กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่ ๔๒ (พ.ศ. ๒๕๓๖)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ และมาตรา ๒๓ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกแบบ ขส.บ. ๑๒ ฉ. และแบบ ขส.บ. ๑๒ ช. ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ.๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ และให้ใช้แบบ ขส.บ. ๑๒ ฉ.และแบบ ขส.บ. ๑๒ ช. ท้ายกฎกระทรวงนี้แทนข้อ ๒ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารและใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของที่นายทะเบียนได้ออกให้แก่ผู้ได้รับใบอนุญาตก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้ใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะสิ้นอายุข้อ ๓[๑]กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปให้ไว้ ณ วันที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๖จรัส พั้วช่วยรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมขส.บ. ๑๒ ฉ.(ครุฑ)ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ใบอนุญาตที่ ........................... / ....................... นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้............................................................................................ สำนักงานชื่อ ................................................................................................................ อยู่เลขที่ ........................ ตรอก/ซอย .............................................................. ถนน ....................................................... หมู่ที่ ............... ตำบล/แขวง ................................................ อำเภอ/เขต ......................... จังหวัด ......................................... มีสิทธิประกอบการขนส่งส่วนบุคคลใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ ๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ ................................. เดือน ............................... พ.ศ. ....................... ถึงวันที่ ............. เดือน ........................... พ.ศ. .................. โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๕ในใบอนุญาตนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ........... เดือน ............................. พ.ศ. ................... .............................................................. นายทะเบียนเงื่อนไข(๑) จำนวนรถผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ใน(๒) จำนวนไม่เกิน คัน(๒) ลักษณะ ชนิด ขนาดของรถ และเครื่องหมาย(ก)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คันมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คันมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คันมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คันมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คันมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คันมาตรฐาน ............................................................................................................. จำนวน ............................ คัน(ข)ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาต ถ้ามีเป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคันโดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง(๓) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บซ่อม และบำรุงรักษารถ ดังนี้(ก)สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่ ............................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... (ข)สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. ...................................................................................................................................................................................... (๔) จำนวนผู้ประจำรถผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีผู้ขับรถอย่างน้อยดังนี้........................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... (๕) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ลำดับที่รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาตวัน/เดือน/ปีลงชื่อนายทะเบียนคำเตือน(๑)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตนี้มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒(๒)ผู้ได้รับอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกท้องที่ที่ได้รับอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วันจนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง(๓)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาทหรือทั้งจำทั้งปรับ(๔)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่ง หรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผยณ ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท(๕)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน๑,๐๐๐ บาท(๖)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน๑๕ วัน นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๗แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐บาท(๗)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา๒๘ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒(๘)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบและไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน๑๐,๐๐๐ บาทขส.บ. ๑๒ ช.(ครุฑ)ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ ใบอนุญาตที่ ........................... / ....................... นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้............................................................................................ สำนักงานชื่อ ................................................................................................................ อยู่เลขที่ ........................ ตรอก/ซอย .............................................................. ถนน ....................................................... หมู่ที่ ............... ตำบล/แขวง ................................................ อำเภอ/เขต ......................... จังหวัด ......................................... มีสิทธิประกอบการขนส่งส่วนบุคคลใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ ๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ ................................. เดือน ............................... พ.ศ. ....................... ถึงวันที่ ............. เดือน ........................... พ.ศ. .................. โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๕ในใบอนุญาตนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ........... เดือน ............................. พ.ศ. ................... ................................................................. นายทะเบียนเงื่อนไข(๑) จำนวนรถผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ใน(๒) จำนวนไม่เกิน คัน(๒) ลักษณะ ชนิด ขนาดของรถ และเครื่องหมาย(ก)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คันลักษณะ .......................................................................................................... จำนวน .................................. คัน(ข)ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาต ถ้ามีเป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง(๓) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถดังนี้(ก)สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่ ............................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... (ข)สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. ...................................................................................................................................................................................... (๔) จำนวนผู้ประจำรถผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีผู้ขับรถอย่างน้อยดังนี้........................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... - ๒ -(๕) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ลำดับที่รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาตวัน/เดือน/ปีลงชื่อนายทะเบียนคำเตือน(๑)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตนี้มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒(๒)ผู้ได้รับอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกท้องที่ที่ได้รับอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วันจนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง(๓)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใดใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ(๔)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่ง หรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผยณ ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท (๕)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใดไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน๑,๐๐๐ บาท(๖)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใดไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน๑,๐๐๐ บาท(๗)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใดมีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา ๒๘วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒(๘)ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบและไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน๑๐,๐๐๐ บาทหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๓๔ (๔)แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญัติว่าในการออกใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลให้นายทะเบียนกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับจำนวนผู้ประจำรถตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางกำหนดไว้ในใบอนุญาตประกอบการขนส่งแต่โดยที่ปัจจุบันแบบใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลที่กำหนดไว้ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่๔ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ไม่มีช่องรายการบันทึกเงื่อนไขเกี่ยวกับจำนวนผู้ประจำรถไว้ในแบบใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลสมควรปรับปรุงแบบใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลดังกล่าวเพื่อให้เหมาะสมและสอดคล้องกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ ที่แก้ไขเพิ่มเติมใหม่ดังกล่าวจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้โชติกานต์/ปรับปรุง๒๓ กันยายน ๒๕๕๗อังศุมาลี/เพิ่มเติม๒๐ มกราคม ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๑๙๖/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๖/๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๓๖