กฎกระทรวงกำหนดความปลอดภัยในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารพ.ศ.๒๕๕๕ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ (๑๕/๑) และมาตรา ๕๗ ฉ (๗) แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๓๔ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑[๑] กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๒ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดความปลอดภัยในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารของผู้ขับรถจักรยานยนต์สาธารณะพ.ศ. ๒๕๔๘ข้อ ๓ ในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารผู้ขับรถยนต์สาธารณะและรถยนต์บริการต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้(๑) ไม่เปลี่ยนแปลงตัวรถหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของรถหรือเพิ่มสิ่งหนึ่งสิ่งใดเข้าไป ซึ่งน่าจะเป็นอันตรายแก่การขับรถหรือการโดยสาร(๒)ในกรณีเป็นรถที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัดหรือก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงต้องใช้รถที่ผ่านการตรวจและทดสอบส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์รวมทั้งการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ตามที่กำหนดในกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงหรือกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงแล้วแต่กรณี(๓) ต้องให้คนโดยสารขึ้นนั่งประจำที่ให้พร้อมก่อนเคลื่อนรถ(๔)ต้องให้คนโดยสารซึ่งนั่งตอนหน้าแถวเดียวกับผู้ขับรถรัดร่างกายด้วยเข็มขัดนิรภัยไว้กับที่นั่งเพื่อป้องกันอันตรายในขณะโดยสาร(๕) ไม่บรรทุกสิ่งของไปกับคนโดยสาร เว้นแต่เป็นสัมภาระของคนโดยสารที่ไม่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในการขับรถและการโดยสาร(๖)ดูแลคนโดยสารให้ได้รับความปลอดภัยตลอดเวลาที่อยู่ในระหว่างการโดยสารและในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุจะต้องให้ความช่วยเหลือตามสมควร(๗) ไม่ขับรถในลักษณะประมาทหรือน่าหวาดเสียว อันน่าจะเป็นอันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สิน(๘) ไม่ใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ในขณะขับรถเว้นแต่การใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่โดยใช้อุปกรณ์เสริมสำหรับการสนทนาโดยผู้ขับรถไม่ต้องถือหรือจับโทรศัพท์เคลื่อนที่นั้น(๙) ไม่กระทำการอันควรขายหน้าต่อหน้าธารกำนัลหรือกระทำการลามกอย่างอื่นไม่ว่าจะกระทำด้วยตนเอง หรือกระทำด้วยสื่อหรือวัสดุใด ๆอันทำให้ปรากฏความหมายในทำนองเดียวกัน(๑๐) ต้องดับเครื่องยนต์ทุกครั้งขณะเติมเชื้อเพลิง(๑๑)ต้องลงจากรถและแจ้งให้คนโดยสารลงจากรถโดยให้รออยู่ในบริเวณที่ปลอดภัยขณะเติมเชื้อเพลิงข้อ ๔ ในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารผู้ขับรถจักรยานยนต์สาธารณะต้องปฏิบัติดังต่อไปนี้(๑) ปฏิบัติตามข้อ ๓ (๑) (๓) (๕) (๖) (๗) (๙) (๑๐) และ (๑๑)โดยอนุโลม(๒)จัดให้มีหมวกนิรภัยที่จัดทำขึ้นโดยเฉพาะเพื่อป้องกันอันตรายในขณะโดยสารไว้สำหรับให้คนโดยสารสวมในขณะโดยสาร โดยจะต้องรักษาความสะอาดของหมวกอยู่เสมอ(๓) ไม่ใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ เครื่องมือหรืออุปกรณ์สื่อสารอื่นใดในขณะขับรถรับจ้างบรรทุกคนโดยสารข้อ ๕ ในการรับจ้างรับส่งนักเรียนผู้ขับรถสำหรับรถยนต์ซึ่งได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนตามมาตรา ๒๒ วรรคสองต้องเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปีหรือใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะหรือใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกรวมทั้งต้องเป็นผู้ไม่มีประวัติเสียหายอันเกิดจากการขับรถมาก่อน และต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้(๑) ปฏิบัติตามข้อ ๓ โดยอนุโลม(๒) จัดให้มีเครื่องหมายหรือแผ่นป้ายพื้นสีส้มขนาดกว้างไม่น้อยกว่ายี่สิบห้าเซนติเมตรยาวไม่น้อยกว่าหกสิบเซนติเมตร มีข้อความว่า รถโรงเรียน เป็นตัวอักษรสีดำความสูงไม่น้อยกว่าสิบห้าเซนติเมตรติดไว้ที่ด้านหน้าและด้านท้ายของตัวรถเพื่อให้สามารถมองเห็นข้อความได้โดยชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่าห้าสิบเมตร(๓) จัดให้มีไฟสัญญาณสีเหลืองอำพันหรือสีแดงปิดเปิดเป็นระยะติดไว้ที่ด้านหน้าและด้านท้ายของตัวรถในตำแหน่งที่เหมาะสมเพื่อให้ผู้ขับรถที่สวนมาหรือตามหลังมามองเห็นได้โดยชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยห้าสิบเมตรและเมื่อมิได้ใช้รถนั้นรับส่งนักเรียนให้งดใช้ไฟสัญญาณดังกล่าว(๔) จัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้ที่จำเป็นดังต่อไปนี้เพื่อช่วยเหลือนักเรียนเมื่อมีอุบัติเหตุหรือเหตุฉุกเฉินเกิดขึ้นและต้องติดตั้งหรือเก็บไว้ภายในรถในตำแหน่งที่เหมาะสมและปลอดภัยรวมทั้งสามารถนำมาใช้งานได้โดยสะดวก และพร้อมที่จะใช้งานได้ทุกขณะ(ก) เครื่องดับเพลิงไม่น้อยกว่าหนึ่งเครื่อง(ข) ค้อนทุบกระจกไม่น้อยกว่าหนึ่งอันสำหรับรถที่มีลักษณะเป็นรถตู้โดยสาร(๕) จัดให้มีผู้ควบคุมดูแลนักเรียนซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่าสิบแปดปีบริบูรณ์ ประจำอยู่ในรถตลอดเวลาที่ใช้รับส่งนักเรียนให้ไว้ ณ วันที่ ๑๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๕พลอากาศเอก สุกำพล สุวรรณทัตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากในปัจจุบันรถยนต์สาธารณะและรถยนต์บริการที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัดหรือก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงได้เกิดการระเบิดลุกไหม้หรือรั่วไหลของก๊าซไวไฟในขณะที่ใช้รถนั้นรับจ้างบรรทุกคนโดยสารขึ้นบ่อยครั้งซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตหรือร่างกายของคนโดยสาร อีกทั้งสาเหตุของอุบัติเหตุทางถนนของรถยนต์สาธารณะรถยนต์บริการ และรถยนต์ที่ใช้ในการรับจ้างรับส่งนักเรียนส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมที่ไม่ปลอดภัยของผู้ขับรถในขณะขับรถดังกล่าวแต่โดยที่ข้อกำหนดว่าด้วยความปลอดภัยในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารในปัจจุบันได้กำหนดเฉพาะกรณีของผู้ขับรถจักรยานยนต์สาธารณะเท่านั้นจึงสมควรมีข้อกำหนดว่าด้วยความปลอดภัยในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารให้ครอบคลุมถึงผู้ขับรถยนต์สาธารณะรถยนต์บริการ และรถยนต์ที่ใช้ในการรับจ้างรับส่งนักเรียนด้วยเพื่อให้คนโดยสารของรถดังกล่าวได้รับความปลอดภัยมากขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้สิทธิกานต์/ปรับปรุง๕เมษายน ๒๕๖๒วศิน/ตรวจ๑๐เมษายน ๒๕๖๒[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนที่ ๙ ก/หน้า ๔/๒๔ มกราคม ๒๕๕๕