คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3806/2538หลักกฎหมาย: การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องด้วยการปิดไว้ที่ป้ายโรงเรียนซึ่งจำเลยรับราชการเป็นครูใหญ่ในวันหยุดราชการและไม่มีผู้ใดอยู่โดยโรงเรียนไม่มีรั้วล้อมรอบป้ายโรงเรียนอยู่ติดถนนสาธารณะตัวอาคารเรียนอยู่ลึกเข้าไปข้างในสามารถเดินเข้าไปได้และหน้าห้องธุรการโรงเรียนมีแผ่นป้ายสามารถปิดประกาศต่างๆได้ถือไม่ได้ว่าเป็นการส่งคำคู่ความโดยปิดณสำนักทำการงานของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา79วรรคแรกทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่คดี สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืนเงิน มัดจำ และ ชดใช้ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ จำเลย ขาดนัด ยื่นคำให้การ และ ขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา สืบพยานโจทก์ ไป ฝ่ายเดียว และ พิพากษาให้ จำเลย ใช้ เงิน 1,300,000 บาท พร้อม ดอกเบี้ย แก่ โจทก์ จำเลย ยื่นคำร้อง ว่า จำเลย มิได้ จงใจ ขาดนัด จำเลย เพิ่ง ทราบ ว่า โจทก์ ฟ้องจำเลย เป็น คดี นี้ เมื่อ เดือน กรกฎาคม 2535 โจทก์ นำ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย โดย ปิด ไว้ ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก อันเป็น สถาน ทำการ งาน ของ จำเลย และ ส่ง ตรง กับ วันหยุด ราชการ โจทก์ ทราบ ภูมิลำเนาอันเป็น ที่พัก ของ จำเลย แต่ โจทก์ กลับ ระบุ ภูมิลำเนา ใน คำฟ้อง เป็นสถานที่ ทำการ งาน โจทก์ มี เจตนา ไม่สุจริต ไม่ต้อง การ ให้ จำเลย ทราบ ว่าถูก โจทก์ ฟ้อง หาก จำเลย ทราบ ว่า ถูก โจทก์ ฟ้อง จำเลย จะ ต้อง ต่อสู้ คดีและ ที่ โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ผิดสัญญา นั้น จำเลย ไม่ได้ ผิดสัญญา โจทก์ เป็นฝ่าย ผิดสัญญา จำเลย มีสิทธิ ริบ มัดจำ ได้ ขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณา ใหม่โจทก์ แถลง คัดค้านศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ยกคำร้องจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย รับ ราชการเป็น ครูใหญ่ โรงเรียน วัด หนองจิก ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม จำเลย อาศัย อยู่ บ้าน เลขที่ 16 ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม ห่าง จาก โรงเรียน วัด หนองจิก ประมาณ 1 กิโลเมตร เมื่อ วัน เสาร์ ที่ 18 พฤษภาคม 2534 เวลา ประมาณ13 นาฬิกา เจ้าหน้าที่ เดินหมาย นำ หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไป ส่ง ให้จำเลย ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก ไม่พบ จำเลย เจ้าหน้าที่ เดินหมาย จึง ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไว้ ที่ ป้าย โรงเรียน วัด หนองจิก ตาม รายงาน เจ้าหน้าที่ เอกสาร หมาย ล. 3 ศาลฎีกา เห็นว่า โรงเรียนวัด หนองจิก ไม่มี รั้ว ล้อมรอบ ป้าย โรงเรียน อยู่ ติด ถนน สาย ไป ตลาด ห้วยกระบอก ซึ่ง เป็น ทางสาธารณะ ตัว อาคาร เรียน อยู่ ลึก เข้า ไป ข้าง ใน สามารถ เดิน เข้า ไป ได้ หน้า ห้อง ธุรการ โรงเรียน มี แผ่น ป้ายสามารถ ปิดประกาศ ต่าง ๆ ได้ ดังนี้ การ ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้องที่ ป้าย โรงเรียน ใน วันหยุด ราชการ และ ไม่มี ผู้ใด อยู่ ย่อม หลุด หายไม่ถึง มือ ผู้รับ ได้ โดย ง่าย ถือไม่ได้ว่า เป็น การ ส่ง คำคู่ความโดย การ ปิด คำคู่ความ ณ สำนัก ทำการ งาน ของ จำเลย การ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ดังกล่าว จึง ไม่ชอบ ด้วย ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 79 วรรคแรก กระบวนพิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ตั้งแต่การ ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย และ ภายหลัง แต่ นั้น มาจึง เป็น การ ไม่ชอบ และ ไม่มี ผล ตาม กฎหมาย ทั้ง เป็น กรณี ที่ มิได้ ปฏิบัติตาม บทบัญญัติ แห่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ใน ข้อ ที่ มุ่งหมายจะ ยัง ให้การ เป็น ไป ด้วย ความยุติธรรม และ เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยว ด้วยความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน ชอบ ที่ ศาลชั้นต้น จะ ต้อง ดำเนิน กระบวนพิจารณา ใหม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน ให้ยก คำร้องขอ งจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็น พ้อง ด้วย "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลล่าง ทั้ง สอง ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง แก่ จำเลย ให้ ถูกต้องแล้ว พิจารณา พิพากษา ใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3806/2538นาง ปุญชลักษณ์ สโรบลโจทก์นาย กำพล ยิ้มหนองโพธิ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 79, ม. 243การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องด้วยการปิดไว้ที่ป้ายโรงเรียนซึ่งจำเลยรับราชการเป็นครูใหญ่ในวันหยุดราชการและไม่มีผู้ใดอยู่โดยโรงเรียนไม่มีรั้วล้อมรอบป้ายโรงเรียนอยู่ติดถนนสาธารณะตัวอาคารเรียนอยู่ลึกเข้าไปข้างในสามารถเดินเข้าไปได้และหน้าห้องธุรการโรงเรียนมีแผ่นป้ายสามารถปิดประกาศต่างๆได้ถือไม่ได้ว่าเป็นการส่งคำคู่ความโดยปิดณสำนักทำการงานของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา79วรรคแรกทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่คดี สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืนเงิน มัดจำ และ ชดใช้ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ จำเลย ขาดนัด ยื่นคำให้การ และ ขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา สืบพยานโจทก์ ไป ฝ่ายเดียว และ พิพากษาให้ จำเลย ใช้ เงิน 1,300,000 บาท พร้อม ดอกเบี้ย แก่ โจทก์ จำเลย ยื่นคำร้อง ว่า จำเลย มิได้ จงใจ ขาดนัด จำเลย เพิ่ง ทราบ ว่า โจทก์ ฟ้องจำเลย เป็น คดี นี้ เมื่อ เดือน กรกฎาคม 2535 โจทก์ นำ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย โดย ปิด ไว้ ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก อันเป็น สถาน ทำการ งาน ของ จำเลย และ ส่ง ตรง กับ วันหยุด ราชการ โจทก์ ทราบ ภูมิลำเนาอันเป็น ที่พัก ของ จำเลย แต่ โจทก์ กลับ ระบุ ภูมิลำเนา ใน คำฟ้อง เป็นสถานที่ ทำการ งาน โจทก์ มี เจตนา ไม่สุจริต ไม่ต้อง การ ให้ จำเลย ทราบ ว่าถูก โจทก์ ฟ้อง หาก จำเลย ทราบ ว่า ถูก โจทก์ ฟ้อง จำเลย จะ ต้อง ต่อสู้ คดีและ ที่ โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ผิดสัญญา นั้น จำเลย ไม่ได้ ผิดสัญญา โจทก์ เป็นฝ่าย ผิดสัญญา จำเลย มีสิทธิ ริบ มัดจำ ได้ ขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณา ใหม่โจทก์ แถลง คัดค้านศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ยกคำร้องจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย รับ ราชการเป็น ครูใหญ่ โรงเรียน วัด หนองจิก ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม จำเลย อาศัย อยู่ บ้าน เลขที่ 16 ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม ห่าง จาก โรงเรียน วัด หนองจิก ประมาณ 1 กิโลเมตร เมื่อ วัน เสาร์ ที่ 18 พฤษภาคม 2534 เวลา ประมาณ13 นาฬิกา เจ้าหน้าที่ เดินหมาย นำ หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไป ส่ง ให้จำเลย ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก ไม่พบ จำเลย เจ้าหน้าที่ เดินหมาย จึง ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไว้ ที่ ป้าย โรงเรียน วัด หนองจิก ตาม รายงาน เจ้าหน้าที่ เอกสาร หมาย ล. 3 ศาลฎีกา เห็นว่า โรงเรียนวัด หนองจิก ไม่มี รั้ว ล้อมรอบ ป้าย โรงเรียน อยู่ ติด ถนน สาย ไป ตลาด ห้วยกระบอก ซึ่ง เป็น ทางสาธารณะ ตัว อาคาร เรียน อยู่ ลึก เข้า ไป ข้าง ใน สามารถ เดิน เข้า ไป ได้ หน้า ห้อง ธุรการ โรงเรียน มี แผ่น ป้ายสามารถ ปิดประกาศ ต่าง ๆ ได้ ดังนี้ การ ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้องที่ ป้าย โรงเรียน ใน วันหยุด ราชการ และ ไม่มี ผู้ใด อยู่ ย่อม หลุด หายไม่ถึง มือ ผู้รับ ได้ โดย ง่าย ถือไม่ได้ว่า เป็น การ ส่ง คำคู่ความโดย การ ปิด คำคู่ความ ณ สำนัก ทำการ งาน ของ จำเลย การ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ดังกล่าว จึง ไม่ชอบ ด้วย ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 79 วรรคแรก กระบวนพิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ตั้งแต่การ ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย และ ภายหลัง แต่ นั้น มาจึง เป็น การ ไม่ชอบ และ ไม่มี ผล ตาม กฎหมาย ทั้ง เป็น กรณี ที่ มิได้ ปฏิบัติตาม บทบัญญัติ แห่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ใน ข้อ ที่ มุ่งหมายจะ ยัง ให้การ เป็น ไป ด้วย ความยุติธรรม และ เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยว ด้วยความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน ชอบ ที่ ศาลชั้นต้น จะ ต้อง ดำเนิน กระบวนพิจารณา ใหม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน ให้ยก คำร้องขอ งจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็น พ้อง ด้วย "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลล่าง ทั้ง สอง ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง แก่ จำเลย ให้ ถูกต้องแล้ว พิจารณา พิพากษา ใหม่(สมพล สัตยาอภิธาน-ไพศาล รางชางกูร-อร่าม หุตางกูร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1)ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา79ไม่ได้บัญญัติว่าการปิดคำคู่ความหรือเอกสารไว้ณภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของคู่ความนั้นจะต้องเป็นเวลาที่สำนักทำการงานของคู่ความเปิดทำการงานก็จริงแต่ก็ต้องเข้าใจว่าต้องเป็นเวลาที่สำนักทำการงานเปิดทำการงานเพราะโดยปกติสำนักทำการงานมิใช่บ้านที่อยู่ของคู่ความการตีความเช่นนี้นอกจากเป็นการใช้กฎหมายตามตัวอักษรตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา4วรรคแรกตอนแรกแล้วยังเป็นการใช้กฎหมายตามความมุ่งหมายของบทบัญญัติมาตรา79ดังกล่าวและตามวรรคแรกตอน2ของมาตรา4ดังกล่าวอีกด้วย คดีนี้ได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องด้วยการปิดไว้ที่ป้ายโรงเรียนซึ่งจำเลยรับราชการเป็นครูใหญ่ในวันหยุดราชการไม่ใช่วันทำงานจึงไม่ชอบอย่างไรก็ดีถ้าได้ปิดในวันทำการงานแล้วแม้ต่อมาจะเป็นวันหยุดการปิดก็เป็นการชอบด้วยกฎหมาย (2)พึงสังเกตว่าคดีนี้ศาลฎีกาอ้างด้วยว่า"ทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่"ซึ่งเป็นการอ้างความในตัวบทประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27เกี่ยวกับอำนาจศาลที่จะสั่งให้เพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามวรรค1(ในคดีนี้คือการส่งคำคู่ความที่มิชอบ)ซึ่งคู่ความฝ่ายที่เสียหายจะต้องยกขึ้นกล่าวอ้างก่อนมีคำพิพากษาในคดีนี้ก็ต้องหมายความว่าก่อนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแต่ปรากฏว่าคดีนี้จำเลยได้ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นจำต้องดำเนินกระบวนพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียวตามมาตรา202จำเลยจึงไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างในศาลชั้นต้นก่อนพิพากษาได้(เว้นแต่จำเลยจะได้ทราบพฤติการณ์อันเป็นมูลแห่งข้ออ้างว่าเป็นการปิดหมายโดยมิชอบมาก่อนมีคำพิพากษาแต่ถ้าทราบน้อยกว่าแปดวันแม้ก่อนมีคำพิพากษาผลก็คือไม่อาจอ้างได้ก่อนเช่นเดียวกัน)ศาลชั้นต้นจึงได้พิพากษาให้จำเลยแพ้คดีจำเลยซึ่งเป็นฝ่ายที่เสียหายจึงยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้องศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยจึงได้ฎีกาขึ้นไปศาลฎีกาได้มีคำพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลล่างให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาส่งหมายเรียกและส่งสำเนาคำฟ้องแก่จำเลยให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ดังนี้แสดงให้เห็นว่าบทบัญญัติมาตรา27เกี่ยวกับการเพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นศาลสูงอาจยกขึ้นอ้างได้เมื่อมีการอุทธรณ์ฎีกาขึ้นไปทั้งนี้ศาลสูงอาจใช้บทบัญญัติมาตรา243(1)(2)(ซึ่งใช้เฉพาะคำพิพากษาหรือคำสั่งและการพิจารณาไม่รวมถึงกรณีผิดระเบียบตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา27)ในฐานะที่เป็นบทใกล้เคียงอย่างยิ่งก็ได้(ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา4วรรค2) ?ไพจิตรปุญญพันธุ์?คำพิพากษา: คดี สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืนเงิน มัดจำ และ ชดใช้ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ จำเลย ขาดนัด ยื่นคำให้การ และ ขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา สืบพยานโจทก์ ไป ฝ่ายเดียว และ พิพากษาให้ จำเลย ใช้ เงิน 1,300,000 บาท พร้อม ดอกเบี้ย แก่ โจทก์ จำเลย ยื่นคำร้อง ว่า จำเลย มิได้ จงใจ ขาดนัด จำเลย เพิ่ง ทราบ ว่า โจทก์ ฟ้องจำเลย เป็น คดี นี้ เมื่อ เดือน กรกฎาคม 2535 โจทก์ นำ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย โดย ปิด ไว้ ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก อันเป็น สถาน ทำการ งาน ของ จำเลย และ ส่ง ตรง กับ วันหยุด ราชการ โจทก์ ทราบ ภูมิลำเนาอันเป็น ที่พัก ของ จำเลย แต่ โจทก์ กลับ ระบุ ภูมิลำเนา ใน คำฟ้อง เป็นสถานที่ ทำการ งาน โจทก์ มี เจตนา ไม่สุจริต ไม่ต้อง การ ให้ จำเลย ทราบ ว่าถูก โจทก์ ฟ้อง หาก จำเลย ทราบ ว่า ถูก โจทก์ ฟ้อง จำเลย จะ ต้อง ต่อสู้ คดีและ ที่ โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ผิดสัญญา นั้น จำเลย ไม่ได้ ผิดสัญญา โจทก์ เป็นฝ่าย ผิดสัญญา จำเลย มีสิทธิ ริบ มัดจำ ได้ ขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณา ใหม่โจทก์ แถลง คัดค้านศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ยกคำร้องจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย รับ ราชการเป็น ครูใหญ่ โรงเรียน วัด หนองจิก ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม จำเลย อาศัย อยู่ บ้าน เลขที่ 16 ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม ห่าง จาก โรงเรียน วัด หนองจิก ประมาณ 1 กิโลเมตร เมื่อ วัน เสาร์ ที่ 18 พฤษภาคม 2534 เวลา ประมาณ13 นาฬิกา เจ้าหน้าที่ เดินหมาย นำ หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไป ส่ง ให้จำเลย ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก ไม่พบ จำเลย เจ้าหน้าที่ เดินหมาย จึง ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไว้ ที่ ป้าย โรงเรียน วัด หนองจิก ตาม รายงาน เจ้าหน้าที่ เอกสาร หมาย ล. 3 ศาลฎีกา เห็นว่า โรงเรียนวัด หนองจิก ไม่มี รั้ว ล้อมรอบ ป้าย โรงเรียน อยู่ ติด ถนน สาย ไป ตลาด ห้วยกระบอก ซึ่ง เป็น ทางสาธารณะ ตัว อาคาร เรียน อยู่ ลึก เข้า ไป ข้าง ใน สามารถ เดิน เข้า ไป ได้ หน้า ห้อง ธุรการ โรงเรียน มี แผ่น ป้ายสามารถ ปิดประกาศ ต่าง ๆ ได้ ดังนี้ การ ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้องที่ ป้าย โรงเรียน ใน วันหยุด ราชการ และ ไม่มี ผู้ใด อยู่ ย่อม หลุด หายไม่ถึง มือ ผู้รับ ได้ โดย ง่าย ถือไม่ได้ว่า เป็น การ ส่ง คำคู่ความโดย การ ปิด คำคู่ความ ณ สำนัก ทำการ งาน ของ จำเลย การ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ดังกล่าว จึง ไม่ชอบ ด้วย ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 79 วรรคแรก กระบวนพิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ตั้งแต่การ ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย และ ภายหลัง แต่ นั้น มาจึง เป็น การ ไม่ชอบ และ ไม่มี ผล ตาม กฎหมาย ทั้ง เป็น กรณี ที่ มิได้ ปฏิบัติตาม บทบัญญัติ แห่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ใน ข้อ ที่ มุ่งหมายจะ ยัง ให้การ เป็น ไป ด้วย ความยุติธรรม และ เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยว ด้วยความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน ชอบ ที่ ศาลชั้นต้น จะ ต้อง ดำเนิน กระบวนพิจารณา ใหม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน ให้ยก คำร้องขอ งจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็น พ้อง ด้วย "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลล่าง ทั้ง สอง ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง แก่ จำเลย ให้ ถูกต้องแล้ว พิจารณา พิพากษา ใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3806/2538นาง ปุญชลักษณ์ สโรบลโจทก์นาย กำพล ยิ้มหนองโพธิ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 79, ม. 243การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องด้วยการปิดไว้ที่ป้ายโรงเรียนซึ่งจำเลยรับราชการเป็นครูใหญ่ในวันหยุดราชการและไม่มีผู้ใดอยู่โดยโรงเรียนไม่มีรั้วล้อมรอบป้ายโรงเรียนอยู่ติดถนนสาธารณะตัวอาคารเรียนอยู่ลึกเข้าไปข้างในสามารถเดินเข้าไปได้และหน้าห้องธุรการโรงเรียนมีแผ่นป้ายสามารถปิดประกาศต่างๆได้ถือไม่ได้ว่าเป็นการส่งคำคู่ความโดยปิดณสำนักทำการงานของจำเลยจึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา79วรรคแรกทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่คดี สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง จำเลย ให้ คืนเงิน มัดจำ และ ชดใช้ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ จำเลย ขาดนัด ยื่นคำให้การ และ ขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา สืบพยานโจทก์ ไป ฝ่ายเดียว และ พิพากษาให้ จำเลย ใช้ เงิน 1,300,000 บาท พร้อม ดอกเบี้ย แก่ โจทก์ จำเลย ยื่นคำร้อง ว่า จำเลย มิได้ จงใจ ขาดนัด จำเลย เพิ่ง ทราบ ว่า โจทก์ ฟ้องจำเลย เป็น คดี นี้ เมื่อ เดือน กรกฎาคม 2535 โจทก์ นำ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย โดย ปิด ไว้ ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก อันเป็น สถาน ทำการ งาน ของ จำเลย และ ส่ง ตรง กับ วันหยุด ราชการ โจทก์ ทราบ ภูมิลำเนาอันเป็น ที่พัก ของ จำเลย แต่ โจทก์ กลับ ระบุ ภูมิลำเนา ใน คำฟ้อง เป็นสถานที่ ทำการ งาน โจทก์ มี เจตนา ไม่สุจริต ไม่ต้อง การ ให้ จำเลย ทราบ ว่าถูก โจทก์ ฟ้อง หาก จำเลย ทราบ ว่า ถูก โจทก์ ฟ้อง จำเลย จะ ต้อง ต่อสู้ คดีและ ที่ โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ผิดสัญญา นั้น จำเลย ไม่ได้ ผิดสัญญา โจทก์ เป็นฝ่าย ผิดสัญญา จำเลย มีสิทธิ ริบ มัดจำ ได้ ขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณา ใหม่โจทก์ แถลง คัดค้านศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ยกคำร้องจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง ฟังได้ ว่า จำเลย รับ ราชการเป็น ครูใหญ่ โรงเรียน วัด หนองจิก ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม จำเลย อาศัย อยู่ บ้าน เลขที่ 16 ตำบล ทุ่งลูกนก อำเภอ กำแพงแสน จังหวัด นครปฐม ห่าง จาก โรงเรียน วัด หนองจิก ประมาณ 1 กิโลเมตร เมื่อ วัน เสาร์ ที่ 18 พฤษภาคม 2534 เวลา ประมาณ13 นาฬิกา เจ้าหน้าที่ เดินหมาย นำ หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไป ส่ง ให้จำเลย ที่ โรงเรียน วัด หนองจิก ไม่พบ จำเลย เจ้าหน้าที่ เดินหมาย จึง ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้อง ไว้ ที่ ป้าย โรงเรียน วัด หนองจิก ตาม รายงาน เจ้าหน้าที่ เอกสาร หมาย ล. 3 ศาลฎีกา เห็นว่า โรงเรียนวัด หนองจิก ไม่มี รั้ว ล้อมรอบ ป้าย โรงเรียน อยู่ ติด ถนน สาย ไป ตลาด ห้วยกระบอก ซึ่ง เป็น ทางสาธารณะ ตัว อาคาร เรียน อยู่ ลึก เข้า ไป ข้าง ใน สามารถ เดิน เข้า ไป ได้ หน้า ห้อง ธุรการ โรงเรียน มี แผ่น ป้ายสามารถ ปิดประกาศ ต่าง ๆ ได้ ดังนี้ การ ปิด หมายเรียก และ สำเนา คำฟ้องที่ ป้าย โรงเรียน ใน วันหยุด ราชการ และ ไม่มี ผู้ใด อยู่ ย่อม หลุด หายไม่ถึง มือ ผู้รับ ได้ โดย ง่าย ถือไม่ได้ว่า เป็น การ ส่ง คำคู่ความโดย การ ปิด คำคู่ความ ณ สำนัก ทำการ งาน ของ จำเลย การ ส่งหมาย เรียกและ สำเนา คำฟ้อง ดังกล่าว จึง ไม่ชอบ ด้วย ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 79 วรรคแรก กระบวนพิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ตั้งแต่การ ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง ให้ จำเลย และ ภายหลัง แต่ นั้น มาจึง เป็น การ ไม่ชอบ และ ไม่มี ผล ตาม กฎหมาย ทั้ง เป็น กรณี ที่ มิได้ ปฏิบัติตาม บทบัญญัติ แห่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ใน ข้อ ที่ มุ่งหมายจะ ยัง ให้การ เป็น ไป ด้วย ความยุติธรรม และ เป็น ข้อกฎหมาย ที่ เกี่ยว ด้วยความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน ชอบ ที่ ศาลชั้นต้น จะ ต้อง ดำเนิน กระบวนพิจารณา ใหม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน ให้ยก คำร้องขอ งจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็น พ้อง ด้วย "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลล่าง ทั้ง สอง ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา ส่งหมาย เรียก และ สำเนา คำฟ้อง แก่ จำเลย ให้ ถูกต้องแล้ว พิจารณา พิพากษา ใหม่(สมพล สัตยาอภิธาน-ไพศาล รางชางกูร-อร่าม หุตางกูร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1)ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา79ไม่ได้บัญญัติว่าการปิดคำคู่ความหรือเอกสารไว้ณภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของคู่ความนั้นจะต้องเป็นเวลาที่สำนักทำการงานของคู่ความเปิดทำการงานก็จริงแต่ก็ต้องเข้าใจว่าต้องเป็นเวลาที่สำนักทำการงานเปิดทำการงานเพราะโดยปกติสำนักทำการงานมิใช่บ้านที่อยู่ของคู่ความการตีความเช่นนี้นอกจากเป็นการใช้กฎหมายตามตัวอักษรตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา4วรรคแรกตอนแรกแล้วยังเป็นการใช้กฎหมายตามความมุ่งหมายของบทบัญญัติมาตรา79ดังกล่าวและตามวรรคแรกตอน2ของมาตรา4ดังกล่าวอีกด้วย คดีนี้ได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องด้วยการปิดไว้ที่ป้ายโรงเรียนซึ่งจำเลยรับราชการเป็นครูใหญ่ในวันหยุดราชการไม่ใช่วันทำงานจึงไม่ชอบอย่างไรก็ดีถ้าได้ปิดในวันทำการงานแล้วแม้ต่อมาจะเป็นวันหยุดการปิดก็เป็นการชอบด้วยกฎหมาย (2)พึงสังเกตว่าคดีนี้ศาลฎีกาอ้างด้วยว่า"ทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่"ซึ่งเป็นการอ้างความในตัวบทประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27เกี่ยวกับอำนาจศาลที่จะสั่งให้เพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบตามวรรค1(ในคดีนี้คือการส่งคำคู่ความที่มิชอบ)ซึ่งคู่ความฝ่ายที่เสียหายจะต้องยกขึ้นกล่าวอ้างก่อนมีคำพิพากษาในคดีนี้ก็ต้องหมายความว่าก่อนศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแต่ปรากฏว่าคดีนี้จำเลยได้ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นจำต้องดำเนินกระบวนพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียวตามมาตรา202จำเลยจึงไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างในศาลชั้นต้นก่อนพิพากษาได้(เว้นแต่จำเลยจะได้ทราบพฤติการณ์อันเป็นมูลแห่งข้ออ้างว่าเป็นการปิดหมายโดยมิชอบมาก่อนมีคำพิพากษาแต่ถ้าทราบน้อยกว่าแปดวันแม้ก่อนมีคำพิพากษาผลก็คือไม่อาจอ้างได้ก่อนเช่นเดียวกัน)ศาลชั้นต้นจึงได้พิพากษาให้จำเลยแพ้คดีจำเลยซึ่งเป็นฝ่ายที่เสียหายจึงยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้องศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยจึงได้ฎีกาขึ้นไปศาลฎีกาได้มีคำพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลล่างให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาส่งหมายเรียกและส่งสำเนาคำฟ้องแก่จำเลยให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ดังนี้แสดงให้เห็นว่าบทบัญญัติมาตรา27เกี่ยวกับการเพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นศาลสูงอาจยกขึ้นอ้างได้เมื่อมีการอุทธรณ์ฎีกาขึ้นไปทั้งนี้ศาลสูงอาจใช้บทบัญญัติมาตรา243(1)(2)(ซึ่งใช้เฉพาะคำพิพากษาหรือคำสั่งและการพิจารณาไม่รวมถึงกรณีผิดระเบียบตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา27)ในฐานะที่เป็นบทใกล้เคียงอย่างยิ่งก็ได้(ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา4วรรค2) ?ไพจิตรปุญญพันธุ์?