กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบ้านใหม่ ตำบลวัดตูมตำบลหันตราตำบลบ้านเกาะ ตำบลลุมพลี ตำบลสวนพริก ตำบลคลองสระบัวตำบลภูเขาทองตำบลหัวรอ ตำบลบ้านป้อม ตำบลหอรัตนไชย ตำบลไผ่ลิงตำบลท่าวาสุกรีตำบลประตูชัย ตำบลกะมัง ตำบลคลองสวนพลู ตำบลสำเภาล่มตำบลปากกราน ตำบลเกาะเรียนและตำบลคลองตะเคียน อำเภอพระนครศรีอยุธยาและตำบลข้าวเม่าและตำบลธนู อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยาพ.ศ.๒๕๔๗[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๘ (๑๐)แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ในกฎกระทรวงนี้อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่าอาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการขายปลีก หรือขายส่ง หรือทั้งขายปลีกและขายส่งซึ่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันแต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขและอาคารที่มีกิจกรรมหลักเพื่อใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนบริเวณที่ ๑ หมายความว่าพื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้ทิศเหนือ จดเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างอำเภอพระนครศรีอยุธยากับอำเภอบางปะหันจดเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๙ เส้นขนานระยะ ๔๐๐เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๖๐ และเส้นขนานระยะ ๕๐ เมตรกับคลองสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฝั่งตะวันตก แล้วเป็นเส้นตรง ไปทางทิศตะวันออกจนบรรจบกับแม่น้ำอ้อม ฝั่งตะวันตก ตรงจุดที่ซึ่งแม่น้ำอ้อมบรรจบกับแม่น้ำป่าสัก ฝั่งตะวันตกไปทางทิศตะวันออก จนบรรจบกับศูนย์กลางทางรถไฟสายเหนือ ตรงจุดที่เส้นขนานระยะ ๑,๐๐๐เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒ ตัดกับศูนย์กลางทางรถไฟสายเหนือทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๑,๐๐๐เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒ทิศใต้ จดเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๒ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๙ ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒ไปทางทิศใต้ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒ เป็นระยะ ๑,๐๐๐เมตร เขตเทศบาลเมืองอโยธยา และเส้นตรงที่ต่อจากเส้นขนานระยะ ๔๐๐ เมตรกับศูนย์กลางถนนคันคลองชลประทาน ๒ ข - ส ๙ ไปทางทิศตะวันออก จนบรรจบกับเขตเทศบาลเมืองอโยธยาเส้นขนานระยะ ๔๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนคันคลองชลประทาน ๒ ข - ส ๙ทิศตะวันตกจดเส้นตั้งฉากกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๖๓ ตรงจุดที่คลองวัดป้อมบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๖๓ ฟากเหนือ คลองวัดป้อม ฝั่งตะวันตก และเส้นขนานระยะ๕๐๐ เมตร กับริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งตะวันตกเว้นแต่พื้นที่บริเวณที่ ๒ บริเวณที่ ๒ หมายความว่าพื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้๒.๑ ทิศเหนือ จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๖๑ ฟากใต้ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๒๐๐เมตร กับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๙ ฟากเหนือทิศใต้จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒ ฟากเหนือทิศตะวันตก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๙ ฟากเหนือ๒.๒ ทิศเหนือ จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๖๑ ฟากใต้ทิศตะวันออก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๙ ฟากตะวันตกทิศใต้ จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒ฟากใต้ทิศตะวันตก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๐๙ ฟากตะวันตกทั้งนี้ ไม่รวมถึงสถานที่ราชการสถาบันการศึกษา และศาสนสถานทั้งนี้ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ๑/๑[๒] การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งให้คำนวณเฉพาะพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้นโดยไม่ต้องนำพื้นที่เก็บสินค้า พื้นที่สำนักงาน และพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วยข้อ๒ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบ้านใหม่ตำบลวัดตูม ตำบลหันตรา ตำบลบ้านเกาะ ตำบลลุมพลี ตำบลสวนพริก ตำบลคลองสระบัว ตำบลภูเขาทองตำบลหัวรอ ตำบลบ้านป้อม ตำบลหอรัตนไชย ตำบลไผ่ลิง ตำบลท่าวาสุกรี ตำบลประตูชัยตำบลกะมัง ตำบลคลองสวนพลู ตำบลสำเภาล่ม ตำบลปากกรานตำบลเกาะเรียน และตำบลคลองตะเคียน อำเภอพระนครศรีอยุธยา และตำบลข้าวเม่า และตำบลธนูอำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและประเภทดังต่อไปนี้(๑)ภายในบริเวณที่ ๑ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป(๒)ภายในบริเวณที่ ๒ ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้(ก)อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังเกิน๑,๐๐๐ ตารางเมตร(ข)อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่๓๐๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตรเว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งนั้นเป็นไปตามข้อกำหนด ดังต่อไปนี้๑.ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรและจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า๒. แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร๓. มีที่ว่างไม่น้อยกว่า๗๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๔. มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๑.๕ ต่อ ๑๕. มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวนหรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร ไม่น้อยกว่าร้อยละ๒๐๖. มีที่ว่างด้านหน้าของอาคารห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๗. มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๘. อาคารที่มีความสูงเกิน๑๐ เมตร ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน หรือสถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว ๙. มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๔๐ ตารางเมตร เศษของ ๔๐ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร๑๐. ที่พักมูลฝอย ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะ ไม่น้อยกว่า๑๐ เมตร และต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ ลูกบาศก์เมตรต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าว ไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ ๓ ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ ๒ห้ามบุคคลใดดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารใด ๆ ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ ๔ อาคารที่มีอยู่แล้วในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ๒ ก่อนหรือในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ ๕ อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารหรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้นก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและยังก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อกฎกระทรวงนี้ไม่ได้ให้ไว้ณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๗โภคิน พลกุลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑. แผนที่ท้ายกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบ้านใหม่ ตำบลวัดตูม ตำบลหันตรา ตำบลบ้านเกาะตำบลลุมพลี ตำบลสวนพริก ตำบลคลองสระบัว ตำบลภูเขาทอง ตำบลหัวรอ ตำบลบ้านป้อมตำบลหอรัตนไชย ตำบลไผ่ลิง ตำบลท่าวาสุกรี ตำบลประตูชัย ตำบลกะมังตำบลคลองสวนพลู ตำบลสำเภาล่ม ตำบลปากกราน ตำบลเกาะเรียน และตำบลคลองตะเคียนอำเภอพระนครศรีอยุธยา และตำบลข้าวเม่า และตำบลธนู อำเภออุทัยจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. ๒๕๔๗(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบ้านใหม่ ตำบลวัดตูม ตำบลหันตรา ตำบลบ้านเกาะ ตำบลสวนพริกตำบลลุมพลี ตำบลคลองสระบัว ตำบลภูเขาทอง ตำบลหัวรอ ตำบลบ้านป้อม ตำบลหอรัตนไชยตำบลไผ่ลิง ตำบลท่าวาสุกรี ตำบลประตูชัย ตำบลกะมังตำบลคลองสวนพลู ตำบลสำเภาล่ม ตำบลปากกราน ตำบลเกาะเรียน ตำบลคลองตะเคียนอำเภอพระนครศรีอยุธยา ตำบลข้าวเม่า และตำบลธนู อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ลงวันที่๒ กันยายน ๒๕๔๖ ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๕ กันยายน ๒๕๔๖ เป็นต้นมา แต่มาตรา๑๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติว่าถ้าไม่มีการออกกฎกระทรวงหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศนั้นมีผลใช้บังคับให้ประกาศดังกล่าวเป็นอันยกเลิก และโดยที่สมควรห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในบริเวณดังกล่าวต่อไปเพื่อประโยชน์ในด้านการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม การผังเมือง และการอำนวยความสะดวกแก่การจราจรจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ กฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙[๓]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีการประกาศใช้บังคับกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท จำนวน ๑๔๗ ฉบับ แต่กฎกระทรวงดังกล่าวไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์การคิดคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งทำให้เกิดปัญหาความชัดเจนในการคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารดังกล่าวประกอบกับปัจจุบันได้มีการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัดโดยมีหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งในกฎกระทรวงดังกล่าวแล้วสมควรกำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง เพื่อให้ประชาชนเกิดความชัดเจนในการปฏิบัติตามกฎหมายและแนวทางการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทเป็นไปโดยสอดคล้องกัน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ศรินรัตน์/จัดทำ๓๐ กันยายน ๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๘ ตุลาคม ๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๕๑ ก/หน้า ๒๒๘ (เล่มที่ ๒)/๓ กันยายน๒๕๔๗[๒] ข้อ๑/๑ เพิ่มโดยกฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทพ.ศ. ๒๕๕๙[๓] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓/ตอนที่ ๘๖ ก/หน้า ๒๒/๓๐ กันยายน ๒๕๕๙