คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 53068หลักกฎหมาย: ทำสัญญาเช่าที่ดิน โดยมีข้อสัญญาว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูกเอง ดังนี้ เป็นสัญญาต่างตอบแทนเมื่อผู้เช่าตาย สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าก็ตกไปยังทายาท ทายาทมีสิทธิที่จะได้เช่าต่อไปจนครบกำหนดตามสัญญาเช่าที่ทำไว้ต่อกัน (อ้างฎีกา 172/2488)โจทก์ฟ้องว่า นายจือซานได้ทำสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์ไปเพื่อทำสวนมีกำหนด 12 ปี ทำสัญญาที่หอทะเบียนที่ดิน ต่อมานายจือซานตาย สัญญาเช่าจึงระงับ เมื่อ 2 ปีมานี้จำเลยทั้ง 2 ซึ่งเป็นภริยาและบุตรของนายจือซานได้ขอเช่าที่ดินรายนี้ เพื่อใช้สำหรับทำการเพาะปลูกต้นผลไม้ แต่ไม่มีสัญญาเช่าต่อกัน บัดนี้โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไป ได้บอกเลิกสัญญากับจำเลยไม่ยอมออก จึงขอให้ขับไล่ จำเลยต่อสู้ว่า สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนนั้น ย่อมเป็นสินสมรสระหว่างนายจือซานกับจำเลยที่ 2 แม้นายจือซานตายในระหว่างยังไม่ครบอายุสัญญา สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนย่อมโอนตกทอดสืบเนื่องกันได้ทางมรดก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลย จึงฟ้องแย้งขอให้โจทก์ยอมรับจำเลยเป็นผู้เช่าต่อไปจนครบ12 ปี กับให้จดทะเบียนโอนมรดกการเช่าเสียด้วยคู่ความรับกันว่า นายจือซานเป็นบิดาจำเลยที่ 1 เป็นสามีจำเลยที่ 2 สัญญาเช่าได้เช่ามีกำหนด 12 ปี โดยจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ต่อมานายจือซานตาย จำเลยทั้ง 2 คงอยู่ที่บ้านในสวน และทำสวนรายนี้ต่อไป ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ว วินิจฉัยว่า สัญญาเช่านี้เป็นสัญญาเฉพาะตัว พิพากษาให้ขับไล่จำเลย และยกฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า สัญญานี้เป็นสัญญาเช่าที่ดินมาทำให้เป็นสวน เป็นสัญญาต่างตอบแทน สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าตกทอดไปยังทายาท พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า การเช่ารายนี้มิใช่เป็นการเช่าเก็บผลไม้ในที่เช่าตามปกติ หากเป็นสัญญาต่างตอบแทน ดังจะเห็นได้ในสัญญาข้อ 1, 2 ที่ว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูก และอัตราค่าเช่าก็มีจำนวนน้อยพ้นระยะ 5 ปี จึงจะเก็บอนึ่ง เมื่อคดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์ จำเลยได้เก็บส้มในสวนพิพาทขายได้เป็นเงิน 4,150 บาท ศาลอุทธรณ์ได้สั่งอายัติไว้ จำเลยยื่นคำร้องขอรับเงินรายนี้ ศาลชั้นต้นสั่งให้รอไว้จนคดีถึงที่สุดจำเลยฎีกาตามข้อนี้มาอีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยชนะคดี ได้ครอบครองที่ตามสัญญาแล้ว เงินรายนี้ย่อมตกได้แก่จำเลย เพราะเป็นดอกผลในที่เช่า จึงให้จ่ายให้จำเลยไปพิพากษา ให้ยกฎีกาโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 801 - 802/2492นายสง่า แก้วมีแสง ที่ 1 นางโปร่ง แก้วมีแสง ที่ 2โจทก์นายโล้ แซ่ตัน หรือตาน ที่ 1 นางจ๊อ แซ่ซิ้ม ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 132, ม. 537, ม. 540, ม. 544, ม. 1600ทำสัญญาเช่าที่ดิน โดยมีข้อสัญญาว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูกเอง ดังนี้ เป็นสัญญาต่างตอบแทนเมื่อผู้เช่าตาย สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าก็ตกไปยังทายาท ทายาทมีสิทธิที่จะได้เช่าต่อไปจนครบกำหนดตามสัญญาเช่าที่ทำไว้ต่อกัน (อ้างฎีกา 172/2488)โจทก์ฟ้องว่า นายจือซานได้ทำสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์ไปเพื่อทำสวนมีกำหนด 12 ปี ทำสัญญาที่หอทะเบียนที่ดิน ต่อมานายจือซานตาย สัญญาเช่าจึงระงับ เมื่อ 2 ปีมานี้จำเลยทั้ง 2 ซึ่งเป็นภริยาและบุตรของนายจือซานได้ขอเช่าที่ดินรายนี้ เพื่อใช้สำหรับทำการเพาะปลูกต้นผลไม้ แต่ไม่มีสัญญาเช่าต่อกัน บัดนี้โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไป ได้บอกเลิกสัญญากับจำเลยไม่ยอมออก จึงขอให้ขับไล่ จำเลยต่อสู้ว่า สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนนั้น ย่อมเป็นสินสมรสระหว่างนายจือซานกับจำเลยที่ 2 แม้นายจือซานตายในระหว่างยังไม่ครบอายุสัญญา สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนย่อมโอนตกทอดสืบเนื่องกันได้ทางมรดก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลย จึงฟ้องแย้งขอให้โจทก์ยอมรับจำเลยเป็นผู้เช่าต่อไปจนครบ12 ปี กับให้จดทะเบียนโอนมรดกการเช่าเสียด้วยคู่ความรับกันว่า นายจือซานเป็นบิดาจำเลยที่ 1 เป็นสามีจำเลยที่ 2 สัญญาเช่าได้เช่ามีกำหนด 12 ปี โดยจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ต่อมานายจือซานตาย จำเลยทั้ง 2 คงอยู่ที่บ้านในสวน และทำสวนรายนี้ต่อไป ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ว วินิจฉัยว่า สัญญาเช่านี้เป็นสัญญาเฉพาะตัว พิพากษาให้ขับไล่จำเลย และยกฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า สัญญานี้เป็นสัญญาเช่าที่ดินมาทำให้เป็นสวน เป็นสัญญาต่างตอบแทน สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าตกทอดไปยังทายาท พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า การเช่ารายนี้มิใช่เป็นการเช่าเก็บผลไม้ในที่เช่าตามปกติ หากเป็นสัญญาต่างตอบแทน ดังจะเห็นได้ในสัญญาข้อ 1, 2 ที่ว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูก และอัตราค่าเช่าก็มีจำนวนน้อยพ้นระยะ 5 ปี จึงจะเก็บอนึ่ง เมื่อคดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์ จำเลยได้เก็บส้มในสวนพิพาทขายได้เป็นเงิน 4,150 บาท ศาลอุทธรณ์ได้สั่งอายัติไว้ จำเลยยื่นคำร้องขอรับเงินรายนี้ ศาลชั้นต้นสั่งให้รอไว้จนคดีถึงที่สุดจำเลยฎีกาตามข้อนี้มาอีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยชนะคดี ได้ครอบครองที่ตามสัญญาแล้ว เงินรายนี้ย่อมตกได้แก่จำเลย เพราะเป็นดอกผลในที่เช่า จึงให้จ่ายให้จำเลยไปพิพากษา ให้ยกฎีกาโจทก์(ธรรมบัณฑิต-นาถปรีชา-นนทปัญญา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า นายจือซานได้ทำสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์ไปเพื่อทำสวนมีกำหนด 12 ปี ทำสัญญาที่หอทะเบียนที่ดิน ต่อมานายจือซานตาย สัญญาเช่าจึงระงับ เมื่อ 2 ปีมานี้จำเลยทั้ง 2 ซึ่งเป็นภริยาและบุตรของนายจือซานได้ขอเช่าที่ดินรายนี้ เพื่อใช้สำหรับทำการเพาะปลูกต้นผลไม้ แต่ไม่มีสัญญาเช่าต่อกัน บัดนี้โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไป ได้บอกเลิกสัญญากับจำเลยไม่ยอมออก จึงขอให้ขับไล่ จำเลยต่อสู้ว่า สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนนั้น ย่อมเป็นสินสมรสระหว่างนายจือซานกับจำเลยที่ 2 แม้นายจือซานตายในระหว่างยังไม่ครบอายุสัญญา สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนย่อมโอนตกทอดสืบเนื่องกันได้ทางมรดก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลย จึงฟ้องแย้งขอให้โจทก์ยอมรับจำเลยเป็นผู้เช่าต่อไปจนครบ12 ปี กับให้จดทะเบียนโอนมรดกการเช่าเสียด้วยคู่ความรับกันว่า นายจือซานเป็นบิดาจำเลยที่ 1 เป็นสามีจำเลยที่ 2 สัญญาเช่าได้เช่ามีกำหนด 12 ปี โดยจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ต่อมานายจือซานตาย จำเลยทั้ง 2 คงอยู่ที่บ้านในสวน และทำสวนรายนี้ต่อไป ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ว วินิจฉัยว่า สัญญาเช่านี้เป็นสัญญาเฉพาะตัว พิพากษาให้ขับไล่จำเลย และยกฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า สัญญานี้เป็นสัญญาเช่าที่ดินมาทำให้เป็นสวน เป็นสัญญาต่างตอบแทน สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าตกทอดไปยังทายาท พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า การเช่ารายนี้มิใช่เป็นการเช่าเก็บผลไม้ในที่เช่าตามปกติ หากเป็นสัญญาต่างตอบแทน ดังจะเห็นได้ในสัญญาข้อ 1, 2 ที่ว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูก และอัตราค่าเช่าก็มีจำนวนน้อยพ้นระยะ 5 ปี จึงจะเก็บอนึ่ง เมื่อคดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์ จำเลยได้เก็บส้มในสวนพิพาทขายได้เป็นเงิน 4,150 บาท ศาลอุทธรณ์ได้สั่งอายัติไว้ จำเลยยื่นคำร้องขอรับเงินรายนี้ ศาลชั้นต้นสั่งให้รอไว้จนคดีถึงที่สุดจำเลยฎีกาตามข้อนี้มาอีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยชนะคดี ได้ครอบครองที่ตามสัญญาแล้ว เงินรายนี้ย่อมตกได้แก่จำเลย เพราะเป็นดอกผลในที่เช่า จึงให้จ่ายให้จำเลยไปพิพากษา ให้ยกฎีกาโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 801 - 802/2492นายสง่า แก้วมีแสง ที่ 1 นางโปร่ง แก้วมีแสง ที่ 2โจทก์นายโล้ แซ่ตัน หรือตาน ที่ 1 นางจ๊อ แซ่ซิ้ม ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 132, ม. 537, ม. 540, ม. 544, ม. 1600ทำสัญญาเช่าที่ดิน โดยมีข้อสัญญาว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูกเอง ดังนี้ เป็นสัญญาต่างตอบแทนเมื่อผู้เช่าตาย สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าก็ตกไปยังทายาท ทายาทมีสิทธิที่จะได้เช่าต่อไปจนครบกำหนดตามสัญญาเช่าที่ทำไว้ต่อกัน (อ้างฎีกา 172/2488)โจทก์ฟ้องว่า นายจือซานได้ทำสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์ไปเพื่อทำสวนมีกำหนด 12 ปี ทำสัญญาที่หอทะเบียนที่ดิน ต่อมานายจือซานตาย สัญญาเช่าจึงระงับ เมื่อ 2 ปีมานี้จำเลยทั้ง 2 ซึ่งเป็นภริยาและบุตรของนายจือซานได้ขอเช่าที่ดินรายนี้ เพื่อใช้สำหรับทำการเพาะปลูกต้นผลไม้ แต่ไม่มีสัญญาเช่าต่อกัน บัดนี้โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไป ได้บอกเลิกสัญญากับจำเลยไม่ยอมออก จึงขอให้ขับไล่ จำเลยต่อสู้ว่า สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนนั้น ย่อมเป็นสินสมรสระหว่างนายจือซานกับจำเลยที่ 2 แม้นายจือซานตายในระหว่างยังไม่ครบอายุสัญญา สิทธิการเช่าอันได้จดทะเบียนย่อมโอนตกทอดสืบเนื่องกันได้ทางมรดก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลย จึงฟ้องแย้งขอให้โจทก์ยอมรับจำเลยเป็นผู้เช่าต่อไปจนครบ12 ปี กับให้จดทะเบียนโอนมรดกการเช่าเสียด้วยคู่ความรับกันว่า นายจือซานเป็นบิดาจำเลยที่ 1 เป็นสามีจำเลยที่ 2 สัญญาเช่าได้เช่ามีกำหนด 12 ปี โดยจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ต่อมานายจือซานตาย จำเลยทั้ง 2 คงอยู่ที่บ้านในสวน และทำสวนรายนี้ต่อไป ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ว วินิจฉัยว่า สัญญาเช่านี้เป็นสัญญาเฉพาะตัว พิพากษาให้ขับไล่จำเลย และยกฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า สัญญานี้เป็นสัญญาเช่าที่ดินมาทำให้เป็นสวน เป็นสัญญาต่างตอบแทน สิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าตกทอดไปยังทายาท พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า การเช่ารายนี้มิใช่เป็นการเช่าเก็บผลไม้ในที่เช่าตามปกติ หากเป็นสัญญาต่างตอบแทน ดังจะเห็นได้ในสัญญาข้อ 1, 2 ที่ว่า ผู้เช่าต้องหาต้นผลไม้มาปลูก และอัตราค่าเช่าก็มีจำนวนน้อยพ้นระยะ 5 ปี จึงจะเก็บอนึ่ง เมื่อคดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์ จำเลยได้เก็บส้มในสวนพิพาทขายได้เป็นเงิน 4,150 บาท ศาลอุทธรณ์ได้สั่งอายัติไว้ จำเลยยื่นคำร้องขอรับเงินรายนี้ ศาลชั้นต้นสั่งให้รอไว้จนคดีถึงที่สุดจำเลยฎีกาตามข้อนี้มาอีก ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยชนะคดี ได้ครอบครองที่ตามสัญญาแล้ว เงินรายนี้ย่อมตกได้แก่จำเลย เพราะเป็นดอกผลในที่เช่า จึงให้จ่ายให้จำเลยไปพิพากษา ให้ยกฎีกาโจทก์(ธรรมบัณฑิต-นาถปรีชา-นนทปัญญา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ