คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2508หลักกฎหมาย: ห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยเช่าตึกแถวพิพาทจากโจทก์เพื่อทำการค้าต่อมาผู้จัดการห้างจำเลยซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรมเมื่อคดีไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชีจึงย่อมจะถือว่าห้างจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้และเมื่อห้างจำเลยซึ่งเป็นผู้เช่าตึกรายนี้สิ้นสภาพบุคคลแล้วสัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างจำเลยก็ย่อมเป็นอันระงับไปบริวารของห้างจำเลยจึงย่อมไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไปโจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดเวลา 3 ปี ค่าเช่าเดือนละ 300 บาท เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยใช้ค่าเช่า 3,600 บาทค่าเสียหาย 500 บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกไปจากตึกของโจทก์ด้วยจำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ ให้การว่านายไคซิว แซ่แต้ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทก์เพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมาโดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องขอให้ยกฟ้องต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้าน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่าผู้ร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วยจึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเช่าต่อไปไม่ได้พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง 3,600 บาท และค่าเสียหายเดือนละ 300 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไปห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่าเมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้นจึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2508นางแจ่ม หวั่งหลีโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยจำเลยร่วมจำเลยนางสาวพรดี โรจนวรกุลจำเลย ป.พ.พ. ม. 537, ม. 1077, ม. 1249 ป.วิ.พ. ม. 57 ห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยเช่าตึกแถวพิพาทจากโจทก์เพื่อทำการค้าต่อมาผู้จัดการห้างจำเลยซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรมเมื่อคดีไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชีจึงย่อมจะถือว่าห้างจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้และเมื่อห้างจำเลยซึ่งเป็นผู้เช่าตึกรายนี้สิ้นสภาพบุคคลแล้วสัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างจำเลยก็ย่อมเป็นอันระงับไปบริวารของห้างจำเลยจึงย่อมไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไปโจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดเวลา 3 ปี ค่าเช่าเดือนละ 300 บาท เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยใช้ค่าเช่า 3,600 บาทค่าเสียหาย 500 บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกไปจากตึกของโจทก์ด้วยจำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ ให้การว่านายไคซิว แซ่แต้ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทก์เพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมาโดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องขอให้ยกฟ้องต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้าน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่าผู้ร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วยจึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเช่าต่อไปไม่ได้พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง 3,600 บาท และค่าเสียหายเดือนละ 300 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไปห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่าเมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้นจึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย(เสนอ บุณยเกียรติ-เชื้อ คงคากุล-ห้วน ประชาบาล)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดเวลา 3 ปี ค่าเช่าเดือนละ 300 บาท เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยใช้ค่าเช่า 3,600 บาทค่าเสียหาย 500 บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกไปจากตึกของโจทก์ด้วยจำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ ให้การว่านายไคซิว แซ่แต้ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทก์เพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมาโดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องขอให้ยกฟ้องต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้าน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่าผู้ร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วยจึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเช่าต่อไปไม่ได้พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง 3,600 บาท และค่าเสียหายเดือนละ 300 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไปห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่าเมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้นจึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 901/2508นางแจ่ม หวั่งหลีโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยจำเลยร่วมจำเลยนางสาวพรดี โรจนวรกุลจำเลย ป.พ.พ. ม. 537, ม. 1077, ม. 1249 ป.วิ.พ. ม. 57 ห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยเช่าตึกแถวพิพาทจากโจทก์เพื่อทำการค้าต่อมาผู้จัดการห้างจำเลยซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรมเมื่อคดีไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชีจึงย่อมจะถือว่าห้างจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้และเมื่อห้างจำเลยซึ่งเป็นผู้เช่าตึกรายนี้สิ้นสภาพบุคคลแล้วสัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างจำเลยก็ย่อมเป็นอันระงับไปบริวารของห้างจำเลยจึงย่อมไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไปโจทก์ฟ้องว่า จำเลยโดยนายแต้ไคซิวหุ้นส่วนผู้จัดการได้ทำหนังสือเช่าตึกแถวจากโจทก์มีกำหนดเวลา 3 ปี ค่าเช่าเดือนละ 300 บาท เพื่อทำการค้าขาย เมื่อสิ้นอายุสัญญาเช่าแล้ว โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยและบริวารออกไป จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยใช้ค่าเช่า 3,600 บาทค่าเสียหาย 500 บาท กับค่าเสียหายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกไปจากตึกของโจทก์ด้วยจำเลยโดยนายเอี๊ยะกี่ แซ่แต้ ให้การว่านายไคซิว แซ่แต้ซึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดถึงแก่กรรม ห้างจำเลยจึงเป็นอันล้มเลิกสิ้นสภาพบุคคล โจทก์จะฟ้องห้างจำเลยไม่ได้ ตึกพิพาทเดิมนายไคซิวเช่าจากโจทก์เพื่อใช้เป็นเคหะอยู่อาศัยทำการค้าเพียงเล็กน้อย เมื่อนายไคซิวถึงแก่กรรม นางสาวพรดีบุตรสาวได้แสดงความจำนงขอเช่าสืบสิทธิต่อมาโดยจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องขอให้ยกฟ้องต่อมานางสาวพรดี โรจนวรกุล ร้องสอดต่อสู้คดีร่วมกับจำเลย แต่โจทก์คัดค้าน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่าผู้ร้องสอดอาจตกอยู่ในผลบังคับแห่งคดีด้วยจึงสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมตามขอ และฟังว่าห้างจำเลยเป็นผู้เช่าตึกเพื่อทำการค้าผู้ร้องสอดจะอ้างการสืบสิทธิการเช่าต่อไปไม่ได้พิพากษาขับไล่จำเลย จำเลยร่วมและบริวารออกจากตึกของโจทก์ ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง 3,600 บาท และค่าเสียหายเดือนละ 300 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะออกไปห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงในคดีนี้จำเลยรับอยู่แล้วว่าเมื่อนายไคซิว แซ่แต้ ผู้จัดการห้างจำเลยถึงแก่กรรม และโดยที่คดีนี้ไม่มีประเด็นเรื่องการเลิกห้างโดยมีการชำระบัญชี ฉะนั้นจึงจะถือว่าห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยยังคงตั้งอยู่เท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีไม่ได้ ก็เมื่อห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีเป็นผู้เช่าตึกแถวรายนี้จากโจทก์นั้นสิ้นสภาพบุคคลเสียแล้ว สัญญาเช่าระหว่างโจทก์กับห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้นย่อมเป็นอันระงับไป ทั้งห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าเพราะไม่มีตัวตนที่สามารถจะใช้ทรัพย์นั้นได้ ดังนั้น บริวารของห้างหุ้นส่วนจำกัดไคเต็กหลีจึงไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในตึกแถวของโจทก์ได้โดยชอบต่อไป ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย(เสนอ บุณยเกียรติ-เชื้อ คงคากุล-ห้วน ประชาบาล)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ