พระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช 2479พระราชบัญญัติ ยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๒๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘) เจ้าพระยายมราช พล.อ. เจ้าพระยาพิชเยนทร โยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๓๑ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๗๙ เป็นปีที่ ๓ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรมีพระราชบัญญัติยศทหารขึ้นโดยเฉพาะ จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า "พระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ตั้งแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ ให้ยกเลิกบรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งขัดแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้มาตรา 4 มาตรา ๔ ยศทหารมีตามลำดับดังนี้ ๑. สัญญาบัตร ลำดับยศและเทียบยศ ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ จอมพล พลเอก พลโท พลตรี พันเอก พันโท พันตรี ร้อยเอก ร้อยโท ร้อยตรี จอมพลเรือ พลเรือเอก พลเรือโท พลเรือตรี นาวาเอก นาวาโท นาวาตรี เรือเอก เรือโท เรือตรี จอมพลอากาศ พลอากาศเอก พลอากาศโท พลอากาศตรี นาวาอากาศเอกมาตรา 4 นาวาอากาศโท นาวาอากาศตรี เรืออากาศเอก เรืออากาศโท เรืออากาศตรี ๒. ประทวน ลำดับยศและเทียบยศ ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ นายดาบ จ่าสิบเอก จ่าสิบโท จ่าสิบตรี สิบเอก สิบโท สิบตรี พันจ่าเอก พันจ่าโท พันจ่าตรี จ่าเอก จ่าโท จ่าตรี พันจ่าอากาศเอก พันจ่าอากาศโท พันจ่าอากาศตรี จ่าอากาศเอก จ่าอากาศโท จ่าอากาศตรีมาตรา 5 มาตรา ๕ ผู้ใดจะเป็นทหารสัญญาบัตรยศชั้นใดได้นั้น จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งขึ้น เว้นแต่ผู้ที่มียศเป็นทหารสัญญาบัตรอยู่แล้วรับราชการประจำในสังกัดใหม่กองทัพใด ทหารยศไม่ตรงกับสังกัดกองทัพนั้น ก็ให้มียศตามกองทัพที่สังกัดใหม่ในชั้นเดียวกับยศเดิมได้มาตรา 5 ตั้งแต่วันที่มีคำสั่งให้รับราชการประจำในสังกัดใหม่มาตรา 6 มาตรา ๖ ผู้ที่จะเป็นทหารสัญญาบัตรนั้นต้องเป็นผู้ที่มีวิทยฐานะตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้ เว้นแต่ผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งเป็นพิเศษมาตรา 7 มาตรา ๗มาตรา 7 การแต่งตั้งผู้ใดให้ว่าที่ยศนายทหารสัญญาบัตรชั้นใดชั่วคราวให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจแต่งตั้งผู้นั้นให้ว่าที่ยศสัญญาบัตรชั้นนั้นชั่วคราวได้เว้นแต่การแต่งตั้งว่าที่ยศนายทหารสัญญาบัตรชั่วคราวของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ให้อยู่ในพระราชวินิจฉัยของผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปมาตรา 7 ลอดภัยรักษาพระองค์มาตรา 8 มาตรา ๘ ผู้ใดจะเป็นนายทหารประทวนชั้นใดได้นั้นให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมผู้บังคับบัญชาชั้นแม่ทัพซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหมผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือหรือผู้บัญชาการทหารอากาศออกประทวนแต่งตั้งผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาได้มาตรา 8 เว้นแต่การแต่งตั้งนายทหารประทวนของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ให้อยู่ในพระราชวินิจฉัยของผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มาตรา 9 มาตรา ๙ ผู้ที่จะเป็นทหารประทวนนั้น ต้องเป็นผู้ที่มีวิทยฐานะตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้ เว้นแต่ผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแต่งตั้งเป็นพิเศษมาตรา 10 มาตรา ๑๐ ผู้ที่ได้รับยศทหารอยู่แล้วก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้ให้คงมียศต่อไปตามเดิมมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ทหารผู้ใดที่มิได้มียศตามพระราชบัญญัตินี้ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจออกกฎกระทรวงเทียบฐานะกับยศทหารได้มาตรา 12 มาตรา ๑๒ การถอดหรือการออกจากยศสัญญาบัตรจะกระทำได้โดยประกาศพระบรมราชโองการมาตรา 13 มาตรา ๑๓ การให้ออกจากว่าที่ยศสัญญาบัตร หรือการถอด หรือการออกจากยศประทวน ให้ผู้มีอำนาจแต่งตั้งสั่งได้มาตรา 14 มาตรา ๑๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พ.อ. พหลพลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรีพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔มาตรา 4 มาตรา ๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้หมายเหตุ :- พระราชกำหนดนี้ได้ยกเลิกมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติยศทหาร พ.ศ. ๒๔๗๙ (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๗ ตอนที่ ๔๓ หน้า ๕๓๑) แก้ไขใหม่เป็นความว่า สำหรับผู้ได้รับพระราชทานยศเป็นนายทหารสัญญาบัตรอยู่แล้ว ไปรับราชการในสังกัดใหม่ กองทัพใด ก็ให้มียศในสังกัดใหม่ในชั้นเดียวกับยศเดิมนับแต่วันที่มีคำสั่งโดยไม่ต้องโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งอีกพระราชบัญญัติอนุมัติพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔พระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๕มาตรา 3 มาตรา ๓ ในกฎหมายว่าด้วยยศทหารและบรรดากฎหมายอื่นใด ซึ่งมีคำว่า "นาย" ประกอบยศทหารอยู่ด้วยนั้น ให้ตัดคำว่า "นาย" ออกทั้งสิ้น ถ้าผู้ที่ได้รับยศทหารเป็นหญิง ให้เติมคำว่า "หญิง" ท้ายยศนั้น ๆ ด้วยมาตรา 4 มาตรา ๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้พระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๔พระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๔๙๗หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากยศจอมพล จอมพลเรือ และจอมพลอากาศ เป็นยศสูงสุดของทหาร นายทหารที่มียศนี้จะต้องเป็นผู้ที่ได้กระทำประโยชน์อันยิ่งใหญ่แก่ประเทศชาติ หรือได้ประกอบคุณงามความดีในเมื่อมีการรบหรือการสงครามทั้งเป็นผู้มีความรู้ความสามารถสูงอยู่ในขั้นที่จะรับใช้ประเทศชาติทุกขณะ จึงเป็นการสมควรที่จะให้ได้รับราชการอยู่จนตลอดชีวิตพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๐๑หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือตามที่มาตรา ๑๒แห่งพระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙ ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๔๙๗ บัญญัติให้นายทหารที่มียศจอมพล จอมพลเรือจอมพลอากาศรับราชการอยู่จนตลอดชีวิตนั้นไม่เหมาะสมสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในเรื่องนี้เพื่อให้นายทหารดังกล่าวรับราชการเช่นเดียวกับข้าราชการทั่วไปพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๐๕หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือเนื่องจากพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๐๓ได้บัญญัติให้กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศเป็นส่วนราชการขึ้นตรงต่อกองบัญชาการทหารสูงสุดจึงเป็นเหตุให้ผู้บัญชาการทั้งสามกองทัพแต่งตั้งยศนายทหารประทวนไม่ได้สมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในเรื่องนี้เพื่อให้ผู้บัญชาการทหารบกผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้บัญชาการทหารอากาศ แต่งตั้งยศนายทหารประทวนได้ดังเดิมกับสมควรให้ผู้บังคับบัญชาชั้นแม่ทัพซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหมแต่งตั้งยศนายทหารประทวนได้ด้วยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๖หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มีภารกิจในการถวายอารักขาและถวายพระเกียรติองค์พระมหากษัตริย์พระราชินี พระรัชทายาท และพระบรมวงศานุวงศ์รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่ในพระราชพิธีตามที่ได้รับมอบหมายและรักษาความสงบเรียบร้อยภายในเขตพระราชฐานตลอดจนวางแผน อำนวยการ ประสานงานดำเนินการ และกำกับงานในหน้าที่ของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯสยามมกุฎราชกุมารสมควรให้การแต่งตั้งว่าที่ยศนายทหารสัญญาบัตรชั่วคราวและการออกประทวนแต่งตั้งนายทหารประทวนของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์อยู่ในพระราชวินิจฉัยของผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้