พระราชบัญญัติสุขาภิบาล พ.ศ. 2495 (ยกเลิก)พระราชบัญญัติ สุขาภิบาล พ.ศ. ๒๔๙๕ (ยกเลิก)ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๙๕ เป็นปีที่ ๗ ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการสุขาภิบาล จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "พระราชบัญญัติสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๔๙๕"มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติจัดการสุขาภิบาลตามหัวเมือง ร.ศ. ๑๒๗ และบรรดากฎหมาย กฎ ข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่บัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้หรือซึ่งแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้มาตรา 1 ส่วนที่ ๑ การจัดตั้งสุขาภิบาลมาตรา 4 มาตรา ๔ เมื่อท้องถิ่นใดมีสภาพอันสมควรยกฐานะเป็นสุขาภิบาล ให้จัดตั้งท้องถิ่นนั้น ๆ เป็นสุขาภิบาลตามพระราชบัญญัตินี้ ให้สุขาภิบาลมีฐานะเป็นนิติบุคคลมาตรา 5 มาตรา ๕ การจัดตั้งสุขาภิบาลให้ทำโดยประกาศของกระทรวงมหาดไทย ในประกาศนั้นให้ระบุชื่อและเขตของสุขาภิบาลไว้ด้วย การเปลี่ยนแปลงเขตหรือการยุบสุขาภิบาลให้ทำโดยประกาศของกระทรวงมหาดไทย ในประกาศยุบสุขาภิบาลนั้นให้ระบุวิธีจัดการทรัพย์สิน หนี้ สิทธิ และสิทธิเรียกร้องของสุขาภิบาลนั้นไว้ด้วยมาตรา 5 ประกาศของกระทรวงมหาดไทยตามความในมาตรานี้ ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษามาตรา 6 มาตรา ๖ ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการเทศบาลอาจจัดตั้งสุขาภิบาลใด ๆ ขึ้นเป็นเทศบาลได้ โดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา สุขาภิบาลที่ได้จัดตั้งเป็นเทศบาลขึ้นใหม่ตามความในวรรคก่อน ให้พ้นจากสภาพแห่งสุขาภิบาลนับแต่วันที่ได้ประกาศพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งขึ้นเป็นเทศบาลนั้นเป็นต้นไป บรรดาทรัพย์สิน หนี้ สิทธิมาตรา 6 และสิทธิเรียกร้องของสุขาภิบาลเดิมให้โอนไปเป็นของเทศบาลที่จัดตั้งขึ้นใหม่ในขณะเดียวกันนั้นด้วย และบรรดาข้อบังคับสุขาภิบาลที่ได้ใช้บังคับอยู่ก่อนแล้วก็คงให้ใช้บังคับได้ต่อไปเป็นการชั่วคราวจนกว่าจะได้มีการตราเป็นเทศบัญญัติขึ้นใหม่มาตรา 2 ส่วนที่ ๒ คณะกรรมการสุขาภิบาลมาตรา 7 มาตรา ๗ ให้มีคณะกรรมการสุขาภิบาลประกอบด้วย (๑) นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอแห่งท้องที่ที่สุขาภิบาลนั้นตั้งอยู่ แล้วแต่กรณี (๒) ปลัดอำเภอแห่งอำเภอหรือกิ่งอำเภอที่สุขาภิบาลนั้นตั้งอยู่ แล้วแต่กรณี ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งขึ้นจำนวนหนึ่งคน (๓)มาตรา 7 กำนันแห่งตำบลซึ่งมีพื้นที่ส่วนหนึ่งส่วนใดหรือทั้งหมดของตำบลนั้นตั้งอยู่ในเขตสุขาภิบาล (๔) ผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามสำหรับผู้สมัครรับเลือกตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล ซึ่งราษฎรในเขตสุขาภิบาลนั้นเลือกตั้งขึ้นเก้าคน การเลือกตั้งกรรมการสุขาภิบาลตามความใน (๔)มาตรา 7 ให้ใช้วิธีการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลโดยอนุโลมมาตรา 8 มาตรา ๘ ให้นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอแห่งท้องที่ที่สุขาภิบาลนั้นตั้งอยู่ แล้วแต่กรณี เป็นประธานกรรมการสุขาภิบาลโดยตำแหน่ง และให้มีรองประธานกรรมการสุขาภิบาลหนึ่งคน ซึ่งคณะกรรมการสุขาภิบาลได้ประชุมกันเลือกจากกรรมการตามมาตรา ๗ (๔) รองประธานกรรมการให้อยู่ในตำแหน่งได้คราวละหนึ่งปีมาตรา 8 นับแต่วันที่ได้รับเลือกมาตรา 9 มาตรา ๙ กรรมการสุขาภิบาลตามความในมาตรา ๗ (๔) ให้อยู่ในตำแหน่งได้คราวละสี่ปี ถ้าตำแหน่งกรรมการดังกล่าวว่างลง เพราะเหตุอื่นนอกจากถึงคราวออกตามวาระ ให้เลือกตั้งกรรมการขึ้นแทนตำแหน่งที่ว่างภายในเก้าสิบวัน แต่กรรมการที่เข้ามาแทนนั้นให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่ากำหนดเวลาของผู้ซึ่งตนแทนมาตรา 9 ถ้าตำแหน่งกรรมการดังกล่าวในวรรคหนึ่งว่างลงก่อนถึงกำหนดออกตามวาระไม่เกินหนึ่งร้อยแปดสิบวันจะเลือกตั้งกรรมการขึ้นแทนตำแหน่งที่ว่างนั้นมิได้มาตรา 10 มาตรา ๑๐ กรรมการสุขาภิบาลตามความในมาตรา ๗ (๔) พ้นจากตำแหน่งเมื่อ (๑) ถึงคราวตามวาระ (๒) ตาย (๓) ลาออก โดยยื่นใบลาออกต่อผู้ว่าราชการจังหวัด (๔) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามสำหรับผู้สมัครรับเลือกตั้งตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล (๕)มาตรา 10 กรรมการสุขาภิบาลไม่น้อยกว่าสามในสี่ของจำนวนกรรมการทั้งหมดมีมติให้ออกโดยเห็นว่าเป็นผู้มีความประพฤติอันจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียแก่สุขาภิบาล ทั้งนี้ ให้มีผลตั้งแต่วันที่กรรมการมีมติ หรือ (๖) ผู้ว่าราชการจังหวัดได้สอบสวนแล้วสั่งให้ออกมาตรา 10 โดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง หรือเสื่อมเสียแก่สุขาภิบาล หรือราชการ ฝ่าฝืนต่อความสงบเรียบร้อย หรือสวัสดิภาพของประชาชนหรือไม่มาประชุมคณะกรรมการสุขาภิบาลสามครั้งติดต่อกัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร การวินิจฉัยชี้ขาดตาม (๔) ให้ศาลแขวงหรือในกรณีที่ไม่มีศาลแขวงมาตรา 10 ก็ให้ศาลจังหวัดวินิจฉัยตามวิธีพิจารณาสำหรับศาลนั้น ๆ แต่การชี้ขาดของศาลดังกล่าวย่อมไม่กระทบกระทั่งการที่กรรมการนั้นได้ปฏิบัติหน้าที่ก่อนที่มีการชี้ขาดมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ประธานกรรมการสุขาภิบาลมีหน้าที่ดำเนินการประชุมคณะกรรมการสุขาภิบาลให้เป็นไปตามระเบียบข้อบังคับการประชุม รองประธานกรรมการสุขาภิบาลมีหน้าที่ดำเนินการประชุมแทนในเมื่อประธานกรรมการไม่อยู่ หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้มาตรา 12 มาตรา ๑๒ ให้กระทรวงมหาดไทยวางระเบียบข้อบังคับการประชุมคณะกรรมการสุขาภิบาลไว้มาตรา 13 มาตรา ๑๓ ให้คณะกรรมการสุขาภิบาลประชุมกันไม่น้อยกว่าเดือนละครั้งเป็นปกติ ถ้าในเดือนใดคณะกรรมการสุขาภิบาลประชุมกันไม่ได้ ให้ประธานกรรมการสุขาภิบาลรายงานให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบมาตรา 14 มาตรา ๑๔ ในการประชุมคณะกรรมการสุขาภิบาลต้องมีกรรมการมาประชุมไม่ต่ำกว่ากึ่งจำนวนของกรรมการที่อยู่ในตำแหน่งจึงจะเป็นองค์ประชุมมาตรา 15 มาตรา ๑๕ การลงมติวินิจฉัยข้อปรึกษาให้ถือคะแนนเสียงข้างมากของผู้ที่ลงคะแนน กรรมการสุขาภิบาลคนหนึ่งย่อมมีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้ามีจำนวนเสียงคะแนนเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นได้อีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาดมาตรา 16 มาตรา ๑๖ การประชุมของคณะกรรมการสุขาภิบาลย่อมเป็นการเปิดเผย หรือการประชุมลับตามลักษณะที่จะได้กำหนดไว้ในระเบียบข้องบังคับการประชุมมาตรา 17 มาตรา ๑๗ คณะกรรมการสุขาภิบาลมีอำนาจเลือกกรรมการสุขาภิบาลตั้งเป็นคณะอนุกรรมการสามัญและมีอำนาจเลือกบุคคลที่เป็นกรรมการหรือมิได้เป็นกรรมการก็ตาม เป็นคณะอนุกรรมการวิสามัญเพื่อกระทำกิจการหรือพิจารณาสอบสวนข้อความใด ๆ อันอยู่ในวงงานของสุขาภิบาล แล้วรายงานต่อคณะกรรมการสุขาภิบาลมาตรา 18 มาตรา ๑๘ การประชุมคณะอนุกรรมการตามมาตรา ๑๗ ต้องมีอนุกรรมการมาประชุมไม่ต่ำกว่ากึ่งจำนวนของจำนวนอนุกรรมการทั้งหมดจึงจะเป็นองค์ประชุม ระเบียบการประชุมของคณะอนุกรรมการให้ใช้ระเบียบข้อบังคับการประชุมของคณะกรรมการสุขาภิบาลโดยอนุโลมมาตรา 3 ส่วนที่ ๓ การบริหารสุขาภิบาลมาตรา 19 มาตรา ๑๙ ให้คณะกรรมการสุขาภิบาลควบคุมและรับผิดชอบในการบริหารกิจการของสุขาภิบาลตามกฎหมายมาตรา 20 มาตรา ๒๐ ให้สุขาภิบาลมีพนักงานสุขาภิบาลซึ่งประกอบด้วยปลัดสุขาภิบาล สมุหบัญชีสุขาภิบาล และพนักงานสุขาภิบาลอื่นตามความจำเป็นมาตรา 21 มาตรา ๒๑ ให้กระทรวงมหาดไทยวางระเบียบพนักงานสุขาภิบาลขึ้นไว้มาตรา 22 มาตรา ๒๒ ในการปฏิบัติหน้าที่ให้ถือว่ากรรมการสุขาภิบาลและพนักงานสุขาภิบาลมีฐานะเป็นเจ้าพนักงานตามความหมายแห่งกฎหมายลักษณะอาญามาตรา 23 มาตรา ๒๓ เพื่อเป็นหลักในการบริหารกิจการของสุขาภิบาล ให้แต่ละสุขาภิบาลมีแผนดำเนินงานของสุขาภิบาลไว้ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดอนุมัติแล้ว จึงให้ปฏิบัติตามแผนดำเนินงานนั้นได้มาตรา 24 มาตรา ๒๔ การเปลี่ยนแปลงแผนดำเนินงานของสุขาภิบาลที่ได้วางไว้แล้ว จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดมาตรา 4 ส่วนที่ ๔ หน้าที่ของสุขาภิบาลมาตรา 25 มาตรา ๒๕ ภายใต้บังคับแห่งกฎหมาย สุขาภิบาลอาจจัดทำกิจการภายในเขตสุขาภิบาล ดังต่อไปนี้ (๑) ให้มีและบำรุงทางน้ำและทางบก (๒) ให้มีและบำรุงทางระบายน้ำ (๓) รักษาความสะอาดของถนน ทางเดิน และที่สาธารณะ (๔) การกำจัดมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล (๕) ป้องกันและระงับโรคติดต่อ (๖) ให้มีน้ำสะอาดหรือการประปา (๗)มาตรา 25 ให้มีโรงฆ่าสัตว์ (๘) ให้มีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าข้าม (๙) ให้มีสุสานและฌาปนสถาน (๑๐) ให้มีและบำรุงการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น (๑๑) ป้องกันและระงับสาธารณภัย (๑๒) ให้มีเครื่องใช้ในการดับเพลิง (๑๓) ให้มีและบำรุงสถานที่ทำการพิทักษ์รักษาคนเจ็บไข้ (๑๔) ส่งเสริมให้ราษฎรได้รับการศึกษาอบรม (๑๕)มาตรา 25 บำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร (๑๖) ให้มีและบำรุงสถานที่สำหรับการกีฬา การพักผ่อนหย่อนใจ สวนสาธารณะ สวนสัตว์ ตลอดจนสถานที่ประชุมอบรมราษฎร (๑๗) การส่งเสริมศาสนา วัฒนธรรมและศีลธรรม (๑๘) การสาธารณูปการ (๑๙) การพาณิชย์ (๒๐) กิจการอื่น ๆ ซึ่งจำเป็นเพื่อประโยชน์ของราษฎรและท้องถิ่นมาตรา 25 หรือกิจการอื่นซึ่งกฎหมายบัญญัติให้เป็นกิจการของสุขาภิบาลมาตรา 5 ส่วนที่ ๕ ข้อบังคับสุขาภิบาลมาตรา 26 มาตรา ๒๖ สุขาภิบาลมีอำนาจตราข้อบังคับสุขาภิบาลได้โดยไม่ขัดหรือแย้งต่อบทกฎหมายในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามอำนาจหน้าที่ของสุขาภิบาลที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ (๒) ในกรณีที่มีกฎหมายบัญญัติไว้ให้สุขาภิบาลตราข้อบังคับ หรือให้มีอำนาจตราข้อบังคับได้ ในข้อบังคับสุขาภิบาลนั้นมาตรา 26 จะกำหนดโทษปรับผู้ละเมิดข้อบังคับสุขาภิบาลไว้ด้วยก็ได้ แต่ห้ามมิให้กำหนดเกินกว่าหนึ่งร้อยบาท และให้ถือว่าเป็นความผิดลหุโทษ ถ้าผู้กระทำผิดไม่ชำระค่าปรับภายในสามสิบวันนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด ให้ยึดทรัพย์ผู้นั้นแทนค่าปรับ หรือมิฉะนั้นบังคับให้ผู้กระทำผิดทำงานโยธาแทนตามกำหนดวันมาตรา 26 ซึ่งคำนวณโดยค่าแรงรายวันในท้องถิ่นอันสุขาภิบาลได้กำหนดไว้โดยข้อบังคับสุขาภิบาล แต่ห้ามมิให้บังคับให้ทำงานโยธาเกินกำหนดสองเดือนมาตรา 27 มาตรา ๒๗ นอกจากที่ได้มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ข้อบังคับสุขาภิบาลนั้นให้ใช้บังคับได้เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ลงชื่ออนุมัติและได้ประกาศไว้โดยเปิดเผยที่สำนักงานสุขาภิบาลแล้วเจ็ดวัน เว้นแต่ในกรณีฉุกเฉินถ้ามีข้อความระบุไว้ในข้อบังคับสุขาภิบาลให้ใช้บังคับได้ทันทีมาตรา 27 ก็ให้ใช้บังคับได้ในวันที่ได้ประกาศนั้นมาตรา 6 ส่วนที่ ๖ การคลังและทรัพย์สินของสุขาภิบาลมาตรา 28 มาตรา ๒๘ งบประมาณประจำปีของสุขาภิบาลต้องตราขึ้นเป็นงบประมาณสุขาภิบาลประจำปี ถ้างบประมาณสุขาภิบาลประจำปีออกไม่ทันปีใหม่ ให้ใช้งบประมาณสุขาภิบาลปีก่อนไปพลางก่อน ถ้าในปีใดจำนวนเงินซึ่งได้อนุญาตไว้ในงบประมาณปรากฏว่าไม่พอสำหรับการใช้จ่ายประจำปีนั้นก็ดีมาตรา 28 หรือมีความจำเป็นที่จะต้องตั้งรายรับหรือรายจ่ายขึ้นใหม่ในระหว่างปีก็ดี ให้ตราขึ้นเป็นงบประมาณสุขาภิบาลเพิ่มเติมมาตรา 29 มาตรา ๒๙ ภายใต้บังคับแห่งกฎหมาย สุขาภิบาลอาจมีรายได้ดังต่อไปนี้ (๑) ภาษีอากรตามแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้ (๒) ค่าธรรมเนียม ค่าใบอนุญาต และค่าปรับ ตามแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้ (๓) รายได้จากทรัพย์สินของสุขาภิบาล (๔) รายได้จากการสาธารณูปโภคของสุขาภิบาล (๕) พันธบัตรหรือเงินกู้ตามแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้ (๖)มาตรา 29 เงินกู้จากกระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การต่าง ๆ ทั้งนี้ สุขาภิบาลต้องได้รับอนุมัติจากกระทรวงมหาดไทย (๗) เงินอุดหนุนจากรัฐบาล (๘) เงินที่มีผู้อุทิศให้เป็นการกุศลสาธารณประโยชน์ (๙) เงินรายได้อื่นใดตามแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้มาตรา 30 มาตรา ๓๐ รายจ่ายของสุขาภิบาลแบ่งออกเป็น ๗ ประเภท (๑) เงินเดือน (๒) ค่าใช้สอย (๓) การจร (๔) รายจ่ายในการลงทุน (๕) การชำระหนี้เงินกู้ (๖) รายจ่ายตามข้อผูกพัน (๗) รายจ่ายในกิจการอื่นใดตามแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้มาตรา 31 มาตรา ๓๑ การจ่ายเบี้ยประชุมให้แก่กรรมการสุขาภิบาล และการจ่ายเงินเดือนให้แก่พนักงานสุขาภิบาล ให้เป็นไปตามระเบียบพนักงานสุขาภิบาลของกระทรวงมหาดไทยมาตรา 32 มาตรา ๓๒ ระเบียบการคลังรวมตลอดถึงวิธีการงบประมาณการจัดหาและรักษาทรัพย์สิน การจัดหาประโยชน์จากทรัพย์สิน การจัดหาพัสดุ และการจ้างเหมาให้เป็นไปตามระเบียบของกระทรวงมหาดไทยมาตรา 33 มาตรา ๓๓ ให้กระทรวงมหาดไทยจัดให้มีการตรวจสอบการคลัง การบัญชี หรือการเงินอื่น ๆ ของสุขาภิบาลมาตรา 7 ส่วนที่ ๗ การควบคุมสุขาภิบาลมาตรา 34 มาตรา ๓๔ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดมีหน้าที่ควบคุมดูแลสุขาภิบาลในจังหวัดนั้น ให้ปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่โดยถูกต้องตามกฎหมาย ในการนี้ ให้มีอำนาจสั่งให้เพิกถอน หรือให้ระงับการปฏิบัติที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน หรือขัดต่อระเบียบของกระทรวงมหาดไทย และให้มีหน้าที่ชี้แจง แนะนำมาตรา 34 ตักเตือนสุขาภิบาล และตรวจสอบกิจการ เรียกรายงานเอกสารหรือสถิติใด ๆ จากสุขาภิบาลมาตรวจ ตลอดจนเรียกกรรมการสุขาภิบาล หรือพนักงานสุขาภิบาลมาชี้แจงหรือสอบสวนได้ ให้ผู้ตรวจการเทศบาลจังหวัดมีหน้าที่ช่วยผู้ว่าราชการจังหวัดควบคุมดูแลสุขาภิบาลในจังหวัดนั้นการรักษาพระราชบัญญัติมาตรา 35 มาตรา ๓๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีมาตรา 25 ทวิ มาตรา ๒๕ ทวิ สุขาภิบาลอาจทำกิจการนอกเขต เมื่อ (๑) การนั้นจำเป็นต้องทำและเป็นการที่เกี่ยวเนื่องกับกิจการที่ดำเนินตามอำนาจหน้าที่อยู่ภายในเขตของตน (๒) ได้รับความยินยอมจากสภาเทศบาล คณะกรรมการสุขาภิบาล สภาจังหวัดหรือสภาตำบลแห่งท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องและ (๓) ได้รับอนุมัติจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมาตรา 25 ตรี มาตรา ๒๕ ตรี สุขาภิบาลอาจทำการร่วมกับบุคคลอื่น โดยก่อตั้งบริษัทจำกัดหรือถือหุ้นในบริษัทจำกัด เมื่อ (๑) บริษัทจำกัดนั้นมีวัตถุประสงค์เฉพาะเพื่อกิจการค้าขายอันเป็นสาธารณูปโภค (๒) สุขาภิบาลต้องถือหุ้นเป็นมูลค่าเกินกว่าร้อยละห้าสิบของทุนที่บริษัทนั้นจดทะเบียนไว้ ในกรณีที่มีหลายเทศบาลมาตรา 25 ตรี องค์การบริหารส่วนจังหวัด องค์การบริหารส่วนตำบลหรือสุขาภิบาล ถือหุ้นอยู่ในบริษัทเดียวกันให้นับหุ้นที่ถือนั้นรวมกัน และ (๓) ได้รับอนุมัติจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย การเปลี่ยนแปลงจำนวนหุ้นที่สุขาภิบาลถืออยู่ในบริษัทจำกัดต้องได้รับอนุมัติจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ความใน (๑) และ (๒)มาตรา 25 ตรี ของวรรคหนึ่ง ไม่ใช้บังคับในกรณีที่บริษัทจำกัดที่สุขาภิบาลร่วมก่อตั้งหรือถือหุ้นนั้น ไม่มีเอกชนถือหุ้นอยู่ด้วยมาตรา ฉบับที่ 2 พระราชบัญญัติสุขาภิบาล (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ตามพระราชบัญญัติสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๔๙๕ ซึ่งใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน สุขาภิบาลไม่อาจจัดทำกิจการในหน้าที่บางอย่างนอกเขตสุขาภิบาลหรือลงทุนร่วมกับราชการส่วนท้องถิ่นหรือบุคคลอื่นได้ ฉะนั้นเพื่อให้สุขาภิบาลจัดทำกิจการดังกล่าวให้เป็นประโยชน์แก่ประชาชนในท้องถิ่นยิ่งขึ้น จึงต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยสุขาภิบาลบางมาตราเสียใหม่มาตรา 8 ทวิ มาตรา ๘ ทวิ เมื่อสุขาภิบาลใดมีฐานะทางการคลังเพียงพอที่จะบริหารงานประจำของสุขาภิบาลได้ ให้กระทรวงมหาดไทยประกาศรายชื่อสุขาภิบาลนั้นในราชกิจจานุเบกษามาตรา 8 ทวิ และให้นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอพ้นจากตำแหน่งกรรมการสุขาภิบาลและประธานกรรมการสุขาภิบาลโดยให้ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาคณะกรรมการสุขาภิบาลแทนมาตรา 8 ทวิ ให้นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอดำเนินการให้คณะกรรมการสุขาภิบาลเลือกประธานกรรมการสุขาภิบาลหนึ่งคนจากกรรมการสุขาภิบาลตามมาตรา ๗ (๔) ให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอพ้นจากตำแหน่งมาตรา 8 ทวิ ให้ประธานกรรมการสุขาภิบาลตามวรรคสองอยู่ในตำแหน่งได้เท่ากับวาระของกรรมการสุขาภิบาลตามมาตรา ๗ (๔) เหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามมาตรา ๑๐ โดยอนุโลม หลักเกณฑ์การพิจารณาฐานะการคลังของสุขาภิบาลตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามระเบียบที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดมาตรา ฉบับที่ 3 พระราชบัญญัติสุขาภิบาล (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๘มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 8 มาตรา ๘ กรรมการสุขาภิบาลที่ได้รับเลือกตั้งจากราษฎรซึ่งอยู่ในตำแหน่งในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ให้อยู่ในตำแหน่งต่อไปจนครบวาระมาตรา 9 มาตรา ๙ ให้เลือกตั้งกรรมการสุขาภิบาลเพิ่มให้ครบจำนวนตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เว้นแต่ระยะเวลาของกรรมการสุขาภิบาลตามมาตรา ๘ เหลืออยู่ไม่ถึงหนึ่งร้อยแปดสิบวันมาตรา 9 ให้กรรมการสุขาภิบาลที่ได้รับเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งอยู่ในตำแหน่งเพียงเท่ากำหนดเวลาที่เหลือของกรรมการสุขาภิบาลตามมาตรา ๘มาตรา 10 มาตรา ๑๐ ให้กระทรวงมหาดไทยออกระเบียบกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาฐานะการคลังของสุขาภิบาลตามมาตรา ๘ ทวิ แห่งพระราชบัญญัติสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๔๙๕ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากเป็นการสมควรปรับปรุงโครงสร้างคณะกรรมการสุขาภิบาลตามพระราชบัญญัติสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๔๙๕ โดยลดจำนวนข้าราชการประจำที่เป็นกรรมการสุขาภิบาลโดยตำแหน่งลงเหลือเท่าที่จำเป็น เพิ่มจำนวนกรรมการสุขาภิบาลที่ได้รับเลือกตั้งโดยตรงจากราษฎรให้มากขึ้นและเมื่อสุขาภิบาลใดมีฐานะการคลังซึ่งเพียงพอที่จะบริหารงานประจำของสุขาภิบาลได้ ให้มีการเลือกประธานกรรมการสุขาภิบาลจากกรรมการสุขาภิบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ทั้งควรแก้ไขคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งและวิธีการเลือกตั้งกรรมการสุขาภิบาลให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น