คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1945/2538หลักกฎหมาย: แม้โจทก์เป็นเพียง ผู้เช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยเมื่อโจทก์ซึ่งเป็น เจ้าของบ้านอันเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญเป็นพิเศษจากการกระทำของจำเลยย่อมมี อำนาจฟ้องให้ขจัดความเดือดร้อนนั้นได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ รบกวน ใช้สิทธิ ครอบครอง ที่ดิน ให้ รื้อถอน เพิง ออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ชายตลิ่งหน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่าจำเลย ให้การ ว่า จำเลย ได้ ปลูก เพิง สำหรับ จอด เรือ และ เฝ้า เรือที่ บริเวณ ริมตลิ่ง คลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น ที่สาธารณประโยชน์ ห่าง จากบริเวณ บ้าน โจทก์ ประมาณ 3 วา โจทก์ ไม่มี สิทธิ ใด ๆ ใน ที่ดิน และไม่เคย ครอบครอง ที่ดิน ดังกล่าว การ ปลูก เพิง ของ จำเลย จึง ไม่เป็นการ แย่ง การ ครอบครอง ที่ดิน สาธารณประโยชน์ แต่อย่างใด ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย และ บริวาร รื้อถอน เพิงออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ริมคลอง แม่กลอง หน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่า กับ วัด ใหญ่ ตำบล แม่กลอง อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ให้ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ ก่อกวน การ ใช้ สิทธิ ครอบครอง ที่ดินที่ โจทก์ เช่า ห้าม เกี่ยวข้องจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ตาม ที่ คู่ความ นำสืบรับ กัน ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ตำบลแม่กลอง อำเภอ เมือง สมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ปลูก บ้าน อยู่อาศัยมา หลาย ปี แต่ ต้อง ทำ สัญญาเช่า เป็น รายปี ที่ดิน ที่ โจทก์ เช่า อยู่ ติดคลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น คลอง สาธารณะ บ้าน ที่ โจทก์ ปลูก หัน หน้า ไป ทางคลอง โจทก์ ใช้ ที่ ริมตลิ่ง หน้า บ้าน เป็น ท่าน้ำ ขึ้น ลง และ จอด เรือ จำเลยก็ ปลูก บ้าน อยู่ ใน บริเวณ ใกล้เคียง กับ บ้าน โจทก์ แต่ ได้ นำ เรือ มา จอด ที่หน้า บ้าน โจทก์ มา นาน ประมาณ 10 ปี แล้ว ต่อมา จำเลย ปลูก เพิงใน บริเวณ ที่ จอด เรือ ซึ่ง อยู่ ห่าง จาก บ้าน โจทก์ ประมาณ 4 วา เป็น ที่ชายตลิ่ง อยู่ ใน ความ ดูแล ของ กรมเจ้าท่า โจทก์ เคย ฟ้องขับไล่ จำเลยอ้างว่า จำเลย อาศัย ศาล พิพากษายก ฟ้องคดี ถึงที่สุด แล้ว โจทก์ จึง มาฟ้องคดี นี้ มี ข้อ ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ว่า โจทก์ ซึ่งเป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ปลูก บ้านเรือน อยู่อาศัย จะ มีสิทธิ เช่นเดียว กับ ผู้เป็น เจ้าของ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537หรือไม่ เห็นว่า ฟ้อง ของ โจทก์ บรรยาย ว่า เพิง ที่ จำเลย ปลูก อยู่ ที่ชายตลิ่ง หน้า บ้าน โจทก์ กีดขวาง บัง หน้า บ้าน โจทก์ ปิดบัง ทาง ลม แสง สว่างปิดบัง ทิวทัศน์ และ ทำให้ โจทก์ ไม่อาจ ใช้ ท่าน้ำ ขึ้น ลง ได้ โดย สะดวกเป็นเหตุ ให้ โจทก์ ขาด ความสะดวก สบาย ขาด ความ สำราญ เสีย สุขภาพอนามัย ขอให้ จำเลย รื้อ เพิง ดังกล่าว เป็น การ ขอให้ ขจัด ความ เดือดร้อนรำคาญ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 แต่ ใน ขณะ เดียว กันก็ มี ลักษณะ ให้ จำเลย ยุติ การกระทำ ที่ เป็น ละเมิด ต่อ โจทก์ ด้วย แม้ โจทก์จะ เป็น เพียง ผู้เช่า ที่ดิน ของ วัด ใหญ่ ปลูก บ้าน อยู่อาศัย หาก ได้รับ ความ เดือดร้อน รำคาญ จาก การกระทำ ของ จำเลย และ ได้รับความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ โจทก์ ก็ อยู่ ใน ฐานะ ที่ จะ ฟ้อง ให้ ขจัดความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ นั้น ได้ เพราะ เป็น เจ้าของ บ้าน ซึ่ง ปลูก อยู่ใน ที่ดิน ดังกล่าว และ บ้าน เป็น อสังหาริมทรัพย์ จึง เข้า กรณี ที่ระบุ ไว้ ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 โจทก์ จึง มีสิทธิฟ้อง "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1945/2538นาย บวบ บุญเฉลิมรัตน์โจทก์นางสาว สัญญา สายสกุลจำเลย ป.พ.พ. ม. 1337 ป.วิ.พ. ม. 55แม้โจทก์เป็นเพียง ผู้เช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยเมื่อโจทก์ซึ่งเป็น เจ้าของบ้านอันเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญเป็นพิเศษจากการกระทำของจำเลยย่อมมี อำนาจฟ้องให้ขจัดความเดือดร้อนนั้นได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ รบกวน ใช้สิทธิ ครอบครอง ที่ดิน ให้ รื้อถอน เพิง ออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ชายตลิ่งหน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่าจำเลย ให้การ ว่า จำเลย ได้ ปลูก เพิง สำหรับ จอด เรือ และ เฝ้า เรือที่ บริเวณ ริมตลิ่ง คลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น ที่สาธารณประโยชน์ ห่าง จากบริเวณ บ้าน โจทก์ ประมาณ 3 วา โจทก์ ไม่มี สิทธิ ใด ๆ ใน ที่ดิน และไม่เคย ครอบครอง ที่ดิน ดังกล่าว การ ปลูก เพิง ของ จำเลย จึง ไม่เป็นการ แย่ง การ ครอบครอง ที่ดิน สาธารณประโยชน์ แต่อย่างใด ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย และ บริวาร รื้อถอน เพิงออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ริมคลอง แม่กลอง หน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่า กับ วัด ใหญ่ ตำบล แม่กลอง อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ให้ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ ก่อกวน การ ใช้ สิทธิ ครอบครอง ที่ดินที่ โจทก์ เช่า ห้าม เกี่ยวข้องจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ตาม ที่ คู่ความ นำสืบรับ กัน ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ตำบลแม่กลอง อำเภอ เมือง สมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ปลูก บ้าน อยู่อาศัยมา หลาย ปี แต่ ต้อง ทำ สัญญาเช่า เป็น รายปี ที่ดิน ที่ โจทก์ เช่า อยู่ ติดคลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น คลอง สาธารณะ บ้าน ที่ โจทก์ ปลูก หัน หน้า ไป ทางคลอง โจทก์ ใช้ ที่ ริมตลิ่ง หน้า บ้าน เป็น ท่าน้ำ ขึ้น ลง และ จอด เรือ จำเลยก็ ปลูก บ้าน อยู่ ใน บริเวณ ใกล้เคียง กับ บ้าน โจทก์ แต่ ได้ นำ เรือ มา จอด ที่หน้า บ้าน โจทก์ มา นาน ประมาณ 10 ปี แล้ว ต่อมา จำเลย ปลูก เพิงใน บริเวณ ที่ จอด เรือ ซึ่ง อยู่ ห่าง จาก บ้าน โจทก์ ประมาณ 4 วา เป็น ที่ชายตลิ่ง อยู่ ใน ความ ดูแล ของ กรมเจ้าท่า โจทก์ เคย ฟ้องขับไล่ จำเลยอ้างว่า จำเลย อาศัย ศาล พิพากษายก ฟ้องคดี ถึงที่สุด แล้ว โจทก์ จึง มาฟ้องคดี นี้ มี ข้อ ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ว่า โจทก์ ซึ่งเป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ปลูก บ้านเรือน อยู่อาศัย จะ มีสิทธิ เช่นเดียว กับ ผู้เป็น เจ้าของ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537หรือไม่ เห็นว่า ฟ้อง ของ โจทก์ บรรยาย ว่า เพิง ที่ จำเลย ปลูก อยู่ ที่ชายตลิ่ง หน้า บ้าน โจทก์ กีดขวาง บัง หน้า บ้าน โจทก์ ปิดบัง ทาง ลม แสง สว่างปิดบัง ทิวทัศน์ และ ทำให้ โจทก์ ไม่อาจ ใช้ ท่าน้ำ ขึ้น ลง ได้ โดย สะดวกเป็นเหตุ ให้ โจทก์ ขาด ความสะดวก สบาย ขาด ความ สำราญ เสีย สุขภาพอนามัย ขอให้ จำเลย รื้อ เพิง ดังกล่าว เป็น การ ขอให้ ขจัด ความ เดือดร้อนรำคาญ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 แต่ ใน ขณะ เดียว กันก็ มี ลักษณะ ให้ จำเลย ยุติ การกระทำ ที่ เป็น ละเมิด ต่อ โจทก์ ด้วย แม้ โจทก์จะ เป็น เพียง ผู้เช่า ที่ดิน ของ วัด ใหญ่ ปลูก บ้าน อยู่อาศัย หาก ได้รับ ความ เดือดร้อน รำคาญ จาก การกระทำ ของ จำเลย และ ได้รับความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ โจทก์ ก็ อยู่ ใน ฐานะ ที่ จะ ฟ้อง ให้ ขจัดความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ นั้น ได้ เพราะ เป็น เจ้าของ บ้าน ซึ่ง ปลูก อยู่ใน ที่ดิน ดังกล่าว และ บ้าน เป็น อสังหาริมทรัพย์ จึง เข้า กรณี ที่ระบุ ไว้ ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 โจทก์ จึง มีสิทธิฟ้อง "พิพากษายืน(ธวัชชัย พิทักษ์พล-มีพาศน์ โปตระนันทน์-สมปอง เสนเนียม)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัจจุบันสังคมโลกเปลี่ยนแปลงประชากรโลกมีอัตราเพิ่มสูงขึ้นการติดต่อสื่อสารแม้อยู่คนละซีกโลกก็สามารถสื่อสารถึงกันได้ทันทีทั้งเสียงและภาพเป็นเรื่องที่น่าอัศจรรย์จึงกล่าวกันว่าเป็นยุคสื่อสารไร้พรมแดนเมื่อเป็นเช่นนี้โลกที่กว้างใหญ่ไพศาลกลับแคบเข้าถนัดตาสิ่งหนึ่งที่เห็นชัดเจนคือที่อยู่อาศัยเดิมทีประชาชนมีที่ดินอยู่อาศัยใช้ทำมาหากินคนละหลายสิบไร่หรือเป็นร้อยไร่แต่ปัจจุบันต้องรวมกันอยู่ในเนื้อที่เพียงนิดเดียวเช่น15-20ตารางวาหรือตารางเมตรเท่านั้นแม่น้ำที่ดูกว้างใหญ่ไพศาลกลับแคบเข้าและตื้นเขินชาวบ้านเรือนแพที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำดูแน่นหนาขึ้นสิ่งเหล่านี้กลายเป็นปัญหาของบ้านเมือง กฎหมายจึงมีความจำเป็นที่จะต้องมีมาตรการให้สังคมนั้นอยู่กันด้วยความสงบไม่เบียดเบียนหรือกระทบกระทั่งกันหากกระทำการใดอันเลยเถิดไปหรือกระทบกระเทือนต่อความเป็นอยู่โดยปกติสุขของเขาแล้วก็จำเป็นที่จะต้องได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายและกฎหมายหลักดั้งเดิมของไทยซึ่งแม้ว่าจะมีการตราใช้บังคับมาแล้วนานนับเกินกว่าครึ่งศตวรรษไม่สามารถครอบคลุมปัญหาหรือกรณีพิพาทต่างๆได้ทั้งหมดซึ่งจำเป็นต้องปรับปรุงพัฒนาให้ก้าวทันเทคโนโลยีใหม่หรือมีกฎหมายเฉพาะขึ้นมาแต่ก็ยังมีบางเรื่องบางบทมาตรายังสามารถบังคับใช้หรือตีความให้เข้ากับสถานการณ์ปัจจุบันได้ทั้งนี้คงต้องคำนึงถึงการอุดช่องแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา4เป็นสำคัญหลักการคุ้มครองเจ้าของอสังหาริมทรัพย์เกี่ยวกับแดนกรรมสิทธิ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ถือว่าเป็นบทที่คุ้มครองสิทธิของบุคคลที่จะไม่ถูกรบกวนในการที่จะอยู่อาศัยในที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อื่นของตนโดยปกติสุขมีสิทธิที่จะได้รับการแบ่งปันในธรรมชาติตามสมควรแม้ว่าจะมีบทบัญญัติทั่วไปว่าด้วยละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา420และ421อยู่แล้วก็ตามจึงจำเป็นต้องมีบทเฉพาะไว้ การคุ้มครองสิทธิของเจ้าของอสังหาริมทรัพย์กรณีหนึ่งที่น่าสนใจและคงมีกรณีพิพาทกันมากขึ้นคือเรื่องการใช้สิทธิของตนเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์อื่นได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินกว่าควรคิดหรือคาดหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337อันเป็นหลักกฎหมายที่นำมาปรับวินิจฉัยข้อเท็จจริงกรณีพิพาทคดีนี้ซึ่งบัญญัติว่า"บุคคลใดใช้สิทธิของตนเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินที่ควรคิดหรือคาดหมายได้ว่าจะเป็นไปตามปกติและเหตุอันควรในเมื่อเอาสภาพและตำแหน่งที่อยู่แห่งทรัพย์สินนั้นมาคำนึงประกอบไซร้ท่านว่าเจ้าของอสังหาริมทรัพย์มีสิทธิจะปฏิบัติการเพื่อยังความเสียหายหรือเดือดร้อนนั้นให้สิ้นไปทั้งนี้ไม่ลบล้างสิทธิที่จะเรียกเอาค่าทดแทน" ผู้ที่จะได้รับความคุ้มครองดังกล่าวนี้จำกัดเฉพาะแต่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินที่ควรคิดหรือคาดหมายไว้บุคคลอื่นนอกเหนือจากนี้ไม่อาจได้รับความคุ้มครองตามบทบัญญัติดังกล่าว กรณีตามข้อเท็จจริงคดีนี้โจทก์เป็นเจ้าของบ้านโดยปลูกอยู่ในที่ดินของบุคคลอื่นซึ่งโจทก์เช่าเพื่อปลูกบ้านอยู่อาศัยที่ดินดังกล่าวอยู่ติดคลองแม่กลองซึ่งเป็นคลองสาธารณะบ้านที่โจทก์ปลูกหันหน้าไปทางคลองโจทก์ใช้ที่ดินริมตลิ่งหน้าบ้านเป็นท่าน้ำขึ้นลงและจอดเรือจำเลยก็ปลูกบ้านอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับบ้านโจทก์แต่ได้นำเรือมาจอดที่หน้าบ้านโจทก์มานานประมาณ10ปีแล้วต่อมาจำเลยปลูกเพิงในบริเวณที่จอดเรือซึ่งอยู่ห่างจากบ้านโจทก์ประมาณ8วาเป็นที่ชายตลิ่งอยู่ในความดูแลของกรมเจ้าท่า ปัญหาว่าโจทก์เป็นเพียงผู้เช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยจะมีสิทธิฟ้องจำเลยโดยอาศัยเหตุที่ว่าโจทก์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญจากการกระทำของจำเลยได้หรือไม่หรือเฉพาะแต่เจ้าของที่ดินซึ่งโจทก์เช่าเท่านั้นจึงจะมีอำนาจฟ้องในปัญหานี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อตามคำบรรยายฟ้องของโจทก์แสดงว่าโจทก์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญจากการกระทำของจำเลยและได้รับความเดือดร้อนเป็นพิเศษเมื่อโจทก์เป็นเจ้าของบ้านซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินและบ้านเป็นอสังหาริมทรัพย์จึงเข้ากรณีที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337ระบุไว้ว่าโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องแนวคิดของศาลฎีกาที่ตีความคำว่าเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337ว่าหมายถึงเจ้าของบ้านซึ่งเช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยอยู่ในที่ดินนั้นด้วยเป็นการแปลกกฎหมายที่เป็นไปตามตัวบทอยู่แล้วและชอบด้วยเจตนารมย์แห่งกฎหมาย ปัญหาว่าการกระทำของจำเลยขนาดไหนหรือเพียงใดเป็นเหตุให้โจทก์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญและได้รับความเดือดร้อนเป็นพิเศษเป็นเรื่องที่โจทก์จะนำสืบพิสูจน์ให้เห็นเช่นนั้นซึ่งโจทก์อ้างหลายเหตุเช่นปิดบังทิศทางลมแสงสว่างปิดบังทิวทัศน์แต่ข้อเท็จจริงปรากฏว่ามีลมพัดเข้าบ้านโจทก์ได้หลายทางตรงชานบ้านโจทก์สามารถตากผ้าได้มีแดดส่องถึงดังนั้นเพิงหรือกระต๊อบของจำเลยจึงไม่ได้บังอย่างที่โจทก์อ้างส่วนอีกเหตุหนึ่งโจทก์อ้างว่ากระต๊อบของจำเลยทำให้โจทก์ไม่อาจใช้ท่าน้ำขึ้นลงได้สะดวกในส่วนนี้ปรากฏว่าท่าน้ำหน้าบ้านโจทก์มีเรือจอดอยู่3ลำเป็นของโจทก์1ลำเรือของจำเลย3ลำและเรือของบุคคลอื่นอีก1ลำทั้งชาวบ้านแถวนั้นยังใช้ท่าน้ำหน้าบ้านโจทก์เป็นท่าขึ้นลงและทางเดินตั้งแต่ปากตรอกบ้านจำเลยลงท่าน้ำหน้าบ้านโจทก์กว้างประมาณ1เมตรมีกระต๊อบของจำเลยปลูกอยู่ติดท่าน้ำศาลฎีกาเห็นว่าลักษณะเช่นนี้น่าจะทำให้ผู้ที่ต้องใช้ท่าน้ำได้รับความไม่สะดวกและเดือดร้อนเป็นพิเศษโปรดสังเกตด้วยว่าศาลฎีกาวินิจฉัยในลักษณะให้เห็นว่าท่าน้ำนั้นเพื่อประโยชน์สาธารณชนอื่นด้วยซึ่งคงรวมถึงตัวโจทก์คนหนึ่งที่ได้รับความเดือดร้อนเป็นพิเศษจึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์คือไม่เห็นด้วยกับศาลชั้นต้นโดยให้จำเลยและบริวารรื้อถอนเพิงออกไปให้พ้นที่ดินริมคลองแม่กลองหน้าที่ดินที่โจทก์เช่าให้จำเลยและบริวารระงับการก่อกวนการใช้สิทธิครอบครองที่ดินที่โจทก์เช่าและห้ามเกี่ยวข้อง ตัวอย่างคดีนี้ได้ทั้งหลักกฎหมายการวินิจฉัยข้อเท็จจริงและการอยู่ร่วมกันในสังคมเดียวกันอย่างเป็นสุขพึงกระทำอย่างไรอย่างน้อยที่สุดการให้ความเมตตาแก่กันจะเป็นหนทางที่จะไม่ต้องเสนอคดีสู่ศาลและพิพากษากันจนถึง3ศาลเช่นนี้และเมื่อคดีถึงที่สุดแล้วก็ยังอาจต้องบาดหมางกันต่อไปอีกแต่ก็ยังอยู่ในท้องที่เดียวกันจะมองหน้ากันได้อย่างไร พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ รบกวน ใช้สิทธิ ครอบครอง ที่ดิน ให้ รื้อถอน เพิง ออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ชายตลิ่งหน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่าจำเลย ให้การ ว่า จำเลย ได้ ปลูก เพิง สำหรับ จอด เรือ และ เฝ้า เรือที่ บริเวณ ริมตลิ่ง คลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น ที่สาธารณประโยชน์ ห่าง จากบริเวณ บ้าน โจทก์ ประมาณ 3 วา โจทก์ ไม่มี สิทธิ ใด ๆ ใน ที่ดิน และไม่เคย ครอบครอง ที่ดิน ดังกล่าว การ ปลูก เพิง ของ จำเลย จึง ไม่เป็นการ แย่ง การ ครอบครอง ที่ดิน สาธารณประโยชน์ แต่อย่างใด ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย และ บริวาร รื้อถอน เพิงออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ริมคลอง แม่กลอง หน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่า กับ วัด ใหญ่ ตำบล แม่กลอง อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ให้ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ ก่อกวน การ ใช้ สิทธิ ครอบครอง ที่ดินที่ โจทก์ เช่า ห้าม เกี่ยวข้องจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ตาม ที่ คู่ความ นำสืบรับ กัน ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ตำบลแม่กลอง อำเภอ เมือง สมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ปลูก บ้าน อยู่อาศัยมา หลาย ปี แต่ ต้อง ทำ สัญญาเช่า เป็น รายปี ที่ดิน ที่ โจทก์ เช่า อยู่ ติดคลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น คลอง สาธารณะ บ้าน ที่ โจทก์ ปลูก หัน หน้า ไป ทางคลอง โจทก์ ใช้ ที่ ริมตลิ่ง หน้า บ้าน เป็น ท่าน้ำ ขึ้น ลง และ จอด เรือ จำเลยก็ ปลูก บ้าน อยู่ ใน บริเวณ ใกล้เคียง กับ บ้าน โจทก์ แต่ ได้ นำ เรือ มา จอด ที่หน้า บ้าน โจทก์ มา นาน ประมาณ 10 ปี แล้ว ต่อมา จำเลย ปลูก เพิงใน บริเวณ ที่ จอด เรือ ซึ่ง อยู่ ห่าง จาก บ้าน โจทก์ ประมาณ 4 วา เป็น ที่ชายตลิ่ง อยู่ ใน ความ ดูแล ของ กรมเจ้าท่า โจทก์ เคย ฟ้องขับไล่ จำเลยอ้างว่า จำเลย อาศัย ศาล พิพากษายก ฟ้องคดี ถึงที่สุด แล้ว โจทก์ จึง มาฟ้องคดี นี้ มี ข้อ ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ว่า โจทก์ ซึ่งเป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ปลูก บ้านเรือน อยู่อาศัย จะ มีสิทธิ เช่นเดียว กับ ผู้เป็น เจ้าของ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537หรือไม่ เห็นว่า ฟ้อง ของ โจทก์ บรรยาย ว่า เพิง ที่ จำเลย ปลูก อยู่ ที่ชายตลิ่ง หน้า บ้าน โจทก์ กีดขวาง บัง หน้า บ้าน โจทก์ ปิดบัง ทาง ลม แสง สว่างปิดบัง ทิวทัศน์ และ ทำให้ โจทก์ ไม่อาจ ใช้ ท่าน้ำ ขึ้น ลง ได้ โดย สะดวกเป็นเหตุ ให้ โจทก์ ขาด ความสะดวก สบาย ขาด ความ สำราญ เสีย สุขภาพอนามัย ขอให้ จำเลย รื้อ เพิง ดังกล่าว เป็น การ ขอให้ ขจัด ความ เดือดร้อนรำคาญ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 แต่ ใน ขณะ เดียว กันก็ มี ลักษณะ ให้ จำเลย ยุติ การกระทำ ที่ เป็น ละเมิด ต่อ โจทก์ ด้วย แม้ โจทก์จะ เป็น เพียง ผู้เช่า ที่ดิน ของ วัด ใหญ่ ปลูก บ้าน อยู่อาศัย หาก ได้รับ ความ เดือดร้อน รำคาญ จาก การกระทำ ของ จำเลย และ ได้รับความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ โจทก์ ก็ อยู่ ใน ฐานะ ที่ จะ ฟ้อง ให้ ขจัดความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ นั้น ได้ เพราะ เป็น เจ้าของ บ้าน ซึ่ง ปลูก อยู่ใน ที่ดิน ดังกล่าว และ บ้าน เป็น อสังหาริมทรัพย์ จึง เข้า กรณี ที่ระบุ ไว้ ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 โจทก์ จึง มีสิทธิฟ้อง "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1945/2538นาย บวบ บุญเฉลิมรัตน์โจทก์นางสาว สัญญา สายสกุลจำเลย ป.พ.พ. ม. 1337 ป.วิ.พ. ม. 55แม้โจทก์เป็นเพียง ผู้เช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยเมื่อโจทก์ซึ่งเป็น เจ้าของบ้านอันเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญเป็นพิเศษจากการกระทำของจำเลยย่อมมี อำนาจฟ้องให้ขจัดความเดือดร้อนนั้นได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ รบกวน ใช้สิทธิ ครอบครอง ที่ดิน ให้ รื้อถอน เพิง ออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ชายตลิ่งหน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่าจำเลย ให้การ ว่า จำเลย ได้ ปลูก เพิง สำหรับ จอด เรือ และ เฝ้า เรือที่ บริเวณ ริมตลิ่ง คลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น ที่สาธารณประโยชน์ ห่าง จากบริเวณ บ้าน โจทก์ ประมาณ 3 วา โจทก์ ไม่มี สิทธิ ใด ๆ ใน ที่ดิน และไม่เคย ครอบครอง ที่ดิน ดังกล่าว การ ปลูก เพิง ของ จำเลย จึง ไม่เป็นการ แย่ง การ ครอบครอง ที่ดิน สาธารณประโยชน์ แต่อย่างใด ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษากลับ ให้ จำเลย และ บริวาร รื้อถอน เพิงออก ไป ให้ พ้น ที่ดิน ริมคลอง แม่กลอง หน้าที่ ดิน ที่ โจทก์ เช่า กับ วัด ใหญ่ ตำบล แม่กลอง อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ให้ จำเลย และ บริวาร ระงับ การ ก่อกวน การ ใช้ สิทธิ ครอบครอง ที่ดินที่ โจทก์ เช่า ห้าม เกี่ยวข้องจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ตาม ที่ คู่ความ นำสืบรับ กัน ว่า โจทก์ เป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ตำบลแม่กลอง อำเภอ เมือง สมุทรสงคราม จังหวัด สมุทรสงคราม ปลูก บ้าน อยู่อาศัยมา หลาย ปี แต่ ต้อง ทำ สัญญาเช่า เป็น รายปี ที่ดิน ที่ โจทก์ เช่า อยู่ ติดคลอง แม่กลอง ซึ่ง เป็น คลอง สาธารณะ บ้าน ที่ โจทก์ ปลูก หัน หน้า ไป ทางคลอง โจทก์ ใช้ ที่ ริมตลิ่ง หน้า บ้าน เป็น ท่าน้ำ ขึ้น ลง และ จอด เรือ จำเลยก็ ปลูก บ้าน อยู่ ใน บริเวณ ใกล้เคียง กับ บ้าน โจทก์ แต่ ได้ นำ เรือ มา จอด ที่หน้า บ้าน โจทก์ มา นาน ประมาณ 10 ปี แล้ว ต่อมา จำเลย ปลูก เพิงใน บริเวณ ที่ จอด เรือ ซึ่ง อยู่ ห่าง จาก บ้าน โจทก์ ประมาณ 4 วา เป็น ที่ชายตลิ่ง อยู่ ใน ความ ดูแล ของ กรมเจ้าท่า โจทก์ เคย ฟ้องขับไล่ จำเลยอ้างว่า จำเลย อาศัย ศาล พิพากษายก ฟ้องคดี ถึงที่สุด แล้ว โจทก์ จึง มาฟ้องคดี นี้ มี ข้อ ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ว่า โจทก์ ซึ่งเป็น ผู้เช่า ที่ดิน วัด ใหญ่ ปลูก บ้านเรือน อยู่อาศัย จะ มีสิทธิ เช่นเดียว กับ ผู้เป็น เจ้าของ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537หรือไม่ เห็นว่า ฟ้อง ของ โจทก์ บรรยาย ว่า เพิง ที่ จำเลย ปลูก อยู่ ที่ชายตลิ่ง หน้า บ้าน โจทก์ กีดขวาง บัง หน้า บ้าน โจทก์ ปิดบัง ทาง ลม แสง สว่างปิดบัง ทิวทัศน์ และ ทำให้ โจทก์ ไม่อาจ ใช้ ท่าน้ำ ขึ้น ลง ได้ โดย สะดวกเป็นเหตุ ให้ โจทก์ ขาด ความสะดวก สบาย ขาด ความ สำราญ เสีย สุขภาพอนามัย ขอให้ จำเลย รื้อ เพิง ดังกล่าว เป็น การ ขอให้ ขจัด ความ เดือดร้อนรำคาญ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 แต่ ใน ขณะ เดียว กันก็ มี ลักษณะ ให้ จำเลย ยุติ การกระทำ ที่ เป็น ละเมิด ต่อ โจทก์ ด้วย แม้ โจทก์จะ เป็น เพียง ผู้เช่า ที่ดิน ของ วัด ใหญ่ ปลูก บ้าน อยู่อาศัย หาก ได้รับ ความ เดือดร้อน รำคาญ จาก การกระทำ ของ จำเลย และ ได้รับความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ โจทก์ ก็ อยู่ ใน ฐานะ ที่ จะ ฟ้อง ให้ ขจัดความ เดือดร้อน เป็น พิเศษ นั้น ได้ เพราะ เป็น เจ้าของ บ้าน ซึ่ง ปลูก อยู่ใน ที่ดิน ดังกล่าว และ บ้าน เป็น อสังหาริมทรัพย์ จึง เข้า กรณี ที่ระบุ ไว้ ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 โจทก์ จึง มีสิทธิฟ้อง "พิพากษายืน(ธวัชชัย พิทักษ์พล-มีพาศน์ โปตระนันทน์-สมปอง เสนเนียม)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัจจุบันสังคมโลกเปลี่ยนแปลงประชากรโลกมีอัตราเพิ่มสูงขึ้นการติดต่อสื่อสารแม้อยู่คนละซีกโลกก็สามารถสื่อสารถึงกันได้ทันทีทั้งเสียงและภาพเป็นเรื่องที่น่าอัศจรรย์จึงกล่าวกันว่าเป็นยุคสื่อสารไร้พรมแดนเมื่อเป็นเช่นนี้โลกที่กว้างใหญ่ไพศาลกลับแคบเข้าถนัดตาสิ่งหนึ่งที่เห็นชัดเจนคือที่อยู่อาศัยเดิมทีประชาชนมีที่ดินอยู่อาศัยใช้ทำมาหากินคนละหลายสิบไร่หรือเป็นร้อยไร่แต่ปัจจุบันต้องรวมกันอยู่ในเนื้อที่เพียงนิดเดียวเช่น15-20ตารางวาหรือตารางเมตรเท่านั้นแม่น้ำที่ดูกว้างใหญ่ไพศาลกลับแคบเข้าและตื้นเขินชาวบ้านเรือนแพที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำดูแน่นหนาขึ้นสิ่งเหล่านี้กลายเป็นปัญหาของบ้านเมือง กฎหมายจึงมีความจำเป็นที่จะต้องมีมาตรการให้สังคมนั้นอยู่กันด้วยความสงบไม่เบียดเบียนหรือกระทบกระทั่งกันหากกระทำการใดอันเลยเถิดไปหรือกระทบกระเทือนต่อความเป็นอยู่โดยปกติสุขของเขาแล้วก็จำเป็นที่จะต้องได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายและกฎหมายหลักดั้งเดิมของไทยซึ่งแม้ว่าจะมีการตราใช้บังคับมาแล้วนานนับเกินกว่าครึ่งศตวรรษไม่สามารถครอบคลุมปัญหาหรือกรณีพิพาทต่างๆได้ทั้งหมดซึ่งจำเป็นต้องปรับปรุงพัฒนาให้ก้าวทันเทคโนโลยีใหม่หรือมีกฎหมายเฉพาะขึ้นมาแต่ก็ยังมีบางเรื่องบางบทมาตรายังสามารถบังคับใช้หรือตีความให้เข้ากับสถานการณ์ปัจจุบันได้ทั้งนี้คงต้องคำนึงถึงการอุดช่องแห่งกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา4เป็นสำคัญหลักการคุ้มครองเจ้าของอสังหาริมทรัพย์เกี่ยวกับแดนกรรมสิทธิ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ถือว่าเป็นบทที่คุ้มครองสิทธิของบุคคลที่จะไม่ถูกรบกวนในการที่จะอยู่อาศัยในที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อื่นของตนโดยปกติสุขมีสิทธิที่จะได้รับการแบ่งปันในธรรมชาติตามสมควรแม้ว่าจะมีบทบัญญัติทั่วไปว่าด้วยละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา420และ421อยู่แล้วก็ตามจึงจำเป็นต้องมีบทเฉพาะไว้ การคุ้มครองสิทธิของเจ้าของอสังหาริมทรัพย์กรณีหนึ่งที่น่าสนใจและคงมีกรณีพิพาทกันมากขึ้นคือเรื่องการใช้สิทธิของตนเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์อื่นได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินกว่าควรคิดหรือคาดหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337อันเป็นหลักกฎหมายที่นำมาปรับวินิจฉัยข้อเท็จจริงกรณีพิพาทคดีนี้ซึ่งบัญญัติว่า"บุคคลใดใช้สิทธิของตนเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินที่ควรคิดหรือคาดหมายได้ว่าจะเป็นไปตามปกติและเหตุอันควรในเมื่อเอาสภาพและตำแหน่งที่อยู่แห่งทรัพย์สินนั้นมาคำนึงประกอบไซร้ท่านว่าเจ้าของอสังหาริมทรัพย์มีสิทธิจะปฏิบัติการเพื่อยังความเสียหายหรือเดือดร้อนนั้นให้สิ้นไปทั้งนี้ไม่ลบล้างสิทธิที่จะเรียกเอาค่าทดแทน" ผู้ที่จะได้รับความคุ้มครองดังกล่าวนี้จำกัดเฉพาะแต่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินที่ควรคิดหรือคาดหมายไว้บุคคลอื่นนอกเหนือจากนี้ไม่อาจได้รับความคุ้มครองตามบทบัญญัติดังกล่าว กรณีตามข้อเท็จจริงคดีนี้โจทก์เป็นเจ้าของบ้านโดยปลูกอยู่ในที่ดินของบุคคลอื่นซึ่งโจทก์เช่าเพื่อปลูกบ้านอยู่อาศัยที่ดินดังกล่าวอยู่ติดคลองแม่กลองซึ่งเป็นคลองสาธารณะบ้านที่โจทก์ปลูกหันหน้าไปทางคลองโจทก์ใช้ที่ดินริมตลิ่งหน้าบ้านเป็นท่าน้ำขึ้นลงและจอดเรือจำเลยก็ปลูกบ้านอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับบ้านโจทก์แต่ได้นำเรือมาจอดที่หน้าบ้านโจทก์มานานประมาณ10ปีแล้วต่อมาจำเลยปลูกเพิงในบริเวณที่จอดเรือซึ่งอยู่ห่างจากบ้านโจทก์ประมาณ8วาเป็นที่ชายตลิ่งอยู่ในความดูแลของกรมเจ้าท่า ปัญหาว่าโจทก์เป็นเพียงผู้เช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยจะมีสิทธิฟ้องจำเลยโดยอาศัยเหตุที่ว่าโจทก์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญจากการกระทำของจำเลยได้หรือไม่หรือเฉพาะแต่เจ้าของที่ดินซึ่งโจทก์เช่าเท่านั้นจึงจะมีอำนาจฟ้องในปัญหานี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อตามคำบรรยายฟ้องของโจทก์แสดงว่าโจทก์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญจากการกระทำของจำเลยและได้รับความเดือดร้อนเป็นพิเศษเมื่อโจทก์เป็นเจ้าของบ้านซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินและบ้านเป็นอสังหาริมทรัพย์จึงเข้ากรณีที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337ระบุไว้ว่าโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องแนวคิดของศาลฎีกาที่ตีความคำว่าเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1337ว่าหมายถึงเจ้าของบ้านซึ่งเช่าที่ดินปลูกบ้านอาศัยอยู่ในที่ดินนั้นด้วยเป็นการแปลกกฎหมายที่เป็นไปตามตัวบทอยู่แล้วและชอบด้วยเจตนารมย์แห่งกฎหมาย ปัญหาว่าการกระทำของจำเลยขนาดไหนหรือเพียงใดเป็นเหตุให้โจทก์ได้รับความเดือดร้อนรำคาญและได้รับความเดือดร้อนเป็นพิเศษเป็นเรื่องที่โจทก์จะนำสืบพิสูจน์ให้เห็นเช่นนั้นซึ่งโจทก์อ้างหลายเหตุเช่นปิดบังทิศทางลมแสงสว่างปิดบังทิวทัศน์แต่ข้อเท็จจริงปรากฏว่ามีลมพัดเข้าบ้านโจทก์ได้หลายทางตรงชานบ้านโจทก์สามารถตากผ้าได้มีแดดส่องถึงดังนั้นเพิงหรือกระต๊อบของจำเลยจึงไม่ได้บังอย่างที่โจทก์อ้างส่วนอีกเหตุหนึ่งโจทก์อ้างว่ากระต๊อบของจำเลยทำให้โจทก์ไม่อาจใช้ท่าน้ำขึ้นลงได้สะดวกในส่วนนี้ปรากฏว่าท่าน้ำหน้าบ้านโจทก์มีเรือจอดอยู่3ลำเป็นของโจทก์1ลำเรือของจำเลย3ลำและเรือของบุคคลอื่นอีก1ลำทั้งชาวบ้านแถวนั้นยังใช้ท่าน้ำหน้าบ้านโจทก์เป็นท่าขึ้นลงและทางเดินตั้งแต่ปากตรอกบ้านจำเลยลงท่าน้ำหน้าบ้านโจทก์กว้างประมาณ1เมตรมีกระต๊อบของจำเลยปลูกอยู่ติดท่าน้ำศาลฎีกาเห็นว่าลักษณะเช่นนี้น่าจะทำให้ผู้ที่ต้องใช้ท่าน้ำได้รับความไม่สะดวกและเดือดร้อนเป็นพิเศษโปรดสังเกตด้วยว่าศาลฎีกาวินิจฉัยในลักษณะให้เห็นว่าท่าน้ำนั้นเพื่อประโยชน์สาธารณชนอื่นด้วยซึ่งคงรวมถึงตัวโจทก์คนหนึ่งที่ได้รับความเดือดร้อนเป็นพิเศษจึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์คือไม่เห็นด้วยกับศาลชั้นต้นโดยให้จำเลยและบริวารรื้อถอนเพิงออกไปให้พ้นที่ดินริมคลองแม่กลองหน้าที่ดินที่โจทก์เช่าให้จำเลยและบริวารระงับการก่อกวนการใช้สิทธิครอบครองที่ดินที่โจทก์เช่าและห้ามเกี่ยวข้อง ตัวอย่างคดีนี้ได้ทั้งหลักกฎหมายการวินิจฉัยข้อเท็จจริงและการอยู่ร่วมกันในสังคมเดียวกันอย่างเป็นสุขพึงกระทำอย่างไรอย่างน้อยที่สุดการให้ความเมตตาแก่กันจะเป็นหนทางที่จะไม่ต้องเสนอคดีสู่ศาลและพิพากษากันจนถึง3ศาลเช่นนี้และเมื่อคดีถึงที่สุดแล้วก็ยังอาจต้องบาดหมางกันต่อไปอีกแต่ก็ยังอยู่ในท้องที่เดียวกันจะมองหน้ากันได้อย่างไร พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา