คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2026/2526หลักกฎหมาย: กิจการแพปลาซึ่ง ผ.มารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น ไม่ปรากฏว่านอกจากเงินสดและเงินที่ผ.ให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างใดอีก กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของ ผ.อันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ และย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลย การที่จำเลยประกอบกิจการแพปลาต่อมาหาทำให้โจทก์มีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน เมื่อนางผินมารดาโจทก์จำเลยถึงแก่กรรม มีทรัพย์มรดกส่วนหนึ่งคือ กิจการแพปลาซึ่งมีทุนหมุนเวียนหลายแสนบาท หลังจากมารดาถึงแก่กรรมโจทก์กับจำเลยได้ร่วมกันรับมรดกแพปลาและตกลงร่วมกันเป็นหุ้นส่วนดำเนินกิจการแพปลาในฐานะหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนตลอดมา มีทรัพย์สินและทุนหมุนเวียนหลายล้านบาท จำเลยประพฤติผิดสัญญาหุ้นส่วนไม่แบ่งปันผลกำไรจากกิจการแพปลาให้โจทก์ ขอให้พิพากษาให้เลิกห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนกิจการแพปลาระหว่างโจทก์จำเลยและตั้งให้โจทก์เป็นผู้ชำระบัญชี จำเลยให้การว่า เดิมกิจการแพปลาเป็นของนางผินมารดาโจทก์จำเลยเมื่อมารดาถึงแก่กรรมไม่มีทายาทคนใดดำเนินกิจการต่อไป จำเลยได้นำทุนของจำเลยมาใช้ดำเนินกิจการแพปลาเป็นกิจการส่วนตัวของจำเลย โจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนจึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กิจการแพปลาซึ่งนางผินมารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น โจทก์มิได้นำสืบว่า นอกจากเงินสดและเงินที่นางผินให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนสำหรับใช้จ่ายในการจับปลาแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดอันเป็นมรดกตกทอดแก่ทายาท กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของนางผินอันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ เมื่อนางผินถึงแก่กรรม กิจการแพปลาย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลยดังนั้น ถึงหากจำเลยจะประกอบกิจการแพปลาต่อมา โจทก์ก็คงมีสิทธิขอแบ่งปันเฉพาะเงินสดและสิทธิเรียกร้องในหนี้สินซึ่งเป็นมรดก หามีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่ แล้ววินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า ยังฟังไม่ได้ว่าโจทก์จำเลยเป็นหุ้นส่วนประกอบกิจการแพปลาร่วมกัน พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2026/2526นางอาภรณ์ เผ่าผลึกโจทก์นางสุภา วีระวัฒน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 99, ม. 1012, ม. 1025, ม. 1356, ม. 1599, ม. 1600กิจการแพปลาซึ่ง ผ.มารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น ไม่ปรากฏว่านอกจากเงินสดและเงินที่ผ.ให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างใดอีก กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของ ผ.อันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ และย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลย การที่จำเลยประกอบกิจการแพปลาต่อมาหาทำให้โจทก์มีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน เมื่อนางผินมารดาโจทก์จำเลยถึงแก่กรรม มีทรัพย์มรดกส่วนหนึ่งคือ กิจการแพปลาซึ่งมีทุนหมุนเวียนหลายแสนบาท หลังจากมารดาถึงแก่กรรมโจทก์กับจำเลยได้ร่วมกันรับมรดกแพปลาและตกลงร่วมกันเป็นหุ้นส่วนดำเนินกิจการแพปลาในฐานะหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนตลอดมา มีทรัพย์สินและทุนหมุนเวียนหลายล้านบาท จำเลยประพฤติผิดสัญญาหุ้นส่วนไม่แบ่งปันผลกำไรจากกิจการแพปลาให้โจทก์ ขอให้พิพากษาให้เลิกห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนกิจการแพปลาระหว่างโจทก์จำเลยและตั้งให้โจทก์เป็นผู้ชำระบัญชี จำเลยให้การว่า เดิมกิจการแพปลาเป็นของนางผินมารดาโจทก์จำเลยเมื่อมารดาถึงแก่กรรมไม่มีทายาทคนใดดำเนินกิจการต่อไป จำเลยได้นำทุนของจำเลยมาใช้ดำเนินกิจการแพปลาเป็นกิจการส่วนตัวของจำเลย โจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนจึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กิจการแพปลาซึ่งนางผินมารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น โจทก์มิได้นำสืบว่า นอกจากเงินสดและเงินที่นางผินให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนสำหรับใช้จ่ายในการจับปลาแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดอันเป็นมรดกตกทอดแก่ทายาท กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของนางผินอันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ เมื่อนางผินถึงแก่กรรม กิจการแพปลาย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลยดังนั้น ถึงหากจำเลยจะประกอบกิจการแพปลาต่อมา โจทก์ก็คงมีสิทธิขอแบ่งปันเฉพาะเงินสดและสิทธิเรียกร้องในหนี้สินซึ่งเป็นมรดก หามีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่ แล้ววินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า ยังฟังไม่ได้ว่าโจทก์จำเลยเป็นหุ้นส่วนประกอบกิจการแพปลาร่วมกัน พิพากษายืน(ศักดิ์ สนองชาติ-นิยม ติวุตานนท์-ม.ร.ว.ชัยวัฒน์ ชมพูนุท)ศาลจังหวัดสมุทรสงคราม - นายพิมล สมานิตย์ศาลอุทธรณ์ - นายพยุง กลั่นสุภาแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน เมื่อนางผินมารดาโจทก์จำเลยถึงแก่กรรม มีทรัพย์มรดกส่วนหนึ่งคือ กิจการแพปลาซึ่งมีทุนหมุนเวียนหลายแสนบาท หลังจากมารดาถึงแก่กรรมโจทก์กับจำเลยได้ร่วมกันรับมรดกแพปลาและตกลงร่วมกันเป็นหุ้นส่วนดำเนินกิจการแพปลาในฐานะหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนตลอดมา มีทรัพย์สินและทุนหมุนเวียนหลายล้านบาท จำเลยประพฤติผิดสัญญาหุ้นส่วนไม่แบ่งปันผลกำไรจากกิจการแพปลาให้โจทก์ ขอให้พิพากษาให้เลิกห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนกิจการแพปลาระหว่างโจทก์จำเลยและตั้งให้โจทก์เป็นผู้ชำระบัญชี จำเลยให้การว่า เดิมกิจการแพปลาเป็นของนางผินมารดาโจทก์จำเลยเมื่อมารดาถึงแก่กรรมไม่มีทายาทคนใดดำเนินกิจการต่อไป จำเลยได้นำทุนของจำเลยมาใช้ดำเนินกิจการแพปลาเป็นกิจการส่วนตัวของจำเลย โจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนจึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กิจการแพปลาซึ่งนางผินมารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น โจทก์มิได้นำสืบว่า นอกจากเงินสดและเงินที่นางผินให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนสำหรับใช้จ่ายในการจับปลาแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดอันเป็นมรดกตกทอดแก่ทายาท กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของนางผินอันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ เมื่อนางผินถึงแก่กรรม กิจการแพปลาย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลยดังนั้น ถึงหากจำเลยจะประกอบกิจการแพปลาต่อมา โจทก์ก็คงมีสิทธิขอแบ่งปันเฉพาะเงินสดและสิทธิเรียกร้องในหนี้สินซึ่งเป็นมรดก หามีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่ แล้ววินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า ยังฟังไม่ได้ว่าโจทก์จำเลยเป็นหุ้นส่วนประกอบกิจการแพปลาร่วมกัน พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2026/2526นางอาภรณ์ เผ่าผลึกโจทก์นางสุภา วีระวัฒน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 99, ม. 1012, ม. 1025, ม. 1356, ม. 1599, ม. 1600กิจการแพปลาซึ่ง ผ.มารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น ไม่ปรากฏว่านอกจากเงินสดและเงินที่ผ.ให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างใดอีก กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของ ผ.อันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ และย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลย การที่จำเลยประกอบกิจการแพปลาต่อมาหาทำให้โจทก์มีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน เมื่อนางผินมารดาโจทก์จำเลยถึงแก่กรรม มีทรัพย์มรดกส่วนหนึ่งคือ กิจการแพปลาซึ่งมีทุนหมุนเวียนหลายแสนบาท หลังจากมารดาถึงแก่กรรมโจทก์กับจำเลยได้ร่วมกันรับมรดกแพปลาและตกลงร่วมกันเป็นหุ้นส่วนดำเนินกิจการแพปลาในฐานะหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนตลอดมา มีทรัพย์สินและทุนหมุนเวียนหลายล้านบาท จำเลยประพฤติผิดสัญญาหุ้นส่วนไม่แบ่งปันผลกำไรจากกิจการแพปลาให้โจทก์ ขอให้พิพากษาให้เลิกห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนกิจการแพปลาระหว่างโจทก์จำเลยและตั้งให้โจทก์เป็นผู้ชำระบัญชี จำเลยให้การว่า เดิมกิจการแพปลาเป็นของนางผินมารดาโจทก์จำเลยเมื่อมารดาถึงแก่กรรมไม่มีทายาทคนใดดำเนินกิจการต่อไป จำเลยได้นำทุนของจำเลยมาใช้ดำเนินกิจการแพปลาเป็นกิจการส่วนตัวของจำเลย โจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนจึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กิจการแพปลาซึ่งนางผินมารดาของโจทก์จำเลยประกอบอาชีพอยู่ก่อนถึงแก่กรรมนั้น โจทก์มิได้นำสืบว่า นอกจากเงินสดและเงินที่นางผินให้ชาวประมงยืมไปเป็นทุนสำหรับใช้จ่ายในการจับปลาแล้ว ยังมีทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดอันเป็นมรดกตกทอดแก่ทายาท กิจการแพปลาจึงเป็นเพียงการงานอาชีพของนางผินอันเป็นกิจการเฉพาะตัวโดยแท้ เมื่อนางผินถึงแก่กรรม กิจการแพปลาย่อมไม่เป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์จำเลยดังนั้น ถึงหากจำเลยจะประกอบกิจการแพปลาต่อมา โจทก์ก็คงมีสิทธิขอแบ่งปันเฉพาะเงินสดและสิทธิเรียกร้องในหนี้สินซึ่งเป็นมรดก หามีสิทธิเป็นเจ้าของกิจการแพปลาร่วมกับจำเลยด้วยไม่ แล้ววินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า ยังฟังไม่ได้ว่าโจทก์จำเลยเป็นหุ้นส่วนประกอบกิจการแพปลาร่วมกัน พิพากษายืน(ศักดิ์ สนองชาติ-นิยม ติวุตานนท์-ม.ร.ว.ชัยวัฒน์ ชมพูนุท)ศาลจังหวัดสมุทรสงคราม - นายพิมล สมานิตย์ศาลอุทธรณ์ - นายพยุง กลั่นสุภาแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ