ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ[๑] อาศัยอำนาจตามความในข้อ๙ ข้อ ๑๐ ข้อ ๑๔ (๑) ของระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยการอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถพ.ศ. ๒๕๔๗อธิบดีกรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ฝึกสอนขับรถไว้ดังต่อไปนี้ข้อ๑ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามที่กำหนดไว้ดังนี้๑.๑ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกต้องได้รับการอบรมและทดสอบ(๑) ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบกกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก กฎหมายว่าด้วยทางหลวง กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถกฎหมายแพ่งและกฎหมายอาญา และความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิดรวมทั้งความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตราย(๒) ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย(๒.๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ได้แก่(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร(ง) การให้สัญญาณ(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ(ฉ) การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง(ช) การบังคับพวงมาลัย(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(๒.๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) การควบคุมความเร็วของรถ(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)(ค) การกลับรถทางแคบ(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(จ) การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐องศา(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐องศา(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา(ฎ) การหยุด การจอดรถและการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฏ) การหยุดรถทางราบ(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก(๒.๓)ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้นได้แก่(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ(ง) การให้สัญญาณ(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ(ฉ) การใช้คลัทช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกต้อง(ช) การบังคับพวงมาลัย(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(๒.๔) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) การควบคุมความเร็วของรถ(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)(ค) การกลับรถทางแคบ(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(จ) การถอยหลังเข้าจอดและออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐องศา(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐องศา(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา(ฎ) การหยุด การจอดรถและการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฏ) การหยุดรถทางราบ(๒.๕) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง๑.๒ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถยนต์ต้องได้รับการอบรมและทดสอบ(๑) ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบกกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวงกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถและความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด(๒) ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย(๒.๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ได้แก่(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร(ง) การให้สัญญาณ(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ(ฉ) การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง(ช) การบังคับพวงมาลัย(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(๒.๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) การควบคุมความเร็วของรถ(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)(ค) การกลับรถทางแคบ(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(จ) การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐องศา(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐องศา(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา(ฎ) การหยุด การจอดรถและการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฏ) การหยุดรถทางราบ(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก(๒.๓) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง๑.๓ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์ ต้องได้รับการอบรมและทดสอบ(๑) ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบกกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวงกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถและความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด(๒) ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย(๒.๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับขี่รถจักรยานยนต์ ได้แก่(ก) ส่วนประกอบที่สำคัญ และพื้นฐานการทำงานของรถจักรยานยนต์(ข) การตรวจเช็ครถก่อนขับขี่(ค) การบำรุงรักษารถจักรยานยนต์และอุปกรณ์ในการควบคุมรถ(ง) การเตรียมตัวก่อนการขับขี่ (เครื่องแต่งกายและอุปกรณ์ในการขับขี่)(จ) การใช้ขาตั้งและการจูงรถ(ฉ) ท่าทางการขับขี่(ช) การควบคุมรถในขณะไม่เคลื่อนที่(ซ) การควบคุมรถในขณะเคลื่อนที่(ฌ) การออกรถและการเร่งเครื่องยนต์อย่างนิ่มนวล(ญ) การเปลี่ยนเกียร์(ฎ) การเบรก (ตอนที่ ๑)(ฏ) การควบคุมความเร็ว(๒.๒) การฝึกหัดขับรถจักรยานยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย(ก) การออกรถ การหยุดรถ(ข) การเบรก (ตอนที่ ๒)(ค) การขับรถเข้าทางโค้งรูปตัวเอสหรือทางโค้งรูปเลขแปด(ง) การควบคุมคันเร่งและการทรงตัวบนทางคดเคี้ยวที่มีสิ่งกีดขวาง(จ) การทรงตัวที่ความเร็วต่ำบนไม้กระดาน(ฉ) การทรงตัวบนไม้รางลูกระนาด(ช) การขับขี่โดยปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก(ซ) การขับขี่และการจอดรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฌ) การขับขี่เมื่อมีคนซ้อนท้าย(ญ) การขับขี่ตามสภาพการจราจรและสภาพถนนต่าง ๆผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรใดต่อมาประสงค์จะขอรับใบอนุญาตประเภทหลักสูตรอื่นอีกให้ทำการอบรมและทดสอบเฉพาะในส่วนที่แตกต่างจากประเภทหลักสูตรที่ได้รับอนุญาตไว้แล้วข้อ๒กรณีผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถเป็นผู้จบการศึกษาตั้งแต่ระดับปริญญาตรีและประสงค์จะเป็นผู้ให้ความรู้เฉพาะภาคทฤษฎี ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องผ่านการอบรมแต่ต้องผ่านการทดสอบความรู้ภาคทฤษฎีตามประเภทใบอนุญาตที่กำหนดไว้ในข้อ ๑แล้วแต่กรณีข้อ๓ในขณะเข้ารับการอบรมหรือทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนจะต้องไม่ส่งเสียงดัง หรือแสดงกิริยาวาจาส่อเสียด ดูหมิ่น ก้าวร้าวหรือกระทำกิริยาใดๆ อันเป็นการรบกวนบุคคลอื่น ไม่ใช้อุปกรณ์สื่อสารดื่มสุราหรือของมึนเมา หรือเสพยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาทหรือมีอาการมึนเมาจากการดื่มหรือเสพของดังกล่าวในกรณีที่ปรากฏข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่งให้ผู้ควบคุมการอบรมหรือทดสอบมีอำนาจสั่งให้ผู้เข้ารับการอบรมและทดสอบออกจากห้องอบรมหรือทดสอบได้และให้ถือว่าเป็นผู้ขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้นข้อ๔ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถตามข้อ ๑ หรือข้อ ๒ แล้วแต่กรณีต้องมีเวลาเข้ารับการอบรมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐และมีผลการทดสอบในแต่ละวิชาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๕ การเข้าห้องอบรมหรือทดสอบสายเกิน๑๕ นาที ถือว่าขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้นข้อ๕ในขณะปฏิบัติหน้าที่ผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องแต่งกาย ดังนี้๕.๑ผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก ผู้ฝึกสอนขับรถยนต์หรือผู้ฝึกสอนขับรถอื่น ๆ ตามที่อธิบดีกรมการขนส่งทางบกกำหนด(๑) เสื้อคอพับแขนสั้นหรือแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกงหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น แขนสั้นหรือแขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง ๑.๕ เซนติเมตรที่บริเวณหน้าอกด้านขวาด้วยตัวอักษรสีน้ำเงิน(๒) กางเกงขายาว(๓) เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔ เซนติเมตร(๔) รองเท้าหุ้มข้อหรือหุ้มส้น๕.๒ผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์(๑) เสื้อคอพับแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกงหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น แขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง ๑.๕ เซนติเมตร ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาด้วยตัวอักษรสีน้ำเงิน(๒) กางเกงขายาว(๓) เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔ เซนติเมตร(๔) รองเท้าหุ้มข้อหรือรองเท้าบู๊ทข้อ๖ใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถให้เป็นไปตามแบบที่แนบท้ายประกาศนี้ประกาศ ณ วันที่ ๒๘มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ปิยะพันธ์ จัมปาสุตอธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑.ใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)โชติกานต์/ปรับปรุง๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๒๔ ง/หน้า ๙๕/๒๔ มีนาคม ๒๕๔๘