กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่ ๑๘ (พ.ศ. ๒๕๒๕)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ มาตรา ๑๑๔ วรรคสอง มาตรา ๑๑๕วรรคสี่ และมาตรา ๑๑๙ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑สถานีขนส่งผู้โดยสาร ต้องมีลักษณะเป็นสถานที่ซึ่งใช้เป็นศูนย์รวมกระจายและสับเปลี่ยนรถสำหรับการขนส่งผู้โดยสาร รวมทั้งเป็นสถานที่ให้บริการต่าง ๆที่เกี่ยวกับการขนส่ง และประกอบด้วย(๑) อาคารสถานีซึ่งจัดให้มีพื้นที่สำหรับบริการผู้โดยสารที่จำหน่ายตั๋ว โทรศัพท์สาธารณะ ส้วม ที่ทำงานของเจ้าหน้าที่กรมการขนส่งทางบกที่จำหน่ายสินค้าเบ็ดเตล็ดและเครื่องดื่ม ที่พักผู้โดยสาร ที่พักผู้ประจำรถและที่รับฝากสิ่งของ(๒) ลานจอดรถยนต์โดยสาร รถแท็กซี่และรถส่วนบุคคล(๓) ที่สำหรับเป็นอู่และบริการซ่อมรถแบบ ขนาด และจำนวนตาม (๑) (๒) และ (๓)ให้เป็นไปตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหรือตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบข้อ๒[๒]สถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของ ต้องมีลักษณะเป็นสถานที่ซึ่งใช้เป็นศูนย์รวมกระจาย แลกเปลี่ยนสินค้า และสับเปลี่ยนรถสำหรับการขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของรวมทั้งเป็นสถานที่ให้บริการต่างๆ ที่เกี่ยวกับการขนส่ง และประกอบด้วย(๑)อาคารสถานีซึ่งจัดให้มีพื้นที่สำหรับที่ทำการ ที่ทำงานของเจ้าหน้าที่กรมการขนส่งทางบกที่พักสินค้า ที่ขนถ่ายสินค้า ห้องน้ำ ห้องส้วม ที่พักผู้ประจำรถ และที่จำหน่ายอาหารและเครื่องดื่ม(๒)คลังสินค้า(๓)อาคารสำหรับจำแนกสินค้าหรือบรรจุหีบห่อ(๔)ที่สำหรับเป็นอู่และบริการซ่อมรถ(๕)ที่จำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิง(๖)ลานจอดพักรถ(๗)ลานคอนเทนเนอร์(๘)ที่ชั่งน้ำหนัก(๙)เครื่องมือเครื่องใช้เพื่อความสะดวกตามความจำเป็นและเหมาะสม ได้แก่ รถปั้นจั่น รถยกรถเข็น รถลาก เครื่องทุ่นแรง และเครื่องมือบรรจุหีบห่อ หรือเครื่องมือเครื่องใช้อื่น(๑๐)โทรศัพท์สาธารณะ(๑๑)ระบบสารสนเทศสำหรับข้อมูลด้านการขนส่ง(๑๒)เครื่องดับเพลิงซึ่งติดตั้งในสถานที่ตาม (๑) (๒) (๓) (๔) และ (๕)แบบขนาด และจำนวนตาม (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) (๗) (๘) และ (๑๐) ให้เป็นไปตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหรือตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบการดำเนินการตาม(๓) (๕) (๗) และ (๘) ให้กรมการขนส่งทางบกมีอำนาจยกเว้นการดำเนินการได้ตามความเหมาะสมและจำเป็นข้อ ๓ผู้ใดประสงค์จะจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้โดยสารหรือสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามแบบของกรมการขนส่งทางบกพร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) บุคคลธรรมดา(ก) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้าน(ค) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้ที่ดินที่จะทำการก่อสร้างสถานีขนส่ง(ง) แผนที่สังเขปแสดงที่ตั้งของสถานีขนส่ง จำนวน ๔ ชุด(จ) แบบแปลนแผนผัง และผังบริเวณแสดงตำแหน่งที่ตั้ง และทางเข้าและทางออกสถานีขนส่งจำนวน ๔ ชุด(๒) ห้างหุ้นส่วนสามัญ(ก) รายชื่อผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน(ข) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน(ง)หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้ที่ดินที่จะทำการก่อสร้างสถานีขนส่ง(จ) แผนที่สังเขปแสดงที่ตั้งของสถานีขนส่ง จำนวน ๔ ชุด(ฉ) แบบแปลนแผนผัง และผังบริเวณแสดงตำแหน่งที่ตั้ง และทางเข้าและทางออกสถานีขนส่งจำนวน ๔ ชุด(๓) ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด(ก)หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแสดงการจดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียนหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด(ข) รายชื่อและสัญชาติของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน(ค)ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน(ง) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน(จ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้ที่ดินที่จะทำการก่อสร้างสถานีขนส่ง(ฉ) แผนที่สังเขปแสดงที่ตั้งของสถานีขนส่ง จำนวน ๔ ชุด(ช) แบบแปลนแผนผัง และผังบริเวณแสดงตำแหน่งที่ตั้ง และทางเข้าและทางออกสถานีขนส่งจำนวน ๔ ชุด(๔) บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด(ก)หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแสดงการจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัด(ข) รายชื่อกรรมการของบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัดทุกคน(ค)ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของกรรมการของบริษัททุกคน(ง) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของกรรมการของบริษัททุกคน(จ) รายชื่อและสัญชาติของผู้ถือหุ้นทุกคนและจำนวนหุ้นที่ผู้ถือหุ้นแต่ละคนถือ(ฉ)สำเนาหรือภาพถ่ายหนังสือบริคณห์สนธิและข้อบังคับฉบับตีพิมพ์(ช)หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้ที่ดินที่จะทำการก่อสร้างสถานีขนส่ง(ซ) แผนที่สังเขปแสดงที่ตั้งของสถานีขนส่ง จำนวน ๔ ชุด(ฌ) แบบแปลนแผนผัง และผังบริเวณแสดงตำแหน่งที่ตั้ง และทางเข้าและทางออกสถานีขนส่งจำนวน ๔ ชุดให้ผู้ยื่นคำขอตามข้อนี้วางเงินสดหรือเช็คหรือตั๋วแลกเงินของธนาคาร ตามจำนวนเงินที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดเพื่อเป็นหลักประกันในการปฏิบัติตามคำขอรับใบอนุญาตข้อ ๔การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้ ให้ยื่นต่อกรมการขนส่งทางบกและสำหรับในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร จะยื่นคำขอต่อสำนักงานขนส่งจังหวัดนั้นๆ ก็ได้ข้อ ๕ใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่ง ให้ใช้แบบใบอนุญาตท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๖เมื่อผู้ขอรับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางแล้วต้องมาทำสัญญากับกรมการขนส่งทางบกภายใน ๖๐ วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งมติคณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางหากพ้นกำหนดเวลาดังกล่าว ให้กรมการขนส่งทางบกริบหลักประกันตามข้อ ๓ เสียทั้งสิ้นข้อ๗[๓]ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้โดยสารหรือสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของผู้ใดประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตให้ยื่นคำขอตามแบบของกรมการขนส่งทางบกพร้อมใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้โดยสารหรือสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของหรือใบแทน แล้วแต่กรณีการขอต่ออายุใบอนุญาตในกรณีที่ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้โดยสารหรือสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญ ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัดที่มีการเปลี่ยนแปลงผู้เป็นหุ้นส่วน กรรมการ หรือผู้ถือหุ้น ให้ยื่นหลักฐานตามที่กำหนดไว้ในข้อ๓ เฉพาะที่มีการเปลี่ยนแปลงข้อ ๘การอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้โดยสารหรือสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของตามกฎกระทรวงนี้ให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบใบอนุญาตเดิมให้ใหม่ข้อ ๙ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้โดยสารหรือสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของผู้ใดประสงค์จะขอรับใบแทนใบอนุญาตให้ยื่นคำขอตามแบบของกรมการขนส่งทางบกพร้อมด้วยหลักฐานการรับแจ้งความของสถานีตำรวจ หรือใบอนุญาตที่ชำรุดนั้นการอนุญาตคำขอใบแทนใบอนุญาต ให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบใบอนุญาตเดิมแต่ให้ระบุคำว่า ใบแทน ไว้ที่ด้านหน้าด้วยให้ไว้ ณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๕วีระ มุสิกพงศ์รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่ง ใบอนุญาตที่ ........................ / ................................ นายทะเบียนกลางโดยอนุมัติของคณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางออกใบอนุญาตให้ สำนักงาน ชื่อ อยู่เลขที่ .......................................... ตรอก/ซอย .................................... ถนน ................................................. หมู่ที่ ................................ ตำบล/แขวง .................................................. อำเภอ/เขต ..................................... จังหวัด .................................................. จัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่ง ชื่อ ............................................... .............................................................. อยู่เลขที่ ...................................... ตรอก/ซอย ..................................... ถนน ........................ หมู่ที่ .............. ตำบล/แขวง ........................................... อำเภอ/เขต ........................ จังหวัด .................................................. ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ .............. ปี นับตั้งแต่วันที่ .................. เดือน .................... พ.ศ. ...................... ถึงวันที่ ............... เดือน .............................. พ.ศ. .......................... ให้ไว้ ณ วันที่ .................. เดือน ........................ พ.ศ. .......................... ................................................................. นายทะเบียนกลางคำเตือน(๑)ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้ใด ไม่จัดให้มีเจ้าหน้าที่ฝ่ายช่างประจำสถานีขนส่งตลอดเวลาตามมาตรา๑๒๑ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่๒๐,๐๐๐ บาท ถึง ๑๐๐,๐๐๐ บาท(๒) ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้ใดไม่จัดให้มีอู่ซ่อมรถและบริการซ่อมรถตามมาตรา ๑๒๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ ๒๐,๐๐๐ บาท ถึง ๑๐๐,๐๐๐ บาท(๓) ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้ใดไม่จัดให้มีบริเวณที่จอดพักรถตามที่อธิบดีกำหนดตามมาตรา ๑๒๓แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่๒๐,๐๐๐ บาท ถึง ๑๐๐,๐๐๐ บาท(๔) ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้ใดไม่จัดให้มีสมุดทะเบียนการเดินรถที่ผ่านเข้าออกสถานีขนส่งตามแบบที่อธิบดีกำหนดตามมาตรา๑๒๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่๒๐,๐๐๐ บาท ถึง ๑๐๐,๐๐๐ บาท(๕) ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งผู้ใดเรียกเก็บค่าบริการเกี่ยวกับการดำเนินการของสถานีขนส่งเกินอัตราตามที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางกำหนดตามมาตรา๑๒๕ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษไม่เกิน๑๐,๐๐๐ บาท(๖) ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งซึ่งประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตจะต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุไม่น้อยกว่าหนึ่งปีตามมาตรา๑๑๙ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๑๑๔วรรคสอง มาตรา ๑๑๕ วรรคสี่ และมาตรา ๑๑๙ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติให้ออกกฎกระทรวงกำหนดลักษณะของสถานีขนส่งหลักเกณฑ์และวิธีการขออนุญาตและการอนุญาตจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งและการขอต่ออายุใบอนุญาตและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาต จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๙(พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒[๔]หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้คือ โดยที่หลักเกณฑ์ในการจัดตั้งสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงฉบับที่ ๑๘ (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ในปัจจุบันและไม่เอื้อประโยชน์ต่อการลงทุนของภาคเอกชนดังนั้น เพื่อเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้ภาคเอกชนเข้ามาลงทุนในกิจการการจัดตั้งและดำเนินการสถานีขนส่งสัตว์และหรือสิ่งของประกอบกับเพื่อให้การจัดระเบียบการขนส่งมีประสิทธิภาพมากขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้โชติกานต์/ผู้จัดทำ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗อังศุมาลี/เพิ่มเติม๓๐ มกราคม ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๙/ตอนที่ ๑๒๘/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๙/๑๐ กันยายน ๒๕๒๕[๒] ข้อ ๒แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๙ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒[๓] ข้อ ๗แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๙ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒[๔] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๓/ตอนที่ ๘๐ ก/หน้า ๔/๘ สิงหาคม ๒๕๔๙