คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1201/2529หลักกฎหมาย: คดีความผิดต่อส่วนตัวผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาคดีแล้วแต่ยังอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็ถือเป็นการถอนคำร้องทุกข์ก่อนคดีจะถึงที่สุดศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ไม่เป็นการลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาสิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามป.วิ.อ.มาตรา39(2)อันมีผลให้คำพิพากษาศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานยักยอกทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 352 และให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ 23,500 บาท แก่ผู้เสียหาย จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามฟ้อง ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 1 เดือน ให้เปลี่ยนโทษจำคุกเป็นกักขังแทนคดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดียังไม่ถึงที่สุด เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีจากสารบบความ โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์เมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ คดีย่อมอยู่ในอำนาจของศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีชอบแล้ว พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ฯลฯ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2526 ซึ่งอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็เป็นการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวก่อนคดีจะถึงที่สุด ศาลชั้นต้นจึงชอบที่จะอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ กรณีนี้มิใช่เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไปลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษา เพราะเมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์แล้ว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39(2) อันมีผลให้คำพิพากษาของศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1201/2529พนักงานอัยการ ศาลแขวง พระนครใต้โจทก์นาง บุญเสริม ยะคะเสมจำเลย ป.วิ.อ. ม. 39 (2)คดีความผิดต่อส่วนตัวผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาคดีแล้วแต่ยังอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็ถือเป็นการถอนคำร้องทุกข์ก่อนคดีจะถึงที่สุดศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ไม่เป็นการลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาสิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามป.วิ.อ.มาตรา39(2)อันมีผลให้คำพิพากษาศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานยักยอกทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 352 และให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ 23,500 บาท แก่ผู้เสียหาย จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามฟ้อง ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 1 เดือน ให้เปลี่ยนโทษจำคุกเป็นกักขังแทนคดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดียังไม่ถึงที่สุด เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีจากสารบบความ โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์เมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ คดีย่อมอยู่ในอำนาจของศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีชอบแล้ว พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ฯลฯ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2526 ซึ่งอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็เป็นการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวก่อนคดีจะถึงที่สุด ศาลชั้นต้นจึงชอบที่จะอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ กรณีนี้มิใช่เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไปลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษา เพราะเมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์แล้ว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39(2) อันมีผลให้คำพิพากษาของศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(สมศักดิ์ เกิดลาภผล-อำนวย อินทุภูติ-ดำริ ศุภพิโรจน์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีความผิดต่อส่วนตัว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องจะระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39(2) มีอยู่ 3 วิธีด้วยกันคือ 1. ยอมความกันโดยชอบด้วยกฎหมาย 2. ถอนฟ้อง 3. ถอนคำร้องทุกข์ ทั้งสามวิธีมีข้อสังเกตดังนี้ 1. การยอมความในคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัวไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องทำตามแบบ แม้ไม่ทำเป็นหนังสือ หรือไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือก็มีผลทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 476/2508 และที่ 3767/2527) 2. ไม่มีบทบัญญัติกฎหมายใดให้อำนาจศาลที่จะเรียกโจทก์มาสอบถามเพื่อตกลงยอมความกับจำเลยในคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัว ฉะนั้นจึงเป็นเรื่องของสมัครใจของคู่กรณีที่จะตกลงกันเอง (เทียบนัยคำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 116/2526) 3. การยอมความโดยชอบด้วยกฎหมายที่จะทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับนั้น ต้องปรากฏว่าผู้เสียหายกับจำเลยได้ทำความตกลงระงับข้อพิพาทต่อกันด้วย หากไม่ปรากฏแน่ชัดเช่นนั้น เช่น ผู้เสียหายผู้ร้องทุกข์ให้ดำเนินคดีกับจำเลยฐานยักยอก แล้วต่อมาจำเลยเพียงแต่ส่งเงินใช้คืนให้ผู้เสียหายเท่านั้น เช่นนี้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องยังไม่ระงับ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1633/2514) 4. การยอมความหากปรากฏชัดว่าเป็นเพียงการประนีประนอมยอมความเฉพาะในส่วนแพ่ง เช่นนี้ไม่มีผลให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องในคดีความผิดต่อส่วนตัวระงับ (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 265/2515) แต่อย่างไรก็ดี หากผู้เสียหายกับจำเลยตกลงระงับข้อพิพาทอันมีต่อกันเข้าลักษณะสัญญาประนีประนอมยอมความ ซึ่งเป็นการตกลงเปลี่ยนแปลงมูลที่มาแห่งหนี้ในทางแพ่ง ย่อมแสดงถึงเจตนาของผู้เสียหายว่าประสงค์ให้ข้อหาทางอาญาในความผิดต่อส่วนตัวระงับไปด้วย สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไป แม้ต่อมาจำเลยจะไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงผู้เสียหายก็ไม่มีอำนาจที่จะร้องทุกข์ให้ดำเนินคดีอาญากับจำเลยได้อีก (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1050/2527) 5. ในกรณีที่มีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันจริง แต่ผู้เสียหายอ้างว่าสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นไม่สมบูรณ์เพราะเกิดจากความสำคัญผิด และผู้เสียหายไม่สืบพยานให้เห็นว่าตนทำสัญญานั้นด้วยความสำคัญผิดอย่างไร ก็ต้องถือว่าสัญญายอมความนั้นยังสมบูรณ์อยู่ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไป (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4421/252/) 6. การถอนฟ้องหรือการถอนคำร้องทุกข์ในชั้นฎีกาย่อมทำได้ เช่นก่อนที่ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลฎีกาให้คู่ความฟัง โจทก์ขอถอนฟ้อง จำเลยไม่คัดค้าน ศาลฎีกาย่อมอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องได้คำพิพากษาของศาลล่างย่อมระงับไปในตัว ไม่มีผลบังคับต่อไป ศาลฎีกาสั่งจำหน่ายคดีได้ โดยไม่จำเป็นที่ศาลฎีกาจะต้องพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลล่างที่ลงโทษจำเลยไว้ (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1374/2509 และคำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 2445/2527) 7. ความผิดกรรมเดียวกันแต่ผิดกฎหมายหลายบท ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 การถอนคำร้องทุกข์มีผลทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับไปเฉพาะในข้อหาความผิดต่อส่วนตัวเท่านั้น เช่น จำเลยบุกรุกเข้าไปในเคหสถานของผู้เสียหายเพื่อข่มขืนกระทำชำเราผู้เสียหาย และจำเลยได้กระทำการข่มขืนกระทำชำเราผู้เสียหายจนสำเร็จเช่นนี้ การถอนคำร้องทุกข์คงมีผลเฉพาะในความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราซึ่งอาจยอมความกันได้เท่านั้น ส่วนสิทธินำคดีอาญามาฟ้องในฐานบุกรุกยังไม่ระงับไป(เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3834/2528) 8. แม้ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนฟ้องในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ (ซึ่งทำไม่ได้) แต่ในคำร้องระบุว่า เนื่องจากผู้เสียหายและจำเลยตกลงกันได้แล้ว ผู้เสียหายไม่มีความประสงค์จะดำเนินคดีอาญาแก่จำเลยต่อไป เช่นนี้ แสดงว่าผู้เสียหายประสงค์จะขอถอนคำร้องทุกข์นั่นเอง แต่ใช้ข้อความผิดพลาดไปเป็นถอนฟ้อง สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป ศาลจำต้องจำหน่ายคดี (คำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 1241/2526) 9. ในกรณีที่ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ แล้วแต่ศาลล่างกลับพิพากษายกฟ้องแทนที่จำหน่ายคดี เช่นนี้ศาลสูงจะต้องพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างและสั่งจำหน่ายคดี (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2689/2527) คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มีปัญหาว่า ศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้หรือไม่ ในกรณีที่อยู่ระหว่างอายุอุทธรณ์แต่ไม่มีอุทธรณ์เพราะอาจมีผู้เห็นว่า ผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาคดีแล้ว ศาลชั้นต้นไม่มีอำนาจสั่งคำร้องดังกล่าว แต่เป็นอำนาจของศาลอุทธรณ์ ซึ่งศาลฎีกาก็วินิจฉัยไว้ชัดเจนว่ากรณีนี้เป็นการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวก่อนคดีจะถึงที่สุด ศาลชั้นต้นจึงมีอำนาจอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ มีปัญหาน่าคิดต่อไปว่าในกรณีเช่นนี้ศาลอุทธรณ์มีอำนาจจะสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้หรือไม่ในเมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ ซึ่งในทางปฏิบัติสำนวนก็คงมิได้ส่งไปยังศาลอุทธรณ์ ปัญหาข้อนี้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้ในคำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 1/2528 ว่าความผิดต่อส่วนตัว ผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์ แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็เป็นการถอนคำร้องทุกข์ก่อนคดีจะถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 35 วรรคสอง เมื่อจำเลยไม่คัดค้านศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ก็มีอำนาจสั่งได้ และศาลฎีกาในคดีดังกล่าวยังวินิจฉัยไปไกลถึงขนาดว่าเมื่อคดีขึ้นมาสู่ศาลฎีกาแล้ว ศาลฎีกาย่อมมีอำนาจอนุญาตให้ถอนคำร้องทุกข์ได้ ฉะนั้นในปัญหาเรื่องนี้อาจพอสรุปได้ว่า ก่อนคดีจะถึงที่สุดศาลย่อมมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้เสมอ ส่วนศาลใดจะมีอำนาจสั่งนั้นขึ้นอยู่กับว่าคดีนั้นอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลใด หากคดีนั้นอยู่ในระหว่างอุทธรณ์ ศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ย่อมมีอำนาจสั่งได้ นอกจากนั้นศาลฎีกายังมีอำนาจสั่งได้ด้วยหากคดีนั้นขึ้นมาสู่ศาลฎีกาแล้ว และหากคดีนั้นอยู่ในระหว่างฎีกาศาลชั้นต้นหรือศาลฎีกาย่อมมีอำนาจสั่งได้เช่นกัน. ปริญญา ดีผดุง.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานยักยอกทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 352 และให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ 23,500 บาท แก่ผู้เสียหาย จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามฟ้อง ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 1 เดือน ให้เปลี่ยนโทษจำคุกเป็นกักขังแทนคดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดียังไม่ถึงที่สุด เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีจากสารบบความ โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์เมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ คดีย่อมอยู่ในอำนาจของศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีชอบแล้ว พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ฯลฯ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2526 ซึ่งอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็เป็นการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวก่อนคดีจะถึงที่สุด ศาลชั้นต้นจึงชอบที่จะอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ กรณีนี้มิใช่เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไปลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษา เพราะเมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์แล้ว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39(2) อันมีผลให้คำพิพากษาของศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1201/2529พนักงานอัยการ ศาลแขวง พระนครใต้โจทก์นาง บุญเสริม ยะคะเสมจำเลย ป.วิ.อ. ม. 39 (2)คดีความผิดต่อส่วนตัวผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาคดีแล้วแต่ยังอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็ถือเป็นการถอนคำร้องทุกข์ก่อนคดีจะถึงที่สุดศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ไม่เป็นการลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาสิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามป.วิ.อ.มาตรา39(2)อันมีผลให้คำพิพากษาศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว.โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานยักยอกทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 352 และให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์ 23,500 บาท แก่ผู้เสียหาย จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามฟ้อง ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 1 เดือน ให้เปลี่ยนโทษจำคุกเป็นกักขังแทนคดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดียังไม่ถึงที่สุด เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีจากสารบบความ โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีอยู่ในระหว่างอุทธรณ์เมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ คดีย่อมอยู่ในอำนาจของศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีชอบแล้ว พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ฯลฯ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2526 ซึ่งอยู่ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็เป็นการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวก่อนคดีจะถึงที่สุด ศาลชั้นต้นจึงชอบที่จะอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ กรณีนี้มิใช่เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไปลบล้างหรือเปลี่ยนแปลงคำพิพากษา เพราะเมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์แล้ว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39(2) อันมีผลให้คำพิพากษาของศาลชั้นต้นระงับไปด้วยในตัว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(สมศักดิ์ เกิดลาภผล-อำนวย อินทุภูติ-ดำริ ศุภพิโรจน์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีความผิดต่อส่วนตัว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องจะระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39(2) มีอยู่ 3 วิธีด้วยกันคือ 1. ยอมความกันโดยชอบด้วยกฎหมาย 2. ถอนฟ้อง 3. ถอนคำร้องทุกข์ ทั้งสามวิธีมีข้อสังเกตดังนี้ 1. การยอมความในคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัวไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องทำตามแบบ แม้ไม่ทำเป็นหนังสือ หรือไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือก็มีผลทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 476/2508 และที่ 3767/2527) 2. ไม่มีบทบัญญัติกฎหมายใดให้อำนาจศาลที่จะเรียกโจทก์มาสอบถามเพื่อตกลงยอมความกับจำเลยในคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัว ฉะนั้นจึงเป็นเรื่องของสมัครใจของคู่กรณีที่จะตกลงกันเอง (เทียบนัยคำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 116/2526) 3. การยอมความโดยชอบด้วยกฎหมายที่จะทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับนั้น ต้องปรากฏว่าผู้เสียหายกับจำเลยได้ทำความตกลงระงับข้อพิพาทต่อกันด้วย หากไม่ปรากฏแน่ชัดเช่นนั้น เช่น ผู้เสียหายผู้ร้องทุกข์ให้ดำเนินคดีกับจำเลยฐานยักยอก แล้วต่อมาจำเลยเพียงแต่ส่งเงินใช้คืนให้ผู้เสียหายเท่านั้น เช่นนี้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องยังไม่ระงับ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1633/2514) 4. การยอมความหากปรากฏชัดว่าเป็นเพียงการประนีประนอมยอมความเฉพาะในส่วนแพ่ง เช่นนี้ไม่มีผลให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องในคดีความผิดต่อส่วนตัวระงับ (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 265/2515) แต่อย่างไรก็ดี หากผู้เสียหายกับจำเลยตกลงระงับข้อพิพาทอันมีต่อกันเข้าลักษณะสัญญาประนีประนอมยอมความ ซึ่งเป็นการตกลงเปลี่ยนแปลงมูลที่มาแห่งหนี้ในทางแพ่ง ย่อมแสดงถึงเจตนาของผู้เสียหายว่าประสงค์ให้ข้อหาทางอาญาในความผิดต่อส่วนตัวระงับไปด้วย สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไป แม้ต่อมาจำเลยจะไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงผู้เสียหายก็ไม่มีอำนาจที่จะร้องทุกข์ให้ดำเนินคดีอาญากับจำเลยได้อีก (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1050/2527) 5. ในกรณีที่มีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันจริง แต่ผู้เสียหายอ้างว่าสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นไม่สมบูรณ์เพราะเกิดจากความสำคัญผิด และผู้เสียหายไม่สืบพยานให้เห็นว่าตนทำสัญญานั้นด้วยความสำคัญผิดอย่างไร ก็ต้องถือว่าสัญญายอมความนั้นยังสมบูรณ์อยู่ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไป (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4421/252/) 6. การถอนฟ้องหรือการถอนคำร้องทุกข์ในชั้นฎีกาย่อมทำได้ เช่นก่อนที่ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลฎีกาให้คู่ความฟัง โจทก์ขอถอนฟ้อง จำเลยไม่คัดค้าน ศาลฎีกาย่อมอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องได้คำพิพากษาของศาลล่างย่อมระงับไปในตัว ไม่มีผลบังคับต่อไป ศาลฎีกาสั่งจำหน่ายคดีได้ โดยไม่จำเป็นที่ศาลฎีกาจะต้องพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลล่างที่ลงโทษจำเลยไว้ (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1374/2509 และคำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 2445/2527) 7. ความผิดกรรมเดียวกันแต่ผิดกฎหมายหลายบท ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 การถอนคำร้องทุกข์มีผลทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับไปเฉพาะในข้อหาความผิดต่อส่วนตัวเท่านั้น เช่น จำเลยบุกรุกเข้าไปในเคหสถานของผู้เสียหายเพื่อข่มขืนกระทำชำเราผู้เสียหาย และจำเลยได้กระทำการข่มขืนกระทำชำเราผู้เสียหายจนสำเร็จเช่นนี้ การถอนคำร้องทุกข์คงมีผลเฉพาะในความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราซึ่งอาจยอมความกันได้เท่านั้น ส่วนสิทธินำคดีอาญามาฟ้องในฐานบุกรุกยังไม่ระงับไป(เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3834/2528) 8. แม้ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนฟ้องในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ (ซึ่งทำไม่ได้) แต่ในคำร้องระบุว่า เนื่องจากผู้เสียหายและจำเลยตกลงกันได้แล้ว ผู้เสียหายไม่มีความประสงค์จะดำเนินคดีอาญาแก่จำเลยต่อไป เช่นนี้ แสดงว่าผู้เสียหายประสงค์จะขอถอนคำร้องทุกข์นั่นเอง แต่ใช้ข้อความผิดพลาดไปเป็นถอนฟ้อง สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป ศาลจำต้องจำหน่ายคดี (คำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 1241/2526) 9. ในกรณีที่ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ แล้วแต่ศาลล่างกลับพิพากษายกฟ้องแทนที่จำหน่ายคดี เช่นนี้ศาลสูงจะต้องพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างและสั่งจำหน่ายคดี (เทียบนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2689/2527) คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มีปัญหาว่า ศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้หรือไม่ ในกรณีที่อยู่ระหว่างอายุอุทธรณ์แต่ไม่มีอุทธรณ์เพราะอาจมีผู้เห็นว่า ผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาคดีแล้ว ศาลชั้นต้นไม่มีอำนาจสั่งคำร้องดังกล่าว แต่เป็นอำนาจของศาลอุทธรณ์ ซึ่งศาลฎีกาก็วินิจฉัยไว้ชัดเจนว่ากรณีนี้เป็นการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวก่อนคดีจะถึงที่สุด ศาลชั้นต้นจึงมีอำนาจอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้ มีปัญหาน่าคิดต่อไปว่าในกรณีเช่นนี้ศาลอุทธรณ์มีอำนาจจะสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้หรือไม่ในเมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ ซึ่งในทางปฏิบัติสำนวนก็คงมิได้ส่งไปยังศาลอุทธรณ์ ปัญหาข้อนี้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้ในคำสั่งคำร้องของศาลฎีกาที่ 1/2528 ว่าความผิดต่อส่วนตัว ผู้เสียหายขอถอนคำร้องทุกข์ภายในกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์ แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์ก็เป็นการถอนคำร้องทุกข์ก่อนคดีจะถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 35 วรรคสอง เมื่อจำเลยไม่คัดค้านศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ก็มีอำนาจสั่งได้ และศาลฎีกาในคดีดังกล่าวยังวินิจฉัยไปไกลถึงขนาดว่าเมื่อคดีขึ้นมาสู่ศาลฎีกาแล้ว ศาลฎีกาย่อมมีอำนาจอนุญาตให้ถอนคำร้องทุกข์ได้ ฉะนั้นในปัญหาเรื่องนี้อาจพอสรุปได้ว่า ก่อนคดีจะถึงที่สุดศาลย่อมมีอำนาจสั่งอนุญาตให้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ได้เสมอ ส่วนศาลใดจะมีอำนาจสั่งนั้นขึ้นอยู่กับว่าคดีนั้นอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลใด หากคดีนั้นอยู่ในระหว่างอุทธรณ์ ศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ย่อมมีอำนาจสั่งได้ นอกจากนั้นศาลฎีกายังมีอำนาจสั่งได้ด้วยหากคดีนั้นขึ้นมาสู่ศาลฎีกาแล้ว และหากคดีนั้นอยู่ในระหว่างฎีกาศาลชั้นต้นหรือศาลฎีกาย่อมมีอำนาจสั่งได้เช่นกัน. ปริญญา ดีผดุง.