คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3823/2538หลักกฎหมาย: ผู้คัดค้านทั้งสองเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกับ อ.เจ้ามรดก อ. มิได้จดทะเบียนสมรสกับ พ. ซึ่งเป็นมารดาของผู้ร้องผู้ร้องเป็นบุตรนอกกฎหมายของ อ. ผู้ร้องนำสืบสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนของผู้ร้องในชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นสายสามัญซึ่งมีข้อความระบุว่าผู้ร้องเป็นบุตรของ อ. กับ พ. กับมีข้อความที่ อ. ได้บันทึกลงในช่องความเห็นผู้ปกครองแล้วลงลงชื่อกำกับไว้ทั้ง อ. เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้นอกจากนี้ในใบมอบตัวสำหรับนักเรียนเข้าใหม่ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายสายสามัญก็มีข้อความระบุว่า อ. เป็นบิดาของผู้ร้องและมีลายมือชื่อของ อ. ลงไว้ในฐานะผู้ปกครองของผู้ร้องถือได้ว่า อ. ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนแล้วคดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ตั้ง นาง วิมลมาศ ปอประสิทธิ์ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ได้ ยื่น คำร้อง ว่า นาย อินทร์ มี พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา 9 คน รวมทั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นาย อินทร์ ไม่มี ภริยา และ บุตร ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ มิได้ รับรอง ผู้ร้อง จึง ไม่เป็น ผู้สืบสันดาน หรือ มี ส่วนได้เสีย ตาม กฎหมาย ที่ จะ เป็นผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ มี คำสั่ง ถอน ผู้ร้อง จาก การ เป็น ผู้จัดการมรดก และ มี คำสั่ง ตั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ผู้จัดการมรดกของ นาย อินทร์ แทน ผู้ร้อง ผู้ร้อง ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์ กับ นาง ไพรินทร์ ปอประสิทธิ์หรือลิ้มแพร่พันธุ์ โดย มี พฤติการณ์ ที่ ถือได้ว่า เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่ บิดา รับรอง แล้ว จึง เป็นผู้สืบสันดาน เหมือน บุตร ที่ชอบ ด้วย กฎหมาย มีสิทธิ รับมรดกส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เป็น ทายาท ใน ลำดับถัด ไป ไม่มี สิทธิ รับมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ ยกคำร้อง ศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สองผู้คัดค้าน ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้นฟังได้ ว่า ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เดียว กับนาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ เจ้ามรดก นาย อินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กับ นาง ไพรินทร์ ส่วน ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ของ นาย อินทร์ คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย เพียง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ บิดา ได้รับ รอง แล้ว หรือไม่ เห็นว่า ตาม ปัญหา ดังกล่าว ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ไม่เคย รับรอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร เป็น การ กล่าวอ้าง ลอย ๆ ส่วน ข้อ ที่ อ้างว่า เมื่อ ครั้งที่ผู้คัดค้าน ที่ 2 กู้เงิน จาก ธนาคาร โดย นาย อินทร์ เป็น ผู้ค้ำประกัน นาย อินทร์ ก็ แจ้ง แก่ ธนาคาร ตาม เอกสาร หมาย ร.ค.24 ถึง ร.ค.26ว่า ตน เป็น โสด นั้น ก็ ได้ความ ว่า นาย อินทร์และนางไพรินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กัน ดังนั้น โดย นิตินัย จึง ต้อง ถือว่า นาย อินทร์ ยัง เป็น โสด อยู่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ได้ อุปการะ เลี้ยงดู และ รับผิดชอบ ด้าน การ เรียน ของ ผู้ร้อง นั้น ผู้ร้อง ก็ มีสมุด รายงาน ประจำตัว นักเรียน ของ ผู้ร้อง ใน ชั้น มัธยม ศึกษา ตอนต้นสาย สามัญ ประจำปี การศึกษา 2523 ของ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ ซึ่ง มี ข้อความ ระบุ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์กับนางไพรินทร์ กับ มี ข้อความ ที่นาย อินทร์ ได้ บันทึก ลง ใน ช่อง ความเห็น ผู้ปกครอง แล้ว ลงชื่อ กำกับ ไว้ ปรากฏ ตาม เอกสาร หมาย ร.11 ส่วน ที่ ผู้ร้องอ้างว่า เมื่อ ผู้ร้องเรียน จบ ชั้น มัธยม ศึกษา ปี ที่ 3 นาย อินทร์ ได้ พา ผู้ร้อง ไป ขอให้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ เจ้าอาวาส วัด คู้บอน ตั้ง ชื่อ ใหม่ ว่า "วิมลมาศ" ปรากฏ ตาม หนังสือสำคัญ การ เปลี่ยน ชื่อ เอกสาร หมาย ร.10 นั้น ความ ข้อ นี้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ ก็ มา เบิกความ ยืนยัน ว่า นาย อินทร์ เคย พา ผู้ร้อง มา ให้ พยาน เปลี่ยน ชื่อ ให้ เพียงแต่ อ้างว่า จะ มี ชื่อ "วิมลมาศ" ด้วย หรือไม่ พยาน ไม่ทราบ นอกจาก นี้ ใน ใบ มอบตัว สำหรับ นักเรียน เข้า ใหม่ ตาม เอกสาร หมาย ร.22 ที่นาย อินทร์ ได้ ทำ ไว้ ต่อ ผู้อำนวยการ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ เมื่อ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2524 เมื่อ มอบตัว ผู้ร้อง เข้า เป็น นักเรียน หนังสือดังกล่าว มี ข้อความ ระบุ ไว้ ชัดเจน ว่า นาย อินทร์ เป็น บิดา ของ ผู้ร้อง และ นาย อินทร์ ได้ ลงชื่อ ไว้ ใน ฐานะ ผู้ปกครอง ของ ผู้ร้อง เห็นว่า ผู้ร้อง มี ทั้ง พยานบุคคล และ พยานเอกสาร เข้าสืบ ประกอบ กัน จึง มีน้ำหนัก มั่นคง รับฟัง ได้ ตาม ที่ นำสืบ อีก ทั้ง ข้อเท็จจริง ต่าง ๆดังกล่าว ข้างต้น ถือได้ว่า นาย อินทร์ เจ้ามรดก ได้รับ รอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ ตน แล้ว ผู้ร้อง จึง เป็น ทายาทโดยธรรม ลำดับ ที่ 1ใน มาตรา 1629 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และ มีสิทธิ รับมรดกของ นาย อินทร์ ส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ทายาทโดยธรรม ของ นาย อินทร์ ใน ลำดับ ที่ 3 ใน มาตรา เดียว กัน จึง ไม่มี สิทธิ รับมรดก และ มิใช่ เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ที่ จะ ร้อง ขอให้ ถอน ผู้ร้อง จาก การเป็น ผู้จัดการมรดก ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ต้อง กัน มา ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3823/2538นาง วิมลมาศ ปอประเสริฐผู้ร้องนางสาว บุญมา ปอประสิทธิ์ กับพวกผู้คัดค้าน ป.พ.พ. ม. 1627, ม. 1713ผู้คัดค้านทั้งสองเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกับ อ.เจ้ามรดก อ. มิได้จดทะเบียนสมรสกับ พ. ซึ่งเป็นมารดาของผู้ร้องผู้ร้องเป็นบุตรนอกกฎหมายของ อ. ผู้ร้องนำสืบสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนของผู้ร้องในชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นสายสามัญซึ่งมีข้อความระบุว่าผู้ร้องเป็นบุตรของ อ. กับ พ. กับมีข้อความที่ อ. ได้บันทึกลงในช่องความเห็นผู้ปกครองแล้วลงลงชื่อกำกับไว้ทั้ง อ. เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้นอกจากนี้ในใบมอบตัวสำหรับนักเรียนเข้าใหม่ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายสายสามัญก็มีข้อความระบุว่า อ. เป็นบิดาของผู้ร้องและมีลายมือชื่อของ อ. ลงไว้ในฐานะผู้ปกครองของผู้ร้องถือได้ว่า อ. ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนแล้วคดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ตั้ง นาง วิมลมาศ ปอประสิทธิ์ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ได้ ยื่น คำร้อง ว่า นาย อินทร์ มี พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา 9 คน รวมทั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นาย อินทร์ ไม่มี ภริยา และ บุตร ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ มิได้ รับรอง ผู้ร้อง จึง ไม่เป็น ผู้สืบสันดาน หรือ มี ส่วนได้เสีย ตาม กฎหมาย ที่ จะ เป็นผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ มี คำสั่ง ถอน ผู้ร้อง จาก การ เป็น ผู้จัดการมรดก และ มี คำสั่ง ตั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ผู้จัดการมรดกของ นาย อินทร์ แทน ผู้ร้อง ผู้ร้อง ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์ กับ นาง ไพรินทร์ ปอประสิทธิ์หรือลิ้มแพร่พันธุ์ โดย มี พฤติการณ์ ที่ ถือได้ว่า เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่ บิดา รับรอง แล้ว จึง เป็นผู้สืบสันดาน เหมือน บุตร ที่ชอบ ด้วย กฎหมาย มีสิทธิ รับมรดกส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เป็น ทายาท ใน ลำดับถัด ไป ไม่มี สิทธิ รับมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ ยกคำร้อง ศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สองผู้คัดค้าน ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้นฟังได้ ว่า ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เดียว กับนาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ เจ้ามรดก นาย อินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กับ นาง ไพรินทร์ ส่วน ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ของ นาย อินทร์ คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย เพียง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ บิดา ได้รับ รอง แล้ว หรือไม่ เห็นว่า ตาม ปัญหา ดังกล่าว ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ไม่เคย รับรอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร เป็น การ กล่าวอ้าง ลอย ๆ ส่วน ข้อ ที่ อ้างว่า เมื่อ ครั้งที่ผู้คัดค้าน ที่ 2 กู้เงิน จาก ธนาคาร โดย นาย อินทร์ เป็น ผู้ค้ำประกัน นาย อินทร์ ก็ แจ้ง แก่ ธนาคาร ตาม เอกสาร หมาย ร.ค.24 ถึง ร.ค.26ว่า ตน เป็น โสด นั้น ก็ ได้ความ ว่า นาย อินทร์และนางไพรินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กัน ดังนั้น โดย นิตินัย จึง ต้อง ถือว่า นาย อินทร์ ยัง เป็น โสด อยู่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ได้ อุปการะ เลี้ยงดู และ รับผิดชอบ ด้าน การ เรียน ของ ผู้ร้อง นั้น ผู้ร้อง ก็ มีสมุด รายงาน ประจำตัว นักเรียน ของ ผู้ร้อง ใน ชั้น มัธยม ศึกษา ตอนต้นสาย สามัญ ประจำปี การศึกษา 2523 ของ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ ซึ่ง มี ข้อความ ระบุ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์กับนางไพรินทร์ กับ มี ข้อความ ที่นาย อินทร์ ได้ บันทึก ลง ใน ช่อง ความเห็น ผู้ปกครอง แล้ว ลงชื่อ กำกับ ไว้ ปรากฏ ตาม เอกสาร หมาย ร.11 ส่วน ที่ ผู้ร้องอ้างว่า เมื่อ ผู้ร้องเรียน จบ ชั้น มัธยม ศึกษา ปี ที่ 3 นาย อินทร์ ได้ พา ผู้ร้อง ไป ขอให้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ เจ้าอาวาส วัด คู้บอน ตั้ง ชื่อ ใหม่ ว่า "วิมลมาศ" ปรากฏ ตาม หนังสือสำคัญ การ เปลี่ยน ชื่อ เอกสาร หมาย ร.10 นั้น ความ ข้อ นี้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ ก็ มา เบิกความ ยืนยัน ว่า นาย อินทร์ เคย พา ผู้ร้อง มา ให้ พยาน เปลี่ยน ชื่อ ให้ เพียงแต่ อ้างว่า จะ มี ชื่อ "วิมลมาศ" ด้วย หรือไม่ พยาน ไม่ทราบ นอกจาก นี้ ใน ใบ มอบตัว สำหรับ นักเรียน เข้า ใหม่ ตาม เอกสาร หมาย ร.22 ที่นาย อินทร์ ได้ ทำ ไว้ ต่อ ผู้อำนวยการ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ เมื่อ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2524 เมื่อ มอบตัว ผู้ร้อง เข้า เป็น นักเรียน หนังสือดังกล่าว มี ข้อความ ระบุ ไว้ ชัดเจน ว่า นาย อินทร์ เป็น บิดา ของ ผู้ร้อง และ นาย อินทร์ ได้ ลงชื่อ ไว้ ใน ฐานะ ผู้ปกครอง ของ ผู้ร้อง เห็นว่า ผู้ร้อง มี ทั้ง พยานบุคคล และ พยานเอกสาร เข้าสืบ ประกอบ กัน จึง มีน้ำหนัก มั่นคง รับฟัง ได้ ตาม ที่ นำสืบ อีก ทั้ง ข้อเท็จจริง ต่าง ๆดังกล่าว ข้างต้น ถือได้ว่า นาย อินทร์ เจ้ามรดก ได้รับ รอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ ตน แล้ว ผู้ร้อง จึง เป็น ทายาทโดยธรรม ลำดับ ที่ 1ใน มาตรา 1629 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และ มีสิทธิ รับมรดกของ นาย อินทร์ ส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ทายาทโดยธรรม ของ นาย อินทร์ ใน ลำดับ ที่ 3 ใน มาตรา เดียว กัน จึง ไม่มี สิทธิ รับมรดก และ มิใช่ เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ที่ จะ ร้อง ขอให้ ถอน ผู้ร้อง จาก การเป็น ผู้จัดการมรดก ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ต้อง กัน มา ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สะสม สิริเจริญสุข-สมชัย สายเชื้อ-ชัยนาท พันตาวงศ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1.การ"รับรอง"บุตรนอกกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1627ต่างกับการจดทะเบียนเป็นบุตรตามมาตรา1547ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาการรับรองบุตรนอกกฎหมายหมายถึงการรับรองตามพฤตินัยจึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงเป็นเรื่องๆไปอย่างไรก็ตามพฤติการณ์ประการสำคัญที่จะถือได้ว่าเป็นการ"รับรอง"บุตรนอกกฎหมายคือบิดาจะต้องปฏิบัติต่อบุตรโดยเปิดเผยจนเป็นที่รู้กันทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่1503/2497บุตรนอกกฎหมายเกิดแต่บิดาซึ่งแต่งงานกับมารดาโดยเปิดเผยแต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสและอยู่กินด้วยกันจนตายจากกันไปสูติบัตรก็ปรากฏว่าเป็นสูติบัตรของเด็กซึ่งบิดาไปแจ้งไว้พฤติการณ์เช่นนี้ฟังได้ว่าบิดาได้รับรองบุตรนั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1627แล้ว คำพิพากษาศาลฎีกาที่1469/2526ชายไปอยู่กินกับหญิงและแสดงความสัมพันธ์ฉันสามีภริยาในที่ต่างๆอย่างเปิดเผยเป็นการยอมรับว่าหญิงเป็นภริยามีการจัดเลี้ยงฉลองการตั้งครรภ์เป็นการแสดงออกถึงการรับรองว่าโจทก์ซึ่งเป็นทารกในครรภ์มารดาเป็นบุตรของตนโจทก์จึงเป็นบุตรนอกกฎหมายซึ่งบิดาได้รับรองแล้วถือว่าเป็นผู้สืบสันดานเหมือนบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1627และเป็นทายาทโดยธรรมมีสิทธิได้รับมรดกตามมาตรา1629(1) คำพิพากษาศาลฎีกาที่1292-1293/2535โจทก์เป็นบุตรนอกกฎหมายของ ก. กับ ห. เมื่อมีพฤติการณ์เป็นที่ทราบกันทั่วไปว่า ก.ได้รับรองว่าโจทก์เป็นบุตรของ ก. โดยการแจ้งเกิดให้โจทก์ใช้นามสกุลของ ก. กับส่งเสียให้โจทก์เรียนหนังสือจนจบชั้นประถมโจทก์จึงเป็นทายาทโดยธรรมคนหนึ่งของ ก. มีสิทธิรับมรดกของ ก. 2.ในอดีตที่ผ่านมาปัญหาการเป็นบุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองแล้วเกือบทั้งหมดจะเป็นปัญหาว่าเป็นบุตรนอกกฎหมายหรือไม่และบุตรนอกกฎหมายนั้นบิดาได้รับรองแล้วหรือไม่รวมกันไปเป็นปัญหาข้อเดียวกันแต่คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่3832/2538ที่บันทึกนี้ตามคำคัดค้านยอมรับว่าผู้ร้องเป็นบุตรนอกกฎหมายของนาย อินทร์คงโต้เถียงแต่เพียงว่านาย อินทร์ยังไม่ได้รับรองและข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าผู้ร้องและนาง ไพรินทร์มารดาของผู้ร้องไม่เคยอาศัยอยู่ในครอบครัวของนาย อินทร์ ตามทางนำสืบของผู้คัดค้านได้ความว่าทางด้านครอบครัวของฝ่ายชายคือนาย อินทร์นั้นไม่ปรากฏว่านาย อินทร์มีภริยาและบุตรซึ่งย่อมหมายความได้ว่านาย อินทร์ยังไม่ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนจึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงจากครอบครัวของฝ่ายหญิงคือนาง ไพรินทร์มารดาของผู้ร้องเมื่อประมวลจากคำวินิจฉัยของศาลฎีกาสรุปได้ว่าศาลฎีกามีเหตุผล3ประการที่เชื่อว่านาย อินทร์ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนแล้วคือ 1)สมุดรายงานประจำตัวนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 2)การที่นาย อินทร์เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้ 3)ใบมอบตัวนักเรียนเข้าใหม่ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เกี่ยวกับสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนนั้นเคยปรากฏอยู่เสมอๆว่าเมื่อโรงเรียนมอบสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนให้นักเรียนนำกลับไปให้ผู้ปกครองเซ็นชื่อที่บ้านบางครั้งนักเรียนก็แอบเซ็นมาเองในการเข้าเรียนหนังสือนั้นปรากฏว่าญาติฝ่ายมารดาของผู้ร้องเป็นผู้พาผู้ร้องเข้าเรียนตั้งแต่เด็กๆจนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่4ก่อนหน้านี้นาย อินทร์ไม่เคยพาผู้ร้องเข้าเรียน ในส่วนข้อเท็จจริงที่นาย อินทร์เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้นั้นก็ปรากฏว่าพระภิกษุรูปนั้นไม่ทราบว่าผู้ร้องเป็นบุตรของนาย อินทร์ นอกจากนี้ข้อเท็จจริงยังได้ความว่านาย อินทร์ไม่ใช่คนแจ้งเกิดผู้ร้องเดิมผู้ร้องใช้นามสกุลว่า"ป.ประสิทธิ์"มาตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่7ผู้ร้องนำสืบไม่ได้ว่ามีการแก้ไขนามสกุลจาก "ป.ประสิทธิ์" เป็น "ปอประสิทธิ์" โดยชอบด้วยกฎหมายได้อย่างไรอีกทั้งนาย อินทร์มีฐานะร่ำรวยไม่มีภริยาและบุตรอื่นอีกหากประสงค์จะรับรองผู้ร้องเป็นบุตรแล้วคงจะรับตัวผู้ร้องซึ่งเป็นหญิงมาอุปการะเลี้ยงดูให้การศึกษาเสียเองแทนที่จะปล่อยให้ผู้ร้องไปอยู่กับนาย สมบิดาเลี้ยง(สามีใหม่ของนาง ไพรินทร์)และปล่อยให้ผู้ร้องต้องประกอบอาชีพเป็นพนักงานเก็บค่าโดยสารในรถยนต์โดยสารประจำทาง 3.ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกอยู่นี้น่าจะใกล้เคียงกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่248/2531ซึ่งวินิจฉัยว่าแม้ข้อเท็จจริงจะฟังได้ว่านาย กันต์เป็นบิดาโจทก์แต่พฤติการณ์ที่นาย กันต์แสดงออกมีเพียงว่านาย กันต์นำเงินไปให้มารดาโจทก์ที่โรงพยาบาลในวันที่โจทก์นัดก่อนมารดาโจทก์จะออกจากโรงพยาบาลนาย กันต์ก็ออกไปเยี่ยมอีกครั้งหนึ่งเมื่อออกไปอยู่บ้านนาย กันต์ก็ไปเยี่ยมและส่งเสียมารดาโจทก์และโจทก์เมื่อโจทก์เข้าเรียนเมื่ออายุ4ปีนาย กันต์เป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายตลอดมาจนนาย กันต์ถึงแก่กรรมปรากฏว่ามารดาโจทก์เป็นคนแจ้งแก่พยาบาลผู้ไปแจ้งการเกิดของโจทก์ว่าบิดาโจทก์ชื่อนาย กั้นกันไพบูลย์เมื่อเข้าโรงเรียนมารดาโจทก์คงเป็นผู้นำโจทก์ไปเข้าโรงเรียนจึงได้แจ้งชื่อบิดาโจทก์ว่านาย กั้นกันไพบูลย์ แทนที่จะเป็นนาย กันต์กัณฑ์ไพบูลย์ซึ่งเป็นชื่อและนามสกุลที่ถูกต้องหากนาย กันต์เป็นผู้แจ้งก็น่าจะเขียนชื่อและนามสกุลได้ถูกต้องแม้จะฟังได้ว่านาย กันต์เป็นบิดาโจทก์จริงแต่พฤติการณ์ที่นาย กันต์แสดงต่อโจทก์มิใช่เป็นการรับรองแก่บุคคลทั่วไปว่าโจทก์เป็นบุตรนาย กันต์ไปเยี่ยมเยียนและให้ความอุปการะแก่มารดาโจทก์ด้วยมนุษยธรรมไม่ได้ยกย่องว่าโจทก์เป็นบุตรเพราะหากนาย กันต์จะรับรองว่าโจทก์เป็นบุตรนาย กันต์ก็น่าจะอุปการะโจทก์ให้ได้รับการศึกษาที่ดีกว่านี้และคงไม่ต้องส่งโจทก์ไปอยู่กับพี่ชายของมารดาโจทก์ที่อื่นเพราะนาย กันต์เป็นผู้มีฐานะดีเมื่อภริยานาย กันต์ยังมีชีวิตอยู่นาย กันต์อาจเกรงกลัวภริยาไม่กล้าอุปการะโจทก์ให้เป็นที่เปิดเผยต่อมาเมื่อภริยานาย กันต์ถึงแก่กรรมแล้วนาย กันต์ก็มิได้นำโจทก์เข้ามาอยู่ในบ้านหรือแนะนำโจทก์ต่อผู้ใดว่าเป็นบุตรและอุปการะเลี้ยงดูโจทก์ให้มีฐานะดีกว่าที่เป็นอยู่ข้อเท็จจริงยังฟังไม่ได้ว่าโจทก์เป็นบุตรนอกกฎหมายที่นาย กันต์บิดารับรองแล้ว 4.จากคำวินิจฉัยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่248/2531จะเห็นได้ว่าบิดาโจทก์ได้ปฏิบัติต่อโจทก์ซึ่งเป็นบุตรหลายประการและเป็นเวลานานแต่ศาลฎีกาก็ยังเห็นว่าพฤติการณ์ดังกล่าวยังมาใช้เป็นการรับรองแก่บุคคลทั่วไปว่าโจทก์เป็นบุตรผิดกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่3823/2538ที่บันทึกอยู่นี้ซึ่งได้ความว่าบิดาผู้รับรองมีความเกี่ยวพันกับผู้ร้องน้อยมากจนไม่น่าจะถือได้ว่าบิดาผู้ร้องได้กระทำการอันเป็นการรับรองแก่บุคคลทั่วไปว่าผู้ร้องเป็นบุตรแล้ว วัส ติงสมิตรคำพิพากษา: คดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ตั้ง นาง วิมลมาศ ปอประสิทธิ์ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ได้ ยื่น คำร้อง ว่า นาย อินทร์ มี พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา 9 คน รวมทั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นาย อินทร์ ไม่มี ภริยา และ บุตร ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ มิได้ รับรอง ผู้ร้อง จึง ไม่เป็น ผู้สืบสันดาน หรือ มี ส่วนได้เสีย ตาม กฎหมาย ที่ จะ เป็นผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ มี คำสั่ง ถอน ผู้ร้อง จาก การ เป็น ผู้จัดการมรดก และ มี คำสั่ง ตั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ผู้จัดการมรดกของ นาย อินทร์ แทน ผู้ร้อง ผู้ร้อง ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์ กับ นาง ไพรินทร์ ปอประสิทธิ์หรือลิ้มแพร่พันธุ์ โดย มี พฤติการณ์ ที่ ถือได้ว่า เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่ บิดา รับรอง แล้ว จึง เป็นผู้สืบสันดาน เหมือน บุตร ที่ชอบ ด้วย กฎหมาย มีสิทธิ รับมรดกส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เป็น ทายาท ใน ลำดับถัด ไป ไม่มี สิทธิ รับมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ ยกคำร้อง ศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สองผู้คัดค้าน ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้นฟังได้ ว่า ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เดียว กับนาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ เจ้ามรดก นาย อินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กับ นาง ไพรินทร์ ส่วน ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ของ นาย อินทร์ คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย เพียง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ บิดา ได้รับ รอง แล้ว หรือไม่ เห็นว่า ตาม ปัญหา ดังกล่าว ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ไม่เคย รับรอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร เป็น การ กล่าวอ้าง ลอย ๆ ส่วน ข้อ ที่ อ้างว่า เมื่อ ครั้งที่ผู้คัดค้าน ที่ 2 กู้เงิน จาก ธนาคาร โดย นาย อินทร์ เป็น ผู้ค้ำประกัน นาย อินทร์ ก็ แจ้ง แก่ ธนาคาร ตาม เอกสาร หมาย ร.ค.24 ถึง ร.ค.26ว่า ตน เป็น โสด นั้น ก็ ได้ความ ว่า นาย อินทร์และนางไพรินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กัน ดังนั้น โดย นิตินัย จึง ต้อง ถือว่า นาย อินทร์ ยัง เป็น โสด อยู่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ได้ อุปการะ เลี้ยงดู และ รับผิดชอบ ด้าน การ เรียน ของ ผู้ร้อง นั้น ผู้ร้อง ก็ มีสมุด รายงาน ประจำตัว นักเรียน ของ ผู้ร้อง ใน ชั้น มัธยม ศึกษา ตอนต้นสาย สามัญ ประจำปี การศึกษา 2523 ของ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ ซึ่ง มี ข้อความ ระบุ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์กับนางไพรินทร์ กับ มี ข้อความ ที่นาย อินทร์ ได้ บันทึก ลง ใน ช่อง ความเห็น ผู้ปกครอง แล้ว ลงชื่อ กำกับ ไว้ ปรากฏ ตาม เอกสาร หมาย ร.11 ส่วน ที่ ผู้ร้องอ้างว่า เมื่อ ผู้ร้องเรียน จบ ชั้น มัธยม ศึกษา ปี ที่ 3 นาย อินทร์ ได้ พา ผู้ร้อง ไป ขอให้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ เจ้าอาวาส วัด คู้บอน ตั้ง ชื่อ ใหม่ ว่า "วิมลมาศ" ปรากฏ ตาม หนังสือสำคัญ การ เปลี่ยน ชื่อ เอกสาร หมาย ร.10 นั้น ความ ข้อ นี้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ ก็ มา เบิกความ ยืนยัน ว่า นาย อินทร์ เคย พา ผู้ร้อง มา ให้ พยาน เปลี่ยน ชื่อ ให้ เพียงแต่ อ้างว่า จะ มี ชื่อ "วิมลมาศ" ด้วย หรือไม่ พยาน ไม่ทราบ นอกจาก นี้ ใน ใบ มอบตัว สำหรับ นักเรียน เข้า ใหม่ ตาม เอกสาร หมาย ร.22 ที่นาย อินทร์ ได้ ทำ ไว้ ต่อ ผู้อำนวยการ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ เมื่อ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2524 เมื่อ มอบตัว ผู้ร้อง เข้า เป็น นักเรียน หนังสือดังกล่าว มี ข้อความ ระบุ ไว้ ชัดเจน ว่า นาย อินทร์ เป็น บิดา ของ ผู้ร้อง และ นาย อินทร์ ได้ ลงชื่อ ไว้ ใน ฐานะ ผู้ปกครอง ของ ผู้ร้อง เห็นว่า ผู้ร้อง มี ทั้ง พยานบุคคล และ พยานเอกสาร เข้าสืบ ประกอบ กัน จึง มีน้ำหนัก มั่นคง รับฟัง ได้ ตาม ที่ นำสืบ อีก ทั้ง ข้อเท็จจริง ต่าง ๆดังกล่าว ข้างต้น ถือได้ว่า นาย อินทร์ เจ้ามรดก ได้รับ รอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ ตน แล้ว ผู้ร้อง จึง เป็น ทายาทโดยธรรม ลำดับ ที่ 1ใน มาตรา 1629 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และ มีสิทธิ รับมรดกของ นาย อินทร์ ส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ทายาทโดยธรรม ของ นาย อินทร์ ใน ลำดับ ที่ 3 ใน มาตรา เดียว กัน จึง ไม่มี สิทธิ รับมรดก และ มิใช่ เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ที่ จะ ร้อง ขอให้ ถอน ผู้ร้อง จาก การเป็น ผู้จัดการมรดก ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ต้อง กัน มา ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3823/2538นาง วิมลมาศ ปอประเสริฐผู้ร้องนางสาว บุญมา ปอประสิทธิ์ กับพวกผู้คัดค้าน ป.พ.พ. ม. 1627, ม. 1713ผู้คัดค้านทั้งสองเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกับ อ.เจ้ามรดก อ. มิได้จดทะเบียนสมรสกับ พ. ซึ่งเป็นมารดาของผู้ร้องผู้ร้องเป็นบุตรนอกกฎหมายของ อ. ผู้ร้องนำสืบสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนของผู้ร้องในชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นสายสามัญซึ่งมีข้อความระบุว่าผู้ร้องเป็นบุตรของ อ. กับ พ. กับมีข้อความที่ อ. ได้บันทึกลงในช่องความเห็นผู้ปกครองแล้วลงลงชื่อกำกับไว้ทั้ง อ. เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้นอกจากนี้ในใบมอบตัวสำหรับนักเรียนเข้าใหม่ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายสายสามัญก็มีข้อความระบุว่า อ. เป็นบิดาของผู้ร้องและมีลายมือชื่อของ อ. ลงไว้ในฐานะผู้ปกครองของผู้ร้องถือได้ว่า อ. ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนแล้วคดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ตั้ง นาง วิมลมาศ ปอประสิทธิ์ ผู้ร้อง เป็น ผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ได้ ยื่น คำร้อง ว่า นาย อินทร์ มี พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา 9 คน รวมทั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นาย อินทร์ ไม่มี ภริยา และ บุตร ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ มิได้ รับรอง ผู้ร้อง จึง ไม่เป็น ผู้สืบสันดาน หรือ มี ส่วนได้เสีย ตาม กฎหมาย ที่ จะ เป็นผู้จัดการมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ มี คำสั่ง ถอน ผู้ร้อง จาก การ เป็น ผู้จัดการมรดก และ มี คำสั่ง ตั้ง ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ผู้จัดการมรดกของ นาย อินทร์ แทน ผู้ร้อง ผู้ร้อง ยื่น คำคัดค้าน ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์ กับ นาง ไพรินทร์ ปอประสิทธิ์หรือลิ้มแพร่พันธุ์ โดย มี พฤติการณ์ ที่ ถือได้ว่า เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่ บิดา รับรอง แล้ว จึง เป็นผู้สืบสันดาน เหมือน บุตร ที่ชอบ ด้วย กฎหมาย มีสิทธิ รับมรดกส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เป็น ทายาท ใน ลำดับถัด ไป ไม่มี สิทธิ รับมรดก ของ นาย อินทร์ ขอให้ ยกคำร้อง ศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สองผู้คัดค้าน ทั้ง สอง อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง เบื้องต้นฟังได้ ว่า ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น พี่น้อง ร่วม บิดา มารดา เดียว กับนาย อินทร์ ปอประสิทธิ์ เจ้ามรดก นาย อินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กับ นาง ไพรินทร์ ส่วน ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ของ นาย อินทร์ คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย เพียง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร นอก กฎหมาย ที่นาย อินทร์ บิดา ได้รับ รอง แล้ว หรือไม่ เห็นว่า ตาม ปัญหา ดังกล่าว ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ไม่เคย รับรอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร เป็น การ กล่าวอ้าง ลอย ๆ ส่วน ข้อ ที่ อ้างว่า เมื่อ ครั้งที่ผู้คัดค้าน ที่ 2 กู้เงิน จาก ธนาคาร โดย นาย อินทร์ เป็น ผู้ค้ำประกัน นาย อินทร์ ก็ แจ้ง แก่ ธนาคาร ตาม เอกสาร หมาย ร.ค.24 ถึง ร.ค.26ว่า ตน เป็น โสด นั้น ก็ ได้ความ ว่า นาย อินทร์และนางไพรินทร์ มิได้ จดทะเบียนสมรส กัน ดังนั้น โดย นิตินัย จึง ต้อง ถือว่า นาย อินทร์ ยัง เป็น โสด อยู่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง นำสืบ ว่า นาย อินทร์ ได้ อุปการะ เลี้ยงดู และ รับผิดชอบ ด้าน การ เรียน ของ ผู้ร้อง นั้น ผู้ร้อง ก็ มีสมุด รายงาน ประจำตัว นักเรียน ของ ผู้ร้อง ใน ชั้น มัธยม ศึกษา ตอนต้นสาย สามัญ ประจำปี การศึกษา 2523 ของ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ ซึ่ง มี ข้อความ ระบุ ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ นาย อินทร์กับนางไพรินทร์ กับ มี ข้อความ ที่นาย อินทร์ ได้ บันทึก ลง ใน ช่อง ความเห็น ผู้ปกครอง แล้ว ลงชื่อ กำกับ ไว้ ปรากฏ ตาม เอกสาร หมาย ร.11 ส่วน ที่ ผู้ร้องอ้างว่า เมื่อ ผู้ร้องเรียน จบ ชั้น มัธยม ศึกษา ปี ที่ 3 นาย อินทร์ ได้ พา ผู้ร้อง ไป ขอให้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ เจ้าอาวาส วัด คู้บอน ตั้ง ชื่อ ใหม่ ว่า "วิมลมาศ" ปรากฏ ตาม หนังสือสำคัญ การ เปลี่ยน ชื่อ เอกสาร หมาย ร.10 นั้น ความ ข้อ นี้ พระครู ปลัด กิติวัฒน์ ก็ มา เบิกความ ยืนยัน ว่า นาย อินทร์ เคย พา ผู้ร้อง มา ให้ พยาน เปลี่ยน ชื่อ ให้ เพียงแต่ อ้างว่า จะ มี ชื่อ "วิมลมาศ" ด้วย หรือไม่ พยาน ไม่ทราบ นอกจาก นี้ ใน ใบ มอบตัว สำหรับ นักเรียน เข้า ใหม่ ตาม เอกสาร หมาย ร.22 ที่นาย อินทร์ ได้ ทำ ไว้ ต่อ ผู้อำนวยการ โรงเรียน สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ เมื่อ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2524 เมื่อ มอบตัว ผู้ร้อง เข้า เป็น นักเรียน หนังสือดังกล่าว มี ข้อความ ระบุ ไว้ ชัดเจน ว่า นาย อินทร์ เป็น บิดา ของ ผู้ร้อง และ นาย อินทร์ ได้ ลงชื่อ ไว้ ใน ฐานะ ผู้ปกครอง ของ ผู้ร้อง เห็นว่า ผู้ร้อง มี ทั้ง พยานบุคคล และ พยานเอกสาร เข้าสืบ ประกอบ กัน จึง มีน้ำหนัก มั่นคง รับฟัง ได้ ตาม ที่ นำสืบ อีก ทั้ง ข้อเท็จจริง ต่าง ๆดังกล่าว ข้างต้น ถือได้ว่า นาย อินทร์ เจ้ามรดก ได้รับ รอง ว่า ผู้ร้อง เป็น บุตร ของ ตน แล้ว ผู้ร้อง จึง เป็น ทายาทโดยธรรม ลำดับ ที่ 1ใน มาตรา 1629 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และ มีสิทธิ รับมรดกของ นาย อินทร์ ส่วน ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง เป็น ทายาทโดยธรรม ของ นาย อินทร์ ใน ลำดับ ที่ 3 ใน มาตรา เดียว กัน จึง ไม่มี สิทธิ รับมรดก และ มิใช่ เป็น ผู้มีส่วนได้เสีย ที่ จะ ร้อง ขอให้ ถอน ผู้ร้อง จาก การเป็น ผู้จัดการมรดก ได้ ที่ ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก คำร้องขอ งผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ต้อง กัน มา ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วยฎีกา ผู้คัดค้าน ทั้ง สอง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สะสม สิริเจริญสุข-สมชัย สายเชื้อ-ชัยนาท พันตาวงศ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1.การ"รับรอง"บุตรนอกกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1627ต่างกับการจดทะเบียนเป็นบุตรตามมาตรา1547ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาการรับรองบุตรนอกกฎหมายหมายถึงการรับรองตามพฤตินัยจึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงเป็นเรื่องๆไปอย่างไรก็ตามพฤติการณ์ประการสำคัญที่จะถือได้ว่าเป็นการ"รับรอง"บุตรนอกกฎหมายคือบิดาจะต้องปฏิบัติต่อบุตรโดยเปิดเผยจนเป็นที่รู้กันทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่1503/2497บุตรนอกกฎหมายเกิดแต่บิดาซึ่งแต่งงานกับมารดาโดยเปิดเผยแต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสและอยู่กินด้วยกันจนตายจากกันไปสูติบัตรก็ปรากฏว่าเป็นสูติบัตรของเด็กซึ่งบิดาไปแจ้งไว้พฤติการณ์เช่นนี้ฟังได้ว่าบิดาได้รับรองบุตรนั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1627แล้ว คำพิพากษาศาลฎีกาที่1469/2526ชายไปอยู่กินกับหญิงและแสดงความสัมพันธ์ฉันสามีภริยาในที่ต่างๆอย่างเปิดเผยเป็นการยอมรับว่าหญิงเป็นภริยามีการจัดเลี้ยงฉลองการตั้งครรภ์เป็นการแสดงออกถึงการรับรองว่าโจทก์ซึ่งเป็นทารกในครรภ์มารดาเป็นบุตรของตนโจทก์จึงเป็นบุตรนอกกฎหมายซึ่งบิดาได้รับรองแล้วถือว่าเป็นผู้สืบสันดานเหมือนบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1627และเป็นทายาทโดยธรรมมีสิทธิได้รับมรดกตามมาตรา1629(1) คำพิพากษาศาลฎีกาที่1292-1293/2535โจทก์เป็นบุตรนอกกฎหมายของ ก. กับ ห. เมื่อมีพฤติการณ์เป็นที่ทราบกันทั่วไปว่า ก.ได้รับรองว่าโจทก์เป็นบุตรของ ก. โดยการแจ้งเกิดให้โจทก์ใช้นามสกุลของ ก. กับส่งเสียให้โจทก์เรียนหนังสือจนจบชั้นประถมโจทก์จึงเป็นทายาทโดยธรรมคนหนึ่งของ ก. มีสิทธิรับมรดกของ ก. 2.ในอดีตที่ผ่านมาปัญหาการเป็นบุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองแล้วเกือบทั้งหมดจะเป็นปัญหาว่าเป็นบุตรนอกกฎหมายหรือไม่และบุตรนอกกฎหมายนั้นบิดาได้รับรองแล้วหรือไม่รวมกันไปเป็นปัญหาข้อเดียวกันแต่คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่3832/2538ที่บันทึกนี้ตามคำคัดค้านยอมรับว่าผู้ร้องเป็นบุตรนอกกฎหมายของนาย อินทร์คงโต้เถียงแต่เพียงว่านาย อินทร์ยังไม่ได้รับรองและข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าผู้ร้องและนาง ไพรินทร์มารดาของผู้ร้องไม่เคยอาศัยอยู่ในครอบครัวของนาย อินทร์ ตามทางนำสืบของผู้คัดค้านได้ความว่าทางด้านครอบครัวของฝ่ายชายคือนาย อินทร์นั้นไม่ปรากฏว่านาย อินทร์มีภริยาและบุตรซึ่งย่อมหมายความได้ว่านาย อินทร์ยังไม่ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนจึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงจากครอบครัวของฝ่ายหญิงคือนาง ไพรินทร์มารดาของผู้ร้องเมื่อประมวลจากคำวินิจฉัยของศาลฎีกาสรุปได้ว่าศาลฎีกามีเหตุผล3ประการที่เชื่อว่านาย อินทร์ได้รับรองว่าผู้ร้องเป็นบุตรของตนแล้วคือ 1)สมุดรายงานประจำตัวนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 2)การที่นาย อินทร์เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้ 3)ใบมอบตัวนักเรียนเข้าใหม่ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เกี่ยวกับสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนนั้นเคยปรากฏอยู่เสมอๆว่าเมื่อโรงเรียนมอบสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนให้นักเรียนนำกลับไปให้ผู้ปกครองเซ็นชื่อที่บ้านบางครั้งนักเรียนก็แอบเซ็นมาเองในการเข้าเรียนหนังสือนั้นปรากฏว่าญาติฝ่ายมารดาของผู้ร้องเป็นผู้พาผู้ร้องเข้าเรียนตั้งแต่เด็กๆจนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่4ก่อนหน้านี้นาย อินทร์ไม่เคยพาผู้ร้องเข้าเรียน ในส่วนข้อเท็จจริงที่นาย อินทร์เคยพาผู้ร้องไปให้พระภิกษุเปลี่ยนชื่อให้นั้นก็ปรากฏว่าพระภิกษุรูปนั้นไม่ทราบว่าผู้ร้องเป็นบุตรของนาย อินทร์ นอกจากนี้ข้อเท็จจริงยังได้ความว่านาย อินทร์ไม่ใช่คนแจ้งเกิดผู้ร้องเดิมผู้ร้องใช้นามสกุลว่า"ป.ประสิทธิ์"มาตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่7ผู้ร้องนำสืบไม่ได้ว่ามีการแก้ไขนามสกุลจาก "ป.ประสิทธิ์" เป็น "ปอประสิทธิ์" โดยชอบด้วยกฎหมายได้อย่างไรอีกทั้งนาย อินทร์มีฐานะร่ำรวยไม่มีภริยาและบุตรอื่นอีกหากประสงค์จะรับรองผู้ร้องเป็นบุตรแล้วคงจะรับตัวผู้ร้องซึ่งเป็นหญิงมาอุปการะเลี้ยงดูให้การศึกษาเสียเองแทนที่จะปล่อยให้ผู้ร้องไปอยู่กับนาย สมบิดาเลี้ยง(สามีใหม่ของนาง ไพรินทร์)และปล่อยให้ผู้ร้องต้องประกอบอาชีพเป็นพนักงานเก็บค่าโดยสารในรถยนต์โดยสารประจำทาง 3.ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกอยู่นี้น่าจะใกล้เคียงกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่248/2531ซึ่งวินิจฉัยว่าแม้ข้อเท็จจริงจะฟังได้ว่านาย กันต์เป็นบิดาโจทก์แต่พฤติการณ์ที่นาย กันต์แสดงออกมีเพียงว่านาย กันต์นำเงินไปให้มารดาโจทก์ที่โรงพยาบาลในวันที่โจทก์นัดก่อนมารดาโจทก์จะออกจากโรงพยาบาลนาย กันต์ก็ออกไปเยี่ยมอีกครั้งหนึ่งเมื่อออกไปอยู่บ้านนาย กันต์ก็ไปเยี่ยมและส่งเสียมารดาโจทก์และโจทก์เมื่อโจทก์เข้าเรียนเมื่ออายุ4ปีนาย กันต์เป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายตลอดมาจนนาย กันต์ถึงแก่กรรมปรากฏว่ามารดาโจทก์เป็นคนแจ้งแก่พยาบาลผู้ไปแจ้งการเกิดของโจทก์ว่าบิดาโจทก์ชื่อนาย กั้นกันไพบูลย์เมื่อเข้าโรงเรียนมารดาโจทก์คงเป็นผู้นำโจทก์ไปเข้าโรงเรียนจึงได้แจ้งชื่อบิดาโจทก์ว่านาย กั้นกันไพบูลย์ แทนที่จะเป็นนาย กันต์กัณฑ์ไพบูลย์ซึ่งเป็นชื่อและนามสกุลที่ถูกต้องหากนาย กันต์เป็นผู้แจ้งก็น่าจะเขียนชื่อและนามสกุลได้ถูกต้องแม้จะฟังได้ว่านาย กันต์เป็นบิดาโจทก์จริงแต่พฤติการณ์ที่นาย กันต์แสดงต่อโจทก์มิใช่เป็นการรับรองแก่บุคคลทั่วไปว่าโจทก์เป็นบุตรนาย กันต์ไปเยี่ยมเยียนและให้ความอุปการะแก่มารดาโจทก์ด้วยมนุษยธรรมไม่ได้ยกย่องว่าโจทก์เป็นบุตรเพราะหากนาย กันต์จะรับรองว่าโจทก์เป็นบุตรนาย กันต์ก็น่าจะอุปการะโจทก์ให้ได้รับการศึกษาที่ดีกว่านี้และคงไม่ต้องส่งโจทก์ไปอยู่กับพี่ชายของมารดาโจทก์ที่อื่นเพราะนาย กันต์เป็นผู้มีฐานะดีเมื่อภริยานาย กันต์ยังมีชีวิตอยู่นาย กันต์อาจเกรงกลัวภริยาไม่กล้าอุปการะโจทก์ให้เป็นที่เปิดเผยต่อมาเมื่อภริยานาย กันต์ถึงแก่กรรมแล้วนาย กันต์ก็มิได้นำโจทก์เข้ามาอยู่ในบ้านหรือแนะนำโจทก์ต่อผู้ใดว่าเป็นบุตรและอุปการะเลี้ยงดูโจทก์ให้มีฐานะดีกว่าที่เป็นอยู่ข้อเท็จจริงยังฟังไม่ได้ว่าโจทก์เป็นบุตรนอกกฎหมายที่นาย กันต์บิดารับรองแล้ว 4.จากคำวินิจฉัยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่248/2531จะเห็นได้ว่าบิดาโจทก์ได้ปฏิบัติต่อโจทก์ซึ่งเป็นบุตรหลายประการและเป็นเวลานานแต่ศาลฎีกาก็ยังเห็นว่าพฤติการณ์ดังกล่าวยังมาใช้เป็นการรับรองแก่บุคคลทั่วไปว่าโจทก์เป็นบุตรผิดกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่3823/2538ที่บันทึกอยู่นี้ซึ่งได้ความว่าบิดาผู้รับรองมีความเกี่ยวพันกับผู้ร้องน้อยมากจนไม่น่าจะถือได้ว่าบิดาผู้ร้องได้กระทำการอันเป็นการรับรองแก่บุคคลทั่วไปว่าผู้ร้องเป็นบุตรแล้ว วัส ติงสมิตร