กฎกระทรวง(พ.ศ.๒๕๑๘)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร(ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๑๔ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิก(๑) กฎกระทรวง (พ.ศ.๒๔๙๘)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๑(๒) กฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๐๓)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๒(๓) กฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๐๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๓(๔) กฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๑๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๔(๕) กฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๑๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๕หมวด ๑เครื่องแบบทหารชาย ส่วนที่ ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๒ เครื่องแบบนักเรียนดุริยางค์ มี ๓ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีขาว(ข) เสื้อกะลาสีสีขาว และให้ใช้เสื้อซับใน ผ้าผูกคอสีดำสายโยงมีดประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๒) เครื่องแบบปกติกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีกากี(ข) เสื้อกะลาสีสีกากี และให้ใช้เสื้อซับในผ้าผูกคอสีดำประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีกากี(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๓) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีขาว (ข) เสื้อกะลาสีสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อซับในผ้าผูกคอสีดำ สายโยงมีดประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำข้อ ๓ เครื่องแบบพลทหาร นักเรียนจ่า และนายทหารประทวนชั้นจ่ามี ๘ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีขาว(ข) เสื้อกะลาสีสีขาว และให้ใช้เสื้อซับใน ผ้าผูกคอสีดำสายโยงมีดประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๒) เครื่องแบบปกติกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีกากี(ข) เสื้อกะลาสีสีกากี และให้ใช้เสื้อซับในผ้าผูกคอสีดำประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีกากี(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๓) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย(ก) หมวกเหล็กสีกากี(ข) เสื้อกะลาสีสีกากี และให้ใช้เสื้อซับในผ้าผูกคอสีดำประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีกากี(ง) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ จะใช้สนับแข้งสีกากีด้วยก็ได้(๔) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้สนับแข้งสีกากีและเครื่องสนามประกอบด้วย(๕) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวเว้นแต่จะให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ(๖) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ(๗) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีขาว(ข) เสื้อกะลาสีสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อซับในผ้าผูกคอสีดำ สายโยงมีดประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๘) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวประกอบด้วย(ก) หมวกกะลาสีสีขาวหรือสีน้ำเงินดำ(ข) เสื้อกะลาสีสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อซับในผ้าผูกคอสีดำ สายโยงมีดประกอบด้วย(ค) กางเกงกะลาสีสีน้ำเงินดำ(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำข้อ ๔ เครื่องแบบนายทหารประทวนชั้นพันจ่า มี ๙ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อคอพับสีขาว(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๓) เครื่องแบบปกติกากีคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีน้ำตาล(๔) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนหรือหมวกเหล็กสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ จะใช้สนับแข้งสีกากีด้วยก็ได้(๕) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกเว้นแต่ให้ใช้สนับแข้งสีกากีและเครื่องสนามประกอบด้วย(๖) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว(๗) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ(๘) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาว ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๙) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาว ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำข้อ ๕ เครื่องแบบนักเรียนนายเรือ มี ๙ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) กระบี่นักเรียน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อคอพับสีขาว(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๓) เครื่องแบบปกติกากีคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีน้ำตาล(๔) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนหรือหมวกเหล็กสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ จะใช้สนับแข้งสีกากีด้วยก็ได้(๕) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกเว้นแต่จะให้ใช้สนับแข้งสีกากีและเครื่องสนามประกอบด้วย(๖) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว(๗) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ(๘) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาวผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) กระบี่นักเรียน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๙) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาว ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ(ง) กระบี่นักเรียน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำข้อ ๖ เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตรมี ๑๕ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๒) เครื่องแบบปกติกากีคอแบะประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีกากี(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากี และให้ใช้เสื้อคอพับสีกากีผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีน้ำตาล(๓) เครื่องแบบปกติขาวคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อคอพับสีขาว(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๔) เครื่องแบบปกติกากีคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีน้ำตาล(๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อน หรือหมวกเหล็กสีกากี(ข) เสื้อคอพับสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ จะใช้สนับแข้งสีกากีด้วยก็ได้(๖) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกเว้นแต่ให้ใช้สนับแข้งสีกากีและเครื่องสนามประกอบด้วย(๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว(๘) เครื่องแบบเต็มยศ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว(ค) กางเกงแถบไหมทอง(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๙) เครื่องแบบสโมสรเต็มยศ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อสโมสรสีขาว และให้ใช้เสื้อกั๊กสีขาวเสื้อเชิ้ตอกแข็ง หรืออกจีบสีขาว และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายประกอบด้วย(ค) กางเกงแถบไหมทอง(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๑๐) เครื่องแบบสโมสรปกติ ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อสโมสรสีขาว และให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาว ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายและแพรแถบรัดเอวสีดำประกอบด้วย(ค) กางเกงแถบไหมทอง(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๑๑) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาว ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๑๒) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีขาวแขนยาวคอเชิ้ตอ่อนหรือแข็ง ข้อมืออ่อนหรือแข็งและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีหรือเงื่อนหูกระต่ายประกอบด้วย(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังสีดำ(๑๓) เครื่องแบบเต็มยศสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบไหมทอง(๑๔) เครื่องแบบสโมสรเต็มยศสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวประกอบด้วย(ก) หมวกทรงหม้อตาล ปลอกหมวกสีขาว(ข) เสื้อสโมสรสีดำ และให้ใช้เสื้อกั๊กสีขาวเสื้อเชิ้ตอกแข็งหรืออกจีบสีขาว และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายประกอบด้วย(ค) กางเกงแถบไหมทอง(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๑๕)เครื่องแบบสโมสรปกติสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรเต็มยศตาม(๑๔) เว้นแต่ให้ใช้กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำและเสื้อกั๊กสีน้ำเงินดำส่วนที่ ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๗ หมวก มี๖ แบบ คือ(๑) หมวกกะลาสีสีขาว ทำด้วยผ้า ทรงตึง เชิงด้านหน้ากว้าง ๔.๘เซนติเมตร เชิงด้านข้างและด้านหลังกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร เพดานหมวกกว้างระหว่าง ๒๒.๓เซนติเมตร ถึง ๒๓ เซนติเมตร ยาวระหว่าง ๒๒.๗ เซนติเมตร ถึง ๒๓.๘ เซนติเมตรและมีเครื่องประกอบ คือ(ก) สายรัดคาง ทำด้วยผ้าสีขาวกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร(ข) แถบหน้าหมวก ทำด้วยผ้าสีดำกว้าง ๓.๕ เซนติเมตรมีชื่อเรือหรือหน่วยสีทอง และมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีเป็นสีทองกำกับข้างหน้าและข้างหลังชื่อเรือหรือหน่วยปลายแถบทั้งสองข้างตัดชายเป็นรูปหางนกแซงแซวมีรูปสมอสีทองนอนตามยาว (๒) หมวกกะลาสีสีกากี ทำด้วยผ้า ลักษณะและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกกะลาสีสีขาว(๓) หมวกกะลาสีสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกกะลาสีสีขาว(๔) หมวกทรงหม้อตาล ขอบหมวกทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำมีเครื่องประกอบ คือ(ก)[๒]กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ เว้นแต่สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนาวาโทและนาวาเอกทำด้วยหนังหรือสักหลาดสีดำ ที่ขอบโค้งปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปใบชัยพฤกษ์ ๑ แถว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือทำด้วยหนังหรือสักหลาดสีดำ ที่ขอบโค้งปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปใบชัยพฤกษ์๒ แถว พื้นกะบังด้านล่างสีเขียวหรือสีดำ(ข) ปลอกหมวก ทำด้วยผ้าหรือวัตถุเทียมผ้าสีขาวหรือสีกากี(ค) สายรัดคาง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตรทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ เว้นแต่เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศเครื่องแบบสโมสรหรือเครื่องแบบสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวทำด้วยแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง(ง) ดุมโลหะสีทองขนาดเล็กตรึงปลายสายรัดคางติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม(จ)[๓]ตราหน้าหมวก เป็นรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎและมีใบชัยพฤกษ์อยู่ภายใต้สมอ ปลายโค้งโอบขึ้นบนทั้งสองข้างลักษณะต่างกัน คือนายทหารประทวนชั้นพันจ่า ทำด้วยโลหะสีทองและมีใบชัยพฤกษ์ ๒ ข้างข้างละ ๔ ใบ กว้าง ๖.๗ เซนติเมตร สูง ๗.๓ เซนติเมตรนักเรียนนายเรือพระมหามงกุฎปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทอง สมอปักด้วยดิ้นเงินหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นเงินใบชัยพฤกษ์ปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทอง ๒ ข้าง ข้างละ ๒ ใบบนพื้นเบาะสักหลาดสีน้ำเงินดำกว้าง ๕ เซนติเมตร สูง ๕.๕ เซนติเมตรนายทหารสัญญาบัตร พระมหามงกุฎปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองสมอปักด้วยดิ้นเงินหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นเงินใบชัยพฤกษ์ปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทอง ๒ ข้าง ข้างละ ๔ ใบ บนพื้นเบาะสักหลาดสีน้ำเงินดำกว้าง ๖.๗ เซนติเมตร สูง ๗.๓ เซนติเมตร(ฉ) ผ้าพันหมวก เป็นแถบลายถักสีดำ กว้าง ๔ เซนติเมตร(๕) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี ด้านหน้าหมวกมีตราปักด้วยด้ายสีน้ำเงินดำรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีสูง ๓ เซนติเมตร ติดอยู่ตรงกึ่งกลางมีสายร่นที่ขอบหมวกด้านหลัง(๖) หมวกเหล็กสีกากีมีสายรัดคางหนังสีน้ำตาลหรือแถบผ้าสีกากี กว้าง ๑.๕ เซนติเมตรข้อ ๘ ผ้าผูกคอสีดำ รูปสามเหลี่ยมและพับมุมข้างหนึ่งเข้ากับด้านฐานอีกข้างหนึ่งให้ส่วนที่พับซ้อนกัน กว้าง ๖ เซนติเมตร ผูกชายทั้ง ๒ ข้าง ต่อกันคล้องไว้ใต้ปกหลังให้ส่วนกึ่งกลางที่พับอยู่ข้างหน้าตรงแนวอกเสื้อโดให้ส่วนซ้ายทับส่วนขวา และผูกด้วยแถบผ้าสีขาวสำหรับผูกผ้าผูกคอเป็นเงื่อนโบเหนือชายสุดผ้าผูกคอ๖ เซนติเมตรข้อ ๙ สายโยงมีดเป็นสายเชือกถักสีขาว ขนาดโตโดยรอบ ๑.๗ เซนติเมตร คล้องไว้ใต้ปกหลัง และอยู่บนผ้าผูกคอสีดำโดยให้แผ่นถักรูปสี่เหลี่ยมลายขัดทับบนเงื่อนโบ ปลายสายสอดลงในกระเป๋าเสื้อข้อ ๑๐ เสื้อมี ๑๕ แบบ คือ(๑) เสื้อกะลาสีสีขาว เปิดคอเพียงอก มีผ้าปกหลังสีน้ำเงินรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากมีแถบผ้าสีขาวกว้าง ๒ เซนติเมตร ตรึงรอบผืนผ้าห่างจากขอบ ๐.๕ เซนติเมตร แขนยาวรวบข้อมือชายเสื้อยาวปิดตะโพก ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายมีกระเป๋าปะไม่มีปก ๑ กระเป๋าใต้คอเสื้อด้านหน้ามีแถบผ้าสีขาว ๒ ชาย ยาวชายละ ๒๕ เซนติเมตร สำหรับผูกผ้าผูกคอ(๒) เสื้อซับใน ทำด้วยผ้าสีขาวคอกลมเรียบรอบวงคอขลิบด้วยแถบผ้าสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร แขนยาวเพียงเหนือข้อศอก(๓) เสื้อกะลาสีสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อกะลาสีสีขาวเว้นแต่แขนเสื้อยาวเพียงใต้ศอกประมาณ ๖ เซนติเมตร และมีผ้าปกหลังสีกากี(๔) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม มีกระเป๋าบน ๒ กระเป๋า กระเป๋าล่าง ๒กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ กระเป๋าบนมีปก รูปชายแหลมสามชายไม่ขัดดุมกระเป๋าล่างไม่มีปก ชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิดไว้ข้างละ ๑๐ เซนติเมตร(๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากี คอแบะแบบชายสามเหลี่ยมมีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม มีกระเป๋าบน ๒กระเป๋า กระเป๋าล่าง ๒ กระเป๋า กระเป๋าทั้ง ๔ เป็นกระเป๋าปะมีปกรูปชายแหลมสามชายมีกระดุมโลหะสีทองขนาดเล็กขัดปกกระเป๋า กระเป๋าละ ๑ ดุมที่เอวเสื้อมีสายรัดขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางด้านหลังเปิดไว้ถึงสายรัดเอว(๖) เสือคอพับสีขาว ที่คอและแนวอกเสื้อมีดุมกลมแบนสีขาว ๖ดุม แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเพียงศอก ที่อกเสื้อมีกระเป๋าปะมีปก ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า มุมกระเป๋าและปกตัดมุม มีดุมขัดปก ๑ ดุมเมื่อใช้เสื้อแบบนี้ชนิดแขนยาวจะใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีด้วยก็ได้(๗) เสื้อคอพับสีกากี เช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีขาวเว้นแต่ให้ใช้กระดุมสีกากี และไม่ใช้ผ้าผูกคอ(๘) เสื้อสโมสรสีขาว แบบเมสส์แจ๊กเกตคอแบะเป็นรูปคอมนปาดเอวระหว่างชายเสื้อกับชายคอเสื้อด้านหน้าตามทางดิ่งมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ข้าง ข้างละ ๒ ดุม และประมาณแนวดุมคู่บนที่ใต้ชายพับแหลมด้านล่างสุดมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่อีกข้างละ๑ ดุม ดุมทั้งสองนี้มีสายสร้อยโลหะสีทองร้อยติดกัน(๙) เสื้อกั๊กสีขาว หรือสีน้ำเงินดำ หน้าอกเว้า ระหว่างชายเสื้อกับหน้าอกมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก๓ หรือ ๔ ดุม ที่เหนือชายเสื้อมีกระเป๋าเจาะไม่มีปก ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋าชายล่างสุดของเสื้อบากเป็นรูปสามเหลี่ยมและเปิดด้านหลัง มีสายรัดตอนบนและล่าง(๑๐) เสื้อกั๊กสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อกั๊กสีขาว(๑๑) เสื้อเชิ้ตอกแข็งหรืออกจีบสีขาว ข้อมือแข็ง ประกอบกับคอพับแข็งชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อ(๑๒) เสื้อกะลาสีสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับเสื้อกะลาสีสีขาวเว้นแต่เครื่องหมายยศและเครื่องหมายชั้นการศึกษาเป็นแถบทำด้วยไหมสีเหลืองรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีและเครื่องหมายเหล่าปักด้วยไหมสีเหลือง(๑๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำคอแบะแบบชายสามเหลี่ยม มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๔ ดุม ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายมีกระเป๋า๑ กระเป๋า และที่เอวเสื้อมีกระเป๋า ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะไม่มีปกชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิดไว้ข้างละ ๑๐ เซนติเมตร ประดับเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายชั้นการศึกษาดังนี้(ก) นายทหารประทวนชั้นพันจ่าที่แขนเสื้อด้านนอกข้างซ้ายกึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอก ประดับเครื่องหมายยศเป็นบั้งทำด้วยแถบไหมสีเหลืองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๑๐ เซนติเมตรให้มุมบั้งขึ้นข้างบน รูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี และเครื่องหมายเหล่าปักด้วยไหมสีเหลืองตรึงติดตรงกลางแขนเสื้อ(ข) นักเรียนนายเรือ ที่ชายสุดคอแบะติดสาบสักหลาดสีขาวกว้าง๔ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตรมีรังดุมทำด้วยแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองรองรับเครื่องหมายชั้นการศึกษา(ค) นายทหารสัญญาบัตร เครื่องหมายยศทำด้วยแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองประดับรอบปลายแขนเสื้อทั้ง๒ ข้าง คือนายเรือและนายนาวา มีขนาด ลักษณะและจำนวนแถบเช่นเดียวกับแถบบนอินทรธนู เว้นแต่ขมวดวงกลมให้มีเส้นผ่าศูนย์กลางจรดรอบนอก๕ เซนติเมตรพลเรือจัตวา มีแถบกว้าง ๕ เซนติเมตร ๑ แถบ และเหนือแถบนี้มีแถบกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ขมวดเป็นวงกลม ๑ วง เส้นผ่าศูนย์กลางจรดรอบนอก ๕เซนติเมตรพลเรือตรีขึ้นไป มีแถบกว้าง ๕ เซนติเมตร ๑ แถบและมีแถบกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ประดับเหนือขึ้นไป มีจำนวนตามชั้นยศ ดังนี้พลเรือตรี ๑ แถบพลเรือโท ๒ แถบพลเรือเอก ๓ แถบจอมพลเรือ ๔ แถบการประดับแถบ ให้แถบล่างสุดอยู่ห่างจากปลายแขนเสื้อพอสมควร เว้นระยะระหว่างแถบ๐.๖ เซนติเมตร เฉพาะแถบบนสุดขมวดเป็นวงกลม มีเส้นผ่าศูนย์กลางจรดรอบนอก ๕เซนติเมตร โดยให้ชายแถบที่ขมวดทับอยู่บนตวัดไปทางหลัง(๑๔) เสื้อสวมกันหนาว มีดังนี้(ก) เสื้อสวมกันหนาว สำหรับพลทหาร นักเรียนจ่า และนายทหารประทวนชั้นจ่าทำด้วยสักหลาดน้ำเงินดำเป็นเสื้อชั้นนอกคอแบะ ที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่๒ แถว แถวละ ๔ ดุม ชายเสื้อยาวเพียงครึ่งขาท่อนบน(ข) เสื้อสวมกันหนาว สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่านักเรียนนายเรือ และนายทหารสัญญาบัตร ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ เป็นเสื้อโอเวอร์โคตที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๔ ดุมมีแถบสักหลาดสีน้ำเงินดำรัดหลังปลายแถบขัดดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ข้างละ ๑ ดุม ชายเสื้อยาวครึ่งน่องเสื้อแบบนี้ให้มีอินทรธนูตามชั้นยศประกอบด้วยเสื้อสวมกันหนาวตาม (ก) และ (ข) ให้สวมทับเครื่องแบบปกติเครื่องแบบสโมสร เครื่องแบบกันหนาวหรือเครื่องแบบสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว(๑๕) เสื้อสโมสรสีดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำแบบเมสส์แจ๊กเกตคอแบะแบบชายสามเหลี่ยมปาดเอวระหว่างชายเสื้อกับคอเสื้อด้านหน้าตามทางดิ่งมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ ข้าง ข้างละ๓ ดุม และประมาณแนวดุมคู่กลางที่ใต้ชายพับแหลมด้านล่างสุดมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่อีกข้างละ ๑ ดุมดุมทั้งสองนี้มีสายสร้อยโลหะสีทองร้อยติดกัน มีเครื่องหมายยศที่ปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ข้าง เช่นเดียวกับเสื้อคอแบะสีน้ำเงินดำตาม (๑๓) (ค)ข้อ ๑๑ กางเกงมี ๗ แบบ คือ(๑) กางเกงกะลาสีสีขาว ผ่าเอวทั้งสองข้าง ขัดดุมข้างละ ๓ดุม หรือจะใช้ซิปแทนก็ได้ ที่ตะเข็บขวามีกระเป๋าเจาะ ๑ กระเป๋ามีสายร่นที่เอวและขัดดุมข้างละ ๒ ดุม ปลายขากว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ เซนติเมตรและไม่เกิน ๒๗ เซนติเมตร(๒) กางเกงกะลาสีสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงกะลาสีสีขาว(๓) กางเกงกะลาสีสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงกะลาสีสีขาว(๔) กางเกงขายาวสีขาว แบบสากลไม่พับปลายขาด้านหลังมีกระเป๋าเจาะไม่มีปก ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า มีดุมปิดปากกระเป๋า ปลายขากว้างไม่น้อยกว่า๒๒ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๗ เซนติเมตร(๕) กางเกงขายาวสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีขาว(๖) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีขาว(๗) กางเกงแถบไหมทอง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีน้ำเงินดำเว้นแต่ที่แนวตะเข็บกางเกงทางด้านนอกทั้งสองข้างมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองขนาดต่างกันคือนายทหารชั้นนายเรือและนายนาวา กว้าง ๓.๒ เซนติเมตรนายทหารชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือ กว้าง ๕ เซนติเมตรข้อ ๑๒ เข็มขัดหนังสีดำตัวเข็มขัดทำด้วยหนังสีดำกว้าง ๓.๒ เซนติเมตร เป็นเข็มขัดรูด ปลายสายมนแหลมหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมน กว้าง ๓.๖ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตรมีลายดุนรูปพวงใบชัยพฤกษ์ ตรงกลางมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีข้อ ๑๓ ดุมโลหะสีทอง มีลายดุนรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎขนาดเล็กเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ขนาดใหญ่ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๓ เซนติเมตรข้อ ๑๔ รองเท้า มี ๒ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ สีน้ำตาล หรือสีขาวชนิดผูกเชือกสำหรับรองเท้าสีขาวจะทำด้วยผ้าใบก็ได้(๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ชนิดผูกเชือกหรือสายรัดหรือยืดข้างรองเท้าทุกแบบต้องไม่มีลวดลายพื้นต้องทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังและมีส้นข้อ ๑๕ ถุงเท้า ให้ใช้สีเดียวกับรองเท้าข้อ ๑๖ สนับแข้งสูงครึ่งน่อง ทำด้วยผ้าใบสีขาวหรือสีกากี มีสายรัดตอนบนและล่างตามแบบราชนาวี ข้อ ๑๗ กระบี่มีดังนี้(๑) กระบี่นักเรียนนายเรือ ลักษณะตามแบบราชนาวี ยาว ๔๐เซนติเมตร ปลายด้ามเป็นรูปหัวช้างทำด้วยโลหะสีทอง(๒) กระบี่นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ลักษณะตามแบบราชนาวียาวประมาณ ๘๕ เซนติเมตร มีโกร่งทำด้วยโลหะสีทอง มีลายฉลุ มีพู่ไหมสีเหลืองประกอบด้วยปลายด้ามเป็นรูปหัวช้างทำด้วยโลหะสีเดียวกับโกร่งฝักทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำมีเครื่องประกอบและมีห่วงทำด้วยโลหะสีทอง ๒ห่วง(๓) กระบี่นายทหารสัญญาบัตรลักษณะเช่นเดียวกับกระบี่นายทหารประทวนชั้นพันจ่า เว้นแต่พู่ทำด้วยไหมทองขัดไหมสีน้ำเงินดำข้อ ๑๘ สายกระบี่ทำด้วยหนังสีดำเป็นสาย ๒ สาย กว้างสายละ ๑.๕ เซนติเมตร ตอนบนมีขอสำหรับแขวนกับเข็มขัดตอนล่างมีขอชนิดแหนบสำหรับเกี่ยวกระบี่ สำหรับนายทหารสัญญาบัตร เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศทำด้วยสักหลาดกว้าง๑.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตรตรึงตรงกลางตามยาวด้านนอกข้อ ๑๙ ซองกระบี่สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายทหารสัญญาบัตรทำด้วยหนังสีขาวหรือสีดำตอนบนมีสาย ๒ สาย สำหรับแขวนติดกับเข็มขัดส่วนที่ ๓อินทรธนูและเครื่องหมายยศ ข้อ ๒๐ อินทรธนูมีดังนี้(๑) อินทรธนูสำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่า และนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายเรือและนายนาวาเป็นอินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ปลายรวบ กว้าง๕ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๑๒ เซนติเมตร ที่ปลายรวบติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๑ ดุม(๒) อินทรธนูสำหรับนักเรียนนายเรือ ลักษณะเช่นเดียวกับอินทรธนูตาม(๑) เว้นแต่มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๐.๖ เซนติเมตรตรึงที่กึ่งกลางอินทรธนูตามยาว(๓) อินทรธนูสำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือลักษณะเช่นเดียวกับอินทรธนูตาม (๑) เว้นแต่ทำด้วยสักหลาดสีตามพรรค และมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๕ เซนติเมตร ตรึงด้านบนเต็มแผ่นอินทรธนูข้อ ๒๑ เครื่องหมายยศมีดังนี้(๑) นายทหารประทวนชั้นจ่า มี ๒ แบบ คือ(ก) สำหรับเสื้อกะลาสี เป็นบั้งรูปหางนกแซงแซวทำด้วยแถบสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร หักมุม ๑๒๐ องศา ปลายบั้งทั้ง ๒ข้าง ห่างกัน ๘ เซนติเมตร เหนือบั้งมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีปักด้วยไหมสีเดียวกับบั้งตรึงบนแผ่นผ้าสีเดียวกับเสื้อแผ่นผ้านี้เย็บติดตรงกลางแขนเสื้อด้านนอกเหนือข้อศอกข้างซ้ายกึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอก มุมบั้งอยู่ด้านล่าง มีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือจ่าตรี ๑ บั้งจ่าโท ๒ บั้งจ่าเอก ๓ บั้งในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้งให้ติดซ้อนกันขึ้นไปตามส่วนยาวของแขนเสื้อท่อนบน เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๕ เซนติเมตร(ข) สำหรับเสื้อซับใน เป็นบั้งรูปหางนกแซงแซวปักด้วยไหมสีน้ำเงินดำ ตรงกลางแขนเสื้อด้านนอกเหนือข้อศอกซ้ายกึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอกกว้าง ๐.๓ เซนติเมตร หักมุม ๑๒๐ องศาปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๔ เซนติเมตรมุมบั้งอยู่ด้านล่าง มีจำนวนบั้งตาม (ก)ในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้งให้ติดซ้อนกันขึ้นไปตามส่วนยาวของแขนเสื้อท่อนบน เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๓ เซนติเมตร(๒) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า เป็นบั้งรูปหางนกแซงแซวทำด้วยแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๖ เซนติเมตร หักมุม ๑๓๐ องศา ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้ง๒ ข้าง หันมุมแหลมไปทางด้านคอ ปลายบั้งห่างจากต้นอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๓ เซนติเมตรมีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือพันจ่าตรี ๑ บั้งพันจ่าโท ๒ บั้งพันจ่าเอก ๓ บั้งในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้งให้ติดซ้อนกันขึ้นไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู โดยเว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๓เซนติเมตร(๓) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายเรือและนายนาวา เป็นแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ขมวดเป็นวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลางจรดรอบนอก ๔ เซนติเมตรโดยให้ชายแถบที่ขมวดทับอยู่บนตวัดไปทางหลังเรียกว่าแถบขมวดแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร เรียกว่าแถบใหญ่และแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๖ เซนติเมตร เรียกว่าแถบเล็ก ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้างเริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร มีจำนวนแถบตามชั้นยศ คือเรือตรี แถบขมวด ๑ แถบเรือโท แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบเล็ก ๑ แถบเรือเอก แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบใหญ่ ๑ แถบนาวาตรี แถบขมวด ๑ แถบ แถบใหญ่ ๑ แถบ กับแถบเล็ก ๑ แถบ แทรกอยู่ระหว่างกลางนาวาโท แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบใหญ่ ๒ แถบนาวาเอก แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบใหญ่ ๓ แถบในกรณีที่มีแถบมากกว่า ๑ แถบให้แถบขมวดอยู่เหนือแถบอื่นไปทางด้านคอ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร(๔) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือ เป็นรูปจักรทำด้วยโลหะสีเงินจักรจอมพลเรือเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๒ เซนติเมตร จักรนายพลเรือเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๘เซนติเมตร ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕เซนติเมตร มีจำนวนจักรตามชั้นยศ คือพลเรือจัตวา ๑ จักร ประดับกึ่งกลางด้านกว้างพลเรือตรี ๒ จักร ประดับเรียงตามขวางพลเรือโท ๓ จักรประดับเป็นรูปสามเหลี่ยมให้ด้านฐานอยู่ด้านไหล่พลเรือเอก ๔ จักร ประดับเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนให้มุมแหลมวางตามยาวจอมพลเรือ ๕ จักร ประดับเป็นรูปวงกลม ภายในมีรูปคธาไขว้และพวงใบชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีเงินให้ปลายคธาเฉียงไปทางด้านคอ(๕) เครื่องหมายยศสำหรับประดับชายคอเสื้อคอพับทั้ง ๒ ข้างใช้เฉพาะภายในกรมกอง มีดังนี้(ก) นายทหารประทวนชั้นพันจ่าเป็นบั้งรูปหางนกแซงแซวทำด้วยโลหะสีทองกว้าง ๐.๒ เซนติเมตร หักมุม ๑๓๐ องศาปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร มุมบั้งอยู่เบื้องบน มีจำนวนบั้งตาม (๒)เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๒ เซนติเมตร(ข) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายเรือและนายนาวาเป็นรูปดอกประดู่กว้าง ๑.๓ เซนติเมตร ให้ยอดอยู่เบื้องบนมีจำนวนดอกประดู่ตามชั้นยศคือเรือตรี ๑ ดอก ทำด้วยโลหะสีทองเรือโท ๒ ดอก ทำด้วยโลหะสีทองเรือเอก ๓ ดอก ทำด้วยโลหะสีทองนาวาตรี ๑ ดอก ทำด้วยโลหะสีเงินนาวาโท ๒ ดอก ทำด้วยโลหะสีเงินนาวาเอก ๓ ดอก ทำด้วยโลหะสีเงินในกรณีที่มีดอกประดู่มากกว่า ๑ ดอกให้ประดับเรียงทางข้างตามแนวชายคอเสื้อ(ค) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือ เป็นรูปจักรเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีเงิน มีจำนวนจักรตาม (๔)ส่วนที่ ๔เครื่องหมายพรรคเครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายพิเศษ ข้อ ๒๒ เครื่องหมายพรรคและเครื่องหมายเหล่าสำหรับพลทหารนักเรียนจ่า และนายทหารประทวน มีดังนี้(๑) พรรคนาวินเหล่าปืนใหญ่ รูปปืนใหญ่ไขว้เหล่าตอร์ปิโด รูปตอร์ปิโดไขว้เหล่าทุ่นระเบิด รูปทุ่นระเบิดเหล่าสามัญ รูปพังงาเหล่าสัญญาณพนักงานเรดาร์ รูปศรกับจอเรดาร์เหล่าสัญญาณพนักงานโซนาร์ รูปศรไขว้กับหูฟังเหล่าสัญญาณวิทยุ รูปสายฟ้ากับปีกเหล่าสัญญาณทัศนสัญญาณ รูปธงสองมือเหล่าสัญญาณแตรเดี่ยว รูปแตรสั้นเหล่าอุทกศาสตร์ รูปสามเหลี่ยมล้อมรอบลูกโลก(๒) พรรคกลินเหล่าเครื่องจักรไอน้ำ รูปใบจักรเรือเหล่าเครื่องยนต์ รูปใบจักรเรือเหล่าเครื่องไฟฟ้า รูปใบจักรเรือ(๓) พรรคนาวิกโยธินเหล่าทหารราบ รูปปืนเล็กยาวไขว้เหล่าทหารปืนใหญ่สู้อากาศยาน รูปปืนใหญ่ไขว้เหล่าทหารปืนใหญ่รักษาฝั่ง รูปปืนใหญ่ไขว้เหล่าทหารขนส่งเรือเล็กสามัญ รูปพังงา เหล่าทหารขนส่งเรือเล็กช่างกล รูปใบจักรเรือเหล่าทหารขนส่งรถ รูปกงล้อเหล่าทหารช่าง รูปพลั่วและค้อนไขว้เหล่าทหารสื่อสาร รูปสายฟ้ากับปืนเล็กยาว(๔) พรรคพิเศษเหล่าทหารสารบรรณ รูปปากกาไขว้เหล่าทหารพลาธิการ รูปลูกกุญแจไขว้เหล่าทหารการเงิน รูปปากกาและลูกกุญแจไขว้กับมีวงเงินเหรียญล้อมรอบเหล่าทหารพระธรรมนูญ รูปพระดุลพ่าห์กับสมอเหล่าทหารสรรพาวุธ รูปปืนตอร์ปิโดและค้อนไขว้เหล่าทหารช่างยุทธโยธาทั่วไป รูปเฟืองจักรเหล่าทหารช่างยุทธโยธาช่างเขียน รูปวงเวียนกับไม้ฉากไขว้เหล่าทหารช่างยุทธโยธาช่างอีเลคทรอนิคส์ รูปดาวกับวิถีเหล่าทหารช่างยุทธโยธาช่างไฟฟ้าสื่อสาร รูปโทรศัพท์กับอามาเจอร์เหล่าทหารวิทยาศาสตร์ รูปโครงสร้างของเบนซินประกอบกับวงจรอีเลคตรอนเหล่าทหารดุริยางค์ รูปพิณฝรั่งเหล่าทหารแพทย์ รูปพญานาคพันไม้เท้าเหล่าทหารอุตุนิยมวิทยา รูปถ้วยวัดลมประกอบกับศรลมเครื่องหมายเหล่าสำหรับพลทหาร นักเรียนจ่าและนายทหารประทวนชั้นจ่าปักด้วยด้ายหรือไหมสีน้ำเงินดำที่แขนเสื้อกะลาสีข้างซ้ายเหนือบั้งใต้รูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี สำหรับนักเรียนดุริยางค์ให้ใช้เครื่องหมายเหล่าทหารดุริยางค์สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าทำด้วยโลหะสีทองกว้าง ๓ เซนติเมตร ติดที่กึ่งกลางอินทรธนูทั้ง๒ ข้าง ระหว่างดุมกับมุมบั้งอันบนข้อ ๒๓ เครื่องหมายพรรคและเครื่องหมายเหล่าสำหรับนักเรียนนายเรือและนายทหารสัญญาบัตรใช้สักหลาดสี ดังนี้พรรคนาวิน สีน้ำเงินดำพรรคกลิน สีม่วงพรรคนาวิกโยธิน สีเหลืองเหล่าทหารสารบรรณ สีขาวเหล่าทหารพลาธิการ สีขาวเหล่าทหารการเงิน สีขาวเหล่าทหารพระธรรมนูญ สีฟ้าเหล่าทหารสรรพาวุธ สีเทาเหล่าทหารช่างยุทธโยธา สีเลือดหมูเหล่าทหารวิทยาศาสตร์ สีเขียวแก่เหล่าทหารดุริยางค์ สีแสดเหล่าทหารแพทย์ สีแดงสำหรับนักเรียนนายเรือ เป็นแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตรสอดใต้แถบไหมทอง หรือวัตถุเทียมไหมทองบนอินทรธนู ทั้ง ๒ ข้างสำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นเรือตรีเป็นแถบสอดใต้แถบเครื่องหมายยศบนอินทรธนูด้านไหล่ทั้ง ๒ ข้าง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตรสำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นเรือโทถึงนาวาเอก เป็นแถบสอดระหว่างแถบเครื่องหมายยศบนอินทรธนูทั้ง๒ ข้างในกรณีประดับเครื่องหมายยศที่ปลายแขนเสื้อ ให้สอดสักหลาดสีเครื่องหมายพรรคและเครื่องหมายเหล่าเช่นเดียวกับที่สอดไว้บนอินทรธนูข้อ ๒๔ เครื่องหมายพิเศษมีดังนี้(๑) นายทหารที่ดำรงตำแหน่งเสนาธิการ ฝ่ายเสนาธิการหรือตำแหน่งซึ่งกำหนดว่าเป็นตำแหน่งฝ่ายเสนาธิการให้ใช้สายยงยศไหมทองขัดไหมสีน้ำเงินดำ หรือไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำเป็นสายถัก๑ เส้น ประกอบด้วยตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม สายเกลี้ยง ๒ เส้น ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวาสำหรับสายถักให้คล้องใต้แขนขวาผ่านหน้าอกสำหรับสายเกลี้ยงทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ๑ เส้น ส่วนอีก ๑ เส้นทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมารวมกับปลายสายถักที่ดุมอกเสื้อ ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ที่อกเสื้อถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอปิดคล้องที่ดุมเสื้อเม็ดที่หนึ่ง ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอแบะหรือเสื้อสโมสรคล้องใต้ชายพับประมาณแนวเดียวกับดุมเม็ดที่หนึ่งของเสื้อชั้นนอกคอปิดสายยงยศทำด้วยไหมทองขัดไหมสีน้ำเงินดำหรือไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำใช้ประกอบกับเครื่องแบบ ดังนี้(ก) เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากีคอแบะซึ่งประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศเครื่องแบบสโมสร เครื่องแบบกันหนาวที่ประกอบด้วยเสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำหรือเครื่องแบบสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวที่ประกอบด้วยเสื้อสโมสรสีดำหรือเสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำใช้สายยงยศไหมทองขัดไหมสีน้ำเงินดำ(ข)เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากีคอแบะซึ่งไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใช้สายยงยศไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำ(ค) เมื่อแต่งเครื่องแบบที่ประกอบด้วยเสื้อคอพับซึ่งประดับอินทรธนูและเครื่องหมายยศตามข้อ ๒๐ และข้อ ๒๑ ใช้สายยงยศไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำ ๑เส้น ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมาคล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่สองปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา(๒) นายทหารคนสนิทหรือนายธง ให้ใช้สายยงยศไหมทองขัดไหมสีน้ำเงินดำหรือไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำ เป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบด้วยตุ้มโลหะสีทอง ๑ตุ้ม ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวาให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ด้านหน้าส่วนเครื่องแบบชนิดใดจะประดับสายยงยศไหมทองขัดไหมสีน้ำเงินดำหรือไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำ ให้อนุโลมตาม (๑) (ก) หรือ (ข)เมื่อแต่งเครื่องแบบที่ประกอบด้วยเสื้อคอพับซึ่งประดับอินทรธนูและเครื่องหมายยศตามข้อ๒๐ และข้อ ๒๑ ใช้สายยงยศไหมสีเหลืองขัดไหมสีน้ำเงินดำ ๑ เส้นทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวานายทหารที่ดำรงตำแหน่งที่ต้องใช้สายยงยศสำหรับเสนาธิการและมีตำแหน่งเป็นนายทหารคนสนิทหรือนายธงด้วยให้ประดับแต่สายยงยศสำหรับเสนาธิการแต่อย่างเดียว(๓) นายทหารที่ใช้สายยงยศตาม (๑) หรือ (๒)เมื่อแต่งเครื่องแบบที่ประกอบด้วยเสื้อไม่มีอินทรธนูให้มีอินทรธนูพิเศษเฉพาะด้านที่ติดสายยงยศและในโอกาสที่ต้องประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสายสะพาย ให้มีอินทรธนูพิเศษด้านที่คล้องสายสะพายนั้นด้วยส่วนนายทหารที่มิได้ใช้สายยงยศตาม (๑) หรือ (๒) คงให้มีอินทรธนูพิเศษเฉพาะด้านที่คล้องสายสะพายอินทรธนูพิเศษ มี ๒ แบบ คือ(ก) ชั้นนายเรือถึงนาวาตรีทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำตามแบบราชนาวี ด้านไหล่มีไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองขัดกันเป็นรูปห่วง๓ ห่วง ด้านคอมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๑ ดุม(ข) ชั้นนาวาโทขึ้นไป ถักด้วยไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองเป็นแผ่นอินทรธนูตามแบบราชนาวี ด้านคอมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๑ ดุม(๔) ทหารประจำเรือพระที่นั่งให้มีเครื่องหมายเป็นแผ่นโลหะรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลปัจจุบันกับพระมหามงกุฎประดับที่อกเสื้อตอนบนเบื้องขวาสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทำด้วยโลหะสีเงิน สำหรับทหารต่ำกว่านายทหารสัญญาบัตรทำด้วยโลหะสีทอง(๕) ทหารที่ทำหน้าที่สารวัตรทหาร ในขณะปฏิบัติหน้าที่ให้ใช้ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ประกอบด้วยตัวอักษร สห ตัวอักษรสูง๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ทำด้วยสักหลาดสีขาวเย็บติดกึ่งกลาง สวมทับแขนเสื้อตรงกึ่งกลางต้นแขนขวาให้ตัวอักษรอยู่ด้านนอก(๖) นักเรียนนายเรือให้มีเครื่องหมายชั้นการศึกษาเป็นดุมเกลี้ยง ทำด้วยโลหะสีทองรูปมะนาวตัดคว่ำติดที่คอเสื้อเครื่องแบบทั้ง ๒ ข้าง โดยมีรังดุมทำด้วยด้ายถักสีขาวรองรับดุมเครื่องหมายชั้นมีจำนวนดุมตามชั้นการศึกษา คือชั้นปีที่หนึ่ง ๑ ดุมชั้นปีที่สอง ๒ ดุมชั้นปีที่สาม ๓ ดุมชั้นปีที่สี่ ๔ ดุมชั้นปีที่ห้า ๕ ดุมชั้นปีที่หก ๖ ดุมนักเรียนนายเรือที่มีตำแหน่งเป็นหัวหน้านักเรียนให้มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีเงินเป็นรูปสมอ ๓ ตัว ประกอบกันเป็นวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง๒ เซนติเมตร ไขว้กับจักรขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๔ เซนติเมตรอยู่ภายใต้พระมหามงกุฎประดับที่กึ่งกลางอินทรธนูทั้ง ๒ ข้าง ผู้ที่มีตำแหน่งเป็นหัวหน้ากราบให้มีเครื่องหมายเช่นเดียวกับหัวหน้านักเรียนประดับที่กึ่งกลางอินทรธนูเฉพาะข้างขวา ผู้ที่มีตำแหน่งเป็นนายภาคให้มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีเงินเป็นรูปสมอ๓ ตัว ประกอบกันเป็นวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ไขว้กับจักรขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง๑.๔ เซนติเมตร ประดับที่กึ่งกลางอินทรธนูเฉพาะข้างขวา และผู้ทีมีตำแหน่งเป็นนายตอนให้มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีเงินเป็นรูปสมอ ๓ ตัว ประกอบกันเป็นวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง๒ เซนติเมตร ประดับที่กึ่งกลางอินทรธนูเฉพาะข้างขวา(๗) นักเรียนจ่า ให้มีเครื่องหมายชั้นการศึกษาเป็นแถบทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำกว้าง ๑ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร เฉียง ๔๕ องศา ประดับที่แขนเสื้อข้างซ้ายใต้เครื่องหมายเหล่ามีจำนวนแถบตามชั้นการศึกษา คือชั้นปีที่หนึ่ง ๑ แถบชั้นปีที่สอง ๒ แถบในกรณีที่มีแถบมากกว่า ๑ แถบ ให้เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร(๘) นักเรียนดุริยางค์ให้มีเครื่องหมายชั้นการศึกษาเป็นแถบตามนอนทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๐.๕เซนติเมตร ยาว ๔ เซนติเมตร ประดับที่แขนเสื้อข้างซ้ายใต้เครื่องหมายเหล่า มีจำนวนแถบตามชั้นการศึกษาคือชั้นปีที่หนึ่ง ๑ แถบชั้นปีที่สอง ๒ แถบชั้นปีที่สาม ๓ แถบชั้นปีที่สี่ ๔ แถบชั้นปีที่ห้า ๕ แถบในกรณีที่มีแถบมากกว่า ๑ แถบ ให้เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๓เซนติเมตรหมวด ๒เครื่องแบบทหารหญิง ส่วนที่ ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๒๕ เครื่องแบบพลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่ามี ๗ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว(ค) กระโปรงสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๒) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๓) เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอพับสีขาว และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๔) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอเปิดเว้นแต่ให้ใช้ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อนประกอบด้วย(๕) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ(๖) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาว และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีขาว(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๗) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำสำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำข้อ ๒๖ เครื่องแบบนายทหารประทวนชั้นพันจ่า มี ๘ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาวคอแบะ ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีขาว(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว(ค) กระโปรงสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๓) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๔) เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอพับสีขาว และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๕) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ(๖) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ(๗) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาว และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีขาว(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๘) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำข้อ ๒๗ เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตรมี ๑๐ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปกติขาวคอแบะ ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาวและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีขาว(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว(ค) กระโปรงสีขาว(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๓) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๔) เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อคอพับสีขาว และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) เข็มขัดหนังสีดำ(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ(๕) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ(๖) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ(๗) เครื่องแบบสโมสรปกติเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าสโมสรหนังสีขาว(๘) เครื่องแบบสโมสรเต็มยศ ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะปาดเอวสีขาว และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายประกอบด้วย(ค) กระโปรงยาวสีดำ(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าสโมสรหนังสีดำ(๙) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีขาว(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๑๐) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวประกอบด้วย(ก) หมวกพับปีก(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาว และมีผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำส่วนที่ ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๒๘ หมวกเป็นหมวกพับปีก ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ พับปีกด้านข้างทั้งสองด้าน ปลอกหมวกทำด้วยผ้าสีขาวและมีตราหน้าหมวกต่างกัน คือ(๑) พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่า ทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี สูง ๔ เซนติเมตร(๒) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎและมีใบชัยพฤกษ์อยู่ภายใต้สมอปลายโค้งโอบขึ้นบนสองข้างข้างละ ๔ ใบ กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร สูง ๖ เซนติเมตร(๓)[๔]นายทหารสัญญาบัตร ลักษณะเช่นเดียวกับ (๒) เว้นแต่พระมหามงกุฎและใบชัยพฤกษ์ปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองสมอปักด้วยดิ้นเงินหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นเงิน บนพื้นเบาะสักหลาดสีน้ำเงินดำนายทหารหญิงยศตั้งแต่นาวาโทขึ้นไปให้มีผ้าพันหมวกด้านหน้าปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปใบชัยพฤกษ์๑ แถวข้อ ๒๙ เสื้อมี ๖ แบบ คือ(๑) เสื้อคอพับสีขาว ปกแบบคอบัวปลายปกแหลมแขนยาวรัดข้อมือที่ขอบพันรอบข้อมือมีดุมสีขาวข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเหนือข้อศอก ๖ เซนติเมตรพับปลายแขน ๓ เซนติเมตร ที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม(๒) เสื้อคอเปิดสีขาว ปกแบบคือบัวปลายปกแหลมมีตะเข็บหลัง ๓ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม แขนสั้นเหนือข้อศอก ๖ เซนติเมตรพับปลายแขน ๓ เซนติเมตร มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่งมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กขัดปกกระเป๋า กระเป๋าละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม(๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว คอแบะแบบปลายแหลมมีตะเข็บ ๓ตะเข็บ ที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม อกเสื้อทั้งสองข้างมีปกกระเป๋าชายแหลม ๓ ชาย(๔) เสื้อชั้นนอกคอแบะปาดเอวสีขาว คอแบะแบบปลายแหลมที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม มีสายสร้อยโลหะสีทองร้อยดุมคู่กลาง(๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว(๖) เสื้อสวมกันหนาว ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำชายเสื้อเบื้องล่างยาวครึ่งน่อง ที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๓ดุมเสื้อแบบนี้ใช้สวมทับเครื่องแบบทุกชนิดเพื่อกันหนาวข้อ ๓๐ กระโปรงมี ๓ แบบ คือ(๑) กระโปรงสีขาว ยาวปิดเข่าพอสมควร ทางด้านหน้าขวาและซ้ายมีกระเป๋าไม่มีปกข้างละ ๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเฉียงลงทางข้างเล็กน้อยชายกระโปรงไม่บาน(๒) กระโปรงสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีขาว ถ้าใช้กับเครื่องแบบปกติน้ำเงินดำให้ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ(๓) กระโปรงยาวสีดำ ทำด้วยผ้าหรือเสิร์จสีดำ ชายกระโปรงยาวคลุมเท้าและให้ใช้ผ้าคาดเอวสีดำประกอบด้วยข้อ ๓๑ เข็มขัดหนังสีดำ ตัวเข็มขัดทำด้วยหนังสีดำกว้าง ๓.๒ เซนติเมตร เป็นเข็มขัดรูด ปลายสายมนแหลม หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมนกว้าง ๓.๖ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีลายดุนเป็นรูปพวงใบชัยพฤกษ์ตรงกลางมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีข้อ ๓๒ รองเท้ามี ๔ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว เป็นชนิดไม่ผูกเชือกส้นสูงไม่เกิน ๖ เซนติเมตร รองเท้าแบบนี้จะทำด้วยผ้าใบก็ได้(๒) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๓) รองเท้าสโมสรหนังสีขาว พื้นบาง ส้นสูงไม่เกิน ๑๐เซนติเมตร(๔) รองเท้าสโมสรหนังสีดำลักษณะเช่นเดียวกับรองเท้าสโมสรหนังสีขาวรองเท้าทั้ง ๔ แบบนี้ไม่มีลวดลายอย่างใดและพื้นทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังข้อ ๓๓ ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน เป็นชนิดยาวเหนือเข่าจะใช้กับเครื่องแบบซึ่งไม่ได้กำหนดให้ใช้ถุงเท้าด้วยก็ได้ข้อ ๓๔ กระเป๋าถือมี ๔ แบบ คือ(๑) กระเป๋าสีขาว ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนัง สูงไม่เกิน ๑๘เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๒๓ เซนติเมตร มีสายสะพายรูปตามแบบราชนาวีสำหรับนายทหารสัญญาบัตร และนายทหารประทวนชั้นพันจ่าใช้ประกอบกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะเครื่องแบบปกติขาวคอเปิด เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศหรือเครื่องแบบกันหนาว ส่วนนายทหารประทวนชั้นจ่า ให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบกันหนาวเท่านั้น(๒) กระเป๋าสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าสีขาวสำหรับใช้ประกอบเครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดเครื่องแบบปกติลำลองคอพับหรือเครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวส่วนนายทหารประทวนชั้นจ่าให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบปกติขาวคอเปิดเครื่องแบบครึ่งยศและเครื่องแบบเต็มยศด้วย(๓) กระเป๋าสโมสรปกติ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว สูงไม่เกิน๑๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๒๐ เซนติเมตร ไม่มีสายสะพาย รูปตามแบบราชนาวีสำหรับใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรปกติ(๔) กระเป๋าสโมสรเต็มยศ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าสโมสรปกติ สำหรับใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรเต็มยศกระเป๋าทั้ง ๔ แบบนี้ ไม่มีลวดลายและให้ใช้ตามสีของรองเท้าโดยปกติให้ถือด้วยมือซ้าย สำหรับกระเป๋าสีขาวและกระเป๋าสีดำจะสะพายที่ไหล่ซ้ายห้อยลงมาประมาณแนวเข็มขัดก็ได้ส่วนที่ ๓อินทรธนูและเครื่องหมายยศ ข้อ ๓๕ อินทรธนูสำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายทหารสัญญาบัตรเป็นอินทรธนูแข็งทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าปลายรวบ กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๑๑ เซนติเมตร ที่ปลายรวบติดกระดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก๑ ดุมข้อ ๓๖ เครื่องหมายยศ มีดังนี้(๑)[๕]นายทหารประทวนชั้นจ่า เป็นบั้งรูปหางนกแซงแซว สำหรับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำทำด้วยแถบไหมสีเหลืองสำหรับเสื้อแบบอื่นทำด้วยแถบสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๐.๗ เซนติเมตร หักมุม ๑๒๐ องศาปลายบั้งทั้ง ๒ ข้าง ห่างกัน ๖ เซนติเมตร เหนือบั้งมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีปักด้วยไหมสีเดียวกับบั้งตรึงบนแผ่นผ้าสีเดียวกับเสื้อแผ่นผ้านี้เย็บติดตรงกลางแขนเสื้อด้านนอกเหนือข้อศอกข้างซ้ายกึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอกมุมบั้งอยู่ด้านล่าง มีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือจ่าตรี ๑ บั้งจ่าโท ๒ บั้งจ่าเอก ๓ บั้งในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง ให้ติดซ้อนกันขึ้นไปตามส่วนยาวของแขนเสื้อท่อนบนเว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๔ เซนติเมตร(๒) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า เป็นบั้งรูปหางนกแซงแซว มี ๒แบบ คือ(ก) บั้งประดับบนอินทรธนู ทำด้วยแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง๐.๖ เซนติเมตร หักมุม ๑๓๐ องศา ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้ง ๒ ข้าง หักมุมแหลมไปทางด้านคอปลายบั้งห่างจากต้นอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๓ เซนติเมตร มีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือพันจ่าตรี ๑ บั้งพันจ่าโท ๒ บั้งพันจ่าเอก ๓ บั้งในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง ให้ติดซ้อนกันขึ้นไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนูเว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๓ เซนติเมตร(ข) บั้งประดับที่แขนเสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำทำด้วยแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร หักมุม ๑๓๐ องศา ปลายบั้งทั้ง ๒ ข้าง ห่างกัน๘ เซนติเมตร เย็บติดที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอกมุมบั้งขึ้นข้างบน เหนือบั้งมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีปักด้วยไหมสีเดียวกับบั้งมีจำนวนบั้งเช่นเดียวกับบั้งประดับบนอินทรธนูในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้งให้ติดซ้อนกันขึ้นไปตามส่วนยาวของแขนเสื้อ เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๕ เซนติเมตร(๓) นายทหารสัญญาบัตร เป็นแถบ มี ๒ แบบ คือ(ก) แถบประดับบนอินทรธนูเป็นแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ขมวดเป็นวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลางจรดรอบนอก๔ เซนติเมตร โดยให้ชายแถบที่ขมวดทับอยู่บนตวัดไปทางหลังเรียกว่าแถบขมวด แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร เรียกว่า แถบใหญ่และแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๐.๖เซนติเมตร เรียกว่า แถบเล็ก ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูทางด้านไหล่๐.๕ เซนติเมตร มีจำนวนแถบตามชั้นยศ คือเรือตรี แถบขมวด ๑ แถบเรือโท แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบเล็ก ๑ แถบเรือเอก แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบใหญ่ ๑ แถบนาวาตรี แถบขมวด ๑ แถบ แถบใหญ่ ๑ แถบ กับแถบเล็ก ๑ แถบ แทรกอยู่ระหว่างกลางนาวาโท แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบใหญ่ ๒ แถบนาวาเอก แถบขมวด ๑ แถบ กับแถบใหญ่ ๓ แถบในกรณีที่มีแถบมากกว่า ๑ แถบ ให้แถบขมวดอยู่เหนือแถบอื่นไปทางด้านคอเว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร(ข) แถบประดับที่แขนเสื้อคอแบะสีน้ำเงินดำเป็นแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ด้านนอกขมวดเป็นวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลางจรดรอบนอก ๔ เซนติเมตรโดยให้ชายแถบที่ขมวดทับอยู่บนตวัดไปทางหลังเรียกว่า แถบขมวดแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร เรียกว่าแถบใหญ่และแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๖ เซนติเมตร เรียกว่าแถบเล็ก ตรึงรอบแขนทั้งสองข้างเริ่มต้นห่างจากปลายแขนเสื้อพอสมควร มีจำนวนแถบเช่นเดียวกับแถบประดับบนอินทรธนูในกรณีที่มีแถบมากกว่า ๑ แถบให้แถบขมวดอยู่เหนือแถบอื่นไปทางด้านศอก เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตรส่วนที่ ๔เครื่องหมายพรรคเครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายพิเศษ ข้อ ๓๗ เครื่องหมายพรรคเครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายพิเศษลักษณะและการใช้อย่างเดียวกับเครื่องหมายพรรคเครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายพิเศษของทหารชายโดยอนุโลมหมวด ๓เครื่องแบบพิเศษ ข้อ ๓๘ ทหารที่ทำหน้าที่สารวัตรทหาร ให้ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย(๑) หมวกเหล็กหรือรองในหมวกเหล็กสีขาวมีสายรัดคางหนังสีขาวกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ลักษณะต่างกัน คือ(ก) พลทหารและนายทหารประทวน ตรงกึ่งกลางด้านหน้าหมวกมีอักษรสห สีน้ำเงินดำ ขนาดตัวอักษรสูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะช่องไฟห่างกัน ๓เซนติเมตร มีแถบสีน้ำเงินดำ ๑ แถบ กว้าง ๔ เซนติเมตรคาดริมขอบหมวกโดยรอบเว้นระยะห่างจากตัวอักษรข้างละ ๓ เซนติเมตร(ข) นายทหารสัญญาบัตรมีตราหน้าหมวกทำด้วยโลหะสีทองรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎและมีใบชัยพฤกษ์อยู่ภายใต้สมอปลายโค้งโอบขึ้นบนทั้งสองข้างข้างละ ๔ ใบ กว้าง ๖.๗ เซนติเมตร สูง ๗.๓ เซนติเมตร(๒) เสื้อ ดังนี้ คือ(ก) พลทหาร ใช้เสื้อกะลาสีสีกากี ประดับเครื่องหมายเหล่าตามข้อ๒๒(ข) นายทหารประทวนชั้นจ่า ใช้เสื้อกะลาสีสีกากี ตามข้อ ๑๐ (๓)ประดับเครื่องหมายยศตามข้อ ๒๑ และเครื่องหมายเหล่าตามข้อ ๒๒(ค) นายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายสัญญาบัตรใช้เสื้อคอพับสีกากีตามข้อ ๑๐ (๗) แขนยาวประดับอินทรธนูตามข้อ ๒๐เครื่องหมายยศตามข้อ ๒๑ และเครื่องหมายเหล่าตามข้อ ๒๒ หรือข้อ ๒๓ แล้วแต่กรณี(๓) กางเกง ดังนี้ คือ(ก) พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่า ใช้กางเกงกะลาสีสีกากีตามข้อ๑๑ (๒)(ข) นายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายทหารสัญญาบัตรใช้กางเกงขายาวสีกากีตามข้อ ๑๑ (๕)(๔) เข็มขัดหนังสีขาว กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร เป็นเข็มขัดรูดปลายสายมนแหลม หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมน กว้าง ๕.๗ เซนติเมตรยาว ๖.๕ เซนติเมตร มีลายดุนรูปพวงใบชัยพฤกษ์ ตรงกลางมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี(๕) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกประกอบด้วยสนับแข้งสีขาวสูงครึ่งน่อง ทำด้วยผ้าใบสีขาวมีสายรัดตอนบนและล่างตามแบบราชนาวี(๖) สายนกหวีด ทำด้วยด้ายหรือไหมสีขาว ลักษณะต่างกัน คือ(ก) พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่า มีลักษณะเช่นเดียวกับสายโยงมีดตามข้อ๙ ปลายสายผูกนกหวีดสนามสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อ(ข) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ใช้สายถัก ๑ สาย คล้องแขนซ้ายและสายเกลี้ยง ๑ สาย โยงจากใต้อินทรธนูข้างซ้ายปลายสายผูกนกหวีดสนามสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อข้างซ้าย(ค) นายทหารสัญญาบัตร ใช้สายถัก ๑ สาย คล้องแขนขวาและสายเกลี้ยง ๑ สาย โยงจากใต้อินทรธนูข้างขวา ปลายสายผูกนกหวีดสนามสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อข้างขวากับมีสายถักโยงจากใต้อินทรธนูข้างขวา ปลายสายมีตุ้มโลหะสีเงิน ๑ ตุ้มกลัดที่ดุมเสื้อเม็ดที่สองข้อ ๓๙ ทหารที่ทำหน้าที่ดับเพลิง ให้ใช้หมวกทำด้วยวัตถุทนไฟสีกากีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กสีกากี เว้นแต่มีสันนูนที่ยอดหมวกเสื้อทำด้วยผ้าทนไฟสีกากีเป็นเสื้อชั้นนอกคอพับมีขอเกี่ยวที่คอเสื้อ ๑ อัน ที่แนวอกเสื้อมีขอขัดทำด้วยโลหะสีเงิน๕ อัน ที่เอวเสื้อมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า แขนยาวเพียงข้อมือ ขอบเสื้อขอบแขนเสื้อและขอบกระเป๋าขลิบด้วยแถบผ้าสีน้ำเงินดำ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร และรองเท้ายางกันน้ำสีดำสูงครึ่งน่องข้อ ๔๐ ทหารที่มีหน้าที่ใช้เครื่องยนต์หรือทำหน้าที่การช่างขณะปฏิบัติหน้าที่ให้ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย(๑) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ(๒) เสื้อคอพับสีน้ำเงินดำที่คอและแนวอกเสื้อมีดุมกลมแบนสีดำ ๕ ดุม ซ่อนอยู่ในสาบเสื้อ แขนสั้นเหนือข้อศอกที่อกเสื้อข้างซ้ายมีกระเป๋าปะไม่มีปก ๑ กระเป๋า ชายเสื้อปล่อยยาวปิดเอว เฉพาะนายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายทหารสัญญาบัตรให้ใช้เครื่องหมายยศตามข้อ๒๑ (๕) ติดชายคอเสื้อด้วย(๓) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำแบบช่างลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีขาวตามข้อ ๑๑ (๔) เว้นแต่มีกระเป๋าข้างขากางเกงด้านนอกใต้เข่าอีกข้างละ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีปกมุมกระเป๋าและปกตัดมุม มีดุมขัดปกกระเป๋าข้างละ ๑ ดุม(๔) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำตามข้อ ๑๔ (๑) หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำตามข้อ๑๔ (๒) สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายทหารสัญญาบัตรจะใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังสีน้ำตาลแทนก็ได้ข้อ ๔๑ ทหารที่ทำงานในอากาศขณะปฏิบัติหน้าที่ให้ใช้เครื่องแบบชุดเสื้อกางเกงติดกันสีแสดหรือสีกากีแกมเขียวประดับเครื่องหมายยศและมีเครื่องประกอบตามที่กองทัพเรือกำหนดข้อ ๔๒ ทหารซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาพยาบาลให้ใช้เสื้อและเครื่องแบบ ดังนี้(๑) ขณะปฏิบัติหน้าที่ในสถานพยาบาล(ก) แพทย์ ใช้เสื้อคลุมสีขาวยาวเหนือเข่าเล็กน้อยแขนสั้นเหนือข้อศอก คอเปิด ผ่าอกตลอด ติดดุมกลมแบนสีขาว ๓ ดุมผ่าด้านหลังจากชายเสื้อขึ้นมา ๒๕ เซนติเมตร มีช่องเปิดที่ตะเข็บข้าง ข้างละช่องมีกระเป๋าที่อกเสื้อข้างซ้าย ๑ กระเป๋า และที่แนวเอวด้านหน้าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีปก(ข) พยาบาลชาย ใช้เสื้อคลุมสีขาว ยาวปิดตะโพกแขนสั้นเหนือข้อศอก คอตั้ง ผ่าข้างด้านขวาจากคอเสื้อมาตามบ่าอ้อมหน้าไหล่ลงไปตามสีข้างถึงชายเสื้อติดดุมกดที่คอเสื้อ๑ ดุม บนบ่า ๓ ดุม หน้าไหล่ ๑ ดุม ตามแนวสีข้าง ๔ ดุมผ่าด้านหลังจากชายเสื้อขึ้นมา ๒๐ เซนติเมตร ตรงกลางอกมีสาบปลายแหลม กว้าง ๔เซนติเมตร ยาว ๒๐ เซนติเมตร เย็บติดไว้ มีกระเป๋าที่อกเสื้อข้างซ้าย ๑ กระเป๋าและที่แนวเอวด้านขวา ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีปก(ค) พยาบาลหญิง ใช้หมวกพยาบาลสีขาวแบบสากลมีแถบกำมะหยี่สีดำติดตามยาวที่ส่วนบนของขอบหมวก มีขนาดและจำนวน ดังนี้แถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ สำหรับพยาบาลชั้นนายทหารประทวนแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบสำหรับพยาบาลชั้นนายทหารสัญญาบัตรยศนายเรือแถบกว้าง ๒ เซนติเมตร ๑ แถบ สำหรับพยาบาลชั้นนายทหารสัญญาบัตรยศนายนาวาเสื้อและกระโปรงติดกันสีขาวคอเปิดผ่ากลางครึ่งท่อนมีสายคาดเอวกว้าง ๓ เซนติเมตร ส่วนบนด้านหน้าทั้ง ๒ ข้าง มีเกล็ดเล็กข้างละ๕ เกล็ด ติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กที่อกเสื้อ ๓ ดุม และที่สายคาดเอว ๑ ดุมแขนสั้นเหนือข้อศอกตลบแขนขึ้น ๓ เซนติเมตร หรือแขนยาวรัดข้อมือ ปลายแขนพับมีดุมติดข้อมือทำด้วยโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ๑ ดุม ส่วนล่างเป็นกระโปรงแบบ ๖ ชิ้น ยาวเสมอเข่า มีกระเป๋าระดับใต้สายคาดเอวข้างละ๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเฉียงลงทางข้างเล็กน้อย ถุงเท้ายาวหรือสั้นสีขาวรองเท้าหุ้มส้นผ้าใบหรือหนังพื้นยางสีขาว หรือรองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาวตามข้อ ๓๒ (๑)ถ้าใช้เสื้อและกระโปรงติดกันแบบแขนสั้นให้ใช้ถุงเท้าสั้นกับรองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าหนังหุ้มส้นพื้นยางสีขาว ถ้าใช้เสื้อและกระโปรงติดกันแบบแขนยาวให้ใช้ถุงเท้ายาวกับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว(๒) ขณะปฏิบัติหน้าที่ในสนาม ให้แต่งเครื่องแบบเช่นเดียวกับทหารในหน่วยนั้นและให้มีเครื่องหมายกาชาดที่หมวกเหล็กตรงกึ่งกลางด้านหน้าและที่แขนเสื้อข้างขวาท่อนบนด้านนอกข้อ ๔๓ ทหารที่มีหน้าที่ขี่ม้าหรือทหารทั่วไปในโอกาสขี่ม้าเมื่อแต่งเครื่องแบบที่ใช้กางเกงขายาวสีกากีหรือสีขาวจะใช้กางเกงแบบขี่ม้าสีกากีหรือสีขาวและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมีสนับแข้งผ้าใบสีเดียวกับกางเกงสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่าและสนับแข้งหนังสีดำสำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าและนายทหารสัญญาบัตรก็ได้นายทหารประทวนและนายทหารสัญญาบัตรจะใช้รองเท้าสูงหนังสีดำติดเดือยทำด้วยโลหะสีเงินก็ได้ข้อ ๔๔ เสื้อกันฝนสำหรับสวมทับเครื่องแบบ มีดังนี้(๑) ทหารชาย เป็นเสื้อชนิดมีแขนทำด้วยผ้ากันฝนหรือพลาสติคสีน้ำเงินดำหรือสีเทา(๒) ทหารหญิง เป็นเสื้อคลุมหรือเสื้อมีแขน ทำด้วยผ้ากันฝนหรือพลาสติคสีน้ำเงินดำหรือสีเทาหรือพลาสติคสีขาวชนิดใสไม่มีลวดลายเมื่อใช้เสื้อกันฝนจะใช้พลาสติคสีขาวชนิดใสหุ้มหมวกและใช้รองเท้ากันฝนสวมทับรองเท้าก็ได้หมวด ๔เครื่องแบบเฉพาะกาล ข้อ ๔๕ ผู้ที่กำลังศึกษาหรือรับการฝึกอบรมอยู่ในโรงเรียนหรือสถานศึกษาของทหารในต่างประเทศถ้ามีระเบียบของประเทศนั้นบ่งให้ผู้ศึกษาหรือผู้รับการฝึกอบรมต้องแต่งเครื่องแบบตามแบบของประเทศนั้นเมื่อได้รับอนุญาตจากประเทศนั้นแล้ว ก็ให้แต่งเครื่องแบบของประเทศนั้นได้ข้อ ๔๖ ให้กองทัพเรือกำหนดส่วนประกอบเพิ่มเติมเครื่องแบบตามกฎกระทรวงนี้เพื่อความสะดวกแก่การปฏิบัติหน้าที่ในบางโอกาสได้ตามที่เห็นสมควรข้อ ๔๗ เพื่อประโยชน์ในการฝึกและความสะดวกแก่การปฏิบัติราชการตามปกติราชการทะเล ราชการสนาม การฝึกหัดศึกษาในเรือหรือภายในหน่วยทหารบนบก การรักษาการณ์ในเรือและบนบกตลอดจนกิจการอื่น ๆ ให้กองทัพเรือกำหนดเครื่องแบบ เครื่องประกอบและวิธีแต่งได้ตามที่เห็นสมควรหมวด ๕เบ็ดเตล็ด ข้อ ๔๘ ทหารซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ๆ เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศเครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบสโมสรเต็มยศ หรือเมื่อแต่งเครื่องแบบอย่างอื่นตามคำสั่งหรือตามหมายกำหนดการเมื่อแต่งเครื่องแบบสโมสรปกติ จะประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จำลองขนาดย่อมก็ได้แต่ถ้าเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชนิดคล้องคอหรือดาราให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จริงและถ้ามีชนิดคล้องคอหรือดาราหลายดวง ควรประดับชั้นสูงดวงเดียวในกรณีที่มีกำหนดนัดหมายของทางราชการให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับดวงจริง และถ้ากำหนดให้สวมสายสะพายก็ให้สวมทับเสื้อเมื่อแต่งเครื่องแบบทั่ว ๆ ไปให้ใช้แพรแถบของเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ๆ ทำเป็นแผ่น กว้าง ๑.๕ เซนติเมตรติดที่อกเสื้อเบื้องซ้ายเหนือกระเป๋าบนข้อ ๔๙ ในเวลาแต่งเครื่องแบบ ห้ามมิให้ใช้สิ่งอื่นใดติดหรือทับเครื่องแบบนอกจากเครื่องหมายที่ทางราชการได้อนุญาตข้อ ๕๐ ทหารนอกประจำการเมื่อแต่งเครื่องแบบตามกฎกระทรวงนี้ ให้ใช้เครื่องหมายยศ เครื่องหมายพรรค และเครื่องหมายเหล่าเช่นเดียวกับทหารประจำการเว้นแต่(๑) พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่านอกประจำการปักรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎไม่มีรัศมีที่เหนือเครื่องหมายเหล่า(๒) นายทหารประทวนชั้นพันจ่านอกประจำการมีรูปสมอทำด้วยโลหะสีทองประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้างแทนเครื่องหมายเหล่า(๓) นายทหารสัญญาบัตรนอกประจำการ มีรูปสมอทำด้วยโลหะสีเงินประดับที่กึ่งกลางอินทรธนูทั้งสองข้างหรือเหนือเครื่องหมายยศที่แขนเสื้อทั้งสองข้าง แล้วแต่กรณีข้อ ๕๑ การใช้วัตถุเทียมตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้ให้เป็นไปตามที่กองทัพเรือกำหนดข้อ ๕๒ เพื่อให้การแต่งเครื่องแบบต่างๆ ตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้มีรูปลักษณะอย่างเดียวกันให้กองทัพเรือสร้างเครื่องแบบตัวอย่างหรือเขียนรูปตัวอย่างขึ้นไว้เป็นมาตรฐานให้ไว้ ณ วันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๘พลตรี ป. อดิเรกสารรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากเครื่องแบบทหารเรือซึ่งกำหนดไว้โดยกฎกระทรวง (พ.ศ.๒๔๙๘)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๑ ได้ใช้มาเป็นเวลานานแล้ว เครื่องแบบและส่วนประกอบของเครื่องแบบที่กำหนดไว้บางอย่างล้าสมัยไม่เหมาะสมที่จะใช้แต่งในปัจจุบันสมควรปรับปรุงให้เหมาะสมแก่กาลสมัย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๗[๖]หมายเหตุ :- หมายเหตุในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากในปัจจุบันมีการผลิตวัตถุเทียมซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงกับดิ้นทองและดิ้นเงินที่ใช้ทำส่วนประกอบของเครื่องแบบทหารเรือขึ้นได้แล้วสมควรกำหนดให้ใช้วัตถุเทียมดิ้นทองและดิ้นเงินทำส่วนประกอบของเครื่องแบบทหารเรือได้และโดยที่ขนาดของเครื่องหมายยศของนายทหารประทวนหญิงชั้นจ่าที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ไม่เหมาะสมกับรูปร่างและขนาดของทหารหญิงสมควรกำหนดขนาดเสียใหม่ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้พรรณพร/เพิ่มเติม๒๕ เมษายน๒๕๖๒พรรณพร/ปรับปรุง๗ พฤษภาคม๒๕๖๒[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๒/ตอนที่ ๒๖๒/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๒๕ ธันวาคม ๒๕๑๘[๒] ข้อ๗ (๔) (ก) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๗[๓] ข้อ๗ (๔) (จ) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือฉบับที่ ๑๗[๔] ข้อ๒๘ (๓) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๗[๕] ข้อ๓๖ (๑) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๗[๖] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๔/ตอนที่ ๖๘/หน้า ๕๗๕/๒๖ กรกฎาคม ๒๕๒๐