คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2536หลักกฎหมาย: ผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 มิได้จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้น แต่หมายความถึงผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารผิดไปจากแผนผัง บริเวณแบบแปลน ผู้นั้นเป็นผู้กระทำผิดตามมาตรานี้ด้วย ส่วนตามบทบัญญัติของวรรคสอง มาตราเดียวกันนี้หมายถึงว่า ผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร ผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 นี้ เพียงแต่กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งที่ระบุไว้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือ กระทำการดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลน ผิดไปจากรายงานประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัท จำกัดมีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้องเพื่อพาณิชยกรรม มีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ต่อมาเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่งให้จำเลยทั้งสองระงับการก่อสร้างอาคารดังกล่าว จำเลยทั้งสองทราบคำสั่งแล้ว ยังคงดำเนินการก่อสร้างต่อไป รวมเป็นเวลา 24 วันอันเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น เหตุเกิดที่แขวงคลองเตย เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 40, 65, 67, 70, 72ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพว่าได้ร่วมกันกระทำความผิดก่อสร้างอาคารพาณิชย์ผิดแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจริง ตั้งแต่วันที่4 ธันวาคม 2529 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2530 ส่วนข้อหาฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นจำเลยทั้งสองปฏิเสธ เพราะได้สร้างอาคารเสร็จแล้ว ก่อนที่เขตพระโขนงจะมีคำสั่งให้ระงับการก่อสร้างศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 65, 70, 72 ให้ลงโทษตามมาตรา 31, 65 วรรคแรก, 70, 72 ปรับจำเลยทั้งสองคนละ 10,000 บาทและจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 6 เดือน และปรับจำเลยทั้งสองตามมาตรา 65 วรรคสอง, 70 วันละ 5,000 บาท นับแต่วันที่ 27 มกราคม 2530ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วัน เป็นเงินคนละ 290,000 บาทรวมปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 300,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้6 เดือน ปรับ 300,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพบางส่วนเป็นประโยชน์แก่การพิจารณานับเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คนละหนึ่งในสามคงปรับจำเลยที่ 1เป็นเงิน 200,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้ 4 เดือน ปรับ 200,000 บาทไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 2 เคยกระทำผิดมาก่อน โทษจำคุกให้รอไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 หากไม่ชำระค่าปรับให้กักขังแทนตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29, 30 มีกำหนด 2 ปี คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยที่ 1 ฎีกาปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาจะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยมาแล้ว ได้ความว่า จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด มีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการจำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้อง เพื่อพาณิชยกรรม โดยจำเลยที่ 1เป็นเจ้าของอาคาร จำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน เมื่อระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณและแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1มีดังนี้ประการแรก ความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มาตรา 31 ไม่ใช่ความผิดสำหรับผู้ก่อสร้างอาคารผิดแผนผังบริเวณแบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต แต่เป็นความผิดเฉพาะตัวของผู้ควบคุมงาน จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ผู้ควบคุมงานจึงไม่มีความผิดตามมาตรานี้ เห็นว่ามาตรา 31 บัญญัติว่า"ห้ามผู้ใดจัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต..." ดังนั้นผู้กระทำผิดจึงเป็นผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลนไม่จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้นที่วรรคสองของมาตราเดียวกันบัญญัติว่า "ในกรณีที่มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการกระทำของผู้ควบคุมงาน..." หมายถึงว่าผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร จำเลยที่ 1ซึ่งเป็นเจ้าของอาคารผู้จัดให้มีการก่อสร้าง จึงร่วมกันกระทำความผิดกับจำเลยที่ 2 ผู้ควบคุมงาน ฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้นประการที่สอง การกระทำความผิดตามมาตรา 31 จะต้องมีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปทั้งแผนผังบริเวณ แบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตรวมกันทุกประการจึงจะมีความผิดแต่จำเลยที่ 1 ได้ก่อสร้างอาคารผิดไปเฉพาะแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นการกระทำจึงไม่ครบองค์ประกอบความผิด เห็นว่า มาตรานี้หมายความว่าผู้กระทำความผิดต้องเป็นผู้จัดการให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลงรื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งดังจะกล่าวต่อไปนี้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือกระทำการดังกล่าวมาแล้วให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลนผิดไปจากรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่ การกระทำของจำเลยที่ 1เป็นการจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจึงมีความผิดตามมาตรานี้แล้วประการสุดท้าย ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา58 วัน ตามมาตรา 65 วรรคสอง เป็นการพิพากษาเกินคำขอของโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมายเห็นว่า ตามคำฟ้องได้ความว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากพนักงานท้องถิ่นระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 30มีนาคม 2530 เป็นเวลา 63 วัน แต่ทางพิจารณาได้ความว่าจำเลยทั้งสองสร้างอาคารเสร็จในวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วันที่ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา 58 วัน จึงไม่เกินคำขอที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามา ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2536พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์บริษัท ทีม อา คีเต็ค จำกัด กับพวกจำเลย พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม. 31ผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 มิได้จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้น แต่หมายความถึงผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารผิดไปจากแผนผัง บริเวณแบบแปลน ผู้นั้นเป็นผู้กระทำผิดตามมาตรานี้ด้วย ส่วนตามบทบัญญัติของวรรคสอง มาตราเดียวกันนี้หมายถึงว่า ผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร ผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 นี้ เพียงแต่กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งที่ระบุไว้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือ กระทำการดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลน ผิดไปจากรายงานประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัท จำกัดมีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้องเพื่อพาณิชยกรรม มีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ต่อมาเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่งให้จำเลยทั้งสองระงับการก่อสร้างอาคารดังกล่าว จำเลยทั้งสองทราบคำสั่งแล้ว ยังคงดำเนินการก่อสร้างต่อไป รวมเป็นเวลา 24 วันอันเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น เหตุเกิดที่แขวงคลองเตย เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 40, 65, 67, 70, 72ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพว่าได้ร่วมกันกระทำความผิดก่อสร้างอาคารพาณิชย์ผิดแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจริง ตั้งแต่วันที่4 ธันวาคม 2529 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2530 ส่วนข้อหาฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นจำเลยทั้งสองปฏิเสธ เพราะได้สร้างอาคารเสร็จแล้ว ก่อนที่เขตพระโขนงจะมีคำสั่งให้ระงับการก่อสร้างศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 65, 70, 72 ให้ลงโทษตามมาตรา 31, 65 วรรคแรก, 70, 72 ปรับจำเลยทั้งสองคนละ 10,000 บาทและจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 6 เดือน และปรับจำเลยทั้งสองตามมาตรา 65 วรรคสอง, 70 วันละ 5,000 บาท นับแต่วันที่ 27 มกราคม 2530ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วัน เป็นเงินคนละ 290,000 บาทรวมปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 300,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้6 เดือน ปรับ 300,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพบางส่วนเป็นประโยชน์แก่การพิจารณานับเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คนละหนึ่งในสามคงปรับจำเลยที่ 1เป็นเงิน 200,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้ 4 เดือน ปรับ 200,000 บาทไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 2 เคยกระทำผิดมาก่อน โทษจำคุกให้รอไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 หากไม่ชำระค่าปรับให้กักขังแทนตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29, 30 มีกำหนด 2 ปี คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยที่ 1 ฎีกาปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาจะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยมาแล้ว ได้ความว่า จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด มีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการจำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้อง เพื่อพาณิชยกรรม โดยจำเลยที่ 1เป็นเจ้าของอาคาร จำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน เมื่อระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณและแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1มีดังนี้ประการแรก ความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มาตรา 31 ไม่ใช่ความผิดสำหรับผู้ก่อสร้างอาคารผิดแผนผังบริเวณแบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต แต่เป็นความผิดเฉพาะตัวของผู้ควบคุมงาน จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ผู้ควบคุมงานจึงไม่มีความผิดตามมาตรานี้ เห็นว่ามาตรา 31 บัญญัติว่า"ห้ามผู้ใดจัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต..." ดังนั้นผู้กระทำผิดจึงเป็นผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลนไม่จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้นที่วรรคสองของมาตราเดียวกันบัญญัติว่า "ในกรณีที่มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการกระทำของผู้ควบคุมงาน..." หมายถึงว่าผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร จำเลยที่ 1ซึ่งเป็นเจ้าของอาคารผู้จัดให้มีการก่อสร้าง จึงร่วมกันกระทำความผิดกับจำเลยที่ 2 ผู้ควบคุมงาน ฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้นประการที่สอง การกระทำความผิดตามมาตรา 31 จะต้องมีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปทั้งแผนผังบริเวณ แบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตรวมกันทุกประการจึงจะมีความผิดแต่จำเลยที่ 1 ได้ก่อสร้างอาคารผิดไปเฉพาะแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นการกระทำจึงไม่ครบองค์ประกอบความผิด เห็นว่า มาตรานี้หมายความว่าผู้กระทำความผิดต้องเป็นผู้จัดการให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลงรื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งดังจะกล่าวต่อไปนี้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือกระทำการดังกล่าวมาแล้วให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลนผิดไปจากรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่ การกระทำของจำเลยที่ 1เป็นการจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจึงมีความผิดตามมาตรานี้แล้วประการสุดท้าย ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา58 วัน ตามมาตรา 65 วรรคสอง เป็นการพิพากษาเกินคำขอของโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมายเห็นว่า ตามคำฟ้องได้ความว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากพนักงานท้องถิ่นระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 30มีนาคม 2530 เป็นเวลา 63 วัน แต่ทางพิจารณาได้ความว่าจำเลยทั้งสองสร้างอาคารเสร็จในวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วันที่ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา 58 วัน จึงไม่เกินคำขอที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามา ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สมปอง เสนเนียม-อัมพร เดชศิริ-วิทูรย์ สุทธิประภา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารถือว่าเป็นกฎหมายเพื่อคุ้มครองสาธารณชน จึงจำต้องมีมาตรการควบคุมผู้เกี่ยวข้องนับแต่เจ้าของอาคาร โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างตลอดจนผู้รับเหมาก่อสร้างผู้มีหน้าที่ควบคุมดูแลการก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบแปลนที่ขออนุญาตกับทางการไว้ และพร้อมกันนั้นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายซึ่งมีอำนาจหน้าที่ก็จะต้องปฏิบัติหน้าที่ตรวจสอบว่าการก่อสร้างนั้นได้ปฏิบัติตามกฎหมาย คำสั่ง หรือระเบียบ หรือไม่เพียงใด บทกฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยตรง คือพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 ซึ่งออกมาในขณะนั้นยังไม่มีอาคารสูงมากมายเช่นปัจจุบันแต่ขณะนี้การก่อสร้างอาคารสูงมีมากมาย โดยเฉพาะในกรุงเทพมหานครและจังหวัดใหญ่ ๆ เช่น จังหวัดเชียงใหม่ ภูเก็ต สงขลาสุราษฎร์ธานี และจังหวัดนครราชสีมา ดังนั้นบทกฎหมายดังกล่าวนี้อาจไม่ครอบคลุมหรือคุ้มครองสาธารณชนเพียงพอ หากอาคารถล่มลงเป็นเหตุให้คนตายหรือบาดเจ็บ ดังนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารให้ความคุ้มครองสิทธิของบุคคลเหล่านั้นเพียงใดหรือเป็นเพียงมาตรการของพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐเท่านั้น ด้วยเหตุนี้เองจึงต้องมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติบางมาตราของพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 จนถึงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2535 ตามคำพิพากษาฎีกาที่ 373/2536 ตามหัวข้อหมายเหตุนี้เป็นการวินิจฉัยบทบัญญัติ มาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารว่ามีขอบข่ายที่จะเอาผิดกับผู้ใดได้บ้าง กล่าวคือจะรวมถึงผู้ก่อสร้างด้วยหรือไม่ ซึ่งคดีนี้จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นบริษัทจำกัดได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารจำเลยที่ 1 จึงอ้างข้อกฎหมายว่าตามบทบัญญัติมาตรา 31 นั้น ไม่รวมถึงผู้ก่อสร้างอาคาร แต่เป็นการเอาผิดเฉพาะตัวผู้ควบคุมงานเท่านั้น ดังนั้นคงต้องพิจารณาหัวกฎหมายในมาตรา 31เดิมซึ่งบัญญัติว่า "ห้ามผู้ใดจัดให้มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอนหรือ เคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายละเอียดประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต..." เมื่อพิจารณาจากข้อความตามที่เข้าใจตามธรรมดาแล้ว ก็คงพอเห็นได้ว่าคำว่าผู้ใดในที่นี้อย่างน้อย ก็คือผู้ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารนั่นเองเพราะเจตนารมณ์ ของกฎหมายมุ่งที่จะควบคุมการก่อสร้างเพื่อให้มีความปลอดภัยมากที่สุด และผู้ที่กฎหมายจะก้าวล่วงเข้าไปห้ามปราบหรือเอาผิดได้ คนแรกที่สุดก็ควรจะต้องเป็นเจ้าของผู้จัดให้มีการก่อสร้างอาคารนั้นเอง จะไปเอาผิดคนอื่นได้อย่างไร แต่อย่างไรก็ตามโดยที่บทกฎหมายดังกล่าวเป็นกฎหมายที่มีเจตนารมณ์คุ้มครองสาธารณชนเป็นสำคัญ จึงบัญญัติเอาผิดบุคคลที่เกี่ยวข้องไว้ด้วยดังจะเห็นจากข้อความในมาตรา 31 วรรคสองว่า"ในกรณีที่มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการกระทำของผู้ควบคุมงานเว้นแต่ผู้ควบคุมงานจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นการกระทำของบุคคลอื่น"ตามบทบัญญัติดังกล่าวกฎหมายได้มุ่งที่จะเอาผิดกับผู้ควบคุมงานด้วยเช่นกัน จึงสรุปได้ว่า การกระทำการใดตามมาตรา 31 วรรคแรกนั้นผู้จะต้องรับผิดทางอาญาอย่างน้อยที่สุดได้แก่ผู้ที่ไม่รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคาร และผู้ควบคุมงานซึ่งก็ควรเป็นเช่นนั้น และมีข้อสังเกตว่าเมื่อกฎหมายใช้คำว่าผู้ใดนั้นผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 วรรคแรกอาจไม่จำกัดอยู่แต่เฉพาะผู้ก่อสร้างและผู้ควบคุมงานเท่านั้น อาจเป็นบุคคลอื่นก็ได้ ข้อที่น่าพิจารณาก็คือว่าถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 นี้ คือผู้ดำเนินการซึ่งได้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารซึ่งทำการก่อสร้าง ดัดแปลงหรือ รื้อถอนนั้นกฎหมายเอาโทษหนักขึ้นกว่าบุคคลอื่นอีก คือต้องระวางโทษเป็น 2 เท่าของโทษสำหรับความผิดนั้น เช่นความผิดตามมาตรา 31 เดิม ผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษปรับไม่เกิน10,000 บาท แต่ถ้าเป็นผู้ดำเนินการต้องระวางโทษ 2 เท่า คือไม่เกิน 20,000 บาท ดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัยไว้ในคำพิพากษาฎีกาที่3134/2528(ประชุมใหญ่) ว่าอาคารที่จำเลยก่อสร้างยังเป็นของจำเลยเลย ถือได้ว่าจำเลยเป็นผู้ดำเนินการตามความหมายในมาตรา 4ซึ่งมาตรา 69 ให้วางโทษเป็น 2 เท่าของโทษที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น บทบัญญัติมาตรา 31 เดิมได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมใหม่ ตามพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2535 และใช้บังคับเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ซึ่งปัจจุบันมีผลใช้บังคับแล้ว แต่หลักการเกี่ยวกับบุคคลผู้รับผิดยังคงเป็นไปตามหลักการเดิม ส่วนบทลงโทษมีการเพิ่มโทษปรับและโทษจำคุกเข้าไปด้วย ผู้เขียนเห็นว่า แม้จะมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติบางมาตราแล้วก็ตาม โดยที่ปัจจุบันได้มีการก่อสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีความสูงมากมาย บทบัญญัติดังกล่าวอาจมีข้อบกพร่องในด้านการควบคุม อำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่บทลงโทษผู้กระทำผิดเหล่านี้น่าจะต้องมีการทบทวนกันใหม่ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพปัจจุบัน พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัท จำกัดมีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้องเพื่อพาณิชยกรรม มีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ต่อมาเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่งให้จำเลยทั้งสองระงับการก่อสร้างอาคารดังกล่าว จำเลยทั้งสองทราบคำสั่งแล้ว ยังคงดำเนินการก่อสร้างต่อไป รวมเป็นเวลา 24 วันอันเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น เหตุเกิดที่แขวงคลองเตย เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 40, 65, 67, 70, 72ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพว่าได้ร่วมกันกระทำความผิดก่อสร้างอาคารพาณิชย์ผิดแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจริง ตั้งแต่วันที่4 ธันวาคม 2529 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2530 ส่วนข้อหาฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นจำเลยทั้งสองปฏิเสธ เพราะได้สร้างอาคารเสร็จแล้ว ก่อนที่เขตพระโขนงจะมีคำสั่งให้ระงับการก่อสร้างศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 65, 70, 72 ให้ลงโทษตามมาตรา 31, 65 วรรคแรก, 70, 72 ปรับจำเลยทั้งสองคนละ 10,000 บาทและจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 6 เดือน และปรับจำเลยทั้งสองตามมาตรา 65 วรรคสอง, 70 วันละ 5,000 บาท นับแต่วันที่ 27 มกราคม 2530ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วัน เป็นเงินคนละ 290,000 บาทรวมปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 300,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้6 เดือน ปรับ 300,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพบางส่วนเป็นประโยชน์แก่การพิจารณานับเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คนละหนึ่งในสามคงปรับจำเลยที่ 1เป็นเงิน 200,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้ 4 เดือน ปรับ 200,000 บาทไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 2 เคยกระทำผิดมาก่อน โทษจำคุกให้รอไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 หากไม่ชำระค่าปรับให้กักขังแทนตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29, 30 มีกำหนด 2 ปี คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยที่ 1 ฎีกาปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาจะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยมาแล้ว ได้ความว่า จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด มีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการจำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้อง เพื่อพาณิชยกรรม โดยจำเลยที่ 1เป็นเจ้าของอาคาร จำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน เมื่อระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณและแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1มีดังนี้ประการแรก ความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มาตรา 31 ไม่ใช่ความผิดสำหรับผู้ก่อสร้างอาคารผิดแผนผังบริเวณแบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต แต่เป็นความผิดเฉพาะตัวของผู้ควบคุมงาน จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ผู้ควบคุมงานจึงไม่มีความผิดตามมาตรานี้ เห็นว่ามาตรา 31 บัญญัติว่า"ห้ามผู้ใดจัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต..." ดังนั้นผู้กระทำผิดจึงเป็นผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลนไม่จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้นที่วรรคสองของมาตราเดียวกันบัญญัติว่า "ในกรณีที่มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการกระทำของผู้ควบคุมงาน..." หมายถึงว่าผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร จำเลยที่ 1ซึ่งเป็นเจ้าของอาคารผู้จัดให้มีการก่อสร้าง จึงร่วมกันกระทำความผิดกับจำเลยที่ 2 ผู้ควบคุมงาน ฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้นประการที่สอง การกระทำความผิดตามมาตรา 31 จะต้องมีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปทั้งแผนผังบริเวณ แบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตรวมกันทุกประการจึงจะมีความผิดแต่จำเลยที่ 1 ได้ก่อสร้างอาคารผิดไปเฉพาะแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นการกระทำจึงไม่ครบองค์ประกอบความผิด เห็นว่า มาตรานี้หมายความว่าผู้กระทำความผิดต้องเป็นผู้จัดการให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลงรื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งดังจะกล่าวต่อไปนี้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือกระทำการดังกล่าวมาแล้วให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลนผิดไปจากรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่ การกระทำของจำเลยที่ 1เป็นการจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจึงมีความผิดตามมาตรานี้แล้วประการสุดท้าย ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา58 วัน ตามมาตรา 65 วรรคสอง เป็นการพิพากษาเกินคำขอของโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมายเห็นว่า ตามคำฟ้องได้ความว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากพนักงานท้องถิ่นระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 30มีนาคม 2530 เป็นเวลา 63 วัน แต่ทางพิจารณาได้ความว่าจำเลยทั้งสองสร้างอาคารเสร็จในวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วันที่ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา 58 วัน จึงไม่เกินคำขอที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามา ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2536พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์บริษัท ทีม อา คีเต็ค จำกัด กับพวกจำเลย พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม. 31ผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 มิได้จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้น แต่หมายความถึงผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารผิดไปจากแผนผัง บริเวณแบบแปลน ผู้นั้นเป็นผู้กระทำผิดตามมาตรานี้ด้วย ส่วนตามบทบัญญัติของวรรคสอง มาตราเดียวกันนี้หมายถึงว่า ผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร ผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 นี้ เพียงแต่กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งที่ระบุไว้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือ กระทำการดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลน ผิดไปจากรายงานประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัท จำกัดมีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้องเพื่อพาณิชยกรรม มีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารดังกล่าวให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ต่อมาเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่งให้จำเลยทั้งสองระงับการก่อสร้างอาคารดังกล่าว จำเลยทั้งสองทราบคำสั่งแล้ว ยังคงดำเนินการก่อสร้างต่อไป รวมเป็นเวลา 24 วันอันเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น เหตุเกิดที่แขวงคลองเตย เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 40, 65, 67, 70, 72ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2526 มาตรา 4จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพว่าได้ร่วมกันกระทำความผิดก่อสร้างอาคารพาณิชย์ผิดแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจริง ตั้งแต่วันที่4 ธันวาคม 2529 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2530 ส่วนข้อหาฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นจำเลยทั้งสองปฏิเสธ เพราะได้สร้างอาคารเสร็จแล้ว ก่อนที่เขตพระโขนงจะมีคำสั่งให้ระงับการก่อสร้างศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 31, 65, 70, 72 ให้ลงโทษตามมาตรา 31, 65 วรรคแรก, 70, 72 ปรับจำเลยทั้งสองคนละ 10,000 บาทและจำคุกจำเลยที่ 2 มีกำหนด 6 เดือน และปรับจำเลยทั้งสองตามมาตรา 65 วรรคสอง, 70 วันละ 5,000 บาท นับแต่วันที่ 27 มกราคม 2530ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วัน เป็นเงินคนละ 290,000 บาทรวมปรับจำเลยที่ 1 เป็นเงิน 300,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้6 เดือน ปรับ 300,000 บาท จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพบางส่วนเป็นประโยชน์แก่การพิจารณานับเป็นเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คนละหนึ่งในสามคงปรับจำเลยที่ 1เป็นเงิน 200,000 บาท จำคุกจำเลยที่ 2 ไว้ 4 เดือน ปรับ 200,000 บาทไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 2 เคยกระทำผิดมาก่อน โทษจำคุกให้รอไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หากจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 หากไม่ชำระค่าปรับให้กักขังแทนตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29, 30 มีกำหนด 2 ปี คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยที่ 1 ฎีกาปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาจะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยมาแล้ว ได้ความว่า จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด มีจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการจำเลยที่ 1 ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคารตึกแถว 3 ชั้น จำนวน 9 ห้อง เพื่อพาณิชยกรรม โดยจำเลยที่ 1เป็นเจ้าของอาคาร จำเลยที่ 2 เป็นผู้ควบคุมงาน เมื่อระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 25 มีนาคม 2530 จำเลยทั้งสองได้ก่อสร้างอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณและแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1มีดังนี้ประการแรก ความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522มาตรา 31 ไม่ใช่ความผิดสำหรับผู้ก่อสร้างอาคารผิดแผนผังบริเวณแบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต แต่เป็นความผิดเฉพาะตัวของผู้ควบคุมงาน จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ผู้ควบคุมงานจึงไม่มีความผิดตามมาตรานี้ เห็นว่ามาตรา 31 บัญญัติว่า"ห้ามผู้ใดจัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต..." ดังนั้นผู้กระทำผิดจึงเป็นผู้ใดก็ตามที่จัดให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลนไม่จำกัดเฉพาะผู้ควบคุมงานเท่านั้นที่วรรคสองของมาตราเดียวกันบัญญัติว่า "ในกรณีที่มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการกระทำของผู้ควบคุมงาน..." หมายถึงว่าผู้ควบคุมงานก็มีความผิดด้วย และเป็นตัวการร่วมกันกับผู้จัดให้มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร จำเลยที่ 1ซึ่งเป็นเจ้าของอาคารผู้จัดให้มีการก่อสร้าง จึงร่วมกันกระทำความผิดกับจำเลยที่ 2 ผู้ควบคุมงาน ฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้นประการที่สอง การกระทำความผิดตามมาตรา 31 จะต้องมีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปทั้งแผนผังบริเวณ แบบแปลนและรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตรวมกันทุกประการจึงจะมีความผิดแต่จำเลยที่ 1 ได้ก่อสร้างอาคารผิดไปเฉพาะแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นการกระทำจึงไม่ครบองค์ประกอบความผิด เห็นว่า มาตรานี้หมายความว่าผู้กระทำความผิดต้องเป็นผู้จัดการให้มีการก่อสร้าง ดัดแปลงรื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งดังจะกล่าวต่อไปนี้เพียงประการเดียวก็เป็นความผิดแล้ว คือกระทำการดังกล่าวมาแล้วให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ ผิดไปจากแบบแปลนผิดไปจากรายการประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต ผิดไปจากวิธีการหรือเงื่อนไขที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนดไว้ในใบอนุญาต หาจำเป็นจะต้องกระทำการทุกอย่างร่วมกันไม่ การกระทำของจำเลยที่ 1เป็นการจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจึงมีความผิดตามมาตรานี้แล้วประการสุดท้าย ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา58 วัน ตามมาตรา 65 วรรคสอง เป็นการพิพากษาเกินคำขอของโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมายเห็นว่า ตามคำฟ้องได้ความว่า จำเลยทั้งสองร่วมกันจัดให้มีการก่อสร้างอาคารผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุญาตจากพนักงานท้องถิ่นระหว่างวันที่ 27 มกราคม 2530 ถึงวันที่ 30มีนาคม 2530 เป็นเวลา 63 วัน แต่ทางพิจารณาได้ความว่าจำเลยทั้งสองสร้างอาคารเสร็จในวันที่ 25 มีนาคม 2530 เป็นเวลา 58 วันที่ศาลล่างลงโทษปรับจำเลยที่ 1 เป็นเวลา 58 วัน จึงไม่เกินคำขอที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามา ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สมปอง เสนเนียม-อัมพร เดชศิริ-วิทูรย์ สุทธิประภา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารถือว่าเป็นกฎหมายเพื่อคุ้มครองสาธารณชน จึงจำต้องมีมาตรการควบคุมผู้เกี่ยวข้องนับแต่เจ้าของอาคาร โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างตลอดจนผู้รับเหมาก่อสร้างผู้มีหน้าที่ควบคุมดูแลการก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบแปลนที่ขออนุญาตกับทางการไว้ และพร้อมกันนั้นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายซึ่งมีอำนาจหน้าที่ก็จะต้องปฏิบัติหน้าที่ตรวจสอบว่าการก่อสร้างนั้นได้ปฏิบัติตามกฎหมาย คำสั่ง หรือระเบียบ หรือไม่เพียงใด บทกฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยตรง คือพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 ซึ่งออกมาในขณะนั้นยังไม่มีอาคารสูงมากมายเช่นปัจจุบันแต่ขณะนี้การก่อสร้างอาคารสูงมีมากมาย โดยเฉพาะในกรุงเทพมหานครและจังหวัดใหญ่ ๆ เช่น จังหวัดเชียงใหม่ ภูเก็ต สงขลาสุราษฎร์ธานี และจังหวัดนครราชสีมา ดังนั้นบทกฎหมายดังกล่าวนี้อาจไม่ครอบคลุมหรือคุ้มครองสาธารณชนเพียงพอ หากอาคารถล่มลงเป็นเหตุให้คนตายหรือบาดเจ็บ ดังนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารให้ความคุ้มครองสิทธิของบุคคลเหล่านั้นเพียงใดหรือเป็นเพียงมาตรการของพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐเท่านั้น ด้วยเหตุนี้เองจึงต้องมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติบางมาตราของพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 จนถึงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2535 ตามคำพิพากษาฎีกาที่ 373/2536 ตามหัวข้อหมายเหตุนี้เป็นการวินิจฉัยบทบัญญัติ มาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารว่ามีขอบข่ายที่จะเอาผิดกับผู้ใดได้บ้าง กล่าวคือจะรวมถึงผู้ก่อสร้างด้วยหรือไม่ ซึ่งคดีนี้จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นบริษัทจำกัดได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารจำเลยที่ 1 จึงอ้างข้อกฎหมายว่าตามบทบัญญัติมาตรา 31 นั้น ไม่รวมถึงผู้ก่อสร้างอาคาร แต่เป็นการเอาผิดเฉพาะตัวผู้ควบคุมงานเท่านั้น ดังนั้นคงต้องพิจารณาหัวกฎหมายในมาตรา 31เดิมซึ่งบัญญัติว่า "ห้ามผู้ใดจัดให้มีการก่อสร้างดัดแปลง รื้อถอนหรือ เคลื่อนย้ายอาคารให้ผิดไปจากแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายละเอียดประกอบแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต..." เมื่อพิจารณาจากข้อความตามที่เข้าใจตามธรรมดาแล้ว ก็คงพอเห็นได้ว่าคำว่าผู้ใดในที่นี้อย่างน้อย ก็คือผู้ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารนั่นเองเพราะเจตนารมณ์ ของกฎหมายมุ่งที่จะควบคุมการก่อสร้างเพื่อให้มีความปลอดภัยมากที่สุด และผู้ที่กฎหมายจะก้าวล่วงเข้าไปห้ามปราบหรือเอาผิดได้ คนแรกที่สุดก็ควรจะต้องเป็นเจ้าของผู้จัดให้มีการก่อสร้างอาคารนั้นเอง จะไปเอาผิดคนอื่นได้อย่างไร แต่อย่างไรก็ตามโดยที่บทกฎหมายดังกล่าวเป็นกฎหมายที่มีเจตนารมณ์คุ้มครองสาธารณชนเป็นสำคัญ จึงบัญญัติเอาผิดบุคคลที่เกี่ยวข้องไว้ด้วยดังจะเห็นจากข้อความในมาตรา 31 วรรคสองว่า"ในกรณีที่มีการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการกระทำของผู้ควบคุมงานเว้นแต่ผู้ควบคุมงานจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นการกระทำของบุคคลอื่น"ตามบทบัญญัติดังกล่าวกฎหมายได้มุ่งที่จะเอาผิดกับผู้ควบคุมงานด้วยเช่นกัน จึงสรุปได้ว่า การกระทำการใดตามมาตรา 31 วรรคแรกนั้นผู้จะต้องรับผิดทางอาญาอย่างน้อยที่สุดได้แก่ผู้ที่ไม่รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ก่อสร้างอาคาร และผู้ควบคุมงานซึ่งก็ควรเป็นเช่นนั้น และมีข้อสังเกตว่าเมื่อกฎหมายใช้คำว่าผู้ใดนั้นผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 วรรคแรกอาจไม่จำกัดอยู่แต่เฉพาะผู้ก่อสร้างและผู้ควบคุมงานเท่านั้น อาจเป็นบุคคลอื่นก็ได้ ข้อที่น่าพิจารณาก็คือว่าถ้าผู้กระทำผิดตามมาตรา 31 นี้ คือผู้ดำเนินการซึ่งได้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารซึ่งทำการก่อสร้าง ดัดแปลงหรือ รื้อถอนนั้นกฎหมายเอาโทษหนักขึ้นกว่าบุคคลอื่นอีก คือต้องระวางโทษเป็น 2 เท่าของโทษสำหรับความผิดนั้น เช่นความผิดตามมาตรา 31 เดิม ผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษปรับไม่เกิน10,000 บาท แต่ถ้าเป็นผู้ดำเนินการต้องระวางโทษ 2 เท่า คือไม่เกิน 20,000 บาท ดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัยไว้ในคำพิพากษาฎีกาที่3134/2528(ประชุมใหญ่) ว่าอาคารที่จำเลยก่อสร้างยังเป็นของจำเลยเลย ถือได้ว่าจำเลยเป็นผู้ดำเนินการตามความหมายในมาตรา 4ซึ่งมาตรา 69 ให้วางโทษเป็น 2 เท่าของโทษที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น บทบัญญัติมาตรา 31 เดิมได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมใหม่ ตามพระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2535 และใช้บังคับเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ซึ่งปัจจุบันมีผลใช้บังคับแล้ว แต่หลักการเกี่ยวกับบุคคลผู้รับผิดยังคงเป็นไปตามหลักการเดิม ส่วนบทลงโทษมีการเพิ่มโทษปรับและโทษจำคุกเข้าไปด้วย ผู้เขียนเห็นว่า แม้จะมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติบางมาตราแล้วก็ตาม โดยที่ปัจจุบันได้มีการก่อสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีความสูงมากมาย บทบัญญัติดังกล่าวอาจมีข้อบกพร่องในด้านการควบคุม อำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่บทลงโทษผู้กระทำผิดเหล่านี้น่าจะต้องมีการทบทวนกันใหม่ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพปัจจุบัน พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา