พระราชกฤษฎีกาพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะเข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคามพ.ศ. ๒๕๔๓ ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๒มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓เป็นปีที่ ๕๕ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ประกาศว่าโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อ สำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะและครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคามอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๒๑ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยกับและมาตรา ๔๖ วรรคสอง และมาตรา ๕๐ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคามพ.ศ. ๒๕๓๗ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา ๑พระราชกฤษฎีกานี้ เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๔๓มาตรา ๒[๑]พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ให้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๓๘มาตรา ๔[๒]ให้กำหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ดังต่อไปนี้(๑)สาขาวิชาการศึกษา มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า การศึกษาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กศ.ด.(ข) โท เรียกว่า การศึกษามหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กศ.ม.(ค) ตรี เรียกว่า การศึกษาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กศ.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วบ.บ.(๒) สาขาวิชาเทคโนโลยี มีปริญญาหนึ่งชั้น คือ ตรี เรียกว่า เทคโนโลยีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทล.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.(๓)สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ด.(ข) โท เรียกว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ม.(ค) ตรี เรียกว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.บ.(๔)สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ด.(ข) โท เรียกว่า พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ม.(ค) ตรี เรียกว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.บ.(๕)สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า เภสัชศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ด.(ข) โท เรียกว่า เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ม. และ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.(ค) ตรี .เรียกว่า เภสัชศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.บ.(๖)สาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.(ข) โท เรียกว่า ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.(ค) ตรี เรียกว่า ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.(๗)สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ด. และปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.(ข) โท เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ม.(ค) ตรี เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.บ.(๘)สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ด.(ข) โท เรียกว่า วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.(ค) ตรี เรียกว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.(๙)สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ด.(ข) โท เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ม.(ค) ตรี เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.บ.(๑๐)สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ด.(ข) โท เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ม. และ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.(ค) ตรี เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.บ. และ ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.(๑๑)สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ด.(ข) โท เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ม.(ค) ตรี เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.บ.(๑๒)สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ(ก) เอก เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.(ข) โท เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ม. และ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.(ค) ตรี เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.ทั้งนี้หากมีสาขาหรือวิชาเอกให้ระบุชื่อสาขาหรือวิชาเอกนั้นไว้ในวงเล็บต่อท้ายปริญญาด้วยถ้ามีมาตรา ๕ ครุยวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยมหาสารคามมีสามชั้น คือ(๑) ครุยดุษฎีบัณฑิต ทำด้วยผ้าหรือแพรสีดำเย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าพอประมาณหลังจีบ ตัวเสื้อผ่าอกตลอดมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเทากว้าง ๘ เซนติเมตร ขลิบริมด้วยผ้าสีเหลืองกว้าง ๐.๔เซนติเมตร เย็บติดเป็นสาบตามสีประจำมหาวิทยาลัยตลอดด้านหน้าทั้งสองข้างแขนเสื้อปลายบานยาวระดับข้อมือ ตอนกลางแขนเสื้อทั้งสองข้างมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีดำกว้าง๔ เซนติเมตร ยาว ๔๒ เซนติเมตร ปลายแถบทั้งสองข้างเป็นมุมแหลมจำนวน ๓แถบติดเรียงกันตามขวางระยะห่างกัน ๔ เซนติเมตร มีผ้าคล้องคอด้านในทำด้วยผ้าต่วนหรือแพรสีเหลืองมีแถบทำด้วยผ้าต่วนหรือแพรสีเทาขนาดกว้าง ๘ เซนติเมตร ทาบตามแนวขวางด้านนอกมีพื้นเป็นผ้าต่วนหรือแพรสีประจำสาขาวิชามีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเทากว้าง ๘ เซนติเมตรทาบจากขอบมุมด้านล่างเป็นแนวยาวรอบ และมีแพรสีเหลืองขนาดกว้าง ๑.๒ เซนติเมตรขลิบริมขอบล่าง(๒) ครุยมหาบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิตแต่กลางแขนมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีดำจำนวน ๒ แถบติดเรียงกันตามขวางระยะห่างกัน๔ เซนติเมตร(๓) ครุยบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยมหาบัณฑิตแต่กลางแขนมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีดำจำนวน ๑ แถบติดตามขวางมาตรา ๖เข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีลักษณะเป็นรูปตรามหาวิทยาลัยซึ่งเรียกว่าโรจนากร ขนาดกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๔.๕ เซนติเมตร มีองค์ประกอบเป็นรูปใบเสมาตรงกลางมีรูปสัญลักษณ์ขององค์พระธาตุนาดูนประดิษฐานอยู่เหนือสุริยรังสี ด้านล่างเป็นลายขิดอีสานมีคำขวัญเป็นภาษาบาลีว่า พหูนํ ปณฑิโต ชีเว หมายถึง ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชนมาตรา ๗ครุยประจำตำแหน่งและเครื่องหมายประกอบครุยประจำตำแหน่งของนายกสภามหาวิทยาลัยกรรมการสภามหาวิทยาลัย และอธิการบดีของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีดังนี้(๑) นายกสภามหาวิทยาลัย ครุยทำด้วยผ้าหรือแพรสีเทาเข้มเย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าพอประมาณ หลังจีบ ตัวเสื้อผ่าอกตลอดมีแถบกำมะหยี่หรือผ้าสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๑๐ เซนติเมตร ขลิบริมด้วยผ้าสีดำกว้าง๐.๕ เซนติเมตร เย็บติดเป็นสาบตลอดด้านหน้าทั้งสองข้างแขนเสื้อปลายบานยาวระดับข้อมือตอนกลางแขนเสื้อทั้งสองข้างมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๔.๕ เซนติเมตรยาว ๔๒ เซนติเมตร ปลายแถบทั้งสองข้างเป็นมุมแหลมจำนวน ๔แถบติดเรียงกันตามขวางระยะห่าง ๓.๕ เซนติเมตร ตัวเสื้อประดับด้วยสายสร้อยทำด้วยโลหะสีทองมีผ้าคล้องคอด้านในมีลักษณะเช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิต ด้านนอกมีพื้นเป็นผ้าต่วนหรือแพรสีเทามีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเหลืองขนาดกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ขลิบริมขอบล่าง(๒) กรรมการสภามหาวิทยาลัย เช่นเดียวกับนายกสภามหาวิทยาลัยแต่ตัวเสื้อไม่มีสายสร้อยประดับ(๓) อธิการบดี เช่นเดียวกับนายกสภามหาวิทยาลัยแต่ตัวเสื้อประดับด้วยสายสร้อยทำด้วยโลหะสีเงินมาตรา๘[๓] สีประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคามและสีประจำสาขาวิชา มีดังต่อไปนี้(๑) มหาวิทยาลัย สีเหลืองเทา(๒) สาขาวิชาการศึกษา สีแสด(๓) สาขาวิชาเทคโนโลยี สีชมพู(๔) สาขาวิชาบริหารธุรกิจ สีฟ้า(๕) สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ สีขาว(๖) สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ สีเขียวมะกอก(๗) สาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สีม่วง(๘) สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ สีฟ้าเข้ม(๙) สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ สีเหลือง(๑๐) สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ สีเลือดหมู(๑๑) สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ สีทอง(๑๒) สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ สีน้ำตาล(๑๓)สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ สีเหลืองเข้มมาตรา ๙ให้มหาวิทยาลัยมหาสารคามจัดทำครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งตามพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้นไว้เป็นตัวอย่างมาตรา ๑๐ให้รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการชวน หลีกภัยนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือเนื่องจากมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เปิดสอนสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ สาขาวิชาเภสัชศาสตร์สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์และสาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์เพิ่มขึ้น รวมทั้งได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมสีประจำคณะเป็นสีประจำสาขาวิชาและเปลี่ยนการกำหนดสีของแถบครุยวิทยฐานะจากสีประจำคณะเป็นสีประจำสาขาวิชาสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคามเสียใหม่และโดยที่มาตรา ๔๖ วรรคสอง และมาตรา ๕๐ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคามพ.ศ. ๒๕๓๗ บัญญัติให้การกำหนดปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะและครุยประจำตำแหน่งต้องตราเป็นพระราชกฤษฎีกา จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือเนื่องจากมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เปิดสอนสาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์เพิ่มขึ้น ในการนี้สมควรแก้ไขเพิ่มเติมปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อ สำหรับของมหาวิทยาลัยมหาสารคามและเพิ่มเติมสีประจำสาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะเข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕[๔]หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือเนื่องจากมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เปิดสอน สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์และได้กำหนดให้มีปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตในสาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เพิ่มขึ้นในการนี้สมควรแก้ไขเพิ่มเติมปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาและเพิ่มเติมสีประจำสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะและครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยรมหาสารคาม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๒[๕]คุณากร/ผู้จัดทำ๒๘ กันยายน ๒๕๕๔[๑]ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๗/ตอนที่ ๒๒ ก/หน้า ๗/๒๑ มีนาคม ๒๕๔๓[๒] มาตรา ๔แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยรมหาสารคาม (ฉบับที่๓) พ.ศ. ๒๕๕๒[๓]มาตรา ๘แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยรมหาสารคาม (ฉบับที่๓) พ.ศ. ๒๕๕๒[๔]ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๙/ตอนที่ ๘๙ ก/หน้า ๑๐/๑๓ กันยายน ๒๕๔๕[๕]ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนที่ ๓๑ ก/หน้า ๑/๓ พฤษภาคม ๒๕๔๗