ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้งและการออกหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๖๐ ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้งและแบบหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ ไว้แล้ว นั้นโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงแก้ไขข้อกำหนดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์วิธีการติดตั้งและการออกหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงเพื่อให้สามารถนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการบันทึกข้อมูลผลการติดตั้งรายงานผลการติดตั้ง และออกหนังสือรับรองการติดตั้งผ่านระบบอินเตอร์เน็ตซึ่งจะทำให้การตรวจสอบการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๖ และข้อ ๗ของกฎกระทรวงกำหนดเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๕๑ อธิบดีกรมการขนส่งทางบก จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้งและแบบหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ข้อ๒ ในประกาศนี้ถัง หมายความว่าถังหรือภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบ หมายความว่าเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงการติดตั้ง หมายความว่าการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงผู้ติดตั้ง หมายความว่าผู้ได้รับหนังสือให้ความเห็นชอบการเป็นผู้ติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงผู้ติดตั้งทั่วไป หมายความว่าผู้ติดตั้งที่ไม่เป็นผู้ผลิตรถยนต์ซึ่งติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงกับรถที่ผ่านกระบวนการผลิตเสร็จเรียบร้อยแล้วผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต หมายความว่าผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิตรถยนต์ซึ่งติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงกับรถที่ผู้ติดตั้งผลิตซึ่งมีการกำหนดรหัสหรือรุ่นเป็นการเฉพาะระบบสารสนเทศกรมการขนส่งทางบก หมายความว่า ระบบงานที่กรมการขนส่งทางบกจัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้ติดตั้งบันทึกข้อมูลผลการติดตั้งรายงานผลการติดตั้งและออกหนังสือรับรองการติดตั้งผ่านระบบอินเตอร์เน็ตข้อ๓ ถังที่จะนำมาติดตั้งต้องมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบอย่างน้อยดังต่อไปนี้(๑)ลิ้นบรรจุ (filling valve)(๒)ลิ้นระบายความดัน (pressure relief valve)(๓)ลิ้นกันกลับ (check valve or non return valve)(๔)ลิ้นเปิดปิด (shut-off valve)(๕)อุปกรณ์วัดระดับก๊าซเหลว (level indicator or fixed liquid level gauge) เป็นระบบไฟฟ้าและมีหน้าปัดแสดงที่ห้องผู้ขับรถ(๖)อุปกรณ์ป้องกันการบรรจุเกิน (overfill protection device)(๗)อุปกรณ์ระบายความดัน (pressure relief device)(๘)อุปกรณ์ควบคุมการเปิดปิดลิ้นระยะไกลพร้อมด้วยลิ้นป้องกันการไหลเกิน (remotely controlled service valve with excess flow valve)ข้อ๔ การติดตั้งถังให้ทำได้บริเวณใต้ท้องรถหรือภายในตัวถังรถ และต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังนี้(๑)ห้ามติดตั้งไว้ในห้องเครื่องกำเนิดพลังงาน หรือส่วนหน้าของตัวถังรถหรือด้านหน้าของเพลาล้อหน้า และต้องติดตั้งอยู่ห่างจากส่วนท้ายสุดของกันชนหลังไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร(๒)ห้ามติดตั้งบนหลังคา หรือเหนือห้องโดยสาร(๓)ต้องวางถังในลักษณะที่สามารถมองเห็นแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับถังได้โดยไม่ต้องรื้อถอนส่วนประกอบใด ๆ ออก(๔)ยึดถังหรือขาถังให้ติดแน่นกับตัวรถ ในกรณีที่ใช้แถบโลหะรัดต้องมีวัสดุที่ยืดหยุ่นได้ เช่น สักหลาด หนัง ยาง พลาสติก เป็นต้นหุ้มหรือคั่นกลางเพื่อป้องกันโลหะเสียดสีกันและเมื่อรถสั่นสะเทือนถังต้องไม่ขยับเขยื้อนและต้องติดตั้งถังตามคู่มือที่ผู้ผลิตกำหนด(๕)อุปกรณ์ยึดถังต้องทนต่อแรงกระชากที่เกิดจากความเร่งหรือความหน่วงของรถและเมื่อเกิดแรงดังกล่าว ถังยังต้องยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคงไม่ขยับเขยื้อน(๖)ห้ามเชื่อมหรือต่อเติมถังกับสิ่งอื่นใด เว้นแต่เป็นการเชื่อมมาจากโรงงานผู้ผลิตกรณีมีเหตุจำเป็นต้องติดตั้งถังบริเวณอื่นนอกจากที่กำหนดจะกระทำได้เมื่อกรมการขนส่งทางบกเห็นว่ามีความปลอดภัย มั่นคงแข็งแรงและเหมาะสมในการใช้งานข้อ๕ ภายใต้บังคับความในข้อ ๓การติดตั้งถังหลายใบในรถคันเดียวกัน ถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมสำหรับบรรจุก๊าซถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้บรรจุก๊าซได้คราวละถัง และถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมที่ต่อจากถังไปยังเครื่องกำเนิดพลังงานถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้จ่ายก๊าซได้คราวละถังด้วยข้อ๖ ภายใต้บังคับความในข้อ ๔การติดตั้งถังใต้ท้องรถ ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การติดตั้งเพิ่มเติมดังนี้(๑)จะมีเรือนกักก๊าซที่ติดตั้งบนถังหรือไม่ก็ได้(๒)ส่วนล่างสุดของถังและเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถังต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตรและกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถส่วนล่างสุดของถังรวมทั้งเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถังต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า๕ เซนติเมตร และอยู่สูงจากพื้นถนน ไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนของเพลาล้อท้ายสุด(๓)เครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งกับถังต้องอยู่ห่างจากตัวถังรถเพื่อป้องกันมิให้เกิดการเสียดสีกัน(๔)ติดแผ่นโลหะหนาพอสมควรสำหรับป้องกันเศษหินที่กระเด็นจากการหมุนของล้อรถข้อ๗ การติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบสำหรับการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ติดตั้งให้ห่างจากอุปกรณ์ที่เป็นแหล่งความร้อน แหล่งที่เกิดประกายไฟหรือแหล่งสารเคมี เช่น ท่อไอเสีย เป็นต้น ไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตรเว้นแต่มีการป้องกันเป็นอย่างดี(๒)ไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่อาจจะได้รับความเสียหายเนื่องจากการชำรุดของชิ้นส่วนของรถที่ทำงานในลักษณะเหวี่ยงหรือหมุน เช่น สายพานหรือเพลาขับ เป็นต้น(๓)ไม่ให้ส่วนหนึ่งส่วนใดพ้นออกนอกตัวถังรถข้อ๘ การติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังเรือนกักก๊าซนั้นต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมจากเครื่องอุปกรณ์ดังกล่าวออกนอกตัวรถได้ดีโดยปลายท่อต้องอยู่ห่างจากท่อไอเสียไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตรกรณีไม่สามารถติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบได้ต้องติดตั้งเรือนกักก๊าซแบบเป็นกล่องบรรจุถังที่มีลักษณะและหลักเกณฑ์ดังนี้(๑)ต้องทำด้วยวัสดุไม่ติดไฟง่าย และมีฝาปิดแน่น(๒)มีช่องทำด้วยวัสดุใสให้สามารถมองเห็นเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังได้(๓)วางกล่องบรรจุถังบนที่รองรับที่เหมาะสมซึ่งสามารถบรรจุก๊าซได้สะดวกและยึดกล่องบรรจุถังให้ติดแน่นกับพื้นรถ(๔)จุดต่ำสุดของกล่องบรรจุถัง ต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมตามวรรคหนึ่งข้อ๙ การติดตั้งท่อนำก๊าซต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตรและในกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซที่ต่อจากถัง ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า๕ เซนติเมตร และต้องอยู่สูงจากพื้นถนนไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนเพลาล้อท้ายสุด(๒)ท่อนำก๊าซต้องมีความหนาและมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางภายในที่เหมาะสมกับการทำงานของลิ้นควบคุมการไหลและอัตราการใช้เชื้อเพลิงของเครื่องกำเนิดพลังงานและสามารถทนความดันได้โดยปลอดภัย(๓)ท่อนำก๊าซต้องไม่ถูกกระทบกระเทือน หรือเสียดสีกับสิ่งอื่นใด(๔)ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ภายในตัวถังรถต้องเป็นชิ้นส่วนเดียวกันโดยไม่มีการเชื่อมหรือต่อ(๕)ท่อนำก๊าซที่ติดตั้งในตำแหน่งซุ้มล้อ หรือในตำแหน่งที่อาจจะทำให้เกิดความเสียหายจากการกระแทกของหินที่กระเด็นจากล้อหรือใต้ท้องรถต้องมีอุปกรณ์ป้องกันความเสียหาย(๖) ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ใต้ท้องรถต้องต่อเข้าในโครงคัสซีหรือส่วนของตัวถังรถ ที่สามารถป้องกันการกระทบกระแทกจากภายนอกได้ และต้องไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่ออกแบบไว้สำหรับยกรถ(๗)ท่อนำก๊าซต้องยึดแน่นกับโครงคัสซีหรือส่วนของตัวถังรถด้วยตัวยึดโดยตัวยึดต้องมีระยะห่างกันไม่เกินช่วงละ ๕๐ เซนติเมตร(๘)ท่อนำก๊าซส่วนที่ผ่านเข้าไปในห้องผู้โดยสารหรือห้องผู้ขับรถต้องเดินในท่อโลหะอีกชั้นหนึ่งสำหรับให้ก๊าซระบายออกนอกตัวถังรถได้เมื่อมีก๊าซรั่วและต้องมีการป้องกันการเสียดสีระหว่างท่อโลหะกับท่อนำก๊าซเป็นอย่างดี(๙) ข้อต่อต่าง ๆ ต้องเป็นข้อต่อแบบเกลียวและวัสดุที่ใช้ต้องเหมาะสมกับท่อนำก๊าซข้อ๑๐ การติดตั้งท่อนำก๊าซสำหรับบรรจุก๊าซกรณีที่ติดตั้งถังภายในตัวถังรถต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ท่อนำก๊าซต้องเป็นท่อแบบยืดหยุ่นหรือแบบคงตัวชนิดที่สามารถทนต่อแรงสั่นสะเทือนเนื่องจากการใช้งานได้มีขนาดเหมาะสม ทนความดันได้โดยปลอดภัย(๒)ต่อท่อนำก๊าซกับลิ้นบรรจุที่ถังออกไปยังตัวรถด้านใดด้านหนึ่งแต่ต้องไม่ยื่นพ้นออกนอกตัวรถ(๓)ปลายท่อนำก๊าซต้องติดตั้งอุปกรณ์รับเติมก๊าซที่ยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคงในตำแหน่งที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก และอยู่ห่างจากประตูทางขึ้นลงพอสมควรข้อ๑๑ การติดตั้งระบบควบคุมการเปิดปิดก๊าซต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ติดตั้งลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซในตำแหน่งที่ก๊าซจะไม่พุ่งเข้ารถเมื่อเกิดก๊าซรั่วจากลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซไม่ว่าจะรั่วจากท่อทางเข้าหรือท่อทางออก(๒)ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้น้ำมันเบนซิน(๓)เมื่อเครื่องกำเนิดพลังงานดับ ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติ(๔)ระบบไฟฟ้าที่ควบคุมการเปิดปิดก๊าซไปยังเครื่องกำเนิดพลังงานต้องมีฟิวส์ป้องกันการลัดวงจร และต้องต่อแยกออกจากระบบไฟฟ้าอื่น ๆ ในรถข้อ๑๒ การติดตั้งอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ท่อนำก๊าซที่ต่อจากอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซไปยังเครื่องผสมอากาศกับก๊าซต้องเป็นท่อนำก๊าซแบบยืดหยุ่นที่ทนความดันได้ไม่น้อยกว่า๑๐๐ กิโลปาสกาล (kPa) และทนความดันแตกได้ไม่น้อยกว่า ๘๗๕ กิโลปาสกาล (kPa)(๒)ห้ามต่อท่อหรืออุปกรณ์อื่นใดเพื่อนำความร้อนจากท่อไอเสียไปยังอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ(๓)ไม่ติดอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซเข้ากับส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องกำเนิดพลังงานระบบส่งกำลังหรือในห้องโดยสารข้อ๑๓ กรณีที่รถใช้น้ำมันเบนซินสลับกับก๊าซปิโตรเลียมเหลวลิ้นเปิดปิดน้ำมันต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้ก๊าซข้อ๑๔ เมื่อผู้ติดตั้งทำการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบครบถ้วนถูกต้องแล้วให้ดำเนินการดังนี้(๑)ติดเครื่องหมายแสดงการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงไว้ที่ด้านท้ายของตัวรถหรือด้านข้างของห้องผู้ขับรถทั้ง ๒ ด้านในลักษณะที่มองเห็นจากภายนอกตัวรถได้อย่างชัดเจนและไม่หลุดลอกง่าย(๒)บันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง และรายงานผลการติดตั้งลงในระบบสารสนเทศกรมการขนส่งทางบก(๓)ออกหนังสือรับรองการติดตั้ง ให้แก่เจ้าของรถหรือผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ดังนี้(ก)กรณีผู้ติดตั้งทั่วไปให้ออกหนังสือรับรองการติดตั้งจากระบบสารสนเทศกรมการขนส่งทางบก(ข)กรณีผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต ให้ออกหนังสือรับรองการติดตั้งตามแบบที่กำหนดท้ายประกาศนี้โดยให้มีรายละเอียดแนบท้ายหนังสือรับรองการติดตั้งที่มีรายการอย่างน้อยดังนี้๑)ชื่อผู้ติดตั้ง๒)เลขที่หนังสือรับรอง๓) สถานที่ติดตั้ง(เฉพาะกรณีที่สถานที่ติดตั้งแตกต่างไปจากที่อยู่ของผู้ได้รับความเห็นชอบ)๔)หมายเลขประจำรถ (Vehicle Identity Number : VIN)๕)หมายเลขเครื่องยนต์๖)ประเภทของเครื่องยนต์ที่ติดตั้ง๗)แบบหรือระบบการใช้ก๊าซที่ติดตั้ง๘)มาตรฐานการติดตั้ง๙)รายละเอียดเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบแต่ละชิ้นที่นำมาติดตั้งที่ระบุถึงยี่ห้อ รุ่นหรือแบบหมายเลข (ถ้ามี) และมาตรฐาน(๔)ส่งมอบเอกสารคำแนะนำการใช้งานเกี่ยวกับเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงให้แก่เจ้าของรถหรือผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งโดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับกำหนดวันที่ต้องตรวจและทดสอบถัง วันที่ถังหมดอายุการนำรถเข้าตรวจและทดสอบก่อนใช้รถ และการบำรุงรักษาตามระยะเวลาหรือระยะทางข้อ๑๕ ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิตต้องจัดเก็บสำเนาหนังสือรับรองการติดตั้งพร้อมรายละเอียดแนบท้ายหนังสือรับรองการติดตั้งของรถที่ได้รับการบริการไว้ที่สถานที่ประกอบกิจการให้พร้อมสำหรับการตรวจสอบของกรมการขนส่งทางบกเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า๓ ปีข้อ ๑๖[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๙กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐สนิท พรหมวงษ์อธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑.แบบหนังสือรับรองการติดตั้งสำหรับผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ภวรรณตรี/จัดทำ๑๙ ธันวาคม๒๕๖๐ปุณิกา/ตรวจ๓๐ ธันวาคม๒๕๖๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๓๐๐ ง/หน้า ๒๙/๔ ธันวาคม ๒๕๖๐