คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537หลักกฎหมาย: อุทธรณ์เรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารว่าเป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย เอกสารที่เป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีกหากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้มีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัว และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารดังกล่าวจึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบเมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์เมื่อจำเลยเลิกจ้างและไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปอันเนื่องมาจากการทำงานมาหักชำระได้หรือไม่ ต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 30 ซึ่งถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) ซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินดังกล่าวมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินนั้นมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลย เมื่อวันที่2 เมษายน 2536 ผู้รักษาการแทนผู้จัดการของจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า โจทก์ได้ถูกคณะกรรมการดำเนินการของจำเลยมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงานโดยจำเลยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า จำเลยจึงต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์เท่ากับค่าจ้างเป็นเงิน 7,772 บาท โจทก์ทำงานกับจำเลยเป็นเวลาเกินกว่า 3 ปีแล้วโจทก์ไม่มีความผิดจึงชอบที่จะได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง เป็นเงิน24,120 บาท จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจึงเป็นการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรม ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายเป็นเงิน 1,254,240 บาท และจำเลยไม่ได้จ่ายค่าจ้างในเดือนมีนาคม2536 และในวันที่ 1 กับวันที่ 2 เมษายน 2536 รวมเป็นค่าจ้าง4,288 บาท รวมเป็นเงินที่จำเลยจะต้องจ่ายให้แก่โจทก์ทั้งสิ้น1,290,420 บาท แต่จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงชอบที่จะเรียกดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันที่3 เมษายน 2536 ถึงวันฟ้องคิดเป็นเงินดอกเบี้ย 22,582 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินแก่โจทก์ 1,313,002 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของเงิน 1,290,420 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เป็นพนักงานของจำเลย ตั้งแต่ปี 2534เป็นต้นมา โจทก์เข้าทำงานไม่ตรงเวลา จำเลยได้ตักเตือนแล้วแต่โจทก์ก็ไม่ปฏิบัติตามคำตักเตือนของจำเลย จำเลยได้ลงโทษทางวินัยชั้นภาคทัณฑ์ตัดเงินเดือน ลดขั้นเงินเดือน ต่อมาโจทก์ได้ให้สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรว่าโจทก์เข้าทำงานไม่ตรงตามเวลา 92 ครั้งเป็นเหตุให้ถูกลงโทษทางวินัยหลายกรณี และเกรงว่าจะเสียประวัติในการทำงาน จึงจะขอลาออกจากการเป็นพนักงานของจำเลยประมาณเดือนพฤษภาคม 2536 แต่ในระหว่างที่ยังไม่ถึงเวลากำหนดการลาออกโจทก์จะไม่มาทำงานสายอีก แต่โจทก์ก็ยังคงมาทำงานสายอยู่เป็นประจำจำเลยจึงมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงาน การกระทำของจำเลยเป็นการกระทำโดยชอบด้วยระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยแล้วการกระทำของโจทก์เป็นการจงใจฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยเป็นกรณีที่ร้ายแรง จำเลยจึงไม่ต้องบอกกล่าวเลิกจ้างโจทก์ล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้วจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าเสียหาย ในระหว่างที่โจทก์ทำงานกับจำเลยนั้นโจทก์ได้ขอยืมเงินทดรองจ่ายจากจำเลยไปเป็นเงิน 4,180 บาท และโจทก์ยังไม่ได้หักล้างเงินยืมดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิที่จะตัดเงินค่าจ้างของโจทก์เพื่อชำระหนี้ดังกล่าวแก่จำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายเงินค่าจ้างจำนวน 4,288 บาท ให้แก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 974 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 3 เมษายน2536 จนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ข้อแรกว่า เอกสารหมาย ล.9 เป็นหนังสือเตือนของจำเลยหรือไม่จำเลยต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าชดเชย และค่าเสียหายจากการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรมแก่โจทก์หรือไม่ ก่อนวินิจฉัยปัญหาข้อนี้ เห็นควรวินิจฉัยตามที่จำเลยแก้อุทธรณ์ก่อนว่า อุทธรณ์ของโจทก์เกี่ยวกับเอกสารหมาย ล.9 เป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคแรก หรือไม่ เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารหมาย ล.9 ว่า เป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย ไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ สำหรับปัญหาดังกล่าว เห็นว่า ในเอกสารหมาย ล.9 นอกจากจะเป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลยแล้วโจทก์ยังให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก หากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้ ข้อความตอนหลังที่แสดงให้เห็นว่า คณะกรรมการสอบสวนได้ตักเตือนไม่ให้โจทก์กระทำการฝ่าฝืนในเรื่องการมาทำงานสายซ้ำอีก ซึ่งหากกระทำซ้ำอีกก็จะต้องได้รับโทษถึงกับให้ออก อันมีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัวด้วย และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารหมาย ล.9 นี้จึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบแล้ว เมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และจำเลยได้เตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ เมื่อจำเลยมีเหตุเลิกจ้างโจทก์ดังกล่าว จำเลยก็ไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้ว โจทก์ไม่อาจเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นโจทก์อุทธรณ์อีกข้อหนึ่งว่า จำเลยจะนำเงินทดรองจ่ายมาหักกลบลบหนี้กับค่าจ้างของโจทก์ไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) เห็นว่า ในเรื่องนี้ได้มีข้อกำหนดไว้เป็นการเฉพาะอยู่ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30แล้วว่า "ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปมาหักชำระได้หรือไม่ จึงต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว ซึ่งออกมาโดยอาศัยอำนาจแห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 103 ลงวันที่ 16 มีนาคม 2515ถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำกฎหมายที่โจทก์อ้างซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ได้ยืมจำเลยไปอันเนื่องมาจากการทำงานมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ยืมไปมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้ อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ก็ฟังไม่ขึ้น ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537นางสาว กา ญจนา วรสถิตย์โจทก์สหกรณ์ เคหสถาน กรุงเทพ ฯ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 346, ม. 583 ป.วิ.พ. ม. 286 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 49, ม. 54 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30, ข้อ 46, ข้อ 47 อุทธรณ์เรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารว่าเป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย เอกสารที่เป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีกหากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้มีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัว และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารดังกล่าวจึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบเมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์เมื่อจำเลยเลิกจ้างและไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปอันเนื่องมาจากการทำงานมาหักชำระได้หรือไม่ ต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 30 ซึ่งถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) ซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินดังกล่าวมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินนั้นมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลย เมื่อวันที่2 เมษายน 2536 ผู้รักษาการแทนผู้จัดการของจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า โจทก์ได้ถูกคณะกรรมการดำเนินการของจำเลยมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงานโดยจำเลยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า จำเลยจึงต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์เท่ากับค่าจ้างเป็นเงิน 7,772 บาท โจทก์ทำงานกับจำเลยเป็นเวลาเกินกว่า 3 ปีแล้วโจทก์ไม่มีความผิดจึงชอบที่จะได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง เป็นเงิน24,120 บาท จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจึงเป็นการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรม ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายเป็นเงิน 1,254,240 บาท และจำเลยไม่ได้จ่ายค่าจ้างในเดือนมีนาคม2536 และในวันที่ 1 กับวันที่ 2 เมษายน 2536 รวมเป็นค่าจ้าง4,288 บาท รวมเป็นเงินที่จำเลยจะต้องจ่ายให้แก่โจทก์ทั้งสิ้น1,290,420 บาท แต่จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงชอบที่จะเรียกดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันที่3 เมษายน 2536 ถึงวันฟ้องคิดเป็นเงินดอกเบี้ย 22,582 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินแก่โจทก์ 1,313,002 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของเงิน 1,290,420 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เป็นพนักงานของจำเลย ตั้งแต่ปี 2534เป็นต้นมา โจทก์เข้าทำงานไม่ตรงเวลา จำเลยได้ตักเตือนแล้วแต่โจทก์ก็ไม่ปฏิบัติตามคำตักเตือนของจำเลย จำเลยได้ลงโทษทางวินัยชั้นภาคทัณฑ์ตัดเงินเดือน ลดขั้นเงินเดือน ต่อมาโจทก์ได้ให้สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรว่าโจทก์เข้าทำงานไม่ตรงตามเวลา 92 ครั้งเป็นเหตุให้ถูกลงโทษทางวินัยหลายกรณี และเกรงว่าจะเสียประวัติในการทำงาน จึงจะขอลาออกจากการเป็นพนักงานของจำเลยประมาณเดือนพฤษภาคม 2536 แต่ในระหว่างที่ยังไม่ถึงเวลากำหนดการลาออกโจทก์จะไม่มาทำงานสายอีก แต่โจทก์ก็ยังคงมาทำงานสายอยู่เป็นประจำจำเลยจึงมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงาน การกระทำของจำเลยเป็นการกระทำโดยชอบด้วยระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยแล้วการกระทำของโจทก์เป็นการจงใจฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยเป็นกรณีที่ร้ายแรง จำเลยจึงไม่ต้องบอกกล่าวเลิกจ้างโจทก์ล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้วจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าเสียหาย ในระหว่างที่โจทก์ทำงานกับจำเลยนั้นโจทก์ได้ขอยืมเงินทดรองจ่ายจากจำเลยไปเป็นเงิน 4,180 บาท และโจทก์ยังไม่ได้หักล้างเงินยืมดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิที่จะตัดเงินค่าจ้างของโจทก์เพื่อชำระหนี้ดังกล่าวแก่จำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายเงินค่าจ้างจำนวน 4,288 บาท ให้แก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 974 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 3 เมษายน2536 จนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ข้อแรกว่า เอกสารหมาย ล.9 เป็นหนังสือเตือนของจำเลยหรือไม่จำเลยต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าชดเชย และค่าเสียหายจากการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรมแก่โจทก์หรือไม่ ก่อนวินิจฉัยปัญหาข้อนี้ เห็นควรวินิจฉัยตามที่จำเลยแก้อุทธรณ์ก่อนว่า อุทธรณ์ของโจทก์เกี่ยวกับเอกสารหมาย ล.9 เป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคแรก หรือไม่ เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารหมาย ล.9 ว่า เป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย ไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ สำหรับปัญหาดังกล่าว เห็นว่า ในเอกสารหมาย ล.9 นอกจากจะเป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลยแล้วโจทก์ยังให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก หากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้ ข้อความตอนหลังที่แสดงให้เห็นว่า คณะกรรมการสอบสวนได้ตักเตือนไม่ให้โจทก์กระทำการฝ่าฝืนในเรื่องการมาทำงานสายซ้ำอีก ซึ่งหากกระทำซ้ำอีกก็จะต้องได้รับโทษถึงกับให้ออก อันมีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัวด้วย และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารหมาย ล.9 นี้จึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบแล้ว เมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และจำเลยได้เตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ เมื่อจำเลยมีเหตุเลิกจ้างโจทก์ดังกล่าว จำเลยก็ไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้ว โจทก์ไม่อาจเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นโจทก์อุทธรณ์อีกข้อหนึ่งว่า จำเลยจะนำเงินทดรองจ่ายมาหักกลบลบหนี้กับค่าจ้างของโจทก์ไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) เห็นว่า ในเรื่องนี้ได้มีข้อกำหนดไว้เป็นการเฉพาะอยู่ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30แล้วว่า "ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปมาหักชำระได้หรือไม่ จึงต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว ซึ่งออกมาโดยอาศัยอำนาจแห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 103 ลงวันที่ 16 มีนาคม 2515ถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำกฎหมายที่โจทก์อ้างซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ได้ยืมจำเลยไปอันเนื่องมาจากการทำงานมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ยืมไปมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้ อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ก็ฟังไม่ขึ้น ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(สละ เทศรำพรรณ-ชลิต ประไพศาล-พิมล สมานิตย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 ที่เขียนหมายเหตุนี้ วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญ 5 ประการด้วยกัน คือ หนึ่ง การอุทธรณ์ในปัญหาข้อกฎหมาย ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 บัญญัติว่า"มาตรา 54 ภายใต้บทบัญญัติแห่งกฎหมายนี้ หรือ กฎหมายอื่น คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงานให้อุทธรณ์ได้ เฉพาะในข้อกฎหมาย ไปยังศาลฎีกาภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น" หลักเกณฑ์การอุทธรณ์คดีแรงงานดังกล่าว มีเงื่อนไขดังนี้ 1. คดีแรงงานนั้นให้อุทธรณ์ได้เฉพาะในข้อกฎหมาย (ข้อเท็จจริงอุทธรณ์ไม่ได้) 2. ให้อุทธรณ์ไปยังศาลฎีกา (โดยไม่ผ่านศาลอุทธรณ์) 3. ให้อุทธรณ์ภายในสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงาน ข้อกฎหมาย คือ การปรับ หรือ แปล ข้อกฎหมาย การปรับข้อกฎหมาย คือ การปรับข้อเท็จจริงที่รับฟังยุติแล้วให้เข้ากับข้อกฎหมาย ตัวอย่าง ศาลแรงงานกลางรับฟังข้อเท็จจริงยุติว่า ลูกจ้างชกต่อยทำร้ายร่างกายผู้จัดการฝ่ายบุคคล จึงปรับข้อเท็จจริงดังกล่าวเข้ากับข้อกฎหมายว่า การกระทำของลูกจ้างเป็นการกระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้างหรือไม่ เป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างอย่างร้ายแรงหรือไม่ การนำข้อเท็จจริงที่ฟังยุติแล้วมาปรับเข้ากับข้อกฎหมาย ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย การแปลข้อกฎหมาย คือ การแปลถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย หรือการแปลข้อความในเอกสารว่ามีความหมายอย่างไร การแปลถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย เช่น แปลความหมายของคำว่าค่าจ้างคืออะไร ตัวอย่าง นายจ้างกับลูกจ้างโต้แย้งกันว่า ค่าครองชีพเป็นค่าจ้างหรือไม่ ศาลแรงงานจึงวินิจฉัยว่า ค่าครองชีพเป็นค่าจ้างตามคำนิยามของคำว่าจ้างตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 การที่ศาลแรงงานแปลความหมายของคำว่าค่าจ้าง ซึ่งเป็นถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย การแปลข้อความในเอกสารว่ามีความหมายอย่างไร เช่น แปลข้อความในสัญญาจ้าง ในระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ในหนังสือเตือนเป็นต้น ตัวอย่าง ระเบียบข้อบังคับเขียนไว้ว่า "ห้ามลูกจ้างเสพสุราหรือของมึนเมาในระหว่างเวลาทำงาน" มีปัญหาว่าลูกจ้างดื่มสุราจนมึนเมาแล้วมาทำงานเป็นการผิดระเบียบหรือไม่ ศาลแรงงานแปลความหมายข้อความในระเบียบว่า ห้ามเฉพาะเสพสุราในระหว่างเวลาทำงาน ดังนั้นการดื่มสุราจากข้างนอกแล้วเข้ามาทำงานจึงไม่ผิดระเบียบ การแปลข้อความในระเบียบเช่นนี้ ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 ที่เขียนหมายเหตุนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารว่าเป็นหนังสือเตือนหรือไม่จึงเป็นปัญหาข้อกฎหมาย สอง หนังสือเตือน ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4) บัญญัติว่า "ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใดดังต่อไปนี้ (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน" หลักกฎหมายดังกล่าวข้างต้น วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องหนังสือเตือน ดังนี้ 1) ผู้ออกหนังสือเตือนต้องเป็นนายจ้าง หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากนายจ้างให้ออกหนังสือเตือนได้ 2) ต้องทำเป็นหนังสือ ตักเตือนด้วยวาจาไม่มีผล 3) ต้องระบุข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำผิดโดยย่ออันมีลักษณะเฉพาะเจาะจง 4) ต้องมีข้อความห้ามกระทำดังเช่นที่ถูกเตือนอีก 5) ต้องแจ้งเป็นหนังสือเตือนให้ลูกจ้างผู้ถูกเตือนทราบแล้ว 6) ต้องมีอายุไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน 7) ลูกจ้างที่ถูกเตือนต้องกระทำผิดอีกในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือน ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 นั้นเข้าหลักเกณฑ์ครบถ้วน ตามข้อ 1-7 กล่าวคือ ผู้ออกหนังสือเตือนคือคณะกรรมการสอบสวนที่ได้รับแต่งตั้งจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้กระทำแทนนายจ้างได้ โดยทำเป็นหนังสือตามหลักเกณฑ์ข้อ 1และข้อ 2 ซึ่งหนังสือเตือนดังกล่าวได้ระบุข้อเท็จจริงว่าโจทก์กระทำผิดด้วยการมาสาย และมีข้อห้ามมิให้มาทำงานสายอีก ซึ่งโจทก์ก็รับทราบและสัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก อันเข้าหลักเกณฑ์ตามข้อ 3-5 หลังจากถูกเตือนแล้ว โจทก์ก็มาทำงานสายอีกอันเป็นการกระทำผิดซ้ำในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือนโดยมีระยะเวลาห่างกันไม่เกิน 1 ปี ซึ่งเข้าหลักเกณฑ์ตามข้อ 6-7 จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย สาม สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ซึ่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 บัญญัติว่า "มาตรา 583 ถ้าลูกจ้างจงใจขัดคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายก็ดี หรือละเลยไม่นำพาต่อคำสั่งเช่นว่านั้นเป็นอาจิณก็ดี ละทิ้งการงานไปเสียก็ดี กระทำความผิดอย่างร้ายแรงก็ดี หรือทำประการอื่น อันไม่สมแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริตก็ดี ท่านว่านายจ้างจะไล่ออกโดยมิพักต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือให้สินไหมทดแทนก็ได้" การที่ลูกจ้างกระทำผิดเข้าข้อใดข้อหนึ่งของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47 ถือว่าเป็นการกระทำความผิดอย่างร้ายแรง นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 เป็นเรื่องที่โจทก์กระทำผิดซ้ำหนังสือเตือนตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดอย่างร้ายแรงจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า สี่ เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 49 บัญญัติว่า "มาตรา 49การพิจารณาคดีในกรณีนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง ถ้าศาลแรงงานเห็นว่าการเลิกจ้างลูกจ้างผู้นั้นไม่เป็นธรรมต่อลูกจ้าง ศาลแรงงานอาจสั่งให้นายจ้างรับลูกจ้างผู้นั้นเข้าทำงานต่อไปในอัตราค่าจ้างที่ได้รับในขณะที่เลิกจ้าง ถ้าศาลแรงงานเห็นว่าลูกจ้างกับนายจ้างไม่อาจทำงานร่วมกันต่อไปได้ ให้ศาลแรงงานกำหนดจำนวนค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทนโดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้าง และเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" การเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม คือ การที่นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีเหตุ (ไม่ได้กระทำผิดเกี่ยวกับการทำงาน) หรือมีเหตุคือ ลูกจ้างกระทำผิดแต่เป็นความผิดเล็กน้อยที่ยังไม่สมควรที่จะเลิกจ้าง หากลูกจ้างกระทำผิดแล้วนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างเนื่องจากเหตุที่กระทำผิดนั้น ถ้าการกระทำผิดนั้นมีลักษณะรุนแรง สมควรที่จะเลิกจ้างแล้ว ถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่เขียนหมายเหตุนี้ เป็นกรณีที่โจทก์กระทำผิดซ้ำหนังสือเตือนอันเป็นเหตุที่รุนแรงซึ่งนายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย จึงถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม ห้า การหักค่าจ้าง ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30 บัญญัติว่า "ข้อ 30 ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" หลักกฎหมายดังกล่าว วางหลักเกณฑ์ได้ดังนี้ 1. นายจ้างนำหนี้อื่น 2. มาหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลาหรือค่าทำงานในวันหยุดไม่ได้กฎหมายห้ามเฉพาะนำหนี้อื่นมาหัก หากมิใช่หนี้อื่นย่อมหักได้หนี้อื่น คือ หนี้ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการทำงาน เช่น หนี้เงินกู้ที่นายจ้างให้ลูกจ้างกู้โดยมิได้กู้จากกองทุนสวัสดิการ ค่าสมาชิกสหภาพแรงงาน หนี้เงินกู้ที่ลูกจ้างกู้จากผู้อื่น หนี้ที่ลูกจ้างเป็นหนี้ผู้อื่น ส่วนหนี้ที่เกี่ยวกับการทำงาน มิใช่หนี้อื่น เช่นหนี้ค่าเสียหายที่ลูกจ้างกระทำเกี่ยวกับการทำงาน เงินค่าจ้างเบิกล่วงหน้า เงินทดรองจ่าย เงินค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์ที่ลูกจ้างใช้ในหอพักของนายจ้าง ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่เขียนหมายเหตุนี้ เป็นเงินทดรองจ่ายที่โจทก์อันเป็นลูกจ้างยืมไปเนื่องมาจากการทำงานเป็นหนี้ที่เกี่ยวกับการทำงานมิใช่หนี้อื่น นายจ้างจึงมีสิทธินำเงินนั้นมาหักจากค่าจ้างที่นายจ้างต้องจ่ายได้ ข้อสังเกต แม้เป็นหนี้อื่นที่ไม่เกี่ยวกับการทำงาน แต่ก็สามารถหักได้ในกรณีใดกรณีหนึ่งดังต่อไปนี้ 1) ลูกจ้างนั้นเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาของศาลซึ่งมีคำสั่งอายัดถึงนายจ้างให้หักค่าจ้างบางส่วนของลูกจ้างนำส่งศาล นายจ้างก็ต้องหักค่าจ้างของลูกจ้างนั้นนำส่งศาล 2) มีกฎหมายบัญญัติให้หักได้ เช่น นายจ้างหักเงินค่าจ้างของลูกจ้างส่งเป็นเงินสมทบให้สำนักงานประกันสังคม เป็นต้น รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลย เมื่อวันที่2 เมษายน 2536 ผู้รักษาการแทนผู้จัดการของจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า โจทก์ได้ถูกคณะกรรมการดำเนินการของจำเลยมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงานโดยจำเลยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า จำเลยจึงต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์เท่ากับค่าจ้างเป็นเงิน 7,772 บาท โจทก์ทำงานกับจำเลยเป็นเวลาเกินกว่า 3 ปีแล้วโจทก์ไม่มีความผิดจึงชอบที่จะได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง เป็นเงิน24,120 บาท จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจึงเป็นการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรม ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายเป็นเงิน 1,254,240 บาท และจำเลยไม่ได้จ่ายค่าจ้างในเดือนมีนาคม2536 และในวันที่ 1 กับวันที่ 2 เมษายน 2536 รวมเป็นค่าจ้าง4,288 บาท รวมเป็นเงินที่จำเลยจะต้องจ่ายให้แก่โจทก์ทั้งสิ้น1,290,420 บาท แต่จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงชอบที่จะเรียกดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันที่3 เมษายน 2536 ถึงวันฟ้องคิดเป็นเงินดอกเบี้ย 22,582 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินแก่โจทก์ 1,313,002 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของเงิน 1,290,420 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เป็นพนักงานของจำเลย ตั้งแต่ปี 2534เป็นต้นมา โจทก์เข้าทำงานไม่ตรงเวลา จำเลยได้ตักเตือนแล้วแต่โจทก์ก็ไม่ปฏิบัติตามคำตักเตือนของจำเลย จำเลยได้ลงโทษทางวินัยชั้นภาคทัณฑ์ตัดเงินเดือน ลดขั้นเงินเดือน ต่อมาโจทก์ได้ให้สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรว่าโจทก์เข้าทำงานไม่ตรงตามเวลา 92 ครั้งเป็นเหตุให้ถูกลงโทษทางวินัยหลายกรณี และเกรงว่าจะเสียประวัติในการทำงาน จึงจะขอลาออกจากการเป็นพนักงานของจำเลยประมาณเดือนพฤษภาคม 2536 แต่ในระหว่างที่ยังไม่ถึงเวลากำหนดการลาออกโจทก์จะไม่มาทำงานสายอีก แต่โจทก์ก็ยังคงมาทำงานสายอยู่เป็นประจำจำเลยจึงมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงาน การกระทำของจำเลยเป็นการกระทำโดยชอบด้วยระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยแล้วการกระทำของโจทก์เป็นการจงใจฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยเป็นกรณีที่ร้ายแรง จำเลยจึงไม่ต้องบอกกล่าวเลิกจ้างโจทก์ล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้วจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าเสียหาย ในระหว่างที่โจทก์ทำงานกับจำเลยนั้นโจทก์ได้ขอยืมเงินทดรองจ่ายจากจำเลยไปเป็นเงิน 4,180 บาท และโจทก์ยังไม่ได้หักล้างเงินยืมดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิที่จะตัดเงินค่าจ้างของโจทก์เพื่อชำระหนี้ดังกล่าวแก่จำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายเงินค่าจ้างจำนวน 4,288 บาท ให้แก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 974 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 3 เมษายน2536 จนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ข้อแรกว่า เอกสารหมาย ล.9 เป็นหนังสือเตือนของจำเลยหรือไม่จำเลยต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าชดเชย และค่าเสียหายจากการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรมแก่โจทก์หรือไม่ ก่อนวินิจฉัยปัญหาข้อนี้ เห็นควรวินิจฉัยตามที่จำเลยแก้อุทธรณ์ก่อนว่า อุทธรณ์ของโจทก์เกี่ยวกับเอกสารหมาย ล.9 เป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคแรก หรือไม่ เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารหมาย ล.9 ว่า เป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย ไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ สำหรับปัญหาดังกล่าว เห็นว่า ในเอกสารหมาย ล.9 นอกจากจะเป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลยแล้วโจทก์ยังให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก หากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้ ข้อความตอนหลังที่แสดงให้เห็นว่า คณะกรรมการสอบสวนได้ตักเตือนไม่ให้โจทก์กระทำการฝ่าฝืนในเรื่องการมาทำงานสายซ้ำอีก ซึ่งหากกระทำซ้ำอีกก็จะต้องได้รับโทษถึงกับให้ออก อันมีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัวด้วย และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารหมาย ล.9 นี้จึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบแล้ว เมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และจำเลยได้เตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ เมื่อจำเลยมีเหตุเลิกจ้างโจทก์ดังกล่าว จำเลยก็ไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้ว โจทก์ไม่อาจเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นโจทก์อุทธรณ์อีกข้อหนึ่งว่า จำเลยจะนำเงินทดรองจ่ายมาหักกลบลบหนี้กับค่าจ้างของโจทก์ไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) เห็นว่า ในเรื่องนี้ได้มีข้อกำหนดไว้เป็นการเฉพาะอยู่ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30แล้วว่า "ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปมาหักชำระได้หรือไม่ จึงต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว ซึ่งออกมาโดยอาศัยอำนาจแห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 103 ลงวันที่ 16 มีนาคม 2515ถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำกฎหมายที่โจทก์อ้างซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ได้ยืมจำเลยไปอันเนื่องมาจากการทำงานมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ยืมไปมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้ อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ก็ฟังไม่ขึ้น ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537นางสาว กา ญจนา วรสถิตย์โจทก์สหกรณ์ เคหสถาน กรุงเทพ ฯ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 346, ม. 583 ป.วิ.พ. ม. 286 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 49, ม. 54 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30, ข้อ 46, ข้อ 47 อุทธรณ์เรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารว่าเป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย เอกสารที่เป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีกหากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้มีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัว และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารดังกล่าวจึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบเมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์เมื่อจำเลยเลิกจ้างและไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปอันเนื่องมาจากการทำงานมาหักชำระได้หรือไม่ ต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 30 ซึ่งถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) ซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินดังกล่าวมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินนั้นมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลย เมื่อวันที่2 เมษายน 2536 ผู้รักษาการแทนผู้จัดการของจำเลยได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่า โจทก์ได้ถูกคณะกรรมการดำเนินการของจำเลยมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงานโดยจำเลยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า จำเลยจึงต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์เท่ากับค่าจ้างเป็นเงิน 7,772 บาท โจทก์ทำงานกับจำเลยเป็นเวลาเกินกว่า 3 ปีแล้วโจทก์ไม่มีความผิดจึงชอบที่จะได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง เป็นเงิน24,120 บาท จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจึงเป็นการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรม ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายเป็นเงิน 1,254,240 บาท และจำเลยไม่ได้จ่ายค่าจ้างในเดือนมีนาคม2536 และในวันที่ 1 กับวันที่ 2 เมษายน 2536 รวมเป็นค่าจ้าง4,288 บาท รวมเป็นเงินที่จำเลยจะต้องจ่ายให้แก่โจทก์ทั้งสิ้น1,290,420 บาท แต่จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงชอบที่จะเรียกดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินดังกล่าวนับตั้งแต่วันที่3 เมษายน 2536 ถึงวันฟ้องคิดเป็นเงินดอกเบี้ย 22,582 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายเงินแก่โจทก์ 1,313,002 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของเงิน 1,290,420 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เป็นพนักงานของจำเลย ตั้งแต่ปี 2534เป็นต้นมา โจทก์เข้าทำงานไม่ตรงเวลา จำเลยได้ตักเตือนแล้วแต่โจทก์ก็ไม่ปฏิบัติตามคำตักเตือนของจำเลย จำเลยได้ลงโทษทางวินัยชั้นภาคทัณฑ์ตัดเงินเดือน ลดขั้นเงินเดือน ต่อมาโจทก์ได้ให้สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรว่าโจทก์เข้าทำงานไม่ตรงตามเวลา 92 ครั้งเป็นเหตุให้ถูกลงโทษทางวินัยหลายกรณี และเกรงว่าจะเสียประวัติในการทำงาน จึงจะขอลาออกจากการเป็นพนักงานของจำเลยประมาณเดือนพฤษภาคม 2536 แต่ในระหว่างที่ยังไม่ถึงเวลากำหนดการลาออกโจทก์จะไม่มาทำงานสายอีก แต่โจทก์ก็ยังคงมาทำงานสายอยู่เป็นประจำจำเลยจึงมีมติให้ปลดโจทก์ออกจากการเป็นพนักงาน การกระทำของจำเลยเป็นการกระทำโดยชอบด้วยระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยแล้วการกระทำของโจทก์เป็นการจงใจฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยเป็นกรณีที่ร้ายแรง จำเลยจึงไม่ต้องบอกกล่าวเลิกจ้างโจทก์ล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้วจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าเสียหาย ในระหว่างที่โจทก์ทำงานกับจำเลยนั้นโจทก์ได้ขอยืมเงินทดรองจ่ายจากจำเลยไปเป็นเงิน 4,180 บาท และโจทก์ยังไม่ได้หักล้างเงินยืมดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธิที่จะตัดเงินค่าจ้างของโจทก์เพื่อชำระหนี้ดังกล่าวแก่จำเลย จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายเงินค่าจ้างจำนวน 4,288 บาท ให้แก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 974 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 3 เมษายน2536 จนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ข้อแรกว่า เอกสารหมาย ล.9 เป็นหนังสือเตือนของจำเลยหรือไม่จำเลยต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าชดเชย และค่าเสียหายจากการเลิกจ้างอันไม่เป็นธรรมแก่โจทก์หรือไม่ ก่อนวินิจฉัยปัญหาข้อนี้ เห็นควรวินิจฉัยตามที่จำเลยแก้อุทธรณ์ก่อนว่า อุทธรณ์ของโจทก์เกี่ยวกับเอกสารหมาย ล.9 เป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง ต้องห้ามอุทธรณ์ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 วรรคแรก หรือไม่ เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารหมาย ล.9 ว่า เป็นหนังสือเตือนหรือไม่ เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย ไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ สำหรับปัญหาดังกล่าว เห็นว่า ในเอกสารหมาย ล.9 นอกจากจะเป็นคำรับของโจทก์ว่ามาทำงานสายอันเป็นการกระทำฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลยแล้วโจทก์ยังให้สัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก หากไม่ปฏิบัติตามคณะกรรมการสอบสวนจะได้พิจารณาเสนอให้ออกก่อนโดยไม่ได้บำเหน็จก็ได้ โจทก์และคณะกรรมการสอบสวนได้ลงลายมือชื่อไว้ ข้อความตอนหลังที่แสดงให้เห็นว่า คณะกรรมการสอบสวนได้ตักเตือนไม่ให้โจทก์กระทำการฝ่าฝืนในเรื่องการมาทำงานสายซ้ำอีก ซึ่งหากกระทำซ้ำอีกก็จะต้องได้รับโทษถึงกับให้ออก อันมีลักษณะเป็นหนังสือเตือนอยู่ในตัวด้วย และคณะกรรมการสอบสวนผู้ลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นได้รับการแต่งตั้งจากจำเลยให้ดำเนินการในเรื่องนี้ต่อโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะลงลายมือชื่อในหนังสือนั้นแทนจำเลยได้ เอกสารหมาย ล.9 นี้จึงเป็นหนังสือเตือนของจำเลยโดยชอบแล้ว เมื่อโจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และจำเลยได้เตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ เมื่อจำเลยมีเหตุเลิกจ้างโจทก์ดังกล่าว จำเลยก็ไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรมแล้ว โจทก์ไม่อาจเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นโจทก์อุทธรณ์อีกข้อหนึ่งว่า จำเลยจะนำเงินทดรองจ่ายมาหักกลบลบหนี้กับค่าจ้างของโจทก์ไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 346 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 286(3) เห็นว่า ในเรื่องนี้ได้มีข้อกำหนดไว้เป็นการเฉพาะอยู่ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30แล้วว่า "ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" การวินิจฉัยว่านายจ้างจะนำเงินทดรองจ่ายที่ลูกจ้างยืมไปมาหักชำระได้หรือไม่ จึงต้องวินิจฉัยจากข้อที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว ซึ่งออกมาโดยอาศัยอำนาจแห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 103 ลงวันที่ 16 มีนาคม 2515ถือได้ว่าเป็นกฎหมายพิเศษ ไม่อาจนำกฎหมายที่โจทก์อ้างซึ่งบัญญัติไว้เป็นการทั่วไปมาวินิจฉัยได้ และเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ได้ยืมจำเลยไปอันเนื่องมาจากการทำงานมิใช่หนี้อื่นตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จำเลยจึงมีสิทธินำเงินทดรองจ่ายที่โจทก์ยืมไปมาหักจากเงินค่าจ้างที่จำเลยจะต้องจ่ายให้โจทก์ได้ อุทธรณ์ข้อนี้ของโจทก์ก็ฟังไม่ขึ้น ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(สละ เทศรำพรรณ-ชลิต ประไพศาล-พิมล สมานิตย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 ที่เขียนหมายเหตุนี้ วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญ 5 ประการด้วยกัน คือ หนึ่ง การอุทธรณ์ในปัญหาข้อกฎหมาย ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 บัญญัติว่า"มาตรา 54 ภายใต้บทบัญญัติแห่งกฎหมายนี้ หรือ กฎหมายอื่น คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงานให้อุทธรณ์ได้ เฉพาะในข้อกฎหมาย ไปยังศาลฎีกาภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น" หลักเกณฑ์การอุทธรณ์คดีแรงงานดังกล่าว มีเงื่อนไขดังนี้ 1. คดีแรงงานนั้นให้อุทธรณ์ได้เฉพาะในข้อกฎหมาย (ข้อเท็จจริงอุทธรณ์ไม่ได้) 2. ให้อุทธรณ์ไปยังศาลฎีกา (โดยไม่ผ่านศาลอุทธรณ์) 3. ให้อุทธรณ์ภายในสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงาน ข้อกฎหมาย คือ การปรับ หรือ แปล ข้อกฎหมาย การปรับข้อกฎหมาย คือ การปรับข้อเท็จจริงที่รับฟังยุติแล้วให้เข้ากับข้อกฎหมาย ตัวอย่าง ศาลแรงงานกลางรับฟังข้อเท็จจริงยุติว่า ลูกจ้างชกต่อยทำร้ายร่างกายผู้จัดการฝ่ายบุคคล จึงปรับข้อเท็จจริงดังกล่าวเข้ากับข้อกฎหมายว่า การกระทำของลูกจ้างเป็นการกระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้างหรือไม่ เป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างอย่างร้ายแรงหรือไม่ การนำข้อเท็จจริงที่ฟังยุติแล้วมาปรับเข้ากับข้อกฎหมาย ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย การแปลข้อกฎหมาย คือ การแปลถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย หรือการแปลข้อความในเอกสารว่ามีความหมายอย่างไร การแปลถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย เช่น แปลความหมายของคำว่าค่าจ้างคืออะไร ตัวอย่าง นายจ้างกับลูกจ้างโต้แย้งกันว่า ค่าครองชีพเป็นค่าจ้างหรือไม่ ศาลแรงงานจึงวินิจฉัยว่า ค่าครองชีพเป็นค่าจ้างตามคำนิยามของคำว่าจ้างตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 การที่ศาลแรงงานแปลความหมายของคำว่าค่าจ้าง ซึ่งเป็นถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย การแปลข้อความในเอกสารว่ามีความหมายอย่างไร เช่น แปลข้อความในสัญญาจ้าง ในระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ในหนังสือเตือนเป็นต้น ตัวอย่าง ระเบียบข้อบังคับเขียนไว้ว่า "ห้ามลูกจ้างเสพสุราหรือของมึนเมาในระหว่างเวลาทำงาน" มีปัญหาว่าลูกจ้างดื่มสุราจนมึนเมาแล้วมาทำงานเป็นการผิดระเบียบหรือไม่ ศาลแรงงานแปลความหมายข้อความในระเบียบว่า ห้ามเฉพาะเสพสุราในระหว่างเวลาทำงาน ดังนั้นการดื่มสุราจากข้างนอกแล้วเข้ามาทำงานจึงไม่ผิดระเบียบ การแปลข้อความในระเบียบเช่นนี้ ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 ที่เขียนหมายเหตุนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารว่าเป็นหนังสือเตือนหรือไม่จึงเป็นปัญหาข้อกฎหมาย สอง หนังสือเตือน ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4) บัญญัติว่า "ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใดดังต่อไปนี้ (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน" หลักกฎหมายดังกล่าวข้างต้น วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องหนังสือเตือน ดังนี้ 1) ผู้ออกหนังสือเตือนต้องเป็นนายจ้าง หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากนายจ้างให้ออกหนังสือเตือนได้ 2) ต้องทำเป็นหนังสือ ตักเตือนด้วยวาจาไม่มีผล 3) ต้องระบุข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำผิดโดยย่ออันมีลักษณะเฉพาะเจาะจง 4) ต้องมีข้อความห้ามกระทำดังเช่นที่ถูกเตือนอีก 5) ต้องแจ้งเป็นหนังสือเตือนให้ลูกจ้างผู้ถูกเตือนทราบแล้ว 6) ต้องมีอายุไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน 7) ลูกจ้างที่ถูกเตือนต้องกระทำผิดอีกในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือน ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 นั้นเข้าหลักเกณฑ์ครบถ้วน ตามข้อ 1-7 กล่าวคือ ผู้ออกหนังสือเตือนคือคณะกรรมการสอบสวนที่ได้รับแต่งตั้งจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้กระทำแทนนายจ้างได้ โดยทำเป็นหนังสือตามหลักเกณฑ์ข้อ 1และข้อ 2 ซึ่งหนังสือเตือนดังกล่าวได้ระบุข้อเท็จจริงว่าโจทก์กระทำผิดด้วยการมาสาย และมีข้อห้ามมิให้มาทำงานสายอีก ซึ่งโจทก์ก็รับทราบและสัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก อันเข้าหลักเกณฑ์ตามข้อ 3-5 หลังจากถูกเตือนแล้ว โจทก์ก็มาทำงานสายอีกอันเป็นการกระทำผิดซ้ำในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือนโดยมีระยะเวลาห่างกันไม่เกิน 1 ปี ซึ่งเข้าหลักเกณฑ์ตามข้อ 6-7 จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย สาม สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ซึ่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 บัญญัติว่า "มาตรา 583 ถ้าลูกจ้างจงใจขัดคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายก็ดี หรือละเลยไม่นำพาต่อคำสั่งเช่นว่านั้นเป็นอาจิณก็ดี ละทิ้งการงานไปเสียก็ดี กระทำความผิดอย่างร้ายแรงก็ดี หรือทำประการอื่น อันไม่สมแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริตก็ดี ท่านว่านายจ้างจะไล่ออกโดยมิพักต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือให้สินไหมทดแทนก็ได้" การที่ลูกจ้างกระทำผิดเข้าข้อใดข้อหนึ่งของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47 ถือว่าเป็นการกระทำความผิดอย่างร้ายแรง นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 เป็นเรื่องที่โจทก์กระทำผิดซ้ำหนังสือเตือนตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดอย่างร้ายแรงจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า สี่ เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 49 บัญญัติว่า "มาตรา 49การพิจารณาคดีในกรณีนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง ถ้าศาลแรงงานเห็นว่าการเลิกจ้างลูกจ้างผู้นั้นไม่เป็นธรรมต่อลูกจ้าง ศาลแรงงานอาจสั่งให้นายจ้างรับลูกจ้างผู้นั้นเข้าทำงานต่อไปในอัตราค่าจ้างที่ได้รับในขณะที่เลิกจ้าง ถ้าศาลแรงงานเห็นว่าลูกจ้างกับนายจ้างไม่อาจทำงานร่วมกันต่อไปได้ ให้ศาลแรงงานกำหนดจำนวนค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทนโดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้าง และเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" การเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม คือ การที่นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีเหตุ (ไม่ได้กระทำผิดเกี่ยวกับการทำงาน) หรือมีเหตุคือ ลูกจ้างกระทำผิดแต่เป็นความผิดเล็กน้อยที่ยังไม่สมควรที่จะเลิกจ้าง หากลูกจ้างกระทำผิดแล้วนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างเนื่องจากเหตุที่กระทำผิดนั้น ถ้าการกระทำผิดนั้นมีลักษณะรุนแรง สมควรที่จะเลิกจ้างแล้ว ถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่เขียนหมายเหตุนี้ เป็นกรณีที่โจทก์กระทำผิดซ้ำหนังสือเตือนอันเป็นเหตุที่รุนแรงซึ่งนายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย จึงถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม ห้า การหักค่าจ้าง ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30 บัญญัติว่า "ข้อ 30 ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" หลักกฎหมายดังกล่าว วางหลักเกณฑ์ได้ดังนี้ 1. นายจ้างนำหนี้อื่น 2. มาหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลาหรือค่าทำงานในวันหยุดไม่ได้กฎหมายห้ามเฉพาะนำหนี้อื่นมาหัก หากมิใช่หนี้อื่นย่อมหักได้หนี้อื่น คือ หนี้ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการทำงาน เช่น หนี้เงินกู้ที่นายจ้างให้ลูกจ้างกู้โดยมิได้กู้จากกองทุนสวัสดิการ ค่าสมาชิกสหภาพแรงงาน หนี้เงินกู้ที่ลูกจ้างกู้จากผู้อื่น หนี้ที่ลูกจ้างเป็นหนี้ผู้อื่น ส่วนหนี้ที่เกี่ยวกับการทำงาน มิใช่หนี้อื่น เช่นหนี้ค่าเสียหายที่ลูกจ้างกระทำเกี่ยวกับการทำงาน เงินค่าจ้างเบิกล่วงหน้า เงินทดรองจ่าย เงินค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์ที่ลูกจ้างใช้ในหอพักของนายจ้าง ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่เขียนหมายเหตุนี้ เป็นเงินทดรองจ่ายที่โจทก์อันเป็นลูกจ้างยืมไปเนื่องมาจากการทำงานเป็นหนี้ที่เกี่ยวกับการทำงานมิใช่หนี้อื่น นายจ้างจึงมีสิทธินำเงินนั้นมาหักจากค่าจ้างที่นายจ้างต้องจ่ายได้ ข้อสังเกต แม้เป็นหนี้อื่นที่ไม่เกี่ยวกับการทำงาน แต่ก็สามารถหักได้ในกรณีใดกรณีหนึ่งดังต่อไปนี้ 1) ลูกจ้างนั้นเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาของศาลซึ่งมีคำสั่งอายัดถึงนายจ้างให้หักค่าจ้างบางส่วนของลูกจ้างนำส่งศาล นายจ้างก็ต้องหักค่าจ้างของลูกจ้างนั้นนำส่งศาล 2) มีกฎหมายบัญญัติให้หักได้ เช่น นายจ้างหักเงินค่าจ้างของลูกจ้างส่งเป็นเงินสมทบให้สำนักงานประกันสังคม เป็นต้น รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์หมายเหตุ: คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 ที่เขียนหมายเหตุนี้ วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญ 5 ประการด้วยกัน คือ หนึ่ง การอุทธรณ์ในปัญหาข้อกฎหมาย ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 บัญญัติว่า"มาตรา 54 ภายใต้บทบัญญัติแห่งกฎหมายนี้ หรือ กฎหมายอื่น คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงานให้อุทธรณ์ได้ เฉพาะในข้อกฎหมาย ไปยังศาลฎีกาภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น" หลักเกณฑ์การอุทธรณ์คดีแรงงานดังกล่าว มีเงื่อนไขดังนี้ 1. คดีแรงงานนั้นให้อุทธรณ์ได้เฉพาะในข้อกฎหมาย (ข้อเท็จจริงอุทธรณ์ไม่ได้) 2. ให้อุทธรณ์ไปยังศาลฎีกา (โดยไม่ผ่านศาลอุทธรณ์) 3. ให้อุทธรณ์ภายในสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงาน ข้อกฎหมาย คือ การปรับ หรือ แปล ข้อกฎหมาย การปรับข้อกฎหมาย คือ การปรับข้อเท็จจริงที่รับฟังยุติแล้วให้เข้ากับข้อกฎหมาย ตัวอย่าง ศาลแรงงานกลางรับฟังข้อเท็จจริงยุติว่า ลูกจ้างชกต่อยทำร้ายร่างกายผู้จัดการฝ่ายบุคคล จึงปรับข้อเท็จจริงดังกล่าวเข้ากับข้อกฎหมายว่า การกระทำของลูกจ้างเป็นการกระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้างหรือไม่ เป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างอย่างร้ายแรงหรือไม่ การนำข้อเท็จจริงที่ฟังยุติแล้วมาปรับเข้ากับข้อกฎหมาย ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย การแปลข้อกฎหมาย คือ การแปลถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย หรือการแปลข้อความในเอกสารว่ามีความหมายอย่างไร การแปลถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย เช่น แปลความหมายของคำว่าค่าจ้างคืออะไร ตัวอย่าง นายจ้างกับลูกจ้างโต้แย้งกันว่า ค่าครองชีพเป็นค่าจ้างหรือไม่ ศาลแรงงานจึงวินิจฉัยว่า ค่าครองชีพเป็นค่าจ้างตามคำนิยามของคำว่าจ้างตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 การที่ศาลแรงงานแปลความหมายของคำว่าค่าจ้าง ซึ่งเป็นถ้อยคำในตัวบทกฎหมาย ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย การแปลข้อความในเอกสารว่ามีความหมายอย่างไร เช่น แปลข้อความในสัญญาจ้าง ในระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ในหนังสือเตือนเป็นต้น ตัวอย่าง ระเบียบข้อบังคับเขียนไว้ว่า "ห้ามลูกจ้างเสพสุราหรือของมึนเมาในระหว่างเวลาทำงาน" มีปัญหาว่าลูกจ้างดื่มสุราจนมึนเมาแล้วมาทำงานเป็นการผิดระเบียบหรือไม่ ศาลแรงงานแปลความหมายข้อความในระเบียบว่า ห้ามเฉพาะเสพสุราในระหว่างเวลาทำงาน ดังนั้นการดื่มสุราจากข้างนอกแล้วเข้ามาทำงานจึงไม่ผิดระเบียบ การแปลข้อความในระเบียบเช่นนี้ ถือเป็นปัญหาข้อกฎหมาย ข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 ที่เขียนหมายเหตุนี้เป็นเรื่องการแปลความหมายแห่งเอกสารว่าเป็นหนังสือเตือนหรือไม่จึงเป็นปัญหาข้อกฎหมาย สอง หนังสือเตือน ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4) บัญญัติว่า "ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใดดังต่อไปนี้ (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน" หลักกฎหมายดังกล่าวข้างต้น วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องหนังสือเตือน ดังนี้ 1) ผู้ออกหนังสือเตือนต้องเป็นนายจ้าง หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากนายจ้างให้ออกหนังสือเตือนได้ 2) ต้องทำเป็นหนังสือ ตักเตือนด้วยวาจาไม่มีผล 3) ต้องระบุข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำผิดโดยย่ออันมีลักษณะเฉพาะเจาะจง 4) ต้องมีข้อความห้ามกระทำดังเช่นที่ถูกเตือนอีก 5) ต้องแจ้งเป็นหนังสือเตือนให้ลูกจ้างผู้ถูกเตือนทราบแล้ว 6) ต้องมีอายุไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน 7) ลูกจ้างที่ถูกเตือนต้องกระทำผิดอีกในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือน ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 นั้นเข้าหลักเกณฑ์ครบถ้วน ตามข้อ 1-7 กล่าวคือ ผู้ออกหนังสือเตือนคือคณะกรรมการสอบสวนที่ได้รับแต่งตั้งจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้กระทำแทนนายจ้างได้ โดยทำเป็นหนังสือตามหลักเกณฑ์ข้อ 1และข้อ 2 ซึ่งหนังสือเตือนดังกล่าวได้ระบุข้อเท็จจริงว่าโจทก์กระทำผิดด้วยการมาสาย และมีข้อห้ามมิให้มาทำงานสายอีก ซึ่งโจทก์ก็รับทราบและสัญญาว่าจะไม่มาทำงานสายอีก อันเข้าหลักเกณฑ์ตามข้อ 3-5 หลังจากถูกเตือนแล้ว โจทก์ก็มาทำงานสายอีกอันเป็นการกระทำผิดซ้ำในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือนโดยมีระยะเวลาห่างกันไม่เกิน 1 ปี ซึ่งเข้าหลักเกณฑ์ตามข้อ 6-7 จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย สาม สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ซึ่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 บัญญัติว่า "มาตรา 583 ถ้าลูกจ้างจงใจขัดคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายก็ดี หรือละเลยไม่นำพาต่อคำสั่งเช่นว่านั้นเป็นอาจิณก็ดี ละทิ้งการงานไปเสียก็ดี กระทำความผิดอย่างร้ายแรงก็ดี หรือทำประการอื่น อันไม่สมแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริตก็ดี ท่านว่านายจ้างจะไล่ออกโดยมิพักต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือให้สินไหมทดแทนก็ได้" การที่ลูกจ้างกระทำผิดเข้าข้อใดข้อหนึ่งของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47 ถือว่าเป็นการกระทำความผิดอย่างร้ายแรง นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5780/2537 เป็นเรื่องที่โจทก์กระทำผิดซ้ำหนังสือเตือนตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดอย่างร้ายแรงจำเลยจึงไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า สี่ เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 49 บัญญัติว่า "มาตรา 49การพิจารณาคดีในกรณีนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง ถ้าศาลแรงงานเห็นว่าการเลิกจ้างลูกจ้างผู้นั้นไม่เป็นธรรมต่อลูกจ้าง ศาลแรงงานอาจสั่งให้นายจ้างรับลูกจ้างผู้นั้นเข้าทำงานต่อไปในอัตราค่าจ้างที่ได้รับในขณะที่เลิกจ้าง ถ้าศาลแรงงานเห็นว่าลูกจ้างกับนายจ้างไม่อาจทำงานร่วมกันต่อไปได้ ให้ศาลแรงงานกำหนดจำนวนค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทนโดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้าง และเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" การเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม คือ การที่นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีเหตุ (ไม่ได้กระทำผิดเกี่ยวกับการทำงาน) หรือมีเหตุคือ ลูกจ้างกระทำผิดแต่เป็นความผิดเล็กน้อยที่ยังไม่สมควรที่จะเลิกจ้าง หากลูกจ้างกระทำผิดแล้วนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างเนื่องจากเหตุที่กระทำผิดนั้น ถ้าการกระทำผิดนั้นมีลักษณะรุนแรง สมควรที่จะเลิกจ้างแล้ว ถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่เขียนหมายเหตุนี้ เป็นกรณีที่โจทก์กระทำผิดซ้ำหนังสือเตือนอันเป็นเหตุที่รุนแรงซึ่งนายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย จึงถือว่าเป็นการเลิกจ้างที่เป็นธรรม ห้า การหักค่าจ้าง ซึ่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 30 บัญญัติว่า "ข้อ 30 ในการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดนายจ้างจะนำหนี้อื่นมาหักมิได้" หลักกฎหมายดังกล่าว วางหลักเกณฑ์ได้ดังนี้ 1. นายจ้างนำหนี้อื่น 2. มาหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลาหรือค่าทำงานในวันหยุดไม่ได้กฎหมายห้ามเฉพาะนำหนี้อื่นมาหัก หากมิใช่หนี้อื่นย่อมหักได้หนี้อื่น คือ หนี้ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการทำงาน เช่น หนี้เงินกู้ที่นายจ้างให้ลูกจ้างกู้โดยมิได้กู้จากกองทุนสวัสดิการ ค่าสมาชิกสหภาพแรงงาน หนี้เงินกู้ที่ลูกจ้างกู้จากผู้อื่น หนี้ที่ลูกจ้างเป็นหนี้ผู้อื่น ส่วนหนี้ที่เกี่ยวกับการทำงาน มิใช่หนี้อื่น เช่นหนี้ค่าเสียหายที่ลูกจ้างกระทำเกี่ยวกับการทำงาน เงินค่าจ้างเบิกล่วงหน้า เงินทดรองจ่าย เงินค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์ที่ลูกจ้างใช้ในหอพักของนายจ้าง ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่เขียนหมายเหตุนี้ เป็นเงินทดรองจ่ายที่โจทก์อันเป็นลูกจ้างยืมไปเนื่องมาจากการทำงานเป็นหนี้ที่เกี่ยวกับการทำงานมิใช่หนี้อื่น นายจ้างจึงมีสิทธินำเงินนั้นมาหักจากค่าจ้างที่นายจ้างต้องจ่ายได้ ข้อสังเกต แม้เป็นหนี้อื่นที่ไม่เกี่ยวกับการทำงาน แต่ก็สามารถหักได้ในกรณีใดกรณีหนึ่งดังต่อไปนี้ 1) ลูกจ้างนั้นเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาของศาลซึ่งมีคำสั่งอายัดถึงนายจ้างให้หักค่าจ้างบางส่วนของลูกจ้างนำส่งศาล นายจ้างก็ต้องหักค่าจ้างของลูกจ้างนั้นนำส่งศาล 2) มีกฎหมายบัญญัติให้หักได้ เช่น นายจ้างหักเงินค่าจ้างของลูกจ้างส่งเป็นเงินสมทบให้สำนักงานประกันสังคม เป็นต้น รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์