ประกาศรัฐสภาประกาศรัฐสภาออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาพ.ศ. ๒๕๑๘[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓และมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภา พ.ศ. ๒๕๑๘ประธานรัฐสภาจึงให้ยกเลิกประกาศประธานรัฐสภาออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบฝ่ายรัฐสภาพ.ศ. ๒๕๑๘ ว่าด้วยการแต่งเครื่องแบบของข้าราชการฝ่ายรัฐสภา ลงวันที่ ๑ มิถุนายน ๒๕๒๒และออกประกาศดังต่อไปนี้ส่วนที่ ๑เครื่องแบบทั่วไป ข้อ ๑ เครื่องแบบข้าราชการประจำการทั่วไป ให้มี ๒ชนิด คือ๑.๑ เครื่องแบบปฏิบัติราชการ มี ๒ประเภทก. เครื่องแบบสีกากีคอพับข. เครื่องแบบสีกากีคอแบะ๑.๒ เครื่องแบบพิธีการ มี ๕ ประเภทก. เครื่องแบบปกติขาวข. เครื่องแบบปกติกากีคอตั้งค. เครื่องแบบครึ่งยศง. เครื่องแบบเต็มยศจ. เครื่องแบบสโมสรข้อ ๒ ภายใต้บังคับแห่งข้อ ๓๒.๑ เครื่องแบบปฏิบัติราชการ ประกอบด้วย(๑) หมวกข้าราชการชายให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบแบบที่ ๑ หมวกทรงหม้อตาลสีกากี กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำสายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากี ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกทำด้วยโลหะสีทอง สูง๖.๕ เซนติเมตรแบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีหน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ ปักดิ้นสีทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตรข้าราชการหญิงให้ใช้หมวกได้ ๓ แบบแบบที่ ๑อนุโลมตามแบบหมวกของข้าราชการชาย แต่เป็นทรงอ่อนแบบที่ ๒หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี สายรัดคางสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากี หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตรบนหมอนสีกากีแบบที่ ๓ หมวกหนีบสีกากี ด้านหน้ามีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก๒ ดุม ติดซ้อนกัน มีตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนก สูง ๔.๕ เซนติเมตรติดที่ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้าหมวกประมาณ ๔ เซนติเมตรการสวมหมวกให้สวมในโอกาสอันควร(๒) เสื้อข้าราชการชายให้ใช้เสื้อได้ ๒ แบบแบบที่ ๑ เสื้อคอพับสีประเภทสีกากีแขนยาวรัดข้อมือมีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุมหรือแขนสั้น มีกระเป๋าเย็บติดที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑กระเป๋า เป็นกระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่ง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตรมีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม หรือเป็นกระเป๋าเสื้อชนิดไม่มีแถบกลางกระเป๋าและใบปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละหนึ่งดุมสำหรับขัดใบปกกระเป๋าตัดเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุมระยะห่างกันพอสมควร และติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตรตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อในโอกาสไปงานพิธีให้ใช้เสื้อเชิ้ตแขนยาว ผูกผ้าพันคอสีดำเงื่อนกลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อภายใต้ดุมเม็ดที่สองแบบที่ ๒ เสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น สีประเภทสีกากีแขนสั้น ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีดุมที่อกเสื้อ ๔ ดุมมีกระเป๋าเย็บติดภายนอกเป็นกระเป๋าบนและล่างอย่างละสองกระเป๋ากระเป๋าบนมีใบปกมนชายกลางแหลมมีแถบกว้าง๓.๕ เซนติเมตร ตรงกึ่งกลางกระเป๋าทางดิ่งกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามมีใบปกรูปตัดที่ฝากระเป๋าทั้งสองกระเป๋าติดดุมข้างละ๑ ดุม สำหรับขัดกับใบปกกระเป๋า ที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อขนาดกว้าง ๕เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอวติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างให้ใช้เสื้อแบบที่ ๒แทนเสื้อแบบที่ ๑ ในโอกาสอันควรดุมที่ใช้กับเสื้อทั้งสองแบบมีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายข้าราชการหญิง ให้ใช้เสื้อได้ ๔แบบแบบที่ ๑อนุโลมตามแบบเสื้อของข้าราชการชายแบบที่ ๒ เสื้อคอพับสีประเภทสีกากีสีอ่อนกว่ากระโปรงหรือสีเดียวกับกระโปรง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ มีสาบกว้างประมาณ ๒.๕เซนติเมตร แขนยาวรัดข้อมือ ขอบปลายแขนกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร หรือแขนสั้น เหนือข้อศอกเล็กน้อยตลบชาย กว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร เดินคิ้วด้านหน้าเสื้อต่อจากเส้นบ่า มีตะเข็บผ่านกลางอกยาวตลอดตัวทั้งสองด้านมีดุม ๕ ดุม ด้านหลังจากเส้นต่อบ่าหลัง มีตะเข็บผ่านตามตัวเสื้อทั้งสองด้านเช่นเดียวกับด้านหน้าติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมนด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อการสวมสอดชายเสื้อไว้ในขอบกระโปรงแบบที่ ๓ เสื้อคอพับปล่อยเอว สีประเภทสีกากีสีเดียวกับกระโปรงหรือกางเกงผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบ ด้านหน้ามีคิ้วตามสาบ มีดุม ๔ ดุม แขนยาวหรือแขนสั้น ตลบชายกว้างประมาณ๕ เซนติเมตร มีคิ้วหน้าหลังเช่นเดียวกับแบบที่ ๒ และมีเส้นแนวตะเข็บเช่นเดียวกับแบบที่๒ ทั้งหน้าหลัง ความยาวของเสื้อให้คลุมสะโพกพองาม ติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อแบบที่ ๔ เสื้อคอแบะปล่อยเอว สีประเภทสีกากีสีเดียวกับกระโปรงหรือกางเกงผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบ แขนยาวจรดข้อมือหรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อยตลบชายกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร ด้านหน้าเป็นคิ้วตามสาบ ดุม ๓ ดุม ต่อด้านหน้าและด้านหลังยาวตามตัวติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอแบะทั้งสองข้าง และมีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋าเป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย ไม่มีใบปกกระเป๋าดุมที่ใช้กับเสื้อแบบที่ ๒,๓ และ ๔เป็นดุมสีน้ำตาลสีเดียวกับสีเสื้อการสวมเสื้อแบบที่ ๓ และแบบที่ ๔ให้ปล่อยชายเสื้อทับกระโปรงหรือกางเกง และคาดเข็มขัดตาม (๕) แบบที่ ๒ ทับเอวเสื้อในโอกาสไปงานพิธีให้ใช้เสื้อแบบที่ ๑ หรือแบบที่ ๒ โดยใช้เสื้อเชิ้ตแขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สองผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายด้วย(๓) อินทรธนู ให้ใช้อินทรธนูอ่อนมีเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนู ดังต่อไปนี้ข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง มีแถบกว้าง๓ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ติดเรียงต่อไปอีก ๑แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตรข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งตั้งแต่ระดับ๗ ขึ้นไป มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตรติดเรียงต่อไปอีก ๑ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑เซนติเมตรข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๕และระดับ ๖ มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตรข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๓และระดับ ๔ มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตรข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๒มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๕มิลลิเมตรแถบดังกล่าวให้ใช้สีเหลืองหรือสีทองการติดแถบให้ติดตามขวางที่ต้นอินทรธนู แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตรและแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตรการใช้เครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูให้ใช้กับเสื้อแบบที่ ๑ สำหรับข้าราชการชาย และแบบที่ ๑ แบบที่ ๒ และแบบที่ ๓สำหรับข้าราชการหญิง(๔) กางเกง กระโปรงข้าราชการชายให้ใช้กางเกงแบบราชการสีประเภทสีกากีไม่พับปลายขาข้าราชการหญิงให้ใช้กางเกงหรือกระโปรงสีประเภทสีกากีได้ ๕ แบบแบบที่ ๑ กางเกงอนุโลมตามแบบของข้าราชการชายแบบที่ ๒ กางเกงขายาว ขาตรงไม่มีลวดลายขอบกางเกงกว้างประมาณ ๑ นิ้ว มีหรือไม่มีกระเป๋าก็ได้มีซิปด้านหน้าหรือด้านข้าง ไม่พับปลายขาแบบที่ ๓ กระโปรงยาวปิดเข่าปลายบานเล็กน้อยแบบที่ ๔ กระโปรง มีตะเข็บหน้า ๒ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บ ยาวครึ่งเข่า ปลายบานเล็กน้อยแบบที่ ๕ กระโปรงกางเกงแบบกางเกงยาวครึ่งเข่า มีตะเข็บหน้า ๒ ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บมีจีบกระทบด้านหน้าและด้านหลัง(๕) เข็มขัดข้าราชการชาย ให้ใช้เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากีกว้าง๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมนกว้าง ๓.๕เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรข้าราชการหญิง ให้ใช้เข็มขัด ๒ แบบแบบที่ ๑ ใช้คาดทับขอบกระโปรงโดยใช้เข็มขัดอนุโลมตามแบบข้าราชการชายแบบที่ ๒ ใช้คาดทับเสื้อ โดยใช้เข็มขัดผ้าสีประเภทสีกากีสีเดียวกับสีเสื้อกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร หัวสี่เหลี่ยมหุ้มผ้า(๖) รองเท้า ถุงเท้าข้าราชการชาย ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาล ไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้าข้าราชการหญิง ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาลแบบปิดปลายเท้า ไม่มีลวดลายส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร(๗) เครื่องหมายแสดงสังกัดของสำนักงานเลขาธิการรัฐสภาให้เป็นรูปตรารัฐธรรมนูญประดิษฐานบนพานสองชั้น ทำด้วยโลหะสีทองไม่มีขอบ สูง ๒เซนติเมตร ติดที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้างสำหรับข้าราชการหญิง ให้ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้างเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์(๘) ป้ายชื่อและตำแหน่งให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้างไม่เกิน๒.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๗.๕ เซนติเมตร แสดงชื่อตัว ชื่อสกุลและชื่อตำแหน่งในการบริหารงานหรือชื่อตำแหน่งในสายงานตามที่คณะกรรมการข้าราชการฝ่ายรัฐสภากำหนดประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา๒.๒ เครื่องแบบพิธีการก. เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย(๑) หมวกข้าราชการชายให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีขาวกะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สายรัดคางสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาวที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๕ เซนติเมตร บนหมอนสักหลาดสีขาวข้าราชการหญิง ให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบแบบที่ ๑อนุโลมตามแบบหมวกของข้าราชการชาย แต่เป็นทรงอ่อนแบบที่ ๒หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว สายรัดคางสีทองมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาว ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทองสูง ๔.๕ เซนติเมตรบนหมอนสักหลาดสีขาวการสวมหมวก ให้สวมในโอกาสอันควร(๒) เสื้อข้าราชการชายให้ใช้เสื้อแบบราชการสีขาว ใช้ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ ๕ ดุม ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายด้วยข้าราชการหญิง ให้ใช้เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลมหรือคอป้านแขนยาวถึงข้อมือมีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวสาบอกมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ๓ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอแหลม และ ๕ ดุมสำหรับแบบเสื้อคอป้าน มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อยไม่มีใบปกกระเป๋าและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวผูกผ้าพันคอสีดำเงื่อนกลาสี ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายด้วย(๓) อินทรธนู ให้มีอินทรธนูแข็งกว้าง๔ เซนติเมตร ยาวตามความยาวของบ่า พื้นสักหลาดสีดำ ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอด้านคอปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กอินทรธนูมีลายดังนี้ข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมืองมีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตร เป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนูข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งตั้งแต่ระดับ๗ ขึ้นไป มีแถบสีทอง กว้าง ๕ มิลลิเมตร เป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนูข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๕และระดับ ๖ มีแถบสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบ และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์มีดอก ๓ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู ไม่เกิน ๓ ใน ๔ ส่วนของอินทรธนูข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๓และระดับ ๔ มีแถบสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบ และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์มีดอก ๒ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู ไม่เกินครึ่งหนึ่งของอินทรธนูข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๒มีแถบสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบ และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ มีดอก ๑ ดอกไม่เกิน ๑ ใน ๔ ส่วนของอินทรธนูข้าราชการรัฐสภาสามัญตำแหน่งระดับ ๑มีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตรเป็นขอบ(๔) กางเกง กระโปรงข้าราชการชายให้ใช้กางเกงแบบราชการสีขาวขายาว ไม่พับปลายขาข้าราชการหญิง ให้ใช้กระโปรงสีขาวตีเกล็ดด้านหน้า ๒ เกล็ด และด้านหลัง ๒ เกล็ด ยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อยใช้กับแบบเสื้อคอแหลม หรือกระโปรงสีขาวยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อยใช้กับแบบเสื้อคอป้าน(๕) รองเท้า ถุงเท้าข้าราชการชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำชนิดผูกถุงเท้าสีดำข้าราชการหญิง ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้าไม่มีลวดลายส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้อข. เครื่องแบบปกติกากีคอตั้งลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่สีของหมวก ผ้าพันหมวกหมอนสักหลาดสำหรับปักครุฑพ่าห์เสื้อและกางเกงหรือกระโปรงเป็นสีประเภทสีกากีค. เครื่องแบบครึ่งยศลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่กางเกงหรือกระโปรงให้ใช้ผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ง. เครื่องแบบเต็มยศลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสวมสายสะพายจ. เครื่องแบบสโมสรเครื่องแบบสโมสรสำหรับข้าราชการชายมี ๓ แบบ คือ(๑) เครื่องแบบสโมสร ก. ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศ(๒) เครื่องแบบสโมสร ข.ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ก. เว้นแต่เสื้อ ให้ใช้เสื้อสโมสรสีขาวทำด้วยผ้าสักหลาดหรือเสิร์จ เปิดอก ปาดเอว มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้อมือข้างละ๓ ดุม ที่ระหว่างอกกับเอวข้างละ ๓ ดุม และที่บรรจบเสื้อมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ข้างละ๑ ดุม ดุมคู่นี้มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน ประกอบด้วยเสื้อกั๊กสีขาวดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ๓ ดุม และเสื้อเชิ้ตสีขาวอกแข็ง ข้อมือแข็ง คอเชิ้ตชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายเครื่องหมายสังกัด ให้ติดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้างเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในฤดูร้อน ให้ใช้กางเกงสีขาวแทนกางเกงสีดำได้(๓) เครื่องแบบสโมสร ค.ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ข. เว้นแต่เสื้อเชิ้ตอกแข็งให้ใช้เสื้อเชิ้ตอกอ่อนสีขาวและเสื้อกั๊กให้ใช้แพรแถบสีเดียวกับกางเกงรัดเอวแทนแพรแถบนี้ส่วนกลางด้านหน้ากว้าง ๑๒ เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้างเรียว กว้าง ๑๑ เซนติเมตรที่ปลายมีขอเกี่ยวติดกันในขณะคาดทางด้านหลังสำหรับข้าราชการหญิงให้แต่งตามสมัยนิยมข้อ ๓[๒] ข้าราชการนอกประจำการให้ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับข้าราชการประจำการเว้นแต่ให้ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าข้างซ้ายและเครื่องหมายอักษรนก ทำด้วยโลหะโปร่งสีทองไม่มีขอบ สูง ๒ เซนติเมตร ที่ปกคอเสื้อด้านหน้าข้างขวาส่วนที่ ๒เบ็ดเตล็ด ข้อ ๔ ผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ๆ ในเวลาแต่งเครื่องแบบเต็มยศ แต่ในเวลาแต่งเครื่องแบบสโมสรจะประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จำลองขนาดย่อมก็ได้ และถ้าในหมายหรือบัตรเชิญทางราชการปรากฏว่าให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ก็ให้ประดับอย่างแต่งเครื่องแบบเต็มยศหรือถ้ามีว่าให้สวมสายสะพายด้วย ก็ให้สวมข้อ ๕ ผู้ซึ่งได้รับเครื่องหมายเชิดชูเกียรติ หรือเครื่องหมายกิตติศักดิ์จากส่วนราชการอื่นก็ให้ประดับเครื่องหมายนั้นตามระเบียบของส่วนราชการนั้น ๆ ได้ตามสมควรข้อ ๖ ข้าราชการฝ่ายรัฐสภา ซึ่งสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรกรมเสนาธิการกลาโหม กระทรวงกลาโหม ให้ติดเข็มแสดงวิทยฐานะของวิทยาลัยนั้นที่กึ่งกลางกระเป๋าบนข้างขวาของเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาได้ข้อ ๗ ข้าราชการฝ่ายรัฐสภา ซึ่งได้รับเครื่องหมายแสดงความสามารถในการบินของสโมสรการบินพลเรือนให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาได้ทุกชนิด และให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือปกกระเป๋าถ้าประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ หรือแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ติดเครื่องหมายนี้เหนือขึ้นไปเมื่อแต่งเครื่องแบบสโมสรให้ใช้ขนาดย่อลงครึ่งหนึ่งข้อ ๘ ข้าราชการฝ่ายรัฐสภาซึ่งมีเสมาอนุสรณ์มหาราช ให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาได้ทุกชนิดดังนี้(๑) เครื่องแบบปกติเครื่องแบบครึ่งยศ และเครื่องแบบเต็มยศ ให้ประดับเสมาอนุสรณ์มหาราชที่ดุมเสื้อเม็ดที่สองจากคอเสื้อตามแนวบรรจบเสื้อ(๒) เครื่องแบบสโมสร ให้ประดับเสมาอนุสรณ์มหาราชที่ดุมเสื้อเม็ดที่หนึ่งตามแนวบรรจบเสื้อด้านบน(๓) เครื่องแบบราชการให้ประดับเสมาอนุสรณ์มหาราชที่ดุมกระเป๋าเสื้อด้านซ้ายข้อ ๙ การแต่งเครื่องแบบที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ให้แต่งตามหมายของสำนักพระราชวัง หรือตามระเบียบ ข้อบังคับ คำสั่งของกระทรวงทบวงกรมเจ้าสังกัดในโอกาสอันควรประกาศ ณ วันที่ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓บุญเท่ง ทองสวัสดิ์รองประธานรัฐสภา รักษาราชการแทนประธานรัฐสภาประกาศรัฐสภาออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาพ.ศ. ๒๕๑๘ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๙[๓]สัญชัย ศิริเดช/ผู้จัดทำ๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๒[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๗/ตอนที่ ๙๒/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๔/๑๖ มิถุนายน ๒๕๒๓[๒]ข้อ ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศรัฐสภาออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาพ.ศ. ๒๕๑๘ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๙[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๓/ตอนที่ ๙๕ ง/หน้า ๔๕/๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๓๙