คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3747/2526หลักกฎหมาย: ปัญหาเรื่องการตั้งบริษัท ด. ให้เป็นผู้จัดการของบริษัทส.นี้ ได้นำเข้าสู่การพิจารณาของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นของบริษัท ส.มาแล้วสองครั้ง แต่ได้มีการเลื่อนการประชุมออกไปโดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ ที่ประชุมผู้ถือหุ้นมิได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองอำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ก่อนที่จะมีมติของที่ประชุมใหญ่ในคราวต่อไปจึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144และมาตรา 1168 นับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องที่ 1 เป็นกรรมการและผู้ถือหุ้นผู้ร้องที่ 2เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 นายคริสโตเฟอร์ฯ กรรมการของบริษัทได้จัดให้มีการประชุมคณะกรรมการขึ้นเพื่อพิจารณาแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี การประชุมดังกล่าวได้ดำเนินไปและลงมติโดยใช้สิทธิไม่สุจริตและขัดต่อกฎหมายและข้อบังคับของบริษัทหลายประการ กล่าวคือ (1) มติแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี ซึ่งผู้ร้องที่ 2ในฐานะผู้รับมอบอำนาจจากผู้ร้องที่ 1 ออกเสียงคัดค้านนั้นเป็นการขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ซึ่งประชุมเพื่อพิจารณาเกี่ยวกับการต่อสัญญาตัวแทนจัดการซึ่งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด ทำหน้าที่จัดการให้แก่บริษัทออกไปเป็นเวลา 5 ปี แต่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นยังไม่ได้ออกเสียงลงมติในเรื่องนี้และได้เลื่อนการประชุมออกไปการต่อสัญญาที่เคยมีมาแล้ว 2 ครั้งนั้นทุกครั้งกระทำโดยการออกเสียงลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเท่านั้น คณะกรรมการของบริษัทไม่เคยประชุมหรือออกเสียงลงมติต่อสัญญาเลย (2)...ฯลฯ....(3)....ฯลฯ.... (4).... ฯลฯ เหตุดังกล่าวย่อมทำให้การประชุมและการลงมติของคณะกรรมการตกเป็นโมฆะ ขอศาลพิพากษาให้การประชุมคณะกรรมการและการออกเสียงลงมติในการประชุมเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ตกเป็นโมฆะ ให้เพิกถอนการประชุมและมติของการประชุมของคณะกรรมการดังกล่าวผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า การประชุมของคณะกรรมการ บริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ได้ดำเนินไปด้วยความถูกต้อง สุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้ว กล่าวคือ การพิจารณาทำสัญญาจ้างบริหารงานของบริษัทอยู่ในอำนาจและดุลพินิจของคณะกรรมการ ดังนั้น มติของคณะกรรมการตามที่ผู้ร้องอ้างจึงชอบด้วยกฎหมายและไม่ขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นแต่อย่างใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการประชุมและออกเสียงลงมติของคณะกรรมการของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144บัญญัติว่า "บรรดาบริษัทจำกัด ให้มีกรรมการคนหนึ่งหรือหลายคนด้วยกันจัดการตามข้อบังคับของบริษัท และอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นทั้งปวง"และมาตรา 1168 บัญญัติว่า "กรรมการต้องรับผิดชอบร่วมกันในประการต่าง ๆดังจะกล่าวต่อไปนี้คือ (4) บังคับการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่"ดังนี้เห็นว่า แม้คณะกรรมการบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด จะมีอำนาจตามข้อบังคับของบริษัทข้อ 18 ในอันที่จะแต่งตั้งผู้จัดการแทนในการจัดการเกี่ยวกับเครื่องอุปโภคบริโภคให้แก่สายการบินอย่างกว้างขวางก็ตาม แต่ก็ยังต้องอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตามมาตรา 1144 ดังกล่าว และโดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องตั้งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการแทนนี้ ก็ได้มีการนำเข้าสู่ที่ประชุมใหญ่ แห่งผู้ถือหุ้นมาแล้วสองครั้ง จนถึงครั้งที่สามซึ่งเป็นการต่ออายุสัญญาที่ใกล้จะสิ้นสุดลงการประชุมใหญ่วิสามัญของผู้ถือหุ้นครั้งหลังสุดนี้ได้กระทำกันเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ในการประชุมมีปัญหาเกี่ยวกับสิทธิออกเสียงของผู้ถือหุ้นบางรายประธานที่ประชุมจึงขอเลื่อนเพื่อปรึกษาทนายก่อนที่จะดำเนินการลงมติในเรื่องนี้ซึ่งก็เท่ากับที่ประชุมมีมติให้เลื่อนการประชุมไป โดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นหาได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองแต่อย่างใดไม่ อำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น คณะกรรมการจำต้องงดเว้นการกระทำเพื่อรอปฏิบัติการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่ซึ่งจะมีขึ้นในคราวต่อไป การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 จึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อกฎหมายดังกล่าวข้างต้นโดยแจ้งชัดนับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3747/2526นางสุภาพ ตันติประสุต กับพวกผู้ร้องนายคริสโตเฟอร์ ไมเกิ้ล เดลานี่ผู้คัดค้าน ป.พ.พ. ม. 1144, ม. 1168 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 188ปัญหาเรื่องการตั้งบริษัท ด. ให้เป็นผู้จัดการของบริษัทส.นี้ ได้นำเข้าสู่การพิจารณาของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นของบริษัท ส.มาแล้วสองครั้ง แต่ได้มีการเลื่อนการประชุมออกไปโดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ ที่ประชุมผู้ถือหุ้นมิได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองอำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ก่อนที่จะมีมติของที่ประชุมใหญ่ในคราวต่อไปจึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144และมาตรา 1168 นับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องที่ 1 เป็นกรรมการและผู้ถือหุ้นผู้ร้องที่ 2เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 นายคริสโตเฟอร์ฯ กรรมการของบริษัทได้จัดให้มีการประชุมคณะกรรมการขึ้นเพื่อพิจารณาแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี การประชุมดังกล่าวได้ดำเนินไปและลงมติโดยใช้สิทธิไม่สุจริตและขัดต่อกฎหมายและข้อบังคับของบริษัทหลายประการ กล่าวคือ (1) มติแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี ซึ่งผู้ร้องที่ 2ในฐานะผู้รับมอบอำนาจจากผู้ร้องที่ 1 ออกเสียงคัดค้านนั้นเป็นการขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ซึ่งประชุมเพื่อพิจารณาเกี่ยวกับการต่อสัญญาตัวแทนจัดการซึ่งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด ทำหน้าที่จัดการให้แก่บริษัทออกไปเป็นเวลา 5 ปี แต่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นยังไม่ได้ออกเสียงลงมติในเรื่องนี้และได้เลื่อนการประชุมออกไปการต่อสัญญาที่เคยมีมาแล้ว 2 ครั้งนั้นทุกครั้งกระทำโดยการออกเสียงลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเท่านั้น คณะกรรมการของบริษัทไม่เคยประชุมหรือออกเสียงลงมติต่อสัญญาเลย (2)...ฯลฯ....(3)....ฯลฯ.... (4).... ฯลฯ เหตุดังกล่าวย่อมทำให้การประชุมและการลงมติของคณะกรรมการตกเป็นโมฆะ ขอศาลพิพากษาให้การประชุมคณะกรรมการและการออกเสียงลงมติในการประชุมเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ตกเป็นโมฆะ ให้เพิกถอนการประชุมและมติของการประชุมของคณะกรรมการดังกล่าวผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า การประชุมของคณะกรรมการ บริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ได้ดำเนินไปด้วยความถูกต้อง สุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้ว กล่าวคือ การพิจารณาทำสัญญาจ้างบริหารงานของบริษัทอยู่ในอำนาจและดุลพินิจของคณะกรรมการ ดังนั้น มติของคณะกรรมการตามที่ผู้ร้องอ้างจึงชอบด้วยกฎหมายและไม่ขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นแต่อย่างใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการประชุมและออกเสียงลงมติของคณะกรรมการของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144บัญญัติว่า "บรรดาบริษัทจำกัด ให้มีกรรมการคนหนึ่งหรือหลายคนด้วยกันจัดการตามข้อบังคับของบริษัท และอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นทั้งปวง"และมาตรา 1168 บัญญัติว่า "กรรมการต้องรับผิดชอบร่วมกันในประการต่าง ๆดังจะกล่าวต่อไปนี้คือ (4) บังคับการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่"ดังนี้เห็นว่า แม้คณะกรรมการบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด จะมีอำนาจตามข้อบังคับของบริษัทข้อ 18 ในอันที่จะแต่งตั้งผู้จัดการแทนในการจัดการเกี่ยวกับเครื่องอุปโภคบริโภคให้แก่สายการบินอย่างกว้างขวางก็ตาม แต่ก็ยังต้องอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตามมาตรา 1144 ดังกล่าว และโดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องตั้งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการแทนนี้ ก็ได้มีการนำเข้าสู่ที่ประชุมใหญ่ แห่งผู้ถือหุ้นมาแล้วสองครั้ง จนถึงครั้งที่สามซึ่งเป็นการต่ออายุสัญญาที่ใกล้จะสิ้นสุดลงการประชุมใหญ่วิสามัญของผู้ถือหุ้นครั้งหลังสุดนี้ได้กระทำกันเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ในการประชุมมีปัญหาเกี่ยวกับสิทธิออกเสียงของผู้ถือหุ้นบางรายประธานที่ประชุมจึงขอเลื่อนเพื่อปรึกษาทนายก่อนที่จะดำเนินการลงมติในเรื่องนี้ซึ่งก็เท่ากับที่ประชุมมีมติให้เลื่อนการประชุมไป โดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นหาได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองแต่อย่างใดไม่ อำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น คณะกรรมการจำต้องงดเว้นการกระทำเพื่อรอปฏิบัติการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่ซึ่งจะมีขึ้นในคราวต่อไป การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 จึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อกฎหมายดังกล่าวข้างต้นโดยแจ้งชัดนับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้พิพากษายืน(โกวิท สุนทรขจิต-กิติ บูรพรรณ์-ประการ กาญจนศูนย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องที่ 1 เป็นกรรมการและผู้ถือหุ้นผู้ร้องที่ 2เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 นายคริสโตเฟอร์ฯ กรรมการของบริษัทได้จัดให้มีการประชุมคณะกรรมการขึ้นเพื่อพิจารณาแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี การประชุมดังกล่าวได้ดำเนินไปและลงมติโดยใช้สิทธิไม่สุจริตและขัดต่อกฎหมายและข้อบังคับของบริษัทหลายประการ กล่าวคือ (1) มติแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี ซึ่งผู้ร้องที่ 2ในฐานะผู้รับมอบอำนาจจากผู้ร้องที่ 1 ออกเสียงคัดค้านนั้นเป็นการขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ซึ่งประชุมเพื่อพิจารณาเกี่ยวกับการต่อสัญญาตัวแทนจัดการซึ่งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด ทำหน้าที่จัดการให้แก่บริษัทออกไปเป็นเวลา 5 ปี แต่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นยังไม่ได้ออกเสียงลงมติในเรื่องนี้และได้เลื่อนการประชุมออกไปการต่อสัญญาที่เคยมีมาแล้ว 2 ครั้งนั้นทุกครั้งกระทำโดยการออกเสียงลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเท่านั้น คณะกรรมการของบริษัทไม่เคยประชุมหรือออกเสียงลงมติต่อสัญญาเลย (2)...ฯลฯ....(3)....ฯลฯ.... (4).... ฯลฯ เหตุดังกล่าวย่อมทำให้การประชุมและการลงมติของคณะกรรมการตกเป็นโมฆะ ขอศาลพิพากษาให้การประชุมคณะกรรมการและการออกเสียงลงมติในการประชุมเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ตกเป็นโมฆะ ให้เพิกถอนการประชุมและมติของการประชุมของคณะกรรมการดังกล่าวผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า การประชุมของคณะกรรมการ บริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ได้ดำเนินไปด้วยความถูกต้อง สุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้ว กล่าวคือ การพิจารณาทำสัญญาจ้างบริหารงานของบริษัทอยู่ในอำนาจและดุลพินิจของคณะกรรมการ ดังนั้น มติของคณะกรรมการตามที่ผู้ร้องอ้างจึงชอบด้วยกฎหมายและไม่ขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นแต่อย่างใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการประชุมและออกเสียงลงมติของคณะกรรมการของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144บัญญัติว่า "บรรดาบริษัทจำกัด ให้มีกรรมการคนหนึ่งหรือหลายคนด้วยกันจัดการตามข้อบังคับของบริษัท และอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นทั้งปวง"และมาตรา 1168 บัญญัติว่า "กรรมการต้องรับผิดชอบร่วมกันในประการต่าง ๆดังจะกล่าวต่อไปนี้คือ (4) บังคับการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่"ดังนี้เห็นว่า แม้คณะกรรมการบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด จะมีอำนาจตามข้อบังคับของบริษัทข้อ 18 ในอันที่จะแต่งตั้งผู้จัดการแทนในการจัดการเกี่ยวกับเครื่องอุปโภคบริโภคให้แก่สายการบินอย่างกว้างขวางก็ตาม แต่ก็ยังต้องอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตามมาตรา 1144 ดังกล่าว และโดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องตั้งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการแทนนี้ ก็ได้มีการนำเข้าสู่ที่ประชุมใหญ่ แห่งผู้ถือหุ้นมาแล้วสองครั้ง จนถึงครั้งที่สามซึ่งเป็นการต่ออายุสัญญาที่ใกล้จะสิ้นสุดลงการประชุมใหญ่วิสามัญของผู้ถือหุ้นครั้งหลังสุดนี้ได้กระทำกันเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ในการประชุมมีปัญหาเกี่ยวกับสิทธิออกเสียงของผู้ถือหุ้นบางรายประธานที่ประชุมจึงขอเลื่อนเพื่อปรึกษาทนายก่อนที่จะดำเนินการลงมติในเรื่องนี้ซึ่งก็เท่ากับที่ประชุมมีมติให้เลื่อนการประชุมไป โดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นหาได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองแต่อย่างใดไม่ อำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น คณะกรรมการจำต้องงดเว้นการกระทำเพื่อรอปฏิบัติการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่ซึ่งจะมีขึ้นในคราวต่อไป การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 จึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อกฎหมายดังกล่าวข้างต้นโดยแจ้งชัดนับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3747/2526นางสุภาพ ตันติประสุต กับพวกผู้ร้องนายคริสโตเฟอร์ ไมเกิ้ล เดลานี่ผู้คัดค้าน ป.พ.พ. ม. 1144, ม. 1168 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 188ปัญหาเรื่องการตั้งบริษัท ด. ให้เป็นผู้จัดการของบริษัทส.นี้ ได้นำเข้าสู่การพิจารณาของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นของบริษัท ส.มาแล้วสองครั้ง แต่ได้มีการเลื่อนการประชุมออกไปโดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ ที่ประชุมผู้ถือหุ้นมิได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองอำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ก่อนที่จะมีมติของที่ประชุมใหญ่ในคราวต่อไปจึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144และมาตรา 1168 นับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องที่ 1 เป็นกรรมการและผู้ถือหุ้นผู้ร้องที่ 2เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 นายคริสโตเฟอร์ฯ กรรมการของบริษัทได้จัดให้มีการประชุมคณะกรรมการขึ้นเพื่อพิจารณาแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี การประชุมดังกล่าวได้ดำเนินไปและลงมติโดยใช้สิทธิไม่สุจริตและขัดต่อกฎหมายและข้อบังคับของบริษัทหลายประการ กล่าวคือ (1) มติแต่งตั้งให้บริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการของบริษัทเป็นเวลา 5 ปี ซึ่งผู้ร้องที่ 2ในฐานะผู้รับมอบอำนาจจากผู้ร้องที่ 1 ออกเสียงคัดค้านนั้นเป็นการขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ซึ่งประชุมเพื่อพิจารณาเกี่ยวกับการต่อสัญญาตัวแทนจัดการซึ่งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด ทำหน้าที่จัดการให้แก่บริษัทออกไปเป็นเวลา 5 ปี แต่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นยังไม่ได้ออกเสียงลงมติในเรื่องนี้และได้เลื่อนการประชุมออกไปการต่อสัญญาที่เคยมีมาแล้ว 2 ครั้งนั้นทุกครั้งกระทำโดยการออกเสียงลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทเท่านั้น คณะกรรมการของบริษัทไม่เคยประชุมหรือออกเสียงลงมติต่อสัญญาเลย (2)...ฯลฯ....(3)....ฯลฯ.... (4).... ฯลฯ เหตุดังกล่าวย่อมทำให้การประชุมและการลงมติของคณะกรรมการตกเป็นโมฆะ ขอศาลพิพากษาให้การประชุมคณะกรรมการและการออกเสียงลงมติในการประชุมเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ตกเป็นโมฆะ ให้เพิกถอนการประชุมและมติของการประชุมของคณะกรรมการดังกล่าวผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า การประชุมของคณะกรรมการ บริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 ได้ดำเนินไปด้วยความถูกต้อง สุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้ว กล่าวคือ การพิจารณาทำสัญญาจ้างบริหารงานของบริษัทอยู่ในอำนาจและดุลพินิจของคณะกรรมการ ดังนั้น มติของคณะกรรมการตามที่ผู้ร้องอ้างจึงชอบด้วยกฎหมายและไม่ขัดต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นแต่อย่างใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการประชุมและออกเสียงลงมติของคณะกรรมการของบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1144บัญญัติว่า "บรรดาบริษัทจำกัด ให้มีกรรมการคนหนึ่งหรือหลายคนด้วยกันจัดการตามข้อบังคับของบริษัท และอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นทั้งปวง"และมาตรา 1168 บัญญัติว่า "กรรมการต้องรับผิดชอบร่วมกันในประการต่าง ๆดังจะกล่าวต่อไปนี้คือ (4) บังคับการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่"ดังนี้เห็นว่า แม้คณะกรรมการบริษัทสยามบริการการบิน จำกัด จะมีอำนาจตามข้อบังคับของบริษัทข้อ 18 ในอันที่จะแต่งตั้งผู้จัดการแทนในการจัดการเกี่ยวกับเครื่องอุปโภคบริโภคให้แก่สายการบินอย่างกว้างขวางก็ตาม แต่ก็ยังต้องอยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตามมาตรา 1144 ดังกล่าว และโดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องตั้งบริษัทเดลีฟาร์มไอซ์แอนด์โคลสตอเรส จำกัด เป็นผู้จัดการแทนนี้ ก็ได้มีการนำเข้าสู่ที่ประชุมใหญ่ แห่งผู้ถือหุ้นมาแล้วสองครั้ง จนถึงครั้งที่สามซึ่งเป็นการต่ออายุสัญญาที่ใกล้จะสิ้นสุดลงการประชุมใหญ่วิสามัญของผู้ถือหุ้นครั้งหลังสุดนี้ได้กระทำกันเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2523 ในการประชุมมีปัญหาเกี่ยวกับสิทธิออกเสียงของผู้ถือหุ้นบางรายประธานที่ประชุมจึงขอเลื่อนเพื่อปรึกษาทนายก่อนที่จะดำเนินการลงมติในเรื่องนี้ซึ่งก็เท่ากับที่ประชุมมีมติให้เลื่อนการประชุมไป โดยปัญหาดังกล่าวยังถือว่าค้างพิจารณาเพื่อรอการลงมติอยู่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นหาได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริษัทนำเรื่องนี้ไปประชุมพิจารณาลงมติกันเองแต่อย่างใดไม่ อำนาจของคณะกรรมการที่จะจัดการเกี่ยวกับเรื่องนี้เห็นได้ว่าถูกจำกัดให้อยู่ในความครอบงำของที่ประชุมใหญ่แห่งผู้ถือหุ้นตลอดมาแต่ต้น คณะกรรมการจำต้องงดเว้นการกระทำเพื่อรอปฏิบัติการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามมติของที่ประชุมใหญ่ซึ่งจะมีขึ้นในคราวต่อไป การที่คณะกรรมการถือโอกาสรวบรัดประชุมลงมติเกี่ยวกับเรื่องนี้เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2523 จึงเป็นการกระทำที่ฝืนเจตนารมณ์ของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและขัดต่อกฎหมายดังกล่าวข้างต้นโดยแจ้งชัดนับเป็นมติที่ไม่ชอบอันอาจทำให้บรรดาผู้ถือหุ้นเสียหาย ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นชอบที่จะขอให้เพิกถอนเสียได้พิพากษายืน(โกวิท สุนทรขจิต-กิติ บูรพรรณ์-ประการ กาญจนศูนย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ