คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 793/2517หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1, 2 ร่วมกันกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตออกให้ตามคำขอ เป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่อ อนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้จำเลยที่ 1 แล้วจำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้าน ต่อคณะกรรมการรับสมัครคณะกรรมการรับใบสมัครของจำเลยที่ 1 ไว้ และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือก โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1, 2 ฐานปลอมและใช้เอกสารปลอม ดังนี้ ถือได้ว่าการกระทำของจำเลยเป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐเป็นผู้เสียหายโดยตรง การที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1ยื่นคำร้องขอใบสุทธิชั้นประถมปีที่ 4 โดยไม่มีหลักฐานเดิมว่า สอบไล่ได้ต่อจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่ จำเลยที่ 2 ได้สอบสวนและกรอกข้อความลงในแบบใบสอบสวนรับรองว่าจำเลยที่ 1 สอบไล่ได้ชั้นประถมปีที่ 4 อันเป็นความเท็จ เสนอต่อนายอำเภอสุวรรณภูมิ นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอสุวรรณภูมิหลงเชื่อได้มีหนังสืออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิให้จำเลยที่ 1 ได้ จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 1 นำใบสุทธิปลอมดังกล่าวไปใช้เป็นหลักฐานการสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้านคณะกรรมการรับสมัครหลงเชื่อรับใบสมัครและใบสุทธิปลอมของจำเลยที่ 1 ไว้และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือกตั้ง โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83, 264, 265, 266, 267, 268ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานชั้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์มิใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 28(2) ไม่มีอำนาจฟ้อง จึงมีคำสั่งให้ยกฟ้องของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฟ้องของโจทก์ที่กล่าวหาว่าจำเลยร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตให้ตามคำขอเป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่ออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ดี จำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านต่อคณะกรรมการรับสมัครก็ดี ล้วนแล้วแต่เป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐจึงเป็นผู้เสียหายโดยตรงจากการกระทำของจำเลย ส่วนการที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เพราะผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงมิใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 793/2517นายเหรียญ ไพรสินธ์โจทก์นายกอง คำหมอน ที่ 1 นายวันชัย ประเสริฐรัตน์ ที่ 2จำเลย ป.วิ.อ. ม. 2 (4), ม. 28 ป.อ. ม. 264, ม. 265, ม. 266, ม. 267, ม. 268โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1, 2 ร่วมกันกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตออกให้ตามคำขอ เป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่อ อนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้จำเลยที่ 1 แล้วจำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้าน ต่อคณะกรรมการรับสมัครคณะกรรมการรับใบสมัครของจำเลยที่ 1 ไว้ และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือก โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1, 2 ฐานปลอมและใช้เอกสารปลอม ดังนี้ ถือได้ว่าการกระทำของจำเลยเป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐเป็นผู้เสียหายโดยตรง การที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1ยื่นคำร้องขอใบสุทธิชั้นประถมปีที่ 4 โดยไม่มีหลักฐานเดิมว่า สอบไล่ได้ต่อจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่ จำเลยที่ 2 ได้สอบสวนและกรอกข้อความลงในแบบใบสอบสวนรับรองว่าจำเลยที่ 1 สอบไล่ได้ชั้นประถมปีที่ 4 อันเป็นความเท็จ เสนอต่อนายอำเภอสุวรรณภูมิ นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอสุวรรณภูมิหลงเชื่อได้มีหนังสืออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิให้จำเลยที่ 1 ได้ จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 1 นำใบสุทธิปลอมดังกล่าวไปใช้เป็นหลักฐานการสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้านคณะกรรมการรับสมัครหลงเชื่อรับใบสมัครและใบสุทธิปลอมของจำเลยที่ 1 ไว้และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือกตั้ง โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83, 264, 265, 266, 267, 268ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานชั้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์มิใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 28(2) ไม่มีอำนาจฟ้อง จึงมีคำสั่งให้ยกฟ้องของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฟ้องของโจทก์ที่กล่าวหาว่าจำเลยร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตให้ตามคำขอเป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่ออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ดี จำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านต่อคณะกรรมการรับสมัครก็ดี ล้วนแล้วแต่เป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐจึงเป็นผู้เสียหายโดยตรงจากการกระทำของจำเลย ส่วนการที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เพราะผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงมิใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้พิพากษายืน(อุดม จาละ-กฤษณ์ โสภิตกุล-ยงยุทธ เลอลภ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1ยื่นคำร้องขอใบสุทธิชั้นประถมปีที่ 4 โดยไม่มีหลักฐานเดิมว่า สอบไล่ได้ต่อจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่ จำเลยที่ 2 ได้สอบสวนและกรอกข้อความลงในแบบใบสอบสวนรับรองว่าจำเลยที่ 1 สอบไล่ได้ชั้นประถมปีที่ 4 อันเป็นความเท็จ เสนอต่อนายอำเภอสุวรรณภูมิ นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอสุวรรณภูมิหลงเชื่อได้มีหนังสืออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิให้จำเลยที่ 1 ได้ จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 1 นำใบสุทธิปลอมดังกล่าวไปใช้เป็นหลักฐานการสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้านคณะกรรมการรับสมัครหลงเชื่อรับใบสมัครและใบสุทธิปลอมของจำเลยที่ 1 ไว้และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือกตั้ง โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83, 264, 265, 266, 267, 268ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานชั้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์มิใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 28(2) ไม่มีอำนาจฟ้อง จึงมีคำสั่งให้ยกฟ้องของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฟ้องของโจทก์ที่กล่าวหาว่าจำเลยร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตให้ตามคำขอเป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่ออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ดี จำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านต่อคณะกรรมการรับสมัครก็ดี ล้วนแล้วแต่เป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐจึงเป็นผู้เสียหายโดยตรงจากการกระทำของจำเลย ส่วนการที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เพราะผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงมิใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 793/2517นายเหรียญ ไพรสินธ์โจทก์นายกอง คำหมอน ที่ 1 นายวันชัย ประเสริฐรัตน์ ที่ 2จำเลย ป.วิ.อ. ม. 2 (4), ม. 28 ป.อ. ม. 264, ม. 265, ม. 266, ม. 267, ม. 268โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1, 2 ร่วมกันกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตออกให้ตามคำขอ เป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่อ อนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้จำเลยที่ 1 แล้วจำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้าน ต่อคณะกรรมการรับสมัครคณะกรรมการรับใบสมัครของจำเลยที่ 1 ไว้ และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือก โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1, 2 ฐานปลอมและใช้เอกสารปลอม ดังนี้ ถือได้ว่าการกระทำของจำเลยเป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐเป็นผู้เสียหายโดยตรง การที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เป็นผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1ยื่นคำร้องขอใบสุทธิชั้นประถมปีที่ 4 โดยไม่มีหลักฐานเดิมว่า สอบไล่ได้ต่อจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่ จำเลยที่ 2 ได้สอบสวนและกรอกข้อความลงในแบบใบสอบสวนรับรองว่าจำเลยที่ 1 สอบไล่ได้ชั้นประถมปีที่ 4 อันเป็นความเท็จ เสนอต่อนายอำเภอสุวรรณภูมิ นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอสุวรรณภูมิหลงเชื่อได้มีหนังสืออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิให้จำเลยที่ 1 ได้ จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 1 นำใบสุทธิปลอมดังกล่าวไปใช้เป็นหลักฐานการสมัครรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้านคณะกรรมการรับสมัครหลงเชื่อรับใบสมัครและใบสุทธิปลอมของจำเลยที่ 1 ไว้และเป็นผลให้จำเลยที่ 1 ได้รับเลือกตั้ง โจทก์ในฐานะผู้สมัครรับเลือกด้วยได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83, 264, 265, 266, 267, 268ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานชั้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์มิใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 28(2) ไม่มีอำนาจฟ้อง จึงมีคำสั่งให้ยกฟ้องของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฟ้องของโจทก์ที่กล่าวหาว่าจำเลยร่วมกระทำผิด โดยจำเลยที่ 1 ยื่นขอใบสุทธิโดยไม่มีหลักฐานการสอบไล่ได้ จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นครูใหญ่กรอกข้อความอันเป็นเท็จรับรองในแบบสอบสวนขอรับใบสุทธิหรือใบแทนเกิน 10 ปี เสนอขออนุญาตให้ตามคำขอเป็นเหตุให้นายอำเภอและเจ้าหน้าที่แผนกศึกษาธิการอำเภอหลงเชื่ออนุญาตให้จำเลยที่ 2 ออกใบสุทธิซึ่งเป็นเอกสารปลอมให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ดี จำเลยที่ 1 นำไปเป็นหลักฐานสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านต่อคณะกรรมการรับสมัครก็ดี ล้วนแล้วแต่เป็นการกระทำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ รัฐจึงเป็นผู้เสียหายโดยตรงจากการกระทำของจำเลย ส่วนการที่โจทก์ไม่ได้รับเลือก หาใช่เพราะผลโดยตรงจากการกระทำของจำเลยไม่ โจทก์จึงมิใช่ผู้เสียหายตามกฎหมายที่จะนำคดีมาฟ้องได้พิพากษายืน(อุดม จาละ-กฤษณ์ โสภิตกุล-ยงยุทธ เลอลภ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ