คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 124/2535หลักกฎหมาย: จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้จากผู้เสียหายโดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถ จัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้ เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ ทำไม้ดังกล่าว การกระทำของจำเลยจึงเป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่ง เท่านั้น หาเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงไม่.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อระหว่างวันที่ 3 สิงหาคม 2530 ถึงวันที่26 พฤษภาคม 2531 ต่อเนื่องกัน จำเลยโดยทุจริตได้หลอกลวงบริษัทศรีธนเทพ จำกัด ผู้เสียหายด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงซึ่งยังมิได้แปรรูปปริมาตรรวม 300 ลูกบาศก์เมตรเป็นไม้ที่จำเลยได้รับอนุญาตให้ทำไม้แล้วโดยถูกต้องตามกฎหมายและมีความประสงค์จะขายไม้ยางดังกล่าวให้แก่ผู้เสียหายโดยยืนยันว่าสามารถจัดส่งไม้ทั้งหมดให้แก่ผู้เสียหายได้ เป็นเหตุให้ผู้เสียหายหลงเชื่อยอมทำสัญญาซื้อขายไม้ยางจำนวนดังกล่าวกับจำเลย ซึ่งความจริงแล้วจำเลยไม่เคยไปขออนุญาตทำไม้ยางหรือได้รับอนุญาตให้ทำไม้ยาง และไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามจำนวนที่กล่าวอ้างเป็นเหตุให้จำเลยได้ไปซึ่งเงินจำนวน 100,000 บาท จากผู้เสียหายเป็นการชำระราคาไม้ยางบางส่วน เหตุเกิดที่ตำบลหมากแข้งอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาท แก่ผู้เสียหายจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 จำคุก 4 เดือน ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาทแก่ผู้เสียหายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2530 จำเลยได้ตกลงขายไม้ยางท่อนซุงปริมาตร 300 ลูกบาศก์เมตร ราคารวม 660,000 บาทให้ผู้เสียหาย จำเลยตกลงว่าจะส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายในภายหลัง ในวันดังกล่าวจำเลยได้รับเงินค่าไม้ยางท่อนซุงล่วงหน้าไปจากผู้เสียหายเป็นเงินสดและเป็นเช็ครวมเป็นจำนวนเงิน 100,000 บาทได้ทำหนังสือสัญญาซื้อขายกันไว้ตามเอกสารหมาย จ.6 ต่อมาจำเลยไม่ได้ส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายตามสัญญา มีปัญหาที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยได้กระทำความผิดดังฟ้องหรือไม่ โจทก์มีนายเจษฎาเผ่าพงษ์ไพบูลย์ กรรมการผู้จัดการของผู้เสียหายซึ่งเป็นผู้ตกลงทำสัญญาซื้อไม้ยางท่อนซุงจากจำเลยแทนผู้เสียหาย และนายสมานเวียงนนท์ ลูกจ้างของผู้เสียหายเป็นพยานเบิกความว่า ในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยบอกนายเจษฎาว่า จำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้ว ความจริงจำเลยไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามที่ตกลงขายให้ผู้เสียหาย เห็นว่าจากคำเบิกความของนายเจษฎาที่ว่านายเจษฎาไม่เคยรู้จักจำเลยมาก่อนและนายเจษฎาไม่เคยให้พนักงานของผู้เสียหายไปตรวจดูไม้ยางท่อนซุงของจำเลยแต่อย่างใดเลยนั้น ทำให้มีเหตุไม่น่าเชื่อว่าในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังคำเบิกความของนายเจษฎาและนายสมาน เพราะไม้ยางท่อนซุงที่ตกลงซื้อขายกันมีราคารวมถึง 660,000 บาท และจำนวนเงินที่นายเจษฎาว่าจ่ายล่วงหน้าให้จำเลยไปแทนผู้เสียหายก็มีจำนวนเงินถึง 100,000 บาท หากจำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วจริง เชื่อได้ว่านายเจษฎาจะต้องจัดให้มีการตรวจสอบก่อนตกลงซื้อจากจำเลยว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงอยู่จริงหรือไม่และมีสภาพเป็นอย่างไร พยานหลักฐานของโจทก์ได้ความดังนี้ ส่วนจำเลยมีตัวจำเลยและนายบุญเลิศ สุขเกษมเป็นพยานเบิกความว่า ไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหายเป็นต้นไม้ยางในที่ดินของชาวบ้านที่จำเลยตกลงซื้อและจะขออนุญาตทำไม้จากทางราชการเพื่อตัดส่งมอบให้ผู้เสียหาย ซึ่งขณะที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหาย นายเจษฎา ผู้ทำการแทนผู้เสียหายทราบดีอยู่แล้ว แต่ต่อมาทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าว จำเลยจึงไม่สามารถตัดส่งมอบให้ผู้เสียหายได้ตามสัญญาและจำเลยมีนายชาลีสระแก้ว นายเครือ ผาโคตร นายสวน พลบูรณ์ กับนายไฮ สงวนศิลป์เป็นพยานเบิกความได้ความสอดคล้องกับคำเบิกความของจำเลยและนายบุญเลิศว่า จำเลยได้ตกลงซื้อต้นไม้ยางจากนายเครือ นายสวนนายไฮ และชาวบ้านอื่น โดยผู้ขายได้มอบหนังสือรับรองการทำประโยชน์บัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้านและลงชื่อในคำขอทำไม้ยางในที่ดินของผู้ขายตามเอกสารหมาย ล.2 ถึง ล.12 ให้จำเลยเพื่อนำไปยื่นขออนุญาตทำไม้ที่ซื้อขายจากทางราชการแทนผู้ขาย ซึ่งนายเจนระยับกุล ป่าไม้อำเภอโนนสัง พยานของโจทก์ก็เบิกความเจือสมกับทางนำสืบของจำเลยดังกล่าวว่า จำเลยเคยนำหลักฐานเอกสารหมาย ล.2ถึง ล.12 ไปขออนุญาตทำไม้จากทางราชการจริง แต่ทางราชการไม่อนุญาตจึงเห็นว่าพยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักเชื่อได้ว่าจำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้ล่วงหน้าจากผู้เสียหาย โดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถจัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าวจริงตามที่จำเลยนำสืบมิใช่ว่าจำเลยไปหลอกลวงผู้เสียหายว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังทางนำสืบของโจทก์ จึงเห็นว่าการกระทำของจำเลยดังกล่าวหากจะเป็นความผิดก็เป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่งเท่านั้น แต่ไม่เป็นความผิดในทางอาญาดังฟ้องของโจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้อง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 124/2535พนักงานอัยการ ประจำศาล แขวง อุดรธานีโจทก์นาง สม นิยม หรือ กุหลาบ แซ่โค้วจำเลย ป.อ. ม. 341จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้จากผู้เสียหายโดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถ จัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้ เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ ทำไม้ดังกล่าว การกระทำของจำเลยจึงเป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่ง เท่านั้น หาเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงไม่.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อระหว่างวันที่ 3 สิงหาคม 2530 ถึงวันที่26 พฤษภาคม 2531 ต่อเนื่องกัน จำเลยโดยทุจริตได้หลอกลวงบริษัทศรีธนเทพ จำกัด ผู้เสียหายด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงซึ่งยังมิได้แปรรูปปริมาตรรวม 300 ลูกบาศก์เมตรเป็นไม้ที่จำเลยได้รับอนุญาตให้ทำไม้แล้วโดยถูกต้องตามกฎหมายและมีความประสงค์จะขายไม้ยางดังกล่าวให้แก่ผู้เสียหายโดยยืนยันว่าสามารถจัดส่งไม้ทั้งหมดให้แก่ผู้เสียหายได้ เป็นเหตุให้ผู้เสียหายหลงเชื่อยอมทำสัญญาซื้อขายไม้ยางจำนวนดังกล่าวกับจำเลย ซึ่งความจริงแล้วจำเลยไม่เคยไปขออนุญาตทำไม้ยางหรือได้รับอนุญาตให้ทำไม้ยาง และไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามจำนวนที่กล่าวอ้างเป็นเหตุให้จำเลยได้ไปซึ่งเงินจำนวน 100,000 บาท จากผู้เสียหายเป็นการชำระราคาไม้ยางบางส่วน เหตุเกิดที่ตำบลหมากแข้งอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาท แก่ผู้เสียหายจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 จำคุก 4 เดือน ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาทแก่ผู้เสียหายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2530 จำเลยได้ตกลงขายไม้ยางท่อนซุงปริมาตร 300 ลูกบาศก์เมตร ราคารวม 660,000 บาทให้ผู้เสียหาย จำเลยตกลงว่าจะส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายในภายหลัง ในวันดังกล่าวจำเลยได้รับเงินค่าไม้ยางท่อนซุงล่วงหน้าไปจากผู้เสียหายเป็นเงินสดและเป็นเช็ครวมเป็นจำนวนเงิน 100,000 บาทได้ทำหนังสือสัญญาซื้อขายกันไว้ตามเอกสารหมาย จ.6 ต่อมาจำเลยไม่ได้ส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายตามสัญญา มีปัญหาที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยได้กระทำความผิดดังฟ้องหรือไม่ โจทก์มีนายเจษฎาเผ่าพงษ์ไพบูลย์ กรรมการผู้จัดการของผู้เสียหายซึ่งเป็นผู้ตกลงทำสัญญาซื้อไม้ยางท่อนซุงจากจำเลยแทนผู้เสียหาย และนายสมานเวียงนนท์ ลูกจ้างของผู้เสียหายเป็นพยานเบิกความว่า ในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยบอกนายเจษฎาว่า จำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้ว ความจริงจำเลยไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามที่ตกลงขายให้ผู้เสียหาย เห็นว่าจากคำเบิกความของนายเจษฎาที่ว่านายเจษฎาไม่เคยรู้จักจำเลยมาก่อนและนายเจษฎาไม่เคยให้พนักงานของผู้เสียหายไปตรวจดูไม้ยางท่อนซุงของจำเลยแต่อย่างใดเลยนั้น ทำให้มีเหตุไม่น่าเชื่อว่าในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังคำเบิกความของนายเจษฎาและนายสมาน เพราะไม้ยางท่อนซุงที่ตกลงซื้อขายกันมีราคารวมถึง 660,000 บาท และจำนวนเงินที่นายเจษฎาว่าจ่ายล่วงหน้าให้จำเลยไปแทนผู้เสียหายก็มีจำนวนเงินถึง 100,000 บาท หากจำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วจริง เชื่อได้ว่านายเจษฎาจะต้องจัดให้มีการตรวจสอบก่อนตกลงซื้อจากจำเลยว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงอยู่จริงหรือไม่และมีสภาพเป็นอย่างไร พยานหลักฐานของโจทก์ได้ความดังนี้ ส่วนจำเลยมีตัวจำเลยและนายบุญเลิศ สุขเกษมเป็นพยานเบิกความว่า ไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหายเป็นต้นไม้ยางในที่ดินของชาวบ้านที่จำเลยตกลงซื้อและจะขออนุญาตทำไม้จากทางราชการเพื่อตัดส่งมอบให้ผู้เสียหาย ซึ่งขณะที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหาย นายเจษฎา ผู้ทำการแทนผู้เสียหายทราบดีอยู่แล้ว แต่ต่อมาทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าว จำเลยจึงไม่สามารถตัดส่งมอบให้ผู้เสียหายได้ตามสัญญาและจำเลยมีนายชาลีสระแก้ว นายเครือ ผาโคตร นายสวน พลบูรณ์ กับนายไฮ สงวนศิลป์เป็นพยานเบิกความได้ความสอดคล้องกับคำเบิกความของจำเลยและนายบุญเลิศว่า จำเลยได้ตกลงซื้อต้นไม้ยางจากนายเครือ นายสวนนายไฮ และชาวบ้านอื่น โดยผู้ขายได้มอบหนังสือรับรองการทำประโยชน์บัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้านและลงชื่อในคำขอทำไม้ยางในที่ดินของผู้ขายตามเอกสารหมาย ล.2 ถึง ล.12 ให้จำเลยเพื่อนำไปยื่นขออนุญาตทำไม้ที่ซื้อขายจากทางราชการแทนผู้ขาย ซึ่งนายเจนระยับกุล ป่าไม้อำเภอโนนสัง พยานของโจทก์ก็เบิกความเจือสมกับทางนำสืบของจำเลยดังกล่าวว่า จำเลยเคยนำหลักฐานเอกสารหมาย ล.2ถึง ล.12 ไปขออนุญาตทำไม้จากทางราชการจริง แต่ทางราชการไม่อนุญาตจึงเห็นว่าพยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักเชื่อได้ว่าจำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้ล่วงหน้าจากผู้เสียหาย โดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถจัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าวจริงตามที่จำเลยนำสืบมิใช่ว่าจำเลยไปหลอกลวงผู้เสียหายว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังทางนำสืบของโจทก์ จึงเห็นว่าการกระทำของจำเลยดังกล่าวหากจะเป็นความผิดก็เป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่งเท่านั้น แต่ไม่เป็นความผิดในทางอาญาดังฟ้องของโจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้อง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(พรชัย สมรรถเวช-ก้าน อันนานนท์-มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุพฤติการณ์ใดจะเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงหรือเป็นเพียงการผิดสัญญาในทางแพ่งนั้นบางกรณีเป็นเรื่องที่ใกล้เคียงกันเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะกรณีเป็นเรื่องผิดสัญญาทางแพ่งโดยแท้แต่โจทก์ตั้งรูปเรื่องฟ้องเป็นความผิดอาญา หรือบางกรณีรูปเรื่องเป็นความผิดอาญา แต่โจทก์ไม่สามารถนำสืบได้ว่าข้อเท็จจริงเป็นดังกล่าวปัญหาต่าง ๆ ดังกล่าวอาจจะศึกษาได้จากแนววินิจฉัยของศาลฎีกาดังพอจะกล่าวได้ดังนี้ 1. กรณีพฤติการณ์เป็นเรื่องทางแพ่งโดยแท้ ไม่ใช่ความรับผิดทางอาญา ฎีกาที่ 2626/2521 โจทก์ตกลงซื้อบ้านของผู้มีชื่อและมอบหมายให้จำเลยลงชื่อถือกรรมสิทธิ์แทนเพราะโจทก์เป็นสงฆ์ จำเลยก็จัดการรับโอนกรรมสิทธิ์บ้านจากผู้มีชื่อมาตามความประสงค์ของโจทก์แล้ว ต่อมาจำเลยได้ฟ้องขับไล่ผู้ดูแลบ้านดังกล่าวของโจทก์ให้ออกไปและเรียกค่าเสียหายโดยอ้างว่าเป็นบ้านของจำเลย ดังนี้ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้หลอกลวงเอาเงินของโจทก์ไป ส่วนการที่จำเลยปฏิเสธกรรมสิทธิ์ของโจทก์ในภายหลัง ก็เป็นเรื่องผิดสัญญาในทางแพ่งการกระทำของจำเลยไม่มีมูลเป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 841-842/2532 โจทก์มอบเงินให้จำเลยที่ 1 ไปร่วมลงทุนกับ อ. ซึ่งเป็นกรรมการผู้จัดการบริษัท ช. โดยจำเลยที่ 1 สัญญาว่าโจทก์จะได้รับผลประโยชน์ในอัตราร้อยละ 7 ต่อเดือน ต่อมาโจทก์ไปขอรับเงินผลประโยชน์จำเลยที่ 1 ขอผัดผ่อนและไม่ยอมคืนเงินลงทุนให้โจทก์ แต่เมื่อได้ความว่าจำเลยที่ 1 กับบุคคลในครอบครัวของจำเลยที่ 1 ก็เป็นผู้ร่วมลงทุนกับบริษัท ช. ด้วย โดยจำเลยที่ 1 ทำหน้าที่เป็นเพียงหัวหน้าสายนำเงินที่มีอยู่มาลงทุนไปส่งมอบให้บริษัท ช. และรับผลประโยชน์มาแจกจ่ายให้แก่ผู้มาลงทุนเท่านั้น การกระทำของจำเลยที่ 1 ยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ 1 มีเจตนาหลอกลวงโจทก์ จึงไม่เป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 880/2532 ผู้เสียหายยินยอมให้ ด.ภริยาจำเลยกู้ยืมเงินโดยมีอ.เป็นผู้ค้ำประกันเพราะมีเหตุจูงใจจากผลประโยชน์ตอบแทนเป็นเงินถึง 50,000 บาท และการที่คู่กรณีทำหนังสือสัญญากู้เงินไว้เป็นหลักฐานเพราะถ้า ด. ผิดนัด ผู้เสียหายก็สามารถบังคับตามสัญญากู้ได้ไม่ใช่ผู้เสียหายให้กู้ยืมเนื่องจากเชื่อว่า ด. กับจำเลยจะนำเงินไปชำระหนี้ค่าปลูกบ้าน และหนี้สหกรณ์ตามที่ ด. กับจำเลยกล่าวอ้างทั้งกรณีผู้เสียหายยอมรับเช็คซึ่งมีจำนวนเงินเท่ากับในสัญญากู้จาก ด. ไว้แทนสัญญากู้แล้วคืนสัญญากู้ให้แก่ฝ่ายจำเลยไปก็โดยที่ผู้เสียหายเห็นว่าการออกเช็คให้ยึดถือไว้นั้นเป็นหลักประกันที่ดีกว่าสัญญากู้ เพราะนอกจากจะฟ้องบังคับตามจำนวนเงินในเช็คอันเป็นความรับผิดในทางแพ่งแล้วผู้เสียหายยังมีสิทธิที่จะฟ้องในทางอาญาซึ่งเป็นช่องทางที่จะบีบบังคับให้ลูกหนี้รีบขวนขวายในการชำระหนี้ได้อีกทางหนึ่งด้วย พฤติการณ์แห่งความผูกพันระหว่างผู้เสียหายกับ ด. และจำเลยจึงเป็นมูลหนี้ในทางแพ่งโดยเฉพาะหาใช่เป็นความรับผิดในทางอาญาไม่ 2. กรณีไม่ปฏิบัติตามคำรับรองที่ให้ไว้ เพราะเหตุผลความจำเป็นที่เกิดขึ้นในภายหลังมิใช่ปกปิดหลอกลวงมาแต่ต้น เป็นเพียงการผิดสัญญาทางแพ่งไม่มีมูลความผิดทางอาญา ฎีกาที่ 2303/2518 จำเลยอ้างว่า จำเลยมีสิทธินำของจากสโมสรท่าเรือมาขายได้ในราคาถูกถ้าผู้เสียหายจะซื้อ จำเลยคิดเอาแต่ค่าช่วยจัดการผู้เสียหายเห็นว่ามีกำไรดี จึงมอบเงินให้จำเลยไปซื้อ ต่อมาจำเลยบอกว่าเอาของมาให้ไม่ได้ และจะเอาของนั้นไปขายที่อื่นแล้วนำผลกำไรมาให้ ผู้เสียหายก็ไม่ว่ากระไร แล้วจำเลยก็นำผลกำไรมาให้ปฏิบัติกันอย่างนี้หลายครั้ง ครั้งสุดท้ายที่จำเลยยังไม่ทันได้คืนทุนและกำไรให้ผู้เสียหายก็น่าจะเป็นเพราะถูกจับเสียก่อนตามพฤติการณ์ดังนี้แสดงว่า ผู้เสียหายมุ่งเอาผลกำไรที่จำเลยขายของที่ซื้อมานั้นโดยไม่ต้องคำนึงถึงว่า จำเลยจะได้ซื้อของนั้นมาจากที่ใดดังนั้น แม้จำเลยจะบอกแก่ผู้เสียหายว่ามีสิทธิออกของจากสโมสรท่าเรือแต่ผู้เดียวซึ่งไม่เป็นความจริง และสโสมรท่าเรือไม่มีชื่อร้อยเอกสุพรที่รับผิดชอบในการออกของตามที่จำเลยอ้างก็หาใช่เป็นข้อสำคัญที่จะถือว่าจำเลยหลอกลวงผู้เสียหายอันจะเป็นเป็นผิดฐานฉ้อโกงไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่จำเลยไม่สามารถปฏิบัติให้เป็นไปตามที่ได้รับรองไว้ต่อผู้เสียหายเท่านั้น ฎีกาที่ 97/2520 ฟ้องของโจทก์ตามบันทึกคำฟ้องและบันทึกหลักฐานการฟ้องคดีด้วยวาจาโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องว่าจำเลยได้หลอกลวงผู้เสียหายด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งอย่างไร ที่โจทก์อ้างว่าจำเลยหลอกลวงว่าสามารถนำยาสีฟันไปจำหน่ายได้ ก็ปรากฏตามฟ้องโจทก์เองว่าจำเลยสามารถจำหน่ายยาสีฟันได้จริง จึงไม่เป็นการหลอกลวงด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จการที่จำเลยจำหน่ายยาสีฟันได้แล้วไม่นำเงินให้ผู้เสียหาย โจทก์ก็ไม่ได้บรรยายฟ้องว่าจำเลยมีเจตนาทุจริตที่จะไม่นำเงินที่จำหน่ายยาสีฟันได้มาให้ผู้เสียหายตั้งแต่แรก จึงเป็นเรื่องจำเลยไม่ปฏิบัติตามที่บอกผู้เสียหายไว้เท่านั้น กรณีเป็นเรื่องผิดสัญญาทางแพ่งไม่เป็นความผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 แม้จำเลยให้การรับสารภาพก็ลงโทษจำเลยไม่ได้ ฎีกาที่ 3587/2524 ผู้เสียหายกับจำเลยได้ติดต่อซื้อขายข้าวเปลือกกันมาก่อนหลายปีผู้เสียหายเคยไปเอาข้าวเปลือกจากจำเลยมาก่อนแล้วชำระเงินในภายหลังบางครั้งผู้เสียหายก็ให้เงินจำเลยไปก่อนแล้วไปเอาข้าวเปลือกในภายหลัง วันเกิดเหตุจำเลยไปบอกขายข้าวเปลือก 10 เกวียนให้แก่ผู้เสียหาย และขอรับเงินล่วงหน้าไปก่อน ซึ่งผู้เสียหายได้จ่ายเงินล่วงหน้าให้แก่จำเลยไป 20,000 บาท โดยยังไม่ได้ตกลงราคาและจำเลยไม่ได้บอกว่ามีข้าวเปลือกอยู่แล้ว พฤติการณ์ระหว่างผู้เสียหายกับจำเลยเป็นการปฏิบัติต่อกันตามปกติในการซื้อข้าวเปลือก แม้ต่อมาจำเลยไม่มีข้าวเปลือกขายให้แก่ผู้เสียหายภายในกำหนดเวลาที่ตกลงกันและไม่อาจคืนเงินที่รับมาให้แก่ผู้เสียหายได้ก็เป็นเรื่องที่จำเลยไม่ปฏิบัติตามสัญญาที่ให้ไว้แก่ผู้เสียหายเท่านั้น การกระทำของจำเลยยังไม่เป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 973/2531 โจทก์ยินยอมให้จำเลยที่ 1 กู้เงินมาตั้งแต่แรก การที่จำเลยที่ 1 ให้คำรับรองว่า จำเลยที่ 2 ที่ 3 จะเปลี่ยน น.ส.3 ให้โจทก์และจะค้ำประกันการกู้ยืมเงินของจำเลยที่ 1 เป็นเหตุการณ์ในภายหน้าที่จำเลยที่ 1 รับจะดำเนินการดังกล่าวให้หากโจทก์ไม่พอใจหลักประกัน แม้ต่อมาจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่เปลี่ยน น.ส.3 และไม่ยอมค้ำประกันจำเลยที่ 1 ก็เป็นเรื่องที่จำเลยที่ 1 ไม่ปฏิบัติตามคำรับรองที่ให้ไว้แก่โจทก์เท่านั้น จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 1626/2531 ผู้เสียหายตกลงขายข้าวเปลือกจำนวนมากแก่จำเลยโดยยินยอมให้จำเลยนำข้าวเปลือกที่ตกลงซื้อขายกันนั้นไปก่อน แล้วมีข้อสัญญาว่าจำเลยจะชำระราคาให้ภายหลังตามวันที่กำหนดไว้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติธรรมดาในการซื้อขายกัน เมื่อจำเลยผิดนัดไม่ชำระราคาให้ตามวันที่ให้สัญญาจึงเป็นเรื่องผิดสัญญาทางแพ่ง แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องว่าจำเลยมีเจตนาทุจริต ก็เป็นเรื่องที่บรรยายเพื่อให้ครบองค์ประกอบความผิดฐานฉ้อโกง ไม่ทำให้คดีผิดสัญญาทางแพ่งกลับกลายเป็นคดีอาญา 3. ในกรณีมีพฤติการณ์การวางแผนหรือเริ่มต้นด้วยการหลอกลวงปกปิดข้อเท็จจริงตั้งแต่แรก กรณีนี้เป็นความผิดฐานฉ้อโกง มิใช่เป็นเพียงการผิดสัญญาทางแพ่ง ฎีกาที่ 271/2507 การที่จำเลยโดยทุจริตกล่าวเท็จหลอกลวงโจทก์ว่ามีร้านขายปลีกต้องการบุหรี่ จำเลยรับจะนำไปส่งให้และนำเงินมาชำระแทนโจทก์หลงเชื่อมอบบุหรี่ให้จำเลยไป จำเลยกลับเอาไปขายต่ำกว่าราคาและเมื่อถึงกำหนดส่งเงิน จำเลยหลบหน้าไม่นำส่ง ทั้งต่อมายังปฏิเสธว่าไม่ได้รับบุหรี่ไปจากโจทก์นั้น ย่อมเป็นความผิดฐานฉ้อโฉงมิใช่เป็นเรื่องผิดสัญญาหรือยักยอกไม่ ฎีกาที่ 2147/2517 จำเลยมิได้มีเจตนาจะนำแร่มาขายให้ผู้เสียหาย ได้หลอกลวงผู้เสียหายว่าจะขายแร่พลวงให้ และขอรับราคาค่าแร่ทั้งหมดกับขอรับกระสอบไปใส่แร่ด้วยโดยมีเจตนาทุจริตมาแต่แรก ผลจากการหลอกลวงดังกล่าว ทำให้จำเลยได้รับเงินค่าแร่และกระสอบ 30 ใบไปจากผู้เสียหายในคราวเดียวกัน ดังนี้ แม้เงินค่าแร่จะเป็นทรัพย์สินซึ่งเป็นวัตถุประสงค์อันสำคัญที่จำเลยมุ่งหมายหลอกลวงไปจากผู้เสียหายส่วนกระสอบนั้นจำเลยหลอกลวงให้ผู้เสียหายส่งให้เพื่อให้สมกับอุบายของจำเลยที่อ้างว่ามีแร่ที่จะขายให้เท่านั้นก็ตามแต่การที่จำเลยได้กระสอบไปด้วยนี้ ก็ได้ไปจากการหลอกลวงผู้เสียหายด้วย การแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจะใส่แร่พลวงมาส่งให้ โดยจำเลยมิได้ตั้งใจจะนำกระสอบไปใส่แร่พลวงมาส่งให้แก่ผู้เสียหายเลยแสดงว่าจำเลยมีเจตนามาแต่แรกแล้วว่าจะหลอกเอากระสอบ 30 ใบนี้จากผู้เสียหายด้วยเหมือนกัน จึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกงกระสอบด้วย ฎีกาที่ 1719/2518 จำเลยชื่ออำนาจ สุนทรโรทยานบ้านอยู่จังหวัดกาฬสินธ์ุใช้อุบายหลอกลวงโจทก์ร่วมโดยมีเจตนาทุจริตว่าจำเลยชื่อคล้ายบ้านอยู่อำเภอพิบูลมังษาหาร อุบลราชธานี เป็นเหตุให้โจทก์ร่วมหลงเชื่อยินยอมทำสัญญาให้จำเลยเช่าซื้อรถยนต์และส่งมอบรถยนต์ให้จำเลย แล้วจำเลยนำรถยนต์คันที่เช่าซื้อไปที่ประเทศลาวและหลบหนีไปโดยไม่ได้ติดต่อกับโจทก์ร่วม และไม่ได้ใช้เงินตามสัญญาเช่าซื้อ เช่นนี้แสดงว่าจำเลยหาได้มีเจตนาผูกพันตามสัญญาเช่าซื้อในทางแพ่งไม่ การแสดงเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อของจำเลยเป็นเพียงแต่แผนกการหรืออุบายในเชิงหลอกลวงเพื่อให้ได้ไปซึ่งรถยนต์เท่านั้นการกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดทางอาญาในฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 1124/2529 จำเลยติดต่อผู้เสียหายให้หาซื้อโคให้ เมื่อจำเลยขายโคได้แล้วจะนำเงินค่านายหน้าและค่าโคมาชำระให้ ผู้เสียหายซื้อโคได้แล้วมอบให้จำเลยไปจำเลยไม่นำเงินค่านายหน้าและค่าโคมาชำระ เมื่อถูกจับกุมก็ให้การว่าได้ชำระเงินให้ผู้เสียหายจนครบถ้วนแล้ว เห็นได้ว่าจำเลยมิได้มีเจตนาจะซื้อโคอย่างแท้จริง แต่ได้วางแผนหลอกลวงผู้เสียหายกับพวกมาตั้งแต่ต้นโดยแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจะซื้อแต่ความจริงจำเลยมิได้มีเจตนาจะซื้อและชำระราคาโค จึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 5586/2531 จำเลยติดต่อขอซื้อข้าวเปลือกจากผู้เสียหาย โดยขอชำระราคาด้วยเช็คที่ ว. เป็นผู้ลงชื่อสั่งจ่ายให้ไว้ และจำเลยพูดรับรองว่าหากเช็คที่จำเลยมอบให้ขึ้นเงินไม่ได้ จำเลยจะเป็นผู้รับผิดชอบเองโดยจะขายนา 30 ไร่ ของจำเลยมาชำระราคาข้าวเปลือกให้แก่ผู้เสียหายจนครบ ดังนี้ การที่ผู้เสียหายยินยอมขายข้าวเปลือกตามฟ้องให้แก่จำเลยกับพวกโดยยอมรับเช็คซึ่ง ว. สั่งจ่ายไว้เพื่อเป็นการชำระราคาข้าวเปลือกก็เพราะจำเลยเป็นผู้ให้คำรับรอง เมื่อผู้เสียหายนำเช็คไปขึ้นเงินไม่ได้จำเลยกลับปฏิเสธความรับผิดไม่ยอมรับรู้ใด ๆทั้งสิ้น อ้างว่าตนเป็นเพียงนายหน้าให้ ว. เท่านั้น พฤติการณ์ของจำเลยแสดงว่าจำเลยมีเจตนาทุจริตคิดหลอกลวงเพื่อเอาข้าวเปลือกของผู้เสียหายทั้งสาม มีแผนกการร่วมกับ ว. เจ้าของเช็ค โดยการให้คำรับรองด้วยข้อความอันเป็นเท็จต่อผู้เสียหายมาแต่ต้น จนผู้เสียหายหลงเชื่อยอมมอบข้าวเปลือกให้แก่จำเลย จำเลยจึงมีความผิดฐานร่วมกับพวกฉ้อโกงโจทก์. สุพิศปราณีตพลกรัง.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อระหว่างวันที่ 3 สิงหาคม 2530 ถึงวันที่26 พฤษภาคม 2531 ต่อเนื่องกัน จำเลยโดยทุจริตได้หลอกลวงบริษัทศรีธนเทพ จำกัด ผู้เสียหายด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงซึ่งยังมิได้แปรรูปปริมาตรรวม 300 ลูกบาศก์เมตรเป็นไม้ที่จำเลยได้รับอนุญาตให้ทำไม้แล้วโดยถูกต้องตามกฎหมายและมีความประสงค์จะขายไม้ยางดังกล่าวให้แก่ผู้เสียหายโดยยืนยันว่าสามารถจัดส่งไม้ทั้งหมดให้แก่ผู้เสียหายได้ เป็นเหตุให้ผู้เสียหายหลงเชื่อยอมทำสัญญาซื้อขายไม้ยางจำนวนดังกล่าวกับจำเลย ซึ่งความจริงแล้วจำเลยไม่เคยไปขออนุญาตทำไม้ยางหรือได้รับอนุญาตให้ทำไม้ยาง และไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามจำนวนที่กล่าวอ้างเป็นเหตุให้จำเลยได้ไปซึ่งเงินจำนวน 100,000 บาท จากผู้เสียหายเป็นการชำระราคาไม้ยางบางส่วน เหตุเกิดที่ตำบลหมากแข้งอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาท แก่ผู้เสียหายจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 จำคุก 4 เดือน ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาทแก่ผู้เสียหายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2530 จำเลยได้ตกลงขายไม้ยางท่อนซุงปริมาตร 300 ลูกบาศก์เมตร ราคารวม 660,000 บาทให้ผู้เสียหาย จำเลยตกลงว่าจะส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายในภายหลัง ในวันดังกล่าวจำเลยได้รับเงินค่าไม้ยางท่อนซุงล่วงหน้าไปจากผู้เสียหายเป็นเงินสดและเป็นเช็ครวมเป็นจำนวนเงิน 100,000 บาทได้ทำหนังสือสัญญาซื้อขายกันไว้ตามเอกสารหมาย จ.6 ต่อมาจำเลยไม่ได้ส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายตามสัญญา มีปัญหาที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยได้กระทำความผิดดังฟ้องหรือไม่ โจทก์มีนายเจษฎาเผ่าพงษ์ไพบูลย์ กรรมการผู้จัดการของผู้เสียหายซึ่งเป็นผู้ตกลงทำสัญญาซื้อไม้ยางท่อนซุงจากจำเลยแทนผู้เสียหาย และนายสมานเวียงนนท์ ลูกจ้างของผู้เสียหายเป็นพยานเบิกความว่า ในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยบอกนายเจษฎาว่า จำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้ว ความจริงจำเลยไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามที่ตกลงขายให้ผู้เสียหาย เห็นว่าจากคำเบิกความของนายเจษฎาที่ว่านายเจษฎาไม่เคยรู้จักจำเลยมาก่อนและนายเจษฎาไม่เคยให้พนักงานของผู้เสียหายไปตรวจดูไม้ยางท่อนซุงของจำเลยแต่อย่างใดเลยนั้น ทำให้มีเหตุไม่น่าเชื่อว่าในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังคำเบิกความของนายเจษฎาและนายสมาน เพราะไม้ยางท่อนซุงที่ตกลงซื้อขายกันมีราคารวมถึง 660,000 บาท และจำนวนเงินที่นายเจษฎาว่าจ่ายล่วงหน้าให้จำเลยไปแทนผู้เสียหายก็มีจำนวนเงินถึง 100,000 บาท หากจำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วจริง เชื่อได้ว่านายเจษฎาจะต้องจัดให้มีการตรวจสอบก่อนตกลงซื้อจากจำเลยว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงอยู่จริงหรือไม่และมีสภาพเป็นอย่างไร พยานหลักฐานของโจทก์ได้ความดังนี้ ส่วนจำเลยมีตัวจำเลยและนายบุญเลิศ สุขเกษมเป็นพยานเบิกความว่า ไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหายเป็นต้นไม้ยางในที่ดินของชาวบ้านที่จำเลยตกลงซื้อและจะขออนุญาตทำไม้จากทางราชการเพื่อตัดส่งมอบให้ผู้เสียหาย ซึ่งขณะที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหาย นายเจษฎา ผู้ทำการแทนผู้เสียหายทราบดีอยู่แล้ว แต่ต่อมาทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าว จำเลยจึงไม่สามารถตัดส่งมอบให้ผู้เสียหายได้ตามสัญญาและจำเลยมีนายชาลีสระแก้ว นายเครือ ผาโคตร นายสวน พลบูรณ์ กับนายไฮ สงวนศิลป์เป็นพยานเบิกความได้ความสอดคล้องกับคำเบิกความของจำเลยและนายบุญเลิศว่า จำเลยได้ตกลงซื้อต้นไม้ยางจากนายเครือ นายสวนนายไฮ และชาวบ้านอื่น โดยผู้ขายได้มอบหนังสือรับรองการทำประโยชน์บัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้านและลงชื่อในคำขอทำไม้ยางในที่ดินของผู้ขายตามเอกสารหมาย ล.2 ถึง ล.12 ให้จำเลยเพื่อนำไปยื่นขออนุญาตทำไม้ที่ซื้อขายจากทางราชการแทนผู้ขาย ซึ่งนายเจนระยับกุล ป่าไม้อำเภอโนนสัง พยานของโจทก์ก็เบิกความเจือสมกับทางนำสืบของจำเลยดังกล่าวว่า จำเลยเคยนำหลักฐานเอกสารหมาย ล.2ถึง ล.12 ไปขออนุญาตทำไม้จากทางราชการจริง แต่ทางราชการไม่อนุญาตจึงเห็นว่าพยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักเชื่อได้ว่าจำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้ล่วงหน้าจากผู้เสียหาย โดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถจัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าวจริงตามที่จำเลยนำสืบมิใช่ว่าจำเลยไปหลอกลวงผู้เสียหายว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังทางนำสืบของโจทก์ จึงเห็นว่าการกระทำของจำเลยดังกล่าวหากจะเป็นความผิดก็เป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่งเท่านั้น แต่ไม่เป็นความผิดในทางอาญาดังฟ้องของโจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้อง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 124/2535พนักงานอัยการ ประจำศาล แขวง อุดรธานีโจทก์นาง สม นิยม หรือ กุหลาบ แซ่โค้วจำเลย ป.อ. ม. 341จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้จากผู้เสียหายโดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถ จัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้ เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ ทำไม้ดังกล่าว การกระทำของจำเลยจึงเป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่ง เท่านั้น หาเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงไม่.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อระหว่างวันที่ 3 สิงหาคม 2530 ถึงวันที่26 พฤษภาคม 2531 ต่อเนื่องกัน จำเลยโดยทุจริตได้หลอกลวงบริษัทศรีธนเทพ จำกัด ผู้เสียหายด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงซึ่งยังมิได้แปรรูปปริมาตรรวม 300 ลูกบาศก์เมตรเป็นไม้ที่จำเลยได้รับอนุญาตให้ทำไม้แล้วโดยถูกต้องตามกฎหมายและมีความประสงค์จะขายไม้ยางดังกล่าวให้แก่ผู้เสียหายโดยยืนยันว่าสามารถจัดส่งไม้ทั้งหมดให้แก่ผู้เสียหายได้ เป็นเหตุให้ผู้เสียหายหลงเชื่อยอมทำสัญญาซื้อขายไม้ยางจำนวนดังกล่าวกับจำเลย ซึ่งความจริงแล้วจำเลยไม่เคยไปขออนุญาตทำไม้ยางหรือได้รับอนุญาตให้ทำไม้ยาง และไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามจำนวนที่กล่าวอ้างเป็นเหตุให้จำเลยได้ไปซึ่งเงินจำนวน 100,000 บาท จากผู้เสียหายเป็นการชำระราคาไม้ยางบางส่วน เหตุเกิดที่ตำบลหมากแข้งอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาท แก่ผู้เสียหายจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 จำคุก 4 เดือน ให้จำเลยคืนหรือใช้เงินจำนวน 100,000 บาทแก่ผู้เสียหายจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2530 จำเลยได้ตกลงขายไม้ยางท่อนซุงปริมาตร 300 ลูกบาศก์เมตร ราคารวม 660,000 บาทให้ผู้เสียหาย จำเลยตกลงว่าจะส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายในภายหลัง ในวันดังกล่าวจำเลยได้รับเงินค่าไม้ยางท่อนซุงล่วงหน้าไปจากผู้เสียหายเป็นเงินสดและเป็นเช็ครวมเป็นจำนวนเงิน 100,000 บาทได้ทำหนังสือสัญญาซื้อขายกันไว้ตามเอกสารหมาย จ.6 ต่อมาจำเลยไม่ได้ส่งมอบไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายตามสัญญา มีปัญหาที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยได้กระทำความผิดดังฟ้องหรือไม่ โจทก์มีนายเจษฎาเผ่าพงษ์ไพบูลย์ กรรมการผู้จัดการของผู้เสียหายซึ่งเป็นผู้ตกลงทำสัญญาซื้อไม้ยางท่อนซุงจากจำเลยแทนผู้เสียหาย และนายสมานเวียงนนท์ ลูกจ้างของผู้เสียหายเป็นพยานเบิกความว่า ในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยบอกนายเจษฎาว่า จำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้ว ความจริงจำเลยไม่มีไม้ยางท่อนซุงตามที่ตกลงขายให้ผู้เสียหาย เห็นว่าจากคำเบิกความของนายเจษฎาที่ว่านายเจษฎาไม่เคยรู้จักจำเลยมาก่อนและนายเจษฎาไม่เคยให้พนักงานของผู้เสียหายไปตรวจดูไม้ยางท่อนซุงของจำเลยแต่อย่างใดเลยนั้น ทำให้มีเหตุไม่น่าเชื่อว่าในขณะที่จำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหาย จำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังคำเบิกความของนายเจษฎาและนายสมาน เพราะไม้ยางท่อนซุงที่ตกลงซื้อขายกันมีราคารวมถึง 660,000 บาท และจำนวนเงินที่นายเจษฎาว่าจ่ายล่วงหน้าให้จำเลยไปแทนผู้เสียหายก็มีจำนวนเงินถึง 100,000 บาท หากจำเลยได้บอกนายเจษฎาว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งมอบให้ผู้เสียหายอยู่แล้วจริง เชื่อได้ว่านายเจษฎาจะต้องจัดให้มีการตรวจสอบก่อนตกลงซื้อจากจำเลยว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงอยู่จริงหรือไม่และมีสภาพเป็นอย่างไร พยานหลักฐานของโจทก์ได้ความดังนี้ ส่วนจำเลยมีตัวจำเลยและนายบุญเลิศ สุขเกษมเป็นพยานเบิกความว่า ไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหายเป็นต้นไม้ยางในที่ดินของชาวบ้านที่จำเลยตกลงซื้อและจะขออนุญาตทำไม้จากทางราชการเพื่อตัดส่งมอบให้ผู้เสียหาย ซึ่งขณะที่จำเลยตกลงขายให้ผู้เสียหาย นายเจษฎา ผู้ทำการแทนผู้เสียหายทราบดีอยู่แล้ว แต่ต่อมาทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าว จำเลยจึงไม่สามารถตัดส่งมอบให้ผู้เสียหายได้ตามสัญญาและจำเลยมีนายชาลีสระแก้ว นายเครือ ผาโคตร นายสวน พลบูรณ์ กับนายไฮ สงวนศิลป์เป็นพยานเบิกความได้ความสอดคล้องกับคำเบิกความของจำเลยและนายบุญเลิศว่า จำเลยได้ตกลงซื้อต้นไม้ยางจากนายเครือ นายสวนนายไฮ และชาวบ้านอื่น โดยผู้ขายได้มอบหนังสือรับรองการทำประโยชน์บัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้านและลงชื่อในคำขอทำไม้ยางในที่ดินของผู้ขายตามเอกสารหมาย ล.2 ถึง ล.12 ให้จำเลยเพื่อนำไปยื่นขออนุญาตทำไม้ที่ซื้อขายจากทางราชการแทนผู้ขาย ซึ่งนายเจนระยับกุล ป่าไม้อำเภอโนนสัง พยานของโจทก์ก็เบิกความเจือสมกับทางนำสืบของจำเลยดังกล่าวว่า จำเลยเคยนำหลักฐานเอกสารหมาย ล.2ถึง ล.12 ไปขออนุญาตทำไม้จากทางราชการจริง แต่ทางราชการไม่อนุญาตจึงเห็นว่าพยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักเชื่อได้ว่าจำเลยตกลงขายไม้ยางท่อนซุงและรับเงินค่าไม้ล่วงหน้าจากผู้เสียหาย โดยเจตนาขายไม้ยางท่อนซุงที่จำเลยได้ตกลงซื้อไว้ แต่จำเลยไม่สามารถจัดส่งไม้ยางท่อนซุงให้ผู้เสียหายได้เพราะทางราชการไม่อนุญาตให้ทำไม้ดังกล่าวจริงตามที่จำเลยนำสืบมิใช่ว่าจำเลยไปหลอกลวงผู้เสียหายว่าจำเลยมีไม้ยางท่อนซุงพร้อมที่จะส่งให้ผู้เสียหายอยู่แล้วดังทางนำสืบของโจทก์ จึงเห็นว่าการกระทำของจำเลยดังกล่าวหากจะเป็นความผิดก็เป็นการกระทำผิดสัญญาในทางแพ่งเท่านั้น แต่ไม่เป็นความผิดในทางอาญาดังฟ้องของโจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้อง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(พรชัย สมรรถเวช-ก้าน อันนานนท์-มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุพฤติการณ์ใดจะเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงหรือเป็นเพียงการผิดสัญญาในทางแพ่งนั้นบางกรณีเป็นเรื่องที่ใกล้เคียงกันเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะกรณีเป็นเรื่องผิดสัญญาทางแพ่งโดยแท้แต่โจทก์ตั้งรูปเรื่องฟ้องเป็นความผิดอาญา หรือบางกรณีรูปเรื่องเป็นความผิดอาญา แต่โจทก์ไม่สามารถนำสืบได้ว่าข้อเท็จจริงเป็นดังกล่าวปัญหาต่าง ๆ ดังกล่าวอาจจะศึกษาได้จากแนววินิจฉัยของศาลฎีกาดังพอจะกล่าวได้ดังนี้ 1. กรณีพฤติการณ์เป็นเรื่องทางแพ่งโดยแท้ ไม่ใช่ความรับผิดทางอาญา ฎีกาที่ 2626/2521 โจทก์ตกลงซื้อบ้านของผู้มีชื่อและมอบหมายให้จำเลยลงชื่อถือกรรมสิทธิ์แทนเพราะโจทก์เป็นสงฆ์ จำเลยก็จัดการรับโอนกรรมสิทธิ์บ้านจากผู้มีชื่อมาตามความประสงค์ของโจทก์แล้ว ต่อมาจำเลยได้ฟ้องขับไล่ผู้ดูแลบ้านดังกล่าวของโจทก์ให้ออกไปและเรียกค่าเสียหายโดยอ้างว่าเป็นบ้านของจำเลย ดังนี้ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้หลอกลวงเอาเงินของโจทก์ไป ส่วนการที่จำเลยปฏิเสธกรรมสิทธิ์ของโจทก์ในภายหลัง ก็เป็นเรื่องผิดสัญญาในทางแพ่งการกระทำของจำเลยไม่มีมูลเป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 841-842/2532 โจทก์มอบเงินให้จำเลยที่ 1 ไปร่วมลงทุนกับ อ. ซึ่งเป็นกรรมการผู้จัดการบริษัท ช. โดยจำเลยที่ 1 สัญญาว่าโจทก์จะได้รับผลประโยชน์ในอัตราร้อยละ 7 ต่อเดือน ต่อมาโจทก์ไปขอรับเงินผลประโยชน์จำเลยที่ 1 ขอผัดผ่อนและไม่ยอมคืนเงินลงทุนให้โจทก์ แต่เมื่อได้ความว่าจำเลยที่ 1 กับบุคคลในครอบครัวของจำเลยที่ 1 ก็เป็นผู้ร่วมลงทุนกับบริษัท ช. ด้วย โดยจำเลยที่ 1 ทำหน้าที่เป็นเพียงหัวหน้าสายนำเงินที่มีอยู่มาลงทุนไปส่งมอบให้บริษัท ช. และรับผลประโยชน์มาแจกจ่ายให้แก่ผู้มาลงทุนเท่านั้น การกระทำของจำเลยที่ 1 ยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ 1 มีเจตนาหลอกลวงโจทก์ จึงไม่เป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 880/2532 ผู้เสียหายยินยอมให้ ด.ภริยาจำเลยกู้ยืมเงินโดยมีอ.เป็นผู้ค้ำประกันเพราะมีเหตุจูงใจจากผลประโยชน์ตอบแทนเป็นเงินถึง 50,000 บาท และการที่คู่กรณีทำหนังสือสัญญากู้เงินไว้เป็นหลักฐานเพราะถ้า ด. ผิดนัด ผู้เสียหายก็สามารถบังคับตามสัญญากู้ได้ไม่ใช่ผู้เสียหายให้กู้ยืมเนื่องจากเชื่อว่า ด. กับจำเลยจะนำเงินไปชำระหนี้ค่าปลูกบ้าน และหนี้สหกรณ์ตามที่ ด. กับจำเลยกล่าวอ้างทั้งกรณีผู้เสียหายยอมรับเช็คซึ่งมีจำนวนเงินเท่ากับในสัญญากู้จาก ด. ไว้แทนสัญญากู้แล้วคืนสัญญากู้ให้แก่ฝ่ายจำเลยไปก็โดยที่ผู้เสียหายเห็นว่าการออกเช็คให้ยึดถือไว้นั้นเป็นหลักประกันที่ดีกว่าสัญญากู้ เพราะนอกจากจะฟ้องบังคับตามจำนวนเงินในเช็คอันเป็นความรับผิดในทางแพ่งแล้วผู้เสียหายยังมีสิทธิที่จะฟ้องในทางอาญาซึ่งเป็นช่องทางที่จะบีบบังคับให้ลูกหนี้รีบขวนขวายในการชำระหนี้ได้อีกทางหนึ่งด้วย พฤติการณ์แห่งความผูกพันระหว่างผู้เสียหายกับ ด. และจำเลยจึงเป็นมูลหนี้ในทางแพ่งโดยเฉพาะหาใช่เป็นความรับผิดในทางอาญาไม่ 2. กรณีไม่ปฏิบัติตามคำรับรองที่ให้ไว้ เพราะเหตุผลความจำเป็นที่เกิดขึ้นในภายหลังมิใช่ปกปิดหลอกลวงมาแต่ต้น เป็นเพียงการผิดสัญญาทางแพ่งไม่มีมูลความผิดทางอาญา ฎีกาที่ 2303/2518 จำเลยอ้างว่า จำเลยมีสิทธินำของจากสโมสรท่าเรือมาขายได้ในราคาถูกถ้าผู้เสียหายจะซื้อ จำเลยคิดเอาแต่ค่าช่วยจัดการผู้เสียหายเห็นว่ามีกำไรดี จึงมอบเงินให้จำเลยไปซื้อ ต่อมาจำเลยบอกว่าเอาของมาให้ไม่ได้ และจะเอาของนั้นไปขายที่อื่นแล้วนำผลกำไรมาให้ ผู้เสียหายก็ไม่ว่ากระไร แล้วจำเลยก็นำผลกำไรมาให้ปฏิบัติกันอย่างนี้หลายครั้ง ครั้งสุดท้ายที่จำเลยยังไม่ทันได้คืนทุนและกำไรให้ผู้เสียหายก็น่าจะเป็นเพราะถูกจับเสียก่อนตามพฤติการณ์ดังนี้แสดงว่า ผู้เสียหายมุ่งเอาผลกำไรที่จำเลยขายของที่ซื้อมานั้นโดยไม่ต้องคำนึงถึงว่า จำเลยจะได้ซื้อของนั้นมาจากที่ใดดังนั้น แม้จำเลยจะบอกแก่ผู้เสียหายว่ามีสิทธิออกของจากสโมสรท่าเรือแต่ผู้เดียวซึ่งไม่เป็นความจริง และสโสมรท่าเรือไม่มีชื่อร้อยเอกสุพรที่รับผิดชอบในการออกของตามที่จำเลยอ้างก็หาใช่เป็นข้อสำคัญที่จะถือว่าจำเลยหลอกลวงผู้เสียหายอันจะเป็นเป็นผิดฐานฉ้อโกงไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่จำเลยไม่สามารถปฏิบัติให้เป็นไปตามที่ได้รับรองไว้ต่อผู้เสียหายเท่านั้น ฎีกาที่ 97/2520 ฟ้องของโจทก์ตามบันทึกคำฟ้องและบันทึกหลักฐานการฟ้องคดีด้วยวาจาโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องว่าจำเลยได้หลอกลวงผู้เสียหายด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้งอย่างไร ที่โจทก์อ้างว่าจำเลยหลอกลวงว่าสามารถนำยาสีฟันไปจำหน่ายได้ ก็ปรากฏตามฟ้องโจทก์เองว่าจำเลยสามารถจำหน่ายยาสีฟันได้จริง จึงไม่เป็นการหลอกลวงด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จการที่จำเลยจำหน่ายยาสีฟันได้แล้วไม่นำเงินให้ผู้เสียหาย โจทก์ก็ไม่ได้บรรยายฟ้องว่าจำเลยมีเจตนาทุจริตที่จะไม่นำเงินที่จำหน่ายยาสีฟันได้มาให้ผู้เสียหายตั้งแต่แรก จึงเป็นเรื่องจำเลยไม่ปฏิบัติตามที่บอกผู้เสียหายไว้เท่านั้น กรณีเป็นเรื่องผิดสัญญาทางแพ่งไม่เป็นความผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 341 แม้จำเลยให้การรับสารภาพก็ลงโทษจำเลยไม่ได้ ฎีกาที่ 3587/2524 ผู้เสียหายกับจำเลยได้ติดต่อซื้อขายข้าวเปลือกกันมาก่อนหลายปีผู้เสียหายเคยไปเอาข้าวเปลือกจากจำเลยมาก่อนแล้วชำระเงินในภายหลังบางครั้งผู้เสียหายก็ให้เงินจำเลยไปก่อนแล้วไปเอาข้าวเปลือกในภายหลัง วันเกิดเหตุจำเลยไปบอกขายข้าวเปลือก 10 เกวียนให้แก่ผู้เสียหาย และขอรับเงินล่วงหน้าไปก่อน ซึ่งผู้เสียหายได้จ่ายเงินล่วงหน้าให้แก่จำเลยไป 20,000 บาท โดยยังไม่ได้ตกลงราคาและจำเลยไม่ได้บอกว่ามีข้าวเปลือกอยู่แล้ว พฤติการณ์ระหว่างผู้เสียหายกับจำเลยเป็นการปฏิบัติต่อกันตามปกติในการซื้อข้าวเปลือก แม้ต่อมาจำเลยไม่มีข้าวเปลือกขายให้แก่ผู้เสียหายภายในกำหนดเวลาที่ตกลงกันและไม่อาจคืนเงินที่รับมาให้แก่ผู้เสียหายได้ก็เป็นเรื่องที่จำเลยไม่ปฏิบัติตามสัญญาที่ให้ไว้แก่ผู้เสียหายเท่านั้น การกระทำของจำเลยยังไม่เป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 973/2531 โจทก์ยินยอมให้จำเลยที่ 1 กู้เงินมาตั้งแต่แรก การที่จำเลยที่ 1 ให้คำรับรองว่า จำเลยที่ 2 ที่ 3 จะเปลี่ยน น.ส.3 ให้โจทก์และจะค้ำประกันการกู้ยืมเงินของจำเลยที่ 1 เป็นเหตุการณ์ในภายหน้าที่จำเลยที่ 1 รับจะดำเนินการดังกล่าวให้หากโจทก์ไม่พอใจหลักประกัน แม้ต่อมาจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่เปลี่ยน น.ส.3 และไม่ยอมค้ำประกันจำเลยที่ 1 ก็เป็นเรื่องที่จำเลยที่ 1 ไม่ปฏิบัติตามคำรับรองที่ให้ไว้แก่โจทก์เท่านั้น จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 1626/2531 ผู้เสียหายตกลงขายข้าวเปลือกจำนวนมากแก่จำเลยโดยยินยอมให้จำเลยนำข้าวเปลือกที่ตกลงซื้อขายกันนั้นไปก่อน แล้วมีข้อสัญญาว่าจำเลยจะชำระราคาให้ภายหลังตามวันที่กำหนดไว้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติธรรมดาในการซื้อขายกัน เมื่อจำเลยผิดนัดไม่ชำระราคาให้ตามวันที่ให้สัญญาจึงเป็นเรื่องผิดสัญญาทางแพ่ง แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องว่าจำเลยมีเจตนาทุจริต ก็เป็นเรื่องที่บรรยายเพื่อให้ครบองค์ประกอบความผิดฐานฉ้อโกง ไม่ทำให้คดีผิดสัญญาทางแพ่งกลับกลายเป็นคดีอาญา 3. ในกรณีมีพฤติการณ์การวางแผนหรือเริ่มต้นด้วยการหลอกลวงปกปิดข้อเท็จจริงตั้งแต่แรก กรณีนี้เป็นความผิดฐานฉ้อโกง มิใช่เป็นเพียงการผิดสัญญาทางแพ่ง ฎีกาที่ 271/2507 การที่จำเลยโดยทุจริตกล่าวเท็จหลอกลวงโจทก์ว่ามีร้านขายปลีกต้องการบุหรี่ จำเลยรับจะนำไปส่งให้และนำเงินมาชำระแทนโจทก์หลงเชื่อมอบบุหรี่ให้จำเลยไป จำเลยกลับเอาไปขายต่ำกว่าราคาและเมื่อถึงกำหนดส่งเงิน จำเลยหลบหน้าไม่นำส่ง ทั้งต่อมายังปฏิเสธว่าไม่ได้รับบุหรี่ไปจากโจทก์นั้น ย่อมเป็นความผิดฐานฉ้อโฉงมิใช่เป็นเรื่องผิดสัญญาหรือยักยอกไม่ ฎีกาที่ 2147/2517 จำเลยมิได้มีเจตนาจะนำแร่มาขายให้ผู้เสียหาย ได้หลอกลวงผู้เสียหายว่าจะขายแร่พลวงให้ และขอรับราคาค่าแร่ทั้งหมดกับขอรับกระสอบไปใส่แร่ด้วยโดยมีเจตนาทุจริตมาแต่แรก ผลจากการหลอกลวงดังกล่าว ทำให้จำเลยได้รับเงินค่าแร่และกระสอบ 30 ใบไปจากผู้เสียหายในคราวเดียวกัน ดังนี้ แม้เงินค่าแร่จะเป็นทรัพย์สินซึ่งเป็นวัตถุประสงค์อันสำคัญที่จำเลยมุ่งหมายหลอกลวงไปจากผู้เสียหายส่วนกระสอบนั้นจำเลยหลอกลวงให้ผู้เสียหายส่งให้เพื่อให้สมกับอุบายของจำเลยที่อ้างว่ามีแร่ที่จะขายให้เท่านั้นก็ตามแต่การที่จำเลยได้กระสอบไปด้วยนี้ ก็ได้ไปจากการหลอกลวงผู้เสียหายด้วย การแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจะใส่แร่พลวงมาส่งให้ โดยจำเลยมิได้ตั้งใจจะนำกระสอบไปใส่แร่พลวงมาส่งให้แก่ผู้เสียหายเลยแสดงว่าจำเลยมีเจตนามาแต่แรกแล้วว่าจะหลอกเอากระสอบ 30 ใบนี้จากผู้เสียหายด้วยเหมือนกัน จึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกงกระสอบด้วย ฎีกาที่ 1719/2518 จำเลยชื่ออำนาจ สุนทรโรทยานบ้านอยู่จังหวัดกาฬสินธ์ุใช้อุบายหลอกลวงโจทก์ร่วมโดยมีเจตนาทุจริตว่าจำเลยชื่อคล้ายบ้านอยู่อำเภอพิบูลมังษาหาร อุบลราชธานี เป็นเหตุให้โจทก์ร่วมหลงเชื่อยินยอมทำสัญญาให้จำเลยเช่าซื้อรถยนต์และส่งมอบรถยนต์ให้จำเลย แล้วจำเลยนำรถยนต์คันที่เช่าซื้อไปที่ประเทศลาวและหลบหนีไปโดยไม่ได้ติดต่อกับโจทก์ร่วม และไม่ได้ใช้เงินตามสัญญาเช่าซื้อ เช่นนี้แสดงว่าจำเลยหาได้มีเจตนาผูกพันตามสัญญาเช่าซื้อในทางแพ่งไม่ การแสดงเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อของจำเลยเป็นเพียงแต่แผนกการหรืออุบายในเชิงหลอกลวงเพื่อให้ได้ไปซึ่งรถยนต์เท่านั้นการกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดทางอาญาในฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 1124/2529 จำเลยติดต่อผู้เสียหายให้หาซื้อโคให้ เมื่อจำเลยขายโคได้แล้วจะนำเงินค่านายหน้าและค่าโคมาชำระให้ ผู้เสียหายซื้อโคได้แล้วมอบให้จำเลยไปจำเลยไม่นำเงินค่านายหน้าและค่าโคมาชำระ เมื่อถูกจับกุมก็ให้การว่าได้ชำระเงินให้ผู้เสียหายจนครบถ้วนแล้ว เห็นได้ว่าจำเลยมิได้มีเจตนาจะซื้อโคอย่างแท้จริง แต่ได้วางแผนหลอกลวงผู้เสียหายกับพวกมาตั้งแต่ต้นโดยแสดงข้อความอันเป็นเท็จว่าจะซื้อแต่ความจริงจำเลยมิได้มีเจตนาจะซื้อและชำระราคาโค จึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกง ฎีกาที่ 5586/2531 จำเลยติดต่อขอซื้อข้าวเปลือกจากผู้เสียหาย โดยขอชำระราคาด้วยเช็คที่ ว. เป็นผู้ลงชื่อสั่งจ่ายให้ไว้ และจำเลยพูดรับรองว่าหากเช็คที่จำเลยมอบให้ขึ้นเงินไม่ได้ จำเลยจะเป็นผู้รับผิดชอบเองโดยจะขายนา 30 ไร่ ของจำเลยมาชำระราคาข้าวเปลือกให้แก่ผู้เสียหายจนครบ ดังนี้ การที่ผู้เสียหายยินยอมขายข้าวเปลือกตามฟ้องให้แก่จำเลยกับพวกโดยยอมรับเช็คซึ่ง ว. สั่งจ่ายไว้เพื่อเป็นการชำระราคาข้าวเปลือกก็เพราะจำเลยเป็นผู้ให้คำรับรอง เมื่อผู้เสียหายนำเช็คไปขึ้นเงินไม่ได้จำเลยกลับปฏิเสธความรับผิดไม่ยอมรับรู้ใด ๆทั้งสิ้น อ้างว่าตนเป็นเพียงนายหน้าให้ ว. เท่านั้น พฤติการณ์ของจำเลยแสดงว่าจำเลยมีเจตนาทุจริตคิดหลอกลวงเพื่อเอาข้าวเปลือกของผู้เสียหายทั้งสาม มีแผนกการร่วมกับ ว. เจ้าของเช็ค โดยการให้คำรับรองด้วยข้อความอันเป็นเท็จต่อผู้เสียหายมาแต่ต้น จนผู้เสียหายหลงเชื่อยอมมอบข้าวเปลือกให้แก่จำเลย จำเลยจึงมีความผิดฐานร่วมกับพวกฉ้อโกงโจทก์. สุพิศปราณีตพลกรัง.