คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3046/2537หลักกฎหมาย: โจทก์และจำเลยโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกัน ดังนี้สัญญาซื้อขายได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามโทรพิมพ์ดังกล่าวแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นขึ้นไป สัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วยหรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ฉะนั้นแม้จำเลยจะไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้ แต่เมื่อไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยที่ต้องรับผิดแล้ว โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์กับจำเลยทั้งสองทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งไทย ชนิด 5% แบบ เอฟ.โอ.บี (F.O.B.) จากท่าเรือกรุงเทพฯ ถึงท่าเรือชายฝั่งแอฟริกาตะวันตก โดยกำหนดให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าลงเรือ ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ ซึ่งโจทก์จะเป็นผู้นำเรือมารับสินค้า ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ เอง และโจทก์จะชำระค่าสินค้าผ่านทางธนาคารอินโดสุเอซ สาขาเจนีวาประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ซึ่งเป็นธนาคารตัวแทนของจำเลยทั้งสอง ต่อมาโจทก์ก็ได้ดำเนินการตามที่ตกลงไว้แล้ว โดยเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตส่งมายังธนาคารกรุงเทพจำกัด สำนักงานใหญ่ หลังจากนั้นโจทก์แจ้งให้จำเลยทั้งสองทราบว่าโจทก์จะนำเรือมารับสินค้าที่ท่าเรือกรุงเทพฯ ให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าให้โจทก์ ต่อมาจำเลยทั้งสองมีหนังสือถึงโจทก์ปฏิเสธที่จะส่งมอบสินค้าตามสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย การผิดสัญญาดังกล่าวทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายไม่สามารถส่งสินค้าให้บริษัทโซซิเอเต้ เยเนราลอาฟริแคน จำกัด ได้ นอกจากนี้โจทก์ยังต้องเสียค่าปรับในการจองเรือแล้วไม่ได้ใช้เรือ และเสียค่าใช้จ่ายในการส่งพนักงานของโจทก์จากต่างประเทศมาเตรียมรับมอบสินค้าจากจำเลยทั้งสองที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งบรรดาค่าเสียหายต่าง ๆ ทั้งหมดนี้จำเลยทั้งสองทราบดีอยู่แล้วในขณะทำสัญญา ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 18,381,132.48 บาท ให้โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 2 หรือได้รับมอบหมายจากจำเลยที่ 2 ทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่ได้รับชำระหนี้ตามเลตเตอร์ออฟเครดิตตามที่โจทก์กล่าวอ้างสัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ยังไม่เกิดขึ้นจำเลยที่ 1 ไม่เคยส่งโทรพิมพ์ถึงโจทก์ โจทก์ส่งเรือมารับข้าวที่ท่าเรือกรุงเทพฯ เพื่อรับข้าวจากผู้ขายรายอื่น จำเลยที่ 1ไม่ทราบว่าโจทก์จะซื้อข้าวไปขายให้ผู้ใดในต่างประเทศ และไม่สามารถคาดเห็นหรือควรจะคาดเห็นว่าโจทก์จะถูกเรียกค่าเสียหายจากผู้หนึ่งผู้ใดตามที่โจทก์กล่าวอ้าง จำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดในความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษ โจทก์ไม่ได้เสียเงินค่าปรับให้เจ้าของเรือบรรทุกสินค้า จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าติดต่อในทางการค้าจากจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 ไม่เคยรู้จักหรือเคยติดต่อค้าขายกับโจทก์ทั้งไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือมอบหมายให้จำเลยที่ 1 ทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งตามที่โจทก์กล่าวอ้าง โจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกกล่าวหรือทวงถามถึงจำเลยที่ 2 ก่อนฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์และจำเลยที่ 1 ได้มีโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกันตามเอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 ภายหลังติดต่อกันทางโทรพิมพ์แล้ว โจทก์ได้เปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตมายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด เพื่อชำระเงินค่าข้าวนึ่งตามที่มีการติดต่อกันไว้ตามโทรพิมพ์เอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 แต่จำเลยที่ 1 ไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้เพราะเงื่อนไขตามเลตเตอร์ออฟเครดิตที่กำหนดไว้ทางจำเลยที่ 1 ไม่สามารถปฏิบัติได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์มีว่า สัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองเกิดขึ้นตามกฎหมายหรือไม่ เห็นว่าการซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามเอกสารโทรพิมพ์หมาย จ.5 ถึง จ.9 แต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาท หรือกว่านั้นขึ้นไปสัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยกว่าบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วย หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ตามเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.9 ไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยทั้งสองที่ต้องรับผิด โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีแก่จำเลยทั้งสองได้ ที่โจทก์ฎีกาโต้แย้งว่า มีแกงไดในเอกสารดังกล่าวศาลฎีกาตรวจแล้วเห็นว่า เป็นเรื่องที่มิได้โต้แย้งและว่ากล่าวมาก่อนในศาลชั้นต้น ทั้งไม่ปรากฏแกงไดในเอกสารดังโจทก์อ้างแต่อย่างใด คดีฟังได้ว่า สัญญาตกลงซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ไม่สามารถจะฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยฎีกาโจทก์ในปัญหาอื่นต่อไป ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3046/2537บริษัท วู้ดเฮ้าส์ เดร็ก แอนด์ แคเร่ย์ เอส.เอ . จำกัดโจทก์บริษัท ไทย มา พรรณ เทรดดิ้ง จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456 โจทก์และจำเลยโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกัน ดังนี้สัญญาซื้อขายได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามโทรพิมพ์ดังกล่าวแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นขึ้นไป สัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วยหรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ฉะนั้นแม้จำเลยจะไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้ แต่เมื่อไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยที่ต้องรับผิดแล้ว โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์กับจำเลยทั้งสองทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งไทย ชนิด 5% แบบ เอฟ.โอ.บี (F.O.B.) จากท่าเรือกรุงเทพฯ ถึงท่าเรือชายฝั่งแอฟริกาตะวันตก โดยกำหนดให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าลงเรือ ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ ซึ่งโจทก์จะเป็นผู้นำเรือมารับสินค้า ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ เอง และโจทก์จะชำระค่าสินค้าผ่านทางธนาคารอินโดสุเอซ สาขาเจนีวาประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ซึ่งเป็นธนาคารตัวแทนของจำเลยทั้งสอง ต่อมาโจทก์ก็ได้ดำเนินการตามที่ตกลงไว้แล้ว โดยเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตส่งมายังธนาคารกรุงเทพจำกัด สำนักงานใหญ่ หลังจากนั้นโจทก์แจ้งให้จำเลยทั้งสองทราบว่าโจทก์จะนำเรือมารับสินค้าที่ท่าเรือกรุงเทพฯ ให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าให้โจทก์ ต่อมาจำเลยทั้งสองมีหนังสือถึงโจทก์ปฏิเสธที่จะส่งมอบสินค้าตามสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย การผิดสัญญาดังกล่าวทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายไม่สามารถส่งสินค้าให้บริษัทโซซิเอเต้ เยเนราลอาฟริแคน จำกัด ได้ นอกจากนี้โจทก์ยังต้องเสียค่าปรับในการจองเรือแล้วไม่ได้ใช้เรือ และเสียค่าใช้จ่ายในการส่งพนักงานของโจทก์จากต่างประเทศมาเตรียมรับมอบสินค้าจากจำเลยทั้งสองที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งบรรดาค่าเสียหายต่าง ๆ ทั้งหมดนี้จำเลยทั้งสองทราบดีอยู่แล้วในขณะทำสัญญา ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 18,381,132.48 บาท ให้โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 2 หรือได้รับมอบหมายจากจำเลยที่ 2 ทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่ได้รับชำระหนี้ตามเลตเตอร์ออฟเครดิตตามที่โจทก์กล่าวอ้างสัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ยังไม่เกิดขึ้นจำเลยที่ 1 ไม่เคยส่งโทรพิมพ์ถึงโจทก์ โจทก์ส่งเรือมารับข้าวที่ท่าเรือกรุงเทพฯ เพื่อรับข้าวจากผู้ขายรายอื่น จำเลยที่ 1ไม่ทราบว่าโจทก์จะซื้อข้าวไปขายให้ผู้ใดในต่างประเทศ และไม่สามารถคาดเห็นหรือควรจะคาดเห็นว่าโจทก์จะถูกเรียกค่าเสียหายจากผู้หนึ่งผู้ใดตามที่โจทก์กล่าวอ้าง จำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดในความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษ โจทก์ไม่ได้เสียเงินค่าปรับให้เจ้าของเรือบรรทุกสินค้า จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าติดต่อในทางการค้าจากจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 ไม่เคยรู้จักหรือเคยติดต่อค้าขายกับโจทก์ทั้งไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือมอบหมายให้จำเลยที่ 1 ทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งตามที่โจทก์กล่าวอ้าง โจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกกล่าวหรือทวงถามถึงจำเลยที่ 2 ก่อนฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์และจำเลยที่ 1 ได้มีโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกันตามเอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 ภายหลังติดต่อกันทางโทรพิมพ์แล้ว โจทก์ได้เปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตมายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด เพื่อชำระเงินค่าข้าวนึ่งตามที่มีการติดต่อกันไว้ตามโทรพิมพ์เอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 แต่จำเลยที่ 1 ไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้เพราะเงื่อนไขตามเลตเตอร์ออฟเครดิตที่กำหนดไว้ทางจำเลยที่ 1 ไม่สามารถปฏิบัติได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์มีว่า สัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองเกิดขึ้นตามกฎหมายหรือไม่ เห็นว่าการซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามเอกสารโทรพิมพ์หมาย จ.5 ถึง จ.9 แต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาท หรือกว่านั้นขึ้นไปสัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยกว่าบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วย หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ตามเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.9 ไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยทั้งสองที่ต้องรับผิด โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีแก่จำเลยทั้งสองได้ ที่โจทก์ฎีกาโต้แย้งว่า มีแกงไดในเอกสารดังกล่าวศาลฎีกาตรวจแล้วเห็นว่า เป็นเรื่องที่มิได้โต้แย้งและว่ากล่าวมาก่อนในศาลชั้นต้น ทั้งไม่ปรากฏแกงไดในเอกสารดังโจทก์อ้างแต่อย่างใด คดีฟังได้ว่า สัญญาตกลงซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ไม่สามารถจะฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยฎีกาโจทก์ในปัญหาอื่นต่อไป ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ปราโมทย์ ชพานนท์-อุระ หวังอ้อมกลาง-ปรีชา เฉลิมวณิชย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ การเกิดสัญญาซื้อขายมีได้ 2 ประการ คือ คำเสนอกับคำสนองตรงกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 2 ลักษณะ 2 หมวด 1ประการหนึ่งและ คำมั่นมีการสนองตอบรับ ตามมาตรา 456 วรรคสองอีกประการหนึ่ง ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ โจทก์ จำเลยอยู่คนละทวีปกล่าวคือโจทก์อยู่ทวีปแอฟริกา ส่วนจำเลยอยู่ประเทศไทย ทวีปเอเซีย มีข้อวินิจฉัยว่าการเจรจาซื้อขายระหว่างโจทก์จำเลยเป็นการทำคำเสนอคำสนองแก่บุคคลอยู่เฉพาะหน้าตามมาตรา 356หรือว่าเป็นการทำคำเสนอคำสนองกันอยู่ระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางตามมาตรา 361 ประเด็นนี้กฎหมายมิได้ถือว่าบุคคลที่อยู่กันคนละสถานที่ในขณะทำคำเสนอคำสนอง จะเป็นการกระทำระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางเสมอ ทั้งนี้เพราะมาตรา 356 บัญญัติให้ถือว่า การที่บุคคลหนึ่งทำคำเสนอไปยังบุคคลอีกคนหนึ่งทางโทรศัพท์เป็นการแสดงเจตนาของบุคคลเฉพาะหน้าด้วย การใช้โทรศัพท์ในการทำคำเสนอคำสนองนั้นแสดงให้เห็นว่าคู่สัญญามิได้อยู่ในสถานที่แห่งเดียวกัน เพราะหากอยู่สถานที่เดียวกัน (เฉพาะหน้า) ก็ไม่มีความจำเป็นต้องใช้โทรศัพท์ โจทก์จำเลยในคดีนี้ติดต่อกันทางโทรสารจึงมีประเด็นที่จะต้องวิเคราะห์ว่า โทรสารนี้จะเป็นการติดต่อทางโทรศัพท์อันจะเป็นการแสดงเจตนาทำสัญญากันเฉพาะหน้าตามมาตรา 356หรือว่าเป็นการแสดงเจตนาทำสัญญากันของบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางตามมาตรา 361 มีแง่คิดได้ 2 ประการคือ 1. โทรสารเป็นการใช้โทรศัพท์ประเภทหนึ่งเพียงแต่มีเครื่องถ่ายเอกสารมาพ่วงเข้าด้วย ทำให้ส่งภาพเอกสารที่ติดต่อกันได้เท่านั้นกล่าวโดยสรุปก็คือ โทรสารก็คือโทรศัพท์ที่วิวัฒนาการขึ้นมาให้ทันสมัยขึ้นเท่านั้น แต่ก็ยังคงเป็นโทรศัพท์ประเภทหนึ่งดังนั้น การทำคำเสนอคำสนองผ่านทางโทรสารจึงเป็นการกระทำต่อบุคคลผู้อยู่เฉพาะหน้าตามมาตรา 356 2. ตามมาตรา 356 บัญญัติไว้เฉพาะโทรศัพท์เท่านั้น มิได้รวมถึงโทรสารบทบัญญัติดังกล่าวเป็นการกำหนดข้อยกเว้น ดังนั้นต้องตีความโดยเคร่งครัด อีกทั้งโทรสารกับโทรศัพท์ การใช้งานคนละประเภทกันคือ โทรศัพท์ใช้เสียงติดต่อ ส่วนโทรสารใช้ตัวอักษรติดต่อกัน จากแง่คิดทั้งสองประการดังกล่าวล้วนแต่มีเหตุผล แต่ต้องมีแง่คิดหนึ่งที่ถูกและอีกแง่คิดหนึ่งที่ผิด เมื่อพิเคราะห์คำวินิจฉัยของศาลฎีกาในคดีนี้ที่ว่า การซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองได้เกิดขึ้นแล้ว เมื่อการเจรจายุติลงตามโทรพิมพ์ และ ตามโทรพิมพ์ไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำ หรือลายมือชื่อของจำเลยทั้งสองที่ต้องรับผิดโจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีแก่จำเลยทั้งสองได้จากคำวินิจฉัยดังกล่าวแสดงว่า ศาลฎีกาพิเคราะห์ข้อความจากโทรสารเป็นสำคัญ จึงเป็นการตีความในเอกสารทำให้เห็นว่าศาลฎีกาถือว่าการติดต่อทางโทรสารระหว่างโจทก์จำเลยเป็นการแสดงเจตนาระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางตามมาตรา 361 นอกจากนี้การที่ศาลฎีกาตีข้อความในโทรพิมพ์แสดงว่า ศาลฎีกาถือว่าโทรพิมพ์เป็นพยานเอกสารที่ใช้นำสืบพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้เหมือนพยานเอกสารทั่ว ๆ ไป ทำให้เห็นว่า ศาลฎีกามิได้หยุดอยู่กับที่ หากแต่ก้าวตามไปกับเทคโนโลยีในยุคโลกาภิวัตน์เช่นกัน ศิริชัย วัฒนโยธินคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์กับจำเลยทั้งสองทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งไทย ชนิด 5% แบบ เอฟ.โอ.บี (F.O.B.) จากท่าเรือกรุงเทพฯ ถึงท่าเรือชายฝั่งแอฟริกาตะวันตก โดยกำหนดให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าลงเรือ ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ ซึ่งโจทก์จะเป็นผู้นำเรือมารับสินค้า ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ เอง และโจทก์จะชำระค่าสินค้าผ่านทางธนาคารอินโดสุเอซ สาขาเจนีวาประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ซึ่งเป็นธนาคารตัวแทนของจำเลยทั้งสอง ต่อมาโจทก์ก็ได้ดำเนินการตามที่ตกลงไว้แล้ว โดยเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตส่งมายังธนาคารกรุงเทพจำกัด สำนักงานใหญ่ หลังจากนั้นโจทก์แจ้งให้จำเลยทั้งสองทราบว่าโจทก์จะนำเรือมารับสินค้าที่ท่าเรือกรุงเทพฯ ให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าให้โจทก์ ต่อมาจำเลยทั้งสองมีหนังสือถึงโจทก์ปฏิเสธที่จะส่งมอบสินค้าตามสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย การผิดสัญญาดังกล่าวทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายไม่สามารถส่งสินค้าให้บริษัทโซซิเอเต้ เยเนราลอาฟริแคน จำกัด ได้ นอกจากนี้โจทก์ยังต้องเสียค่าปรับในการจองเรือแล้วไม่ได้ใช้เรือ และเสียค่าใช้จ่ายในการส่งพนักงานของโจทก์จากต่างประเทศมาเตรียมรับมอบสินค้าจากจำเลยทั้งสองที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งบรรดาค่าเสียหายต่าง ๆ ทั้งหมดนี้จำเลยทั้งสองทราบดีอยู่แล้วในขณะทำสัญญา ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 18,381,132.48 บาท ให้โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 2 หรือได้รับมอบหมายจากจำเลยที่ 2 ทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่ได้รับชำระหนี้ตามเลตเตอร์ออฟเครดิตตามที่โจทก์กล่าวอ้างสัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ยังไม่เกิดขึ้นจำเลยที่ 1 ไม่เคยส่งโทรพิมพ์ถึงโจทก์ โจทก์ส่งเรือมารับข้าวที่ท่าเรือกรุงเทพฯ เพื่อรับข้าวจากผู้ขายรายอื่น จำเลยที่ 1ไม่ทราบว่าโจทก์จะซื้อข้าวไปขายให้ผู้ใดในต่างประเทศ และไม่สามารถคาดเห็นหรือควรจะคาดเห็นว่าโจทก์จะถูกเรียกค่าเสียหายจากผู้หนึ่งผู้ใดตามที่โจทก์กล่าวอ้าง จำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดในความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษ โจทก์ไม่ได้เสียเงินค่าปรับให้เจ้าของเรือบรรทุกสินค้า จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าติดต่อในทางการค้าจากจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 ไม่เคยรู้จักหรือเคยติดต่อค้าขายกับโจทก์ทั้งไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือมอบหมายให้จำเลยที่ 1 ทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งตามที่โจทก์กล่าวอ้าง โจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกกล่าวหรือทวงถามถึงจำเลยที่ 2 ก่อนฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์และจำเลยที่ 1 ได้มีโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกันตามเอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 ภายหลังติดต่อกันทางโทรพิมพ์แล้ว โจทก์ได้เปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตมายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด เพื่อชำระเงินค่าข้าวนึ่งตามที่มีการติดต่อกันไว้ตามโทรพิมพ์เอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 แต่จำเลยที่ 1 ไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้เพราะเงื่อนไขตามเลตเตอร์ออฟเครดิตที่กำหนดไว้ทางจำเลยที่ 1 ไม่สามารถปฏิบัติได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์มีว่า สัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองเกิดขึ้นตามกฎหมายหรือไม่ เห็นว่าการซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามเอกสารโทรพิมพ์หมาย จ.5 ถึง จ.9 แต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาท หรือกว่านั้นขึ้นไปสัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยกว่าบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วย หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ตามเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.9 ไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยทั้งสองที่ต้องรับผิด โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีแก่จำเลยทั้งสองได้ ที่โจทก์ฎีกาโต้แย้งว่า มีแกงไดในเอกสารดังกล่าวศาลฎีกาตรวจแล้วเห็นว่า เป็นเรื่องที่มิได้โต้แย้งและว่ากล่าวมาก่อนในศาลชั้นต้น ทั้งไม่ปรากฏแกงไดในเอกสารดังโจทก์อ้างแต่อย่างใด คดีฟังได้ว่า สัญญาตกลงซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ไม่สามารถจะฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยฎีกาโจทก์ในปัญหาอื่นต่อไป ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3046/2537บริษัท วู้ดเฮ้าส์ เดร็ก แอนด์ แคเร่ย์ เอส.เอ . จำกัดโจทก์บริษัท ไทย มา พรรณ เทรดดิ้ง จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456 โจทก์และจำเลยโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกัน ดังนี้สัญญาซื้อขายได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามโทรพิมพ์ดังกล่าวแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นขึ้นไป สัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วยหรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ฉะนั้นแม้จำเลยจะไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้ แต่เมื่อไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยที่ต้องรับผิดแล้ว โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์กับจำเลยทั้งสองทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งไทย ชนิด 5% แบบ เอฟ.โอ.บี (F.O.B.) จากท่าเรือกรุงเทพฯ ถึงท่าเรือชายฝั่งแอฟริกาตะวันตก โดยกำหนดให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าลงเรือ ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ ซึ่งโจทก์จะเป็นผู้นำเรือมารับสินค้า ณ ท่าเรือกรุงเทพฯ เอง และโจทก์จะชำระค่าสินค้าผ่านทางธนาคารอินโดสุเอซ สาขาเจนีวาประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ซึ่งเป็นธนาคารตัวแทนของจำเลยทั้งสอง ต่อมาโจทก์ก็ได้ดำเนินการตามที่ตกลงไว้แล้ว โดยเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตส่งมายังธนาคารกรุงเทพจำกัด สำนักงานใหญ่ หลังจากนั้นโจทก์แจ้งให้จำเลยทั้งสองทราบว่าโจทก์จะนำเรือมารับสินค้าที่ท่าเรือกรุงเทพฯ ให้จำเลยทั้งสองส่งมอบสินค้าให้โจทก์ ต่อมาจำเลยทั้งสองมีหนังสือถึงโจทก์ปฏิเสธที่จะส่งมอบสินค้าตามสัญญา โจทก์จึงบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลย การผิดสัญญาดังกล่าวทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายไม่สามารถส่งสินค้าให้บริษัทโซซิเอเต้ เยเนราลอาฟริแคน จำกัด ได้ นอกจากนี้โจทก์ยังต้องเสียค่าปรับในการจองเรือแล้วไม่ได้ใช้เรือ และเสียค่าใช้จ่ายในการส่งพนักงานของโจทก์จากต่างประเทศมาเตรียมรับมอบสินค้าจากจำเลยทั้งสองที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งบรรดาค่าเสียหายต่าง ๆ ทั้งหมดนี้จำเลยทั้งสองทราบดีอยู่แล้วในขณะทำสัญญา ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 18,381,132.48 บาท ให้โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยที่ 1 ให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 2 หรือได้รับมอบหมายจากจำเลยที่ 2 ทำความตกลงจะขายข้าวนึ่งให้โจทก์และไม่ได้รับชำระหนี้ตามเลตเตอร์ออฟเครดิตตามที่โจทก์กล่าวอ้างสัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ยังไม่เกิดขึ้นจำเลยที่ 1 ไม่เคยส่งโทรพิมพ์ถึงโจทก์ โจทก์ส่งเรือมารับข้าวที่ท่าเรือกรุงเทพฯ เพื่อรับข้าวจากผู้ขายรายอื่น จำเลยที่ 1ไม่ทราบว่าโจทก์จะซื้อข้าวไปขายให้ผู้ใดในต่างประเทศ และไม่สามารถคาดเห็นหรือควรจะคาดเห็นว่าโจทก์จะถูกเรียกค่าเสียหายจากผู้หนึ่งผู้ใดตามที่โจทก์กล่าวอ้าง จำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดในความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษ โจทก์ไม่ได้เสียเงินค่าปรับให้เจ้าของเรือบรรทุกสินค้า จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าติดต่อในทางการค้าจากจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ให้การว่า จำเลยที่ 2 ไม่เคยรู้จักหรือเคยติดต่อค้าขายกับโจทก์ทั้งไม่เคยร่วมกับจำเลยที่ 1 หรือมอบหมายให้จำเลยที่ 1 ทำความตกลงซื้อขายข้าวนึ่งตามที่โจทก์กล่าวอ้าง โจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกกล่าวหรือทวงถามถึงจำเลยที่ 2 ก่อนฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า โจทก์และจำเลยที่ 1 ได้มีโทรพิมพ์ติดต่อซื้อขายข้าวนึ่งต่อกันตามเอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 ภายหลังติดต่อกันทางโทรพิมพ์แล้ว โจทก์ได้เปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตมายังธนาคารกรุงเทพ จำกัด เพื่อชำระเงินค่าข้าวนึ่งตามที่มีการติดต่อกันไว้ตามโทรพิมพ์เอกสารหมาย จ.5ถึง จ.9 แต่จำเลยที่ 1 ไม่สามารถจัดส่งข้าวนึ่งให้โจทก์ได้เพราะเงื่อนไขตามเลตเตอร์ออฟเครดิตที่กำหนดไว้ทางจำเลยที่ 1 ไม่สามารถปฏิบัติได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์มีว่า สัญญาซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองเกิดขึ้นตามกฎหมายหรือไม่ เห็นว่าการซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อการเจรจายุติลงตามเอกสารโทรพิมพ์หมาย จ.5 ถึง จ.9 แต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคสอง กำหนดว่าสัญญาซื้อขายสังหาริมทรัพย์ซึ่งตกลงกันมีราคาห้าร้อยบาท หรือกว่านั้นขึ้นไปสัญญาจะซื้อจะขาย คำมั่นในการขายทรัพย์ที่มีราคาห้าร้อยกว่าบาทหรือกว่านั้นขึ้นไปต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดด้วย หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ตามเอกสารหมาย จ.5 ถึง จ.9 ไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำหรือลายมือชื่อของจำเลยทั้งสองที่ต้องรับผิด โจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีแก่จำเลยทั้งสองได้ ที่โจทก์ฎีกาโต้แย้งว่า มีแกงไดในเอกสารดังกล่าวศาลฎีกาตรวจแล้วเห็นว่า เป็นเรื่องที่มิได้โต้แย้งและว่ากล่าวมาก่อนในศาลชั้นต้น ทั้งไม่ปรากฏแกงไดในเอกสารดังโจทก์อ้างแต่อย่างใด คดีฟังได้ว่า สัญญาตกลงซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ไม่สามารถจะฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยฎีกาโจทก์ในปัญหาอื่นต่อไป ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ปราโมทย์ ชพานนท์-อุระ หวังอ้อมกลาง-ปรีชา เฉลิมวณิชย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ การเกิดสัญญาซื้อขายมีได้ 2 ประการ คือ คำเสนอกับคำสนองตรงกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 2 ลักษณะ 2 หมวด 1ประการหนึ่งและ คำมั่นมีการสนองตอบรับ ตามมาตรา 456 วรรคสองอีกประการหนึ่ง ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ โจทก์ จำเลยอยู่คนละทวีปกล่าวคือโจทก์อยู่ทวีปแอฟริกา ส่วนจำเลยอยู่ประเทศไทย ทวีปเอเซีย มีข้อวินิจฉัยว่าการเจรจาซื้อขายระหว่างโจทก์จำเลยเป็นการทำคำเสนอคำสนองแก่บุคคลอยู่เฉพาะหน้าตามมาตรา 356หรือว่าเป็นการทำคำเสนอคำสนองกันอยู่ระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางตามมาตรา 361 ประเด็นนี้กฎหมายมิได้ถือว่าบุคคลที่อยู่กันคนละสถานที่ในขณะทำคำเสนอคำสนอง จะเป็นการกระทำระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางเสมอ ทั้งนี้เพราะมาตรา 356 บัญญัติให้ถือว่า การที่บุคคลหนึ่งทำคำเสนอไปยังบุคคลอีกคนหนึ่งทางโทรศัพท์เป็นการแสดงเจตนาของบุคคลเฉพาะหน้าด้วย การใช้โทรศัพท์ในการทำคำเสนอคำสนองนั้นแสดงให้เห็นว่าคู่สัญญามิได้อยู่ในสถานที่แห่งเดียวกัน เพราะหากอยู่สถานที่เดียวกัน (เฉพาะหน้า) ก็ไม่มีความจำเป็นต้องใช้โทรศัพท์ โจทก์จำเลยในคดีนี้ติดต่อกันทางโทรสารจึงมีประเด็นที่จะต้องวิเคราะห์ว่า โทรสารนี้จะเป็นการติดต่อทางโทรศัพท์อันจะเป็นการแสดงเจตนาทำสัญญากันเฉพาะหน้าตามมาตรา 356หรือว่าเป็นการแสดงเจตนาทำสัญญากันของบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางตามมาตรา 361 มีแง่คิดได้ 2 ประการคือ 1. โทรสารเป็นการใช้โทรศัพท์ประเภทหนึ่งเพียงแต่มีเครื่องถ่ายเอกสารมาพ่วงเข้าด้วย ทำให้ส่งภาพเอกสารที่ติดต่อกันได้เท่านั้นกล่าวโดยสรุปก็คือ โทรสารก็คือโทรศัพท์ที่วิวัฒนาการขึ้นมาให้ทันสมัยขึ้นเท่านั้น แต่ก็ยังคงเป็นโทรศัพท์ประเภทหนึ่งดังนั้น การทำคำเสนอคำสนองผ่านทางโทรสารจึงเป็นการกระทำต่อบุคคลผู้อยู่เฉพาะหน้าตามมาตรา 356 2. ตามมาตรา 356 บัญญัติไว้เฉพาะโทรศัพท์เท่านั้น มิได้รวมถึงโทรสารบทบัญญัติดังกล่าวเป็นการกำหนดข้อยกเว้น ดังนั้นต้องตีความโดยเคร่งครัด อีกทั้งโทรสารกับโทรศัพท์ การใช้งานคนละประเภทกันคือ โทรศัพท์ใช้เสียงติดต่อ ส่วนโทรสารใช้ตัวอักษรติดต่อกัน จากแง่คิดทั้งสองประการดังกล่าวล้วนแต่มีเหตุผล แต่ต้องมีแง่คิดหนึ่งที่ถูกและอีกแง่คิดหนึ่งที่ผิด เมื่อพิเคราะห์คำวินิจฉัยของศาลฎีกาในคดีนี้ที่ว่า การซื้อขายข้าวนึ่งระหว่างโจทก์กับจำเลยทั้งสองได้เกิดขึ้นแล้ว เมื่อการเจรจายุติลงตามโทรพิมพ์ และ ตามโทรพิมพ์ไม่ปรากฏหลักฐานการชำระหนี้บางส่วนหรือการวางมัดจำ หรือลายมือชื่อของจำเลยทั้งสองที่ต้องรับผิดโจทก์จึงไม่สามารถฟ้องร้องให้บังคับคดีแก่จำเลยทั้งสองได้จากคำวินิจฉัยดังกล่าวแสดงว่า ศาลฎีกาพิเคราะห์ข้อความจากโทรสารเป็นสำคัญ จึงเป็นการตีความในเอกสารทำให้เห็นว่าศาลฎีกาถือว่าการติดต่อทางโทรสารระหว่างโจทก์จำเลยเป็นการแสดงเจตนาระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางตามมาตรา 361 นอกจากนี้การที่ศาลฎีกาตีข้อความในโทรพิมพ์แสดงว่า ศาลฎีกาถือว่าโทรพิมพ์เป็นพยานเอกสารที่ใช้นำสืบพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้เหมือนพยานเอกสารทั่ว ๆ ไป ทำให้เห็นว่า ศาลฎีกามิได้หยุดอยู่กับที่ หากแต่ก้าวตามไปกับเทคโนโลยีในยุคโลกาภิวัตน์เช่นกัน ศิริชัย วัฒนโยธิน