ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการพ.ศ. ๒๕๕๕ โดยที่กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒กำหนดให้รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารอาจมีเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการได้แต่ต้องมีลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติในการใช้งานตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดดังนั้นเพื่อให้เครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการมีความเหมาะสมและความปลอดภัยในการใช้งานอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑ ทวิ (๓) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อธิบดีกรมการขนส่งทางบกจึงออกประกาศกำหนดลักษณะ ขนาดและคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้(๑) รถคนพิการ (Wheelchair) หมายความว่า รถสำหรับคนพิการใช้ในการเคลื่อนที่(๒) ประตูรถ หมายความว่าประตูทางขึ้นลงสำหรับรถคนพิการ คนพิการ หรือผู้โดยสาร(๓) เครื่องยก (Lift) หมายความว่า อุปกรณ์ที่มีแป้นยก (Platform) เป็นส่วนประกอบและมีระบบควบคุมให้แป้นยกขึ้นหรือลง เพื่อให้รถคนพิการ คนพิการ หรือผู้โดยสารสามารถเคลื่อนที่ระหว่างห้องโดยสารและพื้นถนนหรือทางเท้าได้โดยสะดวกและปลอดภัย(๔) ทางลาด (Ramp) หมายความว่าอุปกรณ์สำหรับเชื่อมช่องว่างระหว่างพื้นห้องโดยสารกับพื้นถนนหรือทางเท้าเพื่อให้รถคนพิการสามารถเคลื่อนที่ระหว่างห้องโดยสารและพื้นถนนหรือทางเท้าได้โดยสะดวกและปลอดภัย(๕) อุปกรณ์ยึดตรึงรถคนพิการ (Wheelchair restraint system) หมายความว่าอุปกรณ์สำหรับยึดตรึงรถคนพิการให้ติดอยู่ในพื้นที่จอดรถคนพิการอย่างมั่นคงและปลอดภัยข้อ ๒ เครื่องอุปกรณ์ที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการได้แก่ ที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการ กริ่งสัญญาณหยุดรถข้อมูลแสดงเส้นทางการเดินรถและจุดจอดรถ ประตูรถ เครื่องยก ทางลาด และพื้นที่จอดรถคนพิการข้อ ๓ ที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการต้องอยู่ในบริเวณที่ใกล้กับประตูรถและมีข้อความระบุว่า ที่นั่งสำรองคนพิการ ที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนข้อ ๔ กริ่งสัญญาณหยุดรถต้องอยู่ในบริเวณที่ใกล้เคียงกับที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการและต้องอยู่สูงจากพื้นห้องโดยสารไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกินกว่า ๑.๒๐เมตร โดยบริเวณที่กดกริ่งสัญญาณต้องมีผิวสัมผัสที่แสดงว่าเป็นจุดกดกริ่งสัญญาณและเมื่อกดกริ่งสัญญาณต้องมีเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงบริเวณที่นั่งผู้ขับรถข้อ ๕ ข้อมูลแสดงเส้นทางการเดินรถและจุดจอดรถต้องติดอยู่ในบริเวณที่ผู้โดยสารภายในรถสามารถมองเห็นได้โดยง่ายข้อ ๖ ประตูรถต้องมีลักษณะขนาด และคุณสมบัติดังนี้(๑) มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตรและต้องมีแสงส่องสว่างเพียงพอสำหรับการใช้งานในเวลากลางคืน(๒) ติดตั้งเครื่องยกหรือทางลาดที่มีลักษณะ ขนาดและคุณสมบัติตามที่กำหนดในข้อ ๗ หรือข้อ ๘ข้อ ๗ เครื่องยกต้องมีลักษณะขนาด และคุณสมบัติดังนี้(๑) มีแป้นยกที่มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร ยาวไม่น้อยกว่า๑.๒๐ เมตร โดยต้องรับน้ำหนักคนพิการและรถคนพิการได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยเมื่อใช้งาน(๒) ระบบจะทำงานต่อเมื่อรถจอดหยุดนิ่งโดยผู้ขับรถเป็นผู้ควบคุมการทำงาน(๓)มีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการเคลื่อนที่ในขณะที่เครื่องยกกำลังทำงานโดยต้องทำการยึดรถคนพิการไว้ก่อนที่แป้นยกจะทำงาน(๔) มีสัญญาณเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงในขณะที่ระบบกำลังทำงานข้อ ๘ ทางลาดต้องมีลักษณะขนาด และคุณสมบัติดังนี้(๑) มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตรโดยเมื่อวางเทียบกับทางเท้าต้องมีความลาดชันไม่เกินกว่า ๑ ต่อ ๘ในแนวตั้งต่อแนวราบ และกรณีที่วางเทียบกับระดับพื้นดินต้องมีความลาดชันไม่เกินกว่า๑ ต่อ ๓ ในแนวตั้งต่อแนวราบโดยต้องรับน้ำหนักคนพิการและรถคนพิการได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยเมื่อใช้งานกรณีที่มีความยาวมากกว่า ๑.๒๐ เมตร ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการตกจากทางลาดด้วย(๒) ระบบจะทำงานต่อเมื่อรถจอดหยุดนิ่ง(๓) มีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการตกจากทางลาดโดยขอบมุมของทางลาดต้องไม่มีส่วนแหลมคม(๔) ในกรณีที่เป็นแบบถอดได้ ต้องติดตั้งอย่างมั่นคงแข็งแรงมีความปลอดภัยในการใช้งาน และต้องจัดเก็บในที่ที่เหมาะสมข้อ ๙ พื้นที่จอดรถคนพิการต้องมีลักษณะขนาด และคุณสมบัติดังนี้(๑) อยู่ใกล้บริเวณประตูรถ โดยมีความกว้างไม่น้อยกว่า ๗๕ เซนติเมตรยาวไม่น้อยกว่า ๑.๓๐ เมตร และมีพื้นผิวแบบกันการลื่นไถล(๒)ติดตั้งอุปกรณ์ยึดตรึงรถคนพิการที่สามารถปลดออกได้ง่ายในกรณีฉุกเฉิน(๓) ติดตั้งกริ่งสัญญาณหยุดรถในบริเวณที่ใกล้เคียงกับที่นั่งสำหรับคนพิการที่ใช้รถคนพิการโดยต้องอยู่สูงจากพื้นห้องโดยสารไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกินกว่า ๑.๒๐เมตรและเมื่อกดกริ่งสัญญาณต้องมีเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงบริเวณที่นั่งผู้ขับรถ(๔) ติดสัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนโดยมีข้อความ พื้นที่กำหนดให้ใช้เฉพาะผู้ใช้รถคนพิการข้อ ๑๐ กรณีพื้นที่จอดรถคนพิการมีการติดตั้งที่นั่งผู้โดยสารที่นั่งผู้โดยสารดังกล่าวต้องมีลักษณะและคุณสมบัติดังนี้(๑) ที่นั่งแบบปรับพับเก็บได้เมื่อพับเก็บแล้วต้องไม่ยื่นล้ำเข้าไปในพื้นที่จอดรถคนพิการ(๒) ที่นั่งแบบถอดได้ ต้องถอดรื้อได้ง่ายโดยผู้ประจำรถบริเวณที่นั่งผู้โดยสารในพื้นที่จอดรถคนพิการต้องมีข้อความ กรุณาสละพื้นที่ว่างสำหรับคนพิการที่ใช้รถคนพิการข้อ ๑๑ รถที่มีเครื่องอุปกรณ์ที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการต้องติดสัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศที่กระจกกันลมหน้ากระจกกันลมหลัง และประตูทางขึ้นลง ในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนข้อ ๑๒[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๕สมชัย ศิริวัฒนโชคอธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑. สัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการ ท้ายประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่องกำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการพ.ศ. ๒๕๕๕(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๗ กุมภาพันธ์๒๕๕๕ปณตภร/ผู้ตรวจ๗ มีนาคม ๒๕๕๕[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๓๙ ง/หน้า ๒๐/๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕