คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8342/2540หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญา จะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลง รับเป็นผู้จัดหาที่ดิน หรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง ในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดิน และจัดหาที่ดินดังกล่าว ข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจะซื้อขายฉบับพิพาท จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินจำนวน 38 แปลง ตามฟ้องจึงต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนั้นตามที่โจทก์ฟ้อง เมื่อจำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียวโดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองคดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจะขายที่ดินฉบับพิพาทจึงคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินอีก 47 แปลงที่เหลือหรือไม่เท่านั้น และคดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญา ของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผล ให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังนั้นการที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาท และขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้วไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความ จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้อง และโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะ บังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิ เกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ แต่โจทก์ต้องชำระเงิน ค่าที่ดินส่วนที่ขาดแก่จำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลงแต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ตามที่บัญญัติไว้ในวรรคสี่ และแม้หนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินฉบับพิพาทได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับ ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 379 ก็ตามแต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวน พอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่าง อันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน" เมื่อเบี้ยปรับตามสัญญาโจทก์คิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จาก การประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไร จากการขายที่ดิน ความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดิน ทำคอกกักโค ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่า และต้องเสียค่าจ้างพนักงาน อีกทั้งค่าเสียหายจากการที่โจทก์ได้สั่งซื้อโคจากต่างประเทศ แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์นั้น ล้วนเป็นการ ที่โจทก์คาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจาก การผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนที่โจทก์ต้องเสียดอกเบี้ย ให้แก่ธนาคารจากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดิน ให้แก่จำเลยทั้งสองก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้น จากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ดังนี้เมื่อค่าเสียหาย ที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอนและในการกำหนดเบี้ยปรับ ที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระตามสัญญานั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอน หรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน ศาลจึงไม่กำหนดให้ จำเลยทั้งสองชำระเบี้ยปรับตามสัญญา แต่การที่จำเลยทั้งสอง มิได้จัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อศาลเห็นสมควรกำหนดเบี้ยปรับ จึงให้นำเงินค่าปรับ ที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ดังกล่าวมาหักออกจาก เงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก พร้อมกับให้จำเลยทั้งสองรับผิดในดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีของต้นเงินนั้นนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันทำสัญญาจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและจัดหาที่ดินหรือกระทำการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง อำเภอคันหาจังหวัดชัยนาท ให้ได้เนื้อที่ 2,500 ไร่ถึง 3,500 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อเป็นผืนเดียวกันในราคาไร่ละ 8,000 บาท เท่ากันทุกแปลงโดยจำเลยทั้งสองต้องจัดหาที่ดินขายให้โจทก์ให้ครบจำนวนตามแผนผังที่ระบายสีแดงและสีฟ้าท้ายสัญญาภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญายกเว้นที่ดินแปลงที่มีเครื่องหมายกากบาทจำนวน 7 แปลง ต้องดำเนินการให้เสร็จภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญา หากจำเลยทั้งสองผิดสัญญา จำเลยทั้งสองยอมให้โจทก์บอกเลิกสัญญาได้ทันทีโดยไม่จำต้องบอกกล่าวก่อน กับยอมใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับแก่โจทก์สำหรับที่ดินแต่ละแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์ชำระราคาที่ดินให้จำเลยทั้งสองไปแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 12,055,100 บาท แต่เมื่อครบกำหนดตามสัญญา จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถขายและจัดหาที่ดินให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนที่ดินให้ครบ 77 แปลง ตามแผนผัง จำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองตามสำเนาหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3, น.ส.3 ก.) เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 เนื้อที่รวม 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ราคา 11,368,980 บาท และในส่วนที่ดินของผู้อื่น คงจัดหาขายให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง เท่านั้น โจทก์ทวงถามให้จำเลยจัดหาที่ดินให้โจทก์เรื่อยมาจนเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2533 โจทก์ได้มีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง และให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายใน 20 วัน หากพ้นกำหนดจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อตกลงที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองต้องชดใช้เบี้ยปรับแปลงละ 600,000 บาทให้แก่โจทก์ภายใน 10 วัน นับแต่วันเลิกสัญญา จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าวแล้วแต่เพิกเฉยซึ่งจำเลยทั้งสองต้องคืนเงินที่รับไปจากโจทก์ในส่วนที่เกินราคาที่ดินของจำเลยทั้งสองให้โจทก์จำนวน 686,120 บาท นอกจากนั้นยังต้องใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินที่ไม่อาจจัดหาให้โจทก์ได้ 38 แปลง แปลงละ 600,000 บาท รวมเป็นเงินจำนวน22,800,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามเอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 ให้โจทก์โดยปราศจากภาระผูกพันใด ๆ หากจำเลยทั้งสองไม่ไปดำเนินการก็ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันคืนเงินจำนวน 686,120 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับจำนวน22,800,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญาแต่โจทก์เองเป็นฝ่ายผิดสัญญาที่ไม่ยอมจ่ายเงินให้จำเลยทั้งสองไปจัดหาซื้อที่ดินและไม่จ่ายเงินรับซื้อที่ดินตามสัญญา ทั้งโจทก์ก็ไม่สามารถจะจดทะเบียนรับโอนที่ดินตามสัญญาได้ เนื่องจากโจทก์ไม่มีวัตถุประสงค์จะซื้อที่ดินเพื่อทำการเกษตรหรือทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์และมิได้ดำเนินการแก้ไขเสียก่อน เพียงแต่ให้จดทะเบียนโอนที่ดินไปเป็นชื่อนายสิทธิชัย นวลมณี กรรมการของโจทก์ในฐานะส่วนตัวซึ่งไม่ถูกต้องนอกจากนั้นโจทก์ได้ให้ผู้อื่นเป็นนายหน้าไปหาซื้อที่ดินตามสัญญาแทนจำเลยทั้งสองโดยไม่บอกกล่าวจำเลยทั้งสองเป็นการผิดสัญญา ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน1,000,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ส่วนคำขออื่นของโจทก์ให้ยกโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า เมื่อวันที่ 25ตุลาคม 2532 โจทก์และจำเลยทั้งสองได้ทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินโดยจำเลยทั้งสองตกลงขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์จำนวน 30 แปลง และตกลงดำเนินการจัดหาที่ดินหรือกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วยอีกจำนวน 47 แปลง ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจะขายและจัดหาให้แก่โจทก์ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง จังหวัดชัยนาท เป็นที่ดินมีแนวเขตติดต่อกันรวมเนื้อที่ทั้งหมด 2,500 ไร่ ถึง 3,500 ไร่ โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทคิดราคาที่ดินแต่ละแปลงตามจำนวนเนื้อที่ดินที่ระบุในเอกสารสิทธิน.ส.3 หรือ น.ส.3 ก.ของที่ดินแต่ละแปลงเป็นราคาซื้อขายที่ดินแต่ละแปลง ซึ่งจำเลยทั้งสองจะต้องจัดการให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามข้อตกลงดังกล่าวทุกแปลงจนครบถ้วน มีเนื้อที่เต็มตามที่ระบุไว้ในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาโดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิสิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพันหรือภาระติดพันแต่ประการใดทั้งสิ้นภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญา ยกเว้นที่ดินจำนวน 7 แปลง ที่มีเครื่องหมายกากบาทในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญาหากจำเลยทั้งสองประพฤติปฏิบัติหรือดำเนินการไม่ถูกต้องหรือไม่ได้ตามสัญญาแม้เพียงข้อใดข้อหนึ่งหรือส่วนใดส่วนหนึ่ง โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ทันที โดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า โดยจำเลยทั้งสองยินยอมชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับให้แก่โจทก์ทุกแปลง เป็นเงินแปลงละ600,000 บาท รายละเอียดปรากฏตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 โจทก์ได้ชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองบางส่วน และได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินบางฉบับจากจำเลยทั้งสองแล้ว ต่อมาจำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาขายให้โจทก์ครบถ้วนภายในกำหนดเวลาโจทก์ได้มอบให้ทนายความมีหนังสือขอให้จำเลยทั้งสองปฏิบัติตามสัญญาส่งถึงจำเลยทั้งสองซึ่งจำเลยทั้งสองได้รับแล้วคดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการแรกว่าโจทก์จะขอให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงให้แก่โจทก์ กับให้จำเลยทั้งสองคืนเงินส่วนที่โจทก์ชำระค่าที่ดินเกินไปจำนวน 686,120 บาท ได้หรือไม่ โดยโจทก์ฎีกาว่า ข้อตกลงตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินมีเจตนารมณ์แยกออกเป็น 2 ลักษณะ 2 สัญญา แต่ระบุข้อความอยู่ในหนังสือสัญญาฉบับเดียวกัน คือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและสัญญาตกลงว่า จำเลยทั้งสองจะรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อจนครบจำนวน 2,500 ไร่ ถึง 3,000 ไร่ตามแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์ และเลิกสัญญากับเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลงรับเป็นผู้จัดหาที่ดินหรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์เป็นที่ดินตั้งอยู่ตำบลหนองแซง อำเภอหันคาจังหวัดชัยนาท ซึ่งที่ดินทุกแปลงต้องมีแนวเขตติดต่อกันรวมเป็นผืนแปลงเดียวกัน รวมเนื้อที่ที่ดินทั้งหมด 2,500 ถึง 3,500 ไร่โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทสำหรับที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ตกลงจะขายให้แก่โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวมีจำนวน 30 แปลง รวมเนื้อที่ได้ 1,421 ไร่ 49 ตารางวาคิดราคาซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น11,368,980 บาท ส่วนที่ดินของบุคคลอื่นที่จำเลยทั้งสองมีหน้าที่จะต้องดำเนินการจัดหามาให้โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวข้างต้นนั้น มีจำนวนทั้งหมด 47 แปลง รวมที่ดินตามสัญญาทั้งหมด 77 แปลง ในวันทำสัญญาโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองแล้วเป็นเงินจำนวน 500,000 บาท หลังจากนั้นโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองรวมแล้วเป็นเงิน12,055,100 บาท นับแต่วันทำสัญญาจำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์และจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์และได้บอกกล่าวแจ้งให้จำเลยดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองและให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายในเวลา20 วัน นับแต่วันที่จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าว หากล่วงพ้นกำหนดเวลาดังกล่าวแล้วจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการจัดการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง โจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันชดใช้เป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินทุกแปลง แปลงละ 600,000 บาท แก่โจทก์ภายใน 10 วันแต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย การที่จำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ซึ่งต่อมาได้ส่งมอบการครอบครองที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์ และการที่โจทก์ชำระเงินค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองตามสัญญา ถือได้ว่าโจทก์ได้ชำระค่าซื้อที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่จำเลยทั้งสองครบถ้วนเต็มจำนวน 11,368,980 บาท แล้วจำเลยทั้งสองจึงมีหน้าที่ต้องดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่าภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกินภาระผูกพันหรือภาระติดพันใด ๆ ทั้งสิ้น ส่วนการที่จำเลยทั้งสองร่วมกันตกลงรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้รับซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองจนเต็มจำนวนตามสัญญานั้น เมื่อจำเลยทั้งสองไม่สามารถดำเนินการหรือไม่ยอมดำเนินการจัดหาให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินภายในกำหนดเวลาตามสัญญาซึ่งโจทก์ได้บอกกล่าวกำหนดเวลาให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจัดการดังกล่าวแล้วนั้นด้วยจำเลยทั้งสองจึงเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ได้ครบจำนวนภายในเวลาที่กำหนดเมื่อโจทก์บอกเลิกสัญญาในข้อตกลงส่วนนี้แก่จำเลยทั้งสองแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองจึงต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม โดยจำเลยทั้งสองต้องร่วมกันคืนเงินที่ได้รับไปจากโจทก์เฉพาะในส่วนที่เกินราคาค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองแก่โจทก์จำนวน686,120 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสองจะคืนเงินแก่โจทก์เสร็จ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองต้องร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนแปลงที่ดินที่จำเลยทั้งสองยังไม่จัดหาให้แก่โจทก์แปลงละ 600,000 บาท จำนวน 38 แปลง รวมเป็นเบี้ยปรับจำนวน 22,800,000 บาท ซึ่งข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาดังกล่าวนั้น จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธ ต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนี้ตามที่โจทก์ฟ้อง จำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียว โดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองจำนวน 22,800,000 บาท ดังนี้จะเห็นได้ว่า คดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง หรือไม่ โดยโจทก์และจำเลยทั้งสองเข้าใจตรงกันและรับกันแล้วว่าจำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้โจทก์ และตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกรวม 47 แปลงตามแผนผังแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 และเมื่อโจทก์มีหนังสือแจ้งจำเลยทั้งสองให้ปฏิบัติตามสัญญาโดยให้จดทะเบียนโอนที่ดินที่จำเลยทั้งสองตกลงขายให้โจทก์จำนวน 30 แปลง และให้จัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อให้ครบ 47 แปลง หากไม่ปฏิบัติตามกำหนดโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดี และบอกเลิกสัญญาในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์ โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันใช้เบี้ยปรับในส่วนนี้ ซึ่งจำเลยทั้งสองมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์ขอบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง และมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์บอกเลิกสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกจำนวน 47 แปลง ตามสัญญา คดีจึงมีปัญหาที่พิพาทกันแต่เพียงในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง เท่านั้น คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวตามเอกสารหมาย จ.3 เป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญาของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผลให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังที่ศาลล่างทั้งสองหยิบยกขึ้นวินิจฉัย ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาทและขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้ว ไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความดังนั้น เมื่อข้อเท็จจริงยุติตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 ฟังมาว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้องและโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิเกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ อย่างไรก็ตามโจทก์บรรยายฟ้องว่าโจทก์ได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินจำนวน 30 แปลง จากจำเลยทั้งสองและโจทก์ได้ชำระเงินค่าที่ดินตามที่ทำสัญญากันบางส่วนจำนวน 12,055,100 บาทแล้วและจำเลยทั้งสองไม่ได้ให้การปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามข้อเท็จจริงดังกล่าว เมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.18 สรุปผลการซื้อขายที่ดินหนองแซง ในข้อ 4 ระบุว่า โจทก์ได้ชำระค่าที่ดินไปแล้วเป็นเงิน 12,055,100 บาท ตรงกับจำนวนที่โจทก์อ้างในฟ้องและจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิเสธดังกล่าวข้างต้น โดยได้สรุปผลการซื้อขายที่ดินได้ความว่า จำเลยทั้งสองนำที่ดินมาเสนอขายจำนวนทั้งหมด46 แปลง โจทก์ยังไม่อาจตกลงรับซื้อที่ดินไว้ได้จำนวน 7 แปลงสามารถรับซื้อไว้ได้จำนวน 39 แปลง รวมเนื้อที่ 1,715 ไร่70 ตารางวา เป็นที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง เนื้อที่1,421 ไร่ 49 ตารางวา ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น9 แปลง เป็นเนื้อที่ 294 ไร่ 21 ตารางวา ตรงกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์รับฟังมา โดยจำเลยทั้งสองมิได้ฎีกาคัดค้าน ซึ่งเมื่อคำนวณราคาที่ดินที่ต้องชำระเบื้องต้นตามสัญญาข้อ 3 ไร่ละ 6,000 บาทสำหรับที่ดินพื้นที่สีแดง และไร่ละ 10,000 บาท สำหรับพื้นที่สีฟ้าแล้ว เงินค่าที่ดินจำนวน 12,055,100 บาท ที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจึงเป็นส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองเนื้อที่ 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ6,000 บาท เป็นเงิน 8,526,735 บาท ส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 9 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น เนื้อที่ 294 ไร่21 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ 6,000 บาท เนื้อที่ 233 ไร่3 งาน เป็นเงิน 1,402,500 บาท เป็นพื้นที่สีฟ้าไร่ละ 10,000 บาทเนื้อที่ 60 ไร่ 1 งาน 21 ตารางวา เป็นเงิน 603,025 บาทรวมเป็นเงิน 2,005,525 บาท รวมเนื้อที่ 39 แปลง เป็นเงิน10,532,260 บาท ตรงตามที่คำนวณไว้ในสรุปผลการซื้อขายเอกสารหมาย ป.จ.18 เมื่อหักจากจำนวนเงินที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจำนวน 12,055,100 บาท แล้วคงเหลือเงินที่ชำระเกินไปตามสัญญาข้อ 3 อีก 1,522,840 บาท ที่ดิน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองราคาเต็มที่ตกลงซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท เป็นเงิน 11,368,980 บาท เมื่อชำระแล้ว 8,526,735 บาทคงเหลือที่ต้องชำระอีก 2,842,245 บาท เมื่อนำเงินคงเหลือที่ชำระเกินมาชำระเงินค่าที่ดินของจำเลยทั้งสอง 30 แปลง ดังกล่าวจึงเป็นเงินที่โจทก์ต้องชำระแก่จำเลยทั้งสองเป็นค่าที่ดินจำนวน30 แปลง อีก 1,319,405 บาท ดังนั้นโจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ให้แก่โจทก์ แต่ต้องชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองอีก 1,319,405 บาท ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า คำฟ้องของโจทก์ไม่อาจบังคับให้ได้นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยคดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการที่สองว่าโจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โดยโจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์เสียหายไม่น้อยกว่า 25 ล้านบาท จำเลยจึงต้องร่วมกันชดใช้เบี้ยปรับให้แก่โจทก์เป็นเงินแปลงละ 600,000 บาทตามข้อตกลงแห่งสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์ขาดอยู่ 38 แปลง เป็นเบี้ยปรับรวม22,800,000 บาท นั้น พิเคราะห์แล้ว เมื่อจำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลง แต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสี่ ซึ่งตามข้อตกลงในหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3ข้อ 5 ได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 379อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน"จึงมีปัญหาต้องพิจารณาว่า เบี้ยปรับที่กำหนดไว้ในสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 เป็นจำนวนแปลงละ 600,000 บาท นั้นสูงเกินส่วนหรือไม่ ซึ่งในการกำหนดเบี้ยปรับนี้โจทก์นำสืบว่า เบี้ยปรับตามสัญญาคิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไรจากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับจากที่ดินต่อแปลง แปลงละ 600,000 บาท สำหรับความเสียหายนั้นโจทก์นำสืบว่าถ้าจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินมาให้โจทก์ครบจำนวนตามสัญญา โจทก์ก็จะได้ที่ดินแปลงใหญ่ติดต่อเป็นผืนเดียวกัน สามารถขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท เมื่อจำเลยยังจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ขาดอยู่อีก 38 แปลงเฉลี่ยเนื้อที่ดินแปลงละ 50 ไร่ โจทก์จึงขาดประโยชน์อันควรได้จากผลกำไรในการขายที่ดินไปเป็นเงิน 22,800,000 บาท และถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้นั้นก็จะได้กำไรจากการขายโคตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมเป็นเงินทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท นอกจากนี้โจทก์ยังได้รับความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปอีกปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานรวมทั้งสิ้น 4,000,000 บาท และยังต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสอง เป็นเงินอีก 3,000,000 บาท อีกทั้งโจทก์ได้สั่งซื้อโคจากประเทศออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ประมาณ 1,200 ตัว ราคาตัวละ 1,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณตัวละ 25,000 บาท แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์เป็นเงิน 600,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณ 15,000,000 บาท นั้นพิเคราะห์แล้วเห็นว่า ที่โจทก์นำสืบในส่วนที่เกี่ยวกับการกำหนดเบี้ยปรับตามสัญญาที่คิดคำนวณจากผลกำไรที่ได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือกำไรที่จะได้จากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับนั้น โจทก์นำสืบโดยมีนายประวิทย์ ขาวหนู ทนายโจทก์นายชาญ วงศ์วิจิตร กรรมการบริษัทโจทก์และนายสิทธิชัย นวลมณีกรรมการผู้จัดการบริษัทโจทก์เป็นพยานซึ่งล้วนแต่เป็นการเบิกความลอย ๆ และเป็นการคาดคะเนเท่านั้น สำหรับความเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า หากจำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินได้ครบจะทำให้ขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท นั้นก็เป็นการเบิกความลอย ๆและเป็นการคาดการณ์ของฝ่ายโจทก์เช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้ก็จะได้กำไรตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท ก็เป็นการคาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจากการผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า โจทก์เสียหายจากการที่ต้องเสียเงินค่าเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้าสร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานในการจัดตั้งบริษัทขึ้นอีก 5 บริษัท เพื่อทำกิจการเกี่ยวกับโคนมรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 4,000,000 บาท ล้วนแต่เป็นความเสียหายที่ห่างไกลจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาอีกเช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าโจทก์ต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองเป็นเงิน 3,000,000 บาท นั้น ก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้นจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ซึ่งโจทก์ก็ยอมรับในฎีกาว่าความเสียหายที่โจทก์ได้รับจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาให้แก่โจทก์ได้ครบถ้วนเต็มตามจำนวนภายในเวลาที่กำหนดในสัญญาดังกล่าวเป็นการคาดคะเนเอา จึงเห็นได้ว่าค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอน และในการกำหนดเบี้ยปรับที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระในอัตราไร่ละ 600,000 บาท นั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอนหรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.6 (ศาลแพ่ง) เกี่ยวกับรายการที่ดินของบุคคลอื่นตามสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินฉบับลงวันที่ 25 ตุลาคม 2532 ซึ่งระบุจำนวนที่ดิน 47 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหามาให้เฉลี่ยเนื้อที่ดิน 19 แปลง ในจำนวน 38 แปลงซึ่งระบุเนื้อที่ไว้ ที่จำเลยทั้งสองยังมิได้จัดหามาให้โจทก์แล้วเป็นจำนวนเนื้อที่แปลงละ 34 ไร่ เมื่อคำนวณจำนวน 38 แปลง จะเป็นจำนวนเนื้อที่1,292 ไร่ ซึ่งหากโจทก์จะต้องชำระราคาที่ดินไร่ละ 8,000 บาทจะเป็นเงิน 10,336,000 บาท ดังนั้นการที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 38 แปลง ให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับจำนวนเงินที่โจทก์จะต้องชำระให้แก่จำเลยทั้งสองในจำนวน 38 แปลงในอัตราดังกล่าวแล้ว ประกอบกับที่จำเลยที่ 1 เบิกความว่าโจทก์ซื้อที่ดินแปลงอื่นในราคาไร่ละ 10,000 บาท ด้วยเห็นว่า ที่ศาลล่างทั้งสองลดเบี้ยปรับลงเหลือ 1,000,000 บาท นั้นเป็นจำนวนที่ต่ำเกินไป เห็นควรลดลงเหลือเพียงจำนวน1,500,000 บาท เมื่อนำเงินค่าปรับที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ ดังกล่าวมาหักออกจากเงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดิน30 แปลง ของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก 1,319,405 บาท จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 3 (เอกสารหมาย จ.6)จำนวน 30 แปลง แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอมการรอนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพัน และภาระติดพันใด ๆหากจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาของจำเลยทั้งสอง และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์จำนวน 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระแก่โจทก์เสร็จ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8342/2540บริษัท บี แอนด์ เอส ฟายน์โฮมส์ จำกัดโจทก์นาย สกล เหลืองอร่ามวิฑูร กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 222, ม. 369, ม. 379, ม. 383, ม. 391, ม. 456 ป.วิ.พ. ม. 172, ม. 177, ม. 183, ม. 142โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญา จะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลง รับเป็นผู้จัดหาที่ดิน หรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง ในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดิน และจัดหาที่ดินดังกล่าว ข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจะซื้อขายฉบับพิพาท จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินจำนวน 38 แปลง ตามฟ้องจึงต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนั้นตามที่โจทก์ฟ้อง เมื่อจำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียวโดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองคดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจะขายที่ดินฉบับพิพาทจึงคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินอีก 47 แปลงที่เหลือหรือไม่เท่านั้น และคดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญา ของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผล ให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังนั้นการที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาท และขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้วไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความ จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้อง และโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะ บังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิ เกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ แต่โจทก์ต้องชำระเงิน ค่าที่ดินส่วนที่ขาดแก่จำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลงแต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ตามที่บัญญัติไว้ในวรรคสี่ และแม้หนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินฉบับพิพาทได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับ ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 379 ก็ตามแต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวน พอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่าง อันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน" เมื่อเบี้ยปรับตามสัญญาโจทก์คิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จาก การประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไร จากการขายที่ดิน ความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดิน ทำคอกกักโค ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่า และต้องเสียค่าจ้างพนักงาน อีกทั้งค่าเสียหายจากการที่โจทก์ได้สั่งซื้อโคจากต่างประเทศ แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์นั้น ล้วนเป็นการ ที่โจทก์คาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจาก การผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนที่โจทก์ต้องเสียดอกเบี้ย ให้แก่ธนาคารจากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดิน ให้แก่จำเลยทั้งสองก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้น จากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ดังนี้เมื่อค่าเสียหาย ที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอนและในการกำหนดเบี้ยปรับ ที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระตามสัญญานั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอน หรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน ศาลจึงไม่กำหนดให้ จำเลยทั้งสองชำระเบี้ยปรับตามสัญญา แต่การที่จำเลยทั้งสอง มิได้จัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อศาลเห็นสมควรกำหนดเบี้ยปรับ จึงให้นำเงินค่าปรับ ที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ดังกล่าวมาหักออกจาก เงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก พร้อมกับให้จำเลยทั้งสองรับผิดในดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีของต้นเงินนั้นนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันทำสัญญาจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและจัดหาที่ดินหรือกระทำการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง อำเภอคันหาจังหวัดชัยนาท ให้ได้เนื้อที่ 2,500 ไร่ถึง 3,500 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อเป็นผืนเดียวกันในราคาไร่ละ 8,000 บาท เท่ากันทุกแปลงโดยจำเลยทั้งสองต้องจัดหาที่ดินขายให้โจทก์ให้ครบจำนวนตามแผนผังที่ระบายสีแดงและสีฟ้าท้ายสัญญาภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญายกเว้นที่ดินแปลงที่มีเครื่องหมายกากบาทจำนวน 7 แปลง ต้องดำเนินการให้เสร็จภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญา หากจำเลยทั้งสองผิดสัญญา จำเลยทั้งสองยอมให้โจทก์บอกเลิกสัญญาได้ทันทีโดยไม่จำต้องบอกกล่าวก่อน กับยอมใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับแก่โจทก์สำหรับที่ดินแต่ละแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์ชำระราคาที่ดินให้จำเลยทั้งสองไปแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 12,055,100 บาท แต่เมื่อครบกำหนดตามสัญญา จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถขายและจัดหาที่ดินให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนที่ดินให้ครบ 77 แปลง ตามแผนผัง จำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองตามสำเนาหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3, น.ส.3 ก.) เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 เนื้อที่รวม 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ราคา 11,368,980 บาท และในส่วนที่ดินของผู้อื่น คงจัดหาขายให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง เท่านั้น โจทก์ทวงถามให้จำเลยจัดหาที่ดินให้โจทก์เรื่อยมาจนเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2533 โจทก์ได้มีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง และให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายใน 20 วัน หากพ้นกำหนดจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อตกลงที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองต้องชดใช้เบี้ยปรับแปลงละ 600,000 บาทให้แก่โจทก์ภายใน 10 วัน นับแต่วันเลิกสัญญา จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าวแล้วแต่เพิกเฉยซึ่งจำเลยทั้งสองต้องคืนเงินที่รับไปจากโจทก์ในส่วนที่เกินราคาที่ดินของจำเลยทั้งสองให้โจทก์จำนวน 686,120 บาท นอกจากนั้นยังต้องใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินที่ไม่อาจจัดหาให้โจทก์ได้ 38 แปลง แปลงละ 600,000 บาท รวมเป็นเงินจำนวน22,800,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามเอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 ให้โจทก์โดยปราศจากภาระผูกพันใด ๆ หากจำเลยทั้งสองไม่ไปดำเนินการก็ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันคืนเงินจำนวน 686,120 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับจำนวน22,800,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญาแต่โจทก์เองเป็นฝ่ายผิดสัญญาที่ไม่ยอมจ่ายเงินให้จำเลยทั้งสองไปจัดหาซื้อที่ดินและไม่จ่ายเงินรับซื้อที่ดินตามสัญญา ทั้งโจทก์ก็ไม่สามารถจะจดทะเบียนรับโอนที่ดินตามสัญญาได้ เนื่องจากโจทก์ไม่มีวัตถุประสงค์จะซื้อที่ดินเพื่อทำการเกษตรหรือทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์และมิได้ดำเนินการแก้ไขเสียก่อน เพียงแต่ให้จดทะเบียนโอนที่ดินไปเป็นชื่อนายสิทธิชัย นวลมณี กรรมการของโจทก์ในฐานะส่วนตัวซึ่งไม่ถูกต้องนอกจากนั้นโจทก์ได้ให้ผู้อื่นเป็นนายหน้าไปหาซื้อที่ดินตามสัญญาแทนจำเลยทั้งสองโดยไม่บอกกล่าวจำเลยทั้งสองเป็นการผิดสัญญา ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน1,000,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ส่วนคำขออื่นของโจทก์ให้ยกโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า เมื่อวันที่ 25ตุลาคม 2532 โจทก์และจำเลยทั้งสองได้ทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินโดยจำเลยทั้งสองตกลงขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์จำนวน 30 แปลง และตกลงดำเนินการจัดหาที่ดินหรือกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วยอีกจำนวน 47 แปลง ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจะขายและจัดหาให้แก่โจทก์ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง จังหวัดชัยนาท เป็นที่ดินมีแนวเขตติดต่อกันรวมเนื้อที่ทั้งหมด 2,500 ไร่ ถึง 3,500 ไร่ โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทคิดราคาที่ดินแต่ละแปลงตามจำนวนเนื้อที่ดินที่ระบุในเอกสารสิทธิน.ส.3 หรือ น.ส.3 ก.ของที่ดินแต่ละแปลงเป็นราคาซื้อขายที่ดินแต่ละแปลง ซึ่งจำเลยทั้งสองจะต้องจัดการให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามข้อตกลงดังกล่าวทุกแปลงจนครบถ้วน มีเนื้อที่เต็มตามที่ระบุไว้ในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาโดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิสิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพันหรือภาระติดพันแต่ประการใดทั้งสิ้นภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญา ยกเว้นที่ดินจำนวน 7 แปลง ที่มีเครื่องหมายกากบาทในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญาหากจำเลยทั้งสองประพฤติปฏิบัติหรือดำเนินการไม่ถูกต้องหรือไม่ได้ตามสัญญาแม้เพียงข้อใดข้อหนึ่งหรือส่วนใดส่วนหนึ่ง โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ทันที โดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า โดยจำเลยทั้งสองยินยอมชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับให้แก่โจทก์ทุกแปลง เป็นเงินแปลงละ600,000 บาท รายละเอียดปรากฏตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 โจทก์ได้ชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองบางส่วน และได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินบางฉบับจากจำเลยทั้งสองแล้ว ต่อมาจำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาขายให้โจทก์ครบถ้วนภายในกำหนดเวลาโจทก์ได้มอบให้ทนายความมีหนังสือขอให้จำเลยทั้งสองปฏิบัติตามสัญญาส่งถึงจำเลยทั้งสองซึ่งจำเลยทั้งสองได้รับแล้วคดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการแรกว่าโจทก์จะขอให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงให้แก่โจทก์ กับให้จำเลยทั้งสองคืนเงินส่วนที่โจทก์ชำระค่าที่ดินเกินไปจำนวน 686,120 บาท ได้หรือไม่ โดยโจทก์ฎีกาว่า ข้อตกลงตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินมีเจตนารมณ์แยกออกเป็น 2 ลักษณะ 2 สัญญา แต่ระบุข้อความอยู่ในหนังสือสัญญาฉบับเดียวกัน คือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและสัญญาตกลงว่า จำเลยทั้งสองจะรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อจนครบจำนวน 2,500 ไร่ ถึง 3,000 ไร่ตามแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์ และเลิกสัญญากับเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลงรับเป็นผู้จัดหาที่ดินหรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์เป็นที่ดินตั้งอยู่ตำบลหนองแซง อำเภอหันคาจังหวัดชัยนาท ซึ่งที่ดินทุกแปลงต้องมีแนวเขตติดต่อกันรวมเป็นผืนแปลงเดียวกัน รวมเนื้อที่ที่ดินทั้งหมด 2,500 ถึง 3,500 ไร่โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทสำหรับที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ตกลงจะขายให้แก่โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวมีจำนวน 30 แปลง รวมเนื้อที่ได้ 1,421 ไร่ 49 ตารางวาคิดราคาซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น11,368,980 บาท ส่วนที่ดินของบุคคลอื่นที่จำเลยทั้งสองมีหน้าที่จะต้องดำเนินการจัดหามาให้โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวข้างต้นนั้น มีจำนวนทั้งหมด 47 แปลง รวมที่ดินตามสัญญาทั้งหมด 77 แปลง ในวันทำสัญญาโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองแล้วเป็นเงินจำนวน 500,000 บาท หลังจากนั้นโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองรวมแล้วเป็นเงิน12,055,100 บาท นับแต่วันทำสัญญาจำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์และจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์และได้บอกกล่าวแจ้งให้จำเลยดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองและให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายในเวลา20 วัน นับแต่วันที่จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าว หากล่วงพ้นกำหนดเวลาดังกล่าวแล้วจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการจัดการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง โจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันชดใช้เป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินทุกแปลง แปลงละ 600,000 บาท แก่โจทก์ภายใน 10 วันแต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย การที่จำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ซึ่งต่อมาได้ส่งมอบการครอบครองที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์ และการที่โจทก์ชำระเงินค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองตามสัญญา ถือได้ว่าโจทก์ได้ชำระค่าซื้อที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่จำเลยทั้งสองครบถ้วนเต็มจำนวน 11,368,980 บาท แล้วจำเลยทั้งสองจึงมีหน้าที่ต้องดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่าภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกินภาระผูกพันหรือภาระติดพันใด ๆ ทั้งสิ้น ส่วนการที่จำเลยทั้งสองร่วมกันตกลงรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้รับซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองจนเต็มจำนวนตามสัญญานั้น เมื่อจำเลยทั้งสองไม่สามารถดำเนินการหรือไม่ยอมดำเนินการจัดหาให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินภายในกำหนดเวลาตามสัญญาซึ่งโจทก์ได้บอกกล่าวกำหนดเวลาให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจัดการดังกล่าวแล้วนั้นด้วยจำเลยทั้งสองจึงเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ได้ครบจำนวนภายในเวลาที่กำหนดเมื่อโจทก์บอกเลิกสัญญาในข้อตกลงส่วนนี้แก่จำเลยทั้งสองแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองจึงต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม โดยจำเลยทั้งสองต้องร่วมกันคืนเงินที่ได้รับไปจากโจทก์เฉพาะในส่วนที่เกินราคาค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองแก่โจทก์จำนวน686,120 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสองจะคืนเงินแก่โจทก์เสร็จ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองต้องร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนแปลงที่ดินที่จำเลยทั้งสองยังไม่จัดหาให้แก่โจทก์แปลงละ 600,000 บาท จำนวน 38 แปลง รวมเป็นเบี้ยปรับจำนวน 22,800,000 บาท ซึ่งข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาดังกล่าวนั้น จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธ ต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนี้ตามที่โจทก์ฟ้อง จำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียว โดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองจำนวน 22,800,000 บาท ดังนี้จะเห็นได้ว่า คดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง หรือไม่ โดยโจทก์และจำเลยทั้งสองเข้าใจตรงกันและรับกันแล้วว่าจำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้โจทก์ และตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกรวม 47 แปลงตามแผนผังแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 และเมื่อโจทก์มีหนังสือแจ้งจำเลยทั้งสองให้ปฏิบัติตามสัญญาโดยให้จดทะเบียนโอนที่ดินที่จำเลยทั้งสองตกลงขายให้โจทก์จำนวน 30 แปลง และให้จัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อให้ครบ 47 แปลง หากไม่ปฏิบัติตามกำหนดโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดี และบอกเลิกสัญญาในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์ โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันใช้เบี้ยปรับในส่วนนี้ ซึ่งจำเลยทั้งสองมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์ขอบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง และมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์บอกเลิกสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกจำนวน 47 แปลง ตามสัญญา คดีจึงมีปัญหาที่พิพาทกันแต่เพียงในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง เท่านั้น คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวตามเอกสารหมาย จ.3 เป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญาของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผลให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังที่ศาลล่างทั้งสองหยิบยกขึ้นวินิจฉัย ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาทและขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้ว ไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความดังนั้น เมื่อข้อเท็จจริงยุติตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 ฟังมาว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้องและโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิเกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ อย่างไรก็ตามโจทก์บรรยายฟ้องว่าโจทก์ได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินจำนวน 30 แปลง จากจำเลยทั้งสองและโจทก์ได้ชำระเงินค่าที่ดินตามที่ทำสัญญากันบางส่วนจำนวน 12,055,100 บาทแล้วและจำเลยทั้งสองไม่ได้ให้การปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามข้อเท็จจริงดังกล่าว เมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.18 สรุปผลการซื้อขายที่ดินหนองแซง ในข้อ 4 ระบุว่า โจทก์ได้ชำระค่าที่ดินไปแล้วเป็นเงิน 12,055,100 บาท ตรงกับจำนวนที่โจทก์อ้างในฟ้องและจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิเสธดังกล่าวข้างต้น โดยได้สรุปผลการซื้อขายที่ดินได้ความว่า จำเลยทั้งสองนำที่ดินมาเสนอขายจำนวนทั้งหมด46 แปลง โจทก์ยังไม่อาจตกลงรับซื้อที่ดินไว้ได้จำนวน 7 แปลงสามารถรับซื้อไว้ได้จำนวน 39 แปลง รวมเนื้อที่ 1,715 ไร่70 ตารางวา เป็นที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง เนื้อที่1,421 ไร่ 49 ตารางวา ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น9 แปลง เป็นเนื้อที่ 294 ไร่ 21 ตารางวา ตรงกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์รับฟังมา โดยจำเลยทั้งสองมิได้ฎีกาคัดค้าน ซึ่งเมื่อคำนวณราคาที่ดินที่ต้องชำระเบื้องต้นตามสัญญาข้อ 3 ไร่ละ 6,000 บาทสำหรับที่ดินพื้นที่สีแดง และไร่ละ 10,000 บาท สำหรับพื้นที่สีฟ้าแล้ว เงินค่าที่ดินจำนวน 12,055,100 บาท ที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจึงเป็นส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองเนื้อที่ 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ6,000 บาท เป็นเงิน 8,526,735 บาท ส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 9 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น เนื้อที่ 294 ไร่21 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ 6,000 บาท เนื้อที่ 233 ไร่3 งาน เป็นเงิน 1,402,500 บาท เป็นพื้นที่สีฟ้าไร่ละ 10,000 บาทเนื้อที่ 60 ไร่ 1 งาน 21 ตารางวา เป็นเงิน 603,025 บาทรวมเป็นเงิน 2,005,525 บาท รวมเนื้อที่ 39 แปลง เป็นเงิน10,532,260 บาท ตรงตามที่คำนวณไว้ในสรุปผลการซื้อขายเอกสารหมาย ป.จ.18 เมื่อหักจากจำนวนเงินที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจำนวน 12,055,100 บาท แล้วคงเหลือเงินที่ชำระเกินไปตามสัญญาข้อ 3 อีก 1,522,840 บาท ที่ดิน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองราคาเต็มที่ตกลงซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท เป็นเงิน 11,368,980 บาท เมื่อชำระแล้ว 8,526,735 บาทคงเหลือที่ต้องชำระอีก 2,842,245 บาท เมื่อนำเงินคงเหลือที่ชำระเกินมาชำระเงินค่าที่ดินของจำเลยทั้งสอง 30 แปลง ดังกล่าวจึงเป็นเงินที่โจทก์ต้องชำระแก่จำเลยทั้งสองเป็นค่าที่ดินจำนวน30 แปลง อีก 1,319,405 บาท ดังนั้นโจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ให้แก่โจทก์ แต่ต้องชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองอีก 1,319,405 บาท ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า คำฟ้องของโจทก์ไม่อาจบังคับให้ได้นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยคดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการที่สองว่าโจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โดยโจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์เสียหายไม่น้อยกว่า 25 ล้านบาท จำเลยจึงต้องร่วมกันชดใช้เบี้ยปรับให้แก่โจทก์เป็นเงินแปลงละ 600,000 บาทตามข้อตกลงแห่งสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์ขาดอยู่ 38 แปลง เป็นเบี้ยปรับรวม22,800,000 บาท นั้น พิเคราะห์แล้ว เมื่อจำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลง แต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสี่ ซึ่งตามข้อตกลงในหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3ข้อ 5 ได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 379อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน"จึงมีปัญหาต้องพิจารณาว่า เบี้ยปรับที่กำหนดไว้ในสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 เป็นจำนวนแปลงละ 600,000 บาท นั้นสูงเกินส่วนหรือไม่ ซึ่งในการกำหนดเบี้ยปรับนี้โจทก์นำสืบว่า เบี้ยปรับตามสัญญาคิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไรจากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับจากที่ดินต่อแปลง แปลงละ 600,000 บาท สำหรับความเสียหายนั้นโจทก์นำสืบว่าถ้าจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินมาให้โจทก์ครบจำนวนตามสัญญา โจทก์ก็จะได้ที่ดินแปลงใหญ่ติดต่อเป็นผืนเดียวกัน สามารถขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท เมื่อจำเลยยังจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ขาดอยู่อีก 38 แปลงเฉลี่ยเนื้อที่ดินแปลงละ 50 ไร่ โจทก์จึงขาดประโยชน์อันควรได้จากผลกำไรในการขายที่ดินไปเป็นเงิน 22,800,000 บาท และถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้นั้นก็จะได้กำไรจากการขายโคตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมเป็นเงินทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท นอกจากนี้โจทก์ยังได้รับความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปอีกปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานรวมทั้งสิ้น 4,000,000 บาท และยังต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสอง เป็นเงินอีก 3,000,000 บาท อีกทั้งโจทก์ได้สั่งซื้อโคจากประเทศออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ประมาณ 1,200 ตัว ราคาตัวละ 1,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณตัวละ 25,000 บาท แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์เป็นเงิน 600,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณ 15,000,000 บาท นั้นพิเคราะห์แล้วเห็นว่า ที่โจทก์นำสืบในส่วนที่เกี่ยวกับการกำหนดเบี้ยปรับตามสัญญาที่คิดคำนวณจากผลกำไรที่ได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือกำไรที่จะได้จากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับนั้น โจทก์นำสืบโดยมีนายประวิทย์ ขาวหนู ทนายโจทก์นายชาญ วงศ์วิจิตร กรรมการบริษัทโจทก์และนายสิทธิชัย นวลมณีกรรมการผู้จัดการบริษัทโจทก์เป็นพยานซึ่งล้วนแต่เป็นการเบิกความลอย ๆ และเป็นการคาดคะเนเท่านั้น สำหรับความเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า หากจำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินได้ครบจะทำให้ขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท นั้นก็เป็นการเบิกความลอย ๆและเป็นการคาดการณ์ของฝ่ายโจทก์เช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้ก็จะได้กำไรตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท ก็เป็นการคาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจากการผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า โจทก์เสียหายจากการที่ต้องเสียเงินค่าเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้าสร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานในการจัดตั้งบริษัทขึ้นอีก 5 บริษัท เพื่อทำกิจการเกี่ยวกับโคนมรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 4,000,000 บาท ล้วนแต่เป็นความเสียหายที่ห่างไกลจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาอีกเช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าโจทก์ต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองเป็นเงิน 3,000,000 บาท นั้น ก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้นจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ซึ่งโจทก์ก็ยอมรับในฎีกาว่าความเสียหายที่โจทก์ได้รับจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาให้แก่โจทก์ได้ครบถ้วนเต็มตามจำนวนภายในเวลาที่กำหนดในสัญญาดังกล่าวเป็นการคาดคะเนเอา จึงเห็นได้ว่าค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอน และในการกำหนดเบี้ยปรับที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระในอัตราไร่ละ 600,000 บาท นั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอนหรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.6 (ศาลแพ่ง) เกี่ยวกับรายการที่ดินของบุคคลอื่นตามสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินฉบับลงวันที่ 25 ตุลาคม 2532 ซึ่งระบุจำนวนที่ดิน 47 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหามาให้เฉลี่ยเนื้อที่ดิน 19 แปลง ในจำนวน 38 แปลงซึ่งระบุเนื้อที่ไว้ ที่จำเลยทั้งสองยังมิได้จัดหามาให้โจทก์แล้วเป็นจำนวนเนื้อที่แปลงละ 34 ไร่ เมื่อคำนวณจำนวน 38 แปลง จะเป็นจำนวนเนื้อที่1,292 ไร่ ซึ่งหากโจทก์จะต้องชำระราคาที่ดินไร่ละ 8,000 บาทจะเป็นเงิน 10,336,000 บาท ดังนั้นการที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 38 แปลง ให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับจำนวนเงินที่โจทก์จะต้องชำระให้แก่จำเลยทั้งสองในจำนวน 38 แปลงในอัตราดังกล่าวแล้ว ประกอบกับที่จำเลยที่ 1 เบิกความว่าโจทก์ซื้อที่ดินแปลงอื่นในราคาไร่ละ 10,000 บาท ด้วยเห็นว่า ที่ศาลล่างทั้งสองลดเบี้ยปรับลงเหลือ 1,000,000 บาท นั้นเป็นจำนวนที่ต่ำเกินไป เห็นควรลดลงเหลือเพียงจำนวน1,500,000 บาท เมื่อนำเงินค่าปรับที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ ดังกล่าวมาหักออกจากเงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดิน30 แปลง ของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก 1,319,405 บาท จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 3 (เอกสารหมาย จ.6)จำนวน 30 แปลง แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอมการรอนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพัน และภาระติดพันใด ๆหากจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาของจำเลยทั้งสอง และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์จำนวน 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระแก่โจทก์เสร็จ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2(อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ-อุดม มั่งมีดี-อรุณ น้าประเสริฐ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันทำสัญญาจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและจัดหาที่ดินหรือกระทำการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง อำเภอคันหาจังหวัดชัยนาท ให้ได้เนื้อที่ 2,500 ไร่ถึง 3,500 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อเป็นผืนเดียวกันในราคาไร่ละ 8,000 บาท เท่ากันทุกแปลงโดยจำเลยทั้งสองต้องจัดหาที่ดินขายให้โจทก์ให้ครบจำนวนตามแผนผังที่ระบายสีแดงและสีฟ้าท้ายสัญญาภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญายกเว้นที่ดินแปลงที่มีเครื่องหมายกากบาทจำนวน 7 แปลง ต้องดำเนินการให้เสร็จภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญา หากจำเลยทั้งสองผิดสัญญา จำเลยทั้งสองยอมให้โจทก์บอกเลิกสัญญาได้ทันทีโดยไม่จำต้องบอกกล่าวก่อน กับยอมใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับแก่โจทก์สำหรับที่ดินแต่ละแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์ชำระราคาที่ดินให้จำเลยทั้งสองไปแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 12,055,100 บาท แต่เมื่อครบกำหนดตามสัญญา จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถขายและจัดหาที่ดินให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนที่ดินให้ครบ 77 แปลง ตามแผนผัง จำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองตามสำเนาหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3, น.ส.3 ก.) เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 เนื้อที่รวม 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ราคา 11,368,980 บาท และในส่วนที่ดินของผู้อื่น คงจัดหาขายให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง เท่านั้น โจทก์ทวงถามให้จำเลยจัดหาที่ดินให้โจทก์เรื่อยมาจนเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2533 โจทก์ได้มีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง และให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายใน 20 วัน หากพ้นกำหนดจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อตกลงที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองต้องชดใช้เบี้ยปรับแปลงละ 600,000 บาทให้แก่โจทก์ภายใน 10 วัน นับแต่วันเลิกสัญญา จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าวแล้วแต่เพิกเฉยซึ่งจำเลยทั้งสองต้องคืนเงินที่รับไปจากโจทก์ในส่วนที่เกินราคาที่ดินของจำเลยทั้งสองให้โจทก์จำนวน 686,120 บาท นอกจากนั้นยังต้องใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินที่ไม่อาจจัดหาให้โจทก์ได้ 38 แปลง แปลงละ 600,000 บาท รวมเป็นเงินจำนวน22,800,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามเอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 ให้โจทก์โดยปราศจากภาระผูกพันใด ๆ หากจำเลยทั้งสองไม่ไปดำเนินการก็ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันคืนเงินจำนวน 686,120 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับจำนวน22,800,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญาแต่โจทก์เองเป็นฝ่ายผิดสัญญาที่ไม่ยอมจ่ายเงินให้จำเลยทั้งสองไปจัดหาซื้อที่ดินและไม่จ่ายเงินรับซื้อที่ดินตามสัญญา ทั้งโจทก์ก็ไม่สามารถจะจดทะเบียนรับโอนที่ดินตามสัญญาได้ เนื่องจากโจทก์ไม่มีวัตถุประสงค์จะซื้อที่ดินเพื่อทำการเกษตรหรือทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์และมิได้ดำเนินการแก้ไขเสียก่อน เพียงแต่ให้จดทะเบียนโอนที่ดินไปเป็นชื่อนายสิทธิชัย นวลมณี กรรมการของโจทก์ในฐานะส่วนตัวซึ่งไม่ถูกต้องนอกจากนั้นโจทก์ได้ให้ผู้อื่นเป็นนายหน้าไปหาซื้อที่ดินตามสัญญาแทนจำเลยทั้งสองโดยไม่บอกกล่าวจำเลยทั้งสองเป็นการผิดสัญญา ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน1,000,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ส่วนคำขออื่นของโจทก์ให้ยกโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า เมื่อวันที่ 25ตุลาคม 2532 โจทก์และจำเลยทั้งสองได้ทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินโดยจำเลยทั้งสองตกลงขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์จำนวน 30 แปลง และตกลงดำเนินการจัดหาที่ดินหรือกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วยอีกจำนวน 47 แปลง ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจะขายและจัดหาให้แก่โจทก์ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง จังหวัดชัยนาท เป็นที่ดินมีแนวเขตติดต่อกันรวมเนื้อที่ทั้งหมด 2,500 ไร่ ถึง 3,500 ไร่ โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทคิดราคาที่ดินแต่ละแปลงตามจำนวนเนื้อที่ดินที่ระบุในเอกสารสิทธิน.ส.3 หรือ น.ส.3 ก.ของที่ดินแต่ละแปลงเป็นราคาซื้อขายที่ดินแต่ละแปลง ซึ่งจำเลยทั้งสองจะต้องจัดการให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามข้อตกลงดังกล่าวทุกแปลงจนครบถ้วน มีเนื้อที่เต็มตามที่ระบุไว้ในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาโดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิสิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพันหรือภาระติดพันแต่ประการใดทั้งสิ้นภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญา ยกเว้นที่ดินจำนวน 7 แปลง ที่มีเครื่องหมายกากบาทในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญาหากจำเลยทั้งสองประพฤติปฏิบัติหรือดำเนินการไม่ถูกต้องหรือไม่ได้ตามสัญญาแม้เพียงข้อใดข้อหนึ่งหรือส่วนใดส่วนหนึ่ง โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ทันที โดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า โดยจำเลยทั้งสองยินยอมชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับให้แก่โจทก์ทุกแปลง เป็นเงินแปลงละ600,000 บาท รายละเอียดปรากฏตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 โจทก์ได้ชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองบางส่วน และได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินบางฉบับจากจำเลยทั้งสองแล้ว ต่อมาจำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาขายให้โจทก์ครบถ้วนภายในกำหนดเวลาโจทก์ได้มอบให้ทนายความมีหนังสือขอให้จำเลยทั้งสองปฏิบัติตามสัญญาส่งถึงจำเลยทั้งสองซึ่งจำเลยทั้งสองได้รับแล้วคดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการแรกว่าโจทก์จะขอให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงให้แก่โจทก์ กับให้จำเลยทั้งสองคืนเงินส่วนที่โจทก์ชำระค่าที่ดินเกินไปจำนวน 686,120 บาท ได้หรือไม่ โดยโจทก์ฎีกาว่า ข้อตกลงตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินมีเจตนารมณ์แยกออกเป็น 2 ลักษณะ 2 สัญญา แต่ระบุข้อความอยู่ในหนังสือสัญญาฉบับเดียวกัน คือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและสัญญาตกลงว่า จำเลยทั้งสองจะรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อจนครบจำนวน 2,500 ไร่ ถึง 3,000 ไร่ตามแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์ และเลิกสัญญากับเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลงรับเป็นผู้จัดหาที่ดินหรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์เป็นที่ดินตั้งอยู่ตำบลหนองแซง อำเภอหันคาจังหวัดชัยนาท ซึ่งที่ดินทุกแปลงต้องมีแนวเขตติดต่อกันรวมเป็นผืนแปลงเดียวกัน รวมเนื้อที่ที่ดินทั้งหมด 2,500 ถึง 3,500 ไร่โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทสำหรับที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ตกลงจะขายให้แก่โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวมีจำนวน 30 แปลง รวมเนื้อที่ได้ 1,421 ไร่ 49 ตารางวาคิดราคาซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น11,368,980 บาท ส่วนที่ดินของบุคคลอื่นที่จำเลยทั้งสองมีหน้าที่จะต้องดำเนินการจัดหามาให้โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวข้างต้นนั้น มีจำนวนทั้งหมด 47 แปลง รวมที่ดินตามสัญญาทั้งหมด 77 แปลง ในวันทำสัญญาโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองแล้วเป็นเงินจำนวน 500,000 บาท หลังจากนั้นโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองรวมแล้วเป็นเงิน12,055,100 บาท นับแต่วันทำสัญญาจำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์และจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์และได้บอกกล่าวแจ้งให้จำเลยดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองและให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายในเวลา20 วัน นับแต่วันที่จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าว หากล่วงพ้นกำหนดเวลาดังกล่าวแล้วจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการจัดการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง โจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันชดใช้เป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินทุกแปลง แปลงละ 600,000 บาท แก่โจทก์ภายใน 10 วันแต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย การที่จำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ซึ่งต่อมาได้ส่งมอบการครอบครองที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์ และการที่โจทก์ชำระเงินค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองตามสัญญา ถือได้ว่าโจทก์ได้ชำระค่าซื้อที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่จำเลยทั้งสองครบถ้วนเต็มจำนวน 11,368,980 บาท แล้วจำเลยทั้งสองจึงมีหน้าที่ต้องดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่าภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกินภาระผูกพันหรือภาระติดพันใด ๆ ทั้งสิ้น ส่วนการที่จำเลยทั้งสองร่วมกันตกลงรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้รับซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองจนเต็มจำนวนตามสัญญานั้น เมื่อจำเลยทั้งสองไม่สามารถดำเนินการหรือไม่ยอมดำเนินการจัดหาให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินภายในกำหนดเวลาตามสัญญาซึ่งโจทก์ได้บอกกล่าวกำหนดเวลาให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจัดการดังกล่าวแล้วนั้นด้วยจำเลยทั้งสองจึงเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ได้ครบจำนวนภายในเวลาที่กำหนดเมื่อโจทก์บอกเลิกสัญญาในข้อตกลงส่วนนี้แก่จำเลยทั้งสองแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองจึงต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม โดยจำเลยทั้งสองต้องร่วมกันคืนเงินที่ได้รับไปจากโจทก์เฉพาะในส่วนที่เกินราคาค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองแก่โจทก์จำนวน686,120 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสองจะคืนเงินแก่โจทก์เสร็จ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองต้องร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนแปลงที่ดินที่จำเลยทั้งสองยังไม่จัดหาให้แก่โจทก์แปลงละ 600,000 บาท จำนวน 38 แปลง รวมเป็นเบี้ยปรับจำนวน 22,800,000 บาท ซึ่งข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาดังกล่าวนั้น จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธ ต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนี้ตามที่โจทก์ฟ้อง จำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียว โดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองจำนวน 22,800,000 บาท ดังนี้จะเห็นได้ว่า คดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง หรือไม่ โดยโจทก์และจำเลยทั้งสองเข้าใจตรงกันและรับกันแล้วว่าจำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้โจทก์ และตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกรวม 47 แปลงตามแผนผังแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 และเมื่อโจทก์มีหนังสือแจ้งจำเลยทั้งสองให้ปฏิบัติตามสัญญาโดยให้จดทะเบียนโอนที่ดินที่จำเลยทั้งสองตกลงขายให้โจทก์จำนวน 30 แปลง และให้จัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อให้ครบ 47 แปลง หากไม่ปฏิบัติตามกำหนดโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดี และบอกเลิกสัญญาในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์ โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันใช้เบี้ยปรับในส่วนนี้ ซึ่งจำเลยทั้งสองมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์ขอบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง และมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์บอกเลิกสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกจำนวน 47 แปลง ตามสัญญา คดีจึงมีปัญหาที่พิพาทกันแต่เพียงในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง เท่านั้น คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวตามเอกสารหมาย จ.3 เป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญาของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผลให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังที่ศาลล่างทั้งสองหยิบยกขึ้นวินิจฉัย ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาทและขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้ว ไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความดังนั้น เมื่อข้อเท็จจริงยุติตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 ฟังมาว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้องและโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิเกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ อย่างไรก็ตามโจทก์บรรยายฟ้องว่าโจทก์ได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินจำนวน 30 แปลง จากจำเลยทั้งสองและโจทก์ได้ชำระเงินค่าที่ดินตามที่ทำสัญญากันบางส่วนจำนวน 12,055,100 บาทแล้วและจำเลยทั้งสองไม่ได้ให้การปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามข้อเท็จจริงดังกล่าว เมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.18 สรุปผลการซื้อขายที่ดินหนองแซง ในข้อ 4 ระบุว่า โจทก์ได้ชำระค่าที่ดินไปแล้วเป็นเงิน 12,055,100 บาท ตรงกับจำนวนที่โจทก์อ้างในฟ้องและจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิเสธดังกล่าวข้างต้น โดยได้สรุปผลการซื้อขายที่ดินได้ความว่า จำเลยทั้งสองนำที่ดินมาเสนอขายจำนวนทั้งหมด46 แปลง โจทก์ยังไม่อาจตกลงรับซื้อที่ดินไว้ได้จำนวน 7 แปลงสามารถรับซื้อไว้ได้จำนวน 39 แปลง รวมเนื้อที่ 1,715 ไร่70 ตารางวา เป็นที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง เนื้อที่1,421 ไร่ 49 ตารางวา ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น9 แปลง เป็นเนื้อที่ 294 ไร่ 21 ตารางวา ตรงกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์รับฟังมา โดยจำเลยทั้งสองมิได้ฎีกาคัดค้าน ซึ่งเมื่อคำนวณราคาที่ดินที่ต้องชำระเบื้องต้นตามสัญญาข้อ 3 ไร่ละ 6,000 บาทสำหรับที่ดินพื้นที่สีแดง และไร่ละ 10,000 บาท สำหรับพื้นที่สีฟ้าแล้ว เงินค่าที่ดินจำนวน 12,055,100 บาท ที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจึงเป็นส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองเนื้อที่ 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ6,000 บาท เป็นเงิน 8,526,735 บาท ส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 9 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น เนื้อที่ 294 ไร่21 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ 6,000 บาท เนื้อที่ 233 ไร่3 งาน เป็นเงิน 1,402,500 บาท เป็นพื้นที่สีฟ้าไร่ละ 10,000 บาทเนื้อที่ 60 ไร่ 1 งาน 21 ตารางวา เป็นเงิน 603,025 บาทรวมเป็นเงิน 2,005,525 บาท รวมเนื้อที่ 39 แปลง เป็นเงิน10,532,260 บาท ตรงตามที่คำนวณไว้ในสรุปผลการซื้อขายเอกสารหมาย ป.จ.18 เมื่อหักจากจำนวนเงินที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจำนวน 12,055,100 บาท แล้วคงเหลือเงินที่ชำระเกินไปตามสัญญาข้อ 3 อีก 1,522,840 บาท ที่ดิน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองราคาเต็มที่ตกลงซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท เป็นเงิน 11,368,980 บาท เมื่อชำระแล้ว 8,526,735 บาทคงเหลือที่ต้องชำระอีก 2,842,245 บาท เมื่อนำเงินคงเหลือที่ชำระเกินมาชำระเงินค่าที่ดินของจำเลยทั้งสอง 30 แปลง ดังกล่าวจึงเป็นเงินที่โจทก์ต้องชำระแก่จำเลยทั้งสองเป็นค่าที่ดินจำนวน30 แปลง อีก 1,319,405 บาท ดังนั้นโจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ให้แก่โจทก์ แต่ต้องชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองอีก 1,319,405 บาท ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า คำฟ้องของโจทก์ไม่อาจบังคับให้ได้นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยคดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการที่สองว่าโจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โดยโจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์เสียหายไม่น้อยกว่า 25 ล้านบาท จำเลยจึงต้องร่วมกันชดใช้เบี้ยปรับให้แก่โจทก์เป็นเงินแปลงละ 600,000 บาทตามข้อตกลงแห่งสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์ขาดอยู่ 38 แปลง เป็นเบี้ยปรับรวม22,800,000 บาท นั้น พิเคราะห์แล้ว เมื่อจำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลง แต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสี่ ซึ่งตามข้อตกลงในหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3ข้อ 5 ได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 379อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน"จึงมีปัญหาต้องพิจารณาว่า เบี้ยปรับที่กำหนดไว้ในสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 เป็นจำนวนแปลงละ 600,000 บาท นั้นสูงเกินส่วนหรือไม่ ซึ่งในการกำหนดเบี้ยปรับนี้โจทก์นำสืบว่า เบี้ยปรับตามสัญญาคิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไรจากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับจากที่ดินต่อแปลง แปลงละ 600,000 บาท สำหรับความเสียหายนั้นโจทก์นำสืบว่าถ้าจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินมาให้โจทก์ครบจำนวนตามสัญญา โจทก์ก็จะได้ที่ดินแปลงใหญ่ติดต่อเป็นผืนเดียวกัน สามารถขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท เมื่อจำเลยยังจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ขาดอยู่อีก 38 แปลงเฉลี่ยเนื้อที่ดินแปลงละ 50 ไร่ โจทก์จึงขาดประโยชน์อันควรได้จากผลกำไรในการขายที่ดินไปเป็นเงิน 22,800,000 บาท และถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้นั้นก็จะได้กำไรจากการขายโคตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมเป็นเงินทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท นอกจากนี้โจทก์ยังได้รับความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปอีกปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานรวมทั้งสิ้น 4,000,000 บาท และยังต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสอง เป็นเงินอีก 3,000,000 บาท อีกทั้งโจทก์ได้สั่งซื้อโคจากประเทศออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ประมาณ 1,200 ตัว ราคาตัวละ 1,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณตัวละ 25,000 บาท แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์เป็นเงิน 600,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณ 15,000,000 บาท นั้นพิเคราะห์แล้วเห็นว่า ที่โจทก์นำสืบในส่วนที่เกี่ยวกับการกำหนดเบี้ยปรับตามสัญญาที่คิดคำนวณจากผลกำไรที่ได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือกำไรที่จะได้จากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับนั้น โจทก์นำสืบโดยมีนายประวิทย์ ขาวหนู ทนายโจทก์นายชาญ วงศ์วิจิตร กรรมการบริษัทโจทก์และนายสิทธิชัย นวลมณีกรรมการผู้จัดการบริษัทโจทก์เป็นพยานซึ่งล้วนแต่เป็นการเบิกความลอย ๆ และเป็นการคาดคะเนเท่านั้น สำหรับความเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า หากจำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินได้ครบจะทำให้ขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท นั้นก็เป็นการเบิกความลอย ๆและเป็นการคาดการณ์ของฝ่ายโจทก์เช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้ก็จะได้กำไรตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท ก็เป็นการคาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจากการผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า โจทก์เสียหายจากการที่ต้องเสียเงินค่าเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้าสร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานในการจัดตั้งบริษัทขึ้นอีก 5 บริษัท เพื่อทำกิจการเกี่ยวกับโคนมรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 4,000,000 บาท ล้วนแต่เป็นความเสียหายที่ห่างไกลจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาอีกเช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าโจทก์ต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองเป็นเงิน 3,000,000 บาท นั้น ก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้นจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ซึ่งโจทก์ก็ยอมรับในฎีกาว่าความเสียหายที่โจทก์ได้รับจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาให้แก่โจทก์ได้ครบถ้วนเต็มตามจำนวนภายในเวลาที่กำหนดในสัญญาดังกล่าวเป็นการคาดคะเนเอา จึงเห็นได้ว่าค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอน และในการกำหนดเบี้ยปรับที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระในอัตราไร่ละ 600,000 บาท นั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอนหรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.6 (ศาลแพ่ง) เกี่ยวกับรายการที่ดินของบุคคลอื่นตามสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินฉบับลงวันที่ 25 ตุลาคม 2532 ซึ่งระบุจำนวนที่ดิน 47 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหามาให้เฉลี่ยเนื้อที่ดิน 19 แปลง ในจำนวน 38 แปลงซึ่งระบุเนื้อที่ไว้ ที่จำเลยทั้งสองยังมิได้จัดหามาให้โจทก์แล้วเป็นจำนวนเนื้อที่แปลงละ 34 ไร่ เมื่อคำนวณจำนวน 38 แปลง จะเป็นจำนวนเนื้อที่1,292 ไร่ ซึ่งหากโจทก์จะต้องชำระราคาที่ดินไร่ละ 8,000 บาทจะเป็นเงิน 10,336,000 บาท ดังนั้นการที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 38 แปลง ให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับจำนวนเงินที่โจทก์จะต้องชำระให้แก่จำเลยทั้งสองในจำนวน 38 แปลงในอัตราดังกล่าวแล้ว ประกอบกับที่จำเลยที่ 1 เบิกความว่าโจทก์ซื้อที่ดินแปลงอื่นในราคาไร่ละ 10,000 บาท ด้วยเห็นว่า ที่ศาลล่างทั้งสองลดเบี้ยปรับลงเหลือ 1,000,000 บาท นั้นเป็นจำนวนที่ต่ำเกินไป เห็นควรลดลงเหลือเพียงจำนวน1,500,000 บาท เมื่อนำเงินค่าปรับที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ ดังกล่าวมาหักออกจากเงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดิน30 แปลง ของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก 1,319,405 บาท จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 3 (เอกสารหมาย จ.6)จำนวน 30 แปลง แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอมการรอนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพัน และภาระติดพันใด ๆหากจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาของจำเลยทั้งสอง และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์จำนวน 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระแก่โจทก์เสร็จ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8342/2540บริษัท บี แอนด์ เอส ฟายน์โฮมส์ จำกัดโจทก์นาย สกล เหลืองอร่ามวิฑูร กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 222, ม. 369, ม. 379, ม. 383, ม. 391, ม. 456 ป.วิ.พ. ม. 172, ม. 177, ม. 183, ม. 142โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญา จะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลง รับเป็นผู้จัดหาที่ดิน หรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง ในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดิน และจัดหาที่ดินดังกล่าว ข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจะซื้อขายฉบับพิพาท จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินจำนวน 38 แปลง ตามฟ้องจึงต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนั้นตามที่โจทก์ฟ้อง เมื่อจำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียวโดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองคดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจะขายที่ดินฉบับพิพาทจึงคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินอีก 47 แปลงที่เหลือหรือไม่เท่านั้น และคดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญา ของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผล ให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังนั้นการที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาท และขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้วไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความ จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้อง และโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะ บังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิ เกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ แต่โจทก์ต้องชำระเงิน ค่าที่ดินส่วนที่ขาดแก่จำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลงแต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ตามที่บัญญัติไว้ในวรรคสี่ และแม้หนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินฉบับพิพาทได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับ ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 379 ก็ตามแต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวน พอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่าง อันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน" เมื่อเบี้ยปรับตามสัญญาโจทก์คิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จาก การประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไร จากการขายที่ดิน ความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดิน ทำคอกกักโค ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่า และต้องเสียค่าจ้างพนักงาน อีกทั้งค่าเสียหายจากการที่โจทก์ได้สั่งซื้อโคจากต่างประเทศ แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์นั้น ล้วนเป็นการ ที่โจทก์คาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจาก การผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนที่โจทก์ต้องเสียดอกเบี้ย ให้แก่ธนาคารจากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดิน ให้แก่จำเลยทั้งสองก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้น จากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ดังนี้เมื่อค่าเสียหาย ที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอนและในการกำหนดเบี้ยปรับ ที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระตามสัญญานั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอน หรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน ศาลจึงไม่กำหนดให้ จำเลยทั้งสองชำระเบี้ยปรับตามสัญญา แต่การที่จำเลยทั้งสอง มิได้จัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อศาลเห็นสมควรกำหนดเบี้ยปรับ จึงให้นำเงินค่าปรับ ที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ดังกล่าวมาหักออกจาก เงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก พร้อมกับให้จำเลยทั้งสองรับผิดในดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีของต้นเงินนั้นนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันทำสัญญาจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและจัดหาที่ดินหรือกระทำการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง อำเภอคันหาจังหวัดชัยนาท ให้ได้เนื้อที่ 2,500 ไร่ถึง 3,500 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อเป็นผืนเดียวกันในราคาไร่ละ 8,000 บาท เท่ากันทุกแปลงโดยจำเลยทั้งสองต้องจัดหาที่ดินขายให้โจทก์ให้ครบจำนวนตามแผนผังที่ระบายสีแดงและสีฟ้าท้ายสัญญาภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญายกเว้นที่ดินแปลงที่มีเครื่องหมายกากบาทจำนวน 7 แปลง ต้องดำเนินการให้เสร็จภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญา หากจำเลยทั้งสองผิดสัญญา จำเลยทั้งสองยอมให้โจทก์บอกเลิกสัญญาได้ทันทีโดยไม่จำต้องบอกกล่าวก่อน กับยอมใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับแก่โจทก์สำหรับที่ดินแต่ละแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์ชำระราคาที่ดินให้จำเลยทั้งสองไปแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 12,055,100 บาท แต่เมื่อครบกำหนดตามสัญญา จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถขายและจัดหาที่ดินให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนที่ดินให้ครบ 77 แปลง ตามแผนผัง จำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองตามสำเนาหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3, น.ส.3 ก.) เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 เนื้อที่รวม 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ราคา 11,368,980 บาท และในส่วนที่ดินของผู้อื่น คงจัดหาขายให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง เท่านั้น โจทก์ทวงถามให้จำเลยจัดหาที่ดินให้โจทก์เรื่อยมาจนเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2533 โจทก์ได้มีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง และให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายใน 20 วัน หากพ้นกำหนดจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อตกลงที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองต้องชดใช้เบี้ยปรับแปลงละ 600,000 บาทให้แก่โจทก์ภายใน 10 วัน นับแต่วันเลิกสัญญา จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าวแล้วแต่เพิกเฉยซึ่งจำเลยทั้งสองต้องคืนเงินที่รับไปจากโจทก์ในส่วนที่เกินราคาที่ดินของจำเลยทั้งสองให้โจทก์จำนวน 686,120 บาท นอกจากนั้นยังต้องใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินที่ไม่อาจจัดหาให้โจทก์ได้ 38 แปลง แปลงละ 600,000 บาท รวมเป็นเงินจำนวน22,800,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามเอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 3 ให้โจทก์โดยปราศจากภาระผูกพันใด ๆ หากจำเลยทั้งสองไม่ไปดำเนินการก็ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา กับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันคืนเงินจำนวน 686,120 บาท แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับจำนวน22,800,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญาแต่โจทก์เองเป็นฝ่ายผิดสัญญาที่ไม่ยอมจ่ายเงินให้จำเลยทั้งสองไปจัดหาซื้อที่ดินและไม่จ่ายเงินรับซื้อที่ดินตามสัญญา ทั้งโจทก์ก็ไม่สามารถจะจดทะเบียนรับโอนที่ดินตามสัญญาได้ เนื่องจากโจทก์ไม่มีวัตถุประสงค์จะซื้อที่ดินเพื่อทำการเกษตรหรือทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์และมิได้ดำเนินการแก้ไขเสียก่อน เพียงแต่ให้จดทะเบียนโอนที่ดินไปเป็นชื่อนายสิทธิชัย นวลมณี กรรมการของโจทก์ในฐานะส่วนตัวซึ่งไม่ถูกต้องนอกจากนั้นโจทก์ได้ให้ผู้อื่นเป็นนายหน้าไปหาซื้อที่ดินตามสัญญาแทนจำเลยทั้งสองโดยไม่บอกกล่าวจำเลยทั้งสองเป็นการผิดสัญญา ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน1,000,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ส่วนคำขออื่นของโจทก์ให้ยกโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า เมื่อวันที่ 25ตุลาคม 2532 โจทก์และจำเลยทั้งสองได้ทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินโดยจำเลยทั้งสองตกลงขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์จำนวน 30 แปลง และตกลงดำเนินการจัดหาที่ดินหรือกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วยอีกจำนวน 47 แปลง ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจะขายและจัดหาให้แก่โจทก์ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแซง จังหวัดชัยนาท เป็นที่ดินมีแนวเขตติดต่อกันรวมเนื้อที่ทั้งหมด 2,500 ไร่ ถึง 3,500 ไร่ โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทคิดราคาที่ดินแต่ละแปลงตามจำนวนเนื้อที่ดินที่ระบุในเอกสารสิทธิน.ส.3 หรือ น.ส.3 ก.ของที่ดินแต่ละแปลงเป็นราคาซื้อขายที่ดินแต่ละแปลง ซึ่งจำเลยทั้งสองจะต้องจัดการให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินตามข้อตกลงดังกล่าวทุกแปลงจนครบถ้วน มีเนื้อที่เต็มตามที่ระบุไว้ในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาโดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิสิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพันหรือภาระติดพันแต่ประการใดทั้งสิ้นภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันทำสัญญา ยกเว้นที่ดินจำนวน 7 แปลง ที่มีเครื่องหมายกากบาทในแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาภายในกำหนด 7 เดือน นับแต่วันทำสัญญาหากจำเลยทั้งสองประพฤติปฏิบัติหรือดำเนินการไม่ถูกต้องหรือไม่ได้ตามสัญญาแม้เพียงข้อใดข้อหนึ่งหรือส่วนใดส่วนหนึ่ง โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ทันที โดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า โดยจำเลยทั้งสองยินยอมชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับให้แก่โจทก์ทุกแปลง เป็นเงินแปลงละ600,000 บาท รายละเอียดปรากฏตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 โจทก์ได้ชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองบางส่วน และได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินบางฉบับจากจำเลยทั้งสองแล้ว ต่อมาจำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาขายให้โจทก์ครบถ้วนภายในกำหนดเวลาโจทก์ได้มอบให้ทนายความมีหนังสือขอให้จำเลยทั้งสองปฏิบัติตามสัญญาส่งถึงจำเลยทั้งสองซึ่งจำเลยทั้งสองได้รับแล้วคดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการแรกว่าโจทก์จะขอให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงให้แก่โจทก์ กับให้จำเลยทั้งสองคืนเงินส่วนที่โจทก์ชำระค่าที่ดินเกินไปจำนวน 686,120 บาท ได้หรือไม่ โดยโจทก์ฎีกาว่า ข้อตกลงตามหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินมีเจตนารมณ์แยกออกเป็น 2 ลักษณะ 2 สัญญา แต่ระบุข้อความอยู่ในหนังสือสัญญาฉบับเดียวกัน คือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองและสัญญาตกลงว่า จำเลยทั้งสองจะรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อจนครบจำนวน 2,500 ไร่ ถึง 3,000 ไร่ตามแผนผังที่ดินแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์ และเลิกสัญญากับเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองได้ร่วมกันตกลงทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองให้แก่โจทก์และตกลงรับเป็นผู้จัดหาที่ดินหรือจะกระทำโดยวิธีการใดก็ตามให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของบุคคลอื่นอีกด้วย โดยจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์เป็นที่ดินตั้งอยู่ตำบลหนองแซง อำเภอหันคาจังหวัดชัยนาท ซึ่งที่ดินทุกแปลงต้องมีแนวเขตติดต่อกันรวมเป็นผืนแปลงเดียวกัน รวมเนื้อที่ที่ดินทั้งหมด 2,500 ถึง 3,500 ไร่โดยโจทก์ตกลงซื้อที่ดินดังกล่าวทุกแปลงในราคาไร่ละ 8,000 บาทสำหรับที่ดินของจำเลยทั้งสองที่ตกลงจะขายให้แก่โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวมีจำนวน 30 แปลง รวมเนื้อที่ได้ 1,421 ไร่ 49 ตารางวาคิดราคาซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น11,368,980 บาท ส่วนที่ดินของบุคคลอื่นที่จำเลยทั้งสองมีหน้าที่จะต้องดำเนินการจัดหามาให้โจทก์ตามสัญญาดังกล่าวข้างต้นนั้น มีจำนวนทั้งหมด 47 แปลง รวมที่ดินตามสัญญาทั้งหมด 77 แปลง ในวันทำสัญญาโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองแล้วเป็นเงินจำนวน 500,000 บาท หลังจากนั้นโจทก์ได้ชำระเงินค่าซื้อที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองรวมแล้วเป็นเงิน12,055,100 บาท นับแต่วันทำสัญญาจำเลยทั้งสองเพียงแต่ส่งมอบการครอบครองที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้แก่โจทก์และจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้เพียง 9 แปลง โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์และได้บอกกล่าวแจ้งให้จำเลยดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองและให้จัดหาที่ดินจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์ภายในเวลา20 วัน นับแต่วันที่จำเลยทั้งสองได้รับหนังสือดังกล่าว หากล่วงพ้นกำหนดเวลาดังกล่าวแล้วจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการจัดการให้โจทก์ได้จดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสอง โจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีและบอกเลิกสัญญาเฉพาะในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันชดใช้เป็นเบี้ยปรับตามจำนวนที่ดินทุกแปลง แปลงละ 600,000 บาท แก่โจทก์ภายใน 10 วันแต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย การที่จำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ซึ่งต่อมาได้ส่งมอบการครอบครองที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์ และการที่โจทก์ชำระเงินค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองตามสัญญา ถือได้ว่าโจทก์ได้ชำระค่าซื้อที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่จำเลยทั้งสองครบถ้วนเต็มจำนวน 11,368,980 บาท แล้วจำเลยทั้งสองจึงมีหน้าที่ต้องดำเนินการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินของจำเลยทั้งสองทั้ง 30 แปลง ให้แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่าภารจำยอม การรอนสิทธิ การรบกวนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกินภาระผูกพันหรือภาระติดพันใด ๆ ทั้งสิ้น ส่วนการที่จำเลยทั้งสองร่วมกันตกลงรับจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้โจทก์ได้รับซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองจนเต็มจำนวนตามสัญญานั้น เมื่อจำเลยทั้งสองไม่สามารถดำเนินการหรือไม่ยอมดำเนินการจัดหาให้โจทก์ได้ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินภายในกำหนดเวลาตามสัญญาซึ่งโจทก์ได้บอกกล่าวกำหนดเวลาให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจัดการดังกล่าวแล้วนั้นด้วยจำเลยทั้งสองจึงเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ได้ครบจำนวนภายในเวลาที่กำหนดเมื่อโจทก์บอกเลิกสัญญาในข้อตกลงส่วนนี้แก่จำเลยทั้งสองแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองจึงต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม โดยจำเลยทั้งสองต้องร่วมกันคืนเงินที่ได้รับไปจากโจทก์เฉพาะในส่วนที่เกินราคาค่าที่ดินของจำเลยทั้งสองแก่โจทก์จำนวน686,120 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสองจะคืนเงินแก่โจทก์เสร็จ นอกจากนี้จำเลยทั้งสองต้องร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเบี้ยปรับตามจำนวนแปลงที่ดินที่จำเลยทั้งสองยังไม่จัดหาให้แก่โจทก์แปลงละ 600,000 บาท จำนวน 38 แปลง รวมเป็นเบี้ยปรับจำนวน 22,800,000 บาท ซึ่งข้ออ้างของโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาดังกล่าวนั้น จำเลยทั้งสองมิได้ให้การปฏิเสธ ต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงส่วนนี้ตามที่โจทก์ฟ้อง จำเลยทั้งสองคงให้การต่อสู้แต่เพียงว่าโจทก์เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญาแต่ฝ่ายเดียว โดยอ้างเหตุต่าง ๆ มาในคำให้การ และว่าเมื่อโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับเอาแก่จำเลยทั้งสองจำนวน 22,800,000 บาท ดังนี้จะเห็นได้ว่า คดีตามคำฟ้องและคำให้การในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาคงมีประเด็นแต่เพียงว่า จำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง หรือไม่ โดยโจทก์และจำเลยทั้งสองเข้าใจตรงกันและรับกันแล้วว่าจำเลยทั้งสองตกลงจะขายที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง ให้โจทก์ และตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกรวม 47 แปลงตามแผนผังแนบท้ายสัญญาเอกสารหมาย จ.4 และเมื่อโจทก์มีหนังสือแจ้งจำเลยทั้งสองให้ปฏิบัติตามสัญญาโดยให้จดทะเบียนโอนที่ดินที่จำเลยทั้งสองตกลงขายให้โจทก์จำนวน 30 แปลง และให้จัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อให้ครบ 47 แปลง หากไม่ปฏิบัติตามกำหนดโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดี และบอกเลิกสัญญาในข้อที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นให้แก่โจทก์ โดยจำเลยทั้งสองจะต้องร่วมกันใช้เบี้ยปรับในส่วนนี้ ซึ่งจำเลยทั้งสองมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์ขอบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง และมิได้ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการที่โจทก์บอกเลิกสัญญาในส่วนที่เกี่ยวกับการที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหาที่ดินมาให้โจทก์ได้ซื้ออีกจำนวน 47 แปลง ตามสัญญา คดีจึงมีปัญหาที่พิพาทกันแต่เพียงในส่วนที่เกี่ยวกับที่ดิน 47 แปลง เท่านั้น คดีไม่มีประเด็นต้องวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวตามเอกสารหมาย จ.3 เป็นสัญญาเดียวกันหรือแยกออกเป็นสองสัญญาโจทก์บอกเลิกสัญญาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน และการบอกเลิกสัญญาของโจทก์ดังกล่าวเป็นการบอกเลิกสัญญาทั้งหมดอันเป็นผลให้โจทก์และจำเลยทั้งสองต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือไม่ดังที่ศาลล่างทั้งสองหยิบยกขึ้นวินิจฉัย ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 หยิบยกปัญหาดังกล่าวขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการวินิจฉัยนอกเหนือจากที่เป็นประเด็นข้อพิพาทและขัดแย้งกับที่จำเลยทั้งสองยอมรับแล้ว ไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาความดังนั้น เมื่อข้อเท็จจริงยุติตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 ฟังมาว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจัดหาที่ดินตามฟ้องและโจทก์ขอบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ตามสัญญาและเรียกเบี้ยปรับในส่วนที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 47 แปลง จากบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อครบถ้วนตามสัญญาโดยโจทก์ได้เลิกสัญญาในส่วนนี้แล้ว โจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลงตามที่ได้ส่งมอบการครอบครองให้แก่โจทก์ และมอบเอกสารสิทธิเกี่ยวกับที่ดินไว้แก่โจทก์แล้วได้ อย่างไรก็ตามโจทก์บรรยายฟ้องว่าโจทก์ได้รับหลักฐานเกี่ยวกับที่ดินจำนวน 30 แปลง จากจำเลยทั้งสองและโจทก์ได้ชำระเงินค่าที่ดินตามที่ทำสัญญากันบางส่วนจำนวน 12,055,100 บาทแล้วและจำเลยทั้งสองไม่ได้ให้การปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามข้อเท็จจริงดังกล่าว เมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.18 สรุปผลการซื้อขายที่ดินหนองแซง ในข้อ 4 ระบุว่า โจทก์ได้ชำระค่าที่ดินไปแล้วเป็นเงิน 12,055,100 บาท ตรงกับจำนวนที่โจทก์อ้างในฟ้องและจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิเสธดังกล่าวข้างต้น โดยได้สรุปผลการซื้อขายที่ดินได้ความว่า จำเลยทั้งสองนำที่ดินมาเสนอขายจำนวนทั้งหมด46 แปลง โจทก์ยังไม่อาจตกลงรับซื้อที่ดินไว้ได้จำนวน 7 แปลงสามารถรับซื้อไว้ได้จำนวน 39 แปลง รวมเนื้อที่ 1,715 ไร่70 ตารางวา เป็นที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน 30 แปลง เนื้อที่1,421 ไร่ 49 ตารางวา ที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น9 แปลง เป็นเนื้อที่ 294 ไร่ 21 ตารางวา ตรงกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์รับฟังมา โดยจำเลยทั้งสองมิได้ฎีกาคัดค้าน ซึ่งเมื่อคำนวณราคาที่ดินที่ต้องชำระเบื้องต้นตามสัญญาข้อ 3 ไร่ละ 6,000 บาทสำหรับที่ดินพื้นที่สีแดง และไร่ละ 10,000 บาท สำหรับพื้นที่สีฟ้าแล้ว เงินค่าที่ดินจำนวน 12,055,100 บาท ที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจึงเป็นส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองเนื้อที่ 1,421 ไร่ 49 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ6,000 บาท เป็นเงิน 8,526,735 บาท ส่วนที่ชำระสำหรับที่ดินจำนวน 9 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจัดหาจากบุคคลอื่น เนื้อที่ 294 ไร่21 ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่สีแดงไร่ละ 6,000 บาท เนื้อที่ 233 ไร่3 งาน เป็นเงิน 1,402,500 บาท เป็นพื้นที่สีฟ้าไร่ละ 10,000 บาทเนื้อที่ 60 ไร่ 1 งาน 21 ตารางวา เป็นเงิน 603,025 บาทรวมเป็นเงิน 2,005,525 บาท รวมเนื้อที่ 39 แปลง เป็นเงิน10,532,260 บาท ตรงตามที่คำนวณไว้ในสรุปผลการซื้อขายเอกสารหมาย ป.จ.18 เมื่อหักจากจำนวนเงินที่โจทก์ชำระให้แก่จำเลยทั้งสองจำนวน 12,055,100 บาท แล้วคงเหลือเงินที่ชำระเกินไปตามสัญญาข้อ 3 อีก 1,522,840 บาท ที่ดิน 30 แปลงของจำเลยทั้งสองราคาเต็มที่ตกลงซื้อขายไร่ละ 8,000 บาท เป็นเงิน 11,368,980 บาท เมื่อชำระแล้ว 8,526,735 บาทคงเหลือที่ต้องชำระอีก 2,842,245 บาท เมื่อนำเงินคงเหลือที่ชำระเกินมาชำระเงินค่าที่ดินของจำเลยทั้งสอง 30 แปลง ดังกล่าวจึงเป็นเงินที่โจทก์ต้องชำระแก่จำเลยทั้งสองเป็นค่าที่ดินจำนวน30 แปลง อีก 1,319,405 บาท ดังนั้นโจทก์จึงชอบที่จะบังคับให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองจำนวน30 แปลง ให้แก่โจทก์ แต่ต้องชำระเงินให้แก่จำเลยทั้งสองอีก 1,319,405 บาท ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า คำฟ้องของโจทก์ไม่อาจบังคับให้ได้นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยคดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เป็นประการที่สองว่าโจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โดยโจทก์ฎีกาว่า พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์เสียหายไม่น้อยกว่า 25 ล้านบาท จำเลยจึงต้องร่วมกันชดใช้เบี้ยปรับให้แก่โจทก์เป็นเงินแปลงละ 600,000 บาทตามข้อตกลงแห่งสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3จำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินให้โจทก์ขาดอยู่ 38 แปลง เป็นเบี้ยปรับรวม22,800,000 บาท นั้น พิเคราะห์แล้ว เมื่อจำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญาในส่วนที่จำเลยทั้งสองตกลงจัดหาที่ดินของบุคคลอื่นมาให้โจทก์ได้ซื้อรวม 47 แปลง แต่ไม่สามารถจัดหาได้ครบและโจทก์ได้เลิกสัญญาแล้ว โจทก์และจำเลยทั้งสองแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคหนึ่ง และการใช้สิทธิเลิกสัญญาของโจทก์ในส่วนนี้หากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่ ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสี่ ซึ่งตามข้อตกลงในหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3ข้อ 5 ได้ตกลงให้ชำระเบี้ยปรับเป็นรายแปลง แปลงละ 600,000 บาท โจทก์จึงชอบที่จะได้รับเบี้ยปรับตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 379อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย มิใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน"จึงมีปัญหาต้องพิจารณาว่า เบี้ยปรับที่กำหนดไว้ในสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินเอกสารหมาย จ.3 เป็นจำนวนแปลงละ 600,000 บาท นั้นสูงเกินส่วนหรือไม่ ซึ่งในการกำหนดเบี้ยปรับนี้โจทก์นำสืบว่า เบี้ยปรับตามสัญญาคิดคำนวณผลกำไรที่จะได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือถ้าขายที่ดินก็จะได้กำไรจากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับจากที่ดินต่อแปลง แปลงละ 600,000 บาท สำหรับความเสียหายนั้นโจทก์นำสืบว่าถ้าจำเลยทั้งสองจะขายที่ดินมาให้โจทก์ครบจำนวนตามสัญญา โจทก์ก็จะได้ที่ดินแปลงใหญ่ติดต่อเป็นผืนเดียวกัน สามารถขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท เมื่อจำเลยยังจัดหาที่ดินให้แก่โจทก์ขาดอยู่อีก 38 แปลงเฉลี่ยเนื้อที่ดินแปลงละ 50 ไร่ โจทก์จึงขาดประโยชน์อันควรได้จากผลกำไรในการขายที่ดินไปเป็นเงิน 22,800,000 บาท และถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้นั้นก็จะได้กำไรจากการขายโคตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมเป็นเงินทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท นอกจากนี้โจทก์ยังได้รับความเสียหายจากการที่ต้องเสียเงินเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปอีกปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้า สร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานรวมทั้งสิ้น 4,000,000 บาท และยังต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสอง เป็นเงินอีก 3,000,000 บาท อีกทั้งโจทก์ได้สั่งซื้อโคจากประเทศออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ประมาณ 1,200 ตัว ราคาตัวละ 1,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณตัวละ 25,000 บาท แต่ได้ระงับการนำโคเข้าประเทศเนื่องจากไม่มีสถานที่เลี้ยง ทำให้ผู้ขายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากโจทก์เป็นเงิน 600,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คิดเป็นเงินไทยประมาณ 15,000,000 บาท นั้นพิเคราะห์แล้วเห็นว่า ที่โจทก์นำสืบในส่วนที่เกี่ยวกับการกำหนดเบี้ยปรับตามสัญญาที่คิดคำนวณจากผลกำไรที่ได้จากการประกอบกิจการเลี้ยงโคหรือกำไรที่จะได้จากการขายที่ดินแล้วนำมาเฉลี่ยเป็นเบี้ยปรับนั้น โจทก์นำสืบโดยมีนายประวิทย์ ขาวหนู ทนายโจทก์นายชาญ วงศ์วิจิตร กรรมการบริษัทโจทก์และนายสิทธิชัย นวลมณีกรรมการผู้จัดการบริษัทโจทก์เป็นพยานซึ่งล้วนแต่เป็นการเบิกความลอย ๆ และเป็นการคาดคะเนเท่านั้น สำหรับความเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า หากจำเลยทั้งสองจัดหาที่ดินได้ครบจะทำให้ขายได้ในราคาสูงขึ้นประมาณไร่ละ 12,000 บาท นั้นก็เป็นการเบิกความลอย ๆและเป็นการคาดการณ์ของฝ่ายโจทก์เช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าถ้าโจทก์สามารถประกอบกิจการเลี้ยงโคจำนวน 1,200 ตัว ตามที่สั่งซื้อไว้ก็จะได้กำไรตัวละ 15,000 บาท ซึ่งจะได้กำไรรวมทั้งสิ้นประมาณ 18,000,000 บาท ก็เป็นการคาดคะเนและเป็นค่าเสียหายที่ห่างไกลจากการผิดสัญญาของจำเลยทั้งสอง ส่วนค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบว่า โจทก์เสียหายจากการที่ต้องเสียเงินค่าเช่าที่ดินทำคอกกักโคไปปีละ 200,000 บาท ค่าลงทุนทำรั้ว ไถดิน ปลูกหญ้าสร้างโรงพยาบาลสัตว์ในที่ดินที่เช่าและต้องเสียค่าจ้างพนักงานในการจัดตั้งบริษัทขึ้นอีก 5 บริษัท เพื่อทำกิจการเกี่ยวกับโคนมรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 4,000,000 บาท ล้วนแต่เป็นความเสียหายที่ห่างไกลจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาอีกเช่นกัน และที่โจทก์นำสืบว่าโจทก์ต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ธนาคารในอัตราร้อยละ 14 ถึง 15 ต่อปี จากต้นเงินที่โจทก์นำมาชำระค่าที่ดินให้แก่จำเลยทั้งสองเป็นเงิน 3,000,000 บาท นั้น ก็มิใช่ค่าเสียหายโดยตรงที่เกิดขึ้นจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญา ซึ่งโจทก์ก็ยอมรับในฎีกาว่าความเสียหายที่โจทก์ได้รับจากการที่จำเลยทั้งสองผิดสัญญาไม่สามารถจัดหาที่ดินมาให้แก่โจทก์ได้ครบถ้วนเต็มตามจำนวนภายในเวลาที่กำหนดในสัญญาดังกล่าวเป็นการคาดคะเนเอา จึงเห็นได้ว่าค่าเสียหายที่โจทก์นำสืบนั้นยังไม่แน่นอน และในการกำหนดเบี้ยปรับที่กำหนดให้จำเลยทั้งสองชำระในอัตราไร่ละ 600,000 บาท นั้น มิได้มีเกณฑ์แน่นอนหรือน่าเชื่อถือ แต่เป็นการคาดคะเน อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาเอกสารหมาย ป.จ.6 (ศาลแพ่ง) เกี่ยวกับรายการที่ดินของบุคคลอื่นตามสัญญาจะซื้อจะขายและจัดหาที่ดินฉบับลงวันที่ 25 ตุลาคม 2532 ซึ่งระบุจำนวนที่ดิน 47 แปลง ที่จำเลยทั้งสองจะต้องจัดหามาให้เฉลี่ยเนื้อที่ดิน 19 แปลง ในจำนวน 38 แปลงซึ่งระบุเนื้อที่ไว้ ที่จำเลยทั้งสองยังมิได้จัดหามาให้โจทก์แล้วเป็นจำนวนเนื้อที่แปลงละ 34 ไร่ เมื่อคำนวณจำนวน 38 แปลง จะเป็นจำนวนเนื้อที่1,292 ไร่ ซึ่งหากโจทก์จะต้องชำระราคาที่ดินไร่ละ 8,000 บาทจะเป็นเงิน 10,336,000 บาท ดังนั้นการที่จำเลยทั้งสองมิได้จัดหาที่ดินจำนวน 38 แปลง ให้แก่โจทก์ตามสัญญาโจทก์ย่อมเสียหาย และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับจำนวนเงินที่โจทก์จะต้องชำระให้แก่จำเลยทั้งสองในจำนวน 38 แปลงในอัตราดังกล่าวแล้ว ประกอบกับที่จำเลยที่ 1 เบิกความว่าโจทก์ซื้อที่ดินแปลงอื่นในราคาไร่ละ 10,000 บาท ด้วยเห็นว่า ที่ศาลล่างทั้งสองลดเบี้ยปรับลงเหลือ 1,000,000 บาท นั้นเป็นจำนวนที่ต่ำเกินไป เห็นควรลดลงเหลือเพียงจำนวน1,500,000 บาท เมื่อนำเงินค่าปรับที่จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ ดังกล่าวมาหักออกจากเงินที่โจทก์ต้องชำระเป็นค่าที่ดิน30 แปลง ของจำเลยทั้งสองที่ขาดอีก 1,319,405 บาท จำเลยทั้งสองจะต้องชำระให้แก่โจทก์ 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองดำเนินการจดทะเบียนโอนที่ดินของจำเลยทั้งสองตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 3 (เอกสารหมาย จ.6)จำนวน 30 แปลง แก่โจทก์โดยปราศจากภาระจำนอง การเช่า ภารจำยอมการรอนสิทธิ สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน ภาระผูกพัน และภาระติดพันใด ๆหากจำเลยทั้งสองไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาของจำเลยทั้งสอง และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์จำนวน 180,595 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระแก่โจทก์เสร็จ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2(อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ-อุดม มั่งมีดี-อรุณ น้าประเสริฐ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ