คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 82401หลักกฎหมาย: ที่ดินมีตราจองก่อน พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 นั้น แม้เจ้าพนักงานจะได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประ โชน์แล้ว" หรือตราไว้ว่า "ทำประโชน์สมควรแก่เนื้อที่" แล้วศาลฎีกาก็เห็นว่า ตราจองชะนีดนี้ถ้าผู้ถือตราจองได้ ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้งจนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 แล้ว มาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวจึงรับรองว่า ผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิที่ดินตามตราจองนั้น. ฉะนั้นเมื่อก่อนออก พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 เจ้าของที่ดินตามตราจอง แม้ที่ตราไว้ว่า " ได้ทำ ประโยชน์แล้ว" ก็ตาม ถ้าได้ทอดทิ้งไม่ทำให้เป็นประโยชน์เกิน 3 ปีแล้ว ที่ดินนั้นก็กลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม และ แม้จะโอนให้ใคร ๆต่อไป จะเป็นการโอนทางทะเบียนหรือไม่ก็ดี ผู้รับโอนก็ย่อมไม่ได้สิทธิอะไรในที่ดินนั้นคดี ๓ สำนวนนี้ โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินของโจทก์ตามตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ ฯลฯ เนื้อที่ ๙๐ ไร่ ๓ งาน ๒๘ วา นายสำราญขายให้โจทก์เป็นราคา ๒๐๐๐ บาท โดยแก้ทะเบียนโอนกรรมสิทธิ ณ หอทะเบียนที่ดินเมื่อวันที่ ๒ มกราคม ๒๔๙๑ ต่อมาระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ และมีนาคม ๒๔๙๑ จำเลยทั้ง ๓ สำนวนนี้ ได้บังอาจนำเจ้าพนักงานรังวัดรุกล้ำ ครอบครองที่ดินรายนี้ตลอดทั้งหมดทั้งแปลง เพื่อขอออกตราจองโดยอ้างว่า เป็นที่ดินของจำเลยแต่ละส่วน ฯลฯ จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินแปลงนี้เป็นของโจทก์ และขับไล่จำเลย. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนต่อสู้ว่า เมื่อ ๑๔ - ๑๕ ปีมานี้ จำเลยทุกคนเว้นแต่นางไปล่ ได้เข้าโค่นสร้างที่ป่าทำเป็นสวนและนา ทั้ง ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่ดินรายนี้ตลอดมา ฯลฯ และว่าตราจองที่ ๑ มิได้ทำประโยชน์ภายในกำหนด ๓ ปี ที่ดินคงเป็นป่าตาม เดิม จึงไม่ทำให้ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาเกิดสิทธิหวงห้ามแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นพิจารณาคดี ๓ สำนวนนี้รวมกันฟังว่า ตราจองที่ ๑ เป็นของนางหมา ๆ แบ่งขายให้นายชื่น จึงทำตราจองแยก ออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ ครั้น พ.ศ. ๒๔๙๐ นายชื่นขายให้นายสำราญ พ.ศ. ๒๔๙๑ นายสำราญขายให้โจทก์ ที่ดินพิพาทอยู่ ในเขตตราจองของโจทก์ ตราจองที่ ๑๑๑ นี้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" โจทก์ย่อมมีกรรมสิทธิในที่พิพาท จึงพิพากษา ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยเกี่ยวข้อง. ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ นั้น เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" ทั้งตรา จองที่ ๑ เมื่ออกมาครบ ๓ ปีแล้ว เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ทำประโยชน์สมควรแก่เนื้อที่" แต่ตราจองทั้งสองที่นั้น มีหมาย เหตุไว้ว่า ถ้าผู้ที่ถือที่ดินรายนี้ทอดทิ้งไว้ไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ที่นี้ต้องเป็นที่ว่างเปล่า ศาลฎีกาเห็นว่าตราจองชะนิดนี้ ถ้าผู้ถือตราจองได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้ง จนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๔๗๙ แล้ว มาตรา ๑๑ แห่ง พ.ร.บ.ดังกล่าว จึงรับรองว่าผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิทีดินตามตราจองนั้น. พิเเคราะห์คำพยานทั้งสองฝ่ายแล้ว น่าเชื่อว่าเจ้าของตราจองเลขที่ ๑ ได้ครอบครองที่ดินตามตราจองมาบ้างเป็นส่วนน้อย แล้วก็ตัดแบ่งขายไปหลายราย เฉพาะตราจองเลขที่ ๑๑๑ นี้ ไม่ได้ความว่าเจ้าของเดิมได้ครอบครองมาก่อนแบ่งแยกอย่าง ไร่ ครั้นเมื่อแบ่งแยกโอนมาแล้วไม่ปรากฎชัดว่า ผู้รับโอนได้ครอบครองปลูกบ้านและทำนาตอนหนึ่ง ที่พิพาทนอกนั้นยัง คงเป็นป่าอยู่ จึงต้องถือว่าตราจองเลขที่ ๑ เฉพาะที่พิพาทเจ้าของตราจองได้ทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ก่อนแยกที่ พิพาทออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้วที่พิพาทกลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม นางหมาเจ้าของตราจองหามีสิทธิประการใดไม่ เมื่อ เป็นเช่นนี้การแยกตราจองออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้ว โอนกันต่อไป ก็ย่อมไร้ผล ไม่ทำให้โจทก์กลับมีสิทธิในที่ พิพาท. จึงพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์./ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 696 - 698/2496นายกระจ่าง ศรีปูโวโจทก์นายฉาย ที่ 1, นางไปล่ ที่ 2, นายหมุด ที่ 3, นางเหิ้ม ที่ 4, นายฮิม ที่ 5จำเลยนายฉาย ที่ 1, นางไปล่ รอดปริ่ม ที่ 2,จำเลยนายฮิมจำเลยที่ดินมีตราจองก่อน พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 นั้น แม้เจ้าพนักงานจะได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประ โชน์แล้ว" หรือตราไว้ว่า "ทำประโชน์สมควรแก่เนื้อที่" แล้วศาลฎีกาก็เห็นว่า ตราจองชะนีดนี้ถ้าผู้ถือตราจองได้ ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้งจนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 แล้ว มาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวจึงรับรองว่า ผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิที่ดินตามตราจองนั้น. ฉะนั้นเมื่อก่อนออก พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 เจ้าของที่ดินตามตราจอง แม้ที่ตราไว้ว่า " ได้ทำ ประโยชน์แล้ว" ก็ตาม ถ้าได้ทอดทิ้งไม่ทำให้เป็นประโยชน์เกิน 3 ปีแล้ว ที่ดินนั้นก็กลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม และ แม้จะโอนให้ใคร ๆต่อไป จะเป็นการโอนทางทะเบียนหรือไม่ก็ดี ผู้รับโอนก็ย่อมไม่ได้สิทธิอะไรในที่ดินนั้นคดี ๓ สำนวนนี้ โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินของโจทก์ตามตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ ฯลฯ เนื้อที่ ๙๐ ไร่ ๓ งาน ๒๘ วา นายสำราญขายให้โจทก์เป็นราคา ๒๐๐๐ บาท โดยแก้ทะเบียนโอนกรรมสิทธิ ณ หอทะเบียนที่ดินเมื่อวันที่ ๒ มกราคม ๒๔๙๑ ต่อมาระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ และมีนาคม ๒๔๙๑ จำเลยทั้ง ๓ สำนวนนี้ ได้บังอาจนำเจ้าพนักงานรังวัดรุกล้ำ ครอบครองที่ดินรายนี้ตลอดทั้งหมดทั้งแปลง เพื่อขอออกตราจองโดยอ้างว่า เป็นที่ดินของจำเลยแต่ละส่วน ฯลฯ จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินแปลงนี้เป็นของโจทก์ และขับไล่จำเลย. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนต่อสู้ว่า เมื่อ ๑๔ - ๑๕ ปีมานี้ จำเลยทุกคนเว้นแต่นางไปล่ ได้เข้าโค่นสร้างที่ป่าทำเป็นสวนและนา ทั้ง ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่ดินรายนี้ตลอดมา ฯลฯ และว่าตราจองที่ ๑ มิได้ทำประโยชน์ภายในกำหนด ๓ ปี ที่ดินคงเป็นป่าตาม เดิม จึงไม่ทำให้ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาเกิดสิทธิหวงห้ามแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นพิจารณาคดี ๓ สำนวนนี้รวมกันฟังว่า ตราจองที่ ๑ เป็นของนางหมา ๆ แบ่งขายให้นายชื่น จึงทำตราจองแยก ออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ ครั้น พ.ศ. ๒๔๙๐ นายชื่นขายให้นายสำราญ พ.ศ. ๒๔๙๑ นายสำราญขายให้โจทก์ ที่ดินพิพาทอยู่ ในเขตตราจองของโจทก์ ตราจองที่ ๑๑๑ นี้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" โจทก์ย่อมมีกรรมสิทธิในที่พิพาท จึงพิพากษา ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยเกี่ยวข้อง. ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ นั้น เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" ทั้งตรา จองที่ ๑ เมื่ออกมาครบ ๓ ปีแล้ว เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ทำประโยชน์สมควรแก่เนื้อที่" แต่ตราจองทั้งสองที่นั้น มีหมาย เหตุไว้ว่า ถ้าผู้ที่ถือที่ดินรายนี้ทอดทิ้งไว้ไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ที่นี้ต้องเป็นที่ว่างเปล่า ศาลฎีกาเห็นว่าตราจองชะนิดนี้ ถ้าผู้ถือตราจองได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้ง จนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๔๗๙ แล้ว มาตรา ๑๑ แห่ง พ.ร.บ.ดังกล่าว จึงรับรองว่าผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิทีดินตามตราจองนั้น. พิเเคราะห์คำพยานทั้งสองฝ่ายแล้ว น่าเชื่อว่าเจ้าของตราจองเลขที่ ๑ ได้ครอบครองที่ดินตามตราจองมาบ้างเป็นส่วนน้อย แล้วก็ตัดแบ่งขายไปหลายราย เฉพาะตราจองเลขที่ ๑๑๑ นี้ ไม่ได้ความว่าเจ้าของเดิมได้ครอบครองมาก่อนแบ่งแยกอย่าง ไร่ ครั้นเมื่อแบ่งแยกโอนมาแล้วไม่ปรากฎชัดว่า ผู้รับโอนได้ครอบครองปลูกบ้านและทำนาตอนหนึ่ง ที่พิพาทนอกนั้นยัง คงเป็นป่าอยู่ จึงต้องถือว่าตราจองเลขที่ ๑ เฉพาะที่พิพาทเจ้าของตราจองได้ทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ก่อนแยกที่ พิพาทออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้วที่พิพาทกลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม นางหมาเจ้าของตราจองหามีสิทธิประการใดไม่ เมื่อ เป็นเช่นนี้การแยกตราจองออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้ว โอนกันต่อไป ก็ย่อมไร้ผล ไม่ทำให้โจทก์กลับมีสิทธิในที่ พิพาท. จึงพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์./(ดุลยการณ์โกวิท-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ-ประศาสน์วินิจฉัย)ศาลจังหวัดเพ็ชรบุรี - นายเพี้ยง บุญรักษาศาลอุทธรณ์ - หลวงชำนาญเนติศาสตร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดี ๓ สำนวนนี้ โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินของโจทก์ตามตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ ฯลฯ เนื้อที่ ๙๐ ไร่ ๓ งาน ๒๘ วา นายสำราญขายให้โจทก์เป็นราคา ๒๐๐๐ บาท โดยแก้ทะเบียนโอนกรรมสิทธิ ณ หอทะเบียนที่ดินเมื่อวันที่ ๒ มกราคม ๒๔๙๑ ต่อมาระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ และมีนาคม ๒๔๙๑ จำเลยทั้ง ๓ สำนวนนี้ ได้บังอาจนำเจ้าพนักงานรังวัดรุกล้ำ ครอบครองที่ดินรายนี้ตลอดทั้งหมดทั้งแปลง เพื่อขอออกตราจองโดยอ้างว่า เป็นที่ดินของจำเลยแต่ละส่วน ฯลฯ จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินแปลงนี้เป็นของโจทก์ และขับไล่จำเลย. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนต่อสู้ว่า เมื่อ ๑๔ - ๑๕ ปีมานี้ จำเลยทุกคนเว้นแต่นางไปล่ ได้เข้าโค่นสร้างที่ป่าทำเป็นสวนและนา ทั้ง ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่ดินรายนี้ตลอดมา ฯลฯ และว่าตราจองที่ ๑ มิได้ทำประโยชน์ภายในกำหนด ๓ ปี ที่ดินคงเป็นป่าตาม เดิม จึงไม่ทำให้ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาเกิดสิทธิหวงห้ามแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นพิจารณาคดี ๓ สำนวนนี้รวมกันฟังว่า ตราจองที่ ๑ เป็นของนางหมา ๆ แบ่งขายให้นายชื่น จึงทำตราจองแยก ออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ ครั้น พ.ศ. ๒๔๙๐ นายชื่นขายให้นายสำราญ พ.ศ. ๒๔๙๑ นายสำราญขายให้โจทก์ ที่ดินพิพาทอยู่ ในเขตตราจองของโจทก์ ตราจองที่ ๑๑๑ นี้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" โจทก์ย่อมมีกรรมสิทธิในที่พิพาท จึงพิพากษา ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยเกี่ยวข้อง. ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ นั้น เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" ทั้งตรา จองที่ ๑ เมื่ออกมาครบ ๓ ปีแล้ว เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ทำประโยชน์สมควรแก่เนื้อที่" แต่ตราจองทั้งสองที่นั้น มีหมาย เหตุไว้ว่า ถ้าผู้ที่ถือที่ดินรายนี้ทอดทิ้งไว้ไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ที่นี้ต้องเป็นที่ว่างเปล่า ศาลฎีกาเห็นว่าตราจองชะนิดนี้ ถ้าผู้ถือตราจองได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้ง จนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๔๗๙ แล้ว มาตรา ๑๑ แห่ง พ.ร.บ.ดังกล่าว จึงรับรองว่าผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิทีดินตามตราจองนั้น. พิเเคราะห์คำพยานทั้งสองฝ่ายแล้ว น่าเชื่อว่าเจ้าของตราจองเลขที่ ๑ ได้ครอบครองที่ดินตามตราจองมาบ้างเป็นส่วนน้อย แล้วก็ตัดแบ่งขายไปหลายราย เฉพาะตราจองเลขที่ ๑๑๑ นี้ ไม่ได้ความว่าเจ้าของเดิมได้ครอบครองมาก่อนแบ่งแยกอย่าง ไร่ ครั้นเมื่อแบ่งแยกโอนมาแล้วไม่ปรากฎชัดว่า ผู้รับโอนได้ครอบครองปลูกบ้านและทำนาตอนหนึ่ง ที่พิพาทนอกนั้นยัง คงเป็นป่าอยู่ จึงต้องถือว่าตราจองเลขที่ ๑ เฉพาะที่พิพาทเจ้าของตราจองได้ทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ก่อนแยกที่ พิพาทออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้วที่พิพาทกลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม นางหมาเจ้าของตราจองหามีสิทธิประการใดไม่ เมื่อ เป็นเช่นนี้การแยกตราจองออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้ว โอนกันต่อไป ก็ย่อมไร้ผล ไม่ทำให้โจทก์กลับมีสิทธิในที่ พิพาท. จึงพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์./ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 696 - 698/2496นายกระจ่าง ศรีปูโวโจทก์นายฉาย ที่ 1, นางไปล่ ที่ 2, นายหมุด ที่ 3, นางเหิ้ม ที่ 4, นายฮิม ที่ 5จำเลยนายฉาย ที่ 1, นางไปล่ รอดปริ่ม ที่ 2,จำเลยนายฮิมจำเลยที่ดินมีตราจองก่อน พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 นั้น แม้เจ้าพนักงานจะได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประ โชน์แล้ว" หรือตราไว้ว่า "ทำประโชน์สมควรแก่เนื้อที่" แล้วศาลฎีกาก็เห็นว่า ตราจองชะนีดนี้ถ้าผู้ถือตราจองได้ ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้งจนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 แล้ว มาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวจึงรับรองว่า ผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิที่ดินตามตราจองนั้น. ฉะนั้นเมื่อก่อนออก พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 6) พ.ศ. 2479 เจ้าของที่ดินตามตราจอง แม้ที่ตราไว้ว่า " ได้ทำ ประโยชน์แล้ว" ก็ตาม ถ้าได้ทอดทิ้งไม่ทำให้เป็นประโยชน์เกิน 3 ปีแล้ว ที่ดินนั้นก็กลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม และ แม้จะโอนให้ใคร ๆต่อไป จะเป็นการโอนทางทะเบียนหรือไม่ก็ดี ผู้รับโอนก็ย่อมไม่ได้สิทธิอะไรในที่ดินนั้นคดี ๓ สำนวนนี้ โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินของโจทก์ตามตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ ฯลฯ เนื้อที่ ๙๐ ไร่ ๓ งาน ๒๘ วา นายสำราญขายให้โจทก์เป็นราคา ๒๐๐๐ บาท โดยแก้ทะเบียนโอนกรรมสิทธิ ณ หอทะเบียนที่ดินเมื่อวันที่ ๒ มกราคม ๒๔๙๑ ต่อมาระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ และมีนาคม ๒๔๙๑ จำเลยทั้ง ๓ สำนวนนี้ ได้บังอาจนำเจ้าพนักงานรังวัดรุกล้ำ ครอบครองที่ดินรายนี้ตลอดทั้งหมดทั้งแปลง เพื่อขอออกตราจองโดยอ้างว่า เป็นที่ดินของจำเลยแต่ละส่วน ฯลฯ จึงขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินแปลงนี้เป็นของโจทก์ และขับไล่จำเลย. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนต่อสู้ว่า เมื่อ ๑๔ - ๑๕ ปีมานี้ จำเลยทุกคนเว้นแต่นางไปล่ ได้เข้าโค่นสร้างที่ป่าทำเป็นสวนและนา ทั้ง ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่ดินรายนี้ตลอดมา ฯลฯ และว่าตราจองที่ ๑ มิได้ทำประโยชน์ภายในกำหนด ๓ ปี ที่ดินคงเป็นป่าตาม เดิม จึงไม่ทำให้ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาเกิดสิทธิหวงห้ามแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นพิจารณาคดี ๓ สำนวนนี้รวมกันฟังว่า ตราจองที่ ๑ เป็นของนางหมา ๆ แบ่งขายให้นายชื่น จึงทำตราจองแยก ออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ ครั้น พ.ศ. ๒๔๙๐ นายชื่นขายให้นายสำราญ พ.ศ. ๒๔๙๑ นายสำราญขายให้โจทก์ ที่ดินพิพาทอยู่ ในเขตตราจองของโจทก์ ตราจองที่ ๑๑๑ นี้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" โจทก์ย่อมมีกรรมสิทธิในที่พิพาท จึงพิพากษา ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามมิให้จำเลยเกี่ยวข้อง. ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน. จำเลยทั้ง ๓ สำนวนฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า ตราจองที่ ๑๑๑ ซึ่งแยกมาจากตราจองที่ ๑ นั้น เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" ทั้งตรา จองที่ ๑ เมื่ออกมาครบ ๓ ปีแล้ว เจ้าพนักงานได้ตราไว้ว่า "ทำประโยชน์สมควรแก่เนื้อที่" แต่ตราจองทั้งสองที่นั้น มีหมาย เหตุไว้ว่า ถ้าผู้ที่ถือที่ดินรายนี้ทอดทิ้งไว้ไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ที่นี้ต้องเป็นที่ว่างเปล่า ศาลฎีกาเห็นว่าตราจองชะนิดนี้ ถ้าผู้ถือตราจองได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมาโดยมิได้ละทิ้ง จนถึงวันประกาศใช้ พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๔๗๙ แล้ว มาตรา ๑๑ แห่ง พ.ร.บ.ดังกล่าว จึงรับรองว่าผู้ถือตราจองมีกรรมสิทธิทีดินตามตราจองนั้น. พิเเคราะห์คำพยานทั้งสองฝ่ายแล้ว น่าเชื่อว่าเจ้าของตราจองเลขที่ ๑ ได้ครอบครองที่ดินตามตราจองมาบ้างเป็นส่วนน้อย แล้วก็ตัดแบ่งขายไปหลายราย เฉพาะตราจองเลขที่ ๑๑๑ นี้ ไม่ได้ความว่าเจ้าของเดิมได้ครอบครองมาก่อนแบ่งแยกอย่าง ไร่ ครั้นเมื่อแบ่งแยกโอนมาแล้วไม่ปรากฎชัดว่า ผู้รับโอนได้ครอบครองปลูกบ้านและทำนาตอนหนึ่ง ที่พิพาทนอกนั้นยัง คงเป็นป่าอยู่ จึงต้องถือว่าตราจองเลขที่ ๑ เฉพาะที่พิพาทเจ้าของตราจองได้ทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์เกิน ๓ ปี ก่อนแยกที่ พิพาทออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้วที่พิพาทกลับเป็นที่ว่างเปล่าตามเดิม นางหมาเจ้าของตราจองหามีสิทธิประการใดไม่ เมื่อ เป็นเช่นนี้การแยกตราจองออกเป็นตราจองที่ ๑๑๑ แล้ว โอนกันต่อไป ก็ย่อมไร้ผล ไม่ทำให้โจทก์กลับมีสิทธิในที่ พิพาท. จึงพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์./(ดุลยการณ์โกวิท-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ-ประศาสน์วินิจฉัย)ศาลจังหวัดเพ็ชรบุรี - นายเพี้ยง บุญรักษาศาลอุทธรณ์ - หลวงชำนาญเนติศาสตร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ