คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541หลักกฎหมาย: พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 26 บัญญัติให้ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่าในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานฯ มาตรา 54 วรรคหนึ่งนั้น มาตรา 26ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ ฉะนั้น การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่า พฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2540 เพื่อขอคำยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันในหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับ คำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมี เหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้ เพราะทนายจำเลยมี อำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลย ต่อมาปี 2539 โจทก์ลาออกจากการเป็นลูกจ้างของจำเลยโดยไม่ได้กระทำความผิดใด ๆระหว่างทำงาน จำเลยมีข้อบังคับว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานของจำเลยว่า ผู้ปฎิบัติงานจะได้รับเงินบำเหน็จตามข้อบังคับข้อ 9.5 คือ ลาออกโดยไม่มีความผิดและได้รับอนุญาต จากผู้บังคับบัญชาแล้ว โดยจะต้องมีเวลาทำงานไม่น้อยกว่า 5 ปีบริบูรณ์ และตามข้อบังคับดังกล่าวข้อ 10 และ ข้อ 11 กำหนดว่าเงินบำเหน็จซึ่งจ่ายให้แก่ผู้ปฎิบัติงานที่ได้ออกจากงานตามข้อ 9 มีจำนวนเท่ากับค่าจ้างเดือนสุดท้ายคูณด้วยจำนวนปีระยะเวลาทำงานเวลาทำงานสำหรับคำนวณเงินบำเหน็จให้นับแต่จำนวนปี โจทก์ทำงานกับจำเลยติดต่อกันมาเป็นเวลา 22 ปี 6 เดือน 14 วัน จึงมีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จจำนวน 467,360 บาท แต่จำเลยไม่ยอมจ่ายให้ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินบำเหน็จดังกล่าวพร้อมด้วยดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันผิดนัดไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อโจทก์ขอลาออกจากงาน คณะกรรมการบริหารกิจการของจำเลยได้ประชุมแล้วมีมติว่าโจทก์ประมาทเป็นเหตุให้กองทุนเงินกู้สวัสดิการและเงินกู้กองทุนบำเหน็จของอุตสาหกรรมห้องเย็นได้รับความเสียหายเป็นเงินจำนวนดังกล่าวจึงอนุมัติให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จให้โจทก์ได้แต่ให้มีหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกัน โจทก์มิได้นำหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกันจำเลยจึงไม่ยอมจ่ายเงินบำเหน็จให้แก่โจทก์ตามข้อบังคับคณะกรรมการบริหารกิจการขององค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานองค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นพ.ศ. 2519 ข้อ 13 ซึ่งเป็นการกระทำโดยชอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จจำนวน467,360 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้อง (วันที่ 5 มิถุนายน 2540) ไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าพฤติการณ์ตามคำร้องมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้ ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน วินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่าคดีมีเหตุขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยหรือไม่ เห็นว่า ในกรณีนี้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 26 ได้บัญญัติไว้เป็นการเฉพาะแล้ว จึงไม่อาจนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 23 ซึ่งเป็นบทบัญญัติทั่วไปมาใช้บังคับโดยอนุโลมตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 ได้ มาตรา 26 แห่งบทกฎหมายดังกล่าวบัญญัติว่า ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่า ในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคหนึ่งมาตรา 26 ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งในคดีนี้ว่าพฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อปรากฎว่าศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2540 (ที่ถูกน่าจะเป็นวันที่ 9 กันยายน 2540) เพื่อขอยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมีเหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้เพราะทนายจำเลยมีอำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลย คำสั่งศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541นางสาว อัน ชนา ปริญโญภาสโจทก์องค์การอุตสาหกรรม ห้องเย็นจำเลย ป.วิ.พ. ม. 23 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 26, ม. 31, ม. 54พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 26 บัญญัติให้ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่าในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานฯ มาตรา 54 วรรคหนึ่งนั้น มาตรา 26ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ ฉะนั้น การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่า พฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2540 เพื่อขอคำยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันในหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับ คำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมี เหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้ เพราะทนายจำเลยมี อำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลย ต่อมาปี 2539 โจทก์ลาออกจากการเป็นลูกจ้างของจำเลยโดยไม่ได้กระทำความผิดใด ๆระหว่างทำงาน จำเลยมีข้อบังคับว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานของจำเลยว่า ผู้ปฎิบัติงานจะได้รับเงินบำเหน็จตามข้อบังคับข้อ 9.5 คือ ลาออกโดยไม่มีความผิดและได้รับอนุญาต จากผู้บังคับบัญชาแล้ว โดยจะต้องมีเวลาทำงานไม่น้อยกว่า 5 ปีบริบูรณ์ และตามข้อบังคับดังกล่าวข้อ 10 และ ข้อ 11 กำหนดว่าเงินบำเหน็จซึ่งจ่ายให้แก่ผู้ปฎิบัติงานที่ได้ออกจากงานตามข้อ 9 มีจำนวนเท่ากับค่าจ้างเดือนสุดท้ายคูณด้วยจำนวนปีระยะเวลาทำงานเวลาทำงานสำหรับคำนวณเงินบำเหน็จให้นับแต่จำนวนปี โจทก์ทำงานกับจำเลยติดต่อกันมาเป็นเวลา 22 ปี 6 เดือน 14 วัน จึงมีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จจำนวน 467,360 บาท แต่จำเลยไม่ยอมจ่ายให้ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินบำเหน็จดังกล่าวพร้อมด้วยดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันผิดนัดไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อโจทก์ขอลาออกจากงาน คณะกรรมการบริหารกิจการของจำเลยได้ประชุมแล้วมีมติว่าโจทก์ประมาทเป็นเหตุให้กองทุนเงินกู้สวัสดิการและเงินกู้กองทุนบำเหน็จของอุตสาหกรรมห้องเย็นได้รับความเสียหายเป็นเงินจำนวนดังกล่าวจึงอนุมัติให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จให้โจทก์ได้แต่ให้มีหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกัน โจทก์มิได้นำหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกันจำเลยจึงไม่ยอมจ่ายเงินบำเหน็จให้แก่โจทก์ตามข้อบังคับคณะกรรมการบริหารกิจการขององค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานองค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นพ.ศ. 2519 ข้อ 13 ซึ่งเป็นการกระทำโดยชอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จจำนวน467,360 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้อง (วันที่ 5 มิถุนายน 2540) ไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าพฤติการณ์ตามคำร้องมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้ ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน วินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่าคดีมีเหตุขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยหรือไม่ เห็นว่า ในกรณีนี้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 26 ได้บัญญัติไว้เป็นการเฉพาะแล้ว จึงไม่อาจนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 23 ซึ่งเป็นบทบัญญัติทั่วไปมาใช้บังคับโดยอนุโลมตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 ได้ มาตรา 26 แห่งบทกฎหมายดังกล่าวบัญญัติว่า ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่า ในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคหนึ่งมาตรา 26 ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งในคดีนี้ว่าพฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อปรากฎว่าศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2540 (ที่ถูกน่าจะเป็นวันที่ 9 กันยายน 2540) เพื่อขอยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมีเหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้เพราะทนายจำเลยมีอำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลย คำสั่งศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(จรัญ หัตถกรรม-พรชัย สมรรถเวช-กมล เพียรพิทักษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541 วินิจฉัยเรื่อง การขยายหรือย่นระยะเวลาซึ่งมีข้อพิจารณา ดังนี้ การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในกฎหมายหรือในศาลในทางแพ่งนั้น มี 2 ประเภท คือ 1. การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในกฎหมายแพ่งทั่วไปหรือที่ศาลในคดีแพ่งกำหนดซึ่งมีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ว่า "เมื่อศาลเห็นสมควรหรือเมื่อคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ให้ศาลมีอำนาจที่จะออกคำสั่งขยายหรือย่นระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายนี้ หรือตามที่ศาลได้กำหนดไว้ หรือระยะเวลาที่เกี่ยวด้วยวิธีพิจารณาความแพ่งอันกำหนดไว้ในกฎหมายอื่น เพื่อให้ดำเนินหรือมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาใด ๆก่อนสิ้นระยะเวลานั้น แต่การขยายหรือย่นเวลาเช่นว่านี้ให้พึงทำได้ต่อเมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ และศาลได้มีคำสั่งหรือคู่ความมีคำขอขึ้นมาก่อนสิ้นระยะเวลานั้นเว้นแต่ในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัย" หลักเกณฑ์โดยสรุปคือ 1) การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดโดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือกฎหมายอื่น หรือตามที่ศาลกำหนด 2) ทำได้เมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ 3) ต้องทำก่อนสิ้นระยะเวลานั้น เว้นแต่กรณีมีเหตุสุดวิสัย 4) ทำโดยศาลเห็นเองหรือคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องยื่นคำร้องขอ 2. การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในกฎหมายพิเศษหรือศาลชำนัญพิเศษกำหนด เช่น พระราชบัญญัติจัดตั้งแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 26 บัญญัติว่า "ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม" หลักเกณฑ์โดยสรุปคือ 1) การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 หรือที่ศาลแรงงานกำหนด 2) ทำได้เมื่อมีความจำเป็นหรือเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม 3) ทำโดยศาลแรงงานเห็นเองหรือคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องยื่นคำร้องขอ 4) ทำก่อนสิ้นระยะเวลานั้นหรือหลังสิ้นระยะเวลานั้นก็ได้ ข้อเปรียบเทียบ 1) การขยายหรือย่นเวลาคดีแพ่งทั่วไป ทำได้เมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ เช่น มายื่นไม่ทันเพราะเกิดอุบัติเหตุ น้ำท่วมทางขาด สำนวนมีเอกสารมากตรวจสอบและอุทธรณ์ไม่ทัน เป็นต้นส่วนคดีแรงงานนั้นทำได้เมื่อความจำเป็น หรือ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ซึ่งให้อำนาจศาลแรงงานใช้ดุลพินิจได้กว้างขวางกว่าเพราะเมื่อมีความจำเป็นไม่ว่าในเรื่องใดเรื่องหนึ่งก็ได้ เช่นโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างว่าคดีเองโดยไม่มีทนายความ เมื่อแพ้คดีประสงค์จะอุทธรณ์แต่ยังหาทนายความไม่ได้ จึงขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์หรือสำนวนมีเอกสารมากไม่สามารถทำอุทธรณ์ได้ทัน หรือทนายความของคู่ความเพิ่งได้รับแต่งตั้งเป็นทนายความยังไม่ทราบข้อเท็จจริงแห่งคดีจึงขอขยายระยะเวลายื่นคำให้การ หรือคำพิพากษายังพิมพ์ไม่เสร็จหรือพิมพ์เสร็จช้า เหลือเวลาไม่พอที่จะเขียนอุทธรณ์หรือคู่ความไปต่างประเทศยังไม่กลับ หรือคู่ความป่วยเป็นต้นส่วนเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมนั้น เป็นการใช้อำนาจศาลแรงงานสามารถใช้ดุลพินิจอย่างกว้างขวาง เช่น ลูกจ้างที่ไม่มีทนายความอาจไม่ทราบว่าต้องอุทธรณ์ในกำหนด 15 วันจึงอุทธรณ์มาเมื่อเกินกำหนดแล้ว หรือไปยื่นอุทธรณ์ผิดศาล หรือยื่นที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานกว่าจะทราบว่ายื่นผิดก็เกินเวลาแล้ว หรือจำวันผิดพลาด ลูกจ้างไม่มีค่าพาหนะเดินทางมายื่นอุทธรณ์ เป็นต้น ศาลแรงงานก็อาจให้ดุลพินิจสั่งให้ขยายระยะเวลาการยื่นอุทธรณ์ได้ 2) การขยายหรือย่นระยะเวลาคดีแพ่งทั่วไป ต้องทำก่อนสิ้นระยะเวลานั้นจะมายื่นภายหลังไม่ได้ เว้นแต่มีเหตุสุดวิสัยส่วนคดีแรงงานนั้นจะทำก่อนหรือหลังสิ้นระยะเวลานั้นก็ได้ ข้อวิเคราะห์ ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541 นั้น ปรากฎว่าจำเลยมีทนายความ แต่ขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์โดยอ้างว่ายังไม่ได้รับคำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลยว่าจะให้อุทธรณ์หรือไม่ศาลแรงงานเห็นว่า กรณีดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเองที่ไม่ใส่ใจในคดีของตน และทนายจำเลยสามารถอุทธรณ์ไปได้ก่อนแต่ไม่ทำกลับมาขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์ จึงถือไม่ได้ว่ามีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลแรงงานกลางจึงไม่ขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้ รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลย ต่อมาปี 2539 โจทก์ลาออกจากการเป็นลูกจ้างของจำเลยโดยไม่ได้กระทำความผิดใด ๆระหว่างทำงาน จำเลยมีข้อบังคับว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานของจำเลยว่า ผู้ปฎิบัติงานจะได้รับเงินบำเหน็จตามข้อบังคับข้อ 9.5 คือ ลาออกโดยไม่มีความผิดและได้รับอนุญาต จากผู้บังคับบัญชาแล้ว โดยจะต้องมีเวลาทำงานไม่น้อยกว่า 5 ปีบริบูรณ์ และตามข้อบังคับดังกล่าวข้อ 10 และ ข้อ 11 กำหนดว่าเงินบำเหน็จซึ่งจ่ายให้แก่ผู้ปฎิบัติงานที่ได้ออกจากงานตามข้อ 9 มีจำนวนเท่ากับค่าจ้างเดือนสุดท้ายคูณด้วยจำนวนปีระยะเวลาทำงานเวลาทำงานสำหรับคำนวณเงินบำเหน็จให้นับแต่จำนวนปี โจทก์ทำงานกับจำเลยติดต่อกันมาเป็นเวลา 22 ปี 6 เดือน 14 วัน จึงมีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จจำนวน 467,360 บาท แต่จำเลยไม่ยอมจ่ายให้ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินบำเหน็จดังกล่าวพร้อมด้วยดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันผิดนัดไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อโจทก์ขอลาออกจากงาน คณะกรรมการบริหารกิจการของจำเลยได้ประชุมแล้วมีมติว่าโจทก์ประมาทเป็นเหตุให้กองทุนเงินกู้สวัสดิการและเงินกู้กองทุนบำเหน็จของอุตสาหกรรมห้องเย็นได้รับความเสียหายเป็นเงินจำนวนดังกล่าวจึงอนุมัติให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จให้โจทก์ได้แต่ให้มีหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกัน โจทก์มิได้นำหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกันจำเลยจึงไม่ยอมจ่ายเงินบำเหน็จให้แก่โจทก์ตามข้อบังคับคณะกรรมการบริหารกิจการขององค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานองค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นพ.ศ. 2519 ข้อ 13 ซึ่งเป็นการกระทำโดยชอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จจำนวน467,360 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้อง (วันที่ 5 มิถุนายน 2540) ไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าพฤติการณ์ตามคำร้องมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้ ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน วินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่าคดีมีเหตุขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยหรือไม่ เห็นว่า ในกรณีนี้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 26 ได้บัญญัติไว้เป็นการเฉพาะแล้ว จึงไม่อาจนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 23 ซึ่งเป็นบทบัญญัติทั่วไปมาใช้บังคับโดยอนุโลมตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 ได้ มาตรา 26 แห่งบทกฎหมายดังกล่าวบัญญัติว่า ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่า ในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคหนึ่งมาตรา 26 ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งในคดีนี้ว่าพฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อปรากฎว่าศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2540 (ที่ถูกน่าจะเป็นวันที่ 9 กันยายน 2540) เพื่อขอยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมีเหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้เพราะทนายจำเลยมีอำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลย คำสั่งศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541นางสาว อัน ชนา ปริญโญภาสโจทก์องค์การอุตสาหกรรม ห้องเย็นจำเลย ป.วิ.พ. ม. 23 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 26, ม. 31, ม. 54พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 26 บัญญัติให้ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่าในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานฯ มาตรา 54 วรรคหนึ่งนั้น มาตรา 26ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ ฉะนั้น การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่า พฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2540 เพื่อขอคำยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันในหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับ คำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมี เหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้ เพราะทนายจำเลยมี อำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลยโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลย ต่อมาปี 2539 โจทก์ลาออกจากการเป็นลูกจ้างของจำเลยโดยไม่ได้กระทำความผิดใด ๆระหว่างทำงาน จำเลยมีข้อบังคับว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานของจำเลยว่า ผู้ปฎิบัติงานจะได้รับเงินบำเหน็จตามข้อบังคับข้อ 9.5 คือ ลาออกโดยไม่มีความผิดและได้รับอนุญาต จากผู้บังคับบัญชาแล้ว โดยจะต้องมีเวลาทำงานไม่น้อยกว่า 5 ปีบริบูรณ์ และตามข้อบังคับดังกล่าวข้อ 10 และ ข้อ 11 กำหนดว่าเงินบำเหน็จซึ่งจ่ายให้แก่ผู้ปฎิบัติงานที่ได้ออกจากงานตามข้อ 9 มีจำนวนเท่ากับค่าจ้างเดือนสุดท้ายคูณด้วยจำนวนปีระยะเวลาทำงานเวลาทำงานสำหรับคำนวณเงินบำเหน็จให้นับแต่จำนวนปี โจทก์ทำงานกับจำเลยติดต่อกันมาเป็นเวลา 22 ปี 6 เดือน 14 วัน จึงมีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จจำนวน 467,360 บาท แต่จำเลยไม่ยอมจ่ายให้ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินบำเหน็จดังกล่าวพร้อมด้วยดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันผิดนัดไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อโจทก์ขอลาออกจากงาน คณะกรรมการบริหารกิจการของจำเลยได้ประชุมแล้วมีมติว่าโจทก์ประมาทเป็นเหตุให้กองทุนเงินกู้สวัสดิการและเงินกู้กองทุนบำเหน็จของอุตสาหกรรมห้องเย็นได้รับความเสียหายเป็นเงินจำนวนดังกล่าวจึงอนุมัติให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จให้โจทก์ได้แต่ให้มีหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกัน โจทก์มิได้นำหลักทรัพย์ที่ปลอดจำนองมาค้ำประกันจำเลยจึงไม่ยอมจ่ายเงินบำเหน็จให้แก่โจทก์ตามข้อบังคับคณะกรรมการบริหารกิจการขององค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นว่าด้วยกองทุนบำเหน็จของผู้ปฎิบัติงานองค์การอุตสาหกรรมห้องเย็นพ.ศ. 2519 ข้อ 13 ซึ่งเป็นการกระทำโดยชอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินบำเหน็จจำนวน467,360 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้อง (วันที่ 5 มิถุนายน 2540) ไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าพฤติการณ์ตามคำร้องมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้ ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน วินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่าคดีมีเหตุขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยหรือไม่ เห็นว่า ในกรณีนี้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 26 ได้บัญญัติไว้เป็นการเฉพาะแล้ว จึงไม่อาจนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 23 ซึ่งเป็นบทบัญญัติทั่วไปมาใช้บังคับโดยอนุโลมตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 ได้ มาตรา 26 แห่งบทกฎหมายดังกล่าวบัญญัติว่า ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แสดงให้เห็นว่า ในการขยายระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคหนึ่งมาตรา 26 ได้วางหลักเกณฑ์ว่าจะกระทำได้เมื่อมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หาได้กำหนดหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีพฤติการณ์พิเศษเช่นที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ไม่ การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งในคดีนี้ว่าพฤติการณ์ตามคำร้องของจำเลยมิใช่พฤติการณ์พิเศษที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ได้นั้นเท่ากับศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยแล้วว่าคดียังไม่มีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้แก่จำเลยนั่นเอง เมื่อปรากฎว่าศาลแรงงานกลางอ่านคำพิพากษาในวันที่ 1 กันยายน 2540 ทนายจำเลยยื่นคำร้องขอถ่ายคำพิพากษาเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2540 และแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งแจ้งฐานะคดีเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2540 (ที่ถูกน่าจะเป็นวันที่ 9 กันยายน 2540) เพื่อขอยืนยันจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ ดังนี้ แม้ทนายจำเลยจะยังไม่ได้รับคำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลย หากทนายจำเลยเห็นว่าคดีมีเหตุควรอุทธรณ์ก็น่าจะอุทธรณ์ไปก่อนได้เพราะทนายจำเลยมีอำนาจกระทำได้อยู่แล้วตามใบแต่งทนายทั้งไม่ต้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างใด การที่ทนายจำเลยไม่ได้รับแจ้งจากจำเลยว่าจะอุทธรณ์หรือไม่ดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเอง ถือไม่ได้ว่าคดีมีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่ศาลแรงงานกลางจะพึงขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้จำเลย คำสั่งศาลแรงงานกลางชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(จรัญ หัตถกรรม-พรชัย สมรรถเวช-กมล เพียรพิทักษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541 วินิจฉัยเรื่อง การขยายหรือย่นระยะเวลาซึ่งมีข้อพิจารณา ดังนี้ การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในกฎหมายหรือในศาลในทางแพ่งนั้น มี 2 ประเภท คือ 1. การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในกฎหมายแพ่งทั่วไปหรือที่ศาลในคดีแพ่งกำหนดซึ่งมีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ว่า "เมื่อศาลเห็นสมควรหรือเมื่อคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ให้ศาลมีอำนาจที่จะออกคำสั่งขยายหรือย่นระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายนี้ หรือตามที่ศาลได้กำหนดไว้ หรือระยะเวลาที่เกี่ยวด้วยวิธีพิจารณาความแพ่งอันกำหนดไว้ในกฎหมายอื่น เพื่อให้ดำเนินหรือมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาใด ๆก่อนสิ้นระยะเวลานั้น แต่การขยายหรือย่นเวลาเช่นว่านี้ให้พึงทำได้ต่อเมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ และศาลได้มีคำสั่งหรือคู่ความมีคำขอขึ้นมาก่อนสิ้นระยะเวลานั้นเว้นแต่ในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัย" หลักเกณฑ์โดยสรุปคือ 1) การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดโดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือกฎหมายอื่น หรือตามที่ศาลกำหนด 2) ทำได้เมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ 3) ต้องทำก่อนสิ้นระยะเวลานั้น เว้นแต่กรณีมีเหตุสุดวิสัย 4) ทำโดยศาลเห็นเองหรือคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องยื่นคำร้องขอ 2. การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในกฎหมายพิเศษหรือศาลชำนัญพิเศษกำหนด เช่น พระราชบัญญัติจัดตั้งแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 26 บัญญัติว่า "ระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ หรือตามที่ศาลแรงงานได้กำหนด ศาลแรงงานมีอำนาจย่นหรือขยายได้ตามความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม" หลักเกณฑ์โดยสรุปคือ 1) การขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 หรือที่ศาลแรงงานกำหนด 2) ทำได้เมื่อมีความจำเป็นหรือเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม 3) ทำโดยศาลแรงงานเห็นเองหรือคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องยื่นคำร้องขอ 4) ทำก่อนสิ้นระยะเวลานั้นหรือหลังสิ้นระยะเวลานั้นก็ได้ ข้อเปรียบเทียบ 1) การขยายหรือย่นเวลาคดีแพ่งทั่วไป ทำได้เมื่อมีพฤติการณ์พิเศษ เช่น มายื่นไม่ทันเพราะเกิดอุบัติเหตุ น้ำท่วมทางขาด สำนวนมีเอกสารมากตรวจสอบและอุทธรณ์ไม่ทัน เป็นต้นส่วนคดีแรงงานนั้นทำได้เมื่อความจำเป็น หรือ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ซึ่งให้อำนาจศาลแรงงานใช้ดุลพินิจได้กว้างขวางกว่าเพราะเมื่อมีความจำเป็นไม่ว่าในเรื่องใดเรื่องหนึ่งก็ได้ เช่นโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างว่าคดีเองโดยไม่มีทนายความ เมื่อแพ้คดีประสงค์จะอุทธรณ์แต่ยังหาทนายความไม่ได้ จึงขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์หรือสำนวนมีเอกสารมากไม่สามารถทำอุทธรณ์ได้ทัน หรือทนายความของคู่ความเพิ่งได้รับแต่งตั้งเป็นทนายความยังไม่ทราบข้อเท็จจริงแห่งคดีจึงขอขยายระยะเวลายื่นคำให้การ หรือคำพิพากษายังพิมพ์ไม่เสร็จหรือพิมพ์เสร็จช้า เหลือเวลาไม่พอที่จะเขียนอุทธรณ์หรือคู่ความไปต่างประเทศยังไม่กลับ หรือคู่ความป่วยเป็นต้นส่วนเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมนั้น เป็นการใช้อำนาจศาลแรงงานสามารถใช้ดุลพินิจอย่างกว้างขวาง เช่น ลูกจ้างที่ไม่มีทนายความอาจไม่ทราบว่าต้องอุทธรณ์ในกำหนด 15 วันจึงอุทธรณ์มาเมื่อเกินกำหนดแล้ว หรือไปยื่นอุทธรณ์ผิดศาล หรือยื่นที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานกว่าจะทราบว่ายื่นผิดก็เกินเวลาแล้ว หรือจำวันผิดพลาด ลูกจ้างไม่มีค่าพาหนะเดินทางมายื่นอุทธรณ์ เป็นต้น ศาลแรงงานก็อาจให้ดุลพินิจสั่งให้ขยายระยะเวลาการยื่นอุทธรณ์ได้ 2) การขยายหรือย่นระยะเวลาคดีแพ่งทั่วไป ต้องทำก่อนสิ้นระยะเวลานั้นจะมายื่นภายหลังไม่ได้ เว้นแต่มีเหตุสุดวิสัยส่วนคดีแรงงานนั้นจะทำก่อนหรือหลังสิ้นระยะเวลานั้นก็ได้ ข้อวิเคราะห์ ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2541 นั้น ปรากฎว่าจำเลยมีทนายความ แต่ขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์โดยอ้างว่ายังไม่ได้รับคำยืนยันเป็นหนังสือจากจำเลยว่าจะให้อุทธรณ์หรือไม่ศาลแรงงานเห็นว่า กรณีดังกล่าวเป็นความบกพร่องของฝ่ายจำเลยเองที่ไม่ใส่ใจในคดีของตน และทนายจำเลยสามารถอุทธรณ์ไปได้ก่อนแต่ไม่ทำกลับมาขอขยายระยะเวลาอุทธรณ์ จึงถือไม่ได้ว่ามีความจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลแรงงานกลางจึงไม่ขยายระยะเวลาอุทธรณ์ให้ รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์