คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1794/2492หลักกฎหมาย: การตั้งกรรมการเวนคืนตาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์นั้น แม้จะตั้งภายหลังกำหนด 3 เดือนก็เป็นกรรมการที่ชอบด้วยกฎหมาย การวางเงินค่าทำขวัญตามมาตรา 24 เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ หากรู้ตัวและตำแหน่งแหล่งที่ของผู้รับเงินค่าทำขวัญแล้ว จะขอวางเงินค่าทำขวัญไม่ได้ เงินค่าทำขวัญซึ่งตกลงกำหนดกันเอง หรืออนุญาโตตุลาการกำหนดให้แล้ว ผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่ยอมรับ จึงจะวางศาลได้ตามมาตรา 30 หากเป็นเงินที่โจทก์ไม่ได้ตกลงด้วย หรืออนุญาโตตุลาการไม่ได้กำหนดแล้ว จะวางศาลมิได้.ได้ความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนเพื่อใช้ในราชการกองทัพอากาศ ต่อมาอีก ๓ ปีรัฐบาลตั้งจำเลยที่ ๑,-๒,-๓ เป็นกรรมการเวนคืนฯ จำเลยที่ ๓ ได้มีหนังสือเสนอค่าทำขวัญ และค่าไม้ยืนต้นไปยังโจทก์ โจทก์ไม่ตกลงด้วย ทางฝ่ายกรรมการและฝ่ายโจทก์ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการ จำเลยที่ ๓ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลแขวง ขอวางเงินค่าทำขวัญดังกล่าวโดยอ้างเหตุว่าโจทก์ไม่มารับเงิน หรือหาตัวไม่พบ โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าจำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการ และการวาเงินไม่ชอบด้วยกฎหมาย และให้ใช้ค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า การวางเงินของจำเลยที่ ๓,๔ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย คำขออื่นให้ยก ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรมการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้จำเลยที่ ๓ ,๔ ใช้ค่าธรรมเนียม จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า มาตรา ๑๗ พ.ร.บ.เวนคืนฯ เป็นแต่บทเกี่ยวด้วยวิธีปฏิบัติในการแต่งตั้งกรรมการเวนคืนฯ เท่านั้น ไม่มีข้อความใดที่แสดงว่าหากไม่ตั้งใน ๓ เดือนนับแต่วันใช้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ แล้ว จะมีการตั้งกรรมการขึ้นไม่ได้ หรือจะทำให้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ นั้นสิ้นผลหรือยกเลิกไป เมื่อไม่มีบทบัญญัติไว้ชัดแจ้งอันจะทำให้ พ.ร.บ.สิ้นผลหรือยกเลิกอย่างใดเพราะการนี้แล้ว ก็จำต้องมีการปฏิบัติเพื่อให้เป็นผลสำเร็จตาม พ.ร.บ.การตั้งกรรมการในเรื่องนี้จึงไม่ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่วนเรื่องการวางเงินนั้น มาตรา ๒๔ เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ แต่เรื่องนี้โจทก์กล่าวในฟ้องว่า ฝ่ายจำเลยรู้ดีว่าโจทก์มีตัวอยู่และรู้ถึงตำแหน่งแหล่งที่ภูมิลำเนาของโจทก์ ซึ่งจำเลยไม่ปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามฟ้อง กรณีจึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๒๔ และคดีนี้ ฝ่ายโจทก์ไม่ตกลงด้วยในเรื่องค่าทำขวัญ และเงินค่าทำขวัญนั้นก็มิใช่เงินค่าทำขวัญที่อนุญาโตตุลาการกำหนด จึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๓๐ การวางเงินค่าทำขวัญจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย พิพากษาแก้ว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการไม่ถูกต้องตามกฎหมายและไม่มีสิทธิดำเนินการตาม พ.ร.บ.เวนคืนฯ เกี่ยวกับที่ดินของโจทก์นั้น ให้ยกเสีย นอกนั้นยืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1794/2492นายร้อยตำรวจโท ชัยยงค์ สวนะปรีดาโจทก์หลวงศรีราชบุรุษ (แปลง บุญศรี) ที่1,นายศรศักดิ์ สุวรรณเทศ ที่ 2, นายชด เหมจันทร์ ที่ 3, กองทัพอากาศ(โดยพลอากาศโทหลวงเทวฤทธิพันลึกเป็นผู้บัญชาการทหารอากาศ) ที่ 4ล. พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ม. 17, ม. 24, ม. 30.การตั้งกรรมการเวนคืนตาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์นั้น แม้จะตั้งภายหลังกำหนด 3 เดือนก็เป็นกรรมการที่ชอบด้วยกฎหมาย การวางเงินค่าทำขวัญตามมาตรา 24 เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ หากรู้ตัวและตำแหน่งแหล่งที่ของผู้รับเงินค่าทำขวัญแล้ว จะขอวางเงินค่าทำขวัญไม่ได้ เงินค่าทำขวัญซึ่งตกลงกำหนดกันเอง หรืออนุญาโตตุลาการกำหนดให้แล้ว ผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่ยอมรับ จึงจะวางศาลได้ตามมาตรา 30 หากเป็นเงินที่โจทก์ไม่ได้ตกลงด้วย หรืออนุญาโตตุลาการไม่ได้กำหนดแล้ว จะวางศาลมิได้.ได้ความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนเพื่อใช้ในราชการกองทัพอากาศ ต่อมาอีก ๓ ปีรัฐบาลตั้งจำเลยที่ ๑,-๒,-๓ เป็นกรรมการเวนคืนฯ จำเลยที่ ๓ ได้มีหนังสือเสนอค่าทำขวัญ และค่าไม้ยืนต้นไปยังโจทก์ โจทก์ไม่ตกลงด้วย ทางฝ่ายกรรมการและฝ่ายโจทก์ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการ จำเลยที่ ๓ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลแขวง ขอวางเงินค่าทำขวัญดังกล่าวโดยอ้างเหตุว่าโจทก์ไม่มารับเงิน หรือหาตัวไม่พบ โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าจำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการ และการวาเงินไม่ชอบด้วยกฎหมาย และให้ใช้ค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า การวางเงินของจำเลยที่ ๓,๔ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย คำขออื่นให้ยก ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรมการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้จำเลยที่ ๓ ,๔ ใช้ค่าธรรมเนียม จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า มาตรา ๑๗ พ.ร.บ.เวนคืนฯ เป็นแต่บทเกี่ยวด้วยวิธีปฏิบัติในการแต่งตั้งกรรมการเวนคืนฯ เท่านั้น ไม่มีข้อความใดที่แสดงว่าหากไม่ตั้งใน ๓ เดือนนับแต่วันใช้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ แล้ว จะมีการตั้งกรรมการขึ้นไม่ได้ หรือจะทำให้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ นั้นสิ้นผลหรือยกเลิกไป เมื่อไม่มีบทบัญญัติไว้ชัดแจ้งอันจะทำให้ พ.ร.บ.สิ้นผลหรือยกเลิกอย่างใดเพราะการนี้แล้ว ก็จำต้องมีการปฏิบัติเพื่อให้เป็นผลสำเร็จตาม พ.ร.บ.การตั้งกรรมการในเรื่องนี้จึงไม่ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่วนเรื่องการวางเงินนั้น มาตรา ๒๔ เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ แต่เรื่องนี้โจทก์กล่าวในฟ้องว่า ฝ่ายจำเลยรู้ดีว่าโจทก์มีตัวอยู่และรู้ถึงตำแหน่งแหล่งที่ภูมิลำเนาของโจทก์ ซึ่งจำเลยไม่ปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามฟ้อง กรณีจึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๒๔ และคดีนี้ ฝ่ายโจทก์ไม่ตกลงด้วยในเรื่องค่าทำขวัญ และเงินค่าทำขวัญนั้นก็มิใช่เงินค่าทำขวัญที่อนุญาโตตุลาการกำหนด จึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๓๐ การวางเงินค่าทำขวัญจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย พิพากษาแก้ว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการไม่ถูกต้องตามกฎหมายและไม่มีสิทธิดำเนินการตาม พ.ร.บ.เวนคืนฯ เกี่ยวกับที่ดินของโจทก์นั้น ให้ยกเสีย นอกนั้นยืน(ประวัติ ปัตตพงศ์-จำรูญเนติศาสตร์-ปรีชาวินิจฉัย)ศาลแพ่ง - หลวงสุทธิมนต์นฤนาทศาลอุทธรณ์ - หลวงวิเทสจรรยารักษ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ได้ความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนเพื่อใช้ในราชการกองทัพอากาศ ต่อมาอีก ๓ ปีรัฐบาลตั้งจำเลยที่ ๑,-๒,-๓ เป็นกรรมการเวนคืนฯ จำเลยที่ ๓ ได้มีหนังสือเสนอค่าทำขวัญ และค่าไม้ยืนต้นไปยังโจทก์ โจทก์ไม่ตกลงด้วย ทางฝ่ายกรรมการและฝ่ายโจทก์ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการ จำเลยที่ ๓ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลแขวง ขอวางเงินค่าทำขวัญดังกล่าวโดยอ้างเหตุว่าโจทก์ไม่มารับเงิน หรือหาตัวไม่พบ โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าจำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการ และการวาเงินไม่ชอบด้วยกฎหมาย และให้ใช้ค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า การวางเงินของจำเลยที่ ๓,๔ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย คำขออื่นให้ยก ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรมการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้จำเลยที่ ๓ ,๔ ใช้ค่าธรรมเนียม จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า มาตรา ๑๗ พ.ร.บ.เวนคืนฯ เป็นแต่บทเกี่ยวด้วยวิธีปฏิบัติในการแต่งตั้งกรรมการเวนคืนฯ เท่านั้น ไม่มีข้อความใดที่แสดงว่าหากไม่ตั้งใน ๓ เดือนนับแต่วันใช้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ แล้ว จะมีการตั้งกรรมการขึ้นไม่ได้ หรือจะทำให้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ นั้นสิ้นผลหรือยกเลิกไป เมื่อไม่มีบทบัญญัติไว้ชัดแจ้งอันจะทำให้ พ.ร.บ.สิ้นผลหรือยกเลิกอย่างใดเพราะการนี้แล้ว ก็จำต้องมีการปฏิบัติเพื่อให้เป็นผลสำเร็จตาม พ.ร.บ.การตั้งกรรมการในเรื่องนี้จึงไม่ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่วนเรื่องการวางเงินนั้น มาตรา ๒๔ เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ แต่เรื่องนี้โจทก์กล่าวในฟ้องว่า ฝ่ายจำเลยรู้ดีว่าโจทก์มีตัวอยู่และรู้ถึงตำแหน่งแหล่งที่ภูมิลำเนาของโจทก์ ซึ่งจำเลยไม่ปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามฟ้อง กรณีจึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๒๔ และคดีนี้ ฝ่ายโจทก์ไม่ตกลงด้วยในเรื่องค่าทำขวัญ และเงินค่าทำขวัญนั้นก็มิใช่เงินค่าทำขวัญที่อนุญาโตตุลาการกำหนด จึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๓๐ การวางเงินค่าทำขวัญจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย พิพากษาแก้ว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการไม่ถูกต้องตามกฎหมายและไม่มีสิทธิดำเนินการตาม พ.ร.บ.เวนคืนฯ เกี่ยวกับที่ดินของโจทก์นั้น ให้ยกเสีย นอกนั้นยืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1794/2492นายร้อยตำรวจโท ชัยยงค์ สวนะปรีดาโจทก์หลวงศรีราชบุรุษ (แปลง บุญศรี) ที่1,นายศรศักดิ์ สุวรรณเทศ ที่ 2, นายชด เหมจันทร์ ที่ 3, กองทัพอากาศ(โดยพลอากาศโทหลวงเทวฤทธิพันลึกเป็นผู้บัญชาการทหารอากาศ) ที่ 4ล. พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ม. 17, ม. 24, ม. 30.การตั้งกรรมการเวนคืนตาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์นั้น แม้จะตั้งภายหลังกำหนด 3 เดือนก็เป็นกรรมการที่ชอบด้วยกฎหมาย การวางเงินค่าทำขวัญตามมาตรา 24 เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ หากรู้ตัวและตำแหน่งแหล่งที่ของผู้รับเงินค่าทำขวัญแล้ว จะขอวางเงินค่าทำขวัญไม่ได้ เงินค่าทำขวัญซึ่งตกลงกำหนดกันเอง หรืออนุญาโตตุลาการกำหนดให้แล้ว ผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่ยอมรับ จึงจะวางศาลได้ตามมาตรา 30 หากเป็นเงินที่โจทก์ไม่ได้ตกลงด้วย หรืออนุญาโตตุลาการไม่ได้กำหนดแล้ว จะวางศาลมิได้.ได้ความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนเพื่อใช้ในราชการกองทัพอากาศ ต่อมาอีก ๓ ปีรัฐบาลตั้งจำเลยที่ ๑,-๒,-๓ เป็นกรรมการเวนคืนฯ จำเลยที่ ๓ ได้มีหนังสือเสนอค่าทำขวัญ และค่าไม้ยืนต้นไปยังโจทก์ โจทก์ไม่ตกลงด้วย ทางฝ่ายกรรมการและฝ่ายโจทก์ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการ จำเลยที่ ๓ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลแขวง ขอวางเงินค่าทำขวัญดังกล่าวโดยอ้างเหตุว่าโจทก์ไม่มารับเงิน หรือหาตัวไม่พบ โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่าจำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการ และการวาเงินไม่ชอบด้วยกฎหมาย และให้ใช้ค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า การวางเงินของจำเลยที่ ๓,๔ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย คำขออื่นให้ยก ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรมการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้จำเลยที่ ๓ ,๔ ใช้ค่าธรรมเนียม จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า มาตรา ๑๗ พ.ร.บ.เวนคืนฯ เป็นแต่บทเกี่ยวด้วยวิธีปฏิบัติในการแต่งตั้งกรรมการเวนคืนฯ เท่านั้น ไม่มีข้อความใดที่แสดงว่าหากไม่ตั้งใน ๓ เดือนนับแต่วันใช้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ แล้ว จะมีการตั้งกรรมการขึ้นไม่ได้ หรือจะทำให้ พ.ร.บ.เวนคืนฯ นั้นสิ้นผลหรือยกเลิกไป เมื่อไม่มีบทบัญญัติไว้ชัดแจ้งอันจะทำให้ พ.ร.บ.สิ้นผลหรือยกเลิกอย่างใดเพราะการนี้แล้ว ก็จำต้องมีการปฏิบัติเพื่อให้เป็นผลสำเร็จตาม พ.ร.บ.การตั้งกรรมการในเรื่องนี้จึงไม่ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่วนเรื่องการวางเงินนั้น มาตรา ๒๔ เป็นเรื่องหาตัวผู้รับเงินค่าทำขวัญไม่พบ แต่เรื่องนี้โจทก์กล่าวในฟ้องว่า ฝ่ายจำเลยรู้ดีว่าโจทก์มีตัวอยู่และรู้ถึงตำแหน่งแหล่งที่ภูมิลำเนาของโจทก์ ซึ่งจำเลยไม่ปฏิเสธ จึงต้องรับฟังตามฟ้อง กรณีจึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๒๔ และคดีนี้ ฝ่ายโจทก์ไม่ตกลงด้วยในเรื่องค่าทำขวัญ และเงินค่าทำขวัญนั้นก็มิใช่เงินค่าทำขวัญที่อนุญาโตตุลาการกำหนด จึงไม่ต้องด้วยมาตรา ๓๐ การวางเงินค่าทำขวัญจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย พิพากษาแก้ว่า ข้อที่โจทก์ขอให้ศาลแสดงว่า จำเลยที่ ๑,๒,๓ เป็นกรรมการไม่ถูกต้องตามกฎหมายและไม่มีสิทธิดำเนินการตาม พ.ร.บ.เวนคืนฯ เกี่ยวกับที่ดินของโจทก์นั้น ให้ยกเสีย นอกนั้นยืน(ประวัติ ปัตตพงศ์-จำรูญเนติศาสตร์-ปรีชาวินิจฉัย)ศาลแพ่ง - หลวงสุทธิมนต์นฤนาทศาลอุทธรณ์ - หลวงวิเทสจรรยารักษ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ