ระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมว่าด้วยการให้เกษตรและสถาบันเกษตรกรผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน(ฉบับที่ ๑) พ.ศ. ๒๕๒๒ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๙ (๘)แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่าระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมว่าด้วยการให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน (ฉบับที่ ๑) พ.ศ. ๒๕๒๒ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับ ตั้งแต่วันที่ ๑มกราคม ๒๕๒๓ เป็นต้นไปข้อ ๓ ในระเบียบนี้เกษตรกร หมายความว่า เกษตรกรตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม และเป็นผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมสถาบันเกษตรกร หมายความว่า สถาบันเกษตรกรตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมและเป็นผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหนังสืออนุญาต หมายความว่าหนังสือที่สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมออกให้เพื่ออนุญาตให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรเข้าทำประโยชน์ในที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินการอนุรักษ์ดินและน้ำ หมายความว่า การจัดการและวิธีการใช้ที่ดิน และน้ำ ซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประสิทธิภาพสูงและนานที่สุดโดยวิธีการป้องกันไม่ให้เกิดการสูญเสีย หรือเสื่อมสภาพของดินและน้ำอันเกิดขึ้นตามธรรมชาติหรือจากการกระทำของมนุษย์คณะกรรมการ หมายความว่า คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเลขาธิการ หมายความว่า เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมพนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหมวด ๑การรับมอบที่ดินข้อ ๔เมื่อได้คัดเลือกและจัดแปลงที่ดินให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรเข้าทำประโยชน์ในที่ดินตามระเบียบคณะกรรมการเกี่ยวกับการคัดเลือกเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรแล้วให้ปฏิรูปที่ดินจังหวัดมีหนังสือแจ้งกำหนดวันนำชี้เขตและรับมอบที่ดินไปยังผู้ได้รับการคัดเลือกซึ่งมีสิทธิได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบห้าวันข้อ ๕เมื่อผู้ได้รับการคัดเลือกมาแสดงตนตามวันเวลาที่กำหนด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของสำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดตรวจสอบหลักฐานว่าเป็นผู้ที่ได้รับการคัดเลือกจริงหรือไม่ เมื่อเห็นว่าถูกต้องแล้วให้นำชี้แนวเขตแปลงที่ดินที่จัดให้และให้ผู้ได้รับการลัดเลือกลงลายมือชื่อรับมอบที่ดินไว้เป็นหลักฐานกับทำสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าซื้อที่ดินนั้นกับส.ป.ก.ถ้าผู้ได้รับการคัดเลือกไม่มาแสดงตนเพื่อขอรับมอบที่ดินตามวันเวลาที่กำหนดโดยไม่มีเหตุอันสมควรและไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้ปฏิรูปที่ดินจังหวัดทราบหรือมาแสดงตนแต่ไม่ยอมลงลายมือชื่อรับมอบที่ดินหรือไม่ยอมทำสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าซื้อที่ดินนั้นให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดจัดที่ดินนั้นให้แก่ผู้ได้รับการคัดเลือกผู้อื่นต่อไปหมวด ๒การเข้าทำประโยชน์ในที่ดินข้อ ๖ เมื่อผู้ได้รับการเลือกลงลายมือชื่อรับมอบที่ดินและทำสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าซื้อที่ดินนี้ตามความในข้อ ๕ วรรคหนึ่งแล้วผู้นั้นต้องเข้าทำประโยชน์ในที่ดินที่ได้รับอนุญาตด้วยตนเองภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดกำหนด และให้เลขาธิการหรือผู้ซึ่งเลขาธิการมอบหมายออกหนังสืออนุญาตตามแบบที่กำหนดท้ายระเบียบนี้เพื่อเป็นหลักฐานให้แก่ผู้รับมอบที่ดินโดยไม่ชักช้าถ้าเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรไม่เริ่มเข้าทำประโยชน์ภายในระยะเวลาที่กำหนดตามวรรคหนึ่งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงหากปรากฏว่าการไม่เข้าทำประโยชน์นั้นมีเหตุอันสมควร ให้ปฏิรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาอนุญาตให้ขยายระยะเวลาเข้าทำประโยชน์ได้ตามควรแก่กรณีแต่ต้องไม่เกิน ๒ เดือน นับแต่วันที่มีคำสั่งอนุญาตแล้วรายงานให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดและเลขาธิการเพื่อทราบแต่ถ้าปรากฏว่าไม่มีเหตุผลอันสมควรให้ปฏิรูปที่ดินจังหวัดออกหนังสือเตือนให้ผู้นั้นเข้าทำประโยชน์ในที่ดินภายในเวลาที่กำหนดซึ่งต้องไม่เกิน ๑ เดือนนับแต่วันที่ได้รับคำเตือน เมื่อพ้นกำหนดเวลาดังกล่าว ถ้าไม่มีการปฏิบัติตามคำเตือนให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรหมดสิทธิในการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินนั้นและให้เลขาธิการ หรือผู้ซึ่งเลขาธิการมอบหมาย แจ้งการสิ้นผลใช้บังคับของสัญญาเช่า หรือสัญญาเช่าซื้อแล้วแต่กรณี ให้ผู้นั้นทราบ และสั่งเพิกถอนสิทธิในการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินนั้นเสียและให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดจัดที่ดินนั้นให้แก่ผู้ได้รับการคัดเลือกผู้อื่นต่อไปข้อ ๗ ในปีแรกเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรต้องทำประโยชน์ในที่ดินให้เสร็จตามจำนวนเนื้อที่ที่คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดกำหนดและต้องทำให้แล้วเสร็จเต็มตามพื้นที่ที่ได้รับมอบภายใน๓ ปีข้อ ๘ เกษตรกรผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินจะต้องเป็นสมาชิกของสหกรณ์การเกษตรเพื่อการปฏิรูปที่ดินตามที่ส.ป.ก. จัดให้มีขึ้นข้อ ๙เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกร ผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินต้องใช้ที่ดินตามโครงการปฏิรูปที่ดินและตามแผนการผลิตและการจำหน่ายที่คณะกรรมการกำหนดแต่ถ้าแผนการผลิตและการจำหน่ายยังมิได้กำหนดก็ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำของปฏิรูปที่ดินจังหวัด รวมทั้งให้มีหน้าที่ต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้(๑) จัดให้มีแนวแสดงเขตที่ดินซึ่งสามารถชี้แนวเขตได้แน่นอนและคงทนทั้งไม่เป็นการก่อให้เกิดหรือน่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้ครอบครองที่ดินข้างเคียง(๒)จัดให้มีการอนุรักษ์ดินและน้ำตามความเหมาะสมของสภาพพื้นที่(๓)จัดให้มีการปรับปรุงบำรุงดินตามคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่(๔) ไม่กระทำการใด ๆอันเป็นการทำให้ที่ดินเสื่อมสภาพความเหมาะสมแก่การประกอบเกษตรกรรม(๕) แจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบโดยไม่ชักช้าเมื่อมีภัยใดๆ เกิดขึ้นอันก่อให้เกิดความเสียหายแก่ที่ดินจนถึงขนาดทำให้ที่ดินเสื่อมสภาพความเหมาะสมที่จะใช้ในการประกอบเกษตรกรรม(๖) ทำการบำรุงรักษาสิ่งสาธารณูปโภคต่าง ๆในเขตปฏิรูปที่ดินตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด(๘) ไม่ดำเนินการใด ๆ ในทางที่ก่อให้เกิดปัญหาหรืออุปสรรคหรือความเสียหายต่อการดำเนินงานตามโครงการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม(๘) ไม่นำที่ดินที่ได้รับสิทธิโดยการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนไปให้บุคคลอื่น ๆ เข้าทำประโยชน์(๙) ปฏิบัติการอื่น ๆตามที่คณะกรรมการการปฏิรูปที่ดินจังหวัดกำหนดข้อ ๑๐ให้เกษตรกร หรือสถาบันเกษตรกรที่ได้รับประโยชน์จากที่ดิน หรือสิ่งสาธารณูปโภคต่างๆ ตามโครงการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมชำระค่าเช่า หรือค่าเช่าซื้อ หรือค่าตอบแทนหรือค่าบริการอื่นใดตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนดข้อ ๑๑เกษตรกร หรือสถาบันเกษตรกรต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับการประกอบเกษตรกรรม หรือกิจการอื่นตามโครงการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือแผนการผลิตและการจำหน่ายผลิตผลเกษตรกรรมถ้าเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคหนึ่งจนเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลอื่นหรือกระทบกระเทือนแผนการผลิตและการจำหน่ายผลิตผลเกษตรกรรมอย่างร้ายแรงให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดดำเนินการต่อไปตามความในข้อ ๑๓ข้อ ๑๒เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรใดประสงค์จะสละสิทธิในการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินที่ได้รับอนุญาตให้ยื่นคำขอสละสิทธิณ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดแห่งท้องที่ ตามแบบที่กำหนดท้ายระเบียบนี้หมวด ๓การสั่งให้ออกจากที่ดินข้อ ๑๓ เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรอาจถูกสั่งให้ออกจากที่ดินได้ในกรณีดังต่อไปนี้(๑) กรณีไม่ปฏิบัติตามความในข้อ ๗ หรือข้อ ๘(๒) ไม่ชำระค่าตอบแทน หรือค่าบริการใด ๆตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด(๓)ไม่ทำประโยชน์ในที่ดินที่จัดให้จนเป็นเหตุให้กระทบกระเทือนต่อแผนการผลิตและการจำหน่ายผลิตผลเกษตรกรรม(๔) กระทำการฝ่าฝืนข้อ ๙ หรือข้อ ๑๑หรือฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของคณะกรรมการคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือผิดสัญญา หรือประพฤติปฏิบัติอย่างหนึ่งอย่างใด โดยประการที่แสดงให้เห็นว่าไม่สุจริตหรือแสดงตนเป็นอุปสรรคต่อการดำเนินงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเมื่อคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดเห็นว่ามีเหตุดังกล่าวข้างต้นเกิดขึ้นให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดมีคำเตือนเป็นหนังสือให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรปฏิบัติให้ถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนดถ้าเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรไม่ปฏิบัติตามให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดมีคำสั่งให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรพร้อมด้วยบริวารออกจากที่ดินเมื่อมีคำสั่งให้เกษตรกร หรือสถาบันเกษตรกรออกจากที่ดินตามความในวรรคสองแล้วให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรผู้นั้นเป็นอันสิ้นสิทธิในการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินเว้นแต่จะมีการร้องเรียนตามข้อ ๑๘ และคณะกรรมการมีคำวินิจฉัยเป็นอย่างอื่นในระหว่างการพิจารณาคำร้องเรียนของคณะกรรมการตามข้อ ๑๘ ให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรที่คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดสั่งให้ออกจากที่ดินยังคงอยู่ทำประโยชน์ในที่ดินนั้นได้ต่อไปจนกว่าคณะกรรมการจะมีคำวินิจฉัยหมวด ๔การสิ้นสิทธิและผลของการสิ้นสิทธิการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินข้อ ๑๔เกษตรกร หรือสถาบันเกษตรกรย่อมสิ้นสิทธิเข้าทำประโยชน์ในที่ดินเขตปฏิรูปที่ดินในกรณีดังต่อไปนี้(๑) ตาย เลิกสถาบันเกษตรกร หรือสละสิทธิเว้นแต่จะมีการโอนไปยังบุคคลอื่นโดยชอบตามมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมพ.ศ. ๒๕๑๘(๒) ขาดคุณสมบัติตามระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเกี่ยวกับการคัดเลือกเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรซึ่งมีสิทธิได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมในสาระสำคัญดังต่อไปนี้ก.สัญชาติไทยข. มีที่ดินทำกินเป็นของตนเองเพียงพอแก่การเลี้ยงชีพอยู่แล้วก่อนดำเนินการคัดเลือกเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน(๓) สิ้นสิทธิไปตามระเบียบ ข้อบังคับ ข้อตกลงหรือข้อสัญญาในการกู้ยืมเงินจากสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรหรือสถาบันการเงินอื่นตามโครงการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม(๔) สิ้นสิทธิไปตามสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าซื้อที่ทำกับสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม(๕)ถูกสั่งให้ออกไปจากที่ดินที่ได้รับจากการปฏิรูปที่ดินตามความในข้อ ๑๓ข้อ ๑๕ในกรณีเกษตรกร หรือสถาบันเกษตรกรใดสิ้นสิทธิเข้าทำประโยชน์ในที่ดินตามข้อ๑๔ ให้เลขาธิการ หรือผู้ซึ่งเลขาธิการมอบหมายบอกเลิกสัญญาเช่าหรือสัญญาเช่าซื้อและสั่งเพิกถอนสิทธิในการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินนั้น พร้อมทั้งเรียกเอกสารดังกล่าวและหนังสืออนุญาตคืนให้แก่ทางราชการด้วยและเพื่อประโยชน์แห่งการนี้ให้สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือผู้ซึ่งสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมมอบหมายดำเนินการเกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินและหนี้สินของเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกร อันเกี่ยวเนื่องกับกิจการที่ทางราชการได้ลงทุนไป หรือให้กู้ยืมตามสัญญา ทั้งนี้ ตามที่ระเบียบคณะกรรมการกำหนดหมวด ๕บทเบ็ดเตล็ดข้อ ๑๖ การปฏิบัติที่ดินเพื่อเกษตรกรรมในท้องที่ใดมีเหตุจำเป็นยังไม่อาจปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดโดยความเห็นชอบของเลขาธิการมีอำนาจพิจารณาประกาศยกเว้นการใช้ระเบียบนี้ทั้งหมดหรือบางส่วนได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด แล้วรายงานให้คณะกรรมการทราบโดยไม่ชักช้าเมื่อเหตุความจำเป็นดังกล่าวในวรรคหนึ่งได้สิ้นสุดลง ให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดโดยความเห็นชอบของเลขาธิการนำความในระเบียบนี้มาใช้บังคับต่อไปข้อ ๑๗ ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินการตามระเบียบนี้หรือกรณีที่คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดมีปัญหาเกี่ยวกับการสิ้นสิทธิในการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินตามความในข้อ๑๔ หรือกรณีที่ผู้ถูกสั่งให้ออกจากที่ดินร้องเรียนว่า การสั่งให้ออกจากที่ดินนั้นมิได้เป็นไปด้วยความเที่ยงธรรมให้คณะการการปฏิรูปที่ดินจังหวัดดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงโดยละเอียด แล้วรวบรวมเรื่องพร้อมเสนอความเห็นไปยังสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเพื่อพิจารณาและทำความเห็นเสนอคณะกรรมการเพื่อพิจารณาวินิจฉัยต่อไปข้อ ๑๘ ให้คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดมีอำนาจกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขว่าด้วยการปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินในรายละเอียดได้ ทั้งนี้เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ข้อ ๑๙ให้เลขาธิการ หรือคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินจังหวัดหรือปฏิรูปที่ดินจังหวัด ซึ่งได้รับมอบหมายให้ดำเนินการในเรื่องใดๆ ตามระเบียบนี้ รายงานผลการดำเนินงานตามระเบียบนี้ความก้าวหน้าของงานรวมตลอดทั้งปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานตามหน้าที่ไปยังคณะกรรมการเพื่อทราบทั้งนี้ให้รายงานอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้งให้ไว้ ณ วันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๒วงศ์ พลนิกรรัฐมนตรีช่วยว่าการฯ ปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประธานคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม[เอกสารแนบท้าย]๑. [๒]หนังสืออนุญาตให้เข้าประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินส.ป.ก. ๔ - ๐๑ ก(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ว่าด้วยการให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๒๘ [๓][๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๗/ตอนที่ ๙๘ ก/หน้า ๑๘/๒๗ มิถุนายน ๒๕๒๓[๒] แบบหนังสืออนุญาตท้ายระเบียบนี้แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ว่าด้วยการให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๒๘[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๐๒/ตอนที่ ๑๒๓/หน้า ๕๐/๑๐ กันยายน ๒๕๒๘