ประกาศกระทรวงมหาดไทยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานในกิจการประมงทะเล[๑] อาศัยอำนาจตามความในข้อ๒ และข้อ ๑๔ แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๕กระทรวงมหาดไทยจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑[๒] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๕๓๕ เป็นต้นไปข้อ๒ ประกาศนี้มิให้ใช้บังคับแก่(๑)ราชการส่วนกลาง(๒)ราชการส่วนภูมิภาค(๓)ราชการส่วนท้องถิ่น รวมทั้งราชการของกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา(๔)องค์การของรัฐ หน่วยงานของรัฐ และรัฐวิสาหกิจ(๕)งานอื่นตามที่อธิบดีกำหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงมหาดไทยข้อ๓ ในประกาศนี้กิจการประมงทะเล หมายความว่า งานหรือการกระทำใด ๆที่เกี่ยวกับการจับ ดัก ล่อ ทำอันตราย ฆ่า หรือเก็บสัตว์น้ำในทะเลโดยใช้เรือประมงและให้หมายความรวมถึงการเตรียมเรือ การซ่อมบำรุงและการรักษาเครื่องมือทำการประมงด้วยเรือประมง หมายความว่าเรือทุกชนิดที่ใช้เป็นยานพาหนะหรือเพื่อประโยชน์ในการทำกิจการประมงทะเลนายจ้าง หมายความว่าบุคคลใดตามความเป็นจริงเป็นผู้ควบคุมดูแลเรือหรือผู้เป็นเจ้าของเรือซึ่งใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้เรือของตนทำการประมงหรือเพื่อทำการประมงซึ่งตกลงรับลูกจ้างเข้าทำงานโดยจ่ายค่าจ้างให้และหมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนนายจ้างในกรณีที่นายจ้างเป็นนิติบุคคลหมายความว่าผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลนั้นและหมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลลูกจ้าง หมายความว่าผู้ซึ่งตกลงทำงานให้แก่นายจ้างเพื่อรับค่าจ้างไม่ว่าจะเป็นผู้รับค่าจ้างด้วยตนเองหรือไม่ก็ตามค่าจ้าง หมายความว่าเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานตามระยะเวลาการทำงานปกติเป็นรายวันรายเดือน หรือระยะเวลาอย่างอื่นหรือเงินที่นายจ้างจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานโดยคำนวณตามผลงานที่ทำได้ในกิจการประมงทะเลและให้หมายความรวมถึงค่าอาหาร ค่าที่พัก หรืออาหาร ที่พักที่นายจ้างจัดให้โดยมีข้อตกลงเป็นหนังสือให้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการตอบแทนการทำงานแต่มิให้หมายความรวมถึงกรณีที่ลูกจ้างต้องทำงานบนเรือเป็นการจัดที่พักสำหรับลูกจ้างอาหารหรือที่พักที่นายจ้างจัดให้ตามวรรคหนึ่งนายจ้างจะประเมินราคาได้ไม่เกินอัตราที่อธิบดีกำหนดวันทำงาน หมายความว่าวันที่กำหนดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติอธิบดี หมายความว่า อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายข้อ๔ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างมีวันหยุดประจำสัปดาห์ตามความเหมาะสมเดือนละไม่น้อยกว่าสี่วันโดยจ่ายค่าจ้างให้นายจ้างจะตกลงให้ลูกจ้างเลื่อนวันหยุดประจำสัปดาห์ไปเมื่อใดก็ได้แต่ทั้งนี้ต้องอยู่ในระยะเวลาไม่เกินสิบหกสัปดาห์ติดต่อกันถ้านายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในวันหยุดประจำสัปดาห์ให้นายจ้างจ่ายค่าทำงานในวันหยุดแก่ลูกจ้างเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่าหนึ่งเท่าของค่าจ้างในวันทำงานตามจำนวนชั่วโมงที่ทำงานในวันหยุดหรือเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่าหนึ่งเท่าของค่าจ้างตามผลงานที่ทำได้ในวันหยุดข้อ๕ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบหนึ่งปีมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีโดยได้รับค่าจ้างไม่น้อยกว่าปีละหกวันทำงานโดยให้นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดล่วงหน้าให้นายจ้างและลูกจ้างจะตกลงกันล่วงหน้าสะสมและเลื่อนวันหยุดพักผ่อนประจำปีไปรวมหยุดในปีอื่นก็ได้ถ้านายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้นายจ้างจ่ายค่าทำงานในวันหยุดแก่ลูกจ้างเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่าหนึ่งเท่าของค่าจ้างในวันทำงานตามจำนวนชั่วโมงที่ทำงานในวันหยุดหรือเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่าหนึ่งเท่าของค่าจ้างตามผลงานที่ทำได้ในวันหยุดข้อ๖ ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยโดยได้รับค่าจ้างในปีหนึ่งไม่เกินสามสิบวันทำงานการลาป่วยเกินสามวันทำงานติดต่อกันนายจ้างอาจให้ลูกจ้างแสดงใบรับรองแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งก็ได้ถ้าลูกจ้างไม่อาจหาแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งได้ให้ลูกจ้างชี้แจงให้นายจ้างทราบถ้านายจ้างจัดแพทย์ไว้ให้แล้วให้แพทย์นั้นเป็นผู้ออกใบรับรองเว้นแต่ในกรณีจำเป็นที่ลูกจ้างไม่สามารถให้แพทย์นั้นตรวจได้ข้อ๗ในการจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างให้นำความในข้อ ๒๖ ข้อ ๒๗ ข้อ ๒๘ ข้อ ๒๙ ข้อ๓๐ ข้อ ๓๑ ข้อ ๓๓ ทวิ และข้อ ๔๕ แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ ๑๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๕ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๑๑)ลงวันที่ ๑๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๒มาใช้บังคับแก่นายจ้างและลูกจ้างในกิจการประมงทะเลโดยอนุโลมข้อ๘ให้นายจ้างจ่ายเงินในอัตราไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของค่าจ้างในวันทำงานในกรณีดังต่อไปนี้(๑)นายจ้างมิได้จัดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติ(๒)ลูกจ้างต้องตกค้างอยู่ในต่างประเทศหรือภายในประเทศอันมิใช่สถานที่ทำสัญญาจ้างหรือถิ่นที่อยู่ของลูกจ้างเนื่องจากการทำงานให้นายจ้างในกิจการประมงทะเลค่าจ้างในวันทำงานตามวรรคหนึ่งหมายความว่า ค่าจ้างอัตราสุดท้ายที่ลูกจ้างได้รับเป็นรายวัน รายเดือนหรือระยะเวลาอย่างอื่น หรือค่าจ้างโดยเฉลี่ยจากการทำงานสามเที่ยวสุดท้ายข้อ๙ห้ามมิให้นายจ้างรับเด็กอายุต่ำกว่าสิบหกปีทำงานในเรือประมงเว้นแต่ได้รับอนุญาตจากบิดามารดาหรือผู้ปกครอง หรือรับเด็กนั้นไว้เพื่อการฝึกงานในเรือประมงข้อ๑๐ห้ามมิให้นายจ้างใช้ลูกจ้างทำงานในเรือประมง ยก แบกหรือทูนของที่มีน้ำหนักเกินห้าสิบห้ากิโลกรัมข้อ๑๑ห้ามมิให้นายจ้างใช้ลูกจ้างที่มีอายุต่ำกว่าสิบแปดปีทำงานที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัยและความปลอดภัยดังต่อไปนี้(๑)งานทำความสะอาดเครื่องจักรหรือเครื่องยนต์ขณะที่เครื่องจักรหรือเครื่องยนต์กำลังทำงาน(๒)งานที่เกี่ยวกับการใช้สารอันตรายหรือสารมีพิษ เช่น แอมโมเนีย ฟรีออน(๓)งานที่ทำใต้น้ำ(๔)งานที่ต้องทำเกี่ยวกับความเย็นจัดอันอาจเป็นอันตรายความในข้อนี้มิให้ใช้บังคับแก่ลูกจ้างที่มีอายุต่ำกว่าสิบแปดปีซึ่งได้รับการฝึกอบรมเกี่ยวกับงานที่อาจเป็นอันตรายตามวรรคหนึ่งจากสถาบันที่ทางราชการรับรองข้อ๑๒ให้นายจ้างจัดให้แพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งตรวจร่างกายลูกจ้างไม่น้อยกว่าปีละหนึ่งครั้งเพื่อแสดงว่าลูกจ้างนั้นมีสภาพร่างกายและจิตใจแข็งแรงเพียงพอที่จะทำงานในเรือได้และเก็บบันทึกผลการตรวจไว้ณ สถานที่ทำงานของนายจ้างไม่น้อยกว่าหนึ่งปีข้อ๑๓ ให้นายจ้างจัดให้มี(๑)น้ำสะอาดสำหรับดื่มอย่างเพียงพอ(๒)ปัจจัยในการปฐมพยาบาลและเวชภัณฑ์อันจำเป็นเพียงพอแก่การรักษาพยาบาล(๓)อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลที่จำเป็นและเกี่ยวข้องกับงานให้ลูกจ้างสวมใส่หรือใช้ตลอดเวลาที่มีการทำงานข้อ๑๔ให้นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติตามข้อ ๑๒ และข้อ ๑๓ข้อ๑๕ให้นายจ้างจัดการหรือออกค่าใช้จ่ายในการเดินทางกลับภูมิลำเนาของลูกจ้างหรือกลับสถานที่ทำงานหรือสถานที่อื่นตามที่ได้ตกลงกันในกรณี ดังต่อไปนี้(๑)เรืออับปางหรือไม่อาจใช้การได้โดยสิ้นเชิง(๒)ลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงานในสถานที่อื่นอันมิใช่สถานที่ทำสัญญาจ้าง(๓)นายจ้างบอกเลิกสัญญาจ้างก่อนครบกำหนดอายุสัญญา หรือเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขในสัญญาจ้างโดยลูกจ้างไม่ยินยอม(๔)สัญญาจ้างครบกำหนดในระหว่างเวลาที่อยู่ในสถานที่อื่นอันมิใช่สถานที่ทำสัญญาจ้าง(๕)ลูกจ้างต้องตกค้างอยู่ในต่างประเทศหรือภายในประเทศอันมิใช่สถานที่ทำสัญญาจ้างเนื่องจากการทำงานให้นายจ้างในกิจการประมงทะเลข้อ๑๖ ในกรณีที่ลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างให้นำความในหมวด ๖ เงินทดแทนแห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานลงวันที่ ๑๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ๑๗ ในกรณีที่นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างให้นำความในข้อ ๔๖ ข้อ ๔๗ และข้อ ๗๕ แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ ๑๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๕ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๑๑)ลงวันที่ ๑๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ๑๘ให้นายจ้างจัดทำทะเบียนลูกจ้างเป็นภาษาไทยไว้ ณสถานที่ทำงานของนายจ้างเพื่อให้พนักงานตรวจแรงงานตรวจได้พร้อมทั้งให้จัดส่งสำเนาทะเบียนลูกจ้างให้อธิบดีทราบภายในหกสิบวันนับแต่วันที่เริ่มจ้างลูกจ้างเข้าทำงานทะเบียนลูกจ้างอย่างน้อยต้องมีรายการและเอกสารดังต่อไปนี้(๑)ชื่อและชื่อสกุล(๒)เพศ(๓)สัญชาติ(๔)วันเดือนปีเกิด(๕)ภูมิลำเนาตามที่ปรากฏในทะเบียนราษฎร(๖)ที่อยู่ปัจจุบัน(๗)วันที่เริ่มจ้าง(๘)ตำแหน่งหน้าที่ในกิจการประมงทะเล(๙)อัตราค่าจ้างและประโยชน์อย่างอื่นที่นายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง(๑๐)วันสิ้นสุดของการจ้าง(๑๑)สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของลูกจ้างหรือสำเนาบัตรประจำตัวที่ทางราชการออกให้ให้นายจ้างเก็บรักษาทะเบียนลูกจ้างไว้ไม่น้อยกว่าสองปีนับแต่วันสิ้นสุดของการจ้างลูกจ้างแต่ละรายเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงรายการหรือเอกสารในทะเบียนลูกจ้างให้นายจ้างแก้ไขเพิ่มเติมทะเบียนลูกจ้างให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลงและแจ้งการเปลี่ยนแปลงให้อธิบดีทราบทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงข้อ๑๙ให้นายจ้างจัดทำทะเบียนการจ่ายค่าจ้างเป็นภาษาไทยไว้ ณ สถานที่ทำงานของนายจ้างเพื่อให้พนักงานตรวจแรงงานตรวจได้และอย่างน้อยต้องมีรายการและเอกสาร ดังต่อไปนี้(๑)ชื่อและชื่อสกุล(๒)ตำแหน่งหน้าที่ในกิจการประมงทะเล(๓)อัตราค่าจ้างและประโยชน์อย่างอื่นที่นายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง(๔)ลายมือชื่อรับเงินของลูกจ้างหรือผู้ซึ่งได้รับมอบอำนาจจากลูกจ้าง(๕)หนังสือข้อตกลงเกี่ยวกับค่าจ้างให้นำข้อ๑๘ วรรคสามและวรรคสี่ มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ๒๐ในกรณีที่มีการยื่นคำร้องทุกข์ว่านายจ้างไม่ปฏิบัติตามประกาศนี้หรือมีข้อพิพาทแรงงานตามกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์หรือมีการฟ้องร้องคดี แม้จะพ้นเวลาที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๘ และข้อ ๑๙ให้นายจ้างเก็บรักษาทะเบียนลูกจ้างและทะเบียนการจ่ายค่าจ้างไว้จนกว่าจะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาถึงที่สุดเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวข้อ๒๑เมื่อปรากฏว่านายจ้างฝ่าฝืนประกาศนี้พนักงานตรวจแรงงานอาจให้คำเตือนเพื่อให้นายจ้างได้ปฏิบัติการให้ถูกต้องภายในเวลาที่กำหนดไว้ในคำเตือนเสียก่อนก็ได้ประกาศ ณ วันที่ ๒๖สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๕เจริญจิตต์ ณ สงขลารัฐมนตรีช่วยว่าการฯปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงานในกิจการประมงทะเล (ฉบับที่ ๒)[๓]อุษมล/ผู้จัดทำ๙ มกราคม ๒๕๕๕[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๐๙/ตอนที่ ๙๓/หน้า ๔๗/๑๑ กันยายน ๒๕๓๕[๒] ข้อ ๑ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงานในกิจการประมงทะเล (ฉบับที่ ๒)[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๐๙/ตอนที่ ๑๑๘/หน้า ๘/๘ ธันวาคม ๒๕๓๕