คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 647/2532หลักกฎหมาย: การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่า และการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อการนำร่องเรือ น. ซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือรวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือน. และบริษัท ฟ. ผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้บริษัท ซ.เป็นผู้กระทำการแทนแต่บริษัทซ. มีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศจึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทน การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือ น. และบริษัท ฟ.และเพียงแต่จำเลยได้ร่วมตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งกับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้บัญชีสินค้าเพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยการขนส่งฝ่ายดิบของบริษัทพิพัฒนกิจเท็กซ์ไทล์ จำกัด ผู้เอาประกันภัยจากประเทศสหรัฐอเมริกามายังท่าเรือกรุงเทพ และสินค้าได้ขาดหายไปบางส่วนโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้เอาประกันภัยแล้ว จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้องเอาจากจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนต่างประเทศรับทำการขนส่งหลายทอดกับเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซิน ผู้ขนส่ง ขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์ จำเลยให้การว่าจำเลยไม่ได้เป็นตัวแทนต่างประเทศของเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซินคงเป็นแต่เพียงตัวแทนบริษัท โซวินฟล็อต ในประเทศไทยในการดำเนินพิธีการศุลกากร การท่าเรือแห่งประเทศไทย กรมเจ้าท่าและกองตรวจคนเข้าเมืองเพื่ออำนวยความสะดวกแก่เรือบรรทุกสินค้าดังกล่าวไม่ได้เป็นผู้ขนส่ง หรือ ขนส่งร่วมกับเรือสินค้าผู้ขนส่ง ไม่ได้เข้าร่วมตรวจนับสินค้าและขอรับสินค้า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยชำระเงินและดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่าและการท่าเรือแห่งประเทศไทย เพื่อการนำร่องเรือนิโคเลย์คารามซินซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กับเมื่อเรือเข้าเทียบท่าแล้วจำเลยได้ร่วมกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาท จากนั้นก็รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งเพื่อนำไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทย เมื่อสินค้าขาดจำนวน จำเลยก็แจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสินค้าขาเข้ากรมศุลกากรขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ตามที่พิจารณาได้ความมานั้นจะเป็นการที่จำเลยเข้าร่วมขนส่งและเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลหรือไม่ เห็นว่า การติดต่อเพื่อการนำร่องเรือเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบกิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้แก่บริษัทโซวินฟล็อตแห่งสหภาพโซเวียตเป็นผู้กระทำการแทน แต่เนื่องจากบริษัทโซวินฟล็อตมีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศ จึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทนดังปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1 การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีด้วยและลำพังแต่การที่จำเลยได้ร่วมกระทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยรับมอบใบตราส่งคืนมาแล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่ง กับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลดังที่โจทก์อ้าง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ตามฟ้อง ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 647/2532บริษัท เท เวศ ประกันภัย จำกัดโจทก์บริษัท ทา โซสชิปปิ้ง แอนด์ เอเยนซี จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 618การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่า และการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อการนำร่องเรือ น. ซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือรวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือน. และบริษัท ฟ. ผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้บริษัท ซ.เป็นผู้กระทำการแทนแต่บริษัทซ. มีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศจึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทน การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือ น. และบริษัท ฟ.และเพียงแต่จำเลยได้ร่วมตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งกับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้บัญชีสินค้าเพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยการขนส่งฝ่ายดิบของบริษัทพิพัฒนกิจเท็กซ์ไทล์ จำกัด ผู้เอาประกันภัยจากประเทศสหรัฐอเมริกามายังท่าเรือกรุงเทพ และสินค้าได้ขาดหายไปบางส่วนโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้เอาประกันภัยแล้ว จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้องเอาจากจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนต่างประเทศรับทำการขนส่งหลายทอดกับเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซิน ผู้ขนส่ง ขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์ จำเลยให้การว่าจำเลยไม่ได้เป็นตัวแทนต่างประเทศของเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซินคงเป็นแต่เพียงตัวแทนบริษัท โซวินฟล็อต ในประเทศไทยในการดำเนินพิธีการศุลกากร การท่าเรือแห่งประเทศไทย กรมเจ้าท่าและกองตรวจคนเข้าเมืองเพื่ออำนวยความสะดวกแก่เรือบรรทุกสินค้าดังกล่าวไม่ได้เป็นผู้ขนส่ง หรือ ขนส่งร่วมกับเรือสินค้าผู้ขนส่ง ไม่ได้เข้าร่วมตรวจนับสินค้าและขอรับสินค้า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยชำระเงินและดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่าและการท่าเรือแห่งประเทศไทย เพื่อการนำร่องเรือนิโคเลย์คารามซินซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กับเมื่อเรือเข้าเทียบท่าแล้วจำเลยได้ร่วมกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาท จากนั้นก็รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งเพื่อนำไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทย เมื่อสินค้าขาดจำนวน จำเลยก็แจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสินค้าขาเข้ากรมศุลกากรขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ตามที่พิจารณาได้ความมานั้นจะเป็นการที่จำเลยเข้าร่วมขนส่งและเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลหรือไม่ เห็นว่า การติดต่อเพื่อการนำร่องเรือเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบกิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้แก่บริษัทโซวินฟล็อตแห่งสหภาพโซเวียตเป็นผู้กระทำการแทน แต่เนื่องจากบริษัทโซวินฟล็อตมีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศ จึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทนดังปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1 การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีด้วยและลำพังแต่การที่จำเลยได้ร่วมกระทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยรับมอบใบตราส่งคืนมาแล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่ง กับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลดังที่โจทก์อ้าง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ตามฟ้อง ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(เกียรติ จาตนิลพันธุ์-บุญส่ง คล้ายแก้ว-นิเวศน์ คำผอง)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในเรื่องรับขนของทางทะเล หลักที่จะวินิจฉัยว่าตัวแทนเรือ(ShippingAgent) เช่น จำเลยในคดีนี้ ได้กระทำการในลักษณะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอด ซึ่งจะต้องร่วมรับผิดเมื่อของเกิดความเสียหายขึ้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618 หรือไม่นั้นมีแนวคำพิพากษาฎีกาวางหลักไว้ดังนี้ 1. หากตัวแทนเรือมีพฤติการณ์ในการร่วมขนส่งสินค้าด้วย เช่นจัดการขนสินค้าจากเรือไปเก็บไว้ที่คลังสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย (คำพิพากษาฎีกาที่ 848/2521) จัดการหาคนเรือเครื่องมือขนถ่ายสินค้าออกจากเรือเดินทะเลนำไปที่หน้าท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย (คำพิพากษาฎีกาที่ 871/2521 และคำพิพากษาฎีกาที่ 1511/2526) ขอเช่าเครื่องมืออุปกรณ์การขนถ่ายสินค้า (คำพิพากษาฎีกาที่ 1665/2525 และคำพิพากษาฎีกาที่ 1980/2527) ถือว่าตัวแทนเรือเป็นผู้ร่วมขนส่งสินค้าในลักษณะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอด 2. หากตัวแทนเรือมีพฤติการณ์อื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับการร่วมขนส่งสินค้าโดยตรง เช่น เพียงแจ้งการมาถึงของเรือสินค้าให้ผู้ซื้อสินค้าทราบ (คำพิพากษาฎีกาที่ 4039/2530) ติดต่อกรมเจ้าท่าให้มีการนำร่องเพื่อให้เรือเข้าเทียบท่า แจ้งเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองให้ตรวจชาวต่างประเทศที่มากับเรือขออนุญาตนำเรือเข้าต่อกรมศุลกากรแจ้งกำหนดเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ และรับใบตราส่งจากผู้รับตราส่งแล้วออกใบปล่อยสินค้าเพื่อนำไปรับสินค้าจากนายเรือ(คำพิพากษาฎีกาที่ 648/2532) แจ้งการมาถึงของสินค้าให้ผู้รับตราส่งทราบ ให้ผู้รับตราส่งนำใบตราส่งมามอบเพื่อรับใบเบิกสินค้าจากจำเลยโดยจำเลยได้รับค่าตอบแทนจากบริษัทผู้ขนส่ง (คำพิพากษาฎีกาที่ 713/2532) หรือ เช่นพฤติการณ์ของจำเลยในคดีที่หมายเหตุนี้ไม่ถือว่าจำเลยอยู่ในฐานะเป็นผู้ร่วมขนส่งสินค้าหรือผู้ขนส่งหลายคนหลายทอด จากหลักข้างต้นนี้จะเห็นได้ว่า ข้อวินิจฉัยเกี่ยวกับพฤติการณ์ของจำเลยตามคำพิพากษาฎีกา 2 ฉบับ คือ คำพิพากษาฎีกาที่ 2259/2527(ติดต่อกับการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อทราบชื่อเรือ กำหนดเรือเข้าจองท่าเทียบเรือติดต่อกรมศุลกากรเพื่อตรวจสินค้าและทราบราคาสินค้าติดต่อกองตรวจคนเข้าเมืองเกี่ยวกับลูกเรือ แจ้งกรมเจ้าท่าเพื่อส่งเรือนำร่องและแจ้งให้เจ้าของสินค้านำใบตราส่งมามอบแก่จำเลยและรับใบปล่อยสินค้าที่จำเลยลงลายมือชื่อเพื่อไปรับสินค้าจากการท่าเรือฯ และรับจองระวางสินค้าที่จะออกจากท่าเรือแห่งประเทศไทยไปยังประเทศอื่นซึ่งจำเลยจะลงลายมือชื่อในใบตราส่งแทนเจ้าของเรือ)และคำพิพากษาฎีกาที่ 3790/2530(บริษัทตัวแทนเรือแจ้งให้ผู้รับตราส่งไปติดต่อกับจำเลย จำเลยเป็นผู้ติดต่อการท่าเรือแห่งประเทศไทยขออนุญาตนำเรือเข้าเทียบท่า เป็นผู้ออกใบสั่งปล่อยสินค้าให้กับผู้รับตราส่งไปรับสินค้าจากคลังสินค้า) ที่จำเลยไม่มีพฤติการณ์ในการร่วมขนส่งสินค้าด้วยเลย แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามีลักษณะร่วมกันขนสินค้าอันเป็นการขนส่งหลายทอด น่าจะถือว่าถูกกลับเสียแล้ว ฉันทวัธน์วรทัตคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยการขนส่งฝ่ายดิบของบริษัทพิพัฒนกิจเท็กซ์ไทล์ จำกัด ผู้เอาประกันภัยจากประเทศสหรัฐอเมริกามายังท่าเรือกรุงเทพ และสินค้าได้ขาดหายไปบางส่วนโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้เอาประกันภัยแล้ว จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้องเอาจากจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนต่างประเทศรับทำการขนส่งหลายทอดกับเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซิน ผู้ขนส่ง ขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์ จำเลยให้การว่าจำเลยไม่ได้เป็นตัวแทนต่างประเทศของเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซินคงเป็นแต่เพียงตัวแทนบริษัท โซวินฟล็อต ในประเทศไทยในการดำเนินพิธีการศุลกากร การท่าเรือแห่งประเทศไทย กรมเจ้าท่าและกองตรวจคนเข้าเมืองเพื่ออำนวยความสะดวกแก่เรือบรรทุกสินค้าดังกล่าวไม่ได้เป็นผู้ขนส่ง หรือ ขนส่งร่วมกับเรือสินค้าผู้ขนส่ง ไม่ได้เข้าร่วมตรวจนับสินค้าและขอรับสินค้า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยชำระเงินและดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่าและการท่าเรือแห่งประเทศไทย เพื่อการนำร่องเรือนิโคเลย์คารามซินซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กับเมื่อเรือเข้าเทียบท่าแล้วจำเลยได้ร่วมกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาท จากนั้นก็รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งเพื่อนำไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทย เมื่อสินค้าขาดจำนวน จำเลยก็แจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสินค้าขาเข้ากรมศุลกากรขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ตามที่พิจารณาได้ความมานั้นจะเป็นการที่จำเลยเข้าร่วมขนส่งและเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลหรือไม่ เห็นว่า การติดต่อเพื่อการนำร่องเรือเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบกิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้แก่บริษัทโซวินฟล็อตแห่งสหภาพโซเวียตเป็นผู้กระทำการแทน แต่เนื่องจากบริษัทโซวินฟล็อตมีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศ จึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทนดังปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1 การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีด้วยและลำพังแต่การที่จำเลยได้ร่วมกระทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยรับมอบใบตราส่งคืนมาแล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่ง กับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลดังที่โจทก์อ้าง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ตามฟ้อง ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 647/2532บริษัท เท เวศ ประกันภัย จำกัดโจทก์บริษัท ทา โซสชิปปิ้ง แอนด์ เอเยนซี จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 618การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่า และการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อการนำร่องเรือ น. ซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือรวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือน. และบริษัท ฟ. ผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้บริษัท ซ.เป็นผู้กระทำการแทนแต่บริษัทซ. มีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศจึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทน การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือ น. และบริษัท ฟ.และเพียงแต่จำเลยได้ร่วมตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งกับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้บัญชีสินค้าเพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้รับประกันภัยการขนส่งฝ่ายดิบของบริษัทพิพัฒนกิจเท็กซ์ไทล์ จำกัด ผู้เอาประกันภัยจากประเทศสหรัฐอเมริกามายังท่าเรือกรุงเทพ และสินค้าได้ขาดหายไปบางส่วนโจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้เอาประกันภัยแล้ว จึงรับช่วงสิทธิมาเรียกร้องเอาจากจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนต่างประเทศรับทำการขนส่งหลายทอดกับเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซิน ผู้ขนส่ง ขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์ จำเลยให้การว่าจำเลยไม่ได้เป็นตัวแทนต่างประเทศของเรือสินค้า นิโคเลย์คารามซินคงเป็นแต่เพียงตัวแทนบริษัท โซวินฟล็อต ในประเทศไทยในการดำเนินพิธีการศุลกากร การท่าเรือแห่งประเทศไทย กรมเจ้าท่าและกองตรวจคนเข้าเมืองเพื่ออำนวยความสะดวกแก่เรือบรรทุกสินค้าดังกล่าวไม่ได้เป็นผู้ขนส่ง หรือ ขนส่งร่วมกับเรือสินค้าผู้ขนส่ง ไม่ได้เข้าร่วมตรวจนับสินค้าและขอรับสินค้า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยชำระเงินและดอกเบี้ยตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "การที่จำเลยได้ดำเนินการติดต่อกรมเจ้าท่าและการท่าเรือแห่งประเทศไทย เพื่อการนำร่องเรือนิโคเลย์คารามซินซึ่งบรรทุกสินค้ารายพิพาทเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อกรมศุลกากรเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ กับเมื่อเรือเข้าเทียบท่าแล้วจำเลยได้ร่วมกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาท จากนั้นก็รับมอบใบตราส่งคืนมา แล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่งเพื่อนำไปรับสินค้าจากการท่าเรือแห่งประเทศไทย เมื่อสินค้าขาดจำนวน จำเลยก็แจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสินค้าขาเข้ากรมศุลกากรขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ตามที่พิจารณาได้ความมานั้นจะเป็นการที่จำเลยเข้าร่วมขนส่งและเป็นการขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลหรือไม่ เห็นว่า การติดต่อเพื่อการนำร่องเรือเข้าสู่ท่าและขอที่จอดเทียบเรือ กับติดต่อเพื่อให้พนักงานศุลกากรไปตรวจสินค้าในเรือ รวมทั้งแจ้งเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบกิจการเหล่านี้เป็นกิจการที่เจ้าของเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีผู้ขนส่งจะต้องกระทำโดยตนเองซึ่งได้มอบอำนาจให้แก่บริษัทโซวินฟล็อตแห่งสหภาพโซเวียตเป็นผู้กระทำการแทน แต่เนื่องจากบริษัทโซวินฟล็อตมีภูมิลำเนาอยู่ต่างประเทศ จึงได้มอบอำนาจช่วงให้จำเลยเป็นผู้ดำเนินกิจการเหล่านั้นแทนดังปรากฏตามเอกสารหมาย ล.1 การที่จำเลยกระทำไปดังกล่าวยังไม่พอให้ถือได้ว่าจำเลยได้ทำหน้าที่เป็นผู้เข้าร่วมขนส่งกับเรือนิโคเลย์คารามซินและบริษัทฟาร์อิสต์เทอร์นชิปปิ้งคัมปานีด้วยและลำพังแต่การที่จำเลยได้ร่วมกระทำการตรวจสอบสินค้ารายพิพาทกับพนักงานตรวจสอบสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยรับมอบใบตราส่งคืนมาแล้วออกใบรับของให้แก่ผู้รับตราส่ง กับแจ้งไปยังผู้อำนวยการกองตรวจสอบสินค้าขาเข้า กรมศุลกากร ขอแก้ไขบัญชีสินค้า เพื่อให้ผู้รับตราส่งไปดำเนินพิธีการศุลกากร ก็ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยอยู่ในฐานะผู้ขนส่งหลายคนหลายทอดตามวิธีการขนส่งทางทะเลดังที่โจทก์อ้าง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ตามฟ้อง ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(เกียรติ จาตนิลพันธุ์-บุญส่ง คล้ายแก้ว-นิเวศน์ คำผอง)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในเรื่องรับขนของทางทะเล หลักที่จะวินิจฉัยว่าตัวแทนเรือ(ShippingAgent) เช่น จำเลยในคดีนี้ ได้กระทำการในลักษณะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอด ซึ่งจะต้องร่วมรับผิดเมื่อของเกิดความเสียหายขึ้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 618 หรือไม่นั้นมีแนวคำพิพากษาฎีกาวางหลักไว้ดังนี้ 1. หากตัวแทนเรือมีพฤติการณ์ในการร่วมขนส่งสินค้าด้วย เช่นจัดการขนสินค้าจากเรือไปเก็บไว้ที่คลังสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย (คำพิพากษาฎีกาที่ 848/2521) จัดการหาคนเรือเครื่องมือขนถ่ายสินค้าออกจากเรือเดินทะเลนำไปที่หน้าท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย (คำพิพากษาฎีกาที่ 871/2521 และคำพิพากษาฎีกาที่ 1511/2526) ขอเช่าเครื่องมืออุปกรณ์การขนถ่ายสินค้า (คำพิพากษาฎีกาที่ 1665/2525 และคำพิพากษาฎีกาที่ 1980/2527) ถือว่าตัวแทนเรือเป็นผู้ร่วมขนส่งสินค้าในลักษณะเป็นผู้ขนส่งหลายคนหลายทอด 2. หากตัวแทนเรือมีพฤติการณ์อื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับการร่วมขนส่งสินค้าโดยตรง เช่น เพียงแจ้งการมาถึงของเรือสินค้าให้ผู้ซื้อสินค้าทราบ (คำพิพากษาฎีกาที่ 4039/2530) ติดต่อกรมเจ้าท่าให้มีการนำร่องเพื่อให้เรือเข้าเทียบท่า แจ้งเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองให้ตรวจชาวต่างประเทศที่มากับเรือขออนุญาตนำเรือเข้าต่อกรมศุลกากรแจ้งกำหนดเวลาเรือเข้าให้ผู้รับตราส่งทราบ และรับใบตราส่งจากผู้รับตราส่งแล้วออกใบปล่อยสินค้าเพื่อนำไปรับสินค้าจากนายเรือ(คำพิพากษาฎีกาที่ 648/2532) แจ้งการมาถึงของสินค้าให้ผู้รับตราส่งทราบ ให้ผู้รับตราส่งนำใบตราส่งมามอบเพื่อรับใบเบิกสินค้าจากจำเลยโดยจำเลยได้รับค่าตอบแทนจากบริษัทผู้ขนส่ง (คำพิพากษาฎีกาที่ 713/2532) หรือ เช่นพฤติการณ์ของจำเลยในคดีที่หมายเหตุนี้ไม่ถือว่าจำเลยอยู่ในฐานะเป็นผู้ร่วมขนส่งสินค้าหรือผู้ขนส่งหลายคนหลายทอด จากหลักข้างต้นนี้จะเห็นได้ว่า ข้อวินิจฉัยเกี่ยวกับพฤติการณ์ของจำเลยตามคำพิพากษาฎีกา 2 ฉบับ คือ คำพิพากษาฎีกาที่ 2259/2527(ติดต่อกับการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อทราบชื่อเรือ กำหนดเรือเข้าจองท่าเทียบเรือติดต่อกรมศุลกากรเพื่อตรวจสินค้าและทราบราคาสินค้าติดต่อกองตรวจคนเข้าเมืองเกี่ยวกับลูกเรือ แจ้งกรมเจ้าท่าเพื่อส่งเรือนำร่องและแจ้งให้เจ้าของสินค้านำใบตราส่งมามอบแก่จำเลยและรับใบปล่อยสินค้าที่จำเลยลงลายมือชื่อเพื่อไปรับสินค้าจากการท่าเรือฯ และรับจองระวางสินค้าที่จะออกจากท่าเรือแห่งประเทศไทยไปยังประเทศอื่นซึ่งจำเลยจะลงลายมือชื่อในใบตราส่งแทนเจ้าของเรือ)และคำพิพากษาฎีกาที่ 3790/2530(บริษัทตัวแทนเรือแจ้งให้ผู้รับตราส่งไปติดต่อกับจำเลย จำเลยเป็นผู้ติดต่อการท่าเรือแห่งประเทศไทยขออนุญาตนำเรือเข้าเทียบท่า เป็นผู้ออกใบสั่งปล่อยสินค้าให้กับผู้รับตราส่งไปรับสินค้าจากคลังสินค้า) ที่จำเลยไม่มีพฤติการณ์ในการร่วมขนส่งสินค้าด้วยเลย แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามีลักษณะร่วมกันขนสินค้าอันเป็นการขนส่งหลายทอด น่าจะถือว่าถูกกลับเสียแล้ว ฉันทวัธน์วรทัต