คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1243/2529หลักกฎหมาย: ป. เป็นผู้จัดการมรดกของฉ. ตามคำสั่งศาลจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรมป. ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกของป.ตามคำสั่งศาลโดยระบุรายการทรัพย์สินต่างๆของป. ไว้เป็นอย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของฉ. จึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของฉ. สืบต่อจากป. และตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วยมิใช่ฟ้องในฐานะผู้จัดการมรดกของป. แต่ประการเดียวดังนี้เมื่อโจทก์เป็นทายาทผู้มีสิทธิตามพินัยกรรมของฉ. ด้วยผู้หนึ่งได้ทวงถามจำเลยให้แบ่งปันทรัพย์มรดกแล้วจำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์จึงถูกโต้แย้งโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลย พินัยกรรมข้อ4ระบุว่าป. ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรมแต่ให้บุตรคนอื่นๆถือประโยชน์ได้บ้างและเมื่อป. ถึงแก่กรรมลงให้จัดการแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ4.10ให้จัดการทันทีและความในข้อต่อๆไปกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่นๆแต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่ป.ด้วยและความในข้อ4.10กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่างๆไว้ยกเว้นป. ดังนี้หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้ป. แต่ผู้เดียวก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวซ้ำอีกพินัยกรรมดังกล่าวตีความได้ว่าเมื่อป. ถึงแก่กรรมลงจึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่ป.ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้นหาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่ป.แต่ผู้เดียวไม่ โจทก์ฟ้องขอแบ่งทรัพย์ตามพินัยกรรม2รายการแต่ทรัพย์2รายการนี้ไม่ปรากฏในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของจำเลยและจำเลยให้การโต้แย้งกรรมสิทธิ์ว่าไม่ใช่เป็นของผู้ทำพินัยกรรมดังนี้ปัญหาว่าทรัพย์ดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นมรดกโจทก์จึงมีหน้าที่นำสืบ ศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกอันเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทที่มิใช่ตัวเงินความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงินจำเลยจึงไม่ต้องเสียดอกเบี้ยแก่โจทก์.โจทก์ฟ้องว่า ศาลมีคำสั่งตั้งนางประยงค์ เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาด หลังจากศาลมีคำสั่งดังกล่าวแล้วนางประยงค์ได้ถึงแก่ความตายขณะที่ยังจัดการมรดกไม่เสร็จ ต่อมาศาลมีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ซึ่งรับโอนสิทธิและสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ผู้จัดการมรดกคนเดิมและในฐานะส่วนตัว ก็มิได้จัดการมรดกตามหน้าที่เพราะตามพินัยกรรมของนายฉลาด โจทก์ได้รับทรัพย์สินต่าง ๆ รวมเป็นเงินราว 2,000,000 บาท โจทก์ขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกแล้วจำเลยเพิกเฉยขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกพร้อมด้วยดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยมีฐานะเพียงผู้จัดการมรดกของนางประยงค์มิได้รับโอนสิทธิหรือสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ โจทก์มิใช่ทายาทของนางประยงค์ จึงไม่มีส่วนในทรัพย์มรดกของนางประยงค์ไม่มีอำนาจฟ้อง ทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมมีแต่ชื่อนางประยงค์ก็ยังมิได้แบ่งแยกจากกัน พินัยกรรมที่ระบุว่ายกทรัพย์สินให้โจทก์ไม่มีผลบังคับ และตามพินัยกรรมข้อ 4 ระบุว่านางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรม จึงตัดทายาทอื่นทั้งหมดมิให้รับมรดก ขอให้ยกฟ้องโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมจำนวน2,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่นางประยงค์ร้องขอจัดการมรดกของนายฉลาดได้ระบุบัญชีทรัพย์ของนายฉลาดท้ายคำร้องเกือบทั้งหมดตรงกับทรัพย์สินที่นายฉลาดระบุไว้ในพินัยกรรม อันมีทรัพย์สินตามรายการที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งรวมอยู่ด้วย ครั้นเมื่อจำเลยร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ ในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องก็คงระบุทรัพย์สินของนางประยงค์ไว้ตรงกันกับบัญชีทรัพย์ที่นางประยงค์ยื่นไว้ชั้นขอเป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดเป็นส่วนใหญ่ และจำเลยมิได้ต่อสู้เลยว่าทรัพย์สินดังกล่าวมิได้มีอยู่ เมื่อนางประยงค์เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรม ต่อมานางประยงค์ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกตามที่ระบุไว้พินัยกรรมดังกล่าวและจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกนางประยงค์ โดยระบุรายการทรัพย์สินต่าง ๆ ของนางประยงค์ไว้อย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของนายฉลาด และศาลได้ตั้งให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แล้วจึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของนายฉลาดสืบต่อจากนางประยงค์เมื่อปรากฏข้อความตามพินัยกรรมกล่าวถึงโจทก์ว่าเป็นทายาทมีสิทธิตามพินัยกรรมของนายฉลาดด้วยผู้หนึ่งและตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วย มิใช่ฟ้องในฐานะเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แต่ประการเดียว โจทก์ได้ทวงถามจำเลยซึ่งเป็นผู้ครอบครองทรัพย์ของนายฉลาด ให้แบ่งปันมรดกตามสิทธิของโจทก์ จำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์ถูกโต้แย้งแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ข้อ 4 แห่งพินัยกรรมระบุว่า "นางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของข้าพเจ้าเมื่อข้าพเจ้าถึงแก่กรรมแล้ว แต่ให้บุตรคนอื่น ๆ ถือประโยชน์ได้บ้าง และเมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้ เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียวเป็นผู้รับพินัยกรรม และกรณีต้องด้วยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1707 นั้น ศาลฎีกาเห็นว่าผู้ทำพินัยกรรมเขียนวกวนสับสนไปบ้างแต่ไม่ถึงขนาดที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจ เพราะข้อความตอนท้ายระบุว่า"เมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้..."มีความหมายว่าให้แบ่งทรัพย์สินเมื่อนางประยงค์ตายแล้ว มิใช่ให้นางประยงค์แบ่งทรัพย์สินที่ยกให้โดยพินัยกรรมให้แก่บุคคลอื่นขณะตนมีชีวิต เนื่องจากเป็นการพ้นวิสัยที่นางประยงค์จะเป็นผู้แบ่งทรัพย์สินเองเมื่อตนตายไปแล้วได้และความในข้อต่อ ๆ ไป แห่งพินัยกรรมกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่น ๆ แต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ด้วยเช่น ข้อ 4.6, 4.8, 4.16ระบุชัดว่าให้ทรัพย์สินในข้อต่าง ๆ เหล่านั้นแก่นางประยงค์ หิรัญศิริ หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุยืนยันข้อความดังกล่าวซ้ำอีก โดยเฉพาะข้อความท้ายสุดของข้อ 4 ที่ว่า "ให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ซึ่งความในข้อ 4.10 นี้ก็กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่าง ๆ ไว้ ยกเว้นนางประยงค์ หิรัญศิริหากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวไว้ ข้อความตามข้อ4.10 กลับสนับสนุนข้อความในข้อ 4 ที่ว่า เมื่อนางประยงค์ หิรัญศิริถึงแก่กรรมลง จึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่นางประยงค์ หิรัญศิริ ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้น หาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียว และนางประยงค์หิรัญศิริ จะเป็นผู้แบ่งให้แก่ทายาทดังที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจไม่พินัยกรรมรายนี้จึงมีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมายสำหรับเงินสดในธนาคารกรุงเทพ จำกัด (ตามพินัยกรรมข้อ 4.23)และเงินที่ขายม้าแข่งกับอุปกรณ์ (ตามพินัยกรรมข้อ 4.24) ซึ่งระบุให้โจทก์มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งด้วยนั้น ทั้งสองรายการนี้ไม่ปรากฏตามบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ หิรัญศิริและของจำเลย จำเลยให้การต่อสู้มาแต่แรกว่าทรัพย์สินตามพินัยกรรมไม่ใช่เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ทำพินัยกรรม เท่ากับโต้แย้งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินตามพินัยกรรมข้อ 4.23 และข้อ 4.24 แล้ว ปัญหาว่าทรัพย์สินดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่ เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นทรัพย์มรดก โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบให้สมตามคำฟ้องที่โจทก์ขอดอกเบี้ยสำหรับจำนวนเงินที่ประมาณราคาทรัพย์มรดกที่ตนมีสิทธิได้รับมาด้วยนั้น เห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งให้แก่โจทก์ อันมรดกเหล่านั้นเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทมิใช่ตัวเงิน ความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงิน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียดอกเบี้ยให้แก่โจทก์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งบ้านและที่ดินโฉนดตามฟ้องบางส่วนแก่โจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1243/2529นาง โสภิณ หิรัญศิริ หรือ สุมนศิริโจทก์นาย อัศวิน หิรัญศิริจำเลย ป.พ.พ. ม. 1646, ม. 1673, ม. 1674, ม. 1685, ม. 1711, ม. 1720 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 84ป. เป็นผู้จัดการมรดกของฉ. ตามคำสั่งศาลจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรมป. ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกของป.ตามคำสั่งศาลโดยระบุรายการทรัพย์สินต่างๆของป. ไว้เป็นอย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของฉ. จึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของฉ. สืบต่อจากป. และตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วยมิใช่ฟ้องในฐานะผู้จัดการมรดกของป. แต่ประการเดียวดังนี้เมื่อโจทก์เป็นทายาทผู้มีสิทธิตามพินัยกรรมของฉ. ด้วยผู้หนึ่งได้ทวงถามจำเลยให้แบ่งปันทรัพย์มรดกแล้วจำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์จึงถูกโต้แย้งโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลย พินัยกรรมข้อ4ระบุว่าป. ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรมแต่ให้บุตรคนอื่นๆถือประโยชน์ได้บ้างและเมื่อป. ถึงแก่กรรมลงให้จัดการแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ4.10ให้จัดการทันทีและความในข้อต่อๆไปกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่นๆแต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่ป.ด้วยและความในข้อ4.10กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่างๆไว้ยกเว้นป. ดังนี้หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้ป. แต่ผู้เดียวก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวซ้ำอีกพินัยกรรมดังกล่าวตีความได้ว่าเมื่อป. ถึงแก่กรรมลงจึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่ป.ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้นหาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่ป.แต่ผู้เดียวไม่ โจทก์ฟ้องขอแบ่งทรัพย์ตามพินัยกรรม2รายการแต่ทรัพย์2รายการนี้ไม่ปรากฏในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของจำเลยและจำเลยให้การโต้แย้งกรรมสิทธิ์ว่าไม่ใช่เป็นของผู้ทำพินัยกรรมดังนี้ปัญหาว่าทรัพย์ดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นมรดกโจทก์จึงมีหน้าที่นำสืบ ศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกอันเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทที่มิใช่ตัวเงินความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงินจำเลยจึงไม่ต้องเสียดอกเบี้ยแก่โจทก์.โจทก์ฟ้องว่า ศาลมีคำสั่งตั้งนางประยงค์ เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาด หลังจากศาลมีคำสั่งดังกล่าวแล้วนางประยงค์ได้ถึงแก่ความตายขณะที่ยังจัดการมรดกไม่เสร็จ ต่อมาศาลมีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ซึ่งรับโอนสิทธิและสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ผู้จัดการมรดกคนเดิมและในฐานะส่วนตัว ก็มิได้จัดการมรดกตามหน้าที่เพราะตามพินัยกรรมของนายฉลาด โจทก์ได้รับทรัพย์สินต่าง ๆ รวมเป็นเงินราว 2,000,000 บาท โจทก์ขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกแล้วจำเลยเพิกเฉยขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกพร้อมด้วยดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยมีฐานะเพียงผู้จัดการมรดกของนางประยงค์มิได้รับโอนสิทธิหรือสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ โจทก์มิใช่ทายาทของนางประยงค์ จึงไม่มีส่วนในทรัพย์มรดกของนางประยงค์ไม่มีอำนาจฟ้อง ทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมมีแต่ชื่อนางประยงค์ก็ยังมิได้แบ่งแยกจากกัน พินัยกรรมที่ระบุว่ายกทรัพย์สินให้โจทก์ไม่มีผลบังคับ และตามพินัยกรรมข้อ 4 ระบุว่านางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรม จึงตัดทายาทอื่นทั้งหมดมิให้รับมรดก ขอให้ยกฟ้องโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมจำนวน2,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่นางประยงค์ร้องขอจัดการมรดกของนายฉลาดได้ระบุบัญชีทรัพย์ของนายฉลาดท้ายคำร้องเกือบทั้งหมดตรงกับทรัพย์สินที่นายฉลาดระบุไว้ในพินัยกรรม อันมีทรัพย์สินตามรายการที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งรวมอยู่ด้วย ครั้นเมื่อจำเลยร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ ในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องก็คงระบุทรัพย์สินของนางประยงค์ไว้ตรงกันกับบัญชีทรัพย์ที่นางประยงค์ยื่นไว้ชั้นขอเป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดเป็นส่วนใหญ่ และจำเลยมิได้ต่อสู้เลยว่าทรัพย์สินดังกล่าวมิได้มีอยู่ เมื่อนางประยงค์เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรม ต่อมานางประยงค์ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกตามที่ระบุไว้พินัยกรรมดังกล่าวและจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกนางประยงค์ โดยระบุรายการทรัพย์สินต่าง ๆ ของนางประยงค์ไว้อย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของนายฉลาด และศาลได้ตั้งให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แล้วจึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของนายฉลาดสืบต่อจากนางประยงค์เมื่อปรากฏข้อความตามพินัยกรรมกล่าวถึงโจทก์ว่าเป็นทายาทมีสิทธิตามพินัยกรรมของนายฉลาดด้วยผู้หนึ่งและตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วย มิใช่ฟ้องในฐานะเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แต่ประการเดียว โจทก์ได้ทวงถามจำเลยซึ่งเป็นผู้ครอบครองทรัพย์ของนายฉลาด ให้แบ่งปันมรดกตามสิทธิของโจทก์ จำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์ถูกโต้แย้งแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ข้อ 4 แห่งพินัยกรรมระบุว่า "นางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของข้าพเจ้าเมื่อข้าพเจ้าถึงแก่กรรมแล้ว แต่ให้บุตรคนอื่น ๆ ถือประโยชน์ได้บ้าง และเมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้ เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียวเป็นผู้รับพินัยกรรม และกรณีต้องด้วยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1707 นั้น ศาลฎีกาเห็นว่าผู้ทำพินัยกรรมเขียนวกวนสับสนไปบ้างแต่ไม่ถึงขนาดที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจ เพราะข้อความตอนท้ายระบุว่า"เมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้..."มีความหมายว่าให้แบ่งทรัพย์สินเมื่อนางประยงค์ตายแล้ว มิใช่ให้นางประยงค์แบ่งทรัพย์สินที่ยกให้โดยพินัยกรรมให้แก่บุคคลอื่นขณะตนมีชีวิต เนื่องจากเป็นการพ้นวิสัยที่นางประยงค์จะเป็นผู้แบ่งทรัพย์สินเองเมื่อตนตายไปแล้วได้และความในข้อต่อ ๆ ไป แห่งพินัยกรรมกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่น ๆ แต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ด้วยเช่น ข้อ 4.6, 4.8, 4.16ระบุชัดว่าให้ทรัพย์สินในข้อต่าง ๆ เหล่านั้นแก่นางประยงค์ หิรัญศิริ หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุยืนยันข้อความดังกล่าวซ้ำอีก โดยเฉพาะข้อความท้ายสุดของข้อ 4 ที่ว่า "ให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ซึ่งความในข้อ 4.10 นี้ก็กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่าง ๆ ไว้ ยกเว้นนางประยงค์ หิรัญศิริหากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวไว้ ข้อความตามข้อ4.10 กลับสนับสนุนข้อความในข้อ 4 ที่ว่า เมื่อนางประยงค์ หิรัญศิริถึงแก่กรรมลง จึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่นางประยงค์ หิรัญศิริ ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้น หาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียว และนางประยงค์หิรัญศิริ จะเป็นผู้แบ่งให้แก่ทายาทดังที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจไม่พินัยกรรมรายนี้จึงมีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมายสำหรับเงินสดในธนาคารกรุงเทพ จำกัด (ตามพินัยกรรมข้อ 4.23)และเงินที่ขายม้าแข่งกับอุปกรณ์ (ตามพินัยกรรมข้อ 4.24) ซึ่งระบุให้โจทก์มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งด้วยนั้น ทั้งสองรายการนี้ไม่ปรากฏตามบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ หิรัญศิริและของจำเลย จำเลยให้การต่อสู้มาแต่แรกว่าทรัพย์สินตามพินัยกรรมไม่ใช่เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ทำพินัยกรรม เท่ากับโต้แย้งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินตามพินัยกรรมข้อ 4.23 และข้อ 4.24 แล้ว ปัญหาว่าทรัพย์สินดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่ เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นทรัพย์มรดก โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบให้สมตามคำฟ้องที่โจทก์ขอดอกเบี้ยสำหรับจำนวนเงินที่ประมาณราคาทรัพย์มรดกที่ตนมีสิทธิได้รับมาด้วยนั้น เห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งให้แก่โจทก์ อันมรดกเหล่านั้นเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทมิใช่ตัวเงิน ความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงิน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียดอกเบี้ยให้แก่โจทก์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งบ้านและที่ดินโฉนดตามฟ้องบางส่วนแก่โจทก์.(ประการ กาญจนศูนย์-ประพันธ์ ผลฉาย-พลจิตต์ ดียืน)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า ศาลมีคำสั่งตั้งนางประยงค์ เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาด หลังจากศาลมีคำสั่งดังกล่าวแล้วนางประยงค์ได้ถึงแก่ความตายขณะที่ยังจัดการมรดกไม่เสร็จ ต่อมาศาลมีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ซึ่งรับโอนสิทธิและสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ผู้จัดการมรดกคนเดิมและในฐานะส่วนตัว ก็มิได้จัดการมรดกตามหน้าที่เพราะตามพินัยกรรมของนายฉลาด โจทก์ได้รับทรัพย์สินต่าง ๆ รวมเป็นเงินราว 2,000,000 บาท โจทก์ขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกแล้วจำเลยเพิกเฉยขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกพร้อมด้วยดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยมีฐานะเพียงผู้จัดการมรดกของนางประยงค์มิได้รับโอนสิทธิหรือสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ โจทก์มิใช่ทายาทของนางประยงค์ จึงไม่มีส่วนในทรัพย์มรดกของนางประยงค์ไม่มีอำนาจฟ้อง ทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมมีแต่ชื่อนางประยงค์ก็ยังมิได้แบ่งแยกจากกัน พินัยกรรมที่ระบุว่ายกทรัพย์สินให้โจทก์ไม่มีผลบังคับ และตามพินัยกรรมข้อ 4 ระบุว่านางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรม จึงตัดทายาทอื่นทั้งหมดมิให้รับมรดก ขอให้ยกฟ้องโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมจำนวน2,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่นางประยงค์ร้องขอจัดการมรดกของนายฉลาดได้ระบุบัญชีทรัพย์ของนายฉลาดท้ายคำร้องเกือบทั้งหมดตรงกับทรัพย์สินที่นายฉลาดระบุไว้ในพินัยกรรม อันมีทรัพย์สินตามรายการที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งรวมอยู่ด้วย ครั้นเมื่อจำเลยร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ ในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องก็คงระบุทรัพย์สินของนางประยงค์ไว้ตรงกันกับบัญชีทรัพย์ที่นางประยงค์ยื่นไว้ชั้นขอเป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดเป็นส่วนใหญ่ และจำเลยมิได้ต่อสู้เลยว่าทรัพย์สินดังกล่าวมิได้มีอยู่ เมื่อนางประยงค์เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรม ต่อมานางประยงค์ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกตามที่ระบุไว้พินัยกรรมดังกล่าวและจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกนางประยงค์ โดยระบุรายการทรัพย์สินต่าง ๆ ของนางประยงค์ไว้อย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของนายฉลาด และศาลได้ตั้งให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แล้วจึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของนายฉลาดสืบต่อจากนางประยงค์เมื่อปรากฏข้อความตามพินัยกรรมกล่าวถึงโจทก์ว่าเป็นทายาทมีสิทธิตามพินัยกรรมของนายฉลาดด้วยผู้หนึ่งและตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วย มิใช่ฟ้องในฐานะเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แต่ประการเดียว โจทก์ได้ทวงถามจำเลยซึ่งเป็นผู้ครอบครองทรัพย์ของนายฉลาด ให้แบ่งปันมรดกตามสิทธิของโจทก์ จำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์ถูกโต้แย้งแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ข้อ 4 แห่งพินัยกรรมระบุว่า "นางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของข้าพเจ้าเมื่อข้าพเจ้าถึงแก่กรรมแล้ว แต่ให้บุตรคนอื่น ๆ ถือประโยชน์ได้บ้าง และเมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้ เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียวเป็นผู้รับพินัยกรรม และกรณีต้องด้วยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1707 นั้น ศาลฎีกาเห็นว่าผู้ทำพินัยกรรมเขียนวกวนสับสนไปบ้างแต่ไม่ถึงขนาดที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจ เพราะข้อความตอนท้ายระบุว่า"เมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้..."มีความหมายว่าให้แบ่งทรัพย์สินเมื่อนางประยงค์ตายแล้ว มิใช่ให้นางประยงค์แบ่งทรัพย์สินที่ยกให้โดยพินัยกรรมให้แก่บุคคลอื่นขณะตนมีชีวิต เนื่องจากเป็นการพ้นวิสัยที่นางประยงค์จะเป็นผู้แบ่งทรัพย์สินเองเมื่อตนตายไปแล้วได้และความในข้อต่อ ๆ ไป แห่งพินัยกรรมกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่น ๆ แต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ด้วยเช่น ข้อ 4.6, 4.8, 4.16ระบุชัดว่าให้ทรัพย์สินในข้อต่าง ๆ เหล่านั้นแก่นางประยงค์ หิรัญศิริ หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุยืนยันข้อความดังกล่าวซ้ำอีก โดยเฉพาะข้อความท้ายสุดของข้อ 4 ที่ว่า "ให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ซึ่งความในข้อ 4.10 นี้ก็กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่าง ๆ ไว้ ยกเว้นนางประยงค์ หิรัญศิริหากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวไว้ ข้อความตามข้อ4.10 กลับสนับสนุนข้อความในข้อ 4 ที่ว่า เมื่อนางประยงค์ หิรัญศิริถึงแก่กรรมลง จึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่นางประยงค์ หิรัญศิริ ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้น หาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียว และนางประยงค์หิรัญศิริ จะเป็นผู้แบ่งให้แก่ทายาทดังที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจไม่พินัยกรรมรายนี้จึงมีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมายสำหรับเงินสดในธนาคารกรุงเทพ จำกัด (ตามพินัยกรรมข้อ 4.23)และเงินที่ขายม้าแข่งกับอุปกรณ์ (ตามพินัยกรรมข้อ 4.24) ซึ่งระบุให้โจทก์มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งด้วยนั้น ทั้งสองรายการนี้ไม่ปรากฏตามบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ หิรัญศิริและของจำเลย จำเลยให้การต่อสู้มาแต่แรกว่าทรัพย์สินตามพินัยกรรมไม่ใช่เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ทำพินัยกรรม เท่ากับโต้แย้งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินตามพินัยกรรมข้อ 4.23 และข้อ 4.24 แล้ว ปัญหาว่าทรัพย์สินดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่ เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นทรัพย์มรดก โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบให้สมตามคำฟ้องที่โจทก์ขอดอกเบี้ยสำหรับจำนวนเงินที่ประมาณราคาทรัพย์มรดกที่ตนมีสิทธิได้รับมาด้วยนั้น เห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งให้แก่โจทก์ อันมรดกเหล่านั้นเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทมิใช่ตัวเงิน ความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงิน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียดอกเบี้ยให้แก่โจทก์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งบ้านและที่ดินโฉนดตามฟ้องบางส่วนแก่โจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1243/2529นาง โสภิณ หิรัญศิริ หรือ สุมนศิริโจทก์นาย อัศวิน หิรัญศิริจำเลย ป.พ.พ. ม. 1646, ม. 1673, ม. 1674, ม. 1685, ม. 1711, ม. 1720 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 84ป. เป็นผู้จัดการมรดกของฉ. ตามคำสั่งศาลจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรมป. ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกของป.ตามคำสั่งศาลโดยระบุรายการทรัพย์สินต่างๆของป. ไว้เป็นอย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของฉ. จึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของฉ. สืบต่อจากป. และตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วยมิใช่ฟ้องในฐานะผู้จัดการมรดกของป. แต่ประการเดียวดังนี้เมื่อโจทก์เป็นทายาทผู้มีสิทธิตามพินัยกรรมของฉ. ด้วยผู้หนึ่งได้ทวงถามจำเลยให้แบ่งปันทรัพย์มรดกแล้วจำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์จึงถูกโต้แย้งโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลย พินัยกรรมข้อ4ระบุว่าป. ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรมแต่ให้บุตรคนอื่นๆถือประโยชน์ได้บ้างและเมื่อป. ถึงแก่กรรมลงให้จัดการแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ4.10ให้จัดการทันทีและความในข้อต่อๆไปกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่นๆแต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่ป.ด้วยและความในข้อ4.10กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่างๆไว้ยกเว้นป. ดังนี้หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้ป. แต่ผู้เดียวก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวซ้ำอีกพินัยกรรมดังกล่าวตีความได้ว่าเมื่อป. ถึงแก่กรรมลงจึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่ป.ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้นหาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่ป.แต่ผู้เดียวไม่ โจทก์ฟ้องขอแบ่งทรัพย์ตามพินัยกรรม2รายการแต่ทรัพย์2รายการนี้ไม่ปรากฏในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของจำเลยและจำเลยให้การโต้แย้งกรรมสิทธิ์ว่าไม่ใช่เป็นของผู้ทำพินัยกรรมดังนี้ปัญหาว่าทรัพย์ดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นมรดกโจทก์จึงมีหน้าที่นำสืบ ศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกอันเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทที่มิใช่ตัวเงินความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงินจำเลยจึงไม่ต้องเสียดอกเบี้ยแก่โจทก์.โจทก์ฟ้องว่า ศาลมีคำสั่งตั้งนางประยงค์ เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาด หลังจากศาลมีคำสั่งดังกล่าวแล้วนางประยงค์ได้ถึงแก่ความตายขณะที่ยังจัดการมรดกไม่เสร็จ ต่อมาศาลมีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนางประยงค์ซึ่งรับโอนสิทธิและสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ผู้จัดการมรดกคนเดิมและในฐานะส่วนตัว ก็มิได้จัดการมรดกตามหน้าที่เพราะตามพินัยกรรมของนายฉลาด โจทก์ได้รับทรัพย์สินต่าง ๆ รวมเป็นเงินราว 2,000,000 บาท โจทก์ขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกแล้วจำเลยเพิกเฉยขอให้จำเลยแบ่งปันมรดกพร้อมด้วยดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยมีฐานะเพียงผู้จัดการมรดกของนางประยงค์มิได้รับโอนสิทธิหรือสวมสิทธิการจัดการมรดกจากนางประยงค์ โจทก์มิใช่ทายาทของนางประยงค์ จึงไม่มีส่วนในทรัพย์มรดกของนางประยงค์ไม่มีอำนาจฟ้อง ทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมมีแต่ชื่อนางประยงค์ก็ยังมิได้แบ่งแยกจากกัน พินัยกรรมที่ระบุว่ายกทรัพย์สินให้โจทก์ไม่มีผลบังคับ และตามพินัยกรรมข้อ 4 ระบุว่านางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรม จึงตัดทายาทอื่นทั้งหมดมิให้รับมรดก ขอให้ยกฟ้องโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมจำนวน2,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่นางประยงค์ร้องขอจัดการมรดกของนายฉลาดได้ระบุบัญชีทรัพย์ของนายฉลาดท้ายคำร้องเกือบทั้งหมดตรงกับทรัพย์สินที่นายฉลาดระบุไว้ในพินัยกรรม อันมีทรัพย์สินตามรายการที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งรวมอยู่ด้วย ครั้นเมื่อจำเลยร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ ในบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องก็คงระบุทรัพย์สินของนางประยงค์ไว้ตรงกันกับบัญชีทรัพย์ที่นางประยงค์ยื่นไว้ชั้นขอเป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดเป็นส่วนใหญ่ และจำเลยมิได้ต่อสู้เลยว่าทรัพย์สินดังกล่าวมิได้มีอยู่ เมื่อนางประยงค์เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉลาดจึงเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกไว้แทนผู้รับพินัยกรรม ต่อมานางประยงค์ตายขณะที่ยังไม่ได้แบ่งทรัพย์มรดกตามที่ระบุไว้พินัยกรรมดังกล่าวและจำเลยเข้าเป็นผู้จัดการมรดกนางประยงค์ โดยระบุรายการทรัพย์สินต่าง ๆ ของนางประยงค์ไว้อย่างเดียวกับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมของนายฉลาด และศาลได้ตั้งให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แล้วจึงถือว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกของนายฉลาดสืบต่อจากนางประยงค์เมื่อปรากฏข้อความตามพินัยกรรมกล่าวถึงโจทก์ว่าเป็นทายาทมีสิทธิตามพินัยกรรมของนายฉลาดด้วยผู้หนึ่งและตามคำฟ้องแสดงว่าโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัวด้วย มิใช่ฟ้องในฐานะเป็นผู้จัดการมรดกของนางประยงค์แต่ประการเดียว โจทก์ได้ทวงถามจำเลยซึ่งเป็นผู้ครอบครองทรัพย์ของนายฉลาด ให้แบ่งปันมรดกตามสิทธิของโจทก์ จำเลยปฏิเสธสิทธิของโจทก์ถูกโต้แย้งแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ข้อ 4 แห่งพินัยกรรมระบุว่า "นางประยงค์ผู้เดียวมีสิทธิในทรัพย์สินของข้าพเจ้าเมื่อข้าพเจ้าถึงแก่กรรมแล้ว แต่ให้บุตรคนอื่น ๆ ถือประโยชน์ได้บ้าง และเมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้ เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียวเป็นผู้รับพินัยกรรม และกรณีต้องด้วยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1707 นั้น ศาลฎีกาเห็นว่าผู้ทำพินัยกรรมเขียนวกวนสับสนไปบ้างแต่ไม่ถึงขนาดที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจ เพราะข้อความตอนท้ายระบุว่า"เมื่อนางประยงค์ถึงแก่กรรมลงให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้..."มีความหมายว่าให้แบ่งทรัพย์สินเมื่อนางประยงค์ตายแล้ว มิใช่ให้นางประยงค์แบ่งทรัพย์สินที่ยกให้โดยพินัยกรรมให้แก่บุคคลอื่นขณะตนมีชีวิต เนื่องจากเป็นการพ้นวิสัยที่นางประยงค์จะเป็นผู้แบ่งทรัพย์สินเองเมื่อตนตายไปแล้วได้และความในข้อต่อ ๆ ไป แห่งพินัยกรรมกล่าวถึงการยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่น ๆ แต่ละคนไว้อย่างละเอียดรวมทั้งการยกให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ด้วยเช่น ข้อ 4.6, 4.8, 4.16ระบุชัดว่าให้ทรัพย์สินในข้อต่าง ๆ เหล่านั้นแก่นางประยงค์ หิรัญศิริ หากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุยืนยันข้อความดังกล่าวซ้ำอีก โดยเฉพาะข้อความท้ายสุดของข้อ 4 ที่ว่า "ให้จัดแบ่งทรัพย์สินดังต่อไปนี้เว้นแต่ข้อ 4.10 ให้จัดการทันที" ซึ่งความในข้อ 4.10 นี้ก็กล่าวถึงการแบ่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลต่าง ๆ ไว้ ยกเว้นนางประยงค์ หิรัญศิริหากผู้ทำพินัยกรรมประสงค์จะยกทรัพย์สินให้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริผู้เดียว ก็ไม่จำเป็นต้องระบุข้อความดังกล่าวไว้ ข้อความตามข้อ4.10 กลับสนับสนุนข้อความในข้อ 4 ที่ว่า เมื่อนางประยงค์ หิรัญศิริถึงแก่กรรมลง จึงให้มีการแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างทายาททั้งหลายระหว่างที่นางประยงค์ หิรัญศิริ ยังมีชีวิตอยู่ให้ทรัพย์มรดกยังคงรวมกันอยู่เท่านั้น หาใช่มีความหมายเลยไปถึงขนาดที่ว่าให้ทรัพย์มรดกทั้งหมดตกได้แก่นางประยงค์ หิรัญศิริ ผู้เดียว และนางประยงค์หิรัญศิริ จะเป็นผู้แบ่งให้แก่ทายาทดังที่ศาลอุทธรณ์เข้าใจไม่พินัยกรรมรายนี้จึงมีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมายสำหรับเงินสดในธนาคารกรุงเทพ จำกัด (ตามพินัยกรรมข้อ 4.23)และเงินที่ขายม้าแข่งกับอุปกรณ์ (ตามพินัยกรรมข้อ 4.24) ซึ่งระบุให้โจทก์มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งด้วยนั้น ทั้งสองรายการนี้ไม่ปรากฏตามบัญชีทรัพย์ท้ายคำร้องขอจัดการมรดกของนางประยงค์ หิรัญศิริและของจำเลย จำเลยให้การต่อสู้มาแต่แรกว่าทรัพย์สินตามพินัยกรรมไม่ใช่เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ทำพินัยกรรม เท่ากับโต้แย้งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินตามพินัยกรรมข้อ 4.23 และข้อ 4.24 แล้ว ปัญหาว่าทรัพย์สินดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกหรือไม่ เมื่อโจทก์อ้างว่าเป็นทรัพย์มรดก โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบให้สมตามคำฟ้องที่โจทก์ขอดอกเบี้ยสำหรับจำนวนเงินที่ประมาณราคาทรัพย์มรดกที่ตนมีสิทธิได้รับมาด้วยนั้น เห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกศาลพิพากษาให้จำเลยแบ่งให้แก่โจทก์ อันมรดกเหล่านั้นเป็นอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ประเภทมิใช่ตัวเงิน ความรับผิดของจำเลยมีเพียงหนี้ที่จะต้องแบ่งทรัพย์มรดกที่มิใช่หนี้เงิน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเสียดอกเบี้ยให้แก่โจทก์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งบ้านและที่ดินโฉนดตามฟ้องบางส่วนแก่โจทก์.(ประการ กาญจนศูนย์-ประพันธ์ ผลฉาย-พลจิตต์ ดียืน)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ