อสร้างขึ้น ----------- ข้อ๑๙ผู้ใดก่อสร้างทางและประสงค์จะมอบทางให้แก่กรมโยธาธิการ สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท องค์การบริการส่วนจังหวัด เทศบาลหรือสุขาภิบาล เพื่อลงทะเบียนเป็นทางหลวงตามระเบียบนี้ ต้องไม่ขอรับเงินค่าตอบแทน และต้องไม่มีภาระผูกพันแต่ประการใดและทางนั้นต้องเป็นไปตามประกาศกรมโยธาธิการหรือประกาศสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท เรื่อง มาตรฐานและลักษณะของทางหลวงและงานทางรวมทั้งกำหนดเขตทางหลวง ที่จอดรถ ระยะแนวต้นไม้ และเสาพาดสายเกี่ยวกับทางหลวงชนบท ทางหลวงเทศบาลและทางหลวงสุขาภิบาล ทุกประการ ถ้าทางที่จะมอบให้นั้นไม่เป็นไปตามประกาศกรมโยธาธิการหรือประกาศสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท ก็ให้ส่วนราชการดังกล่าวพิจารณาหากเห็นว่าเหมาะสมให้รับมอบทางนั้นไว้ ให้นำข้อ๕ ข้อ ๖ หมวด ๑ หมวด ๒ และหมวด ๓มาใช้บังคับแก่การลงทะเบียนทางหลวงตามหมวดนี้โดยอนุโลม ประกาศณ วันที่ ๒๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๗ พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ รัฐมนตรีว่ากระทรวงมหาดไทย[ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย][รก. ๒๕๓๗/๖๑ง/๑๕/๒ สิงหาคม ๒๕๓๗] พรพิมล/พิมพ์ ๒๔ก.ค ๒๕๔๔