คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 78/2540หลักกฎหมาย: การที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา76วรรคหนึ่งคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ว.เป็นทนายโจทก์โดยครั้งหลังสุดว. แจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าอยู่บ้านเลขที่49/4หมู่11ถนนสุขาภิบาล3แขวงมีนบุรีเขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของว. การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ณบ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของว. จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2คนแต่ว. ก็เป็นทนายความซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีการส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่ว.เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา75ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้วคดีสืบเนื่องมาจาก โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยแบ่งมรดกให้โจทก์ครึ่งหนึ่งจำเลยให้การว่าโจทก์ไม่เคยเข้าไปเกี่ยวข้องครอบครองที่ดินพิพาทและคดีขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโดยศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2538ต่อมาวันที่ 23 มีนาคม 2538 โจทก์ยื่นคำร้องว่าฝ่ายโจทก์ไม่ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เพราะเจ้าพนักงานศาลไม่ได้ส่งหมายนัดให้ตัวโจทก์คงส่งให้นายวิรัช เทพโกศลประณิธิทนายโจทก์เพียงคนเดียว โดยไปส่งที่บ้านเลขที่ 49/4 หมู่ 11ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร ซึ่งปรากฏตามรายงานของเจ้าพนักงานศาลผู้ส่งหมายว่า คนในบ้านแจ้งว่าทนายโจทก์ไม่ได้พักอาศัยอยู่และไม่มีผู้รับหมายไว้แทน จึงปิดหมายไว้ตามคำสั่งศาล เนื่องจากนายวิรัชมีที่อยู่ตามใบแต่งทนายความที่บ้านเลขที่ 581 ถนนสุขุมวิท 71 แขวงคลองตัน เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร จึงยังถือไม่ได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่ได้จงใจไม่มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และขอให้นัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ใหม่ต่อไปศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว มี คำสั่ง ยกคำร้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการส่งหมายนัดให้โจทก์ไม่ชอบ เพราะตัวโจทก์ไม่ได้รับหมายนัดทนายความโจทก์มี 2 คน แต่ศาลชั้นต้นส่งหมายนัดให้ทนายความเพียงคนเดียว คำสั่งให้ปิดหมายไม่ชอบ เพราะไม่มีทะเบียนบ้านยืนยันว่ามีชื่อโจทก์อยู่ในทะเบียนนั้น เห็นว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 76 วรรคหนึ่ง คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ส่วนปัญหาว่าโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วหรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 วินิจฉัยว่านายวิรัชเป็นทนายโจทก์และครั้งหลังสุดนายวิรัชแจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2536 ว่า อยู่บ้านเลขที่49/4 หมู่ 11 ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของนายวิรัชทนายโจทก์การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ ณ บ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของทนายโจทก์จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2 คน แต่นายวิรัชก็เป็นทนายความโจทก์ซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีเช่นนี้ การส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่นายวิรัชทนายโจทก์เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 75 ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 78/2540นาย เล็ก เอกพงษ์เผ่าโจทก์นาย ลออง เอกพงษ์เผ่าจำเลย ป.วิ.พ. ม. 75, ม. 76การที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา76วรรคหนึ่งคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ว.เป็นทนายโจทก์โดยครั้งหลังสุดว. แจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าอยู่บ้านเลขที่49/4หมู่11ถนนสุขาภิบาล3แขวงมีนบุรีเขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของว. การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ณบ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของว. จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2คนแต่ว. ก็เป็นทนายความซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีการส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่ว.เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา75ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้วคดีสืบเนื่องมาจาก โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยแบ่งมรดกให้โจทก์ครึ่งหนึ่งจำเลยให้การว่าโจทก์ไม่เคยเข้าไปเกี่ยวข้องครอบครองที่ดินพิพาทและคดีขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโดยศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2538ต่อมาวันที่ 23 มีนาคม 2538 โจทก์ยื่นคำร้องว่าฝ่ายโจทก์ไม่ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เพราะเจ้าพนักงานศาลไม่ได้ส่งหมายนัดให้ตัวโจทก์คงส่งให้นายวิรัช เทพโกศลประณิธิทนายโจทก์เพียงคนเดียว โดยไปส่งที่บ้านเลขที่ 49/4 หมู่ 11ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร ซึ่งปรากฏตามรายงานของเจ้าพนักงานศาลผู้ส่งหมายว่า คนในบ้านแจ้งว่าทนายโจทก์ไม่ได้พักอาศัยอยู่และไม่มีผู้รับหมายไว้แทน จึงปิดหมายไว้ตามคำสั่งศาล เนื่องจากนายวิรัชมีที่อยู่ตามใบแต่งทนายความที่บ้านเลขที่ 581 ถนนสุขุมวิท 71 แขวงคลองตัน เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร จึงยังถือไม่ได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่ได้จงใจไม่มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และขอให้นัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ใหม่ต่อไปศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว มี คำสั่ง ยกคำร้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการส่งหมายนัดให้โจทก์ไม่ชอบ เพราะตัวโจทก์ไม่ได้รับหมายนัดทนายความโจทก์มี 2 คน แต่ศาลชั้นต้นส่งหมายนัดให้ทนายความเพียงคนเดียว คำสั่งให้ปิดหมายไม่ชอบ เพราะไม่มีทะเบียนบ้านยืนยันว่ามีชื่อโจทก์อยู่ในทะเบียนนั้น เห็นว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 76 วรรคหนึ่ง คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ส่วนปัญหาว่าโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วหรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 วินิจฉัยว่านายวิรัชเป็นทนายโจทก์และครั้งหลังสุดนายวิรัชแจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2536 ว่า อยู่บ้านเลขที่49/4 หมู่ 11 ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของนายวิรัชทนายโจทก์การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ ณ บ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของทนายโจทก์จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2 คน แต่นายวิรัชก็เป็นทนายความโจทก์ซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีเช่นนี้ การส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่นายวิรัชทนายโจทก์เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 75 ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สถิตย์ ไพเราะ-มงคล สระฏัน-วุฒิ คราวุฒิ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการส่งคำคู่ความ หรือเอกสารอื่นใดประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วในมาตรา 75ว่าส่งให้แก่ทนายความที่คู่ความแต่งตั้งให้ว่าคดีถือเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งเป็นการตอกย้ำฐานะของทนายความที่อยู่ในฐานะคู่ความตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 1(11)ดังนั้นถึงแม้ไม่ได้ส่งให้กับตัวความแต่ส่งให้กับทนายความแทนต้องถือว่าส่งโดยชอบด้วยผลแห่งกฎหมาย ประเด็นที่น่าสนใจแห่งคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ก็คือในชั้นยื่นใบแต่งทนายความ ทนายว.ซึ่งเป็นทนายโจทก์ได้ระบุที่อยู่ของตนอันเป็นสำนักงานในใบแต่งทนายความ อยู่ที่"581 ถนนสุขุมวิท 71 แขวงคลองตัน เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร"แต่ในชั้นทำคำฟ้องอุทธรณ์ ทนาย ว. กลับระบุที่อยู่ท้ายอุทธรณ์อยู่ที่ "49/4 หมู่ 11 ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรีกรุงเทพมหานคร" หมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ได้ส่ง ณ สถานที่อยู่ท้ายอุทธรณ์ ปัญหาว่า ภูมิลำเนาหรือสำนักการงานของทนาย ว.จะถือตามแห่งใดหรือถือทั้งสองแห่งปัญหาดังกล่าวอาจจะฟันธงลงไปว่าต้องถือว่าทั้งสองแห่งเป็นภูมิลำเนาของทนาย ว. ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 38 (มาตรา 45 เดิมก่อนแก้ไข)ทั้งนี้เนื่องจากพฤติการณ์ในสำนวน ทนาย ว. ได้ตอบรับไว้ในใบแต่งทนายและท้ายอุทธรณ์ แล้วว่าทั้งที่อยู่ในใบแต่งทนายความเป็นสำนักทำการงาน และท้ายอุทธรณ์เป็นที่อยู่อันเป็นภูมิลำเนาของทนาย ว. และไม่ปรากฎข้อเท็จจริงว่า ทนายว. ได้แจ้งเปลี่ยนแปลงที่อยู่หรือภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานต่อศาลแต่อย่างใดไม่ อีกทั้งเทียบเคียงได้กับคำพิพากษาศาลฎีกาที่2024-2025/2519 "คำให้การจำเลยปรากฎมีภูมิลำเนาแห่งหนึ่งจำเลยอ้างว่าย้ายที่ไปอยู่อีกแห่งหนึ่งและปรากฎในสำนวนว่าจำเลยมีที่อยู่ที่อื่นอีกแห่งหนึ่ง ดังนี้ ถือว่าจำเลยมีภูมิลำเนาหลายแห่งตามที่มีที่อยู่สับเปลี่ยนไปเจ้าพนักงานเดินหมายคำบังคับไปส่งแล้วปิดคำบังคับไว้ ณ ที่บ้านซึ่งเป็นภูมิลำเนาแห่งหนึ่งก็ถือว่าส่งคำบังคับถูกต้องแล้ว" หนึ่งคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้เป็นอุทธรณ์ที่สำคัญยิ่งของวิชาชีพทนายความเนื่องจากในทางปฎิบัติของทนายความมีคดีเป็นจำนวนมากที่มีการแต่งตั้งทนายความหลายคนซึ่งอาจอยู่สำนักงานเดียวกันหรือต่างสำนักงานกัน ต่อมาภายหลัง อาจมีการโอนคดีหรือมอบหมายความรับผิดชอบระหว่างทนายความด้วยกัน แต่ไม่ได้ถอนตัวจากการเป็นทนายในคดี ผลก็คือมีฐานะเป็นทนายในคดีอยู่ หรือกรณีที่ทนายความโยกย้ายสำนักงานหรือไปประกอบอาชีพอื่น ไม่แจ้งให้ศาลทราบเมื่อมีการส่งหมายไปยังทนาย ทนายอาจจะไม่ทราบ เป็นเหตุให้ไม่ได้ปฎิบัติหน้าที่ในฐานะทนายความให้เสร็จสมบูรณ์ ซึ่งส่งผลให้ตัวความสูญเสียสิทธิในการดำเนินคดีต่อไป เช่น ในคดีนี้คือเสียสิทธิในการฎีกา เมื่อตัวความสูญเสียสิทธิ เพราะทนายความทนายความรายนั้นอาจจะเดือดร้อนเสียหายได้ เพราะอาจถูกดำเนินคดีในฐานผิดมรรยาททนายความตามพระราชบัญญัติทนายความพ.ศ. 2528 และยังอาจที่จะถูกลูกความฟ้องร้องให้รับผิดทางแพ่งในฐานะละเมิดที่จะต้องชดใช้ค่าเสียหายอีกส่วนหนึ่งด้วย พิสิษฐ เดชไชยยาศักดิ์คำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจาก โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยแบ่งมรดกให้โจทก์ครึ่งหนึ่งจำเลยให้การว่าโจทก์ไม่เคยเข้าไปเกี่ยวข้องครอบครองที่ดินพิพาทและคดีขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโดยศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2538ต่อมาวันที่ 23 มีนาคม 2538 โจทก์ยื่นคำร้องว่าฝ่ายโจทก์ไม่ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เพราะเจ้าพนักงานศาลไม่ได้ส่งหมายนัดให้ตัวโจทก์คงส่งให้นายวิรัช เทพโกศลประณิธิทนายโจทก์เพียงคนเดียว โดยไปส่งที่บ้านเลขที่ 49/4 หมู่ 11ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร ซึ่งปรากฏตามรายงานของเจ้าพนักงานศาลผู้ส่งหมายว่า คนในบ้านแจ้งว่าทนายโจทก์ไม่ได้พักอาศัยอยู่และไม่มีผู้รับหมายไว้แทน จึงปิดหมายไว้ตามคำสั่งศาล เนื่องจากนายวิรัชมีที่อยู่ตามใบแต่งทนายความที่บ้านเลขที่ 581 ถนนสุขุมวิท 71 แขวงคลองตัน เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร จึงยังถือไม่ได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่ได้จงใจไม่มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และขอให้นัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ใหม่ต่อไปศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว มี คำสั่ง ยกคำร้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการส่งหมายนัดให้โจทก์ไม่ชอบ เพราะตัวโจทก์ไม่ได้รับหมายนัดทนายความโจทก์มี 2 คน แต่ศาลชั้นต้นส่งหมายนัดให้ทนายความเพียงคนเดียว คำสั่งให้ปิดหมายไม่ชอบ เพราะไม่มีทะเบียนบ้านยืนยันว่ามีชื่อโจทก์อยู่ในทะเบียนนั้น เห็นว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 76 วรรคหนึ่ง คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ส่วนปัญหาว่าโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วหรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 วินิจฉัยว่านายวิรัชเป็นทนายโจทก์และครั้งหลังสุดนายวิรัชแจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2536 ว่า อยู่บ้านเลขที่49/4 หมู่ 11 ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของนายวิรัชทนายโจทก์การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ ณ บ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของทนายโจทก์จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2 คน แต่นายวิรัชก็เป็นทนายความโจทก์ซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีเช่นนี้ การส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่นายวิรัชทนายโจทก์เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 75 ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 78/2540นาย เล็ก เอกพงษ์เผ่าโจทก์นาย ลออง เอกพงษ์เผ่าจำเลย ป.วิ.พ. ม. 75, ม. 76การที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา76วรรคหนึ่งคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ว.เป็นทนายโจทก์โดยครั้งหลังสุดว. แจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่าอยู่บ้านเลขที่49/4หมู่11ถนนสุขาภิบาล3แขวงมีนบุรีเขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของว. การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ณบ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของว. จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2คนแต่ว. ก็เป็นทนายความซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีการส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่ว.เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา75ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้วคดีสืบเนื่องมาจาก โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยแบ่งมรดกให้โจทก์ครึ่งหนึ่งจำเลยให้การว่าโจทก์ไม่เคยเข้าไปเกี่ยวข้องครอบครองที่ดินพิพาทและคดีขาดอายุความขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโดยศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2538ต่อมาวันที่ 23 มีนาคม 2538 โจทก์ยื่นคำร้องว่าฝ่ายโจทก์ไม่ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เพราะเจ้าพนักงานศาลไม่ได้ส่งหมายนัดให้ตัวโจทก์คงส่งให้นายวิรัช เทพโกศลประณิธิทนายโจทก์เพียงคนเดียว โดยไปส่งที่บ้านเลขที่ 49/4 หมู่ 11ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร ซึ่งปรากฏตามรายงานของเจ้าพนักงานศาลผู้ส่งหมายว่า คนในบ้านแจ้งว่าทนายโจทก์ไม่ได้พักอาศัยอยู่และไม่มีผู้รับหมายไว้แทน จึงปิดหมายไว้ตามคำสั่งศาล เนื่องจากนายวิรัชมีที่อยู่ตามใบแต่งทนายความที่บ้านเลขที่ 581 ถนนสุขุมวิท 71 แขวงคลองตัน เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร จึงยังถือไม่ได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่ได้จงใจไม่มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และขอให้นัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ใหม่ต่อไปศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว มี คำสั่ง ยกคำร้องโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการส่งหมายนัดให้โจทก์ไม่ชอบ เพราะตัวโจทก์ไม่ได้รับหมายนัดทนายความโจทก์มี 2 คน แต่ศาลชั้นต้นส่งหมายนัดให้ทนายความเพียงคนเดียว คำสั่งให้ปิดหมายไม่ชอบ เพราะไม่มีทะเบียนบ้านยืนยันว่ามีชื่อโจทก์อยู่ในทะเบียนนั้น เห็นว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยสั่งให้ส่งหมายนัดตามข้อความในคำสั่งของศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 76 วรรคหนึ่ง คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้ปิดหมายนัดจึงชอบแล้ว ส่วนปัญหาว่าโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วหรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 วินิจฉัยว่านายวิรัชเป็นทนายโจทก์และครั้งหลังสุดนายวิรัชแจ้งที่อยู่ตามอุทธรณ์ของโจทก์ ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2536 ว่า อยู่บ้านเลขที่49/4 หมู่ 11 ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี ฉะนั้นบ้านเลขที่ดังกล่าวจึงเป็นภูมิลำเนาของนายวิรัชทนายโจทก์การที่เจ้าพนักงานเดินหมายปิดหมายไว้ ณ บ้านเลขที่ดังกล่าวซึ่งเป็นภูมิลำเนาของทนายโจทก์จึงชอบแล้วและแม้โจทก์จะมีทนายความ2 คน แต่นายวิรัชก็เป็นทนายความโจทก์ซึ่งโจทก์ตั้งแต่งให้ว่าคดีเช่นนี้ การส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้แก่นายวิรัชทนายโจทก์เพียงคนเดียวจึงเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 75 ถือได้ว่าฝ่ายโจทก์ทราบวันนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สถิตย์ ไพเราะ-มงคล สระฏัน-วุฒิ คราวุฒิ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการส่งคำคู่ความ หรือเอกสารอื่นใดประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง บัญญัติไว้ชัดแจ้งแล้วในมาตรา 75ว่าส่งให้แก่ทนายความที่คู่ความแต่งตั้งให้ว่าคดีถือเป็นการส่งโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งเป็นการตอกย้ำฐานะของทนายความที่อยู่ในฐานะคู่ความตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 1(11)ดังนั้นถึงแม้ไม่ได้ส่งให้กับตัวความแต่ส่งให้กับทนายความแทนต้องถือว่าส่งโดยชอบด้วยผลแห่งกฎหมาย ประเด็นที่น่าสนใจแห่งคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ก็คือในชั้นยื่นใบแต่งทนายความ ทนายว.ซึ่งเป็นทนายโจทก์ได้ระบุที่อยู่ของตนอันเป็นสำนักงานในใบแต่งทนายความ อยู่ที่"581 ถนนสุขุมวิท 71 แขวงคลองตัน เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร"แต่ในชั้นทำคำฟ้องอุทธรณ์ ทนาย ว. กลับระบุที่อยู่ท้ายอุทธรณ์อยู่ที่ "49/4 หมู่ 11 ถนนสุขาภิบาล 3 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรีกรุงเทพมหานคร" หมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ได้ส่ง ณ สถานที่อยู่ท้ายอุทธรณ์ ปัญหาว่า ภูมิลำเนาหรือสำนักการงานของทนาย ว.จะถือตามแห่งใดหรือถือทั้งสองแห่งปัญหาดังกล่าวอาจจะฟันธงลงไปว่าต้องถือว่าทั้งสองแห่งเป็นภูมิลำเนาของทนาย ว. ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 38 (มาตรา 45 เดิมก่อนแก้ไข)ทั้งนี้เนื่องจากพฤติการณ์ในสำนวน ทนาย ว. ได้ตอบรับไว้ในใบแต่งทนายและท้ายอุทธรณ์ แล้วว่าทั้งที่อยู่ในใบแต่งทนายความเป็นสำนักทำการงาน และท้ายอุทธรณ์เป็นที่อยู่อันเป็นภูมิลำเนาของทนาย ว. และไม่ปรากฎข้อเท็จจริงว่า ทนายว. ได้แจ้งเปลี่ยนแปลงที่อยู่หรือภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานต่อศาลแต่อย่างใดไม่ อีกทั้งเทียบเคียงได้กับคำพิพากษาศาลฎีกาที่2024-2025/2519 "คำให้การจำเลยปรากฎมีภูมิลำเนาแห่งหนึ่งจำเลยอ้างว่าย้ายที่ไปอยู่อีกแห่งหนึ่งและปรากฎในสำนวนว่าจำเลยมีที่อยู่ที่อื่นอีกแห่งหนึ่ง ดังนี้ ถือว่าจำเลยมีภูมิลำเนาหลายแห่งตามที่มีที่อยู่สับเปลี่ยนไปเจ้าพนักงานเดินหมายคำบังคับไปส่งแล้วปิดคำบังคับไว้ ณ ที่บ้านซึ่งเป็นภูมิลำเนาแห่งหนึ่งก็ถือว่าส่งคำบังคับถูกต้องแล้ว" หนึ่งคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้เป็นอุทธรณ์ที่สำคัญยิ่งของวิชาชีพทนายความเนื่องจากในทางปฎิบัติของทนายความมีคดีเป็นจำนวนมากที่มีการแต่งตั้งทนายความหลายคนซึ่งอาจอยู่สำนักงานเดียวกันหรือต่างสำนักงานกัน ต่อมาภายหลัง อาจมีการโอนคดีหรือมอบหมายความรับผิดชอบระหว่างทนายความด้วยกัน แต่ไม่ได้ถอนตัวจากการเป็นทนายในคดี ผลก็คือมีฐานะเป็นทนายในคดีอยู่ หรือกรณีที่ทนายความโยกย้ายสำนักงานหรือไปประกอบอาชีพอื่น ไม่แจ้งให้ศาลทราบเมื่อมีการส่งหมายไปยังทนาย ทนายอาจจะไม่ทราบ เป็นเหตุให้ไม่ได้ปฎิบัติหน้าที่ในฐานะทนายความให้เสร็จสมบูรณ์ ซึ่งส่งผลให้ตัวความสูญเสียสิทธิในการดำเนินคดีต่อไป เช่น ในคดีนี้คือเสียสิทธิในการฎีกา เมื่อตัวความสูญเสียสิทธิ เพราะทนายความทนายความรายนั้นอาจจะเดือดร้อนเสียหายได้ เพราะอาจถูกดำเนินคดีในฐานผิดมรรยาททนายความตามพระราชบัญญัติทนายความพ.ศ. 2528 และยังอาจที่จะถูกลูกความฟ้องร้องให้รับผิดทางแพ่งในฐานะละเมิดที่จะต้องชดใช้ค่าเสียหายอีกส่วนหนึ่งด้วย พิสิษฐ เดชไชยยาศักดิ์