คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 882/2530หลักกฎหมาย: รายงานประจำวันมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2526 ส. ได้นำเงินจำนวน80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน 11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้ว และได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยจะจัดการเคลีย เงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ เอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฏมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ การที่จำเลยรับฝากเงินจาก ส. เพื่อนำไปชำระให้แก่โจทก์ทั้งสามเป็นการรับไว้ในฐานะตัวแทนของ ส. เพื่อไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ โจทก์เป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไรคงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัว.คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยไป 3 สำนวนมีใจความทำนองเดียวกันว่าจำเลยได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระเงินให้โจทก์ แล้วจำเลยไม่ชำระให้ตามกำหนด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชำระเงินแก่โจทก์ตามสัญญาจำเลยทั้งสามสำนวนให้การทำนองเดียวกันว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเอกสารท้ายฟ้องไม่ใช่สัญญาประนีประนอมศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ทั้งสามพร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาว่ารายงานประจำวัน...ซึ่งมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์2526 นายสว่าง อินสถิตย์ได้นำเงินจำนวน 80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน 9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้วและได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม 2526 จำเลยจะมาจัดการเคลียเงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ทั้งสามนั้น เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความหรือไม่ เห็นว่าเอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองว่า มีข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฎมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ เอกสารหมาย จ.1 จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ ข้อความตามเอกสารดังกล่าวเป็นเรื่องจำเลยรับฝากเงินจากนายสว่าง อินสถิตย์ เพื่อนำไปชำระให้แก่โ่จทก์ทั้งสามต่อมาจำเลยไปตกลงกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระให้ในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยรับเงินไว้ในฐานะตัวแทนของนายสว่างเพื่อนำไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ การที่จำเลยไปตกลงว่าจะชำระเงินให้โจทก์ในวันใดเป็นการตกลงกำหนดวันชำระเงิน เป็นการกระทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายในฐานะตัวแทนเมื่อถึงวันนัดจำเลยไม่ชำระเงิน โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไร ก็คงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว กรณีดังกล่าวโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัวศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 882/2530นาง ประจวบ จุล กลับ กับพวกโจทก์นาง จรูญ จิราพงษ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 797, ม. 820, ม. 850 ป.วิ.พ. ม. 55รายงานประจำวันมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2526 ส. ได้นำเงินจำนวน80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน 11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้ว และได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยจะจัดการเคลีย เงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ เอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฏมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ การที่จำเลยรับฝากเงินจาก ส. เพื่อนำไปชำระให้แก่โจทก์ทั้งสามเป็นการรับไว้ในฐานะตัวแทนของ ส. เพื่อไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ โจทก์เป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไรคงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัว.คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยไป 3 สำนวนมีใจความทำนองเดียวกันว่าจำเลยได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระเงินให้โจทก์ แล้วจำเลยไม่ชำระให้ตามกำหนด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชำระเงินแก่โจทก์ตามสัญญาจำเลยทั้งสามสำนวนให้การทำนองเดียวกันว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเอกสารท้ายฟ้องไม่ใช่สัญญาประนีประนอมศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ทั้งสามพร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาว่ารายงานประจำวัน...ซึ่งมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์2526 นายสว่าง อินสถิตย์ได้นำเงินจำนวน 80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน 9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้วและได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม 2526 จำเลยจะมาจัดการเคลียเงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ทั้งสามนั้น เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความหรือไม่ เห็นว่าเอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองว่า มีข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฎมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ เอกสารหมาย จ.1 จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ ข้อความตามเอกสารดังกล่าวเป็นเรื่องจำเลยรับฝากเงินจากนายสว่าง อินสถิตย์ เพื่อนำไปชำระให้แก่โ่จทก์ทั้งสามต่อมาจำเลยไปตกลงกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระให้ในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยรับเงินไว้ในฐานะตัวแทนของนายสว่างเพื่อนำไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ การที่จำเลยไปตกลงว่าจะชำระเงินให้โจทก์ในวันใดเป็นการตกลงกำหนดวันชำระเงิน เป็นการกระทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายในฐานะตัวแทนเมื่อถึงวันนัดจำเลยไม่ชำระเงิน โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไร ก็คงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว กรณีดังกล่าวโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัวศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ส่อง สุขะปุณณพันธ์-เสนอ ศรนิยม-ยรรยง อิทธิพงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรณีตามข้อความที่บันทึกไว้ในคดีนี้ไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความนั้น เป็นการวินิจฉัยตามแนวคำพิพากษาฎีกาบางเรื่องเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1314/2501 ทายาททำหนังสือจะแบ่งที่ดินให้บุตรบุญธรรมของเจ้ามรดกตามที่เจ้ามรดกสั่งไว้ ไม่มีข้อความตอนใดระบุว่าเป็นการระงับข้อพิพาท จึงไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 ถ้ายังไม่จดทะเบียนก็ไม่มีผลผูกพัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1634/2506 ทายาทโดยธรรมทำสัญญายกทรัพย์มรดกที่ดินที่ตนมีสิทธิรับมรดกให้แก่บุคคลที่ไม่มีสิทธิรับมรดกแต่สัญญายกให้นั้น ไม่มีข้อความแสดงว่าทั้งสองฝ่ายทำสัญญาเพื่อระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งเพื่อให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันแต่อย่างใด สัญญายกให้นั้นย่อมไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 832/2511 หนังสือซึ่งไม่มีข้อความแสดงถึงการระงับข้อพิพาท ไม่อาจถือได้ว่าเป็นหลักฐานแห่งสัญญาประนีประนอมยอมความย่อมฟ้องร้องให้บังคับคดี (ในฐานะเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ) ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1888/2517 จำเลยซื้อรถยนต์ไปจากโจทก์ด้วยวิธีผ่อนชำระราคา จำเลยผ่อนชำระราคาให้โจทก์ส่วนหนึ่งแล้ว จำเลยยอมคืนรถยนต์แก่โจทก์และยอมชำระเงินที่ค้างภายในระยะที่กำหนด ข้อตกลงดังกล่าวเป็นการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์จำเลย มิใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะมิใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2537/2523 เมื่อครบกำหนดไถ่ขายฝากแล้วโจทก์จำเลยทำสัญญากัน โดยโจทก์ยอมรับว่าได้ขายฝากที่ดินพิพาทแก่จำเลย และขาดสิทธิไถ่ถอนตกเป็นกรรมสิทธิของจำเลยแล้ว จำเลยยอมยกที่พิพาทส่วนหนึ่งให้โจทก์เพื่อมนุษยธรรมที่ได้เป็นเจ้าของมาตั้งแต่เดิม ดังนี้ ไม่มีข้อพิพาทที่จะระงับและโจทก์ได้ประโยชน์ฝ่ายเดียวเป็นการให้ทรัพย์สินหรือคำมั่นว่าจะให้ทรัพย์สินเท่านั้น ไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1918/2526 จำเลยเป็นหนี้ค่าสินค้าโจทก์45,400 บาท ต่อมาได้มีการตกลงกันที่สถานีตำรวจโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจบันทึกไว้ในรายงานประจำวันเกี่ยวกับคดีว่า จำเลยยอมรับว่าเป็นหนี้โจทก์ 29,609 บาท และจะผ่อนชำระให้แก่โจทก์เดือนละ 1,000 บาทส่วนอีก 15,791 บาท จำเลยจะตกลงกันเองกับโจทก์ต่อไป บันทึกดังกล่าวไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความเพราะจำเลยยอมรับผิดเพียง 29,609บาท ส่วนอีก 15,791 บาท จะไปตกลงกันเอง ข้อพิพาทในเรื่องหนี้สินระหว่างโจทก์จำเลยจึงยังคงมีอยู่หาได้ระงับไปไม่ แต่เป็นเพียงหนังสือรับสภาพหนี้และข้อสัญญาของจำเลยฝ่ายเดียวที่จะผ่อนชำระหนี้สำหรับเงินจำนวน 29,609 บาทให้แก่โจทก์ เมื่อจำเลยผิดสัญญา โจทก์จึงฟ้องให้จำเลยชำระหนี้ที่ค้างชำระทั้งหมดได้ ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวถือหลักว่า จะเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 ได้นั้นในสัญญานั้นเองควรมีข้อความหรือข้อตกลงระงับข้อพิพาทที่มีขึ้นแล้วหรือจะมีขึ้นด้วย หากไม่ปรากฎเช่นนี้และข้อเท็จจริงในคดีก็ไม่แน่ชัดว่ามีการระงับข้อพิพาทใด ๆ ก็ถือว่าไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความศาลฎีกาในคดีนี้ได้ยึดหลักดังกล่าว ซึ่งก็เห็นได้ในตัวว่าหากฟังได้ว่ามีข้อพิพาทอยู่แล้วหรือจะมีขึ้นในอนาคต สัญญาที่ทำขึ้นเพื่อระงับข้อพิพาทดังกล่าวก็เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความได้แม้จะมิได้ระบุไว้ว่าเป็นการตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทก็ตาม 2. ปัญหาในชั้นฎีกาในคดีน่าจะมีเพียงว่า บันทึกที่ทำกันไว้นั้นเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความหรือไม่ เมื่อไม่ใช่จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ เพราะหากมีประเด็นว่าจำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ตามบันทึกที่ทำไว้ต่อโจทก์หรือไม่ ก็น่าคิดเหมือนกันว่าอาจจะต้องรับผิดได้โดยเทียบตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาบางเรื่อง เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2391/2526 เดิมจำเลยที่ 1 ค้างชำระค่าเช่าซื้อรถยนต์แก่โจทก์ ต่อมาจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นกรรมการผู้จัดการจำเลยที่ 1 กับโจทก์ตกลงทำสัญญากันซึ่งคู่สัญญาเรียกว่าสัญญาประนีประนอมยอมความ มีสาระสำคัญว่าจำเลยที่ 2 ยอมชำระหนี้ที่จำเลยที่ 1ค้างชำระให้แก่โจทก์ เช่นนี้ สัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาประเภทหนึ่งซึ่งคู่สัญญากระทำด้วยความสมัครใจ เมื่อไม่ขัดต่อกฎหมายย่อมสมบูรณ์ใช้บังคับได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2056/2526 บ. บุตรโจทก์ขับรถไปกับ ข. บุตรจำเลย ข. ขับรถแทน บ. ไปชนรถอื่นและรถโจทก์เสียหาย แม้จะฟังได้ว่าจำเลยได้ใช้ความระมัดระวังดูแลบุตรตามสมควรแก่หน้าที่ในขณะนั้นแล้วจำเลยไม่ต้องร่วมรับผิดด้วยกับบุตรผู้เยาว์ก็ตาม แต่จำเลยได้ตกลงต่อหน้าพนักงานสอบสวนยอมชดใช้ค่าเสียหายและรับซ่อมรถให้โจทก์ด้วยแสดงว่าจำเลยยอมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายในการทำละเมิดของบุตรจำเลยข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันจำเลย ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาข้างต้นจึงเป็นการแสดงว่าบุคคลอาจรับผิดโดยเหตุที่ได้ทำสัญญายอมรับผิดไว้ได้โดยไม่จำต้องเคยมีมูลหนี้ที่ต้องรับผิดมาก่อน เหตุผลที่ต้องรับผิดก็เพราะอาศัยสัญญาที่ตนทำไว้นั่นเอง โดยหลักเช่นนี้ หากตัวแทนทำสัญญารับผิดชดใช้หนี้ของตัวการแก่บุคคลภายนอกในนามของตนเองแล้ว ตัวแทนก็คงจะต้องรับผิดตามสัญญานั้นได้เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี สำหรับคดีนี้ที่ศาลฎีกาวินิจฉัยต่อไปว่าบันทึกข้อตกลงในเรื่องนี้เป็นเพียงจำเลยตกลงกำหนดวันชำระเงินแก่โจทก์จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวนั้นน่าจะเป็นเพียงการอธิบายว่าเหตุใดบันทึกในรายงานประจำวันจึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความเท่านั้น และนอกจากนี้ข้อความในบันทึกก็ไม่มีแน่นอนพอที่จะถือว่าจำเลยตกลงชำระหนี้แก่โจทก์ตามจำนวนที่ได้บันทึกไว้ อันจะทำให้จำเลยมีความรับผิดตามสัญญาต่อโจทก์ได้.คำพิพากษา: คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยไป 3 สำนวนมีใจความทำนองเดียวกันว่าจำเลยได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระเงินให้โจทก์ แล้วจำเลยไม่ชำระให้ตามกำหนด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชำระเงินแก่โจทก์ตามสัญญาจำเลยทั้งสามสำนวนให้การทำนองเดียวกันว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเอกสารท้ายฟ้องไม่ใช่สัญญาประนีประนอมศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ทั้งสามพร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาว่ารายงานประจำวัน...ซึ่งมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์2526 นายสว่าง อินสถิตย์ได้นำเงินจำนวน 80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน 9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้วและได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม 2526 จำเลยจะมาจัดการเคลียเงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ทั้งสามนั้น เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความหรือไม่ เห็นว่าเอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองว่า มีข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฎมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ เอกสารหมาย จ.1 จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ ข้อความตามเอกสารดังกล่าวเป็นเรื่องจำเลยรับฝากเงินจากนายสว่าง อินสถิตย์ เพื่อนำไปชำระให้แก่โ่จทก์ทั้งสามต่อมาจำเลยไปตกลงกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระให้ในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยรับเงินไว้ในฐานะตัวแทนของนายสว่างเพื่อนำไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ การที่จำเลยไปตกลงว่าจะชำระเงินให้โจทก์ในวันใดเป็นการตกลงกำหนดวันชำระเงิน เป็นการกระทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายในฐานะตัวแทนเมื่อถึงวันนัดจำเลยไม่ชำระเงิน โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไร ก็คงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว กรณีดังกล่าวโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัวศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 882/2530นาง ประจวบ จุล กลับ กับพวกโจทก์นาง จรูญ จิราพงษ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 797, ม. 820, ม. 850 ป.วิ.พ. ม. 55รายงานประจำวันมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2526 ส. ได้นำเงินจำนวน80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน 11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้ว และได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยจะจัดการเคลีย เงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ เอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฏมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ การที่จำเลยรับฝากเงินจาก ส. เพื่อนำไปชำระให้แก่โจทก์ทั้งสามเป็นการรับไว้ในฐานะตัวแทนของ ส. เพื่อไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ โจทก์เป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไรคงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัว.คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยไป 3 สำนวนมีใจความทำนองเดียวกันว่าจำเลยได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระเงินให้โจทก์ แล้วจำเลยไม่ชำระให้ตามกำหนด จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ชำระเงินแก่โจทก์ตามสัญญาจำเลยทั้งสามสำนวนให้การทำนองเดียวกันว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเอกสารท้ายฟ้องไม่ใช่สัญญาประนีประนอมศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ทั้งสามพร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาว่ารายงานประจำวัน...ซึ่งมีข้อความว่า โจทก์ทั้งสามพร้อมด้วยจำเลยไปแจ้งว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์2526 นายสว่าง อินสถิตย์ได้นำเงินจำนวน 80,616 บาท มาไว้กับจำเลยเพื่อที่ให้มาจ่ายแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 59,866 บาท โจทก์ที่ 2 จำนวน11,215 บาท และโจทก์ที่ 3 จำนวน 9,535 บาท จำเลยได้เก็บรักษาไว้แล้วและได้พากันมาพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานว่าในวันที่ 28 มีนาคม 2526 จำเลยจะมาจัดการเคลียเงินทั้งหมดให้แก่โจทก์ทั้งสามนั้น เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความหรือไม่ เห็นว่าเอกสารดังกล่าวไม่มีข้อความในทำนองว่า มีข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทที่มีอยู่แล้วหรือที่จะมีขึ้นภายหลัง ทั้งไม่ปรากฎมูลหนี้ใด ๆ ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ เอกสารหมาย จ.1 จึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ ข้อความตามเอกสารดังกล่าวเป็นเรื่องจำเลยรับฝากเงินจากนายสว่าง อินสถิตย์ เพื่อนำไปชำระให้แก่โ่จทก์ทั้งสามต่อมาจำเลยไปตกลงกับโจทก์ทั้งสามว่าจะชำระให้ในวันที่ 28 มีนาคม2526 จำเลยรับเงินไว้ในฐานะตัวแทนของนายสว่างเพื่อนำไปชำระให้โจทก์จำเลยไม่มีนิติสัมพันธ์กับโจทก์และไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ การที่จำเลยไปตกลงว่าจะชำระเงินให้โจทก์ในวันใดเป็นการตกลงกำหนดวันชำระเงิน เป็นการกระทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายในฐานะตัวแทนเมื่อถึงวันนัดจำเลยไม่ชำระเงิน โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ต่อตัวการอย่างไร ก็คงเป็นเจ้าหนี้อยู่เช่นเดิม จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว กรณีดังกล่าวโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยเป็นส่วนตัวศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ส่อง สุขะปุณณพันธ์-เสนอ ศรนิยม-ยรรยง อิทธิพงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรณีตามข้อความที่บันทึกไว้ในคดีนี้ไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความนั้น เป็นการวินิจฉัยตามแนวคำพิพากษาฎีกาบางเรื่องเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1314/2501 ทายาททำหนังสือจะแบ่งที่ดินให้บุตรบุญธรรมของเจ้ามรดกตามที่เจ้ามรดกสั่งไว้ ไม่มีข้อความตอนใดระบุว่าเป็นการระงับข้อพิพาท จึงไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 ถ้ายังไม่จดทะเบียนก็ไม่มีผลผูกพัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1634/2506 ทายาทโดยธรรมทำสัญญายกทรัพย์มรดกที่ดินที่ตนมีสิทธิรับมรดกให้แก่บุคคลที่ไม่มีสิทธิรับมรดกแต่สัญญายกให้นั้น ไม่มีข้อความแสดงว่าทั้งสองฝ่ายทำสัญญาเพื่อระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งเพื่อให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันแต่อย่างใด สัญญายกให้นั้นย่อมไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 832/2511 หนังสือซึ่งไม่มีข้อความแสดงถึงการระงับข้อพิพาท ไม่อาจถือได้ว่าเป็นหลักฐานแห่งสัญญาประนีประนอมยอมความย่อมฟ้องร้องให้บังคับคดี (ในฐานะเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ) ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1888/2517 จำเลยซื้อรถยนต์ไปจากโจทก์ด้วยวิธีผ่อนชำระราคา จำเลยผ่อนชำระราคาให้โจทก์ส่วนหนึ่งแล้ว จำเลยยอมคืนรถยนต์แก่โจทก์และยอมชำระเงินที่ค้างภายในระยะที่กำหนด ข้อตกลงดังกล่าวเป็นการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์จำเลย มิใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะมิใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2537/2523 เมื่อครบกำหนดไถ่ขายฝากแล้วโจทก์จำเลยทำสัญญากัน โดยโจทก์ยอมรับว่าได้ขายฝากที่ดินพิพาทแก่จำเลย และขาดสิทธิไถ่ถอนตกเป็นกรรมสิทธิของจำเลยแล้ว จำเลยยอมยกที่พิพาทส่วนหนึ่งให้โจทก์เพื่อมนุษยธรรมที่ได้เป็นเจ้าของมาตั้งแต่เดิม ดังนี้ ไม่มีข้อพิพาทที่จะระงับและโจทก์ได้ประโยชน์ฝ่ายเดียวเป็นการให้ทรัพย์สินหรือคำมั่นว่าจะให้ทรัพย์สินเท่านั้น ไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1918/2526 จำเลยเป็นหนี้ค่าสินค้าโจทก์45,400 บาท ต่อมาได้มีการตกลงกันที่สถานีตำรวจโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจบันทึกไว้ในรายงานประจำวันเกี่ยวกับคดีว่า จำเลยยอมรับว่าเป็นหนี้โจทก์ 29,609 บาท และจะผ่อนชำระให้แก่โจทก์เดือนละ 1,000 บาทส่วนอีก 15,791 บาท จำเลยจะตกลงกันเองกับโจทก์ต่อไป บันทึกดังกล่าวไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความเพราะจำเลยยอมรับผิดเพียง 29,609บาท ส่วนอีก 15,791 บาท จะไปตกลงกันเอง ข้อพิพาทในเรื่องหนี้สินระหว่างโจทก์จำเลยจึงยังคงมีอยู่หาได้ระงับไปไม่ แต่เป็นเพียงหนังสือรับสภาพหนี้และข้อสัญญาของจำเลยฝ่ายเดียวที่จะผ่อนชำระหนี้สำหรับเงินจำนวน 29,609 บาทให้แก่โจทก์ เมื่อจำเลยผิดสัญญา โจทก์จึงฟ้องให้จำเลยชำระหนี้ที่ค้างชำระทั้งหมดได้ ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวถือหลักว่า จะเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 ได้นั้นในสัญญานั้นเองควรมีข้อความหรือข้อตกลงระงับข้อพิพาทที่มีขึ้นแล้วหรือจะมีขึ้นด้วย หากไม่ปรากฎเช่นนี้และข้อเท็จจริงในคดีก็ไม่แน่ชัดว่ามีการระงับข้อพิพาทใด ๆ ก็ถือว่าไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความศาลฎีกาในคดีนี้ได้ยึดหลักดังกล่าว ซึ่งก็เห็นได้ในตัวว่าหากฟังได้ว่ามีข้อพิพาทอยู่แล้วหรือจะมีขึ้นในอนาคต สัญญาที่ทำขึ้นเพื่อระงับข้อพิพาทดังกล่าวก็เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความได้แม้จะมิได้ระบุไว้ว่าเป็นการตกลงเพื่อระงับข้อพิพาทก็ตาม 2. ปัญหาในชั้นฎีกาในคดีน่าจะมีเพียงว่า บันทึกที่ทำกันไว้นั้นเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความหรือไม่ เมื่อไม่ใช่จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ เพราะหากมีประเด็นว่าจำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ตามบันทึกที่ทำไว้ต่อโจทก์หรือไม่ ก็น่าคิดเหมือนกันว่าอาจจะต้องรับผิดได้โดยเทียบตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาบางเรื่อง เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2391/2526 เดิมจำเลยที่ 1 ค้างชำระค่าเช่าซื้อรถยนต์แก่โจทก์ ต่อมาจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นกรรมการผู้จัดการจำเลยที่ 1 กับโจทก์ตกลงทำสัญญากันซึ่งคู่สัญญาเรียกว่าสัญญาประนีประนอมยอมความ มีสาระสำคัญว่าจำเลยที่ 2 ยอมชำระหนี้ที่จำเลยที่ 1ค้างชำระให้แก่โจทก์ เช่นนี้ สัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาประเภทหนึ่งซึ่งคู่สัญญากระทำด้วยความสมัครใจ เมื่อไม่ขัดต่อกฎหมายย่อมสมบูรณ์ใช้บังคับได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2056/2526 บ. บุตรโจทก์ขับรถไปกับ ข. บุตรจำเลย ข. ขับรถแทน บ. ไปชนรถอื่นและรถโจทก์เสียหาย แม้จะฟังได้ว่าจำเลยได้ใช้ความระมัดระวังดูแลบุตรตามสมควรแก่หน้าที่ในขณะนั้นแล้วจำเลยไม่ต้องร่วมรับผิดด้วยกับบุตรผู้เยาว์ก็ตาม แต่จำเลยได้ตกลงต่อหน้าพนักงานสอบสวนยอมชดใช้ค่าเสียหายและรับซ่อมรถให้โจทก์ด้วยแสดงว่าจำเลยยอมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายในการทำละเมิดของบุตรจำเลยข้อตกลงดังกล่าวจึงผูกพันจำเลย ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาข้างต้นจึงเป็นการแสดงว่าบุคคลอาจรับผิดโดยเหตุที่ได้ทำสัญญายอมรับผิดไว้ได้โดยไม่จำต้องเคยมีมูลหนี้ที่ต้องรับผิดมาก่อน เหตุผลที่ต้องรับผิดก็เพราะอาศัยสัญญาที่ตนทำไว้นั่นเอง โดยหลักเช่นนี้ หากตัวแทนทำสัญญารับผิดชดใช้หนี้ของตัวการแก่บุคคลภายนอกในนามของตนเองแล้ว ตัวแทนก็คงจะต้องรับผิดตามสัญญานั้นได้เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี สำหรับคดีนี้ที่ศาลฎีกาวินิจฉัยต่อไปว่าบันทึกข้อตกลงในเรื่องนี้เป็นเพียงจำเลยตกลงกำหนดวันชำระเงินแก่โจทก์จำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวนั้นน่าจะเป็นเพียงการอธิบายว่าเหตุใดบันทึกในรายงานประจำวันจึงไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความเท่านั้น และนอกจากนี้ข้อความในบันทึกก็ไม่มีแน่นอนพอที่จะถือว่าจำเลยตกลงชำระหนี้แก่โจทก์ตามจำนวนที่ได้บันทึกไว้ อันจะทำให้จำเลยมีความรับผิดตามสัญญาต่อโจทก์ได้.