คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537หลักกฎหมาย: การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ เนื่องจากโจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน อันเป็นการผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน เมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิดและไม่บอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวและจำเลยเลิกจ้างโจทก์ไม่เป็นธรรม โจทก์เสียหายเท่ากับเงินเดือนสุดท้าย 6 เดือน นอกจากนี้จำเลยยังค้างจ่ายค่าจ้างประจำเดือนกันยายนและตุลาคม 2535 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 700,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ 70,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ข้อแรกว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว ต้องได้รับใบอนุญาตให้เข้าทำงานในประเทศไทยซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งการจ้าง ข้อตกลงตามเอกสารหมาย ล.1เป็นข้อตกลงที่ไม่ขัดต่อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนนั้น เห็นว่า อุทธรณ์ดังกล่าว จำเลยมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การ ทั้งศาลแรงงานกลางก็มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยในชั้นพิพากษาคดี อุทธรณ์ของจำเลยจึงเป็นอุทธรณ์ในข้อที่มิได้ว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลแรงงานกลาง แม้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาก็ไม่เห็นสมควรที่จะยกขึ้นวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยจำเลยอุทธรณ์ข้อสุดท้ายว่า โจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชยนั้น เห็นว่าเมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ตามอัตราที่กำหนดในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 จำเลยในฐานะนายจ้างจะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ก็ต่อเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีหนึ่งกรณีใดตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 47 การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีที่โจทก์ผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537นาย วิลเลี่ยม โรเบิร์ต ไดเยอร์โจทก์บริษัท เลเทอร์อาร์ท จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46, ข้อ 47 การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ เนื่องจากโจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน อันเป็นการผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน เมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิดและไม่บอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวและจำเลยเลิกจ้างโจทก์ไม่เป็นธรรม โจทก์เสียหายเท่ากับเงินเดือนสุดท้าย 6 เดือน นอกจากนี้จำเลยยังค้างจ่ายค่าจ้างประจำเดือนกันยายนและตุลาคม 2535 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 700,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ 70,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ข้อแรกว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว ต้องได้รับใบอนุญาตให้เข้าทำงานในประเทศไทยซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งการจ้าง ข้อตกลงตามเอกสารหมาย ล.1เป็นข้อตกลงที่ไม่ขัดต่อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนนั้น เห็นว่า อุทธรณ์ดังกล่าว จำเลยมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การ ทั้งศาลแรงงานกลางก็มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยในชั้นพิพากษาคดี อุทธรณ์ของจำเลยจึงเป็นอุทธรณ์ในข้อที่มิได้ว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลแรงงานกลาง แม้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาก็ไม่เห็นสมควรที่จะยกขึ้นวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยจำเลยอุทธรณ์ข้อสุดท้ายว่า โจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชยนั้น เห็นว่าเมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ตามอัตราที่กำหนดในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 จำเลยในฐานะนายจ้างจะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ก็ต่อเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีหนึ่งกรณีใดตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 47 การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีที่โจทก์ผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สวรรค์ ศักดารักษ์-ชลิต ประไพศาล-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ วินิจฉัยเกี่ยวกับค่าชดเชยซึ่งมีข้อพิจารณา ดังนี้ 1. หลักกฎหมายและสาระสำคัญของกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่16 เมษายน 2515 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 14) ลงวันที่ 16 สิงหาคม 2536บัญญัติว่า ข้อ 46 ให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างดังต่อไปนี้ (1) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหนึ่งร้อยยี่สิบวัน แต่ไม่ครบหนึ่งปีโดยรวมวันหยุด วันลา และวันที่นายจ้างสั่งให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้าง ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสามสิบวันหรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานสามสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (2) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหนึ่งปี แต่ไม่ครบสามปีโดยรวมวันหยุดวันลา และวันที่นายจ้างสั่งให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้าง ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายเก้าสิบวันหรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานเก้าสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (3) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบสามปีขึ้นไป โดยรวมวันหยุดวันลา และวันที่นายจ้างสั่งให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้าง ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายหนึ่งร้อยแปดสิบวันหรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานหนึ่งร้อยแปดสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย การเลิกจ้างตามข้อนี้ หมายความว่า การกระทำใดที่นายจ้างไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อไปและไม่จ่ายค่าจ้างให้ไม่ว่าจะเป็นเพราะเหตุสิ้นสุดสัญญาจ้างหรือเหตุอื่นใดและหมายความรวมถึงกรณีที่ลูกจ้างไม่ได้ทำงานและไม่ได้รับค่าจ้างเพราะเหตุที่นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป ความในข้อนี้มิให้ใช้บังคับแก่ลูกจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและเลิกจ้างตามกำหนดระยะเวลานั้น การจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาตามวรรคสามจะกระทำได้สำหรับการจ้างงานในโครงการเฉพาะที่มิใช่งานปกติของธุรกิจหรือการค้าของนายจ้าง ซึ่งต้องมีระยะเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดของงานที่แน่นอน หรือในงานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราวที่มีกำหนดการสิ้นสุดหรือความสำเร็จของงาน หรือในงานที่เป็นไปตามฤดูกาลและได้จ้างในช่วงเวลาของฤดูกาลนั้น ซึ่งงานนั้นจะต้องแล้วเสร็จภายในเวลาไม่เกินสองปี โดยนายจ้างและลูกจ้างได้ทำสัญญาเป็นหนังสือไว้ตั้งแต่เมื่อเริ่มจ้างสาระสำคัญของข้อ 46 1. นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย เมื่อ 1.1 นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง 1.2 ลูกจ้างไม่ได้กระทำผิดตามข้อ 47 1.3 ลูกจ้างทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไป 1.4 ได้ค่าชดเชยมากน้อยตามอายุงาน 1.4.1 ครบ 120 วัน ไม่ถึง 1 ปี ได้ 30 วัน 1.4.2 ครบ 1 ปี ไม่ถึง 3 ปี ได้ 90 วัน 1.4.3 ครบ 3 ปีขึ้นไป ได้ 180 วัน 2. การเลิกจ้าง หมายถึง 2.1 นายจ้างให้ลูกจ้างออกจากงาน โดย 2.1.1 ไม่ให้ลูกจ้างทำงาน 2.1.2 ไม่จ่ายค่าจ้าง 2.2 เนื่องจาก 2.2.1 สัญญาจ้างสิ้นสุด 2.2.2 เหตุอื่น 2.3 รวมถึงกรณีนายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป 2.3.1 ลูกจ้างไม่ได้ทำงาน 2.3.2 ลูกจ้างไม่ได้รับค่าจ้าง 2.3.3 นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป 3. การจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอน ซึ่งนายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย มีหลักเกณฑ์ดังนี้ 3.1 งานนั้นเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งคือ 3.1.1 งานโครงการที่มิใช่งานปกติธุรกิจหรือการค้าของนายจ้าง 3.1.2 งานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราว 3.1.3 งานที่เป็นไปตามฤดูกาล 3.2 ทำสัญญาจ้างเป็นหนังสือ 3.3 มีกำหนดระยะเริ่มต้นและสิ้นสุดแน่นอน 3.4 งานนั้นต้องแล้วเสร็จภายในไม่เกินสองปี ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใด ดังต่อไปนี้ (1) ทุจริตต่อหน้าที่ (2) กระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง (3) จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างได้รับทราบหนังสือเตือนเว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน (5) ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลาสามวันทำงานติดต่อกันไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม โดยไม่มีเหตุอันสมควร (6) ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง (7) ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกสาระสำคัญของข้อ 47 หากลูกจ้างกระทำผิดข้อใดข้อหนึ่งใน (1)-(7) ในข้อ 47 ลูกจ้างนั้นไม่มีสิทธิได้ค่าชดเชย 2. ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537 ปรากฏว่าโจทก์เป็นชาวต่างประเทศเข้ามาทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลยในประเทศไทย ซึ่งต้องมีใบอนุญาตให้ทำงานจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนจึงจะสามารถทำงานในประเทศไทยได้ โดยโจทก์ได้ตกลงกับจำเลยว่าจะดำเนินการขอใบอนุญาตในการทำงานให้เสร็จภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้ทำสัญญาจ้างแล้วโจทก์ไม่สามารถขอใบอนุญาตในการทำงานได้จำเลยถือว่าโจทก์ทำผิดสัญญาจ้าง จึงเลิกจ้างโจทก์ คดีมีปัญหาว่าการที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ทำผิดสัญญาจ้างเช่นนี้ จำเลยจะต้องจ่ายค่าชดเชยให้โจทก์หรือไม่ ซึ่งศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่าจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างได้เลิกจ้างโจทก์ที่เป็นลูกจ้างโดยอ้างเหตุว่าโจทก์ไม่สามารถขอใบอนุญาตในการทำงานได้ ซึ่งเหตุดังกล่าวมิได้มีบัญญัติไว้ในข้อใดข้อหนึ่งของข้อ 47 จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ ซึ่งเป็นคำวินิจฉัยที่ชอบด้วยข้อ 46 และข้อ 47 3. ข้อสังเกต การทำผิดสัญญาจ้างกับการจ่ายค่าชดเชยนั้นเป็นคนละเรื่องกันการผิดสัญญาจ้างต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในเรื่องนิติกรรมสัญญาและสัญญาจ้างแรงงานซึ่งคู่สัญญาอีกฝ่ายมีสิทธิเลิกสัญญาและเรียกค่าเสียหายได้ ส่วนการจ่ายค่าชดเชยหรือไม่นั้นต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานฯ ข้อ 46 และ ข้อ 47 ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537 แม้จำเลยจะมีสิทธิเลิกสัญญาจ้างได้ แต่เมื่อไม่เข้าข้อยกเว้นที่จะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามข้อ 47 จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชย รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิดและไม่บอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวและจำเลยเลิกจ้างโจทก์ไม่เป็นธรรม โจทก์เสียหายเท่ากับเงินเดือนสุดท้าย 6 เดือน นอกจากนี้จำเลยยังค้างจ่ายค่าจ้างประจำเดือนกันยายนและตุลาคม 2535 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 700,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ 70,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ข้อแรกว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว ต้องได้รับใบอนุญาตให้เข้าทำงานในประเทศไทยซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งการจ้าง ข้อตกลงตามเอกสารหมาย ล.1เป็นข้อตกลงที่ไม่ขัดต่อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนนั้น เห็นว่า อุทธรณ์ดังกล่าว จำเลยมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การ ทั้งศาลแรงงานกลางก็มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยในชั้นพิพากษาคดี อุทธรณ์ของจำเลยจึงเป็นอุทธรณ์ในข้อที่มิได้ว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลแรงงานกลาง แม้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาก็ไม่เห็นสมควรที่จะยกขึ้นวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยจำเลยอุทธรณ์ข้อสุดท้ายว่า โจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชยนั้น เห็นว่าเมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ตามอัตราที่กำหนดในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 จำเลยในฐานะนายจ้างจะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ก็ต่อเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีหนึ่งกรณีใดตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 47 การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีที่โจทก์ผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537นาย วิลเลี่ยม โรเบิร์ต ไดเยอร์โจทก์บริษัท เลเทอร์อาร์ท จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46, ข้อ 47 การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ เนื่องจากโจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน อันเป็นการผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน เมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิดและไม่บอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวและจำเลยเลิกจ้างโจทก์ไม่เป็นธรรม โจทก์เสียหายเท่ากับเงินเดือนสุดท้าย 6 เดือน นอกจากนี้จำเลยยังค้างจ่ายค่าจ้างประจำเดือนกันยายนและตุลาคม 2535 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 700,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ 70,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยอุทธรณ์ข้อแรกว่าโจทก์เป็นคนต่างด้าว ต้องได้รับใบอนุญาตให้เข้าทำงานในประเทศไทยซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งการจ้าง ข้อตกลงตามเอกสารหมาย ล.1เป็นข้อตกลงที่ไม่ขัดต่อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนนั้น เห็นว่า อุทธรณ์ดังกล่าว จำเลยมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การ ทั้งศาลแรงงานกลางก็มิได้ยกขึ้นวินิจฉัยในชั้นพิพากษาคดี อุทธรณ์ของจำเลยจึงเป็นอุทธรณ์ในข้อที่มิได้ว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลแรงงานกลาง แม้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาก็ไม่เห็นสมควรที่จะยกขึ้นวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 142(5) ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยจำเลยอุทธรณ์ข้อสุดท้ายว่า โจทก์ผิดข้อตกลงในเรื่องการขอใบอนุญาตทำงาน โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชยนั้น เห็นว่าเมื่อจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างเลิกจ้างโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง จำเลยก็จะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ตามอัตราที่กำหนดในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 จำเลยในฐานะนายจ้างจะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ก็ต่อเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีหนึ่งกรณีใดตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 47 การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ในกรณีที่โจทก์ผิดข้อตกลงตามสัญญาจ้างแรงงานนั้นมิใช่กรณีหนึ่งกรณีใดตามที่บัญญัติไว้ในข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สวรรค์ ศักดารักษ์-ชลิต ประไพศาล-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ วินิจฉัยเกี่ยวกับค่าชดเชยซึ่งมีข้อพิจารณา ดังนี้ 1. หลักกฎหมายและสาระสำคัญของกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่16 เมษายน 2515 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 14) ลงวันที่ 16 สิงหาคม 2536บัญญัติว่า ข้อ 46 ให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างดังต่อไปนี้ (1) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหนึ่งร้อยยี่สิบวัน แต่ไม่ครบหนึ่งปีโดยรวมวันหยุด วันลา และวันที่นายจ้างสั่งให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้าง ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสามสิบวันหรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานสามสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (2) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหนึ่งปี แต่ไม่ครบสามปีโดยรวมวันหยุดวันลา และวันที่นายจ้างสั่งให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้าง ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายเก้าสิบวันหรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานเก้าสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (3) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบสามปีขึ้นไป โดยรวมวันหยุดวันลา และวันที่นายจ้างสั่งให้หยุดงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้าง ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายหนึ่งร้อยแปดสิบวันหรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานหนึ่งร้อยแปดสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย การเลิกจ้างตามข้อนี้ หมายความว่า การกระทำใดที่นายจ้างไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อไปและไม่จ่ายค่าจ้างให้ไม่ว่าจะเป็นเพราะเหตุสิ้นสุดสัญญาจ้างหรือเหตุอื่นใดและหมายความรวมถึงกรณีที่ลูกจ้างไม่ได้ทำงานและไม่ได้รับค่าจ้างเพราะเหตุที่นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป ความในข้อนี้มิให้ใช้บังคับแก่ลูกจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและเลิกจ้างตามกำหนดระยะเวลานั้น การจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาตามวรรคสามจะกระทำได้สำหรับการจ้างงานในโครงการเฉพาะที่มิใช่งานปกติของธุรกิจหรือการค้าของนายจ้าง ซึ่งต้องมีระยะเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดของงานที่แน่นอน หรือในงานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราวที่มีกำหนดการสิ้นสุดหรือความสำเร็จของงาน หรือในงานที่เป็นไปตามฤดูกาลและได้จ้างในช่วงเวลาของฤดูกาลนั้น ซึ่งงานนั้นจะต้องแล้วเสร็จภายในเวลาไม่เกินสองปี โดยนายจ้างและลูกจ้างได้ทำสัญญาเป็นหนังสือไว้ตั้งแต่เมื่อเริ่มจ้างสาระสำคัญของข้อ 46 1. นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย เมื่อ 1.1 นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง 1.2 ลูกจ้างไม่ได้กระทำผิดตามข้อ 47 1.3 ลูกจ้างทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไป 1.4 ได้ค่าชดเชยมากน้อยตามอายุงาน 1.4.1 ครบ 120 วัน ไม่ถึง 1 ปี ได้ 30 วัน 1.4.2 ครบ 1 ปี ไม่ถึง 3 ปี ได้ 90 วัน 1.4.3 ครบ 3 ปีขึ้นไป ได้ 180 วัน 2. การเลิกจ้าง หมายถึง 2.1 นายจ้างให้ลูกจ้างออกจากงาน โดย 2.1.1 ไม่ให้ลูกจ้างทำงาน 2.1.2 ไม่จ่ายค่าจ้าง 2.2 เนื่องจาก 2.2.1 สัญญาจ้างสิ้นสุด 2.2.2 เหตุอื่น 2.3 รวมถึงกรณีนายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป 2.3.1 ลูกจ้างไม่ได้ทำงาน 2.3.2 ลูกจ้างไม่ได้รับค่าจ้าง 2.3.3 นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป 3. การจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอน ซึ่งนายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย มีหลักเกณฑ์ดังนี้ 3.1 งานนั้นเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งคือ 3.1.1 งานโครงการที่มิใช่งานปกติธุรกิจหรือการค้าของนายจ้าง 3.1.2 งานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราว 3.1.3 งานที่เป็นไปตามฤดูกาล 3.2 ทำสัญญาจ้างเป็นหนังสือ 3.3 มีกำหนดระยะเริ่มต้นและสิ้นสุดแน่นอน 3.4 งานนั้นต้องแล้วเสร็จภายในไม่เกินสองปี ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใด ดังต่อไปนี้ (1) ทุจริตต่อหน้าที่ (2) กระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง (3) จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างได้รับทราบหนังสือเตือนเว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน (5) ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลาสามวันทำงานติดต่อกันไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม โดยไม่มีเหตุอันสมควร (6) ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง (7) ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกสาระสำคัญของข้อ 47 หากลูกจ้างกระทำผิดข้อใดข้อหนึ่งใน (1)-(7) ในข้อ 47 ลูกจ้างนั้นไม่มีสิทธิได้ค่าชดเชย 2. ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537 ปรากฏว่าโจทก์เป็นชาวต่างประเทศเข้ามาทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลยในประเทศไทย ซึ่งต้องมีใบอนุญาตให้ทำงานจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนจึงจะสามารถทำงานในประเทศไทยได้ โดยโจทก์ได้ตกลงกับจำเลยว่าจะดำเนินการขอใบอนุญาตในการทำงานให้เสร็จภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้ทำสัญญาจ้างแล้วโจทก์ไม่สามารถขอใบอนุญาตในการทำงานได้จำเลยถือว่าโจทก์ทำผิดสัญญาจ้าง จึงเลิกจ้างโจทก์ คดีมีปัญหาว่าการที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ทำผิดสัญญาจ้างเช่นนี้ จำเลยจะต้องจ่ายค่าชดเชยให้โจทก์หรือไม่ ซึ่งศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่าจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างได้เลิกจ้างโจทก์ที่เป็นลูกจ้างโดยอ้างเหตุว่าโจทก์ไม่สามารถขอใบอนุญาตในการทำงานได้ ซึ่งเหตุดังกล่าวมิได้มีบัญญัติไว้ในข้อใดข้อหนึ่งของข้อ 47 จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์ ซึ่งเป็นคำวินิจฉัยที่ชอบด้วยข้อ 46 และข้อ 47 3. ข้อสังเกต การทำผิดสัญญาจ้างกับการจ่ายค่าชดเชยนั้นเป็นคนละเรื่องกันการผิดสัญญาจ้างต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในเรื่องนิติกรรมสัญญาและสัญญาจ้างแรงงานซึ่งคู่สัญญาอีกฝ่ายมีสิทธิเลิกสัญญาและเรียกค่าเสียหายได้ ส่วนการจ่ายค่าชดเชยหรือไม่นั้นต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานฯ ข้อ 46 และ ข้อ 47 ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 211/2537 แม้จำเลยจะมีสิทธิเลิกสัญญาจ้างได้ แต่เมื่อไม่เข้าข้อยกเว้นที่จะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามข้อ 47 จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชย รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์