คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 107/2521หลักกฎหมาย: จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ในวันนัดสืบพยานโจทก์จำเลยยื่นคำร้องว่าตนมิได้จงใจขาดนัดเพราะเป็นคนยากจน มีความรู้น้อยเมื่อได้รับหมายเรียกสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความ และไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยเช่นนี้มีเหตุผลอันสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไปคดีนี้โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินที่จำเลยขายฝากหลุดเป็นของโจทก์จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลสั่งนัดสืบพยานโจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะไปติดต่อขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพมหานคร คณะกรรมการดังกล่าวได้จัดหาทนายความให้และทำคำให้การให้มายื่นต่อศาล ขอได้รับคำให้การของจำเลยไว้พิจารณาด้วยศาลชั้นต้นสั่งคำร้องและคำให้การของจำเลยว่า เหตุที่ว่ายากจนไม่มีความรู้ทางกฎหมายไม่ใช่เหตุตามกฎหมายที่จะอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การได้ งดไต่สวนให้ยกคำร้องและไม่รับคำให้การของจำเลยเพราะยื่นเกินกำหนด แล้วพิจารณาคดีโจทก์ไปฝ่ายเดียวแล้วตัดสินในวันนั้นให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกไปจากที่พิพาทจำเลยอุทธรณ์คำสั่งที่ให้งดไต่สวนและไม่รับคำให้การของจำเลยศาลอุทธรณ์เห็นว่าข้อเท็จจริงตามคำร้องของจำเลยแสดงว่ามิได้จงใจขาดนัด และมีเหตุสมควรประการอื่นที่ศาลอาจใช้ดุลพินิจให้จำเลยยื่นคำให้การได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ขออนุญาตยื่นคำให้การและมีคำสั่งใหม่ในเรื่องนี้แล้วทำการพิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่ามีปัญหาในชั้นนี้ว่า คำร้องขอยื่นคำให้การของจำเลยสมควรรับไว้พิจารณาหรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก บัญญัติว่า "ถ้าจำเลยมาศาลเมื่อเริ่มต้นสืบพยานหรือแจ้งให้ศาลทราบก่อนเริ่มสืบพยานถึงเหตุที่ตนมิได้ยื่นคำให้การ และศาลเห็นว่าการขาดนัดของจำเลยมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควรประการอื่น ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามที่ศาลเห็นสมควร"กรณีเรื่องนี้ได้ความว่าจำเลยไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การนัดสืบพยานโจทก์ ในวันสืบพยานโจทก์นั้นเองจำเลยยื่นคำร้องว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัด จำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย เมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความและไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยมีเหตุผลสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 107/2521นายวิพากษ์ ช่วยชูวงษ์โจทก์นายรักษ์ ญาติมากจำเลย ป.วิ.พ. ม. 21 (4), ม. 199 วรรคหนึ่งจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ในวันนัดสืบพยานโจทก์จำเลยยื่นคำร้องว่าตนมิได้จงใจขาดนัดเพราะเป็นคนยากจน มีความรู้น้อยเมื่อได้รับหมายเรียกสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความ และไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยเช่นนี้มีเหตุผลอันสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไปคดีนี้โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินที่จำเลยขายฝากหลุดเป็นของโจทก์จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลสั่งนัดสืบพยานโจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะไปติดต่อขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพมหานคร คณะกรรมการดังกล่าวได้จัดหาทนายความให้และทำคำให้การให้มายื่นต่อศาล ขอได้รับคำให้การของจำเลยไว้พิจารณาด้วยศาลชั้นต้นสั่งคำร้องและคำให้การของจำเลยว่า เหตุที่ว่ายากจนไม่มีความรู้ทางกฎหมายไม่ใช่เหตุตามกฎหมายที่จะอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การได้ งดไต่สวนให้ยกคำร้องและไม่รับคำให้การของจำเลยเพราะยื่นเกินกำหนด แล้วพิจารณาคดีโจทก์ไปฝ่ายเดียวแล้วตัดสินในวันนั้นให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกไปจากที่พิพาทจำเลยอุทธรณ์คำสั่งที่ให้งดไต่สวนและไม่รับคำให้การของจำเลยศาลอุทธรณ์เห็นว่าข้อเท็จจริงตามคำร้องของจำเลยแสดงว่ามิได้จงใจขาดนัด และมีเหตุสมควรประการอื่นที่ศาลอาจใช้ดุลพินิจให้จำเลยยื่นคำให้การได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ขออนุญาตยื่นคำให้การและมีคำสั่งใหม่ในเรื่องนี้แล้วทำการพิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่ามีปัญหาในชั้นนี้ว่า คำร้องขอยื่นคำให้การของจำเลยสมควรรับไว้พิจารณาหรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก บัญญัติว่า "ถ้าจำเลยมาศาลเมื่อเริ่มต้นสืบพยานหรือแจ้งให้ศาลทราบก่อนเริ่มสืบพยานถึงเหตุที่ตนมิได้ยื่นคำให้การ และศาลเห็นว่าการขาดนัดของจำเลยมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควรประการอื่น ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามที่ศาลเห็นสมควร"กรณีเรื่องนี้ได้ความว่าจำเลยไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การนัดสืบพยานโจทก์ ในวันสืบพยานโจทก์นั้นเองจำเลยยื่นคำร้องว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัด จำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย เมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความและไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยมีเหตุผลสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วพิพากษายืน(ไพบูลย์ ไวกาสี-วิทูร เทพพิทักษ์-เพียร ศรีอรุณ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินที่จำเลยขายฝากหลุดเป็นของโจทก์จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลสั่งนัดสืบพยานโจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะไปติดต่อขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพมหานคร คณะกรรมการดังกล่าวได้จัดหาทนายความให้และทำคำให้การให้มายื่นต่อศาล ขอได้รับคำให้การของจำเลยไว้พิจารณาด้วยศาลชั้นต้นสั่งคำร้องและคำให้การของจำเลยว่า เหตุที่ว่ายากจนไม่มีความรู้ทางกฎหมายไม่ใช่เหตุตามกฎหมายที่จะอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การได้ งดไต่สวนให้ยกคำร้องและไม่รับคำให้การของจำเลยเพราะยื่นเกินกำหนด แล้วพิจารณาคดีโจทก์ไปฝ่ายเดียวแล้วตัดสินในวันนั้นให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกไปจากที่พิพาทจำเลยอุทธรณ์คำสั่งที่ให้งดไต่สวนและไม่รับคำให้การของจำเลยศาลอุทธรณ์เห็นว่าข้อเท็จจริงตามคำร้องของจำเลยแสดงว่ามิได้จงใจขาดนัด และมีเหตุสมควรประการอื่นที่ศาลอาจใช้ดุลพินิจให้จำเลยยื่นคำให้การได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ขออนุญาตยื่นคำให้การและมีคำสั่งใหม่ในเรื่องนี้แล้วทำการพิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่ามีปัญหาในชั้นนี้ว่า คำร้องขอยื่นคำให้การของจำเลยสมควรรับไว้พิจารณาหรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก บัญญัติว่า "ถ้าจำเลยมาศาลเมื่อเริ่มต้นสืบพยานหรือแจ้งให้ศาลทราบก่อนเริ่มสืบพยานถึงเหตุที่ตนมิได้ยื่นคำให้การ และศาลเห็นว่าการขาดนัดของจำเลยมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควรประการอื่น ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามที่ศาลเห็นสมควร"กรณีเรื่องนี้ได้ความว่าจำเลยไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การนัดสืบพยานโจทก์ ในวันสืบพยานโจทก์นั้นเองจำเลยยื่นคำร้องว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัด จำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย เมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความและไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยมีเหตุผลสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 107/2521นายวิพากษ์ ช่วยชูวงษ์โจทก์นายรักษ์ ญาติมากจำเลย ป.วิ.พ. ม. 21 (4), ม. 199 วรรคหนึ่งจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ในวันนัดสืบพยานโจทก์จำเลยยื่นคำร้องว่าตนมิได้จงใจขาดนัดเพราะเป็นคนยากจน มีความรู้น้อยเมื่อได้รับหมายเรียกสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความ และไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยเช่นนี้มีเหตุผลอันสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไปคดีนี้โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินที่จำเลยขายฝากหลุดเป็นของโจทก์จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลสั่งนัดสืบพยานโจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะไปติดต่อขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพมหานคร คณะกรรมการดังกล่าวได้จัดหาทนายความให้และทำคำให้การให้มายื่นต่อศาล ขอได้รับคำให้การของจำเลยไว้พิจารณาด้วยศาลชั้นต้นสั่งคำร้องและคำให้การของจำเลยว่า เหตุที่ว่ายากจนไม่มีความรู้ทางกฎหมายไม่ใช่เหตุตามกฎหมายที่จะอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การได้ งดไต่สวนให้ยกคำร้องและไม่รับคำให้การของจำเลยเพราะยื่นเกินกำหนด แล้วพิจารณาคดีโจทก์ไปฝ่ายเดียวแล้วตัดสินในวันนั้นให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกไปจากที่พิพาทจำเลยอุทธรณ์คำสั่งที่ให้งดไต่สวนและไม่รับคำให้การของจำเลยศาลอุทธรณ์เห็นว่าข้อเท็จจริงตามคำร้องของจำเลยแสดงว่ามิได้จงใจขาดนัด และมีเหตุสมควรประการอื่นที่ศาลอาจใช้ดุลพินิจให้จำเลยยื่นคำให้การได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ขออนุญาตยื่นคำให้การและมีคำสั่งใหม่ในเรื่องนี้แล้วทำการพิจารณาพิพากษาใหม่โจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่ามีปัญหาในชั้นนี้ว่า คำร้องขอยื่นคำให้การของจำเลยสมควรรับไว้พิจารณาหรือไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 199 วรรคแรก บัญญัติว่า "ถ้าจำเลยมาศาลเมื่อเริ่มต้นสืบพยานหรือแจ้งให้ศาลทราบก่อนเริ่มสืบพยานถึงเหตุที่ตนมิได้ยื่นคำให้การ และศาลเห็นว่าการขาดนัดของจำเลยมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควรประการอื่น ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามที่ศาลเห็นสมควร"กรณีเรื่องนี้ได้ความว่าจำเลยไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การนัดสืบพยานโจทก์ ในวันสืบพยานโจทก์นั้นเองจำเลยยื่นคำร้องว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัด จำเลยเป็นคนยากจน มีความรู้น้อย เมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาฟ้องจำเลยไม่มีเงินว่าจ้างทนายความและไม่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล ได้ดิ้นรนหาค่าพาหนะเดินทางไปขอความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ที่กรุงเทพฯ จนได้รับความช่วยเหลือจัดหาทนายความและทำคำให้การให้ ขอได้รับคำให้การของจำเลย คำร้องของจำเลยมีเหตุผลสมควรที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไป ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วพิพากษายืน(ไพบูลย์ ไวกาสี-วิทูร เทพพิทักษ์-เพียร ศรีอรุณ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ