คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6489/2534หลักกฎหมาย: โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (LicensingAgreement) กับบริษัท ช.ซึ่งจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา โดยบริษัทช. อนุญาตให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้าเครื่องสำอางและเครื่องหอมภายใต้เครื่องหมายการค้าซึ่งบริษัทมีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นใช้ ทั้งจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตสินค้าตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว รวมทั้งการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ ตลอดจนจัดส่งผู้เชี่ยวชาญมาดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เป็นครั้งคราว โดยโจทก์ต้องจ่ายค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ให้บริษัท สัญญานี้โจทก์ทำกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทโดยตรง แต่หลังจากทำสัญญาแล้วสำนักงานสาขาประเทศไทยของบริษัท เป็นตัวแทนปฏิบัติตามพันธะ ดังกล่าว รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์สำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทจึงเป็นผู้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้บริษัทได้รับเงินค่าสิทธิในประเทศไทย และมีหน้าที่เสียภาษีตาม ป.รัษฎากร มาตรา 66กรณีมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 70 โจทก์ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง.โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินของจำเลยได้ประเมินให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่ายพร้อมเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน1,316,632.37 บาท อ้างว่าโจทก์จ่ายเงินค่าสิทธิให้บริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ และมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย แต่มิได้หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70(2) โจทก์อุทธรณ์ขอให้เพิกถอนการประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าการประเมินชอบแล้ว ให้ยกอุทธรณ์ โจทก์จึงฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยให้การว่า โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทดังกล่าวโดยตรง สำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องมิได้เป็นผู้ก่อให้เกิดเงินค่าสิทธิดังกล่าวในประเทศไทย โจทก์จึงมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามประมวลรัษฎากรมาตรา 70(2)เมื่อโจทก์มิได้หักและนำส่ง การประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จึงชอบแล้วศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความรับกันว่า บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด เป็นบริษัทจดทะเบียนนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา มีสำนักงานอยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา แต่ได้เข้ามาตั้งสาขาในประเทศไทยเมื่อปี 2502 มีสถานการค้าตั้งอยู่เลขที่226 ถนนนเรศ แขวงสี่พระยา เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร โดยจดทะเบียนพาณิชย์ต่อสำนักงานกลางทะเบียนพาณิชย์ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2502ประกอบธุรกิจการค้าและขายเครื่องสำอาง และจดทะเบียนการค้าต่อกรมสรรพากรเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2504 เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2521บริษัทดังกล่าวได้ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (Licensing Agreement)กับโจทก์ โดยยินยอมให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอม และเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้า วาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ และจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตเครื่องสำอางตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว ให้คำแนะนำทางด้านเทคนิคและความช่วยเหลืออื่น ๆ เพื่อให้โจทก์สามารถผลิตและบรรจุผลิตภัณฑ์ รวมทั้งการจัดส่งและคำอธิบายทั้งหลายที่เกี่ยวกับสูตรและคำแนะนำเกี่ยวกับการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรอุปกรณ์ ตลอดจนจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาเยี่ยมเยียนเพื่อดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เกี่ยวกับวิธีการผลิตและบรรจุเป็นครั้งคราวโดยโจทก์ต้องจ่ายเงินค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ ปรากฏตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ต่อมาในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2523 โจทก์ได้จ่ายเงินค่าสิทธิตามสัญญาเป็นเงิน 7,535,648.51บาท และในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2524 ได้จ่ายอีก 4,388,774.56 บาทรวม 2 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 11,924,423.07 บาท ให้แก่บริษัทดังกล่าวผ่านสาขาประเทศไทยโดยโจทก์ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามมาตรา 70(2) แห่งประมวลรัษฎากร เพราะเห็นว่าเป็นเงินได้อันเกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทดังกล่าวปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่า เงินค่าสิทธิในคดีนี้เป็นเงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้เกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยดังที่จำเลยอุทธรณ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์มีนายยิ่งยงโกมลมิศร์ กรรมการผู้จัดการโจทก์เป็นพยานเบิกความว่า ตามข้อตกลงให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ที่บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด ให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอมและเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้าวาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ โดยบริษัทดังกล่าวจะให้คำแนะนำในข้อปฏิบัติกรรมวิธีการผลิตสินค้าดังกล่าว รวมทั้งการช่วยเหลืออื่น ๆตลอดจนส่งผู้เชี่ยวชาญมาแนะนำโจทก์เป็นครั้งคราว ในการขอคำแนะนำตามสัญญานี้ โจทก์จะขอคำแนะนำผ่านสำนักงานสาขาประเทศไทย เมื่อได้รับคำแนะนำจากบริษัทดังกล่าวแล้วจะแจ้งให้โจทก์ทราบอีกต่อหนึ่งบางครั้งบริษัทดังกล่าวส่งผู้เชี่ยวชาญมาประจำที่สำนักงานสาขาประเทศไทย โจทก์จะขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่สำนักงานสาขาประเทศไทยโดยตรง สำหรับการชำระเงินค่าสิทธิ โจทก์ได้ชำระให้แก่สำนักงานสาขาประเทศไทยภายใน 90 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของแต่ละเดือน โดยรวมยอดขายและคำนวณค่าสิทธิเป็นอัตราร้อยละส่งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยตรวจสอบเมื่อถูกต้องสำนักงานสาขาก็จะส่งใบเสร็จรับเงินมาเรียกเก็บจากโจทก์ หากโจทก์เปลี่ยนแปลงราคาสินค้าก็ต้องแจ้งให้สำนักงานสาขาทราบ เพราะการเปลี่ยนแปลงจะกระทบต่อยอดขายและยอดเงินค่าสิทธิ โดยโจทก์มีเอกสารที่ใช้ในการติดต่อดังกล่าวเป็นพยานสนับสนุนคำเบิกความ คือ เอกสารหมาย จ.12เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวสาขาออสเตรเลียมีถึงเจ้าหน้าที่สำนักงานสาขาประเทศไทยแจ้งให้ทราบว่าจะส่งแบบสำหรับแป้งฝุ่นพอนด์สที่ได้รับจากสำนักงานใหญ่มาให้สำนักงานสาขาประเทศไทยต่อไป โดยสำเนาเทเล็กซ์ให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.18 และ จ.20 เป็นหนังสือของนายไมเคิล เจ.บลูท เจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2524 ถึงนายอีริค เฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ถามเรื่องส่งใบเรียกเก็บเงินค่าแม่พิมพ์ล่าช้าและแจ้งให้ทราบถึงสูตรที่ใช้ในการผลิตสินค้าเป็นสูตรที่ถูกต้องเอกสารหมาย จ.16 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 6 มีนาคม 2528 ของนายไมเคิล เจ.บลูท มีถึงเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกล แจ้งให้ทราบว่าได้ตรวจภาชนะบรรจุครีมถนอมผิวพบข้อบกพร่องเล็กน้อย ขออนุญาตให้โจทก์ใช้ผลิตต่อไปได้ โดยสำเนาให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.19 เป็นหนังสือของนายไมเคิลเจ.บลูท ลงวันที่ 6 มีนาคม 2524 มีถึงนายอีริค ไฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ทักท้วงเรื่องค่าใช้จ่ายในการออกของว่าสูงเกินไปเอกสารหมาย จ.17 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 25 มีนาคม 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกลมีถึงโจทก์เรื่องภาชนะที่ใช้บรรจุสินค้า โดยสำเนาถึงสำนักงานสาขาประเทศไทยด้วยเอกสารหมาย จ.24 ลงวันที่ 7 เมษายน 2524 และหมาย จ.25 ลงวันที่26 กุมภาพันธ์ 2534 เป็นหนังสือที่โจทก์แจ้งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยทราบถึงการเปลี่ยนแปลงราคาสินค้า และสำนักงานสาขาประเทศไทยมีหนังสือตามเอกสารหมาย จ.21 ลงวันที่ 31 กรกฎาคม 2534แจ้งให้บริษัทดังกล่าวทราบถึงการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าสิทธิ เอกสารเหล่านี้โจทก์ได้รับมาตามข้อพันธะในข้อสัญญา นายยิ่งยงพยานโจทก์เบิกความตามเอกสารในฐานะกรรมการผู้จัดการโจทก์ที่มีส่วนรู้เห็นจึงหาใช่พยานบอกเล่าดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในอุทธรณ์ไม่ข้อเท็จจริงตามเอกสารล้วนแต่แสดงถึงการดำเนินงานของสำนักงานสาขาประเทศไทยเกี่ยวกับการให้คำแนะนำการผลิตสินค้าตามสัญญาให้ใช้สิทธิ การติดต่อประสานงาน การควบคุม การกำหนดราคาสินค้าของโจทก์ การตรวจยอดจำหน่ายสินค้าของโจทก์ในแต่ละเดือน อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวปฏิบัติตามสัญญาได้ถูกต้องครบถ้วน ทำให้ได้เงินค่าสิทธิตามสัญญาจากโจทก์ เอกสารเหล่านี้มีผู้ลงชื่อในหนังสือและการประทับตราลงรับโดยถูกต้อง เป็นเหตุการณ์ที่เกิดในช่วงที่โจทก์ต้องชำระเงินค่าสิทธิในคดีนี้ เมื่อจำเลยมิได้นำสืบหักล้างว่าเอกสารเหล่านี้ไม่ถูกต้องอย่างไร จึงต้องฟังข้อเท็จจริงตามเอกสารนั้น ที่จำเลยโต้แย้งว่าบุคคลที่มีชื่อในเอกสารเหล่านั้นบางคนไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาประเทศไทย เพราะไม่มีรายชื่อเป็นลูกจ้างของสำนักงานสาขาประเทศไทยตามแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายนั้น ในข้อนี้นายยิ่งยงเบิกความแล้วว่านายไมเคิล เจ.บลูท เป็นเจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยที่บริษัทดังกล่าวส่งมาอยู่ที่สำนักงานสาขาชั่วคราวเพื่อคอยช่วยเหลือ แนะนำโจทก์ในการผลิตสินค้า ซึ่งตามเอกสารก็ปรากฏชัดว่านายไมเคิล เจ.บลูท ได้กระทำในฐานะเจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาซึ่งเป็นของบริษัทดังกล่าว นายไมเคิล เจ.บลูท อาจรับค่าจ้างจากสำนักงานใหญ่โดยตรงก็ได้ การไม่มีชื่อเป็นลูกจ้างในแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายไม่เป็นพิรุธ แม้โจทก์จะทำสัญญาให้ใช้สิทธิตามเอกสารหมาย จ.2 กับบริษัทดังกล่าวโดยตรงสำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องตอนทำสัญญาก็ตาม แต่การที่บริษัทดังกล่าวจะได้เงินค่าสิทธิตามสัญญา นอกจากจะต้องยอมให้โจทก์ผลิตสินค้าและใช้เครื่องหมายการค้าตามที่ระบุไว้แล้ว บริษัทดังกล่าวยังมีพันธะตามสัญญาข้อ 1ข. ที่จะต้องให้ความช่วยเหลือแนะนำ การจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ รวมทั้งจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาดูแลและให้คำแนะนำเป็นครั้งคราว ซึ่งบริษัทดังกล่าวก็ได้มอบหมายให้สำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นตัวแทนเพื่อปฏิบัติตามพันธะข้อนี้ รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์ อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิจากโจทก์โดยถูกต้องครบถ้วนด้วย มิใช่เพียงแต่การทำสัญญาอย่างเดียวเท่านั้นก็จะทำให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิอย่างครบถ้วนหรือสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นเพียงผู้รับเงินค่าสิทธิแทนเท่านั้นดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ คดีฟังได้ว่าสำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทดังกล่าวได้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้ได้เงินค่าสิทธินั้นในประเทศไทยซึ่งสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามประมวลรัษฎากร มาตรา 66 และสำนักงานสาขาประเทศไทยก็ได้เสียภาษีแล้ว กรณีนี้จึงมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70 โจทก์ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6489/2534บริษัท จาวาแมนูแฟคเจอริ่ง จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.รัษฎากร ม. 66, ม. 70โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (LicensingAgreement) กับบริษัท ช.ซึ่งจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา โดยบริษัทช. อนุญาตให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้าเครื่องสำอางและเครื่องหอมภายใต้เครื่องหมายการค้าซึ่งบริษัทมีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นใช้ ทั้งจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตสินค้าตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว รวมทั้งการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ ตลอดจนจัดส่งผู้เชี่ยวชาญมาดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เป็นครั้งคราว โดยโจทก์ต้องจ่ายค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ให้บริษัท สัญญานี้โจทก์ทำกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทโดยตรง แต่หลังจากทำสัญญาแล้วสำนักงานสาขาประเทศไทยของบริษัท เป็นตัวแทนปฏิบัติตามพันธะ ดังกล่าว รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์สำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทจึงเป็นผู้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้บริษัทได้รับเงินค่าสิทธิในประเทศไทย และมีหน้าที่เสียภาษีตาม ป.รัษฎากร มาตรา 66กรณีมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 70 โจทก์ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง.โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินของจำเลยได้ประเมินให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่ายพร้อมเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน1,316,632.37 บาท อ้างว่าโจทก์จ่ายเงินค่าสิทธิให้บริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ และมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย แต่มิได้หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70(2) โจทก์อุทธรณ์ขอให้เพิกถอนการประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าการประเมินชอบแล้ว ให้ยกอุทธรณ์ โจทก์จึงฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยให้การว่า โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทดังกล่าวโดยตรง สำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องมิได้เป็นผู้ก่อให้เกิดเงินค่าสิทธิดังกล่าวในประเทศไทย โจทก์จึงมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามประมวลรัษฎากรมาตรา 70(2)เมื่อโจทก์มิได้หักและนำส่ง การประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จึงชอบแล้วศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความรับกันว่า บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด เป็นบริษัทจดทะเบียนนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา มีสำนักงานอยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา แต่ได้เข้ามาตั้งสาขาในประเทศไทยเมื่อปี 2502 มีสถานการค้าตั้งอยู่เลขที่226 ถนนนเรศ แขวงสี่พระยา เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร โดยจดทะเบียนพาณิชย์ต่อสำนักงานกลางทะเบียนพาณิชย์ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2502ประกอบธุรกิจการค้าและขายเครื่องสำอาง และจดทะเบียนการค้าต่อกรมสรรพากรเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2504 เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2521บริษัทดังกล่าวได้ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (Licensing Agreement)กับโจทก์ โดยยินยอมให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอม และเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้า วาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ และจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตเครื่องสำอางตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว ให้คำแนะนำทางด้านเทคนิคและความช่วยเหลืออื่น ๆ เพื่อให้โจทก์สามารถผลิตและบรรจุผลิตภัณฑ์ รวมทั้งการจัดส่งและคำอธิบายทั้งหลายที่เกี่ยวกับสูตรและคำแนะนำเกี่ยวกับการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรอุปกรณ์ ตลอดจนจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาเยี่ยมเยียนเพื่อดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เกี่ยวกับวิธีการผลิตและบรรจุเป็นครั้งคราวโดยโจทก์ต้องจ่ายเงินค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ ปรากฏตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ต่อมาในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2523 โจทก์ได้จ่ายเงินค่าสิทธิตามสัญญาเป็นเงิน 7,535,648.51บาท และในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2524 ได้จ่ายอีก 4,388,774.56 บาทรวม 2 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 11,924,423.07 บาท ให้แก่บริษัทดังกล่าวผ่านสาขาประเทศไทยโดยโจทก์ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามมาตรา 70(2) แห่งประมวลรัษฎากร เพราะเห็นว่าเป็นเงินได้อันเกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทดังกล่าวปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่า เงินค่าสิทธิในคดีนี้เป็นเงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้เกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยดังที่จำเลยอุทธรณ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์มีนายยิ่งยงโกมลมิศร์ กรรมการผู้จัดการโจทก์เป็นพยานเบิกความว่า ตามข้อตกลงให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ที่บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด ให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอมและเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้าวาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ โดยบริษัทดังกล่าวจะให้คำแนะนำในข้อปฏิบัติกรรมวิธีการผลิตสินค้าดังกล่าว รวมทั้งการช่วยเหลืออื่น ๆตลอดจนส่งผู้เชี่ยวชาญมาแนะนำโจทก์เป็นครั้งคราว ในการขอคำแนะนำตามสัญญานี้ โจทก์จะขอคำแนะนำผ่านสำนักงานสาขาประเทศไทย เมื่อได้รับคำแนะนำจากบริษัทดังกล่าวแล้วจะแจ้งให้โจทก์ทราบอีกต่อหนึ่งบางครั้งบริษัทดังกล่าวส่งผู้เชี่ยวชาญมาประจำที่สำนักงานสาขาประเทศไทย โจทก์จะขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่สำนักงานสาขาประเทศไทยโดยตรง สำหรับการชำระเงินค่าสิทธิ โจทก์ได้ชำระให้แก่สำนักงานสาขาประเทศไทยภายใน 90 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของแต่ละเดือน โดยรวมยอดขายและคำนวณค่าสิทธิเป็นอัตราร้อยละส่งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยตรวจสอบเมื่อถูกต้องสำนักงานสาขาก็จะส่งใบเสร็จรับเงินมาเรียกเก็บจากโจทก์ หากโจทก์เปลี่ยนแปลงราคาสินค้าก็ต้องแจ้งให้สำนักงานสาขาทราบ เพราะการเปลี่ยนแปลงจะกระทบต่อยอดขายและยอดเงินค่าสิทธิ โดยโจทก์มีเอกสารที่ใช้ในการติดต่อดังกล่าวเป็นพยานสนับสนุนคำเบิกความ คือ เอกสารหมาย จ.12เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวสาขาออสเตรเลียมีถึงเจ้าหน้าที่สำนักงานสาขาประเทศไทยแจ้งให้ทราบว่าจะส่งแบบสำหรับแป้งฝุ่นพอนด์สที่ได้รับจากสำนักงานใหญ่มาให้สำนักงานสาขาประเทศไทยต่อไป โดยสำเนาเทเล็กซ์ให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.18 และ จ.20 เป็นหนังสือของนายไมเคิล เจ.บลูท เจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2524 ถึงนายอีริค เฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ถามเรื่องส่งใบเรียกเก็บเงินค่าแม่พิมพ์ล่าช้าและแจ้งให้ทราบถึงสูตรที่ใช้ในการผลิตสินค้าเป็นสูตรที่ถูกต้องเอกสารหมาย จ.16 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 6 มีนาคม 2528 ของนายไมเคิล เจ.บลูท มีถึงเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกล แจ้งให้ทราบว่าได้ตรวจภาชนะบรรจุครีมถนอมผิวพบข้อบกพร่องเล็กน้อย ขออนุญาตให้โจทก์ใช้ผลิตต่อไปได้ โดยสำเนาให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.19 เป็นหนังสือของนายไมเคิลเจ.บลูท ลงวันที่ 6 มีนาคม 2524 มีถึงนายอีริค ไฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ทักท้วงเรื่องค่าใช้จ่ายในการออกของว่าสูงเกินไปเอกสารหมาย จ.17 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 25 มีนาคม 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกลมีถึงโจทก์เรื่องภาชนะที่ใช้บรรจุสินค้า โดยสำเนาถึงสำนักงานสาขาประเทศไทยด้วยเอกสารหมาย จ.24 ลงวันที่ 7 เมษายน 2524 และหมาย จ.25 ลงวันที่26 กุมภาพันธ์ 2534 เป็นหนังสือที่โจทก์แจ้งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยทราบถึงการเปลี่ยนแปลงราคาสินค้า และสำนักงานสาขาประเทศไทยมีหนังสือตามเอกสารหมาย จ.21 ลงวันที่ 31 กรกฎาคม 2534แจ้งให้บริษัทดังกล่าวทราบถึงการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าสิทธิ เอกสารเหล่านี้โจทก์ได้รับมาตามข้อพันธะในข้อสัญญา นายยิ่งยงพยานโจทก์เบิกความตามเอกสารในฐานะกรรมการผู้จัดการโจทก์ที่มีส่วนรู้เห็นจึงหาใช่พยานบอกเล่าดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในอุทธรณ์ไม่ข้อเท็จจริงตามเอกสารล้วนแต่แสดงถึงการดำเนินงานของสำนักงานสาขาประเทศไทยเกี่ยวกับการให้คำแนะนำการผลิตสินค้าตามสัญญาให้ใช้สิทธิ การติดต่อประสานงาน การควบคุม การกำหนดราคาสินค้าของโจทก์ การตรวจยอดจำหน่ายสินค้าของโจทก์ในแต่ละเดือน อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวปฏิบัติตามสัญญาได้ถูกต้องครบถ้วน ทำให้ได้เงินค่าสิทธิตามสัญญาจากโจทก์ เอกสารเหล่านี้มีผู้ลงชื่อในหนังสือและการประทับตราลงรับโดยถูกต้อง เป็นเหตุการณ์ที่เกิดในช่วงที่โจทก์ต้องชำระเงินค่าสิทธิในคดีนี้ เมื่อจำเลยมิได้นำสืบหักล้างว่าเอกสารเหล่านี้ไม่ถูกต้องอย่างไร จึงต้องฟังข้อเท็จจริงตามเอกสารนั้น ที่จำเลยโต้แย้งว่าบุคคลที่มีชื่อในเอกสารเหล่านั้นบางคนไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาประเทศไทย เพราะไม่มีรายชื่อเป็นลูกจ้างของสำนักงานสาขาประเทศไทยตามแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายนั้น ในข้อนี้นายยิ่งยงเบิกความแล้วว่านายไมเคิล เจ.บลูท เป็นเจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยที่บริษัทดังกล่าวส่งมาอยู่ที่สำนักงานสาขาชั่วคราวเพื่อคอยช่วยเหลือ แนะนำโจทก์ในการผลิตสินค้า ซึ่งตามเอกสารก็ปรากฏชัดว่านายไมเคิล เจ.บลูท ได้กระทำในฐานะเจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาซึ่งเป็นของบริษัทดังกล่าว นายไมเคิล เจ.บลูท อาจรับค่าจ้างจากสำนักงานใหญ่โดยตรงก็ได้ การไม่มีชื่อเป็นลูกจ้างในแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายไม่เป็นพิรุธ แม้โจทก์จะทำสัญญาให้ใช้สิทธิตามเอกสารหมาย จ.2 กับบริษัทดังกล่าวโดยตรงสำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องตอนทำสัญญาก็ตาม แต่การที่บริษัทดังกล่าวจะได้เงินค่าสิทธิตามสัญญา นอกจากจะต้องยอมให้โจทก์ผลิตสินค้าและใช้เครื่องหมายการค้าตามที่ระบุไว้แล้ว บริษัทดังกล่าวยังมีพันธะตามสัญญาข้อ 1ข. ที่จะต้องให้ความช่วยเหลือแนะนำ การจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ รวมทั้งจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาดูแลและให้คำแนะนำเป็นครั้งคราว ซึ่งบริษัทดังกล่าวก็ได้มอบหมายให้สำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นตัวแทนเพื่อปฏิบัติตามพันธะข้อนี้ รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์ อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิจากโจทก์โดยถูกต้องครบถ้วนด้วย มิใช่เพียงแต่การทำสัญญาอย่างเดียวเท่านั้นก็จะทำให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิอย่างครบถ้วนหรือสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นเพียงผู้รับเงินค่าสิทธิแทนเท่านั้นดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ คดีฟังได้ว่าสำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทดังกล่าวได้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้ได้เงินค่าสิทธินั้นในประเทศไทยซึ่งสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามประมวลรัษฎากร มาตรา 66 และสำนักงานสาขาประเทศไทยก็ได้เสียภาษีแล้ว กรณีนี้จึงมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70 โจทก์ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง..."พิพากษายืน.(เพ็ง เพ็งนิติ-ก้าน อันนานนท์-จรัส อุดมวรชาติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการเสียภาษีของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ (ต่อไปจะเรียกว่า "บริษัทต่างประเทศ")มีทั้งกรณีประกอบกิจการในประเทศไทยและกรณีมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย กรณีประกอบกิจการในประเทศไทยนั้น ถ้าเป็นภาษีเงินได้บริษัทต่างประเทศจะต้องเสียจากกำไรสุทธิที่ได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในประเทศไทยในรอบระยะเวลาบัญชีในอัตราร้อยละ 30(เดิมเสียในอัตราร้อยละ 35 แต่รอบระยะเวลาบัญชีซึ่งเริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2535 เป็นต้นไปให้เสียในอัตราร้อยละ 30) เว้นแต่ไม่สามารถจะคำนวณกำไรสุทธิได้จึงขอเสียจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายในอัตราร้อยละ 5(ประมวลรัษฎากร มาตรา 66,76 ทวิ) สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มนั้นบริษัทต่างประเทศที่ประกอบกิจการในประเทศไทยจะต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เว้นแต่เป็นการเข้ามาประกอบกิจการเป็นครั้งคราว จึงจะไม่ต้องจดทะเบียน(ประมวลรัษฎากร มาตรา 85/3(1)) แต่กรณีไม่ได้จดทะเบียนนี้ผู้จ่ายเงินค่าซื้อสินค้าหรือค่าบริการมีหน้าที่นำส่งเงินภาษีมูลค่าเพิ่มร้อยละ 7 ที่บริษัทต่างประเทศมีหน้าที่เสีย พร้อมยื่นรายการตามแบบ ณ ที่ว่าการอำเภอหรือเขตท้องที่ภายในวันที่ 7ของเดือนถัดไป มิฉะนั้น ผู้จ่ายเงินจะต้องรับผิดร่วมกับบริษัทต่างประเทศในการเสียภาษีที่ต้องชำระ (ประมวลรัษฎากร มาตรา83/6(1),82/13) ส่วนกรณีมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยนั้น ถ้าเป็นภาษีเงินได้บริษัทต่างประเทศจะต้องเสียก็ต่อเมื่อมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(2)(3)(4)(5) หรือ (6) ที่จ่ายจากหรือในประเทศไทยโดยผู้จ่ายเงินได้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งที่ว่าการอำเภอหรือเขตท้องที่ พร้อมยื่นรายการตามแบบภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป มิฉะนั้น ผู้จ่ายเงินได้จะต้องรับผิดร่วมกับบริษัทต่างประเทศในการเสียภาษีต้องชำระ อัตราภาษีที่จะต้องหักและนำส่งนั้นเดิมร้อยละ 25 ของเงินได้ซึ่งหักค่าใช้จ่ายแล้วหรือหักค่าใช้จ่ายไม่ได้ แล้วแต่กรณีแต่ตั้งวันที่ 1 มกราคม 2535 เป็นต้นไปคงหักและนำส่งในอัตราร้อยละ 15 เว้นแต่เงินได้พึงประเมินตามมาตรา40(4)(ข) ให้หักและนำส่งในอัตราร้อยละ 10(ประมวลรัษฎากร มาตรา 70)สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มนั้นบริษัทต่างประเทศจะต้องเสียหรือไม่ต้องพิจารณาประมวลรัษฎากร มาตรา 82/13 เป็นสำคัญ เช่นบริษัทต่างประเทศซึ่งมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยได้รับจ้างออกแบบโรงงานให้บริษัทไทย เสร็จแล้วส่งแบบนั้นมาให้บริษัทไทยใช้สร้างโรงงาน บริษัทไทยจ่ายเงินค่าแบบให้ เช่นนี้บริษัทต่างประเทศจะต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 7 ของเงินค่าแบบที่ได้รับเพราะถือเป็นการให้บริการจากต่างประเทศและได้มีการใช้บริการนั้นในประเทศตามที่มาตรา 82/13 ได้บัญญัติไว้ และกรณีนี้มาตรา 83/6(2)กำหนดให้ผู้จ่ายเงินค่าบริการมีหน้าที่นำส่งเงินภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 7 ตามที่บริษัทต่างประเทศจะต้องเสีย พร้อมยื่นรายการตามแบบ ณ ที่ว่าการอำเภอหรือเขตท้องที่ภายในวันที่ 7ของเดือนถัดไป มิฉะนั้นผู้จ่ายเงินค่าบริการจะต้องรับผิดร่วมกับบริษัทต่างประเทศในการเสียภาษีที่ต้องชำระ ขอให้สังเกตว่ากรณีมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยนั้นบริษัทต่างประเทศจะต้องเสียภาษีเงินได้ต่อเมื่อมีเงินได้พึงประเมินประเภทใดประเภทหนึ่งหรือหลายประเภทตามมาตรา 40(2) ถึง (6)เท่านั้น จึงต่างกับกรณีประกอบกิจการในประเทศไทยที่ไม่มีข้อจำกัดว่าจะต้องมีเงินได้พึงประเมินประเภทใดประเภทหนึ่งหรือหลายประเภทดังกล่าวเท่านั้นจึงจะต้องเสียภาษี ฉะนั้น แม้จะมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(7) หรือ (8) ก็ต้องเสียภาษี มีข้อสังเกตต่อไปว่า กรณีประกอบกิจการในประเทศไทยนั้นเงินได้ที่จะนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีนั้นจะต้องเกิดจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทย เพราะมาตรา 66 วรรคสอง ใช้ถ้อยคำว่า "ให้เสียภาษีในกำไรสุทธิจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทย" ดังนั้นเงินได้ใดแม้จะจ่ายจากประเทศไทย แต่มิได้เกิดจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทยแล้ว เงินได้นั้นก็ไม่ต้องนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี แต่ถ้าเงินได้ใดเกิดจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทยแล้วแม้จะจ่ายกันนอกประเทศไทยก็ต้องนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี คดีนี้บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด ซึ่งจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายประเทศแคนาดาได้ทำสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ (LicensingAgreement) กับโจทก์โดยอนุญาตให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้าเครื่องสำอางและเครื่องหอมภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้าวาสเซอลีนพอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นใช้ ทั้งจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตสินค้าตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว รวมทั้งการจัดซื้อและการติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ ตลอดจนจัดส่งผู้เชี่ยวชาญมาดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เป็นครั้งคราว ค่าตอบแทนที่โจทก์จ่ายให้บริษัทดังกล่าวจึงถือเป็นเงินค่าสิทธิอันเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(3) ถ้าเงินค่าสิทธิดังกล่าวเกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทดังกล่าว โจทก์ก็ไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษีณ ที่จ่ายและนำส่งแต่อย่างใด แต่ในกรณีตรงกันข้ามถ้ามิได้เกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทย โจทก์ก็มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 ก่อนคดีนี้เคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3867/2531 วินิจฉัยว่า"บริษัท ฮ. ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศได้ส่งผู้เชี่ยวชาญมาให้ความช่วยเหลือทางเทคนิคแก่โจทก์ในการผลิตกระดาษตามสัญญาที่บริษัท ฮ. ทำไว้กับโจทก์ โดยส่งผู้เชี่ยวชาญ 15 คน เข้ามาประจำ ณ โรงงานโจทก์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2519 ถึง 2522 บริษัท ฮ.ได้รับเงินค่าธรรมเนียมในการช่วยเหลือดังกล่าว ดังนี้ การที่บริษัท ฮ. ให้ความช่วยเหลือแก่โจทก์มิได้เป็นการประกอบกิจการของบริษัท ฮ. ในประเทศไทย แต่เป็นการให้ความช่วยเหลือแก่โจทก์ในการประกอบกิจการของโจทก์เอง จึงไม่อาจถือได้ว่าบริษัท ฮ.ประกอบกิจการในประเทศไทยโดยมีลูกจ้างหรือผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิแต่บริษัท ฮ. ได้รับเงินได้พึงประเมิน ตามมาตรา 40(3) ที่จ่ายจากประเทศไทย เพราะเงินดังกล่าวเป็นค่าสิทธิตามความหมายของอนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่น เพื่อเว้นการเก็บภาษีซ้อนและการป้องกันการเลี่ยงรัษฎากรในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีเก็บจากเงินได้ ข้อ 8(2) โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องเสียภาษี หัก ณ ที่จ่ายนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70(2) ประกอบอนุสัญญาดังกล่าวข้อ 8(1) และ (2)" คดีดังกล่าวศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 แต่คดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตราดังกล่าว เหตุใดจึงวินิจฉัยแตกต่างกัน ทั้ง ๆ ที่เงินค่าตอบแทนที่โจทก์ทั้งสองคดีจ่ายให้บริษัทต่างประเทศเป็นเงินค่าสิทธิเหมือนกัน และต่างก็มีการส่งผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศเข้ามาทำงานให้โจทก์ทั้งสองในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งคดีดังกล่าวส่งเข้ามาถึง 15 คน ประจำอยู่ที่โรงงานโจทก์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2519 ถึง 2522 แต่คดีนี้ส่งเข้ามาเป็นครั้งคราว แต่คดีดังกล่าวศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่าบริษัท ฮ. มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย เหตุที่ศาลฎีกาวินิจฉัยแตกต่างกัน เพราะคดีดังกล่าวประเด็นมีว่าบริษัท ฮ. ประกอบกิจการในประเทศไทยหรือไม่ หากประกอบกิจการในประเทศไทย โจทก์ในคดีดังกล่าวก็ไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณที่จ่ายและนำส่ง แต่ถ้ามิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย โจทก์ก็มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง ซึ่งในที่สุดศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่าการส่งผู้เชี่ยวชาญเข้ามานั้นมิได้เป็นการประกอบกิจการของบริษัท ฮ. ในประเทศไทย แต่เป็นการให้ความช่วยเหลือแก่โจทก์ในการประกอบกิจการของโจทก์เอง จึงไม่อาจถือว่าบริษัท ฮ. ประกอบกิจการในประเทศไทย โดยมีลูกจ้างหรือผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 76 ทวิ โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 แต่คดีนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าบริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ลจำกัด มีสำนักงานสาขาในประเทศไทย จึงเป็นบริษัทต่างประเทศที่ประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 66 ประเด็นจึงมีเพียงว่าเงินค่าสิทธิที่บริษัทดังกล่าวได้รับจากโจทก์นั้นเกิดจากการกระทำของสำนักงานสาขาในประเทศไทยหรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าหลังจากทำสัญญากันแล้วบริษัทดังกล่าวได้มอบหมายให้สำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นตัวแทนปฏิบัติตามพันธะระหว่างบริษัทกับโจทก์ สำนักงานสาขาประเทศไทยได้ดำเนินการตามพันธะดังกล่าวจนโจทก์จ่ายค่าสิทธิให้ตามสัญญา ค่าสิทธิที่ได้รับจึงเกิดจากการกระทำของสำนักงานสาขาประเทศไทย ถือเป็นเงินได้ที่เกิดจากการประกอบกิจการของสำนักงานสาขาประเทศไทย เข้าลักษณะตามมาตรา 66 มิใช่มาตรา 70 โจทก์จึงไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษีณ ที่จ่ายและนำส่ง จากคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองฉบับอาจสรุปได้ว่าสัญญาที่คู่สัญญาในประเทศไทยจะต้องจ่ายเงินค่าสิทธิให้แก่บริษัทต่างประเทศนั้นแม้บริษัทต่างประเทศจะส่งผู้เชี่ยวชาญเข้ามาประจำทำงานให้ตามสัญญา ก็ไม่อาจถือว่าบริษัทต่างประเทศประกอบกิจการในประเทศไทยโดยมีลูกจ้าง หรือผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 76 ทวิ ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 แต่ถ้าข้อเท็จจริงแล้วเปลี่ยนเป็นว่าบริษัทต่างประเทศนั้นมีสำนักงานสาขาอยู่ในประเทศไทยและกระทำการจนเป็นเหตุให้บริษัทของตนได้รับเงินค่าสิทธิ เงินค่าสิทธินั้นก็เป็นเงินได้จากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทต่างประเทศตามมาตรา 66 ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง อย่างไรก็ตามหากการปฏิบัติตามสัญญาเป็นการกระทำของสำนักงานใหญ่หรือสำนักงานสาขาในต่างประเทศ สำนักงานสาขาในประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องเงินค่าสิทธิที่ได้รับก็ไม่อาจถือเป็นเงินได้จากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทต่างประเทศ ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70. ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินของจำเลยได้ประเมินให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่ายพร้อมเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน1,316,632.37 บาท อ้างว่าโจทก์จ่ายเงินค่าสิทธิให้บริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ และมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย แต่มิได้หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70(2) โจทก์อุทธรณ์ขอให้เพิกถอนการประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าการประเมินชอบแล้ว ให้ยกอุทธรณ์ โจทก์จึงฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยให้การว่า โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทดังกล่าวโดยตรง สำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องมิได้เป็นผู้ก่อให้เกิดเงินค่าสิทธิดังกล่าวในประเทศไทย โจทก์จึงมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามประมวลรัษฎากรมาตรา 70(2)เมื่อโจทก์มิได้หักและนำส่ง การประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จึงชอบแล้วศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความรับกันว่า บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด เป็นบริษัทจดทะเบียนนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา มีสำนักงานอยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา แต่ได้เข้ามาตั้งสาขาในประเทศไทยเมื่อปี 2502 มีสถานการค้าตั้งอยู่เลขที่226 ถนนนเรศ แขวงสี่พระยา เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร โดยจดทะเบียนพาณิชย์ต่อสำนักงานกลางทะเบียนพาณิชย์ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2502ประกอบธุรกิจการค้าและขายเครื่องสำอาง และจดทะเบียนการค้าต่อกรมสรรพากรเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2504 เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2521บริษัทดังกล่าวได้ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (Licensing Agreement)กับโจทก์ โดยยินยอมให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอม และเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้า วาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ และจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตเครื่องสำอางตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว ให้คำแนะนำทางด้านเทคนิคและความช่วยเหลืออื่น ๆ เพื่อให้โจทก์สามารถผลิตและบรรจุผลิตภัณฑ์ รวมทั้งการจัดส่งและคำอธิบายทั้งหลายที่เกี่ยวกับสูตรและคำแนะนำเกี่ยวกับการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรอุปกรณ์ ตลอดจนจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาเยี่ยมเยียนเพื่อดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เกี่ยวกับวิธีการผลิตและบรรจุเป็นครั้งคราวโดยโจทก์ต้องจ่ายเงินค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ ปรากฏตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ต่อมาในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2523 โจทก์ได้จ่ายเงินค่าสิทธิตามสัญญาเป็นเงิน 7,535,648.51บาท และในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2524 ได้จ่ายอีก 4,388,774.56 บาทรวม 2 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 11,924,423.07 บาท ให้แก่บริษัทดังกล่าวผ่านสาขาประเทศไทยโดยโจทก์ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามมาตรา 70(2) แห่งประมวลรัษฎากร เพราะเห็นว่าเป็นเงินได้อันเกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทดังกล่าวปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่า เงินค่าสิทธิในคดีนี้เป็นเงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้เกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยดังที่จำเลยอุทธรณ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์มีนายยิ่งยงโกมลมิศร์ กรรมการผู้จัดการโจทก์เป็นพยานเบิกความว่า ตามข้อตกลงให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ที่บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด ให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอมและเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้าวาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ โดยบริษัทดังกล่าวจะให้คำแนะนำในข้อปฏิบัติกรรมวิธีการผลิตสินค้าดังกล่าว รวมทั้งการช่วยเหลืออื่น ๆตลอดจนส่งผู้เชี่ยวชาญมาแนะนำโจทก์เป็นครั้งคราว ในการขอคำแนะนำตามสัญญานี้ โจทก์จะขอคำแนะนำผ่านสำนักงานสาขาประเทศไทย เมื่อได้รับคำแนะนำจากบริษัทดังกล่าวแล้วจะแจ้งให้โจทก์ทราบอีกต่อหนึ่งบางครั้งบริษัทดังกล่าวส่งผู้เชี่ยวชาญมาประจำที่สำนักงานสาขาประเทศไทย โจทก์จะขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่สำนักงานสาขาประเทศไทยโดยตรง สำหรับการชำระเงินค่าสิทธิ โจทก์ได้ชำระให้แก่สำนักงานสาขาประเทศไทยภายใน 90 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของแต่ละเดือน โดยรวมยอดขายและคำนวณค่าสิทธิเป็นอัตราร้อยละส่งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยตรวจสอบเมื่อถูกต้องสำนักงานสาขาก็จะส่งใบเสร็จรับเงินมาเรียกเก็บจากโจทก์ หากโจทก์เปลี่ยนแปลงราคาสินค้าก็ต้องแจ้งให้สำนักงานสาขาทราบ เพราะการเปลี่ยนแปลงจะกระทบต่อยอดขายและยอดเงินค่าสิทธิ โดยโจทก์มีเอกสารที่ใช้ในการติดต่อดังกล่าวเป็นพยานสนับสนุนคำเบิกความ คือ เอกสารหมาย จ.12เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวสาขาออสเตรเลียมีถึงเจ้าหน้าที่สำนักงานสาขาประเทศไทยแจ้งให้ทราบว่าจะส่งแบบสำหรับแป้งฝุ่นพอนด์สที่ได้รับจากสำนักงานใหญ่มาให้สำนักงานสาขาประเทศไทยต่อไป โดยสำเนาเทเล็กซ์ให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.18 และ จ.20 เป็นหนังสือของนายไมเคิล เจ.บลูท เจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2524 ถึงนายอีริค เฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ถามเรื่องส่งใบเรียกเก็บเงินค่าแม่พิมพ์ล่าช้าและแจ้งให้ทราบถึงสูตรที่ใช้ในการผลิตสินค้าเป็นสูตรที่ถูกต้องเอกสารหมาย จ.16 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 6 มีนาคม 2528 ของนายไมเคิล เจ.บลูท มีถึงเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกล แจ้งให้ทราบว่าได้ตรวจภาชนะบรรจุครีมถนอมผิวพบข้อบกพร่องเล็กน้อย ขออนุญาตให้โจทก์ใช้ผลิตต่อไปได้ โดยสำเนาให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.19 เป็นหนังสือของนายไมเคิลเจ.บลูท ลงวันที่ 6 มีนาคม 2524 มีถึงนายอีริค ไฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ทักท้วงเรื่องค่าใช้จ่ายในการออกของว่าสูงเกินไปเอกสารหมาย จ.17 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 25 มีนาคม 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกลมีถึงโจทก์เรื่องภาชนะที่ใช้บรรจุสินค้า โดยสำเนาถึงสำนักงานสาขาประเทศไทยด้วยเอกสารหมาย จ.24 ลงวันที่ 7 เมษายน 2524 และหมาย จ.25 ลงวันที่26 กุมภาพันธ์ 2534 เป็นหนังสือที่โจทก์แจ้งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยทราบถึงการเปลี่ยนแปลงราคาสินค้า และสำนักงานสาขาประเทศไทยมีหนังสือตามเอกสารหมาย จ.21 ลงวันที่ 31 กรกฎาคม 2534แจ้งให้บริษัทดังกล่าวทราบถึงการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าสิทธิ เอกสารเหล่านี้โจทก์ได้รับมาตามข้อพันธะในข้อสัญญา นายยิ่งยงพยานโจทก์เบิกความตามเอกสารในฐานะกรรมการผู้จัดการโจทก์ที่มีส่วนรู้เห็นจึงหาใช่พยานบอกเล่าดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในอุทธรณ์ไม่ข้อเท็จจริงตามเอกสารล้วนแต่แสดงถึงการดำเนินงานของสำนักงานสาขาประเทศไทยเกี่ยวกับการให้คำแนะนำการผลิตสินค้าตามสัญญาให้ใช้สิทธิ การติดต่อประสานงาน การควบคุม การกำหนดราคาสินค้าของโจทก์ การตรวจยอดจำหน่ายสินค้าของโจทก์ในแต่ละเดือน อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวปฏิบัติตามสัญญาได้ถูกต้องครบถ้วน ทำให้ได้เงินค่าสิทธิตามสัญญาจากโจทก์ เอกสารเหล่านี้มีผู้ลงชื่อในหนังสือและการประทับตราลงรับโดยถูกต้อง เป็นเหตุการณ์ที่เกิดในช่วงที่โจทก์ต้องชำระเงินค่าสิทธิในคดีนี้ เมื่อจำเลยมิได้นำสืบหักล้างว่าเอกสารเหล่านี้ไม่ถูกต้องอย่างไร จึงต้องฟังข้อเท็จจริงตามเอกสารนั้น ที่จำเลยโต้แย้งว่าบุคคลที่มีชื่อในเอกสารเหล่านั้นบางคนไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาประเทศไทย เพราะไม่มีรายชื่อเป็นลูกจ้างของสำนักงานสาขาประเทศไทยตามแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายนั้น ในข้อนี้นายยิ่งยงเบิกความแล้วว่านายไมเคิล เจ.บลูท เป็นเจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยที่บริษัทดังกล่าวส่งมาอยู่ที่สำนักงานสาขาชั่วคราวเพื่อคอยช่วยเหลือ แนะนำโจทก์ในการผลิตสินค้า ซึ่งตามเอกสารก็ปรากฏชัดว่านายไมเคิล เจ.บลูท ได้กระทำในฐานะเจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาซึ่งเป็นของบริษัทดังกล่าว นายไมเคิล เจ.บลูท อาจรับค่าจ้างจากสำนักงานใหญ่โดยตรงก็ได้ การไม่มีชื่อเป็นลูกจ้างในแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายไม่เป็นพิรุธ แม้โจทก์จะทำสัญญาให้ใช้สิทธิตามเอกสารหมาย จ.2 กับบริษัทดังกล่าวโดยตรงสำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องตอนทำสัญญาก็ตาม แต่การที่บริษัทดังกล่าวจะได้เงินค่าสิทธิตามสัญญา นอกจากจะต้องยอมให้โจทก์ผลิตสินค้าและใช้เครื่องหมายการค้าตามที่ระบุไว้แล้ว บริษัทดังกล่าวยังมีพันธะตามสัญญาข้อ 1ข. ที่จะต้องให้ความช่วยเหลือแนะนำ การจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ รวมทั้งจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาดูแลและให้คำแนะนำเป็นครั้งคราว ซึ่งบริษัทดังกล่าวก็ได้มอบหมายให้สำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นตัวแทนเพื่อปฏิบัติตามพันธะข้อนี้ รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์ อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิจากโจทก์โดยถูกต้องครบถ้วนด้วย มิใช่เพียงแต่การทำสัญญาอย่างเดียวเท่านั้นก็จะทำให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิอย่างครบถ้วนหรือสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นเพียงผู้รับเงินค่าสิทธิแทนเท่านั้นดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ คดีฟังได้ว่าสำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทดังกล่าวได้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้ได้เงินค่าสิทธินั้นในประเทศไทยซึ่งสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามประมวลรัษฎากร มาตรา 66 และสำนักงานสาขาประเทศไทยก็ได้เสียภาษีแล้ว กรณีนี้จึงมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70 โจทก์ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6489/2534บริษัท จาวาแมนูแฟคเจอริ่ง จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.รัษฎากร ม. 66, ม. 70โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (LicensingAgreement) กับบริษัท ช.ซึ่งจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา โดยบริษัทช. อนุญาตให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้าเครื่องสำอางและเครื่องหอมภายใต้เครื่องหมายการค้าซึ่งบริษัทมีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นใช้ ทั้งจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตสินค้าตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว รวมทั้งการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ ตลอดจนจัดส่งผู้เชี่ยวชาญมาดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เป็นครั้งคราว โดยโจทก์ต้องจ่ายค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ให้บริษัท สัญญานี้โจทก์ทำกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทโดยตรง แต่หลังจากทำสัญญาแล้วสำนักงานสาขาประเทศไทยของบริษัท เป็นตัวแทนปฏิบัติตามพันธะ ดังกล่าว รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์สำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทจึงเป็นผู้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้บริษัทได้รับเงินค่าสิทธิในประเทศไทย และมีหน้าที่เสียภาษีตาม ป.รัษฎากร มาตรา 66กรณีมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 70 โจทก์ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง.โจทก์ฟ้องว่า เจ้าพนักงานประเมินของจำเลยได้ประเมินให้โจทก์ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่ายพร้อมเงินเพิ่มรวมเป็นเงิน1,316,632.37 บาท อ้างว่าโจทก์จ่ายเงินค่าสิทธิให้บริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ และมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย แต่มิได้หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70(2) โจทก์อุทธรณ์ขอให้เพิกถอนการประเมิน คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาแล้ววินิจฉัยว่าการประเมินชอบแล้ว ให้ยกอุทธรณ์ โจทก์จึงฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยให้การว่า โจทก์ทำสัญญาให้ใช้สิทธิกับสำนักงานใหญ่ของบริษัทดังกล่าวโดยตรง สำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องมิได้เป็นผู้ก่อให้เกิดเงินค่าสิทธิดังกล่าวในประเทศไทย โจทก์จึงมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามประมวลรัษฎากรมาตรา 70(2)เมื่อโจทก์มิได้หักและนำส่ง การประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จึงชอบแล้วศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ตามที่คู่ความรับกันว่า บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด เป็นบริษัทจดทะเบียนนิติบุคคลตามกฎหมายของประเทศแคนาดา มีสำนักงานอยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา แต่ได้เข้ามาตั้งสาขาในประเทศไทยเมื่อปี 2502 มีสถานการค้าตั้งอยู่เลขที่226 ถนนนเรศ แขวงสี่พระยา เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร โดยจดทะเบียนพาณิชย์ต่อสำนักงานกลางทะเบียนพาณิชย์ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2502ประกอบธุรกิจการค้าและขายเครื่องสำอาง และจดทะเบียนการค้าต่อกรมสรรพากรเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2504 เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2521บริษัทดังกล่าวได้ทำสัญญาให้ใช้สิทธิ (Licensing Agreement)กับโจทก์ โดยยินยอมให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอม และเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้า วาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ และจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตเครื่องสำอางตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว ให้คำแนะนำทางด้านเทคนิคและความช่วยเหลืออื่น ๆ เพื่อให้โจทก์สามารถผลิตและบรรจุผลิตภัณฑ์ รวมทั้งการจัดส่งและคำอธิบายทั้งหลายที่เกี่ยวกับสูตรและคำแนะนำเกี่ยวกับการจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรอุปกรณ์ ตลอดจนจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาเยี่ยมเยียนเพื่อดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เกี่ยวกับวิธีการผลิตและบรรจุเป็นครั้งคราวโดยโจทก์ต้องจ่ายเงินค่าตอบแทนคิดคำนวณจากยอดขายของโจทก์ ปรากฏตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ต่อมาในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2523 โจทก์ได้จ่ายเงินค่าสิทธิตามสัญญาเป็นเงิน 7,535,648.51บาท และในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2524 ได้จ่ายอีก 4,388,774.56 บาทรวม 2 รอบระยะเวลาบัญชีเป็นเงิน 11,924,423.07 บาท ให้แก่บริษัทดังกล่าวผ่านสาขาประเทศไทยโดยโจทก์ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งตามมาตรา 70(2) แห่งประมวลรัษฎากร เพราะเห็นว่าเป็นเงินได้อันเกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทดังกล่าวปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยมีว่า เงินค่าสิทธิในคดีนี้เป็นเงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้เกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยดังที่จำเลยอุทธรณ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์มีนายยิ่งยงโกมลมิศร์ กรรมการผู้จัดการโจทก์เป็นพยานเบิกความว่า ตามข้อตกลงให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ที่บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด ให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้า เครื่องหอมและเครื่องสำอางภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้าวาสเซอลีน พอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิให้ผู้อื่นใช้ได้ โดยบริษัทดังกล่าวจะให้คำแนะนำในข้อปฏิบัติกรรมวิธีการผลิตสินค้าดังกล่าว รวมทั้งการช่วยเหลืออื่น ๆตลอดจนส่งผู้เชี่ยวชาญมาแนะนำโจทก์เป็นครั้งคราว ในการขอคำแนะนำตามสัญญานี้ โจทก์จะขอคำแนะนำผ่านสำนักงานสาขาประเทศไทย เมื่อได้รับคำแนะนำจากบริษัทดังกล่าวแล้วจะแจ้งให้โจทก์ทราบอีกต่อหนึ่งบางครั้งบริษัทดังกล่าวส่งผู้เชี่ยวชาญมาประจำที่สำนักงานสาขาประเทศไทย โจทก์จะขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่สำนักงานสาขาประเทศไทยโดยตรง สำหรับการชำระเงินค่าสิทธิ โจทก์ได้ชำระให้แก่สำนักงานสาขาประเทศไทยภายใน 90 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของแต่ละเดือน โดยรวมยอดขายและคำนวณค่าสิทธิเป็นอัตราร้อยละส่งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยตรวจสอบเมื่อถูกต้องสำนักงานสาขาก็จะส่งใบเสร็จรับเงินมาเรียกเก็บจากโจทก์ หากโจทก์เปลี่ยนแปลงราคาสินค้าก็ต้องแจ้งให้สำนักงานสาขาทราบ เพราะการเปลี่ยนแปลงจะกระทบต่อยอดขายและยอดเงินค่าสิทธิ โดยโจทก์มีเอกสารที่ใช้ในการติดต่อดังกล่าวเป็นพยานสนับสนุนคำเบิกความ คือ เอกสารหมาย จ.12เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวสาขาออสเตรเลียมีถึงเจ้าหน้าที่สำนักงานสาขาประเทศไทยแจ้งให้ทราบว่าจะส่งแบบสำหรับแป้งฝุ่นพอนด์สที่ได้รับจากสำนักงานใหญ่มาให้สำนักงานสาขาประเทศไทยต่อไป โดยสำเนาเทเล็กซ์ให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.18 และ จ.20 เป็นหนังสือของนายไมเคิล เจ.บลูท เจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2524 ถึงนายอีริค เฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ถามเรื่องส่งใบเรียกเก็บเงินค่าแม่พิมพ์ล่าช้าและแจ้งให้ทราบถึงสูตรที่ใช้ในการผลิตสินค้าเป็นสูตรที่ถูกต้องเอกสารหมาย จ.16 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 6 มีนาคม 2528 ของนายไมเคิล เจ.บลูท มีถึงเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกล แจ้งให้ทราบว่าได้ตรวจภาชนะบรรจุครีมถนอมผิวพบข้อบกพร่องเล็กน้อย ขออนุญาตให้โจทก์ใช้ผลิตต่อไปได้ โดยสำเนาให้โจทก์ทราบด้วย เอกสารหมาย จ.19 เป็นหนังสือของนายไมเคิลเจ.บลูท ลงวันที่ 6 มีนาคม 2524 มีถึงนายอีริค ไฮเลสเทค ผู้จัดการโรงงานของโจทก์ทักท้วงเรื่องค่าใช้จ่ายในการออกของว่าสูงเกินไปเอกสารหมาย จ.17 เป็นเทเล็กซ์ ลงวันที่ 25 มีนาคม 2524 ของเจ้าหน้าที่บริษัทดังกล่าวประจำภาคตะวันออกไกลมีถึงโจทก์เรื่องภาชนะที่ใช้บรรจุสินค้า โดยสำเนาถึงสำนักงานสาขาประเทศไทยด้วยเอกสารหมาย จ.24 ลงวันที่ 7 เมษายน 2524 และหมาย จ.25 ลงวันที่26 กุมภาพันธ์ 2534 เป็นหนังสือที่โจทก์แจ้งให้สำนักงานสาขาประเทศไทยทราบถึงการเปลี่ยนแปลงราคาสินค้า และสำนักงานสาขาประเทศไทยมีหนังสือตามเอกสารหมาย จ.21 ลงวันที่ 31 กรกฎาคม 2534แจ้งให้บริษัทดังกล่าวทราบถึงการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าสิทธิ เอกสารเหล่านี้โจทก์ได้รับมาตามข้อพันธะในข้อสัญญา นายยิ่งยงพยานโจทก์เบิกความตามเอกสารในฐานะกรรมการผู้จัดการโจทก์ที่มีส่วนรู้เห็นจึงหาใช่พยานบอกเล่าดังที่จำเลยกล่าวอ้างมาในอุทธรณ์ไม่ข้อเท็จจริงตามเอกสารล้วนแต่แสดงถึงการดำเนินงานของสำนักงานสาขาประเทศไทยเกี่ยวกับการให้คำแนะนำการผลิตสินค้าตามสัญญาให้ใช้สิทธิ การติดต่อประสานงาน การควบคุม การกำหนดราคาสินค้าของโจทก์ การตรวจยอดจำหน่ายสินค้าของโจทก์ในแต่ละเดือน อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวปฏิบัติตามสัญญาได้ถูกต้องครบถ้วน ทำให้ได้เงินค่าสิทธิตามสัญญาจากโจทก์ เอกสารเหล่านี้มีผู้ลงชื่อในหนังสือและการประทับตราลงรับโดยถูกต้อง เป็นเหตุการณ์ที่เกิดในช่วงที่โจทก์ต้องชำระเงินค่าสิทธิในคดีนี้ เมื่อจำเลยมิได้นำสืบหักล้างว่าเอกสารเหล่านี้ไม่ถูกต้องอย่างไร จึงต้องฟังข้อเท็จจริงตามเอกสารนั้น ที่จำเลยโต้แย้งว่าบุคคลที่มีชื่อในเอกสารเหล่านั้นบางคนไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาประเทศไทย เพราะไม่มีรายชื่อเป็นลูกจ้างของสำนักงานสาขาประเทศไทยตามแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายนั้น ในข้อนี้นายยิ่งยงเบิกความแล้วว่านายไมเคิล เจ.บลูท เป็นเจ้าหน้าที่ชั้นสูงของสำนักงานสาขาประเทศไทยที่บริษัทดังกล่าวส่งมาอยู่ที่สำนักงานสาขาชั่วคราวเพื่อคอยช่วยเหลือ แนะนำโจทก์ในการผลิตสินค้า ซึ่งตามเอกสารก็ปรากฏชัดว่านายไมเคิล เจ.บลูท ได้กระทำในฐานะเจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาขาซึ่งเป็นของบริษัทดังกล่าว นายไมเคิล เจ.บลูท อาจรับค่าจ้างจากสำนักงานใหญ่โดยตรงก็ได้ การไม่มีชื่อเป็นลูกจ้างในแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายไม่เป็นพิรุธ แม้โจทก์จะทำสัญญาให้ใช้สิทธิตามเอกสารหมาย จ.2 กับบริษัทดังกล่าวโดยตรงสำนักงานสาขาประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องตอนทำสัญญาก็ตาม แต่การที่บริษัทดังกล่าวจะได้เงินค่าสิทธิตามสัญญา นอกจากจะต้องยอมให้โจทก์ผลิตสินค้าและใช้เครื่องหมายการค้าตามที่ระบุไว้แล้ว บริษัทดังกล่าวยังมีพันธะตามสัญญาข้อ 1ข. ที่จะต้องให้ความช่วยเหลือแนะนำ การจัดซื้อและติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ รวมทั้งจัดให้มีบุคลากรผู้ทรงคุณวุฒิมาดูแลและให้คำแนะนำเป็นครั้งคราว ซึ่งบริษัทดังกล่าวก็ได้มอบหมายให้สำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นตัวแทนเพื่อปฏิบัติตามพันธะข้อนี้ รวมทั้งการตรวจสอบยอดขายและการเปลี่ยนแปลงราคาขายของโจทก์ อันเป็นเหตุให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิจากโจทก์โดยถูกต้องครบถ้วนด้วย มิใช่เพียงแต่การทำสัญญาอย่างเดียวเท่านั้นก็จะทำให้บริษัทดังกล่าวได้เงินค่าสิทธิอย่างครบถ้วนหรือสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นเพียงผู้รับเงินค่าสิทธิแทนเท่านั้นดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ คดีฟังได้ว่าสำนักงานสาขาประเทศไทยอันเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทดังกล่าวได้กระทำกิจการอันเป็นเหตุให้ได้เงินค่าสิทธินั้นในประเทศไทยซึ่งสำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามประมวลรัษฎากร มาตรา 66 และสำนักงานสาขาประเทศไทยก็ได้เสียภาษีแล้ว กรณีนี้จึงมิใช่เงินได้ของนิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70 โจทก์ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง..."พิพากษายืน.(เพ็ง เพ็งนิติ-ก้าน อันนานนท์-จรัส อุดมวรชาติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการเสียภาษีของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ (ต่อไปจะเรียกว่า "บริษัทต่างประเทศ")มีทั้งกรณีประกอบกิจการในประเทศไทยและกรณีมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย กรณีประกอบกิจการในประเทศไทยนั้น ถ้าเป็นภาษีเงินได้บริษัทต่างประเทศจะต้องเสียจากกำไรสุทธิที่ได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในประเทศไทยในรอบระยะเวลาบัญชีในอัตราร้อยละ 30(เดิมเสียในอัตราร้อยละ 35 แต่รอบระยะเวลาบัญชีซึ่งเริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2535 เป็นต้นไปให้เสียในอัตราร้อยละ 30) เว้นแต่ไม่สามารถจะคำนวณกำไรสุทธิได้จึงขอเสียจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายในอัตราร้อยละ 5(ประมวลรัษฎากร มาตรา 66,76 ทวิ) สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มนั้นบริษัทต่างประเทศที่ประกอบกิจการในประเทศไทยจะต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เว้นแต่เป็นการเข้ามาประกอบกิจการเป็นครั้งคราว จึงจะไม่ต้องจดทะเบียน(ประมวลรัษฎากร มาตรา 85/3(1)) แต่กรณีไม่ได้จดทะเบียนนี้ผู้จ่ายเงินค่าซื้อสินค้าหรือค่าบริการมีหน้าที่นำส่งเงินภาษีมูลค่าเพิ่มร้อยละ 7 ที่บริษัทต่างประเทศมีหน้าที่เสีย พร้อมยื่นรายการตามแบบ ณ ที่ว่าการอำเภอหรือเขตท้องที่ภายในวันที่ 7ของเดือนถัดไป มิฉะนั้น ผู้จ่ายเงินจะต้องรับผิดร่วมกับบริษัทต่างประเทศในการเสียภาษีที่ต้องชำระ (ประมวลรัษฎากร มาตรา83/6(1),82/13) ส่วนกรณีมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยนั้น ถ้าเป็นภาษีเงินได้บริษัทต่างประเทศจะต้องเสียก็ต่อเมื่อมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(2)(3)(4)(5) หรือ (6) ที่จ่ายจากหรือในประเทศไทยโดยผู้จ่ายเงินได้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งที่ว่าการอำเภอหรือเขตท้องที่ พร้อมยื่นรายการตามแบบภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป มิฉะนั้น ผู้จ่ายเงินได้จะต้องรับผิดร่วมกับบริษัทต่างประเทศในการเสียภาษีต้องชำระ อัตราภาษีที่จะต้องหักและนำส่งนั้นเดิมร้อยละ 25 ของเงินได้ซึ่งหักค่าใช้จ่ายแล้วหรือหักค่าใช้จ่ายไม่ได้ แล้วแต่กรณีแต่ตั้งวันที่ 1 มกราคม 2535 เป็นต้นไปคงหักและนำส่งในอัตราร้อยละ 15 เว้นแต่เงินได้พึงประเมินตามมาตรา40(4)(ข) ให้หักและนำส่งในอัตราร้อยละ 10(ประมวลรัษฎากร มาตรา 70)สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มนั้นบริษัทต่างประเทศจะต้องเสียหรือไม่ต้องพิจารณาประมวลรัษฎากร มาตรา 82/13 เป็นสำคัญ เช่นบริษัทต่างประเทศซึ่งมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยได้รับจ้างออกแบบโรงงานให้บริษัทไทย เสร็จแล้วส่งแบบนั้นมาให้บริษัทไทยใช้สร้างโรงงาน บริษัทไทยจ่ายเงินค่าแบบให้ เช่นนี้บริษัทต่างประเทศจะต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 7 ของเงินค่าแบบที่ได้รับเพราะถือเป็นการให้บริการจากต่างประเทศและได้มีการใช้บริการนั้นในประเทศตามที่มาตรา 82/13 ได้บัญญัติไว้ และกรณีนี้มาตรา 83/6(2)กำหนดให้ผู้จ่ายเงินค่าบริการมีหน้าที่นำส่งเงินภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 7 ตามที่บริษัทต่างประเทศจะต้องเสีย พร้อมยื่นรายการตามแบบ ณ ที่ว่าการอำเภอหรือเขตท้องที่ภายในวันที่ 7ของเดือนถัดไป มิฉะนั้นผู้จ่ายเงินค่าบริการจะต้องรับผิดร่วมกับบริษัทต่างประเทศในการเสียภาษีที่ต้องชำระ ขอให้สังเกตว่ากรณีมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทยนั้นบริษัทต่างประเทศจะต้องเสียภาษีเงินได้ต่อเมื่อมีเงินได้พึงประเมินประเภทใดประเภทหนึ่งหรือหลายประเภทตามมาตรา 40(2) ถึง (6)เท่านั้น จึงต่างกับกรณีประกอบกิจการในประเทศไทยที่ไม่มีข้อจำกัดว่าจะต้องมีเงินได้พึงประเมินประเภทใดประเภทหนึ่งหรือหลายประเภทดังกล่าวเท่านั้นจึงจะต้องเสียภาษี ฉะนั้น แม้จะมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(7) หรือ (8) ก็ต้องเสียภาษี มีข้อสังเกตต่อไปว่า กรณีประกอบกิจการในประเทศไทยนั้นเงินได้ที่จะนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีนั้นจะต้องเกิดจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทย เพราะมาตรา 66 วรรคสอง ใช้ถ้อยคำว่า "ให้เสียภาษีในกำไรสุทธิจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทย" ดังนั้นเงินได้ใดแม้จะจ่ายจากประเทศไทย แต่มิได้เกิดจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทยแล้ว เงินได้นั้นก็ไม่ต้องนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี แต่ถ้าเงินได้ใดเกิดจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทยแล้วแม้จะจ่ายกันนอกประเทศไทยก็ต้องนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี คดีนี้บริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ล จำกัด ซึ่งจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายประเทศแคนาดาได้ทำสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ (LicensingAgreement) กับโจทก์โดยอนุญาตให้โจทก์มีสิทธิผลิตสินค้าเครื่องสำอางและเครื่องหอมภายใต้ชื่อเครื่องหมายการค้าวาสเซอลีนพอนด์สและแองเจิลเฟซ และเครื่องหมายการค้าอื่นซึ่งบริษัทดังกล่าวมีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นใช้ ทั้งจะให้คำแนะนำแก่โจทก์ในข้อปฏิบัติและกรรมวิธีในการผลิตสินค้าตามเครื่องหมายการค้าดังกล่าว รวมทั้งการจัดซื้อและการติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ ตลอดจนจัดส่งผู้เชี่ยวชาญมาดูแลและให้คำแนะนำแก่โจทก์เป็นครั้งคราว ค่าตอบแทนที่โจทก์จ่ายให้บริษัทดังกล่าวจึงถือเป็นเงินค่าสิทธิอันเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(3) ถ้าเงินค่าสิทธิดังกล่าวเกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทดังกล่าว โจทก์ก็ไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษีณ ที่จ่ายและนำส่งแต่อย่างใด แต่ในกรณีตรงกันข้ามถ้ามิได้เกิดจากการประกอบกิจการในประเทศไทย โจทก์ก็มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 ก่อนคดีนี้เคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3867/2531 วินิจฉัยว่า"บริษัท ฮ. ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศได้ส่งผู้เชี่ยวชาญมาให้ความช่วยเหลือทางเทคนิคแก่โจทก์ในการผลิตกระดาษตามสัญญาที่บริษัท ฮ. ทำไว้กับโจทก์ โดยส่งผู้เชี่ยวชาญ 15 คน เข้ามาประจำ ณ โรงงานโจทก์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2519 ถึง 2522 บริษัท ฮ.ได้รับเงินค่าธรรมเนียมในการช่วยเหลือดังกล่าว ดังนี้ การที่บริษัท ฮ. ให้ความช่วยเหลือแก่โจทก์มิได้เป็นการประกอบกิจการของบริษัท ฮ. ในประเทศไทย แต่เป็นการให้ความช่วยเหลือแก่โจทก์ในการประกอบกิจการของโจทก์เอง จึงไม่อาจถือได้ว่าบริษัท ฮ.ประกอบกิจการในประเทศไทยโดยมีลูกจ้างหรือผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิแต่บริษัท ฮ. ได้รับเงินได้พึงประเมิน ตามมาตรา 40(3) ที่จ่ายจากประเทศไทย เพราะเงินดังกล่าวเป็นค่าสิทธิตามความหมายของอนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่น เพื่อเว้นการเก็บภาษีซ้อนและการป้องกันการเลี่ยงรัษฎากรในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีเก็บจากเงินได้ ข้อ 8(2) โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องเสียภาษี หัก ณ ที่จ่ายนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 70(2) ประกอบอนุสัญญาดังกล่าวข้อ 8(1) และ (2)" คดีดังกล่าวศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 แต่คดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์ไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตราดังกล่าว เหตุใดจึงวินิจฉัยแตกต่างกัน ทั้ง ๆ ที่เงินค่าตอบแทนที่โจทก์ทั้งสองคดีจ่ายให้บริษัทต่างประเทศเป็นเงินค่าสิทธิเหมือนกัน และต่างก็มีการส่งผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศเข้ามาทำงานให้โจทก์ทั้งสองในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งคดีดังกล่าวส่งเข้ามาถึง 15 คน ประจำอยู่ที่โรงงานโจทก์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2519 ถึง 2522 แต่คดีนี้ส่งเข้ามาเป็นครั้งคราว แต่คดีดังกล่าวศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่าบริษัท ฮ. มิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย เหตุที่ศาลฎีกาวินิจฉัยแตกต่างกัน เพราะคดีดังกล่าวประเด็นมีว่าบริษัท ฮ. ประกอบกิจการในประเทศไทยหรือไม่ หากประกอบกิจการในประเทศไทย โจทก์ในคดีดังกล่าวก็ไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณที่จ่ายและนำส่ง แต่ถ้ามิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย โจทก์ก็มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง ซึ่งในที่สุดศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่าการส่งผู้เชี่ยวชาญเข้ามานั้นมิได้เป็นการประกอบกิจการของบริษัท ฮ. ในประเทศไทย แต่เป็นการให้ความช่วยเหลือแก่โจทก์ในการประกอบกิจการของโจทก์เอง จึงไม่อาจถือว่าบริษัท ฮ. ประกอบกิจการในประเทศไทย โดยมีลูกจ้างหรือผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 76 ทวิ โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 แต่คดีนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าบริษัทชีสเบรอ-พอนด์สอินเตอร์เนชันนั่ลจำกัด มีสำนักงานสาขาในประเทศไทย จึงเป็นบริษัทต่างประเทศที่ประกอบกิจการในประเทศไทยตามประมวลรัษฎากร มาตรา 66 ประเด็นจึงมีเพียงว่าเงินค่าสิทธิที่บริษัทดังกล่าวได้รับจากโจทก์นั้นเกิดจากการกระทำของสำนักงานสาขาในประเทศไทยหรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าหลังจากทำสัญญากันแล้วบริษัทดังกล่าวได้มอบหมายให้สำนักงานสาขาประเทศไทยเป็นตัวแทนปฏิบัติตามพันธะระหว่างบริษัทกับโจทก์ สำนักงานสาขาประเทศไทยได้ดำเนินการตามพันธะดังกล่าวจนโจทก์จ่ายค่าสิทธิให้ตามสัญญา ค่าสิทธิที่ได้รับจึงเกิดจากการกระทำของสำนักงานสาขาประเทศไทย ถือเป็นเงินได้ที่เกิดจากการประกอบกิจการของสำนักงานสาขาประเทศไทย เข้าลักษณะตามมาตรา 66 มิใช่มาตรา 70 โจทก์จึงไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษีณ ที่จ่ายและนำส่ง จากคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองฉบับอาจสรุปได้ว่าสัญญาที่คู่สัญญาในประเทศไทยจะต้องจ่ายเงินค่าสิทธิให้แก่บริษัทต่างประเทศนั้นแม้บริษัทต่างประเทศจะส่งผู้เชี่ยวชาญเข้ามาประจำทำงานให้ตามสัญญา ก็ไม่อาจถือว่าบริษัทต่างประเทศประกอบกิจการในประเทศไทยโดยมีลูกจ้าง หรือผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทยตามมาตรา 76 ทวิ ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70 แต่ถ้าข้อเท็จจริงแล้วเปลี่ยนเป็นว่าบริษัทต่างประเทศนั้นมีสำนักงานสาขาอยู่ในประเทศไทยและกระทำการจนเป็นเหตุให้บริษัทของตนได้รับเงินค่าสิทธิ เงินค่าสิทธินั้นก็เป็นเงินได้จากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทต่างประเทศตามมาตรา 66 ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง อย่างไรก็ตามหากการปฏิบัติตามสัญญาเป็นการกระทำของสำนักงานใหญ่หรือสำนักงานสาขาในต่างประเทศ สำนักงานสาขาในประเทศไทยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องเงินค่าสิทธิที่ได้รับก็ไม่อาจถือเป็นเงินได้จากการประกอบกิจการในประเทศไทยของบริษัทต่างประเทศ ผู้จ่ายเงินค่าสิทธิจึงมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามมาตรา 70. ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม.