คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1459/2532หลักกฎหมาย: เมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตาย และผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้ายจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์เสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2ที่ 3 ด้วยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289, 340, 340 ตรี, 83, 84, 91 พระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72, 72 ทวิ, 78 ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืน จำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289(7), 340 วรรคท้าย, 340 ตรี, 83, 84, 90 ให้ลงโทษประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72 ทวิ, 78 ลงโทษจำเลยที่ 2 ที่ 3 ฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกคนละ4 ปี ฐานพาอาวุธปืน จำคุกคนละ 6 เดือน คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) ให้จำคุกจำเลยทั้งสามไว้ตลอดชีวิต ส่วนความผิดฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3คนละ 2 ปี 8 เดือน ฐานพาอาวุธปืนจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ4 เดือน เมื่อเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91(3)คงจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไว้ตลอดชีวิต ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนจำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ ส่วนจำเลยที่ 3ไม่อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยคดีเกี่ยวกับจำเลยที่ 3 โดยถือว่าคดีมาสู่ศาลอุทธรณ์ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 245 ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำคุก 24 ปี จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรีจำคุกคนละ 24 ปี และความผิดข้อหามีอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุกคนละ 2 ปี กับความผิดข้อหาพาอาวุธปืนไปในทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร จำคุกคนละ 6 เดือน รวมเป็นโทษจำคุกจำเลยที่ 2และที่ 3 คนละ 26 ปี 6 เดือน จำเลยทั้งสามให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำคุกจำเลยที่ 1 มีกำหนด 16 ปี จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ 17 ปี 8 เดือน ข้อหาอื่นให้ยก นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์และจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ได้จ้างวานใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและเมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายกับผู้เสียหายแล้ว จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกซึ่งมีอาวุธปืนได้คุมผู้ตายนั่งรถยนต์ไปด้วยเป็นการแสดงการขู่เข็ญว่าจะกระทำร้ายเพื่อความปลอดภัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกในการปล้นทรัพย์ จึงมีการกระทำอันเป็นการปล้นทรัพย์อยู่ตลอดเวลา เมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกคุมผู้ตายไปยังที่ที่พบศพผู้ตายแล้ว คนร้ายคนหนึ่งใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายแสดงว่ามีเจตนาปกปิดการกระทำความผิดฐานปล้นทรัพย์ การฆ่าผู้ตายจึงเป็นส่วนหนึ่งของการปล้นทรัพย์ อันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย เมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1 แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์รายนี้เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ก็ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์ในฐานะเสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ด้วย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำเลยที่ 2และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี ให้ประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อลงโทษจำคุกตลอดชีวิตแล้วจึงไม่นำโทษจำคุกความผิดกระทงอื่นมารวมกับโทษจำคุกตลอดชีวิตสำหรับจำเลยที่ 2 และที่ 3 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1459/2532อัยการ เพชรบุรีโจทก์นาง อุมาพรหรือจำเรียง เจริญสวัสดิ์ หรือเอี่ยม เมือง กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 83, ม. 84, ม. 87, ม. 340 วรรคท้ายเมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตาย และผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้ายจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์เสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2ที่ 3 ด้วยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289, 340, 340 ตรี, 83, 84, 91 พระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72, 72 ทวิ, 78 ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืน จำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289(7), 340 วรรคท้าย, 340 ตรี, 83, 84, 90 ให้ลงโทษประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72 ทวิ, 78 ลงโทษจำเลยที่ 2 ที่ 3 ฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกคนละ4 ปี ฐานพาอาวุธปืน จำคุกคนละ 6 เดือน คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) ให้จำคุกจำเลยทั้งสามไว้ตลอดชีวิต ส่วนความผิดฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3คนละ 2 ปี 8 เดือน ฐานพาอาวุธปืนจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ4 เดือน เมื่อเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91(3)คงจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไว้ตลอดชีวิต ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนจำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ ส่วนจำเลยที่ 3ไม่อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยคดีเกี่ยวกับจำเลยที่ 3 โดยถือว่าคดีมาสู่ศาลอุทธรณ์ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 245 ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำคุก 24 ปี จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรีจำคุกคนละ 24 ปี และความผิดข้อหามีอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุกคนละ 2 ปี กับความผิดข้อหาพาอาวุธปืนไปในทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร จำคุกคนละ 6 เดือน รวมเป็นโทษจำคุกจำเลยที่ 2และที่ 3 คนละ 26 ปี 6 เดือน จำเลยทั้งสามให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำคุกจำเลยที่ 1 มีกำหนด 16 ปี จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ 17 ปี 8 เดือน ข้อหาอื่นให้ยก นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์และจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ได้จ้างวานใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและเมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายกับผู้เสียหายแล้ว จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกซึ่งมีอาวุธปืนได้คุมผู้ตายนั่งรถยนต์ไปด้วยเป็นการแสดงการขู่เข็ญว่าจะกระทำร้ายเพื่อความปลอดภัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกในการปล้นทรัพย์ จึงมีการกระทำอันเป็นการปล้นทรัพย์อยู่ตลอดเวลา เมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกคุมผู้ตายไปยังที่ที่พบศพผู้ตายแล้ว คนร้ายคนหนึ่งใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายแสดงว่ามีเจตนาปกปิดการกระทำความผิดฐานปล้นทรัพย์ การฆ่าผู้ตายจึงเป็นส่วนหนึ่งของการปล้นทรัพย์ อันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย เมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1 แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์รายนี้เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ก็ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์ในฐานะเสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ด้วย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำเลยที่ 2และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี ให้ประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อลงโทษจำคุกตลอดชีวิตแล้วจึงไม่นำโทษจำคุกความผิดกระทงอื่นมารวมกับโทษจำคุกตลอดชีวิตสำหรับจำเลยที่ 2 และที่ 3 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(มาโนช เพียรสนอง-ประมาณ ชันซื่อ-เจริญ นิลเอสงฆ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมาตรา 340 วรรคท้าย คือการปล้นทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายนั้น ความตายเป็นผลของการกระทำความผิด ตามมาตรา340 วรรคแรก ซึ่ง "ทำให้ผู้กระทำต้องรับโทษหนักขึ้น" จึงต้องเป็น"ผลธรรมดา" ตามมาตรา 63 จะเป็น "ผลโดยตรง" แต่เพียงอย่างเดียวไม่ได้ "ผลธรรมดา" คือ ผลที่ผู้กระทำสามารถ "คาดเห็น" ความเป็นไปได้ของผลนั้น "ผลธรรมดา" ตามมาตรา 63 นี้ คือผลตาม"ทฤษฎีเหตุที่เหมาะสม" ซึ่งเป็นทฤษฎีที่สำคัญอีกทฤษฎีหนึ่ง ในการวินิจฉัยเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผลและมาตรา 63ก็ยอมรับทฤษฎีนี้ โดยบัญญัติว่า หากผลนั้นทำให้ผู้กระทำต้องรับโทษหนักขึ้นแล้ว ผลนั้นจะต้องเป็น "ผลธรรมดา" เช่น ผู้กระทำมีเจตนาเพียงปล้นทรัพย์ ตามมาตรา 340 วรรคแรก หากการปล้นทรัพย์นั้นมีผลทำให้เจ้าทรัพย์ตายด้วย ผู้กระทำจะผิดตามมาตรา 340วรรคท้าย ก็ต่อเมื่อความตายเป็น "ผลธรรมดา" ซึ่งก็ต้องพิจารณาว่า วิญญูชน "คาดเห็น" ความตายนั้น หรือไม่ หาก "คาดเห็น" ก็ถือเป็น "ผลธรรมดา" หากไม่ "คาดเห็น" ก็เป็นผลผิดธรรมดา ทำให้ผู้กระทำมีความผิดตามมาตรา 340 วรรคแรกเท่านั้น "คาดเห็น" นี้ไม่ต้องถึงระดับ "เล็งเห็นผล" มิฉะนั้นจะกลายเป็นเจตนาเล็งเห็นผลตามมาตรา 59 ไป ในกรณีที่ผู้ปล้นทรัพย์ใช้ปืนยิงโดยมีเจตนาฆ่าเจ้าทรัพย์ที่ขัดขืน ผู้ที่ลงมือยิงก็มีความผิดตามมาตรา 289 และมีความผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย เหตุที่ผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย เพราะความตายของเจ้าทรัพย์เป็น "ผลธรรมดา" จากการที่ใช้ปืนยิง เพราะถึงขนาดใช้ปืนยิงกันแล้วความตายย่อมเป็นผลที่วิญญูชน "คาดเห็น"ได้อย่างแน่นอน ผู้ที่ร่วมในการปล้นและร่วมในการฆ่าก็มีความผิดตามมาตรา289,83 และ 340 วรรคท้าย เช่นกัน ผู้ที่ร่วมในการปล้นแต่ไม่ได้ร่วมในการฆ่าด้วยนั้นก็มีความผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย เพราะเมื่อผู้ลงมือยิงมีความผิดตามมาตรา340 วรรคท้ายแล้ว ผู้อื่นที่ร่วมในการปล้นก็ต้องมีความผิดตามมาตรา340 วรรคท้ายด้วย โดยถือเป็น "เหตุในลักษณะคดี" ตามมาตรา 89(เป็นเหตุในลักษณะคดีประเภท "เพิ่มโทษ") ซึ่งมีผลถึงผู้ที่ร่วมในการกระทำทุกคน (คำพิพากษาฎีกาที่ 15/2515 และ 84-85/2516 มีข้อสังเกตว่า ศาลฎีกาลงโทษจำเลยอื่น ๆ ตามมาตรา 340 วรรคท้ายโดยมิได้อ้างมาตรา 89 แต่อย่างใด) ตามคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยที่ 2 และที่ 3 ร่วมในการปล้นทรัพย์กับคนร้ายอื่นเท่านั้น แต่มิได้มีเจตนาร่วมกันฆ่าผู้ตายด้วย จำเลยที่ 2 และที่ 3 จึงมีความผิดตามมาตรา340 วรรคท้าย แต่ไม่มีความผิดตามมาตรา 289(7) จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ใช้นั้น เมื่อเป็นการใช้ให้ไปปล้นแต่ผู้ถูกใช้ (คนร้ายอื่น) ได้ไปปล้นและฆ่าผู้ตายด้วย เช่นนี้จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานเป็นผู้ใช้ตามมาตรา 289(7),84 ทั้งนี้ตามที่มาตรา 87 บัญญัติไว้ว่า ถ้า "ผู้กระทำได้กระทำไปเกินขอบเขตที่ใช้...ผู้ใช้...ต้องรับผิดทางอาญาเพียงสำหรับความผิดเท่าที่อยู่ในขอบเขตที่ใช้...เท่านั้น" ซึ่งก็หมายความว่า รับผิดเพียงฐานเป็นผู้ใช้ให้ไปปล้น มิใช่ใช้ให้ไปฆ่า อย่างไรก็ตาม ก็มีประเด็นต่อไปอีกว่า จำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดฐานเป็นผู้ใช้ ตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 หรือตามมาตรา340 วรรคสอง,84 สำหรับปัญหานี้ มาตรา 87 บัญญัติไว้อย่างชัดเจนแล้วว่า "ในกรณีที่ผู้ถูกใช้...จะต้องรับผิดทางอาญามีกำหนดโทษสูงขึ้นเพราะอาศัยผลที่เกิดจากการกระทำความผิด ผู้ใช้ให้กระทำความผิด...ต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่มีกำหนดโทษสูงขึ้นนั้นด้วย" เมื่อจำเลยที่ 2 และที่ 3 ซึ่งเป็นผู้ถูกใช้ ต้องรับผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย ซึ่ง "โทษสูงขึ้น" จากมาตรา 340 วรรคสองผู้ใช้ก็ต้องรับผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 ด้วย จะรับผิดแต่เพียง 340 วรรคสอง,84 ไม่ได้ มีข้อสังเกตว่า แม้ไม่มีมาตรา 87 บัญญัติไว้ดังกล่าวข้างต้นจำเลยที่ 1 ก็ยังต้องรับผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 อยู่นั่นเองเพราะการที่ผู้ถูกใช้ คือ จำเลยที่ 2 และที่ 3 ต้องรับผิดตามมาตรา340 วรรคท้ายนั้น เป็นเหตุในลักษณะคดี (ประเภท "เพิ่มโทษ") ตามมาตรา 89 จึงต้องมีผลถึงผู้เกี่ยวข้องในการกระทำทุก ๆ คนซึ่งรวมทั้งตัวการ ผู้ใช้ ผู้สนับสนุนด้วย อย่างไรก็ตาม เมื่อมาตรา 87บัญญัติไว้โดยเฉพาะเจาะจงแล้ว ก็ไม่ต้องพิจารณามาตรา 89 มาตรา 87 บัญญัติเฉพาะกรณี ผู้ใช้ ผู้โฆษณา และผู้สนับสนุนไม่รวมกรณีตัวการด้วย ในกรณีตัวการ จึงใช้มาตรา 87 ไม่ได้ แต่ให้ใช้หลัก "เหตุในลักษณะคดี" ตามมาตรา 89 เช่น แดง ดำ และขาว ร่วมในการปล้นทรัพย์เหลือง แดงดูต้นทาง ขณะที่ดำและขาวลงมือปล้นทรัพย์เหลืองขัดขืน ดำและขาวจึงร่วมกันใช้ท่อนเหล็กที่วางอยู่บริเวณนั้นตีศีรษะเหลืองอย่างแรง เหลืองตาย เช่นนี้ ดำและขาวผิดมาตรา 340 วรรคท้าย และมาตรา 289ส่วนแดงก็ผิด 340 วรรคท้าย,83 ด้วย (แต่ไม่ผิด 289,83) โดยถือว่าการที่ดำและขาวผิด 340 วรรคท้ายเป็น "เหตุในลักษณะคดี"จึงมีผลถึงแดงซึ่งเป็นตัวการด้วย กรณีเช่นนี้จะใช้มาตรา 87มาปรับไม่ได้ เพราะมาตรา 87 ไม่รวมถึงกรณีตัวการ การที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ ตัดสินว่าจำเลยที่ 1ซึ่งเป็นผู้ใช้ ผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 นั้น จึงเป็นการถูกต้อง เพราะตรงตามบทบัญญัติในมาตรา 87 เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289, 340, 340 ตรี, 83, 84, 91 พระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72, 72 ทวิ, 78 ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืน จำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289(7), 340 วรรคท้าย, 340 ตรี, 83, 84, 90 ให้ลงโทษประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72 ทวิ, 78 ลงโทษจำเลยที่ 2 ที่ 3 ฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกคนละ4 ปี ฐานพาอาวุธปืน จำคุกคนละ 6 เดือน คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) ให้จำคุกจำเลยทั้งสามไว้ตลอดชีวิต ส่วนความผิดฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3คนละ 2 ปี 8 เดือน ฐานพาอาวุธปืนจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ4 เดือน เมื่อเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91(3)คงจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไว้ตลอดชีวิต ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนจำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ ส่วนจำเลยที่ 3ไม่อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยคดีเกี่ยวกับจำเลยที่ 3 โดยถือว่าคดีมาสู่ศาลอุทธรณ์ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 245 ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำคุก 24 ปี จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรีจำคุกคนละ 24 ปี และความผิดข้อหามีอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุกคนละ 2 ปี กับความผิดข้อหาพาอาวุธปืนไปในทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร จำคุกคนละ 6 เดือน รวมเป็นโทษจำคุกจำเลยที่ 2และที่ 3 คนละ 26 ปี 6 เดือน จำเลยทั้งสามให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำคุกจำเลยที่ 1 มีกำหนด 16 ปี จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ 17 ปี 8 เดือน ข้อหาอื่นให้ยก นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์และจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ได้จ้างวานใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและเมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายกับผู้เสียหายแล้ว จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกซึ่งมีอาวุธปืนได้คุมผู้ตายนั่งรถยนต์ไปด้วยเป็นการแสดงการขู่เข็ญว่าจะกระทำร้ายเพื่อความปลอดภัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกในการปล้นทรัพย์ จึงมีการกระทำอันเป็นการปล้นทรัพย์อยู่ตลอดเวลา เมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกคุมผู้ตายไปยังที่ที่พบศพผู้ตายแล้ว คนร้ายคนหนึ่งใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายแสดงว่ามีเจตนาปกปิดการกระทำความผิดฐานปล้นทรัพย์ การฆ่าผู้ตายจึงเป็นส่วนหนึ่งของการปล้นทรัพย์ อันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย เมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1 แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์รายนี้เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ก็ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์ในฐานะเสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ด้วย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำเลยที่ 2และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี ให้ประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อลงโทษจำคุกตลอดชีวิตแล้วจึงไม่นำโทษจำคุกความผิดกระทงอื่นมารวมกับโทษจำคุกตลอดชีวิตสำหรับจำเลยที่ 2 และที่ 3 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1459/2532อัยการ เพชรบุรีโจทก์นาง อุมาพรหรือจำเรียง เจริญสวัสดิ์ หรือเอี่ยม เมือง กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 83, ม. 84, ม. 87, ม. 340 วรรคท้ายเมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตาย และผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้ายจำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์เสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2ที่ 3 ด้วยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289, 340, 340 ตรี, 83, 84, 91 พระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72, 72 ทวิ, 78 ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืน จำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา288, 289(7), 340 วรรคท้าย, 340 ตรี, 83, 84, 90 ให้ลงโทษประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 มาตรา 7, 8 ทวิ, 55, 72 ทวิ, 78 ลงโทษจำเลยที่ 2 ที่ 3 ฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกคนละ4 ปี ฐานพาอาวุธปืน จำคุกคนละ 6 เดือน คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) ให้จำคุกจำเลยทั้งสามไว้ตลอดชีวิต ส่วนความผิดฐานมีอาวุธปืนซึ่งไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้ จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3คนละ 2 ปี 8 เดือน ฐานพาอาวุธปืนจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ4 เดือน เมื่อเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91(3)คงจำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไว้ตลอดชีวิต ให้จำเลยทั้งสามคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ที่ยังไม่ได้คืนจำนวน 45,300 บาท แก่เจ้าของและทายาทของผู้ตาย จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ ส่วนจำเลยที่ 3ไม่อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยคดีเกี่ยวกับจำเลยที่ 3 โดยถือว่าคดีมาสู่ศาลอุทธรณ์ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 245 ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วพิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำคุก 24 ปี จำเลยที่ 2 และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคสอง ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรีจำคุกคนละ 24 ปี และความผิดข้อหามีอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุกคนละ 2 ปี กับความผิดข้อหาพาอาวุธปืนไปในทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร จำคุกคนละ 6 เดือน รวมเป็นโทษจำคุกจำเลยที่ 2และที่ 3 คนละ 26 ปี 6 เดือน จำเลยทั้งสามให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 จำคุกจำเลยที่ 1 มีกำหนด 16 ปี จำคุกจำเลยที่ 2 และที่ 3 คนละ 17 ปี 8 เดือน ข้อหาอื่นให้ยก นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์และจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยที่ 1ได้จ้างวานใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและเมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายกับผู้เสียหายแล้ว จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกซึ่งมีอาวุธปืนได้คุมผู้ตายนั่งรถยนต์ไปด้วยเป็นการแสดงการขู่เข็ญว่าจะกระทำร้ายเพื่อความปลอดภัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกในการปล้นทรัพย์ จึงมีการกระทำอันเป็นการปล้นทรัพย์อยู่ตลอดเวลา เมื่อจำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกคุมผู้ตายไปยังที่ที่พบศพผู้ตายแล้ว คนร้ายคนหนึ่งใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายแสดงว่ามีเจตนาปกปิดการกระทำความผิดฐานปล้นทรัพย์ การฆ่าผู้ตายจึงเป็นส่วนหนึ่งของการปล้นทรัพย์ อันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย เมื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 กับพวกปล้นทรัพย์ของผู้ตายและผู้ถูกใช้ได้กระทำตามคำสั่งของจำเลยที่ 1 แล้ว จำเลยที่ 1 ย่อมต้องรับผลของการกระทำของผู้ถูกใช้ในการปล้นทรัพย์นั้นทั้งสิ้น เมื่อการปล้นทรัพย์รายนี้เป็นเหตุให้ผู้ตายถึงแก่ความตายอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ใช้ก็ย่อมต้องรับผิดในผลการกระทำของผู้ถูกใช้อันเนื่องจากการปล้นทรัพย์ในฐานะเสมือนเป็นตัวการเช่นเดียวกับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ด้วย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี, 84 จำเลยที่ 2และที่ 3 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 340 วรรคท้าย ประกอบด้วยมาตรา 340 ตรี ให้ประหารชีวิตจำเลยทั้งสาม คำให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสามเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้คนละหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 ประกอบด้วยมาตรา 52(1) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อลงโทษจำคุกตลอดชีวิตแล้วจึงไม่นำโทษจำคุกความผิดกระทงอื่นมารวมกับโทษจำคุกตลอดชีวิตสำหรับจำเลยที่ 2 และที่ 3 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(มาโนช เพียรสนอง-ประมาณ ชันซื่อ-เจริญ นิลเอสงฆ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมาตรา 340 วรรคท้าย คือการปล้นทรัพย์เป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายนั้น ความตายเป็นผลของการกระทำความผิด ตามมาตรา340 วรรคแรก ซึ่ง "ทำให้ผู้กระทำต้องรับโทษหนักขึ้น" จึงต้องเป็น"ผลธรรมดา" ตามมาตรา 63 จะเป็น "ผลโดยตรง" แต่เพียงอย่างเดียวไม่ได้ "ผลธรรมดา" คือ ผลที่ผู้กระทำสามารถ "คาดเห็น" ความเป็นไปได้ของผลนั้น "ผลธรรมดา" ตามมาตรา 63 นี้ คือผลตาม"ทฤษฎีเหตุที่เหมาะสม" ซึ่งเป็นทฤษฎีที่สำคัญอีกทฤษฎีหนึ่ง ในการวินิจฉัยเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผลและมาตรา 63ก็ยอมรับทฤษฎีนี้ โดยบัญญัติว่า หากผลนั้นทำให้ผู้กระทำต้องรับโทษหนักขึ้นแล้ว ผลนั้นจะต้องเป็น "ผลธรรมดา" เช่น ผู้กระทำมีเจตนาเพียงปล้นทรัพย์ ตามมาตรา 340 วรรคแรก หากการปล้นทรัพย์นั้นมีผลทำให้เจ้าทรัพย์ตายด้วย ผู้กระทำจะผิดตามมาตรา 340วรรคท้าย ก็ต่อเมื่อความตายเป็น "ผลธรรมดา" ซึ่งก็ต้องพิจารณาว่า วิญญูชน "คาดเห็น" ความตายนั้น หรือไม่ หาก "คาดเห็น" ก็ถือเป็น "ผลธรรมดา" หากไม่ "คาดเห็น" ก็เป็นผลผิดธรรมดา ทำให้ผู้กระทำมีความผิดตามมาตรา 340 วรรคแรกเท่านั้น "คาดเห็น" นี้ไม่ต้องถึงระดับ "เล็งเห็นผล" มิฉะนั้นจะกลายเป็นเจตนาเล็งเห็นผลตามมาตรา 59 ไป ในกรณีที่ผู้ปล้นทรัพย์ใช้ปืนยิงโดยมีเจตนาฆ่าเจ้าทรัพย์ที่ขัดขืน ผู้ที่ลงมือยิงก็มีความผิดตามมาตรา 289 และมีความผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย เหตุที่ผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย เพราะความตายของเจ้าทรัพย์เป็น "ผลธรรมดา" จากการที่ใช้ปืนยิง เพราะถึงขนาดใช้ปืนยิงกันแล้วความตายย่อมเป็นผลที่วิญญูชน "คาดเห็น"ได้อย่างแน่นอน ผู้ที่ร่วมในการปล้นและร่วมในการฆ่าก็มีความผิดตามมาตรา289,83 และ 340 วรรคท้าย เช่นกัน ผู้ที่ร่วมในการปล้นแต่ไม่ได้ร่วมในการฆ่าด้วยนั้นก็มีความผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย เพราะเมื่อผู้ลงมือยิงมีความผิดตามมาตรา340 วรรคท้ายแล้ว ผู้อื่นที่ร่วมในการปล้นก็ต้องมีความผิดตามมาตรา340 วรรคท้ายด้วย โดยถือเป็น "เหตุในลักษณะคดี" ตามมาตรา 89(เป็นเหตุในลักษณะคดีประเภท "เพิ่มโทษ") ซึ่งมีผลถึงผู้ที่ร่วมในการกระทำทุกคน (คำพิพากษาฎีกาที่ 15/2515 และ 84-85/2516 มีข้อสังเกตว่า ศาลฎีกาลงโทษจำเลยอื่น ๆ ตามมาตรา 340 วรรคท้ายโดยมิได้อ้างมาตรา 89 แต่อย่างใด) ตามคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยที่ 2 และที่ 3 ร่วมในการปล้นทรัพย์กับคนร้ายอื่นเท่านั้น แต่มิได้มีเจตนาร่วมกันฆ่าผู้ตายด้วย จำเลยที่ 2 และที่ 3 จึงมีความผิดตามมาตรา340 วรรคท้าย แต่ไม่มีความผิดตามมาตรา 289(7) จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ใช้นั้น เมื่อเป็นการใช้ให้ไปปล้นแต่ผู้ถูกใช้ (คนร้ายอื่น) ได้ไปปล้นและฆ่าผู้ตายด้วย เช่นนี้จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานเป็นผู้ใช้ตามมาตรา 289(7),84 ทั้งนี้ตามที่มาตรา 87 บัญญัติไว้ว่า ถ้า "ผู้กระทำได้กระทำไปเกินขอบเขตที่ใช้...ผู้ใช้...ต้องรับผิดทางอาญาเพียงสำหรับความผิดเท่าที่อยู่ในขอบเขตที่ใช้...เท่านั้น" ซึ่งก็หมายความว่า รับผิดเพียงฐานเป็นผู้ใช้ให้ไปปล้น มิใช่ใช้ให้ไปฆ่า อย่างไรก็ตาม ก็มีประเด็นต่อไปอีกว่า จำเลยที่ 1 จะต้องรับผิดฐานเป็นผู้ใช้ ตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 หรือตามมาตรา340 วรรคสอง,84 สำหรับปัญหานี้ มาตรา 87 บัญญัติไว้อย่างชัดเจนแล้วว่า "ในกรณีที่ผู้ถูกใช้...จะต้องรับผิดทางอาญามีกำหนดโทษสูงขึ้นเพราะอาศัยผลที่เกิดจากการกระทำความผิด ผู้ใช้ให้กระทำความผิด...ต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่มีกำหนดโทษสูงขึ้นนั้นด้วย" เมื่อจำเลยที่ 2 และที่ 3 ซึ่งเป็นผู้ถูกใช้ ต้องรับผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย ซึ่ง "โทษสูงขึ้น" จากมาตรา 340 วรรคสองผู้ใช้ก็ต้องรับผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 ด้วย จะรับผิดแต่เพียง 340 วรรคสอง,84 ไม่ได้ มีข้อสังเกตว่า แม้ไม่มีมาตรา 87 บัญญัติไว้ดังกล่าวข้างต้นจำเลยที่ 1 ก็ยังต้องรับผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 อยู่นั่นเองเพราะการที่ผู้ถูกใช้ คือ จำเลยที่ 2 และที่ 3 ต้องรับผิดตามมาตรา340 วรรคท้ายนั้น เป็นเหตุในลักษณะคดี (ประเภท "เพิ่มโทษ") ตามมาตรา 89 จึงต้องมีผลถึงผู้เกี่ยวข้องในการกระทำทุก ๆ คนซึ่งรวมทั้งตัวการ ผู้ใช้ ผู้สนับสนุนด้วย อย่างไรก็ตาม เมื่อมาตรา 87บัญญัติไว้โดยเฉพาะเจาะจงแล้ว ก็ไม่ต้องพิจารณามาตรา 89 มาตรา 87 บัญญัติเฉพาะกรณี ผู้ใช้ ผู้โฆษณา และผู้สนับสนุนไม่รวมกรณีตัวการด้วย ในกรณีตัวการ จึงใช้มาตรา 87 ไม่ได้ แต่ให้ใช้หลัก "เหตุในลักษณะคดี" ตามมาตรา 89 เช่น แดง ดำ และขาว ร่วมในการปล้นทรัพย์เหลือง แดงดูต้นทาง ขณะที่ดำและขาวลงมือปล้นทรัพย์เหลืองขัดขืน ดำและขาวจึงร่วมกันใช้ท่อนเหล็กที่วางอยู่บริเวณนั้นตีศีรษะเหลืองอย่างแรง เหลืองตาย เช่นนี้ ดำและขาวผิดมาตรา 340 วรรคท้าย และมาตรา 289ส่วนแดงก็ผิด 340 วรรคท้าย,83 ด้วย (แต่ไม่ผิด 289,83) โดยถือว่าการที่ดำและขาวผิด 340 วรรคท้ายเป็น "เหตุในลักษณะคดี"จึงมีผลถึงแดงซึ่งเป็นตัวการด้วย กรณีเช่นนี้จะใช้มาตรา 87มาปรับไม่ได้ เพราะมาตรา 87 ไม่รวมถึงกรณีตัวการ การที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ ตัดสินว่าจำเลยที่ 1ซึ่งเป็นผู้ใช้ ผิดตามมาตรา 340 วรรคท้าย,84 นั้น จึงเป็นการถูกต้อง เพราะตรงตามบทบัญญัติในมาตรา 87 เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์