คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539หลักกฎหมาย: การว่าจ้างขนส่งสินค้าทำสัญญาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งปรับแก่คดีตามมาตรา 4 แม้ผู้ส่งกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลตามที่ระบุไว้ในใบตราส่ง แต่เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทมีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยและเป็นผู้เข้ารับช่วงสิทธิที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากผู้ขนส่ง การรับช่วงสิทธิเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งหาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ผู้รับประกันภัย เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ในเรื่องข้อจำกัดความรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นไว้จึงไม่ใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์รับประกันภัยวัว 707 ตัวไว้จากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้ซื้อวัวจำนวนดังกล่าวจากบริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขาย ที่กำหนดขนส่งจากเมื่อพอร์ทแลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ถึงกรุงเทพมหานครแล้วขนส่งโดยรถยนต์ต่อจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรี บริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ให้ขนส่งวัวรายนี้จากประเทศออสเตรเลียมายังกรุงเทพมหานคร จำเลยที่ 1 ได้รับวัวครบถ้วนและในสภาพเรียบร้อยแล้วได้ออกใบตราส่งให้แก่ผู้ขาย ต่อมาเรือถึงกรุงเทพมหานครปรากฏว่าวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ตาย 3 ตัว แท้ง 4 ตัว วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ตาย 1 ตัว ในระหว่างการขนส่งของจำเลยที่ 1 ความเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน130,943.65 บาท และบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ได้ไปขอรับวัวจากจำเลยที่ 1 และว่าจ้างจำเลยที่ 3 ขนส่งวัวที่มีชีวิตจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์ม ปรากฏว่าเมื่อถึงฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรีวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ ตายอีก 3 ตัว แท้ง 6 ตัวกับบาดเจ็บและตายในเวลาต่อมาอีก 1 ตัว อันเนื่องมาจากการขนส่งของจำเลยที่ 3 ค่าเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน 148,521.69 บาทโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายโดยจ่ายให้แก่บริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัดเป็นเงินรวม 279,465.34 บาท จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้อง จำเลยที่ 1ต้องรับผิดในฐานะผู้ขนส่ง และจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นตัวแทนโดยเป็นผู้ติดต่อแทนจำเลยที่ 1 ในส่วนกิจการรับขนในประเทศไทยเป็นลักษณะของการแบ่งงานกันทำเป็นทอด ๆ กับจำเลยที่ 1 จึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 1 รับผิดต่อโจทก์ด้วย สำหรับจำเลยที่ 3 ต้องรับผิดในฐานะผู้รับขนจากเรือไปยังฟาร์ม ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันชดใช้เงิน 137,490.83 บาท และจำเลยที่ 3 ชดใช้เงิน 155,947.77 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 130,943.65 บาท และ148,521.69 บาท ตามลำดับ จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า ในการขนส่งวัวรายนี้จำเลยที่ 1 กับบริษัทกิปส์แลด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด มีข้อตกลงซึ่งมีหลักฐานเป็นใบตราส่งว่ากรณีที่มีข้อพิพาทเกี่ยวกับการขนส่งขึ้นแล้วให้ชี้ขาดโดยศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีทางทะเลและทางการค้าแห่งกรุงโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายของประเทศเดนมาร์กซึ่งมีผลให้โจทก์ผู้รับช่วงสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ต่อศาลแพ่ง จำเลยที่ 1 ได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากล แต่วัวที่ตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเอง วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ที่ตาย 1 ตัว นั้น เกิดขาหักโดยไม่ทราบสาเหตุเพื่อไม่ให้ทนทุกข์ทรมานนายเรือจึงสั่งฆ่า กับให้การขนส่งมีข้อตกลงว่าไม่ต้องรับผิดในกรณีที่วัวตายหรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่งจำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดค่าเสียหายสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 เป็นตัวแทนรับจ้างจากจำเลยที่ 1 ทำพิธีการเรือเท่านั้นมิได้ร่วมขนส่งด้วย ความเสียหายที่เรียกร้องสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 ทำการขนส่งวัวแล้วเสร็จในวันเดียวกันส่งเรียบร้อย ไม่มีตายหรือแท้งอันเนื่องมาจากการขนส่งสัญญาณขนส่งมีกำหนดความรับผิดว่าผู้ขนส่งจะรับผิดในกรณีวัวตายหรือบาดเจ็บอันเกิดจากการกระทำที่ไม่สมควรของผู้ขนส่งเท่าที่เสียหายจริงและไม่เกิน 100,000 บาท ต่อยานพาหนะ 1 คัน กรณีวัวบาดเจ็บป่วย อ่อนแอ มีสุขภาพไม่สมบูรณ์หรือผิดปกติ การประกันภัยของโจทก์ไม่ได้คุ้มครองในระหว่างที่จำเลยที่ 3 ขนส่ง คงคุ้มครองแต่เพียงถึงท่าเรือปลายทางเท่านั้น ค่าเสียหายไม่ถึง 40,000 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน130,943.65 บาท ให้จำเลยที่ 3 ชำระเงินจำนวน 73,541.52 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 27 มีนาคม 2534จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 2 คำขออื่นให้ยกจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อแรกมีว่า จะต้องนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาปรับใช้แก่คดีนี้หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ. 2534 เพิ่งใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2535 แต่การว่าจ้างขนส่งสินค้าพิพาททำสัญญากันตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน2533 ตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.12 ซึ่งเป็นเวลาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นในการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทจึงต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ที่บัญญัติว่า "ผู้ขนส่งจะต้องรับผิดในการที่ของอันเขาได้มอบหมายแก่ตนนั้นสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งมอบชักช้า เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าการสูญหายหรือบุบสลายหรือชักช้านั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัย หรือเกิดแต่สภาพแห่งของนั้นเอง หรือเกิดเพราะความผิดของผู้ส่งหรือผู้รับส่ง" ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับแก่คดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 จะนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มาปรับใช้แก่คดีนี้หาได้ไม่ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อต่อไปมีว่า โจทก์ในฐานะผู้รับช่วงสิทธิบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1ต่อศาลในประเทศไทยหรือไม่ในปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 อ้างว่าผู้ส่งและผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลในเมืองโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก ตามที่ระบุไว้ในใบตราส่งเอกสารหมาย ล.1 พร้อมคำแปลข้อ 16 ว่า "ข้อโต้เถียงใด ๆที่ได้เกิดขึ้นจากใบตราส่งนี้จะถูกตัดสินโดยศาลทางการค้าทางทะเลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับ"นั้น เห็นว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทจากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้เอาประกันภัยซึ่งเป็นผู้สั่งซื้อสินค้าพิพาทตามกรมธรรม์ประกันภัยเอกสารหมาย จ.11 เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์มีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 877 และผลแห่งการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเช่นนั้นทำให้โจทก์อยู่ในฐานะเป็นผู้รับช่วยสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งสินค้าพิพาทได้ในนามของโจทก์เองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งและการรับช่วงสิทธิของโจทก์ดังกล่าวเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามมาตรา 880 วรรคหนึ่ง ดังกล่าวข้างต้นนั้น หาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้น ข้อตกลงระหว่างผู้เอาประกันภัยกับจำเลยที่ 1หรือผู้ส่งสินค้ากับจำเลยที่ 1 ที่ตกลงกันให้นำข้อพิพาทอันเกิดจากใบตราส่ง เอกสารหมาย จ.12 หรือ ล.1 ไปฟ้องต่อศาลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ข้อสุดท้ายมีว่าจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อโจทก์เพียงใด จำเลยที่ 1 อ้างว่าตามพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาตรา 3 ประกอบมาตรา 58 ผู้ขนส่งต้องรับผิดในความเสียหายของสินค้าพิพาทเพียงหนึ่งบาทต่อหนึ่งหน่วยการขนส่ง กรณีนี้วัวตาย 4 ตัวและแท้งลูก 4 ตัว ถือว่าสินค้าเสียหายเพียง 4 หน่วยการขนส่งจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดเพียง 40,000 บาทนั้น เห็นว่ากรณีตามปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ไว้ จึงมิใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539บริษัท ซิกน่า ปรอปเปอร์ตี้ แอนด์โจทก์แคสชวลตี้ อินชัวรันซ์ จำกัดโจทก์บริษัท คอ ร์รัล ไลน์ จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 4, ม. 616, ม. 877, ม. 880 ป.วิ.พ. ม. 249 พ.ร.บ.การรับขนของทางทะเล พ.ศ.2534 ม. 3, ม. 58การว่าจ้างขนส่งสินค้าทำสัญญาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งปรับแก่คดีตามมาตรา 4 แม้ผู้ส่งกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลตามที่ระบุไว้ในใบตราส่ง แต่เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทมีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยและเป็นผู้เข้ารับช่วงสิทธิที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากผู้ขนส่ง การรับช่วงสิทธิเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งหาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ผู้รับประกันภัย เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ในเรื่องข้อจำกัดความรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นไว้จึงไม่ใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์รับประกันภัยวัว 707 ตัวไว้จากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้ซื้อวัวจำนวนดังกล่าวจากบริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขาย ที่กำหนดขนส่งจากเมื่อพอร์ทแลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ถึงกรุงเทพมหานครแล้วขนส่งโดยรถยนต์ต่อจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรี บริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ให้ขนส่งวัวรายนี้จากประเทศออสเตรเลียมายังกรุงเทพมหานคร จำเลยที่ 1 ได้รับวัวครบถ้วนและในสภาพเรียบร้อยแล้วได้ออกใบตราส่งให้แก่ผู้ขาย ต่อมาเรือถึงกรุงเทพมหานครปรากฏว่าวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ตาย 3 ตัว แท้ง 4 ตัว วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ตาย 1 ตัว ในระหว่างการขนส่งของจำเลยที่ 1 ความเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน130,943.65 บาท และบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ได้ไปขอรับวัวจากจำเลยที่ 1 และว่าจ้างจำเลยที่ 3 ขนส่งวัวที่มีชีวิตจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์ม ปรากฏว่าเมื่อถึงฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรีวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ ตายอีก 3 ตัว แท้ง 6 ตัวกับบาดเจ็บและตายในเวลาต่อมาอีก 1 ตัว อันเนื่องมาจากการขนส่งของจำเลยที่ 3 ค่าเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน 148,521.69 บาทโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายโดยจ่ายให้แก่บริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัดเป็นเงินรวม 279,465.34 บาท จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้อง จำเลยที่ 1ต้องรับผิดในฐานะผู้ขนส่ง และจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นตัวแทนโดยเป็นผู้ติดต่อแทนจำเลยที่ 1 ในส่วนกิจการรับขนในประเทศไทยเป็นลักษณะของการแบ่งงานกันทำเป็นทอด ๆ กับจำเลยที่ 1 จึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 1 รับผิดต่อโจทก์ด้วย สำหรับจำเลยที่ 3 ต้องรับผิดในฐานะผู้รับขนจากเรือไปยังฟาร์ม ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันชดใช้เงิน 137,490.83 บาท และจำเลยที่ 3 ชดใช้เงิน 155,947.77 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 130,943.65 บาท และ148,521.69 บาท ตามลำดับ จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า ในการขนส่งวัวรายนี้จำเลยที่ 1 กับบริษัทกิปส์แลด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด มีข้อตกลงซึ่งมีหลักฐานเป็นใบตราส่งว่ากรณีที่มีข้อพิพาทเกี่ยวกับการขนส่งขึ้นแล้วให้ชี้ขาดโดยศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีทางทะเลและทางการค้าแห่งกรุงโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายของประเทศเดนมาร์กซึ่งมีผลให้โจทก์ผู้รับช่วงสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ต่อศาลแพ่ง จำเลยที่ 1 ได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากล แต่วัวที่ตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเอง วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ที่ตาย 1 ตัว นั้น เกิดขาหักโดยไม่ทราบสาเหตุเพื่อไม่ให้ทนทุกข์ทรมานนายเรือจึงสั่งฆ่า กับให้การขนส่งมีข้อตกลงว่าไม่ต้องรับผิดในกรณีที่วัวตายหรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่งจำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดค่าเสียหายสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 เป็นตัวแทนรับจ้างจากจำเลยที่ 1 ทำพิธีการเรือเท่านั้นมิได้ร่วมขนส่งด้วย ความเสียหายที่เรียกร้องสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 ทำการขนส่งวัวแล้วเสร็จในวันเดียวกันส่งเรียบร้อย ไม่มีตายหรือแท้งอันเนื่องมาจากการขนส่งสัญญาณขนส่งมีกำหนดความรับผิดว่าผู้ขนส่งจะรับผิดในกรณีวัวตายหรือบาดเจ็บอันเกิดจากการกระทำที่ไม่สมควรของผู้ขนส่งเท่าที่เสียหายจริงและไม่เกิน 100,000 บาท ต่อยานพาหนะ 1 คัน กรณีวัวบาดเจ็บป่วย อ่อนแอ มีสุขภาพไม่สมบูรณ์หรือผิดปกติ การประกันภัยของโจทก์ไม่ได้คุ้มครองในระหว่างที่จำเลยที่ 3 ขนส่ง คงคุ้มครองแต่เพียงถึงท่าเรือปลายทางเท่านั้น ค่าเสียหายไม่ถึง 40,000 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน130,943.65 บาท ให้จำเลยที่ 3 ชำระเงินจำนวน 73,541.52 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 27 มีนาคม 2534จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 2 คำขออื่นให้ยกจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อแรกมีว่า จะต้องนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาปรับใช้แก่คดีนี้หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ. 2534 เพิ่งใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2535 แต่การว่าจ้างขนส่งสินค้าพิพาททำสัญญากันตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน2533 ตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.12 ซึ่งเป็นเวลาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นในการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทจึงต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ที่บัญญัติว่า "ผู้ขนส่งจะต้องรับผิดในการที่ของอันเขาได้มอบหมายแก่ตนนั้นสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งมอบชักช้า เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าการสูญหายหรือบุบสลายหรือชักช้านั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัย หรือเกิดแต่สภาพแห่งของนั้นเอง หรือเกิดเพราะความผิดของผู้ส่งหรือผู้รับส่ง" ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับแก่คดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 จะนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มาปรับใช้แก่คดีนี้หาได้ไม่ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อต่อไปมีว่า โจทก์ในฐานะผู้รับช่วงสิทธิบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1ต่อศาลในประเทศไทยหรือไม่ในปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 อ้างว่าผู้ส่งและผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลในเมืองโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก ตามที่ระบุไว้ในใบตราส่งเอกสารหมาย ล.1 พร้อมคำแปลข้อ 16 ว่า "ข้อโต้เถียงใด ๆที่ได้เกิดขึ้นจากใบตราส่งนี้จะถูกตัดสินโดยศาลทางการค้าทางทะเลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับ"นั้น เห็นว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทจากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้เอาประกันภัยซึ่งเป็นผู้สั่งซื้อสินค้าพิพาทตามกรมธรรม์ประกันภัยเอกสารหมาย จ.11 เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์มีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 877 และผลแห่งการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเช่นนั้นทำให้โจทก์อยู่ในฐานะเป็นผู้รับช่วยสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งสินค้าพิพาทได้ในนามของโจทก์เองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งและการรับช่วงสิทธิของโจทก์ดังกล่าวเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามมาตรา 880 วรรคหนึ่ง ดังกล่าวข้างต้นนั้น หาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้น ข้อตกลงระหว่างผู้เอาประกันภัยกับจำเลยที่ 1หรือผู้ส่งสินค้ากับจำเลยที่ 1 ที่ตกลงกันให้นำข้อพิพาทอันเกิดจากใบตราส่ง เอกสารหมาย จ.12 หรือ ล.1 ไปฟ้องต่อศาลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ข้อสุดท้ายมีว่าจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อโจทก์เพียงใด จำเลยที่ 1 อ้างว่าตามพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาตรา 3 ประกอบมาตรา 58 ผู้ขนส่งต้องรับผิดในความเสียหายของสินค้าพิพาทเพียงหนึ่งบาทต่อหนึ่งหน่วยการขนส่ง กรณีนี้วัวตาย 4 ตัวและแท้งลูก 4 ตัว ถือว่าสินค้าเสียหายเพียง 4 หน่วยการขนส่งจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดเพียง 40,000 บาทนั้น เห็นว่ากรณีตามปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ไว้ จึงมิใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(จำลอง สุขศิริ-จเร อำนวยวัฒนา-สมบัติ เดียวอิศเรศ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มีประเด็นใหญ่ที่น่าสนใจอยู่ 2 ประเด็นกล่าวคือ ปัญหาว่าจะใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เรื่องรับขน หรือพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 แก่คดีประการหนึ่งกับ ประเด็นปัญหาว่าข้อตกลงในสัญญารับขนของทางทะเลตามที่ปรากฏอยู่ในใบตราส่งนั้นจะผูกพันผู้รับประกันภัยซึ่งเป็นผู้รับช่วงสิทธิหรือไม่ ในประเด็นแรก คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ถือได้ว่ากลับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 121/2536 ที่มีประเด็นปัญหาว่าจะใช้บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เรื่องรับขน หรือพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มาใช้ในส่วนที่ว่าตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 121/2536 ศาลฎีกาได้ปรับใช้บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในเรื่องรับขนของในฐานะที่เป็นบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งโดยให้เหตุผลว่า การส่งมอบและตรวจรับสินค้าทำขึ้นก่อนที่พระราชบัญญัติดังกล่าวมีผลใช้บังคับ แทนที่จะใช้หลักในการพิจารณาถึงวันทำสัญญารับขนของทางทะเลว่าได้ทำขึ้นก่อนหรือหลังวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 ใช้บังคับ อันจะตรงกับเจตนาของคู่สัญญาที่ใช้ในขณะทำสัญญานั้น เพราะโดยหลักแล้วก็เข้าใจได้ว่าเวลาทำสัญญาคู่สัญญาก็ต้องทำสัญญาให้ถูกต้องใช้บังคับได้ตามกฎหมายในขณะนั้นที่มีผลใช้บังคับอยู่ และก็ถือว่าคู่สัญญาต้องรู้ว่าในขณะนั้นกฎหมายในเรื่องนั้น ๆ มีเนื้อหาและสาระสำคัญเช่นใดและต้องการให้กฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้นบังคับแก่สัญญา ดังนั้นเมื่อคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539 วินิจฉัยกลับหลักคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 121/2536 โดยใช้หลักว่าสัญญารับขนทำก่อนหรือหลังวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับเป็นหลักจึงเป็นการถูกต้องและเหมาะสมแล้ว และก็จะไม่มีปัญหาในลักษณะอื่น ๆ อีก เช่น วันที่ทำสัญญารับขนทำก่อน แต่ความเสียหายเกิดขึ้นหลังวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มีผลใช้บังคับ หรือมีการฟ้องคดีหลังวันที่พระราชบัญญัติฉบับนี้มีผลใช้บังคับ การยึดถือเอาหลักที่ว่าสัญญารับขนของทำขึ้นในช่วงเวลาใดก็จะใช้เป็นแนวแก้ไขปัญหาและบ่งชี้ว่าควรจะใช้กฎหมายฉบับใดได้ทุกกรณีและเหมาะสม (อย่างไรก็ตาม วันที่ระบุในใบตราส่งนั้นอาจจะไม่ใช่วันทำสัญญาก็ได้ ซึ่งจะเป็นปัญหาอีกปัญหาหนึ่งและถ้ามีโอกาสจะได้อธิบายต่อไป) สำหรับในประเด็นปัญหาในเรื่องการรับขนช่วงสิทธิของผู้รับประกันภัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 หลังจากที่ผู้รับประกันภัยได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วก็ไปเรียกร้องเอาจากผู้ขนส่งนั้น ศาลฎีกาตัดสินว่าข้อตกลงในใบตราส่งที่ระบุว่า "ข้อโต้เถียงใด ๆ ที่ได้เกิดขึ้นจากใบตราส่งนี้จะถูกตัดสินโดยศาลทางการค้าทางทะเลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับ นั้น ไม่ผูกพันผู้รับประกันภัยทำให้ศาลแพ่งมีอำนาจในการรับพิจารณาพิพากษาคดีนี้ เพราะการรับช่วงสิทธิเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่ง หาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันผู้รับประกันภัย ด้วยความเคารพ ผู้เขียนไม่เห็นด้วย เพราะตามหลักการรับช่วงสิทธิในกฎหมายไทยนั้น การรับช่วงสิทธินั้นเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย มิได้เกิดขึ้นจากข้อตกลง ไม่เหมือนกับของบางประเทศเช่น ประเทศฝรั่งเศส ที่การรับช่วงสิทธินั้นอาจจะเกิดขึ้นโดยข้อตกลงก็ได้ (SubrogationConventionnelle) หรือจะเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายก็ได้ (Subrogationlegale) และตามหลักของการรับช่วงสิทธิแล้ว ผู้รับช่วงสิทธิได้เข้าเป็นเจ้าหนี้แทนเจ้าหนี้เดิม และมีอำนาจที่จะใช้สิทธิทั้งปวงของเจ้าหนี้นั้น หรืออีกนัยหนึ่ง ผู้รับช่วงสิทธิเข้าไปยืนอยู่ในรองเท้าของเจ้าหนี้สิทธิของผู้รับช่วงสิทธิเป็นสิทธิเดิมของผู้รับชำระหนี้ผู้รับชำระหนี้รับช่วงมาเท่าที่เจ้าหนี้มีอยู่ และมีสิทธิเท่าที่รับช่วงมา จึงมีผลว่าผู้รับช่วงสิทธิชำระหนี้ไปเท่าใดก็คงรับช่วงสิทธิมาเท่านั้น หรืออีกนัยหนึ่งผู้รับช่วงสิทธิอาจใช้สิทธิของเจ้าหนี้เพียงเท่าที่อาจอ้างได้ว่าเป็นสิทธิของตน ดังนั้น ถ้าเจ้าหนี้มีสิทธิเท่าใดผู้รับช่วงสิทธิก็มีสิทธิเท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าในใบตราส่งมีข้อตกลงใดไว้ หากข้อตกลงนั้นไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนข้อตกลงนั้นก็มีผลใช้ได้ในระหว่างคู่สัญญา ซึ่งก็คือใช้ได้ในระหว่างผู้ขนส่งกับผู้ส่งหรือผู้รับตราส่ง หากข้อตกลงนี้ผูกพันผู้ส่งหรือผู้รับตราส่ง ผู้รับประกันภัยเองก็ต้องผูกพันตามข้อตกลงดังกล่าวด้วยเพราะผู้รับประกันภัยเองก็รับช่วงสิทธิของผู้เอาประกันภัยเท่ากับสิทธิของผู้เอาประกันภัยมีต่อผู้ขนส่งเท่านั้น ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวในใบตราส่งจึงผูกพันผู้รับประกันภัยด้วย มิฉะนั้นผู้รับประกันภัยจะอยู่ในฐานะดีกว่าเจ้าหนี้ คือ ผู้เอาประกันภัยเสียเอง ซึ่งไม่น่าจะเป็นเช่นนั้น ส่วนเมื่อข้อตกลงนั้นผูกพันผู้รับประกันภัยแล้ว ข้อตกลงนั้นจะมีผลใช้บังคับหรือไม่ ซึ่งในข้อตกลงที่เป็นปัญหาก็คือ ศาลไทยจะรับฟ้องได้หรือไม่ เพราะมีข้อตกลงให้ไปฟ้องศาลที่ประเทศเดนมาร์กนั้นคงจะต้องไปดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ว่าใช้ได้หรือไม่หากว่าใช้ได้ก็เป็นไปตามนั้น คือ นำคดีมาฟ้องศาลไทยได้ แต่หากว่าข้อตกลงนั้นใช้ไม่ได้ก็จะนำคดีมาฟ้องยังศาลไทยไม่ได้ สำหรับประเด็นที่ตกลงให้ใช้กฎหมายเดนมาร์กแก่ข้อโต้เถียง (ข้อพิพาท) นั้น ก็ต้องเป็นไปตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล โดยมาตรา 13 ของพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันของกฎหมาย พ.ศ. 2481 ได้กำหนดว่า"ปัญหาว่าจะพึงใช้กฎหมายใดบังคับสำหรับสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญ หรือผลแห่งสัญญานั้นให้วินิจฉัยตามเจตนาของคู่กรณี ในกรณีที่ไม่อาจหยั่งทราบเจตนาชัดแจ้งหรือโดยปริยายได้ ถ้าคู่สัญญามีสัญชาติอันเดียวกัน กฎหมายที่จะใช้บังคับก็ได้แก่กฎหมายสัญชาติอันร่วมกันแห่งคู่สัญญา ถ้าคู่สัญญาไม่มีสัญชาติอันเดียวกัน ก็ให้ใช้กฎหมายแห่งถิ่นที่สัญญานั้นได้ทำขึ้น" อย่างไรก็ตามการบังคับใช้กฎหมายนั้นย่อมใช้ได้เท่าที่ไม่ขัดต่อกฎหมายไทย หากขัดก็ใช้ไม่ได้ เช่นในเรื่องอายุความ ศาลฎีกาเคยตัดสินไว้ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1583/2511 ว่า การรับขนของจากเดนมาร์กและนอร์เวย์มายังประเทศไทย โจทก์เป็นผู้ทรงใบตราส่ง ส่วนจำเลยเป็นผู้ขนส่งจำเลยต่อสู้เป็นข้อกฎหมายว่าตามเงื่อนไขแห่งใบตราส่ง ข้อพิพาทนี้ให้ใช้กฎหมายเดนมาร์กบังคับ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อตกลงดังกล่าวย่อมจะให้ใช้บังคับได้เพียงไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประเทศไทยฉะนั้นข้อตกลงหรือเงื่อนไขในใบตราส่งในส่วนที่ให้มีผลถึงการให้ใช้กฎหมายเรื่องอายุความตามกฎหมายเดนมาร์กบังคับแก่ข้อพิพาทคดีนี้จึงใช้บังคับไม่ได้ แต่ก็ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาอีกฉบับหนึ่งที่ปฏิเสธในอันที่จะบังคับใช้ข้อตกลงให้ใช้กฎหมายของต่างประเทศ คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 563/2532 มูลคดีตามฟ้องเกิดขึ้นในประเทศไทย ต้องบังคับตามกฎหมายแห่งประเทศไทย ไม่อาจนำพระราชบัญญัติขนส่งทางทะเล ค.ศ. 1936 ของประเทศสหรัฐอเมริกามาใช้บังคับเพื่อจำกัดความรับผิดของผู้ขนส่งได้ คดีนี้จำเลยสู้เป็นประเด็นสำคัญว่า การขนส่งรายนี้คู่สัญญาเป็นคนต่างสัญชาติกัน โดยผู้ส่งมีสัญชาติแคนาดา จำเลยมีสัญชาติเดนมาร์ก พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ. 2481 มาตรา 13 ให้นำกฎหมายแห่งถิ่นที่ทำสัญญามาใช้บังคับแก่สาระสำคัญและผลของสัญญา จึงต้องนำกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางทะเลค.ศ. 1936 ของประเทศสหรัฐอเมริกามาใช้บังคับ ซึ่งมีการจำกัดความรับผิดไม่เกิน 500 เหรียญต่อ 1 หีบห่อ อย่างไรก็ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539 นี้ก็มิได้มีโอกาสวินิจฉัยประเด็นนี้ แต่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยข้ามไปโดยวินิจฉัยว่าข้อตกลงนั้นไม่ผูกพันผู้รับประกันภัยไป นอกจากนี้ถ้าสมมุติว่าตามข้อเท็จจริงนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่จะต้องใช้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 บังคับผลก็อาจจะเปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ ตามข้อเท็จจริงเป็นเรื่องการขนส่งวัวอันเป็นการขนส่งสัตว์มีชีวิตทางทะเลและทางบกในประเด็นที่เกี่ยวกับการขนส่งทางทะเลนั้น ปรากฏว่ามีวัวโฮลสเต็นไฟร์เซี่ยนไฮเฟอร์ตาย3ตัวแท้ง4ตัววัวเจอร์ซี่ไฮเฟอร์ตาย 1 ตัว ซึ่งในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้นำบทบัญญัติมาตรา 616 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาใช้ในฐานะกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งทำให้ผู้ขนส่งต้องรับผิด เพราะหากผู้ขนส่งไม่ต้องการรับผิดก็ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่า ความเสียหายนี้เกิดจากเหตุสุดวิสัยหรือเกิดจากสภาพแห่งของนั้นเอง หรือเกิดจากความผิดของผู้ส่งหรือของผู้รับตราส่ง ซึ่งหากพิสูจน์ไม่ได้ก็ต้องรับผิดดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัย เพราะลำพังแต่ผู้ขนส่งจะอ้างว่าได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากล แต่วัวที่ตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเองและวัวเจอร์ซี่ไฮเฟอร์ ที่ตาย 1 ตัวนั้นเกิดขาหักโดยไม่ทราบสาเหตุ เพื่อไม่ให้ทนทุกข์ทรมานนายเรือจึงสั่งฆ่ากับในการขนส่งมีข้อตกลงว่าไม่ต้องรับผิดใน กรณีที่วัวตายหรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่ง ไม่เพียงพอที่จะทำให้ตนเองหลุดพ้นจากความรับผิด แต่ถ้าสมมุติว่า คดีนี้จะต้องใช้พระราชบัญญัติการขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 ใช้บังคับนั้นพระราชบัญญัติฉบับนี้จะมีบทบัญญัติเฉพาะในเรื่องการขนส่งสัตว์มีชีวิต มาตรา 56 ในการขนส่งสัตว์มีชีวิต ผู้ขนส่งไม่ต้องรับผิดเพื่อการสูญหาย เสียหาย หรือส่งมอบชักช้าอันเป็นผลจากภัยซึ่งมีลักษณะพิเศษที่มีประจำอยู่ในการขนส่งสัตว์มีชีวิตหรือจากสภาพของสัตว์นั้นเอง ถ้าพิสูจน์ได้ว่า (1) ผู้ขนส่งได้ปฏิบัติตามคำแนะนำเกี่ยวกับสัตว์นั้นโดยเฉพาะที่ผู้ส่งได้ให้ไว้แก่ตนแล้ว และ (2) ในพฤติการณ์แห่งกรณีเช่นนั้น การสูญหาย เสียหาย หรือส่งมอบชักช้าอาจเกิดจากภัยหรือสภาพของสัตว์ดังกล่าวได้ ความในวรรคหนึ่งมิให้ใช้บังคับถ้าพิสูจน์ได้ว่า การสูญหายเสียหาย หรือส่งมอบชักช้าไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน เป็นผลจากความผิดหรือประมาทเลินเล่อของผู้ขนส่ง หรือตัวแทนหรือลูกจ้างของผู้ขนส่ง ดังนั้น ถ้าเป็นจริงดังกล่าว 1. การที่ผู้ขนส่งอ้างว่าตนเองได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากลเท่านั้นคงไม่พอต้องดูต่อไปว่า ผู้ขนส่งได้ปฏิบัติตามคำสั่งที่ผู้ส่งได้ให้ไว้หรือไม่ ถ้าไม่มีก็น่าที่จะอ้างได้แต่ถ้ามีก็ต้องดูต่อไปว่าผู้ขนส่งได้ปฏิบัติตามคำแนะนำนั้นแล้ว 2. ส่วนข้ออ้างที่ว่าการที่วัวตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเองนั้นถ้าข้อเท็จจริงเป็นเช่นนั้นผู้ขนส่งก็สามารถอ้างได้ เพราะเท่ากับเป็นการอ้างว่าความสูญหายหรือเสียหายได้เกิดจากสภาพแห่งสัตว์นั้นเอง โดยผู้ขนส่งตัวแทน หรือลูกจ้างของผู้ขนส่งไม่ได้มีส่วนผิด ส่วนข้อตกลงที่ว่าไม่ต้องรับผิดในกรณีที่วัวตาย หรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่ง ผู้ขนส่งซึ่งไม่ต้องรับผิด ดังนี้ข้อตกลงนี้ก็เป็นโมฆะ เพราะเท่ากับเป็นข้อตกลงที่มีลักษณะเป็นการปลดเปลื้องภาระความรับผิดที่พระราชบัญญัติกำหนดไว้ในมาตรา 17ที่บัญญัติว่า มาตรา 17 ข้อกำหนดใดในสัญญารับขนของทางทะเลซึ่งมีวัตถุประสงค์หรือมีผลไม่ว่าโดยตรงหรือโดยปริยายดังต่อไปนี้ ข้อกำหนดนั้นเป็นโมฆะ 1. ปลดเปลื้องผู้ขนส่งจากหน้าที่หรือความรับผิดใด ๆตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ ความเป็นโมฆะของข้อกำหนดตามวรรคหนึ่งไม่กระทบกระทั่งถึงความสมบูรณ์ของข้อกำหนดอื่นในสัญญานั้น และให้ถือว่าคู่สัญญาได้เจตนาให้ข้อกำหนดอื่นนั้นแยกออกต่างหากจากข้อกำหนดที่เป็นโมฆะตามวรรคหนึ่ง ส่วนในกรณีที่วัวโฮลสเต้น-ไฟร์เซี่ยนไฮเฟอร์ ตายอีก 3 ตัวแท้ง 6 ตัว กับบาดเจ็บและตายในเวลาต่อมาอีก 1 ตัว เนื่องจากการขนส่งจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรีเป็นการขนส่งทางบก ต้องใช้บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เรื่องรับขนโดยตรงอยู่แล้ว เพราะมาตรา 6 พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 กำหนดว่า "สัญญารับขนของที่มีการขนส่งทางทะเลและทางอื่นรวมอยู่ด้วย ให้อยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัตินี้เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการขนส่งทางทะเลเท่านั้น" ไผทชิตเอกจริยกรคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์รับประกันภัยวัว 707 ตัวไว้จากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้ซื้อวัวจำนวนดังกล่าวจากบริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขาย ที่กำหนดขนส่งจากเมื่อพอร์ทแลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ถึงกรุงเทพมหานครแล้วขนส่งโดยรถยนต์ต่อจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรี บริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ให้ขนส่งวัวรายนี้จากประเทศออสเตรเลียมายังกรุงเทพมหานคร จำเลยที่ 1 ได้รับวัวครบถ้วนและในสภาพเรียบร้อยแล้วได้ออกใบตราส่งให้แก่ผู้ขาย ต่อมาเรือถึงกรุงเทพมหานครปรากฏว่าวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ตาย 3 ตัว แท้ง 4 ตัว วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ตาย 1 ตัว ในระหว่างการขนส่งของจำเลยที่ 1 ความเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน130,943.65 บาท และบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ได้ไปขอรับวัวจากจำเลยที่ 1 และว่าจ้างจำเลยที่ 3 ขนส่งวัวที่มีชีวิตจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์ม ปรากฏว่าเมื่อถึงฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรีวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ ตายอีก 3 ตัว แท้ง 6 ตัวกับบาดเจ็บและตายในเวลาต่อมาอีก 1 ตัว อันเนื่องมาจากการขนส่งของจำเลยที่ 3 ค่าเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน 148,521.69 บาทโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายโดยจ่ายให้แก่บริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัดเป็นเงินรวม 279,465.34 บาท จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้อง จำเลยที่ 1ต้องรับผิดในฐานะผู้ขนส่ง และจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นตัวแทนโดยเป็นผู้ติดต่อแทนจำเลยที่ 1 ในส่วนกิจการรับขนในประเทศไทยเป็นลักษณะของการแบ่งงานกันทำเป็นทอด ๆ กับจำเลยที่ 1 จึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 1 รับผิดต่อโจทก์ด้วย สำหรับจำเลยที่ 3 ต้องรับผิดในฐานะผู้รับขนจากเรือไปยังฟาร์ม ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันชดใช้เงิน 137,490.83 บาท และจำเลยที่ 3 ชดใช้เงิน 155,947.77 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 130,943.65 บาท และ148,521.69 บาท ตามลำดับ จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า ในการขนส่งวัวรายนี้จำเลยที่ 1 กับบริษัทกิปส์แลด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด มีข้อตกลงซึ่งมีหลักฐานเป็นใบตราส่งว่ากรณีที่มีข้อพิพาทเกี่ยวกับการขนส่งขึ้นแล้วให้ชี้ขาดโดยศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีทางทะเลและทางการค้าแห่งกรุงโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายของประเทศเดนมาร์กซึ่งมีผลให้โจทก์ผู้รับช่วงสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ต่อศาลแพ่ง จำเลยที่ 1 ได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากล แต่วัวที่ตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเอง วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ที่ตาย 1 ตัว นั้น เกิดขาหักโดยไม่ทราบสาเหตุเพื่อไม่ให้ทนทุกข์ทรมานนายเรือจึงสั่งฆ่า กับให้การขนส่งมีข้อตกลงว่าไม่ต้องรับผิดในกรณีที่วัวตายหรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่งจำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดค่าเสียหายสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 เป็นตัวแทนรับจ้างจากจำเลยที่ 1 ทำพิธีการเรือเท่านั้นมิได้ร่วมขนส่งด้วย ความเสียหายที่เรียกร้องสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 ทำการขนส่งวัวแล้วเสร็จในวันเดียวกันส่งเรียบร้อย ไม่มีตายหรือแท้งอันเนื่องมาจากการขนส่งสัญญาณขนส่งมีกำหนดความรับผิดว่าผู้ขนส่งจะรับผิดในกรณีวัวตายหรือบาดเจ็บอันเกิดจากการกระทำที่ไม่สมควรของผู้ขนส่งเท่าที่เสียหายจริงและไม่เกิน 100,000 บาท ต่อยานพาหนะ 1 คัน กรณีวัวบาดเจ็บป่วย อ่อนแอ มีสุขภาพไม่สมบูรณ์หรือผิดปกติ การประกันภัยของโจทก์ไม่ได้คุ้มครองในระหว่างที่จำเลยที่ 3 ขนส่ง คงคุ้มครองแต่เพียงถึงท่าเรือปลายทางเท่านั้น ค่าเสียหายไม่ถึง 40,000 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน130,943.65 บาท ให้จำเลยที่ 3 ชำระเงินจำนวน 73,541.52 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 27 มีนาคม 2534จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 2 คำขออื่นให้ยกจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อแรกมีว่า จะต้องนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาปรับใช้แก่คดีนี้หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ. 2534 เพิ่งใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2535 แต่การว่าจ้างขนส่งสินค้าพิพาททำสัญญากันตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน2533 ตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.12 ซึ่งเป็นเวลาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นในการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทจึงต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ที่บัญญัติว่า "ผู้ขนส่งจะต้องรับผิดในการที่ของอันเขาได้มอบหมายแก่ตนนั้นสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งมอบชักช้า เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าการสูญหายหรือบุบสลายหรือชักช้านั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัย หรือเกิดแต่สภาพแห่งของนั้นเอง หรือเกิดเพราะความผิดของผู้ส่งหรือผู้รับส่ง" ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับแก่คดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 จะนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มาปรับใช้แก่คดีนี้หาได้ไม่ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อต่อไปมีว่า โจทก์ในฐานะผู้รับช่วงสิทธิบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1ต่อศาลในประเทศไทยหรือไม่ในปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 อ้างว่าผู้ส่งและผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลในเมืองโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก ตามที่ระบุไว้ในใบตราส่งเอกสารหมาย ล.1 พร้อมคำแปลข้อ 16 ว่า "ข้อโต้เถียงใด ๆที่ได้เกิดขึ้นจากใบตราส่งนี้จะถูกตัดสินโดยศาลทางการค้าทางทะเลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับ"นั้น เห็นว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทจากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้เอาประกันภัยซึ่งเป็นผู้สั่งซื้อสินค้าพิพาทตามกรมธรรม์ประกันภัยเอกสารหมาย จ.11 เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์มีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 877 และผลแห่งการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเช่นนั้นทำให้โจทก์อยู่ในฐานะเป็นผู้รับช่วยสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งสินค้าพิพาทได้ในนามของโจทก์เองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งและการรับช่วงสิทธิของโจทก์ดังกล่าวเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามมาตรา 880 วรรคหนึ่ง ดังกล่าวข้างต้นนั้น หาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้น ข้อตกลงระหว่างผู้เอาประกันภัยกับจำเลยที่ 1หรือผู้ส่งสินค้ากับจำเลยที่ 1 ที่ตกลงกันให้นำข้อพิพาทอันเกิดจากใบตราส่ง เอกสารหมาย จ.12 หรือ ล.1 ไปฟ้องต่อศาลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ข้อสุดท้ายมีว่าจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อโจทก์เพียงใด จำเลยที่ 1 อ้างว่าตามพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาตรา 3 ประกอบมาตรา 58 ผู้ขนส่งต้องรับผิดในความเสียหายของสินค้าพิพาทเพียงหนึ่งบาทต่อหนึ่งหน่วยการขนส่ง กรณีนี้วัวตาย 4 ตัวและแท้งลูก 4 ตัว ถือว่าสินค้าเสียหายเพียง 4 หน่วยการขนส่งจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดเพียง 40,000 บาทนั้น เห็นว่ากรณีตามปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ไว้ จึงมิใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539บริษัท ซิกน่า ปรอปเปอร์ตี้ แอนด์โจทก์แคสชวลตี้ อินชัวรันซ์ จำกัดโจทก์บริษัท คอ ร์รัล ไลน์ จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 4, ม. 616, ม. 877, ม. 880 ป.วิ.พ. ม. 249 พ.ร.บ.การรับขนของทางทะเล พ.ศ.2534 ม. 3, ม. 58การว่าจ้างขนส่งสินค้าทำสัญญาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งปรับแก่คดีตามมาตรา 4 แม้ผู้ส่งกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลตามที่ระบุไว้ในใบตราส่ง แต่เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทมีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยและเป็นผู้เข้ารับช่วงสิทธิที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากผู้ขนส่ง การรับช่วงสิทธิเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งหาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ผู้รับประกันภัย เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ในเรื่องข้อจำกัดความรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นไว้จึงไม่ใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์รับประกันภัยวัว 707 ตัวไว้จากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้ซื้อวัวจำนวนดังกล่าวจากบริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขาย ที่กำหนดขนส่งจากเมื่อพอร์ทแลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ถึงกรุงเทพมหานครแล้วขนส่งโดยรถยนต์ต่อจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรี บริษัทกิปส์แลนด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ผู้ขายได้ว่าจ้างจำเลยที่ 1 ให้ขนส่งวัวรายนี้จากประเทศออสเตรเลียมายังกรุงเทพมหานคร จำเลยที่ 1 ได้รับวัวครบถ้วนและในสภาพเรียบร้อยแล้วได้ออกใบตราส่งให้แก่ผู้ขาย ต่อมาเรือถึงกรุงเทพมหานครปรากฏว่าวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ตาย 3 ตัว แท้ง 4 ตัว วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ตาย 1 ตัว ในระหว่างการขนส่งของจำเลยที่ 1 ความเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน130,943.65 บาท และบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ได้ไปขอรับวัวจากจำเลยที่ 1 และว่าจ้างจำเลยที่ 3 ขนส่งวัวที่มีชีวิตจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์ม ปรากฏว่าเมื่อถึงฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรีวัวโฮลสเต้น ไฟร์เซี่ยน ไฮเฟอร์ ตายอีก 3 ตัว แท้ง 6 ตัวกับบาดเจ็บและตายในเวลาต่อมาอีก 1 ตัว อันเนื่องมาจากการขนส่งของจำเลยที่ 3 ค่าเสียหายตามมูลค่าประกันภัยเป็นเงิน 148,521.69 บาทโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายโดยจ่ายให้แก่บริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัดเป็นเงินรวม 279,465.34 บาท จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้อง จำเลยที่ 1ต้องรับผิดในฐานะผู้ขนส่ง และจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นตัวแทนโดยเป็นผู้ติดต่อแทนจำเลยที่ 1 ในส่วนกิจการรับขนในประเทศไทยเป็นลักษณะของการแบ่งงานกันทำเป็นทอด ๆ กับจำเลยที่ 1 จึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 1 รับผิดต่อโจทก์ด้วย สำหรับจำเลยที่ 3 ต้องรับผิดในฐานะผู้รับขนจากเรือไปยังฟาร์ม ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันชดใช้เงิน 137,490.83 บาท และจำเลยที่ 3 ชดใช้เงิน 155,947.77 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 130,943.65 บาท และ148,521.69 บาท ตามลำดับ จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า ในการขนส่งวัวรายนี้จำเลยที่ 1 กับบริษัทกิปส์แลด์ แอนด์ นอร์ทเธิร์น จำกัด มีข้อตกลงซึ่งมีหลักฐานเป็นใบตราส่งว่ากรณีที่มีข้อพิพาทเกี่ยวกับการขนส่งขึ้นแล้วให้ชี้ขาดโดยศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีทางทะเลและทางการค้าแห่งกรุงโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายของประเทศเดนมาร์กซึ่งมีผลให้โจทก์ผู้รับช่วงสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ต่อศาลแพ่ง จำเลยที่ 1 ได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากล แต่วัวที่ตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเอง วัวเจอร์ซี่ ไฮเฟอร์ที่ตาย 1 ตัว นั้น เกิดขาหักโดยไม่ทราบสาเหตุเพื่อไม่ให้ทนทุกข์ทรมานนายเรือจึงสั่งฆ่า กับให้การขนส่งมีข้อตกลงว่าไม่ต้องรับผิดในกรณีที่วัวตายหรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่งจำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดค่าเสียหายสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 เป็นตัวแทนรับจ้างจากจำเลยที่ 1 ทำพิธีการเรือเท่านั้นมิได้ร่วมขนส่งด้วย ความเสียหายที่เรียกร้องสูงเกินความจริง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 ทำการขนส่งวัวแล้วเสร็จในวันเดียวกันส่งเรียบร้อย ไม่มีตายหรือแท้งอันเนื่องมาจากการขนส่งสัญญาณขนส่งมีกำหนดความรับผิดว่าผู้ขนส่งจะรับผิดในกรณีวัวตายหรือบาดเจ็บอันเกิดจากการกระทำที่ไม่สมควรของผู้ขนส่งเท่าที่เสียหายจริงและไม่เกิน 100,000 บาท ต่อยานพาหนะ 1 คัน กรณีวัวบาดเจ็บป่วย อ่อนแอ มีสุขภาพไม่สมบูรณ์หรือผิดปกติ การประกันภัยของโจทก์ไม่ได้คุ้มครองในระหว่างที่จำเลยที่ 3 ขนส่ง คงคุ้มครองแต่เพียงถึงท่าเรือปลายทางเท่านั้น ค่าเสียหายไม่ถึง 40,000 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน130,943.65 บาท ให้จำเลยที่ 3 ชำระเงินจำนวน 73,541.52 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 27 มีนาคม 2534จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 2 คำขออื่นให้ยกจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อแรกมีว่า จะต้องนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาปรับใช้แก่คดีนี้หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเลพ.ศ. 2534 เพิ่งใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2535 แต่การว่าจ้างขนส่งสินค้าพิพาททำสัญญากันตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน2533 ตามใบตราส่งเอกสารหมาย จ.12 ซึ่งเป็นเวลาก่อนวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับ ดังนั้นในการฟ้องเรียกค่าเสียหายเกี่ยวกับสินค้าพิพาทจึงต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 616 ที่บัญญัติว่า "ผู้ขนส่งจะต้องรับผิดในการที่ของอันเขาได้มอบหมายแก่ตนนั้นสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งมอบชักช้า เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าการสูญหายหรือบุบสลายหรือชักช้านั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัย หรือเกิดแต่สภาพแห่งของนั้นเอง หรือเกิดเพราะความผิดของผู้ส่งหรือผู้รับส่ง" ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้น อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับแก่คดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 จะนำเอาพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มาปรับใช้แก่คดีนี้หาได้ไม่ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ข้อต่อไปมีว่า โจทก์ในฐานะผู้รับช่วงสิทธิบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1ต่อศาลในประเทศไทยหรือไม่ในปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 อ้างว่าผู้ส่งและผู้ขนส่งมีข้อตกลงกันว่าหากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นจะต้องฟ้องคดีต่อศาลในเมืองโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก ตามที่ระบุไว้ในใบตราส่งเอกสารหมาย ล.1 พร้อมคำแปลข้อ 16 ว่า "ข้อโต้เถียงใด ๆที่ได้เกิดขึ้นจากใบตราส่งนี้จะถูกตัดสินโดยศาลทางการค้าทางทะเลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับ"นั้น เห็นว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยสินค้าพิพาทจากบริษัทดี เจ ฟาร์ม จำกัด ผู้เอาประกันภัยซึ่งเป็นผู้สั่งซื้อสินค้าพิพาทตามกรมธรรม์ประกันภัยเอกสารหมาย จ.11 เมื่อสินค้าพิพาทได้รับความเสียหายในระหว่างการขนส่ง โจทก์มีหน้าที่ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 877 และผลแห่งการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเช่นนั้นทำให้โจทก์อยู่ในฐานะเป็นผู้รับช่วยสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะฟ้องเรียกเอาค่าเสียหายจากจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ขนส่งสินค้าพิพาทได้ในนามของโจทก์เองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่งและการรับช่วงสิทธิของโจทก์ดังกล่าวเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามมาตรา 880 วรรคหนึ่ง ดังกล่าวข้างต้นนั้น หาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้น ข้อตกลงระหว่างผู้เอาประกันภัยกับจำเลยที่ 1หรือผู้ส่งสินค้ากับจำเลยที่ 1 ที่ตกลงกันให้นำข้อพิพาทอันเกิดจากใบตราส่ง เอกสารหมาย จ.12 หรือ ล.1 ไปฟ้องต่อศาลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับจึงไม่มีผลผูกพันโจทก์ปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ข้อสุดท้ายมีว่าจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อโจทก์เพียงใด จำเลยที่ 1 อ้างว่าตามพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มาตรา 3 ประกอบมาตรา 58 ผู้ขนส่งต้องรับผิดในความเสียหายของสินค้าพิพาทเพียงหนึ่งบาทต่อหนึ่งหน่วยการขนส่ง กรณีนี้วัวตาย 4 ตัวและแท้งลูก 4 ตัว ถือว่าสินค้าเสียหายเพียง 4 หน่วยการขนส่งจำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดเพียง 40,000 บาทนั้น เห็นว่ากรณีตามปัญหาดังกล่าวจำเลยที่ 1 มิได้ให้การต่อสู้ไว้ จึงมิใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(จำลอง สุขศิริ-จเร อำนวยวัฒนา-สมบัติ เดียวอิศเรศ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มีประเด็นใหญ่ที่น่าสนใจอยู่ 2 ประเด็นกล่าวคือ ปัญหาว่าจะใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เรื่องรับขน หรือพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 แก่คดีประการหนึ่งกับ ประเด็นปัญหาว่าข้อตกลงในสัญญารับขนของทางทะเลตามที่ปรากฏอยู่ในใบตราส่งนั้นจะผูกพันผู้รับประกันภัยซึ่งเป็นผู้รับช่วงสิทธิหรือไม่ ในประเด็นแรก คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ถือได้ว่ากลับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 121/2536 ที่มีประเด็นปัญหาว่าจะใช้บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เรื่องรับขน หรือพระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มาใช้ในส่วนที่ว่าตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 121/2536 ศาลฎีกาได้ปรับใช้บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในเรื่องรับขนของในฐานะที่เป็นบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งโดยให้เหตุผลว่า การส่งมอบและตรวจรับสินค้าทำขึ้นก่อนที่พระราชบัญญัติดังกล่าวมีผลใช้บังคับ แทนที่จะใช้หลักในการพิจารณาถึงวันทำสัญญารับขนของทางทะเลว่าได้ทำขึ้นก่อนหรือหลังวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 ใช้บังคับ อันจะตรงกับเจตนาของคู่สัญญาที่ใช้ในขณะทำสัญญานั้น เพราะโดยหลักแล้วก็เข้าใจได้ว่าเวลาทำสัญญาคู่สัญญาก็ต้องทำสัญญาให้ถูกต้องใช้บังคับได้ตามกฎหมายในขณะนั้นที่มีผลใช้บังคับอยู่ และก็ถือว่าคู่สัญญาต้องรู้ว่าในขณะนั้นกฎหมายในเรื่องนั้น ๆ มีเนื้อหาและสาระสำคัญเช่นใดและต้องการให้กฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้นบังคับแก่สัญญา ดังนั้นเมื่อคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539 วินิจฉัยกลับหลักคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 121/2536 โดยใช้หลักว่าสัญญารับขนทำก่อนหรือหลังวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 มีผลใช้บังคับเป็นหลักจึงเป็นการถูกต้องและเหมาะสมแล้ว และก็จะไม่มีปัญหาในลักษณะอื่น ๆ อีก เช่น วันที่ทำสัญญารับขนทำก่อน แต่ความเสียหายเกิดขึ้นหลังวันที่พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534มีผลใช้บังคับ หรือมีการฟ้องคดีหลังวันที่พระราชบัญญัติฉบับนี้มีผลใช้บังคับ การยึดถือเอาหลักที่ว่าสัญญารับขนของทำขึ้นในช่วงเวลาใดก็จะใช้เป็นแนวแก้ไขปัญหาและบ่งชี้ว่าควรจะใช้กฎหมายฉบับใดได้ทุกกรณีและเหมาะสม (อย่างไรก็ตาม วันที่ระบุในใบตราส่งนั้นอาจจะไม่ใช่วันทำสัญญาก็ได้ ซึ่งจะเป็นปัญหาอีกปัญหาหนึ่งและถ้ามีโอกาสจะได้อธิบายต่อไป) สำหรับในประเด็นปัญหาในเรื่องการรับขนช่วงสิทธิของผู้รับประกันภัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 หลังจากที่ผู้รับประกันภัยได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยไปแล้วก็ไปเรียกร้องเอาจากผู้ขนส่งนั้น ศาลฎีกาตัดสินว่าข้อตกลงในใบตราส่งที่ระบุว่า "ข้อโต้เถียงใด ๆ ที่ได้เกิดขึ้นจากใบตราส่งนี้จะถูกตัดสินโดยศาลทางการค้าทางทะเลของเมืองโคเปนเฮเกน และให้ใช้กฎหมายประเทศเดนมาร์กบังคับ นั้น ไม่ผูกพันผู้รับประกันภัยทำให้ศาลแพ่งมีอำนาจในการรับพิจารณาพิพากษาคดีนี้ เพราะการรับช่วงสิทธิเกิดขึ้นโดยอำนาจแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 วรรคหนึ่ง หาใช่เกิดจากข้อตกลงในสัญญาไม่ ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันผู้รับประกันภัย ด้วยความเคารพ ผู้เขียนไม่เห็นด้วย เพราะตามหลักการรับช่วงสิทธิในกฎหมายไทยนั้น การรับช่วงสิทธินั้นเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย มิได้เกิดขึ้นจากข้อตกลง ไม่เหมือนกับของบางประเทศเช่น ประเทศฝรั่งเศส ที่การรับช่วงสิทธินั้นอาจจะเกิดขึ้นโดยข้อตกลงก็ได้ (SubrogationConventionnelle) หรือจะเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายก็ได้ (Subrogationlegale) และตามหลักของการรับช่วงสิทธิแล้ว ผู้รับช่วงสิทธิได้เข้าเป็นเจ้าหนี้แทนเจ้าหนี้เดิม และมีอำนาจที่จะใช้สิทธิทั้งปวงของเจ้าหนี้นั้น หรืออีกนัยหนึ่ง ผู้รับช่วงสิทธิเข้าไปยืนอยู่ในรองเท้าของเจ้าหนี้สิทธิของผู้รับช่วงสิทธิเป็นสิทธิเดิมของผู้รับชำระหนี้ผู้รับชำระหนี้รับช่วงมาเท่าที่เจ้าหนี้มีอยู่ และมีสิทธิเท่าที่รับช่วงมา จึงมีผลว่าผู้รับช่วงสิทธิชำระหนี้ไปเท่าใดก็คงรับช่วงสิทธิมาเท่านั้น หรืออีกนัยหนึ่งผู้รับช่วงสิทธิอาจใช้สิทธิของเจ้าหนี้เพียงเท่าที่อาจอ้างได้ว่าเป็นสิทธิของตน ดังนั้น ถ้าเจ้าหนี้มีสิทธิเท่าใดผู้รับช่วงสิทธิก็มีสิทธิเท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าในใบตราส่งมีข้อตกลงใดไว้ หากข้อตกลงนั้นไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนข้อตกลงนั้นก็มีผลใช้ได้ในระหว่างคู่สัญญา ซึ่งก็คือใช้ได้ในระหว่างผู้ขนส่งกับผู้ส่งหรือผู้รับตราส่ง หากข้อตกลงนี้ผูกพันผู้ส่งหรือผู้รับตราส่ง ผู้รับประกันภัยเองก็ต้องผูกพันตามข้อตกลงดังกล่าวด้วยเพราะผู้รับประกันภัยเองก็รับช่วงสิทธิของผู้เอาประกันภัยเท่ากับสิทธิของผู้เอาประกันภัยมีต่อผู้ขนส่งเท่านั้น ดังนั้นข้อตกลงดังกล่าวในใบตราส่งจึงผูกพันผู้รับประกันภัยด้วย มิฉะนั้นผู้รับประกันภัยจะอยู่ในฐานะดีกว่าเจ้าหนี้ คือ ผู้เอาประกันภัยเสียเอง ซึ่งไม่น่าจะเป็นเช่นนั้น ส่วนเมื่อข้อตกลงนั้นผูกพันผู้รับประกันภัยแล้ว ข้อตกลงนั้นจะมีผลใช้บังคับหรือไม่ ซึ่งในข้อตกลงที่เป็นปัญหาก็คือ ศาลไทยจะรับฟ้องได้หรือไม่ เพราะมีข้อตกลงให้ไปฟ้องศาลที่ประเทศเดนมาร์กนั้นคงจะต้องไปดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ว่าใช้ได้หรือไม่หากว่าใช้ได้ก็เป็นไปตามนั้น คือ นำคดีมาฟ้องศาลไทยได้ แต่หากว่าข้อตกลงนั้นใช้ไม่ได้ก็จะนำคดีมาฟ้องยังศาลไทยไม่ได้ สำหรับประเด็นที่ตกลงให้ใช้กฎหมายเดนมาร์กแก่ข้อโต้เถียง (ข้อพิพาท) นั้น ก็ต้องเป็นไปตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล โดยมาตรา 13 ของพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันของกฎหมาย พ.ศ. 2481 ได้กำหนดว่า"ปัญหาว่าจะพึงใช้กฎหมายใดบังคับสำหรับสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญ หรือผลแห่งสัญญานั้นให้วินิจฉัยตามเจตนาของคู่กรณี ในกรณีที่ไม่อาจหยั่งทราบเจตนาชัดแจ้งหรือโดยปริยายได้ ถ้าคู่สัญญามีสัญชาติอันเดียวกัน กฎหมายที่จะใช้บังคับก็ได้แก่กฎหมายสัญชาติอันร่วมกันแห่งคู่สัญญา ถ้าคู่สัญญาไม่มีสัญชาติอันเดียวกัน ก็ให้ใช้กฎหมายแห่งถิ่นที่สัญญานั้นได้ทำขึ้น" อย่างไรก็ตามการบังคับใช้กฎหมายนั้นย่อมใช้ได้เท่าที่ไม่ขัดต่อกฎหมายไทย หากขัดก็ใช้ไม่ได้ เช่นในเรื่องอายุความ ศาลฎีกาเคยตัดสินไว้ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1583/2511 ว่า การรับขนของจากเดนมาร์กและนอร์เวย์มายังประเทศไทย โจทก์เป็นผู้ทรงใบตราส่ง ส่วนจำเลยเป็นผู้ขนส่งจำเลยต่อสู้เป็นข้อกฎหมายว่าตามเงื่อนไขแห่งใบตราส่ง ข้อพิพาทนี้ให้ใช้กฎหมายเดนมาร์กบังคับ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อตกลงดังกล่าวย่อมจะให้ใช้บังคับได้เพียงไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประเทศไทยฉะนั้นข้อตกลงหรือเงื่อนไขในใบตราส่งในส่วนที่ให้มีผลถึงการให้ใช้กฎหมายเรื่องอายุความตามกฎหมายเดนมาร์กบังคับแก่ข้อพิพาทคดีนี้จึงใช้บังคับไม่ได้ แต่ก็ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาอีกฉบับหนึ่งที่ปฏิเสธในอันที่จะบังคับใช้ข้อตกลงให้ใช้กฎหมายของต่างประเทศ คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 563/2532 มูลคดีตามฟ้องเกิดขึ้นในประเทศไทย ต้องบังคับตามกฎหมายแห่งประเทศไทย ไม่อาจนำพระราชบัญญัติขนส่งทางทะเล ค.ศ. 1936 ของประเทศสหรัฐอเมริกามาใช้บังคับเพื่อจำกัดความรับผิดของผู้ขนส่งได้ คดีนี้จำเลยสู้เป็นประเด็นสำคัญว่า การขนส่งรายนี้คู่สัญญาเป็นคนต่างสัญชาติกัน โดยผู้ส่งมีสัญชาติแคนาดา จำเลยมีสัญชาติเดนมาร์ก พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายพ.ศ. 2481 มาตรา 13 ให้นำกฎหมายแห่งถิ่นที่ทำสัญญามาใช้บังคับแก่สาระสำคัญและผลของสัญญา จึงต้องนำกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางทะเลค.ศ. 1936 ของประเทศสหรัฐอเมริกามาใช้บังคับ ซึ่งมีการจำกัดความรับผิดไม่เกิน 500 เหรียญต่อ 1 หีบห่อ อย่างไรก็ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5809/2539 นี้ก็มิได้มีโอกาสวินิจฉัยประเด็นนี้ แต่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยข้ามไปโดยวินิจฉัยว่าข้อตกลงนั้นไม่ผูกพันผู้รับประกันภัยไป นอกจากนี้ถ้าสมมุติว่าตามข้อเท็จจริงนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่จะต้องใช้พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 บังคับผลก็อาจจะเปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ ตามข้อเท็จจริงเป็นเรื่องการขนส่งวัวอันเป็นการขนส่งสัตว์มีชีวิตทางทะเลและทางบกในประเด็นที่เกี่ยวกับการขนส่งทางทะเลนั้น ปรากฏว่ามีวัวโฮลสเต็นไฟร์เซี่ยนไฮเฟอร์ตาย3ตัวแท้ง4ตัววัวเจอร์ซี่ไฮเฟอร์ตาย 1 ตัว ซึ่งในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้นำบทบัญญัติมาตรา 616 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาใช้ในฐานะกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งทำให้ผู้ขนส่งต้องรับผิด เพราะหากผู้ขนส่งไม่ต้องการรับผิดก็ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่า ความเสียหายนี้เกิดจากเหตุสุดวิสัยหรือเกิดจากสภาพแห่งของนั้นเอง หรือเกิดจากความผิดของผู้ส่งหรือของผู้รับตราส่ง ซึ่งหากพิสูจน์ไม่ได้ก็ต้องรับผิดดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัย เพราะลำพังแต่ผู้ขนส่งจะอ้างว่าได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากล แต่วัวที่ตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเองและวัวเจอร์ซี่ไฮเฟอร์ ที่ตาย 1 ตัวนั้นเกิดขาหักโดยไม่ทราบสาเหตุ เพื่อไม่ให้ทนทุกข์ทรมานนายเรือจึงสั่งฆ่ากับในการขนส่งมีข้อตกลงว่าไม่ต้องรับผิดใน กรณีที่วัวตายหรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่ง ไม่เพียงพอที่จะทำให้ตนเองหลุดพ้นจากความรับผิด แต่ถ้าสมมุติว่า คดีนี้จะต้องใช้พระราชบัญญัติการขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 ใช้บังคับนั้นพระราชบัญญัติฉบับนี้จะมีบทบัญญัติเฉพาะในเรื่องการขนส่งสัตว์มีชีวิต มาตรา 56 ในการขนส่งสัตว์มีชีวิต ผู้ขนส่งไม่ต้องรับผิดเพื่อการสูญหาย เสียหาย หรือส่งมอบชักช้าอันเป็นผลจากภัยซึ่งมีลักษณะพิเศษที่มีประจำอยู่ในการขนส่งสัตว์มีชีวิตหรือจากสภาพของสัตว์นั้นเอง ถ้าพิสูจน์ได้ว่า (1) ผู้ขนส่งได้ปฏิบัติตามคำแนะนำเกี่ยวกับสัตว์นั้นโดยเฉพาะที่ผู้ส่งได้ให้ไว้แก่ตนแล้ว และ (2) ในพฤติการณ์แห่งกรณีเช่นนั้น การสูญหาย เสียหาย หรือส่งมอบชักช้าอาจเกิดจากภัยหรือสภาพของสัตว์ดังกล่าวได้ ความในวรรคหนึ่งมิให้ใช้บังคับถ้าพิสูจน์ได้ว่า การสูญหายเสียหาย หรือส่งมอบชักช้าไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน เป็นผลจากความผิดหรือประมาทเลินเล่อของผู้ขนส่ง หรือตัวแทนหรือลูกจ้างของผู้ขนส่ง ดังนั้น ถ้าเป็นจริงดังกล่าว 1. การที่ผู้ขนส่งอ้างว่าตนเองได้ใช้วิธีบรรทุกวัวถูกต้องตามมาตรฐานสากลเท่านั้นคงไม่พอต้องดูต่อไปว่า ผู้ขนส่งได้ปฏิบัติตามคำสั่งที่ผู้ส่งได้ให้ไว้หรือไม่ ถ้าไม่มีก็น่าที่จะอ้างได้แต่ถ้ามีก็ต้องดูต่อไปว่าผู้ขนส่งได้ปฏิบัติตามคำแนะนำนั้นแล้ว 2. ส่วนข้ออ้างที่ว่าการที่วัวตายและแท้งเกิดจากสุขภาพกับสภาพของวัวเองนั้นถ้าข้อเท็จจริงเป็นเช่นนั้นผู้ขนส่งก็สามารถอ้างได้ เพราะเท่ากับเป็นการอ้างว่าความสูญหายหรือเสียหายได้เกิดจากสภาพแห่งสัตว์นั้นเอง โดยผู้ขนส่งตัวแทน หรือลูกจ้างของผู้ขนส่งไม่ได้มีส่วนผิด ส่วนข้อตกลงที่ว่าไม่ต้องรับผิดในกรณีที่วัวตาย หรือสุขภาพไม่ดีในระหว่างการขนส่ง ผู้ขนส่งซึ่งไม่ต้องรับผิด ดังนี้ข้อตกลงนี้ก็เป็นโมฆะ เพราะเท่ากับเป็นข้อตกลงที่มีลักษณะเป็นการปลดเปลื้องภาระความรับผิดที่พระราชบัญญัติกำหนดไว้ในมาตรา 17ที่บัญญัติว่า มาตรา 17 ข้อกำหนดใดในสัญญารับขนของทางทะเลซึ่งมีวัตถุประสงค์หรือมีผลไม่ว่าโดยตรงหรือโดยปริยายดังต่อไปนี้ ข้อกำหนดนั้นเป็นโมฆะ 1. ปลดเปลื้องผู้ขนส่งจากหน้าที่หรือความรับผิดใด ๆตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ ความเป็นโมฆะของข้อกำหนดตามวรรคหนึ่งไม่กระทบกระทั่งถึงความสมบูรณ์ของข้อกำหนดอื่นในสัญญานั้น และให้ถือว่าคู่สัญญาได้เจตนาให้ข้อกำหนดอื่นนั้นแยกออกต่างหากจากข้อกำหนดที่เป็นโมฆะตามวรรคหนึ่ง ส่วนในกรณีที่วัวโฮลสเต้น-ไฟร์เซี่ยนไฮเฟอร์ ตายอีก 3 ตัวแท้ง 6 ตัว กับบาดเจ็บและตายในเวลาต่อมาอีก 1 ตัว เนื่องจากการขนส่งจากกรุงเทพมหานครไปยังฟาร์มที่จังหวัดปราจีนบุรีเป็นการขนส่งทางบก ต้องใช้บทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เรื่องรับขนโดยตรงอยู่แล้ว เพราะมาตรา 6 พระราชบัญญัติการรับขนของทางทะเล พ.ศ. 2534 กำหนดว่า "สัญญารับขนของที่มีการขนส่งทางทะเลและทางอื่นรวมอยู่ด้วย ให้อยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัตินี้เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการขนส่งทางทะเลเท่านั้น" ไผทชิตเอกจริยกร