คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543หลักกฎหมาย: เหตุเกิดในเวลากลางคืน บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มากที่ผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปี เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตาม แต่ในพฤติการณ์ที่กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัวยากที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำและจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยพบเห็นจำเลยมาก่อนเพราะบ้านอยู่ใกล้เคียงกันแต่กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 ซึ่งเป็นบิดาหรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน ภาพคนร้ายที่ยกร่างตามคำบอกเล่าผู้เสียหายที่ 1 ก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่าย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนก็ไม่ปรากฏว่าคนที่เจ้าพนักงานตำรวจนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1ชี้ตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1 เบิกความต่อศาลด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้ว ทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1ไม่มีน้ำหนักในการรับฟังโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 277,317, 91จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 277 วรรคสองและ 317 วรรคสาม อันเป็นการกระทำความผิดหลายกรรมเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานกระทำชำเราเด็กหญิงอายุไม่เกินสิบสามปีจำคุก 7 ปี ฐานพรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดามารดาเพื่อการอนาจารจำคุก 5 ปีรวมจำคุก 12 ปีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายพาผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปีไปกระทำชำเราจนสำเร็จความใคร่คดีคงมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้จริงหรือไม่ในปัญหาข้อนี้โจทก์มีผู้เสียหายที่ 1 เป็นประจักษ์พยานเบิกความว่าจำเลยเป็นคนร้าย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางคืน แม้ร้อยตำรวจโทปราบพาลจะเบิกความว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างอยู่บ้าง แต่ผู้เสียหายที่ 2เบิกความว่าได้เข้าไปดูบริเวณที่เกิดเหตุด้วยแต่ไม่พบอะไรเพราะมืดการที่ร้อยตำรวจโทปราบพาลไปตรวจสถานที่เกิดเหตุในคืนเกิดเหตุและพบเสื่อ กางเกงในเด็กและกระโปรงเด็กของกลางก็น่าเชื่อว่าใช้แสงสว่างจากไฟฉายแสดงว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มาก ที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตามแต่ในพฤติการณ์ที่ผู้เสียหายที่ 1 กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัว ยากแก่การที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำ ดังที่ได้ความจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2 ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยเห็นหน้าจำเลยมาก่อนเพราะอยู่บ้านใกล้เคียงกัน แต่ผู้เสียหายที่ 1 กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 หรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน หรือคนร้ายเป็นคนที่อยู่บ้านใกล้เคียงกัน ถึงกับต้องมีการยกร่างภาพของคนร้ายตามคำบอกเล่าของผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งภาพของคนร้ายก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่ายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น ร้อยตำรวจเอกเกษม เพียรนิรมิต เจ้าพนักงานตำรวจผู้จับกุมจำเลยเบิกความว่าพยานได้นำคนที่หน้าตาคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัว แต่ผู้เสียหายที่ 1 ไม่ชี้ จนนำจำเลยไปให้ดูผู้เสียหายที่ 1จึงชี้ตัว ดังนี้ แสดงว่ามีคนที่มีใบหน้าคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นหลายคนและก็ไม่ปรากฏว่าคนที่ร้อยตำรวจเอกเกษมนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ดูตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ เนื่องจากผู้เสียหายที่ 1 ยืนยันตลอดมาว่าคนร้ายไว้หนวด การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนจึงไม่มีน้ำหนัก เพราะในภาพถ่ายดังกล่าวมีจำเลยคนเดียวที่มีหนวดและเครา ทั้งไม่มีลักษณะคล้ายคลึงกับคนอื่นในภาพนั้นเลย น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่ หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความต่อศาลชั้นต้นด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้วทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1 ไม่มีน้ำหนักในการรับฟัง ข้อที่มีการตรวจพบคราบอสุจิที่อวัยวะเพศของผู้เสียหายที่ 1 และที่เสื่อของกลางก็ไม่ได้มีการตรวจทางวิทยาศาสตร์ว่าคราบอสุจิดังกล่าวเป็นของจำเลยจริงหรือไม่สำหรับขนที่พบที่เสื่อของกลางนั้น ไม่ปรากฏว่าพบกี่เส้น และนำขนที่ตัวจำเลยไปตรวจพิสูจน์อีกกี่เส้น การส่งเส้นขนไปตรวจพิสูจน์เป็น 2 ถุงโดยไม่ปรากฏจำนวนจึงน่าสงสัยว่าอาจเป็นการเอาเส้นขนที่ตัวจำเลยรวมไปกับเส้นขนที่พบที่เสื่อของกลางก็ได้ หลังเกิดเหตุจำเลยก็มิได้หลบหนี ทั้งมิได้โกนหนวดและเคราออกเพื่อเปลี่ยนแปลงจุดเด่นของใบหน้าตนเองให้เป็นพิรุธแต่อย่างใด พยานหลักฐานของโจทก์ดังกล่าวยังไม่มีน้ำหนักมั่นคงเพียงพอให้รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยมานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543พนักงานอัยการสำนักงานอัยการสูงสุดโจทก์นายไพฑูรย์ โตตลอดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 95 ป.วิ.อ. ม. 15, ม. 227เหตุเกิดในเวลากลางคืน บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มากที่ผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปี เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตาม แต่ในพฤติการณ์ที่กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัวยากที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำและจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยพบเห็นจำเลยมาก่อนเพราะบ้านอยู่ใกล้เคียงกันแต่กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 ซึ่งเป็นบิดาหรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน ภาพคนร้ายที่ยกร่างตามคำบอกเล่าผู้เสียหายที่ 1 ก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่าย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนก็ไม่ปรากฏว่าคนที่เจ้าพนักงานตำรวจนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1ชี้ตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1 เบิกความต่อศาลด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้ว ทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1ไม่มีน้ำหนักในการรับฟังโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 277,317, 91จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 277 วรรคสองและ 317 วรรคสาม อันเป็นการกระทำความผิดหลายกรรมเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานกระทำชำเราเด็กหญิงอายุไม่เกินสิบสามปีจำคุก 7 ปี ฐานพรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดามารดาเพื่อการอนาจารจำคุก 5 ปีรวมจำคุก 12 ปีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายพาผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปีไปกระทำชำเราจนสำเร็จความใคร่คดีคงมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้จริงหรือไม่ในปัญหาข้อนี้โจทก์มีผู้เสียหายที่ 1 เป็นประจักษ์พยานเบิกความว่าจำเลยเป็นคนร้าย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางคืน แม้ร้อยตำรวจโทปราบพาลจะเบิกความว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างอยู่บ้าง แต่ผู้เสียหายที่ 2เบิกความว่าได้เข้าไปดูบริเวณที่เกิดเหตุด้วยแต่ไม่พบอะไรเพราะมืดการที่ร้อยตำรวจโทปราบพาลไปตรวจสถานที่เกิดเหตุในคืนเกิดเหตุและพบเสื่อ กางเกงในเด็กและกระโปรงเด็กของกลางก็น่าเชื่อว่าใช้แสงสว่างจากไฟฉายแสดงว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มาก ที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตามแต่ในพฤติการณ์ที่ผู้เสียหายที่ 1 กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัว ยากแก่การที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำ ดังที่ได้ความจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2 ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยเห็นหน้าจำเลยมาก่อนเพราะอยู่บ้านใกล้เคียงกัน แต่ผู้เสียหายที่ 1 กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 หรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน หรือคนร้ายเป็นคนที่อยู่บ้านใกล้เคียงกัน ถึงกับต้องมีการยกร่างภาพของคนร้ายตามคำบอกเล่าของผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งภาพของคนร้ายก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่ายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น ร้อยตำรวจเอกเกษม เพียรนิรมิต เจ้าพนักงานตำรวจผู้จับกุมจำเลยเบิกความว่าพยานได้นำคนที่หน้าตาคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัว แต่ผู้เสียหายที่ 1 ไม่ชี้ จนนำจำเลยไปให้ดูผู้เสียหายที่ 1จึงชี้ตัว ดังนี้ แสดงว่ามีคนที่มีใบหน้าคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นหลายคนและก็ไม่ปรากฏว่าคนที่ร้อยตำรวจเอกเกษมนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ดูตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ เนื่องจากผู้เสียหายที่ 1 ยืนยันตลอดมาว่าคนร้ายไว้หนวด การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนจึงไม่มีน้ำหนัก เพราะในภาพถ่ายดังกล่าวมีจำเลยคนเดียวที่มีหนวดและเครา ทั้งไม่มีลักษณะคล้ายคลึงกับคนอื่นในภาพนั้นเลย น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่ หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความต่อศาลชั้นต้นด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้วทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1 ไม่มีน้ำหนักในการรับฟัง ข้อที่มีการตรวจพบคราบอสุจิที่อวัยวะเพศของผู้เสียหายที่ 1 และที่เสื่อของกลางก็ไม่ได้มีการตรวจทางวิทยาศาสตร์ว่าคราบอสุจิดังกล่าวเป็นของจำเลยจริงหรือไม่สำหรับขนที่พบที่เสื่อของกลางนั้น ไม่ปรากฏว่าพบกี่เส้น และนำขนที่ตัวจำเลยไปตรวจพิสูจน์อีกกี่เส้น การส่งเส้นขนไปตรวจพิสูจน์เป็น 2 ถุงโดยไม่ปรากฏจำนวนจึงน่าสงสัยว่าอาจเป็นการเอาเส้นขนที่ตัวจำเลยรวมไปกับเส้นขนที่พบที่เสื่อของกลางก็ได้ หลังเกิดเหตุจำเลยก็มิได้หลบหนี ทั้งมิได้โกนหนวดและเคราออกเพื่อเปลี่ยนแปลงจุดเด่นของใบหน้าตนเองให้เป็นพิรุธแต่อย่างใด พยานหลักฐานของโจทก์ดังกล่าวยังไม่มีน้ำหนักมั่นคงเพียงพอให้รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยมานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง(วสันต์ สร้อยพิสุทธิ์-กำพล ภู่สุดแสวง-สุรชาติ บุญศิริพันธ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. กฎหมายลักษณะพยานหลักฐานของไทยในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอายุของบุคคลที่มีความสามารถที่จะเป็นพยานเอาไว้ เพียงแต่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95(1) ว่าพยานบุคคลจะต้องเป็นผู้ที่เข้าใจและสามารถตอบคำถามได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543นี้เป็นประเด็นการกระทำความผิดที่เด็กอายุ 6 ขวบเป็นผู้เสียหายและเป็นพยานหลักในคดี แต่ศาลฎีกาตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับความจำของพยานและลักษณะการเน้นใช้คำถามนำของโจทก์ ในประเด็นการรับฟังคำเบิกความของพยานเด็กนี้มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจและมีการแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เพื่อป้องกันปัญหาการรับฟังคำเบิกความของพยานเด็กดังนี้ 2. ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับการรับฟังคำเบิกความ ของพยานเด็ก 2.1 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลรับฟังคำเบิกความของพยานเด็ก 2.1.1 คำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานประกอบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 504/2476 จำเลยต้องหาว่าข่มขืนกระทำชำเราเด็กหญิงอายุ 2 ปี ศาลตัดสินลงโทษจำเลยโดยฟังคำเบิกความของเด็กหญิงผู้เสียหายโดยวินิจฉัยว่ากฎหมายลักษณะพยานไม่จำกัดอายุเด็กที่เป็นพยานเมื่อเด็กนั้นเข้าใจคำถามและสามารถตอบคำถามได้แล้วก็ฟังเป็นพยานได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 408/2485 เด็กหญิงอายุ 5 ขวบ มาเป็นพยานชั้นศาล แต่ตกประหม่าไม่กล้าเบิกความหมดหนทางที่ศาลจะสืบเด็กนั้นได้ศาลรับฟังคำให้การของเด็กในชั้นสอบสวนได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95 ส่วนจะเชื่อฟังเพียงใดนั้นแล้วแต่ดุลพินิจของศาล คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 167/2540 แม้โจทก์มีผู้เสียหาย ซึ่งมีอายุเพียง 6 ปีเศษ เป็นประจักษ์พยานเพียงปากเดียว แต่เมื่อเบิกความถึงเหตุการณ์ที่จำเลยกระทำอนาจารผู้เสียหายเป็นขั้นเป็นตอนตามลำดับตรงไปตรงมาปราศจากการปรุงแต่งตามประสาเด็กที่ไร้เดียงสา ทั้งเรื่องราวหลังเกิดเหตุยังสอดคล้องเชื่อมโยงกันดีกับพยานอื่น ทำให้เชื่อได้ว่าเป็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจริง 2.1.2 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลรับฟังโดยไม่ได้วินิจฉัยถึงปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานเด็ก โดยรับฟังลักษณะเดียวกับพยานบุคคลทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2245/2533 บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงไฟส่องสว่างจากเวทีการแสดง เด็กชาย ว. เบิกความว่าในขณะเกิดเหตุยืนอยู่บริเวณหน้าเวทีดนตรีเห็นชาย 2 คนชกต่อยกัน ดนตรีหยุดการแสดงและภาพยนต์หยุดฉายขณะนั้นได้ยินเสียงปืนดังขึ้น 1 นัดทางด้านหลังแล้วเด็กชาย ว. ได้แถลงต่อศาลว่าไม่สามารถจะเบิกความต่อไปได้ เพราะก่อนจะมาเบิกความได้มีคนมาขู่ว่าถ้าไปเป็นพยานจะถูกฆ่าทั้งโคตร ตามพฤติการณ์แห่งคดีที่เด็กชาย ว.แถลงให้ศาลทราบเช่นนั้นเชื่อว่าเด็กชายว.ต้องเห็นคนร้ายในขณะเกิดเหตุจริง ขณะเบิกความเป็นพยานต่อศาลรู้สึกกลัวว่าอาจจะถูกทำร้ายตามคำขู่ จึงไม่กล้าที่จะเบิกความต่อไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 18/2540 ผู้เสียหายเป็นศิษย์ซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลของจำเลยย่อมมีความคุ้นเคยและจดจำบุคลิกลักษณะของจำเลยได้เป็นอย่างดี ผู้เสียหายเป็นเด็กหญิงหากเรื่องที่เกิดขึ้นไม่เป็นความจริงผู้เสียหายคงไม่กล้ายืนยันเรื่องดังกล่าวซึ่งเป็นสิ่งที่น่าอับอายและเสียหายต่อชื่อเสียงอันเป็นผลร้ายต่อผู้เสียหายเอง ทั้งผู้เสียหายก็เบิกความไปตามลำดับขั้นตอนและสมเหตุผล น่าเชื่อว่าผู้เสียหายเบิกความไปตามความเป็นจริง 2.2 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลไม่รับฟังคำเบิกความของพยานเด็ก 2.2.1 คำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานประกอบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 440/2539 ประจักษ์พยานโจทก์เป็นเด็กอายุ 7 ปีมีโอกาสถูกเสี้ยมสอนให้บิดเบือนข้อเท็จจริงเป็นอย่างอื่น แม้จะให้การชั้นสอบสวนว่าขณะเกิดเหตุพยานวิ่งตามผู้ตายไปในสวน เห็นจำเลยใช้มีดพร้าฟันผู้ตายจึงวิ่งมาบอกมารดา พยานและมารดามาดูพบว่าผู้ตายถูกฟันถึงแก่ความตาย และพบจำเลยกำลังล้างมืออยู่ที่บ่อน้ำใกล้ที่เกิดเหตุก็เป็นพยานชั้นสอง ทั้งมิได้ให้การในระยะกระชั้นชิดกับเวลาเกิดเหตุและได้ความจากเจ้าพนักงานตำรวจผู้ร่วมสอบสวนคดี ซึ่งเป็นพยานโจทก์อีกปากหนึ่งว่าพยานไม่ได้ยืนยันว่าจำเลยเป็นคนร้ายขณะที่เจ้าพนักงานจัดให้พยานชี้ตัวคนร้ายอีกด้วย ดังนั้น เมื่อพยานมาเบิกความในชั้นพิจารณาย่อมเป็นพยานชั้นหนึ่ง ชอบที่ศาลจะรับฟังคำเบิกความในชั้นพิจารณา เป็นสำคัญ 2.2.2 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลรับฟังโดยไม่ได้วินิจฉัยถึงปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานเด็ก โดยรับฟังลักษณะเดียวกับพยานบุคคลทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 265/2531 เด็กหญิง พ. ประจักษ์พยานโจทก์เบิกความว่า คืนเกิดเหตุผู้เสียหายได้ไปดูโทรทัศน์ที่บ้านของ ด. พยานเข้านอนเวลา 19 นาฬิกาเศษ ต่อมาได้ยินเสียงคนเดินจึงตื่นขึ้น เห็นจำเลยมาที่หัวนอนเปิดมุ้งแล้วหยิบเอาวิทยุเทปไป แต่ตามแผนที่เกิดเหตุปรากฏว่าวิทยุไม่ได้วางที่หัวนอนและ ท. พยานโจทก์อีกปากหนึ่งเบิกความว่าวันเกิดเหตุเวลา 22 นาฬิกา ผู้เสียหายมาแจ้งว่าสงสัย ช.ขโมยวิทยุเทปไปเมื่อท. บอกว่าช. ดื่มสุราอยู่กับตน ผู้เสียหายจึงบอกว่าถ้าอย่างนั้นสงสัยจำเลยเอาไปแสดงว่าในคืนเกิดเหตุผู้เสียหายไม่ทราบว่าใครลักเอาวิทยุเทปของผู้เสียหายไป คำเบิกความของเด็กหญิง พ. จึงไม่มีน้ำหนักพอฟังลงโทษจำเลยได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4700/2543(ไม่ลงพิมพ์) คดีนี้มีผู้เสียหายซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 10 ปี เป็นประจักษ์พยานเพียงคนเดียวซึ่งเบิกความยืนยันว่าวันเกิดเหตุเป็นวันจันทร์ที่ 25 ธันวาคม 2536 และวันดังกล่าวผู้เสียหายไม่ได้ไปโรงเรียน แต่ปรากฏจากปฏิทินว่าวันที่ 25 ธันวาคม 2536เป็นวันเสาร์และจากพยานหลักฐานพบว่าวันจันทร์ที่ 27 ธันวาคม 2536ผู้เสียหายไปเรียนตามปกติ จากข้อเท็จจริงที่สับสนเกี่ยวกับวันเวลาดังกล่าวศาลฎีกาในคดีนี้วินิจฉัยว่าคำเบิกความของผู้เสียหายมีเหตุอันควรสงสัยว่าจะเบิกความไปตามความสัตย์จริงหรือไม่และศาลฎีกายกประโยชน์แห่งความสงสัยให้แก่จำเลย 3. ในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศโดยทั่วไป พยานหลักฐานที่มีความสำคัญที่สุดคือ "ผู้เสียหาย" ซึ่งอาจเป็นผู้เดียวที่รู้เห็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นและเป็นพยานหลักฐานหลักของโจทก์ ซึ่งโดยปกติแล้วการรับฟังและชั่งน้ำหนักพยานผู้เสียหายในความผิดเกี่ยวกับเพศก็มีความยุ่งยาก แต่ความยุ่งยากก็ยิ่งทวีมากขึ้นในกรณีที่ผู้เสียหายเป็นเด็กซึ่งเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งที่เชื่อถือและไม่เชื่อถือผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศที่เป็นเด็กตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่กล่าวมาข้างต้น สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543 ที่หมายเหตุนี้ ผู้เสียหายเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปี และเบิกความว่าจำเลยเป็นคนร้าย ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้อง โดยในส่วนของการรับฟังผู้เสียหายที่เป็นเด็กนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าน่าสงสัยว่าเด็กหญิงจะจำจำเลยได้จริงหรือจำได้เพียงการไว้หนวดเคราและศาลฎีกาได้ตำหนิการนำสืบของโจทก์ว่าใช้คำถามนำเกือบทั้งหมดเป็นผลให้เด็กหญิงเบิกความในศาลชั้นต้นโดยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ไม่มีน้ำหนักในการรับฟัง คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ชี้ให้เห็นว่า "วิธีการนำสืบและการถามความ"ก็เป็นส่วนที่มีความสำคัญมากเช่นเดียวกัน การที่โจทก์เน้นการใช้คำถามนำถามพยานเด็กอย่างในคดีนี้อาจเกิดจากปัญหาความสามารถในการตอบคำถามของพยานเด็กนั้นเอง หรืออาจเกิดจากความเข้าใจของโจทก์ที่เข้าใจว่าการถามนำทำให้สามารถเสนอข้อเท็จจริงจากเนื้อหาของคำถามลงไปในคำเบิกความของพยานได้ดีกว่าแต่ไม่ว่าจะเป็นเหตุผลใด การใช้คำถามในกรณีนี้ไม่เป็นผลดีต่อการนำสืบข้อเท็จจริง ทั้งนี้เนื่องจากการถามนำเป็นผลให้พยานเด็กไม่สามารถเบิกความหรือให้ข้อเท็จจริงแก่ศาลได้ แต่ข้อเท็จจริงที่ได้กลับมาจาก"เนื้อหาของคำถามของโจทก์เอง" ประกอบกับการตอบรับหรือปฏิเสธของพยานเด็ก และเป็นผลให้ศาลฎีกามีข้อสงสัยตามควรว่าความจริงแล้วพยานเด็กในคดีจำคนร้ายได้จริงหรือไม่ หรือพยานเด็กสามารถเข้าใจและตอบคำถามได้ตามข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นได้หรือไม่เพียงใด ปัจจุบันพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา(ฉบับที่ 20) พ.ศ. 2542 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2543 ได้แก้ไขวิธีการในการสอบสวนและการพิจารณาคดีสำหรับพยานเด็กเป็นการเฉพาะต่างจากพยานบุคคลทั่วไป โดยกำหนดหลักการว่าในคดีที่มีพยานเป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปี ศาลต้องจัดให้พยานเด็กอยู่ในสถานที่ที่เหมาะสมโดยมีการถ่ายทอดภาพและเสียงการเบิกความของเด็กมายังห้องพิจารณาโดยในการถามนั้นศาลจะเป็นผู้ถามพยานเอง หรือถามผ่านนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ หรือจะให้คู่ความถามผ่านนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ก็ได้ ซึ่งผลของกฎหมายดังกล่าวคงจะทำให้กระบวนการยุติธรรมสามารถได้ข้อเท็จจริงจากพยานเด็กมากขึ้นกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ดังนั้น หากมีการสืบพยานเด็กในลักษณะเดียวกับที่ปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เชื่อว่าจะมีวิธีการถามความผ่านนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์มีการใช้ความรู้เกี่ยวกับจิตวิทยาเด็กและความเชี่ยวชาญในการซักถามเด็ก และน่าจะเป็นผลให้พยานเด็กสามารถให้ข้อเท็จจริงเพิ่มเติมที่ครบถ้วนและ สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ศุภกิจแย้มประชาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 277,317, 91จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 277 วรรคสองและ 317 วรรคสาม อันเป็นการกระทำความผิดหลายกรรมเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานกระทำชำเราเด็กหญิงอายุไม่เกินสิบสามปีจำคุก 7 ปี ฐานพรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดามารดาเพื่อการอนาจารจำคุก 5 ปีรวมจำคุก 12 ปีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายพาผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปีไปกระทำชำเราจนสำเร็จความใคร่คดีคงมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้จริงหรือไม่ในปัญหาข้อนี้โจทก์มีผู้เสียหายที่ 1 เป็นประจักษ์พยานเบิกความว่าจำเลยเป็นคนร้าย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางคืน แม้ร้อยตำรวจโทปราบพาลจะเบิกความว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างอยู่บ้าง แต่ผู้เสียหายที่ 2เบิกความว่าได้เข้าไปดูบริเวณที่เกิดเหตุด้วยแต่ไม่พบอะไรเพราะมืดการที่ร้อยตำรวจโทปราบพาลไปตรวจสถานที่เกิดเหตุในคืนเกิดเหตุและพบเสื่อ กางเกงในเด็กและกระโปรงเด็กของกลางก็น่าเชื่อว่าใช้แสงสว่างจากไฟฉายแสดงว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มาก ที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตามแต่ในพฤติการณ์ที่ผู้เสียหายที่ 1 กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัว ยากแก่การที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำ ดังที่ได้ความจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2 ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยเห็นหน้าจำเลยมาก่อนเพราะอยู่บ้านใกล้เคียงกัน แต่ผู้เสียหายที่ 1 กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 หรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน หรือคนร้ายเป็นคนที่อยู่บ้านใกล้เคียงกัน ถึงกับต้องมีการยกร่างภาพของคนร้ายตามคำบอกเล่าของผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งภาพของคนร้ายก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่ายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น ร้อยตำรวจเอกเกษม เพียรนิรมิต เจ้าพนักงานตำรวจผู้จับกุมจำเลยเบิกความว่าพยานได้นำคนที่หน้าตาคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัว แต่ผู้เสียหายที่ 1 ไม่ชี้ จนนำจำเลยไปให้ดูผู้เสียหายที่ 1จึงชี้ตัว ดังนี้ แสดงว่ามีคนที่มีใบหน้าคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นหลายคนและก็ไม่ปรากฏว่าคนที่ร้อยตำรวจเอกเกษมนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ดูตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ เนื่องจากผู้เสียหายที่ 1 ยืนยันตลอดมาว่าคนร้ายไว้หนวด การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนจึงไม่มีน้ำหนัก เพราะในภาพถ่ายดังกล่าวมีจำเลยคนเดียวที่มีหนวดและเครา ทั้งไม่มีลักษณะคล้ายคลึงกับคนอื่นในภาพนั้นเลย น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่ หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความต่อศาลชั้นต้นด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้วทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1 ไม่มีน้ำหนักในการรับฟัง ข้อที่มีการตรวจพบคราบอสุจิที่อวัยวะเพศของผู้เสียหายที่ 1 และที่เสื่อของกลางก็ไม่ได้มีการตรวจทางวิทยาศาสตร์ว่าคราบอสุจิดังกล่าวเป็นของจำเลยจริงหรือไม่สำหรับขนที่พบที่เสื่อของกลางนั้น ไม่ปรากฏว่าพบกี่เส้น และนำขนที่ตัวจำเลยไปตรวจพิสูจน์อีกกี่เส้น การส่งเส้นขนไปตรวจพิสูจน์เป็น 2 ถุงโดยไม่ปรากฏจำนวนจึงน่าสงสัยว่าอาจเป็นการเอาเส้นขนที่ตัวจำเลยรวมไปกับเส้นขนที่พบที่เสื่อของกลางก็ได้ หลังเกิดเหตุจำเลยก็มิได้หลบหนี ทั้งมิได้โกนหนวดและเคราออกเพื่อเปลี่ยนแปลงจุดเด่นของใบหน้าตนเองให้เป็นพิรุธแต่อย่างใด พยานหลักฐานของโจทก์ดังกล่าวยังไม่มีน้ำหนักมั่นคงเพียงพอให้รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยมานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543พนักงานอัยการสำนักงานอัยการสูงสุดโจทก์นายไพฑูรย์ โตตลอดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 95 ป.วิ.อ. ม. 15, ม. 227เหตุเกิดในเวลากลางคืน บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มากที่ผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปี เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตาม แต่ในพฤติการณ์ที่กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัวยากที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำและจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยพบเห็นจำเลยมาก่อนเพราะบ้านอยู่ใกล้เคียงกันแต่กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 ซึ่งเป็นบิดาหรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน ภาพคนร้ายที่ยกร่างตามคำบอกเล่าผู้เสียหายที่ 1 ก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่าย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนก็ไม่ปรากฏว่าคนที่เจ้าพนักงานตำรวจนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1ชี้ตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1 เบิกความต่อศาลด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้ว ทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1ไม่มีน้ำหนักในการรับฟังโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 277,317, 91จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 277 วรรคสองและ 317 วรรคสาม อันเป็นการกระทำความผิดหลายกรรมเรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานกระทำชำเราเด็กหญิงอายุไม่เกินสิบสามปีจำคุก 7 ปี ฐานพรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดามารดาเพื่อการอนาจารจำคุก 5 ปีรวมจำคุก 12 ปีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ในวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง มีคนร้ายพาผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปีไปกระทำชำเราจนสำเร็จความใคร่คดีคงมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้จริงหรือไม่ในปัญหาข้อนี้โจทก์มีผู้เสียหายที่ 1 เป็นประจักษ์พยานเบิกความว่าจำเลยเป็นคนร้าย เห็นว่า เหตุเกิดในเวลากลางคืน แม้ร้อยตำรวจโทปราบพาลจะเบิกความว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างอยู่บ้าง แต่ผู้เสียหายที่ 2เบิกความว่าได้เข้าไปดูบริเวณที่เกิดเหตุด้วยแต่ไม่พบอะไรเพราะมืดการที่ร้อยตำรวจโทปราบพาลไปตรวจสถานที่เกิดเหตุในคืนเกิดเหตุและพบเสื่อ กางเกงในเด็กและกระโปรงเด็กของกลางก็น่าเชื่อว่าใช้แสงสว่างจากไฟฉายแสดงว่าบริเวณที่เกิดเหตุมีแสงสว่างไม่มาก ที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความว่าจำเลยเอาไฟแช็กมาจุดที่ปากนั้น แม้จะมีแสงสว่างเพิ่มขึ้นก็ตามแต่ในพฤติการณ์ที่ผู้เสียหายที่ 1 กำลังถูกประทุษร้ายเช่นนั้น ผู้เสียหายที่ 1ซึ่งเป็นเด็กย่อมต้องตกใจกลัว ยากแก่การที่จะจำหน้าคนร้ายได้แม่นยำ ดังที่ได้ความจากคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 2 ว่าจำเลยเป็นเพื่อนบ้านกับตนรู้จักกันมาประมาณ 10 ปีแล้ว แสดงว่าผู้เสียหายที่ 1 ต้องเคยเห็นหน้าจำเลยมาก่อนเพราะอยู่บ้านใกล้เคียงกัน แต่ผู้เสียหายที่ 1 กลับมิได้บอกผู้เสียหายที่ 2 หรือผู้ใดเลยว่าเคยเห็นหน้าคนร้ายมาก่อน หรือคนร้ายเป็นคนที่อยู่บ้านใกล้เคียงกัน ถึงกับต้องมีการยกร่างภาพของคนร้ายตามคำบอกเล่าของผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งภาพของคนร้ายก็มิได้คล้ายคลึงกับภาพของจำเลยตามภาพถ่ายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย คงเหมือนกันเพียงเป็นคนที่ไว้หนวดและเคราเท่านั้น ร้อยตำรวจเอกเกษม เพียรนิรมิต เจ้าพนักงานตำรวจผู้จับกุมจำเลยเบิกความว่าพยานได้นำคนที่หน้าตาคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัว แต่ผู้เสียหายที่ 1 ไม่ชี้ จนนำจำเลยไปให้ดูผู้เสียหายที่ 1จึงชี้ตัว ดังนี้ แสดงว่ามีคนที่มีใบหน้าคล้ายภาพที่ยกร่างขึ้นหลายคนและก็ไม่ปรากฏว่าคนที่ร้อยตำรวจเอกเกษมนำไปให้ผู้เสียหายที่ 1 ดูตัวนั้นไว้หนวดและเคราทุกคนหรือไม่ เนื่องจากผู้เสียหายที่ 1 ยืนยันตลอดมาว่าคนร้ายไว้หนวด การที่ผู้เสียหายที่ 1 ชี้ตัวจำเลยได้ถูกต้องในชั้นสอบสวนจึงไม่มีน้ำหนัก เพราะในภาพถ่ายดังกล่าวมีจำเลยคนเดียวที่มีหนวดและเครา ทั้งไม่มีลักษณะคล้ายคลึงกับคนอื่นในภาพนั้นเลย น่าสงสัยว่าที่ผู้เสียหายที่ 1 อ้างว่าจำจำเลยได้นั้นจะจำได้จริงหรือไม่ หรือจำได้เพียงการไว้หนวดและเคราเท่านั้น เมื่อพิจารณาประกอบกับการที่ผู้เสียหายที่ 1เบิกความต่อศาลชั้นต้นด้วยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้คำถามนำของโจทก์เกือบทั้งหมดด้วยแล้วทำให้เห็นว่าคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1 ไม่มีน้ำหนักในการรับฟัง ข้อที่มีการตรวจพบคราบอสุจิที่อวัยวะเพศของผู้เสียหายที่ 1 และที่เสื่อของกลางก็ไม่ได้มีการตรวจทางวิทยาศาสตร์ว่าคราบอสุจิดังกล่าวเป็นของจำเลยจริงหรือไม่สำหรับขนที่พบที่เสื่อของกลางนั้น ไม่ปรากฏว่าพบกี่เส้น และนำขนที่ตัวจำเลยไปตรวจพิสูจน์อีกกี่เส้น การส่งเส้นขนไปตรวจพิสูจน์เป็น 2 ถุงโดยไม่ปรากฏจำนวนจึงน่าสงสัยว่าอาจเป็นการเอาเส้นขนที่ตัวจำเลยรวมไปกับเส้นขนที่พบที่เสื่อของกลางก็ได้ หลังเกิดเหตุจำเลยก็มิได้หลบหนี ทั้งมิได้โกนหนวดและเคราออกเพื่อเปลี่ยนแปลงจุดเด่นของใบหน้าตนเองให้เป็นพิรุธแต่อย่างใด พยานหลักฐานของโจทก์ดังกล่าวยังไม่มีน้ำหนักมั่นคงเพียงพอให้รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นคนร้ายรายนี้ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยมานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง(วสันต์ สร้อยพิสุทธิ์-กำพล ภู่สุดแสวง-สุรชาติ บุญศิริพันธ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. กฎหมายลักษณะพยานหลักฐานของไทยในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอายุของบุคคลที่มีความสามารถที่จะเป็นพยานเอาไว้ เพียงแต่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95(1) ว่าพยานบุคคลจะต้องเป็นผู้ที่เข้าใจและสามารถตอบคำถามได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543นี้เป็นประเด็นการกระทำความผิดที่เด็กอายุ 6 ขวบเป็นผู้เสียหายและเป็นพยานหลักในคดี แต่ศาลฎีกาตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับความจำของพยานและลักษณะการเน้นใช้คำถามนำของโจทก์ ในประเด็นการรับฟังคำเบิกความของพยานเด็กนี้มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจและมีการแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เพื่อป้องกันปัญหาการรับฟังคำเบิกความของพยานเด็กดังนี้ 2. ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับการรับฟังคำเบิกความ ของพยานเด็ก 2.1 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลรับฟังคำเบิกความของพยานเด็ก 2.1.1 คำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานประกอบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 504/2476 จำเลยต้องหาว่าข่มขืนกระทำชำเราเด็กหญิงอายุ 2 ปี ศาลตัดสินลงโทษจำเลยโดยฟังคำเบิกความของเด็กหญิงผู้เสียหายโดยวินิจฉัยว่ากฎหมายลักษณะพยานไม่จำกัดอายุเด็กที่เป็นพยานเมื่อเด็กนั้นเข้าใจคำถามและสามารถตอบคำถามได้แล้วก็ฟังเป็นพยานได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 408/2485 เด็กหญิงอายุ 5 ขวบ มาเป็นพยานชั้นศาล แต่ตกประหม่าไม่กล้าเบิกความหมดหนทางที่ศาลจะสืบเด็กนั้นได้ศาลรับฟังคำให้การของเด็กในชั้นสอบสวนได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 95 ส่วนจะเชื่อฟังเพียงใดนั้นแล้วแต่ดุลพินิจของศาล คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 167/2540 แม้โจทก์มีผู้เสียหาย ซึ่งมีอายุเพียง 6 ปีเศษ เป็นประจักษ์พยานเพียงปากเดียว แต่เมื่อเบิกความถึงเหตุการณ์ที่จำเลยกระทำอนาจารผู้เสียหายเป็นขั้นเป็นตอนตามลำดับตรงไปตรงมาปราศจากการปรุงแต่งตามประสาเด็กที่ไร้เดียงสา ทั้งเรื่องราวหลังเกิดเหตุยังสอดคล้องเชื่อมโยงกันดีกับพยานอื่น ทำให้เชื่อได้ว่าเป็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจริง 2.1.2 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลรับฟังโดยไม่ได้วินิจฉัยถึงปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานเด็ก โดยรับฟังลักษณะเดียวกับพยานบุคคลทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2245/2533 บริเวณที่เกิดเหตุมีแสงไฟส่องสว่างจากเวทีการแสดง เด็กชาย ว. เบิกความว่าในขณะเกิดเหตุยืนอยู่บริเวณหน้าเวทีดนตรีเห็นชาย 2 คนชกต่อยกัน ดนตรีหยุดการแสดงและภาพยนต์หยุดฉายขณะนั้นได้ยินเสียงปืนดังขึ้น 1 นัดทางด้านหลังแล้วเด็กชาย ว. ได้แถลงต่อศาลว่าไม่สามารถจะเบิกความต่อไปได้ เพราะก่อนจะมาเบิกความได้มีคนมาขู่ว่าถ้าไปเป็นพยานจะถูกฆ่าทั้งโคตร ตามพฤติการณ์แห่งคดีที่เด็กชาย ว.แถลงให้ศาลทราบเช่นนั้นเชื่อว่าเด็กชายว.ต้องเห็นคนร้ายในขณะเกิดเหตุจริง ขณะเบิกความเป็นพยานต่อศาลรู้สึกกลัวว่าอาจจะถูกทำร้ายตามคำขู่ จึงไม่กล้าที่จะเบิกความต่อไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 18/2540 ผู้เสียหายเป็นศิษย์ซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลของจำเลยย่อมมีความคุ้นเคยและจดจำบุคลิกลักษณะของจำเลยได้เป็นอย่างดี ผู้เสียหายเป็นเด็กหญิงหากเรื่องที่เกิดขึ้นไม่เป็นความจริงผู้เสียหายคงไม่กล้ายืนยันเรื่องดังกล่าวซึ่งเป็นสิ่งที่น่าอับอายและเสียหายต่อชื่อเสียงอันเป็นผลร้ายต่อผู้เสียหายเอง ทั้งผู้เสียหายก็เบิกความไปตามลำดับขั้นตอนและสมเหตุผล น่าเชื่อว่าผู้เสียหายเบิกความไปตามความเป็นจริง 2.2 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลไม่รับฟังคำเบิกความของพยานเด็ก 2.2.1 คำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานประกอบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 440/2539 ประจักษ์พยานโจทก์เป็นเด็กอายุ 7 ปีมีโอกาสถูกเสี้ยมสอนให้บิดเบือนข้อเท็จจริงเป็นอย่างอื่น แม้จะให้การชั้นสอบสวนว่าขณะเกิดเหตุพยานวิ่งตามผู้ตายไปในสวน เห็นจำเลยใช้มีดพร้าฟันผู้ตายจึงวิ่งมาบอกมารดา พยานและมารดามาดูพบว่าผู้ตายถูกฟันถึงแก่ความตาย และพบจำเลยกำลังล้างมืออยู่ที่บ่อน้ำใกล้ที่เกิดเหตุก็เป็นพยานชั้นสอง ทั้งมิได้ให้การในระยะกระชั้นชิดกับเวลาเกิดเหตุและได้ความจากเจ้าพนักงานตำรวจผู้ร่วมสอบสวนคดี ซึ่งเป็นพยานโจทก์อีกปากหนึ่งว่าพยานไม่ได้ยืนยันว่าจำเลยเป็นคนร้ายขณะที่เจ้าพนักงานจัดให้พยานชี้ตัวคนร้ายอีกด้วย ดังนั้น เมื่อพยานมาเบิกความในชั้นพิจารณาย่อมเป็นพยานชั้นหนึ่ง ชอบที่ศาลจะรับฟังคำเบิกความในชั้นพิจารณา เป็นสำคัญ 2.2.2 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ศาลรับฟังโดยไม่ได้วินิจฉัยถึงปัจจัยเกี่ยวกับอายุของพยานเด็ก โดยรับฟังลักษณะเดียวกับพยานบุคคลทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 265/2531 เด็กหญิง พ. ประจักษ์พยานโจทก์เบิกความว่า คืนเกิดเหตุผู้เสียหายได้ไปดูโทรทัศน์ที่บ้านของ ด. พยานเข้านอนเวลา 19 นาฬิกาเศษ ต่อมาได้ยินเสียงคนเดินจึงตื่นขึ้น เห็นจำเลยมาที่หัวนอนเปิดมุ้งแล้วหยิบเอาวิทยุเทปไป แต่ตามแผนที่เกิดเหตุปรากฏว่าวิทยุไม่ได้วางที่หัวนอนและ ท. พยานโจทก์อีกปากหนึ่งเบิกความว่าวันเกิดเหตุเวลา 22 นาฬิกา ผู้เสียหายมาแจ้งว่าสงสัย ช.ขโมยวิทยุเทปไปเมื่อท. บอกว่าช. ดื่มสุราอยู่กับตน ผู้เสียหายจึงบอกว่าถ้าอย่างนั้นสงสัยจำเลยเอาไปแสดงว่าในคืนเกิดเหตุผู้เสียหายไม่ทราบว่าใครลักเอาวิทยุเทปของผู้เสียหายไป คำเบิกความของเด็กหญิง พ. จึงไม่มีน้ำหนักพอฟังลงโทษจำเลยได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4700/2543(ไม่ลงพิมพ์) คดีนี้มีผู้เสียหายซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 10 ปี เป็นประจักษ์พยานเพียงคนเดียวซึ่งเบิกความยืนยันว่าวันเกิดเหตุเป็นวันจันทร์ที่ 25 ธันวาคม 2536 และวันดังกล่าวผู้เสียหายไม่ได้ไปโรงเรียน แต่ปรากฏจากปฏิทินว่าวันที่ 25 ธันวาคม 2536เป็นวันเสาร์และจากพยานหลักฐานพบว่าวันจันทร์ที่ 27 ธันวาคม 2536ผู้เสียหายไปเรียนตามปกติ จากข้อเท็จจริงที่สับสนเกี่ยวกับวันเวลาดังกล่าวศาลฎีกาในคดีนี้วินิจฉัยว่าคำเบิกความของผู้เสียหายมีเหตุอันควรสงสัยว่าจะเบิกความไปตามความสัตย์จริงหรือไม่และศาลฎีกายกประโยชน์แห่งความสงสัยให้แก่จำเลย 3. ในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศโดยทั่วไป พยานหลักฐานที่มีความสำคัญที่สุดคือ "ผู้เสียหาย" ซึ่งอาจเป็นผู้เดียวที่รู้เห็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นและเป็นพยานหลักฐานหลักของโจทก์ ซึ่งโดยปกติแล้วการรับฟังและชั่งน้ำหนักพยานผู้เสียหายในความผิดเกี่ยวกับเพศก็มีความยุ่งยาก แต่ความยุ่งยากก็ยิ่งทวีมากขึ้นในกรณีที่ผู้เสียหายเป็นเด็กซึ่งเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งที่เชื่อถือและไม่เชื่อถือผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศที่เป็นเด็กตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่กล่าวมาข้างต้น สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3186/2543 ที่หมายเหตุนี้ ผู้เสียหายเป็นเด็กหญิงอายุ 6 ปี และเบิกความว่าจำเลยเป็นคนร้าย ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้อง โดยในส่วนของการรับฟังผู้เสียหายที่เป็นเด็กนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าน่าสงสัยว่าเด็กหญิงจะจำจำเลยได้จริงหรือจำได้เพียงการไว้หนวดเคราและศาลฎีกาได้ตำหนิการนำสืบของโจทก์ว่าใช้คำถามนำเกือบทั้งหมดเป็นผลให้เด็กหญิงเบิกความในศาลชั้นต้นโดยการพยักหน้าและส่ายหน้าเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ไม่มีน้ำหนักในการรับฟัง คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ชี้ให้เห็นว่า "วิธีการนำสืบและการถามความ"ก็เป็นส่วนที่มีความสำคัญมากเช่นเดียวกัน การที่โจทก์เน้นการใช้คำถามนำถามพยานเด็กอย่างในคดีนี้อาจเกิดจากปัญหาความสามารถในการตอบคำถามของพยานเด็กนั้นเอง หรืออาจเกิดจากความเข้าใจของโจทก์ที่เข้าใจว่าการถามนำทำให้สามารถเสนอข้อเท็จจริงจากเนื้อหาของคำถามลงไปในคำเบิกความของพยานได้ดีกว่าแต่ไม่ว่าจะเป็นเหตุผลใด การใช้คำถามในกรณีนี้ไม่เป็นผลดีต่อการนำสืบข้อเท็จจริง ทั้งนี้เนื่องจากการถามนำเป็นผลให้พยานเด็กไม่สามารถเบิกความหรือให้ข้อเท็จจริงแก่ศาลได้ แต่ข้อเท็จจริงที่ได้กลับมาจาก"เนื้อหาของคำถามของโจทก์เอง" ประกอบกับการตอบรับหรือปฏิเสธของพยานเด็ก และเป็นผลให้ศาลฎีกามีข้อสงสัยตามควรว่าความจริงแล้วพยานเด็กในคดีจำคนร้ายได้จริงหรือไม่ หรือพยานเด็กสามารถเข้าใจและตอบคำถามได้ตามข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นได้หรือไม่เพียงใด ปัจจุบันพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา(ฉบับที่ 20) พ.ศ. 2542 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2543 ได้แก้ไขวิธีการในการสอบสวนและการพิจารณาคดีสำหรับพยานเด็กเป็นการเฉพาะต่างจากพยานบุคคลทั่วไป โดยกำหนดหลักการว่าในคดีที่มีพยานเป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปี ศาลต้องจัดให้พยานเด็กอยู่ในสถานที่ที่เหมาะสมโดยมีการถ่ายทอดภาพและเสียงการเบิกความของเด็กมายังห้องพิจารณาโดยในการถามนั้นศาลจะเป็นผู้ถามพยานเอง หรือถามผ่านนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ หรือจะให้คู่ความถามผ่านนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ก็ได้ ซึ่งผลของกฎหมายดังกล่าวคงจะทำให้กระบวนการยุติธรรมสามารถได้ข้อเท็จจริงจากพยานเด็กมากขึ้นกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ดังนั้น หากมีการสืบพยานเด็กในลักษณะเดียวกับที่ปรากฏในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เชื่อว่าจะมีวิธีการถามความผ่านนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์มีการใช้ความรู้เกี่ยวกับจิตวิทยาเด็กและความเชี่ยวชาญในการซักถามเด็ก และน่าจะเป็นผลให้พยานเด็กสามารถให้ข้อเท็จจริงเพิ่มเติมที่ครบถ้วนและ สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ศุภกิจแย้มประชา