คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1463/2509หลักกฎหมาย: ที่ดินของโจทก์ไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่จำเลยอาศัยโจทก์ทำนา เมื่อจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครอง ต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 การที่จำเลยเพิ่งแสดงออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยยื่นคำให้การต่อสู้คดีแพ่งเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2503 ว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย โจทก์ฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 คดีไม่ขาดอายุความจำเลยฎีกาอ้างขึ้นมาลอยๆ ว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ซึ่งตามสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นโจทก์ฟ้องว่า เดิมนางเพียง นายผาอาศัยที่นาของโจทก์เฉพาะหมาย ค.ตามแผนที่ท้ายฟ้อง โจทก์ฟ้องนางเพียง นายผา ขอห้ามไม่ให้เกี่ยวข้องตามคดีแพ่งแดงที่ 5/2504 จำเลยที่ 1 ซึ่งอาศัยที่นาโจทก์หมาย ข. ถูกเรียกเข้าเป็นจำเลยร่วม ต่อมาวันที่ 8 สิงหาคม 2503 จำเลยที่ 1 ยื่นคำให้การ ได้ขออนุญาตจับจองบุกเบิกที่นาหมาย ข.มาแต่ปี 2497 ได้รับหนังสือรับรองทำประโยชน์ และจำเลยที่ 2 ซึ่งอาศัยที่นาพิพาทหมาย ค. ของโจทก์เบิกความเป็นพยานจำเลยในคดีดังกล่าว เมื่อ 6-7 เดือนก่อนฟ้อง คดีนี้ว่าได้จับจองที่พิพาทหมาย ค. มาพร้อมกับจำเลยที่ 1 โจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยทั้งสองอาศัยที่นาโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองคืนนาหมาย ข. ค. ตามแผนที่ท้ายฟ้องให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ถ้าทางราชการออก น.ส.3 ให้ ก็ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนจำเลยทั้งสองให้การว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย ได้มาโดยการจับจองบุกเบิกถางป่า ได้แจ้ง ส.ค.1 และ ได้รับ น.ส.3 ฟ้องขาดอายุความ 1 ปี นับแต่ทราบว่าจำเลยแย่งการครอบครอง และเป็นฟ้องซ้ำกับคดีแดงที่ 5/2504ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เป็นฟ้องซ้ำ คดีไม่ขาดอายุความ พิพากษาให้จำเลยคืนนาให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ให้เพิกถอนหนังสือ น.ส.3จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาฟังว่า ที่พิพาทไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ นางดาเจ้าของเดิมมีสิทธิครอบครองได้มอบเพื่อตีชำระหนี้แก่โจทก์ ถือว่าสละสิทธิการครอบครองให้โจทก์แล้ว โจทก์ครอบครองโดยเจตนายึดถือเพื่อตนตลอดมา โจทก์มีสิทธิครอบครองมีสิทธิฟ้องเอาคืนการครอบครองได้ จำเลยที่ 1, 2 อาศัยนาพิพาทจากโจทก์ทำถือว่ายึดถือครอบครองแทนโจทก์ เมื่อจำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครองต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าจำเลยไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไปตามมาตรา 1381 จำเลยทั้งสองเพิ่งแสดงตนออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้คดีแพ่งแดงที่ 5/2504 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม2503 โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 เป็นการฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองภายใน 1 ปี ไม่ขาดอายุความ ที่อ้างว่าจำเลยที่ 1 เป็นบุคคลต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น จำเลยอ้างขึ้นมาลอย ๆ โจทก์อ้างกรรมสิทธิ์จึงไม่ชอบด้วยกฎหมายตามท้องสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1463/2509นายฮ้อ ตันติกูล ที่ 1 นางประดับ ตันติกูล ที่ 2โจทก์นายรวย ปานฤทธิ์ ที่ 1 นายฉอ้อน ยอดฉัตร ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 1375, ม. 1381 ป.วิ.พ. ม. 249ที่ดินของโจทก์ไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่จำเลยอาศัยโจทก์ทำนา เมื่อจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครอง ต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 การที่จำเลยเพิ่งแสดงออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยยื่นคำให้การต่อสู้คดีแพ่งเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2503 ว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย โจทก์ฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 คดีไม่ขาดอายุความจำเลยฎีกาอ้างขึ้นมาลอยๆ ว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ซึ่งตามสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นโจทก์ฟ้องว่า เดิมนางเพียง นายผาอาศัยที่นาของโจทก์เฉพาะหมาย ค.ตามแผนที่ท้ายฟ้อง โจทก์ฟ้องนางเพียง นายผา ขอห้ามไม่ให้เกี่ยวข้องตามคดีแพ่งแดงที่ 5/2504 จำเลยที่ 1 ซึ่งอาศัยที่นาโจทก์หมาย ข. ถูกเรียกเข้าเป็นจำเลยร่วม ต่อมาวันที่ 8 สิงหาคม 2503 จำเลยที่ 1 ยื่นคำให้การ ได้ขออนุญาตจับจองบุกเบิกที่นาหมาย ข.มาแต่ปี 2497 ได้รับหนังสือรับรองทำประโยชน์ และจำเลยที่ 2 ซึ่งอาศัยที่นาพิพาทหมาย ค. ของโจทก์เบิกความเป็นพยานจำเลยในคดีดังกล่าว เมื่อ 6-7 เดือนก่อนฟ้อง คดีนี้ว่าได้จับจองที่พิพาทหมาย ค. มาพร้อมกับจำเลยที่ 1 โจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยทั้งสองอาศัยที่นาโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองคืนนาหมาย ข. ค. ตามแผนที่ท้ายฟ้องให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ถ้าทางราชการออก น.ส.3 ให้ ก็ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนจำเลยทั้งสองให้การว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย ได้มาโดยการจับจองบุกเบิกถางป่า ได้แจ้ง ส.ค.1 และ ได้รับ น.ส.3 ฟ้องขาดอายุความ 1 ปี นับแต่ทราบว่าจำเลยแย่งการครอบครอง และเป็นฟ้องซ้ำกับคดีแดงที่ 5/2504ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เป็นฟ้องซ้ำ คดีไม่ขาดอายุความ พิพากษาให้จำเลยคืนนาให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ให้เพิกถอนหนังสือ น.ส.3จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาฟังว่า ที่พิพาทไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ นางดาเจ้าของเดิมมีสิทธิครอบครองได้มอบเพื่อตีชำระหนี้แก่โจทก์ ถือว่าสละสิทธิการครอบครองให้โจทก์แล้ว โจทก์ครอบครองโดยเจตนายึดถือเพื่อตนตลอดมา โจทก์มีสิทธิครอบครองมีสิทธิฟ้องเอาคืนการครอบครองได้ จำเลยที่ 1, 2 อาศัยนาพิพาทจากโจทก์ทำถือว่ายึดถือครอบครองแทนโจทก์ เมื่อจำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครองต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าจำเลยไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไปตามมาตรา 1381 จำเลยทั้งสองเพิ่งแสดงตนออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้คดีแพ่งแดงที่ 5/2504 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม2503 โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 เป็นการฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองภายใน 1 ปี ไม่ขาดอายุความ ที่อ้างว่าจำเลยที่ 1 เป็นบุคคลต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น จำเลยอ้างขึ้นมาลอย ๆ โจทก์อ้างกรรมสิทธิ์จึงไม่ชอบด้วยกฎหมายตามท้องสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(สุทิน เกษคุปต์-ยง เหลืองรังษี-ศริ มลิลา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เดิมนางเพียง นายผาอาศัยที่นาของโจทก์เฉพาะหมาย ค.ตามแผนที่ท้ายฟ้อง โจทก์ฟ้องนางเพียง นายผา ขอห้ามไม่ให้เกี่ยวข้องตามคดีแพ่งแดงที่ 5/2504 จำเลยที่ 1 ซึ่งอาศัยที่นาโจทก์หมาย ข. ถูกเรียกเข้าเป็นจำเลยร่วม ต่อมาวันที่ 8 สิงหาคม 2503 จำเลยที่ 1 ยื่นคำให้การ ได้ขออนุญาตจับจองบุกเบิกที่นาหมาย ข.มาแต่ปี 2497 ได้รับหนังสือรับรองทำประโยชน์ และจำเลยที่ 2 ซึ่งอาศัยที่นาพิพาทหมาย ค. ของโจทก์เบิกความเป็นพยานจำเลยในคดีดังกล่าว เมื่อ 6-7 เดือนก่อนฟ้อง คดีนี้ว่าได้จับจองที่พิพาทหมาย ค. มาพร้อมกับจำเลยที่ 1 โจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยทั้งสองอาศัยที่นาโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองคืนนาหมาย ข. ค. ตามแผนที่ท้ายฟ้องให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ถ้าทางราชการออก น.ส.3 ให้ ก็ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนจำเลยทั้งสองให้การว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย ได้มาโดยการจับจองบุกเบิกถางป่า ได้แจ้ง ส.ค.1 และ ได้รับ น.ส.3 ฟ้องขาดอายุความ 1 ปี นับแต่ทราบว่าจำเลยแย่งการครอบครอง และเป็นฟ้องซ้ำกับคดีแดงที่ 5/2504ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เป็นฟ้องซ้ำ คดีไม่ขาดอายุความ พิพากษาให้จำเลยคืนนาให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ให้เพิกถอนหนังสือ น.ส.3จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาฟังว่า ที่พิพาทไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ นางดาเจ้าของเดิมมีสิทธิครอบครองได้มอบเพื่อตีชำระหนี้แก่โจทก์ ถือว่าสละสิทธิการครอบครองให้โจทก์แล้ว โจทก์ครอบครองโดยเจตนายึดถือเพื่อตนตลอดมา โจทก์มีสิทธิครอบครองมีสิทธิฟ้องเอาคืนการครอบครองได้ จำเลยที่ 1, 2 อาศัยนาพิพาทจากโจทก์ทำถือว่ายึดถือครอบครองแทนโจทก์ เมื่อจำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครองต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าจำเลยไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไปตามมาตรา 1381 จำเลยทั้งสองเพิ่งแสดงตนออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้คดีแพ่งแดงที่ 5/2504 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม2503 โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 เป็นการฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองภายใน 1 ปี ไม่ขาดอายุความ ที่อ้างว่าจำเลยที่ 1 เป็นบุคคลต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น จำเลยอ้างขึ้นมาลอย ๆ โจทก์อ้างกรรมสิทธิ์จึงไม่ชอบด้วยกฎหมายตามท้องสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1463/2509นายฮ้อ ตันติกูล ที่ 1 นางประดับ ตันติกูล ที่ 2โจทก์นายรวย ปานฤทธิ์ ที่ 1 นายฉอ้อน ยอดฉัตร ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 1375, ม. 1381 ป.วิ.พ. ม. 249ที่ดินของโจทก์ไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่จำเลยอาศัยโจทก์ทำนา เมื่อจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครอง ต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 การที่จำเลยเพิ่งแสดงออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยยื่นคำให้การต่อสู้คดีแพ่งเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2503 ว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย โจทก์ฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 คดีไม่ขาดอายุความจำเลยฎีกาอ้างขึ้นมาลอยๆ ว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ซึ่งตามสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นโจทก์ฟ้องว่า เดิมนางเพียง นายผาอาศัยที่นาของโจทก์เฉพาะหมาย ค.ตามแผนที่ท้ายฟ้อง โจทก์ฟ้องนางเพียง นายผา ขอห้ามไม่ให้เกี่ยวข้องตามคดีแพ่งแดงที่ 5/2504 จำเลยที่ 1 ซึ่งอาศัยที่นาโจทก์หมาย ข. ถูกเรียกเข้าเป็นจำเลยร่วม ต่อมาวันที่ 8 สิงหาคม 2503 จำเลยที่ 1 ยื่นคำให้การ ได้ขออนุญาตจับจองบุกเบิกที่นาหมาย ข.มาแต่ปี 2497 ได้รับหนังสือรับรองทำประโยชน์ และจำเลยที่ 2 ซึ่งอาศัยที่นาพิพาทหมาย ค. ของโจทก์เบิกความเป็นพยานจำเลยในคดีดังกล่าว เมื่อ 6-7 เดือนก่อนฟ้อง คดีนี้ว่าได้จับจองที่พิพาทหมาย ค. มาพร้อมกับจำเลยที่ 1 โจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยทั้งสองอาศัยที่นาโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองคืนนาหมาย ข. ค. ตามแผนที่ท้ายฟ้องให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ถ้าทางราชการออก น.ส.3 ให้ ก็ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนจำเลยทั้งสองให้การว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลย ได้มาโดยการจับจองบุกเบิกถางป่า ได้แจ้ง ส.ค.1 และ ได้รับ น.ส.3 ฟ้องขาดอายุความ 1 ปี นับแต่ทราบว่าจำเลยแย่งการครอบครอง และเป็นฟ้องซ้ำกับคดีแดงที่ 5/2504ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เป็นฟ้องซ้ำ คดีไม่ขาดอายุความ พิพากษาให้จำเลยคืนนาให้โจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง ให้เพิกถอนหนังสือ น.ส.3จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาฟังว่า ที่พิพาทไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ นางดาเจ้าของเดิมมีสิทธิครอบครองได้มอบเพื่อตีชำระหนี้แก่โจทก์ ถือว่าสละสิทธิการครอบครองให้โจทก์แล้ว โจทก์ครอบครองโดยเจตนายึดถือเพื่อตนตลอดมา โจทก์มีสิทธิครอบครองมีสิทธิฟ้องเอาคืนการครอบครองได้ จำเลยที่ 1, 2 อาศัยนาพิพาทจากโจทก์ทำถือว่ายึดถือครอบครองแทนโจทก์ เมื่อจำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือครอบครองต้องบอกกล่าวหรือแสดงโดยชัดแจ้งให้โจทก์ทราบว่าจำเลยไม่มีเจตนาจะยึดถือครอบครองแทนต่อไปตามมาตรา 1381 จำเลยทั้งสองเพิ่งแสดงตนออกให้โจทก์เห็นว่าจำเลยครอบครองเป็นปรปักษ์ต่อโจทก์เริ่มตั้งแต่จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้คดีแพ่งแดงที่ 5/2504 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม2503 โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2504 เป็นการฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองภายใน 1 ปี ไม่ขาดอายุความ ที่อ้างว่าจำเลยที่ 1 เป็นบุคคลต่างด้าว กฎหมายห้ามมิให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น จำเลยอ้างขึ้นมาลอย ๆ โจทก์อ้างกรรมสิทธิ์จึงไม่ชอบด้วยกฎหมายตามท้องสำนวนไม่ปรากฏ ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(สุทิน เกษคุปต์-ยง เหลืองรังษี-ศริ มลิลา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ