ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกล่าวหา กล่าวโทษหรือสอบสวนผู้ประกอบโรคศิลปะพ.ศ. ๒๕๔๖ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ มาตรา ๑๓ (๒)และมาตรา ๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒ซึ่งมีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยคำแนะนำของคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกล่าวหา กล่าวโทษหรือสอบสวน ผู้ประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๖ข้อ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๓ในระเบียบนี้ความผิด หมายความว่า การกระทำของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ฝ่าฝืนมาตรา ๓๖หรือประพฤติผิดข้อจำกัดและเงื่อนไขการประกอบโรคศิลปะตามมาตรา ๓๗หรือประพฤติผิดจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพตามมาตรา ๓๘แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒คำกล่าวหา หมายความว่า เรื่องที่ผู้ได้รับความเสียหายได้กล่าวหาต่อคณะกรรมการวิชาชีพตามพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒ว่ามีผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำความผิดซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหายและการกล่าวหาเช่นนั้นได้กล่าวโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษคำกล่าวโทษ หมายความว่า เรื่องที่กรรมการวิชาชีพหรือบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้เสียหายได้กล่าวโทษต่อคณะกรรมการวิชาชีพตามพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะพ.ศ. ๒๕๔๒ ว่ามีผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำความผิดและการกล่าวโทษเช่นนั้นได้กล่าวโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษการสอบสวน หมายความว่า การรวบรวมพยานหลักฐาน และการดำเนินการต่าง ๆซึ่งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนได้ทำไปตามอำนาจหน้าที่เพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงหรือพิสูจน์การกระทำที่เป็นความผิดรวมถึงการให้ถ้อยคำของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษหรือพยานตลอดจนบันทึกคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษด้วยสำนวนการสอบสวน หมายความว่าบันทึกหรือเอกสารใดที่คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนจดไว้เป็นหลักฐานแห่งรายละเอียดทั้งหลายในการสอบสวนผู้ประกอบโรคศิลปะที่กระทำความผิดรวมถึงการให้ถ้อยคำของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษหรือพยานตลอดจนบันทึกคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษด้วยพยานหลักฐาน หมายความว่า พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคล ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาหมวด ๑การกล่าวหาหรือกล่าวโทษ ข้อ๔ผู้เสียหายที่จะกล่าวหาหรือผู้กล่าวโทษที่จะกล่าวโทษผู้ประกอบโรคศิลปะผู้ใดให้ทำคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อแล้วยื่นต่อคณะกรรมการวิชาชีพที่กองการประกอบโรคศิลปะโดยยื่นด้วยตนเองหรือส่งทางไปรษณีย์ก็ได้ข้อ๕ให้ผู้อำนวยการกองการประกอบโรคศิลปะในฐานะกรรมการและเลขานุการเสนอเรื่องการกล่าวหาหรือกล่าวโทษต่อคณะกรรมการวิชาชีพเพื่อพิจารณาโดยไม่ชักช้าข้อ๖การถอนคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษนั้น ให้ผู้กล่าวหาหรือผู้กล่าวโทษ แล้วแต่กรณีทำเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อยื่นต่อคณะกรรมการวิชาชีพที่กองการประกอบโรคศิลปะโดยยื่นด้วยตนเองหรือส่งทางไปรษณีย์ก็ได้ แต่ทั้งนี้ไม่เป็นเหตุให้ระงับการสอบสวนหมวด ๒อายุความในการกล่าวหาหรือกล่าวโทษ ข้อ๗สิทธิในการกล่าวหาหรือกล่าวโทษสิ้นสุดลงในกรณีใดกรณีหนึ่ง ดังต่อไปนี้(๑) เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่ผู้ได้รับความเสียหายหรือผู้กล่าวโทษรู้เรื่องและรู้ตัวผู้ประพฤติผิด(๒) เมื่อเกินสามปี นับแต่วันที่มีการกระทำความผิดหมวด ๓การสืบสวน ข้อ๘เมื่อคณะกรรมการวิชาชีพได้รับคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษแล้วคณะกรรมการวิชาชีพอาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงเพื่อพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายตามที่ปรากฏในคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษในกรณีแต่งตั้งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่งให้คณะกรรมการวิชาชีพแต่ละสาขาแต่งตั้งคณะอนุกรรมการอย่างน้อยหนึ่งคณะ ในแต่ละคณะประกอบด้วยอนุกรรมการวิชาชีพไม่น้อยกว่าสามคนและแต่งตั้งคนหนึ่งเป็นประธานข้อ๙คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงมีหน้าที่สืบสวนแสวงหาข้อเท็จจริงแห่งกรณีที่มีการกล่าวหาหรือกล่าวโทษเพื่อที่จะแสดงให้เห็นพฤติกรรมของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษว่ามีมูลหรือไม่แล้วให้สรุปความเห็นเสนอต่อคณะกรรมการวิชาชีพ เพื่อพิจารณาโดยไม่ชักช้าข้อ๑๐ในการเสนอรายงานความเห็นต่อคณะกรรมการวิชาชีพว่ากรณีมีมูลหรือไม่ ให้ถือตามความเห็นของอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงฝ่ายข้างมากในกรณีที่อนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงผู้ใดมีความเห็นแตกต่างไปจากอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงฝ่ายข้างมากและต้องการให้บันทึกความเห็นที่แตกต่างไว้ก็ให้กระทำได้ข้อ๑๑รายงานและความเห็นของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงที่เสนอต่อคณะกรรมการวิชาชีพอย่างน้อยต้องมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้(๑) วัน เดือน ปี ที่สรุปรายงานและความเห็น(๒) ชื่อ ที่อยู่ของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ถูกกล่าวหา หรือถูกกล่าวโทษ(๓)พฤติกรรมโดยย่อของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ปรากฏในคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษ(๔) หลักฐานที่รวบรวมมาได้(๕)ความเห็นพร้อมทั้งเหตุผลที่แสดงว่าพฤติกรรมของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ถูกกล่าวหาหรือกล่าวโทษใน(๓) มีมูลหรือไม่(๖) ความเห็นแย้งของอนุกรรมการวิชาชีพ(ถ้ามี)หมวด ๔คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน ข้อ๑๒ให้คณะกรรมการวิชาชีพแต่ละสาขาแต่งตั้งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนอย่างน้อยหนึ่งคณะในแต่ละคณะประกอบด้วยอนุกรรมการวิชาชีพไม่น้อยกว่าสามคนและแต่งตั้งคนหนึ่งเป็นประธานข้อ๑๓อนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้(๑)เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๕แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒ ยกเว้นอนุกรรมการวิชาชีพที่เป็นเลขานุการหรือผู้ช่วยเลขานุการของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนหรือบุคคลใดที่เชิญมาเป็นอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน(๒)เป็นผู้ไม่เคยถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะหรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะในสาขานั้น ๆ(๓) ไม่เป็นบุคคลล้มละลายข้อ๑๔ให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนมีอำนาจและหน้าที่ ดังต่อไปนี้(๑)ทำการสอบสวนการกระทำความผิดของผู้ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษ(๒)ออกหนังสือเรียกผู้ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษ ผู้เสียหายหรือบุคคลใด ๆมาให้ถ้อยคำหรือมีหนังสือแจ้งให้บุคคลใด ๆส่งเอกสารหรือวัตถุที่จำเป็นแก่การดำเนินการของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน(๓) สรุปผลการสอบสวนและเสนอสำนวนการสอบสวนพร้อมทั้งความเห็นต่อคณะกรรมการวิชาชีพเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดหมวด ๕การสอบสวน ข้อ๑๕เมื่อคณะกรรมการวิชาชีพพิจารณาเห็นว่ากรณีมีมูลให้กรรมการและเลขานุการของคณะกรรมการวิชาชีพส่งเรื่องดังกล่าวให้ประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนโดยไม่ชักช้าข้อ๑๖ให้ประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนออกหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้พร้อมทั้งส่งสำเนาเรื่องที่กล่าวหาหรือกล่าวโทษให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือกล่าวโทษทราบไม่น้อยกว่าสิบห้าวันก่อนวันเริ่มทำการสอบสวนข้อ๑๗การออกหนังสือเรียก ให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษผู้เสียหายหรือบุคคลใด ๆ มาให้ถ้อยคำตามข้อ ๑๔ (๒) ให้เป็นไปตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้ข้อ๑๘การออกหนังสือแจ้งให้บุคคลใด ๆ ส่งเอกสารหรือวัตถุที่จำเป็นตามข้อ ๑๔ (๒)ให้เป็นไปตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้ข้อ๑๙การส่งหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษการส่งหนังสือเรียกมาให้ถ้อยคำหรือการส่งหนังสือแจ้งให้บุคคลใด ๆส่งเอกสารหรือวัตถุที่จำเป็นให้ส่งแก่ผู้นั้นตามที่อยู่ที่ปรากฏในทะเบียนผู้ประกอบโรคศิลปะหรือในทะเบียนราษฎร์โดยส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนข้อ๒๐ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษ มีสิทธิทำคำชี้แจงหรือนำพยานหลักฐานใด ๆมาให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนคำชี้แจงหรือพยานหลักฐานดังกล่าวในวรรคหนึ่งให้ยื่นต่อประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งจากประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนหรือภายในกำหนดเวลาที่คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนขยายให้ข้อ๒๑ถ้าผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษไม่มาให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนทำการสอบสวน ณ สถานที่ วัน เดือนปี และเวลาที่แจ้งให้ทราบในหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษ หรือภายในกำหนดเวลาที่ได้ขยายให้หรือไม่ทำคำชี้แจงหรือไม่นำพยานหลักฐานใดๆ ตามข้อ ๒๐ให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนดำเนินการสอบสวนต่อไปตามพยานหลักฐานที่มีอยู่เว้นแต่มีความจำเป็นอันไม่อาจจะก้าวล่วงเสียได้และผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษได้แจ้งแล้วก็ให้ขยายเวลาได้อีกตามสมควรข้อ๒๒ในการสอบสวนผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน ถามชื่อตัว ชื่อสกุลและแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษทราบและต้องบอกให้ทราบก่อนว่าถ้อยคำที่ได้ให้ไว้อาจใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิจารณาการกระทำความผิดได้เมื่อผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษเต็มใจให้การอย่างใดก็ให้จดคำให้การไว้แต่ถ้าไม่เต็มใจให้การก็ให้บันทึกไว้ด้วยข้อ๒๓ผู้เสียหาย หรือบุคคลใด ๆ ที่ถูกเรียกมาให้ถ้อยคำให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนถามปากคำบุคคลนั้นไว้การถามปากคำตามวรรคหนึ่งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนจะให้ผู้ให้ถ้อยคำสาบานหรือปฏิญาณตัวเสียก่อนก็ได้ห้ามมิให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนทำหรือจัดให้ทำการใด ๆ ซึ่งเป็นการล่อลวงหรือขู่เข็ญ หรือให้สัญญากับผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษหรือผู้มาให้ถ้อยคำเพื่อจูงใจให้เขาให้การหรือไม่ให้การหรือเพื่อให้ถ้อยคำหรือไม่ให้ถ้อยคำอย่างใด ๆในเรื่องที่ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษข้อ๒๔การสอบสวนให้ใช้ภาษาไทยแต่ถ้าจำเป็นต้องแปลภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศหรือภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทยจะใช้ล่ามแปลก็ได้ก่อนที่ล่ามจะทำหน้าที่แปลล่ามต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะทำหน้าที่โดยสุจริตใจจะไม่เพิ่มเติมหรือตัดทอนสิ่งที่แปลเมื่อมีล่ามแปลคำให้การ คำพยานหรืออื่น ๆล่ามต้องแปลให้ถูกต้องและให้ล่ามลงลายมือชื่อในคำแปลนั้นข้อ๒๕สำนวนการสอบสวน ต้องระบุสถานที่ วัน เดือน ปี ที่จัดทำนามและตำแหน่งของผู้ทำบันทึกและอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนทุกคนลงลายมือชื่อรับรองไว้ในสำนวนการสอบสวนข้อ๒๖คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนเมื่อทำการสอบสวนเสร็จสิ้นแล้วให้สรุปการสอบสวน รวบรวมเอกสารพยานหลักฐานต่าง ๆที่เกี่ยวข้องพร้อมทั้งความเห็นและเสนอสำนวนการสอบสวนต่อคณะกรรมการวิชาชีพโดยไม่ชักช้าเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดต่อไปหมวด ๖การพิจารณาของคณะกรรมการวิชาชีพ ข้อ๒๗เมื่อคณะกรรมการวิชาชีพได้รับสำนวนการสอบสวน และความเห็นของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนแล้วให้คณะกรรมการวิชาชีพพิจารณาสำนวนการสอบสวนและวินิจฉัยโดยไม่ชักช้าถ้าเห็นว่าสำนวนการสอบสวนยังไม่สมบูรณ์เพียงพอที่จะวินิจฉัยหรือจะต้องมีพยานหลักฐานเพิ่มเติมก็ให้ส่งกลับไปยังคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน เพื่อทำการสอบสวนหรือหาพยานหลักฐานเพิ่มเติมถ้าเห็นว่าสำนวนการสอบสวนสมบูรณ์เพียงพอที่จะวินิจฉัยให้คณะกรรมการวิชาชีพวินิจฉัย ดังนี้(๑) ยกคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษ(๒) ลงโทษอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้(ก)ว่ากล่าวตักเตือน(ข)ภาคทัณฑ์(ค)พักใช้ใบอนุญาตมีกำหนดเวลาตามที่เห็นสมควรแต่ไม่เกินสองปี(ง)เพิกถอนใบอนุญาตข้อ๒๘คำวินิจฉัยของคณะกรรมการวิชาชีพตามข้อ ๒๗ให้ทำเป็นหนังสือพร้อมด้วยเหตุผลทั้งข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญและข้อกฎหมายที่อ้างอิงข้อพิจารณาและข้อสนับสนุนในการใช้ดุลพินิจวินิจฉัยและต้องลงลายมือชื่อกรรมการวิชาชีพที่วินิจฉัยและมาประชุมในวาระนั้นข้อ๒๙ให้ผู้อำนวยการกองการประกอบโรคศิลปะมีหนังสือแจ้งคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวิชาชีพ ไปยังผู้ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษและคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะเพื่อทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีคำวินิจฉัยรวมทั้งให้บันทึกข้อความตามคำสั่งนั้นไว้ในทะเบียนผู้ประกอบโรคศิลปะให้ผู้ได้รับวินิจฉัยลงโทษตามข้อ ๒๗ (๒)(ค) และ (ง) มีสิทธิอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะได้ ตามมาตรา๕๔ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒ภายในสามสิบวันนับแต่วันรับทราบคำสั่งข้อ๓๐การดำเนินการใด ๆ ที่ระเบียบนี้ไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ให้นำบทบัญญัติตามกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองมาใช้บังคับประกาศ ณ วันที่ ๑๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๖สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขสุกัญญา/จัดทำ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ก้องเกียรติ/จัดทำ๒๗ กุมภาพันธ์๒๕๕๒โชติกานต์/ปรับปรุง๑๔ พฤศจิกายน๒๕๕๙[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๐/ตอนพิเศษ ๔๘ ง/หน้า ๗/๒๔ เมษายน ๒๕๔๖