คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1051/2537หลักกฎหมาย: ผู้ร้องโดย ธ.ผู้รับมอบอำนาจและส. ซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์โดยไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองเป็นประกันหนี้ที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษา หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่น ผู้ร้องคงไม่ระบุหมายเลขคดีของคำพิพากษาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาและ ส. ก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับน.ส.3 ก. และสัญญาจำนองต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนถือว่าผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันเนื่องจากความพลั้งเผลอ สมควรอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 97คดีสืบเนื่องจากผู้ร้องยื่นคำร้องลงวันที่ 16 พฤษภาคม 2534ขอแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับชำระหนี้จากที่ผู้ร้องยื่นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้เดิมเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2534 ซึ่งขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้โดยไม่มีหลักประกันมาเป็นเจ้าหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เป็นประกันโดยอ้างเหตุว่า คำขอรับชำระหนี้ยังบกพร่องอยู่เพราะเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์ข้อความผิดพลาดไปและผู้ร้องเองก็พลั้งเผลอไม่ได้ตรวจสอบดูให้ละเอียดถี่ถ้วนเสียก่อนผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ผู้ร้องรู้อยู่ก่อนยื่นคำขอรับชำระหนี้แล้วว่าหนี้ที่ขอรับชำระหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็กอำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร จำนองเป็นประกัน เพราะผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเคยนำยึดและขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวหลายครั้งแล้วแต่ยังขายไม่ได้ กรณีจึงไม่ใช่เรื่องเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์คำขอรับชำระหนี้ผิดพลาดและไม่ได้เกิดจากความพลั้งเผลอของผู้ร้องประการใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่ามีเหตุที่ศาลจะอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534 ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความจากคำเบิกความของนายธนูพยานผู้ร้องว่า พยานได้มอบให้นายสุรพลไปให้รายละเอียดเกี่ยวกับคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และนายสุรพลได้ให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ว่าหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ดังกล่าว มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตรจำนองเป็นประกันปรากฏตามคำให้การพยานเจ้าหนี้เอกสารหมาย ค.7และยังได้ความจากนางประไพ จิระพรวัชรานนท์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งเบิกความตอบคำถามค้านด้วยว่าในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ผู้ร้องได้แนบสำเนาคำพิพากษาคดีหมายเลขแดงที่ 485/2532ของศาลจังหวัดพิจิตรมาด้วย และในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้นายสุรพลได้อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)และสัญญาจำนองให้แก่พยาน จะเห็นได้ว่า ผู้ร้องโดยนายธนูผู้รับมอบอำนาจและนายสุรพลซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองของหนี้รายนี้แต่ประการใด หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเรื่องการจำนองเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่นแล้ว ผู้ร้องคงจะไม่ระบุหมายเลขคดีมาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาดังกล่าว และนายสุรพลก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) และสัญญาจำนองต่อนางประไพเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ว่าการที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11มกราคม 2534 อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันก็เนื่องจากความพลั้งเผลอสมควรอนุญาตให้ผู้ร้องได้แก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 97 ฎีกาของผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับเป็นว่า อนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ได้ตามคำร้อง ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 97 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1051/2537ธนาคาร กรุงไทย จำกัดโจทก์ธนาคาร กรุงเทพ จำกัดผู้ร้องเจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้านนาย สม ศักดิ์ ชัยการศรางกูรหรือแซ่ เลี้ยวจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 97 ผู้ร้องโดย ธ.ผู้รับมอบอำนาจและส. ซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์โดยไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองเป็นประกันหนี้ที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษา หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่น ผู้ร้องคงไม่ระบุหมายเลขคดีของคำพิพากษาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาและ ส. ก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับน.ส.3 ก. และสัญญาจำนองต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนถือว่าผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันเนื่องจากความพลั้งเผลอ สมควรอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 97คดีสืบเนื่องจากผู้ร้องยื่นคำร้องลงวันที่ 16 พฤษภาคม 2534ขอแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับชำระหนี้จากที่ผู้ร้องยื่นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้เดิมเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2534 ซึ่งขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้โดยไม่มีหลักประกันมาเป็นเจ้าหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เป็นประกันโดยอ้างเหตุว่า คำขอรับชำระหนี้ยังบกพร่องอยู่เพราะเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์ข้อความผิดพลาดไปและผู้ร้องเองก็พลั้งเผลอไม่ได้ตรวจสอบดูให้ละเอียดถี่ถ้วนเสียก่อนผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ผู้ร้องรู้อยู่ก่อนยื่นคำขอรับชำระหนี้แล้วว่าหนี้ที่ขอรับชำระหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็กอำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร จำนองเป็นประกัน เพราะผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเคยนำยึดและขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวหลายครั้งแล้วแต่ยังขายไม่ได้ กรณีจึงไม่ใช่เรื่องเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์คำขอรับชำระหนี้ผิดพลาดและไม่ได้เกิดจากความพลั้งเผลอของผู้ร้องประการใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่ามีเหตุที่ศาลจะอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534 ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความจากคำเบิกความของนายธนูพยานผู้ร้องว่า พยานได้มอบให้นายสุรพลไปให้รายละเอียดเกี่ยวกับคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และนายสุรพลได้ให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ว่าหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ดังกล่าว มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตรจำนองเป็นประกันปรากฏตามคำให้การพยานเจ้าหนี้เอกสารหมาย ค.7และยังได้ความจากนางประไพ จิระพรวัชรานนท์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งเบิกความตอบคำถามค้านด้วยว่าในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ผู้ร้องได้แนบสำเนาคำพิพากษาคดีหมายเลขแดงที่ 485/2532ของศาลจังหวัดพิจิตรมาด้วย และในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้นายสุรพลได้อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)และสัญญาจำนองให้แก่พยาน จะเห็นได้ว่า ผู้ร้องโดยนายธนูผู้รับมอบอำนาจและนายสุรพลซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองของหนี้รายนี้แต่ประการใด หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเรื่องการจำนองเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่นแล้ว ผู้ร้องคงจะไม่ระบุหมายเลขคดีมาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาดังกล่าว และนายสุรพลก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) และสัญญาจำนองต่อนางประไพเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ว่าการที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11มกราคม 2534 อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันก็เนื่องจากความพลั้งเผลอสมควรอนุญาตให้ผู้ร้องได้แก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 97 ฎีกาของผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับเป็นว่า อนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ได้ตามคำร้อง ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 97(จิระ บุญพจนสุนทร-สวิน อักขรายุธ-สมิทธิ์ วราอุบล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) การที่เจ้าหนี้มีประกันขอรับชำระหนี้โดยไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกันพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 97 บัญญัติเป็นบทลงโทษเจ้าหนี้มีประกันนั้นให้ต้องมอบทรัพย์สินหลักประกันแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และให้สิทธิเหนือทรัพย์สินหลักประกันระงับไปด้วย เจ้าหนี้คงเหลือแต่สิทธิที่จะได้รับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกัน เหตุที่กฎหมายบัญญัติให้มีผลต่อเจ้าหนี้มีประกันเช่นนี้เพราะเพื่อป้องกันมิให้เจ้าหนี้ที่มีทรัพย์สินของลูกหนี้เป็นประกันถือเอาประโยชน์หรือบังคับเอากับทรัพย์สินหลักประกันแต่ผู้เดียวเด็ดขาดโดยไม่อยู่ในความรับรู้หรืออำนาจจัดการทรัพย์สินลูกหนี้ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อย่างเช่นการขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้มีประกันตามมาตรา 96 อันนับว่าเป็นการเอาเปรียบและไม่ยุติธรรมต่อเจ้าหนี้อื่น (2) แต่หากเจ้าหนี้มีประกันพลั้งเผลอขอรับชำระหนี้โดยไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกันแล้ว เจ้าหนี้นั้นอาจแก้ไขผลเสียหายที่เกิดขึ้นได้ตามที่มาตรา 97 บัญญัติเป็นข้อยกเว้นไว้โดยยื่นคำร้องขออนุญาตแก้ไขข้อความในรายการคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกัน คำร้องนี้ต้องยื่นต่อศาลและศาลจะมีคำสั่งอนุญาตต่อเมื่อเจ้าหนี้แสดงได้ว่าการไม่แจ้งดังกล่าวเกิดจากพลั้งเผลอ ทั้งนี้ศาลจะพิเคราะห์พฤติการณ์ของเจ้าหนี้ตามแต่กรณีด้วย นอกจากนี้ศาลอาจพิจารณาได้จากคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ ดังคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2909/2522 วินิจฉัยว่า ใบกรอกรายละเอียดหลักประกันในบัญชีประกอบคำขอรับชำระหนี้เห็นได้ชัดว่าประสงค์ขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกัน ศาลไม่อนุญาตให้รับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้มีประกันและให้สิทธิจำนองระงับไป (3) ปัญหาที่ควรพิจารณาต่อไปว่าระยะเวลาที่เจ้าหนี้มีประกันอาจขอแก้ไขคำขอรับชำระหนี้เป็นเจ้าหนี้มีประกันนั้น มีกำหนดหรือไม่หากมีจะสิ้นสุดเวลาเมื่อใด ปัญหานี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3491/2528วินิจฉัยวางหลักไว้ว่า แม้คำสั่งศาลเรื่องขอรับชำระหนี้จะถึงที่สุดแล้ว ผู้ร้องก็อาจร้องขอแก้ไขข้อความในคำขอรับชำระหนี้ตามมาตรา 97ได้ และศาลฎีกาได้ให้เหตุผลคำวินิจฉัยไว้ว่า ความในตอนท้ายของมาตรา 97 ที่ว่า "โดยกำหนดให้คืนส่วนแบ่งหรือกำหนดอย่างอื่นตามที่เห็นสมควร" นั้น แสดงว่าแม้จะมีการขายและแบ่งทรัพย์สินไปบ้างแล้ว แต่ตราบใดที่ยังมิได้มีการแบ่งครั้งที่สุดตามมาตรา 131ศาลย่อมมีอำนาจที่จะอนุญาตให้แก้ไขข้อความในรายการขอรับชำระหนี้ตามมาตรา 97 ได้ และยังมีข้อเท็จจริงคล้ายกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ด้วยว่า ว. หาได้ปิดบังเรื่องการจำนำหุ้นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ประการใด หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังแล้ว ว. คงจะไม่ให้การต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถึงเรื่องการจำนำหุ้นและคงจะไม่อ้างภาพถ่ายสัญญาจำนำ ศาลอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขคำขอรับชำระหนี้ได้ (4) ตัวอย่างที่ศาลไม่อนุญาตให้เจ้าหนี้แก้ไขคำขอรับชำระหนี้เป็นเจ้าหนี้มีประกันคือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1868/2531 วินิจฉัยว่าผู้ร้องมอบอำนาจให้ ธ. เป็นผู้ดำเนินการแทนนับแต่การมอบอำนาจให้ฟ้องคดีแพ่งและการนำทรัพย์สินที่จำนองออกขายทอดตลาด ตลอดจนการนำหนี้ตามคำพิพากษาดังกล่าวมายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายธ. จึงอยู่ในฐานะเป็นผู้รู้ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นว่าหนี้ดังกล่าวเป็นหนี้สามัญหรือมีหลักประกัน และในวันที่ ธ. ไปให้ปากคำในชั้นสอบสวนเกี่ยวกับคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็เป็นเวลาหลังจากที่ได้มีการขายทอดตลาดทรัพย์ที่จำนองเป็นประกันหนี้รายนี้ พฤติการณ์ดังกล่าวจึงต้องด้วยมาตรา 97 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ โดยตรง ผู้ร้องไม่อาจอ้างความพลั้งเผลอมาเป็นข้อแก้ตัวเพื่อหวังเอาประโยชน์จากหลักประกัน ตามคำพิพากษาศาลฎีกาคดีหลังนี้ผู้รับมอบอำนาจผู้ร้องรู้อยู่แล้วว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้มีประกันในขณะที่ยื่นคำขอรับชำระหนี้และขณะให้การชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ พฤติการณ์ของผู้ร้องจึงเป็นการปกปิดหรือจงใจไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกันการที่ผู้ร้องอ้างความพลั้งเผลอเพื่อขอแก้ไขคำขอรับชำระหนี้จึงไม่มีเหตุผลสมควรให้รับฟังได้ ข้อเท็จจริงได้ความว่าศาลมีคำสั่งให้เจ้าหนี้ซึ่งเป็นผู้ร้องมีสิทธิได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษาแล้วต่อมาเจ้าหนี้ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำขอรับชำระหนี้เป็นเจ้าหนี้มีประกันตามมาตรา 96(2) แต่ไม่ปรากฏว่าชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีพยานบุคคลหรือพยานเอกสารของเจ้าหนี้แสดงให้เห็นว่าเจ้าหนี้มีทรัพย์สินเป็นหลักประกันทำนองเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่มีหมายเหตุนี้หรือไม่ องอาจ งามมีศรีคำพิพากษา: คดีสืบเนื่องจากผู้ร้องยื่นคำร้องลงวันที่ 16 พฤษภาคม 2534ขอแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับชำระหนี้จากที่ผู้ร้องยื่นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้เดิมเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2534 ซึ่งขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้โดยไม่มีหลักประกันมาเป็นเจ้าหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เป็นประกันโดยอ้างเหตุว่า คำขอรับชำระหนี้ยังบกพร่องอยู่เพราะเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์ข้อความผิดพลาดไปและผู้ร้องเองก็พลั้งเผลอไม่ได้ตรวจสอบดูให้ละเอียดถี่ถ้วนเสียก่อนผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ผู้ร้องรู้อยู่ก่อนยื่นคำขอรับชำระหนี้แล้วว่าหนี้ที่ขอรับชำระหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็กอำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร จำนองเป็นประกัน เพราะผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเคยนำยึดและขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวหลายครั้งแล้วแต่ยังขายไม่ได้ กรณีจึงไม่ใช่เรื่องเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์คำขอรับชำระหนี้ผิดพลาดและไม่ได้เกิดจากความพลั้งเผลอของผู้ร้องประการใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่ามีเหตุที่ศาลจะอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534 ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความจากคำเบิกความของนายธนูพยานผู้ร้องว่า พยานได้มอบให้นายสุรพลไปให้รายละเอียดเกี่ยวกับคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และนายสุรพลได้ให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ว่าหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ดังกล่าว มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตรจำนองเป็นประกันปรากฏตามคำให้การพยานเจ้าหนี้เอกสารหมาย ค.7และยังได้ความจากนางประไพ จิระพรวัชรานนท์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งเบิกความตอบคำถามค้านด้วยว่าในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ผู้ร้องได้แนบสำเนาคำพิพากษาคดีหมายเลขแดงที่ 485/2532ของศาลจังหวัดพิจิตรมาด้วย และในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้นายสุรพลได้อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)และสัญญาจำนองให้แก่พยาน จะเห็นได้ว่า ผู้ร้องโดยนายธนูผู้รับมอบอำนาจและนายสุรพลซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองของหนี้รายนี้แต่ประการใด หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเรื่องการจำนองเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่นแล้ว ผู้ร้องคงจะไม่ระบุหมายเลขคดีมาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาดังกล่าว และนายสุรพลก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) และสัญญาจำนองต่อนางประไพเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ว่าการที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11มกราคม 2534 อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันก็เนื่องจากความพลั้งเผลอสมควรอนุญาตให้ผู้ร้องได้แก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 97 ฎีกาของผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับเป็นว่า อนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ได้ตามคำร้อง ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 97 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1051/2537ธนาคาร กรุงไทย จำกัดโจทก์ธนาคาร กรุงเทพ จำกัดผู้ร้องเจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้านนาย สม ศักดิ์ ชัยการศรางกูรหรือแซ่ เลี้ยวจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 97 ผู้ร้องโดย ธ.ผู้รับมอบอำนาจและส. ซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์โดยไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองเป็นประกันหนี้ที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษา หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่น ผู้ร้องคงไม่ระบุหมายเลขคดีของคำพิพากษาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาและ ส. ก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับน.ส.3 ก. และสัญญาจำนองต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนถือว่าผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันเนื่องจากความพลั้งเผลอ สมควรอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 97คดีสืบเนื่องจากผู้ร้องยื่นคำร้องลงวันที่ 16 พฤษภาคม 2534ขอแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับชำระหนี้จากที่ผู้ร้องยื่นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้เดิมเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2534 ซึ่งขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้โดยไม่มีหลักประกันมาเป็นเจ้าหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เป็นประกันโดยอ้างเหตุว่า คำขอรับชำระหนี้ยังบกพร่องอยู่เพราะเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์ข้อความผิดพลาดไปและผู้ร้องเองก็พลั้งเผลอไม่ได้ตรวจสอบดูให้ละเอียดถี่ถ้วนเสียก่อนผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ผู้ร้องรู้อยู่ก่อนยื่นคำขอรับชำระหนี้แล้วว่าหนี้ที่ขอรับชำระหนี้มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็กอำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร จำนองเป็นประกัน เพราะผู้ร้องในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเคยนำยึดและขายทอดตลาดทรัพย์ดังกล่าวหลายครั้งแล้วแต่ยังขายไม่ได้ กรณีจึงไม่ใช่เรื่องเจ้าหน้าที่ของผู้ร้องพิมพ์คำขอรับชำระหนี้ผิดพลาดและไม่ได้เกิดจากความพลั้งเผลอของผู้ร้องประการใด ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่ามีเหตุที่ศาลจะอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534 ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความจากคำเบิกความของนายธนูพยานผู้ร้องว่า พยานได้มอบให้นายสุรพลไปให้รายละเอียดเกี่ยวกับคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และนายสุรพลได้ให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ว่าหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ดังกล่าว มีที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 630 ถึง 633 ตำบลสากเหล็ก อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตรจำนองเป็นประกันปรากฏตามคำให้การพยานเจ้าหนี้เอกสารหมาย ค.7และยังได้ความจากนางประไพ จิระพรวัชรานนท์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งเบิกความตอบคำถามค้านด้วยว่าในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ผู้ร้องได้แนบสำเนาคำพิพากษาคดีหมายเลขแดงที่ 485/2532ของศาลจังหวัดพิจิตรมาด้วย และในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้นายสุรพลได้อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)และสัญญาจำนองให้แก่พยาน จะเห็นได้ว่า ผู้ร้องโดยนายธนูผู้รับมอบอำนาจและนายสุรพลซึ่งผู้ร้องมอบหมายให้ไปให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่ได้ปิดบังเรื่องการจำนองของหนี้รายนี้แต่ประการใด หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังเรื่องการจำนองเพื่อเอาเปรียบเจ้าหนี้อื่นแล้ว ผู้ร้องคงจะไม่ระบุหมายเลขคดีมาในช่องหลักฐานประกอบหนี้ของคำขอรับชำระหนี้ฉบับลงวันที่ 11 มกราคม 2534เพราะจะปรากฏรายการจำนองทรัพย์ในคำพิพากษาดังกล่าว และนายสุรพลก็คงจะไม่ให้ถ้อยคำในชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นหนี้มีที่ดินจำนองเป็นประกันและคงจะไม่อ้างส่งต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) และสัญญาจำนองต่อนางประไพเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ทำการสอบสวนข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ว่าการที่ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำขอรับชำระหนี้ ฉบับลงวันที่ 11มกราคม 2534 อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกันก็เนื่องจากความพลั้งเผลอสมควรอนุญาตให้ผู้ร้องได้แก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 97 ฎีกาของผู้ร้องฟังขึ้น"พิพากษากลับเป็นว่า อนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขข้อความในรายการแห่งคำขอรับชำระหนี้ได้ตามคำร้อง ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 97(จิระ บุญพจนสุนทร-สวิน อักขรายุธ-สมิทธิ์ วราอุบล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) การที่เจ้าหนี้มีประกันขอรับชำระหนี้โดยไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกันพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 97 บัญญัติเป็นบทลงโทษเจ้าหนี้มีประกันนั้นให้ต้องมอบทรัพย์สินหลักประกันแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และให้สิทธิเหนือทรัพย์สินหลักประกันระงับไปด้วย เจ้าหนี้คงเหลือแต่สิทธิที่จะได้รับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกัน เหตุที่กฎหมายบัญญัติให้มีผลต่อเจ้าหนี้มีประกันเช่นนี้เพราะเพื่อป้องกันมิให้เจ้าหนี้ที่มีทรัพย์สินของลูกหนี้เป็นประกันถือเอาประโยชน์หรือบังคับเอากับทรัพย์สินหลักประกันแต่ผู้เดียวเด็ดขาดโดยไม่อยู่ในความรับรู้หรืออำนาจจัดการทรัพย์สินลูกหนี้ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อย่างเช่นการขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้มีประกันตามมาตรา 96 อันนับว่าเป็นการเอาเปรียบและไม่ยุติธรรมต่อเจ้าหนี้อื่น (2) แต่หากเจ้าหนี้มีประกันพลั้งเผลอขอรับชำระหนี้โดยไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกันแล้ว เจ้าหนี้นั้นอาจแก้ไขผลเสียหายที่เกิดขึ้นได้ตามที่มาตรา 97 บัญญัติเป็นข้อยกเว้นไว้โดยยื่นคำร้องขออนุญาตแก้ไขข้อความในรายการคำขอรับชำระหนี้ว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกัน คำร้องนี้ต้องยื่นต่อศาลและศาลจะมีคำสั่งอนุญาตต่อเมื่อเจ้าหนี้แสดงได้ว่าการไม่แจ้งดังกล่าวเกิดจากพลั้งเผลอ ทั้งนี้ศาลจะพิเคราะห์พฤติการณ์ของเจ้าหนี้ตามแต่กรณีด้วย นอกจากนี้ศาลอาจพิจารณาได้จากคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ ดังคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2909/2522 วินิจฉัยว่า ใบกรอกรายละเอียดหลักประกันในบัญชีประกอบคำขอรับชำระหนี้เห็นได้ชัดว่าประสงค์ขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกัน ศาลไม่อนุญาตให้รับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้มีประกันและให้สิทธิจำนองระงับไป (3) ปัญหาที่ควรพิจารณาต่อไปว่าระยะเวลาที่เจ้าหนี้มีประกันอาจขอแก้ไขคำขอรับชำระหนี้เป็นเจ้าหนี้มีประกันนั้น มีกำหนดหรือไม่หากมีจะสิ้นสุดเวลาเมื่อใด ปัญหานี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3491/2528วินิจฉัยวางหลักไว้ว่า แม้คำสั่งศาลเรื่องขอรับชำระหนี้จะถึงที่สุดแล้ว ผู้ร้องก็อาจร้องขอแก้ไขข้อความในคำขอรับชำระหนี้ตามมาตรา 97ได้ และศาลฎีกาได้ให้เหตุผลคำวินิจฉัยไว้ว่า ความในตอนท้ายของมาตรา 97 ที่ว่า "โดยกำหนดให้คืนส่วนแบ่งหรือกำหนดอย่างอื่นตามที่เห็นสมควร" นั้น แสดงว่าแม้จะมีการขายและแบ่งทรัพย์สินไปบ้างแล้ว แต่ตราบใดที่ยังมิได้มีการแบ่งครั้งที่สุดตามมาตรา 131ศาลย่อมมีอำนาจที่จะอนุญาตให้แก้ไขข้อความในรายการขอรับชำระหนี้ตามมาตรา 97 ได้ และยังมีข้อเท็จจริงคล้ายกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ด้วยว่า ว. หาได้ปิดบังเรื่องการจำนำหุ้นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ประการใด หากผู้ร้องมีเจตนาที่จะปิดบังแล้ว ว. คงจะไม่ให้การต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถึงเรื่องการจำนำหุ้นและคงจะไม่อ้างภาพถ่ายสัญญาจำนำ ศาลอนุญาตให้ผู้ร้องแก้ไขคำขอรับชำระหนี้ได้ (4) ตัวอย่างที่ศาลไม่อนุญาตให้เจ้าหนี้แก้ไขคำขอรับชำระหนี้เป็นเจ้าหนี้มีประกันคือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1868/2531 วินิจฉัยว่าผู้ร้องมอบอำนาจให้ ธ. เป็นผู้ดำเนินการแทนนับแต่การมอบอำนาจให้ฟ้องคดีแพ่งและการนำทรัพย์สินที่จำนองออกขายทอดตลาด ตลอดจนการนำหนี้ตามคำพิพากษาดังกล่าวมายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายธ. จึงอยู่ในฐานะเป็นผู้รู้ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นว่าหนี้ดังกล่าวเป็นหนี้สามัญหรือมีหลักประกัน และในวันที่ ธ. ไปให้ปากคำในชั้นสอบสวนเกี่ยวกับคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็เป็นเวลาหลังจากที่ได้มีการขายทอดตลาดทรัพย์ที่จำนองเป็นประกันหนี้รายนี้ พฤติการณ์ดังกล่าวจึงต้องด้วยมาตรา 97 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ โดยตรง ผู้ร้องไม่อาจอ้างความพลั้งเผลอมาเป็นข้อแก้ตัวเพื่อหวังเอาประโยชน์จากหลักประกัน ตามคำพิพากษาศาลฎีกาคดีหลังนี้ผู้รับมอบอำนาจผู้ร้องรู้อยู่แล้วว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้มีประกันในขณะที่ยื่นคำขอรับชำระหนี้และขณะให้การชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ พฤติการณ์ของผู้ร้องจึงเป็นการปกปิดหรือจงใจไม่แจ้งว่าเป็นเจ้าหนี้มีประกันการที่ผู้ร้องอ้างความพลั้งเผลอเพื่อขอแก้ไขคำขอรับชำระหนี้จึงไม่มีเหตุผลสมควรให้รับฟังได้ ข้อเท็จจริงได้ความว่าศาลมีคำสั่งให้เจ้าหนี้ซึ่งเป็นผู้ร้องมีสิทธิได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษาแล้วต่อมาเจ้าหนี้ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำขอรับชำระหนี้เป็นเจ้าหนี้มีประกันตามมาตรา 96(2) แต่ไม่ปรากฏว่าชั้นสอบสวนคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีพยานบุคคลหรือพยานเอกสารของเจ้าหนี้แสดงให้เห็นว่าเจ้าหนี้มีทรัพย์สินเป็นหลักประกันทำนองเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่มีหมายเหตุนี้หรือไม่ องอาจ งามมีศรี