พระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎรลงวันที่ ๒๐สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘)เจ้าพระยายมราชพล.อ.เจ้าพระยาพิชเยนทร โยธินตราไว้ ณ วันที่๓๑ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๗๙เป็นปีที่ ๓ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่าสมควรมีพระราชบัญญัติยศทหารขึ้นโดยเฉพาะจึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎรดังต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙มาตรา ๒[๑]ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ ตั้งแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ให้ยกเลิกบรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งขัดแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้มาตรา ๔[๒] ยศทหารมีตามลำดับดังนี้๑. สัญญาบัตรลำดับยศและเทียบยศทหารบกทหารเรือทหารอากาศจอมพลจอมพลเรือจอมพลอากาศพลเอก พลเรือเอกพลอากาศเอกพลโทพลเรือโทพลอากาศโทพลตรีพลเรือตรีพลอากาศตรีพลจัตวาพลเรือจัตวาพลอากาศจัตวาพันเอกนาวาเอกนาวาอากาศเอกพันโทนาวาโทนาวาอากาศโทพันตรีนาวาตรีนาวาอากาศตรีร้อยเอกเรือเอกเรืออากาศเอกร้อยโทเรือโทเรืออากาศโทร้อยตรีเรือตรีเรืออากาศตรี๒. ประทวนลำดับยศและเทียบยศทหารบกทหารเรือทหารอากาศนายดาบจ่าสิบเอกพันจ่าเอกพันจ่าอากาศเอกจ่าสิบโทพันจ่าโทพันจ่าอากาศโทจ่าสิบตรีพันจ่าตรีพันจ่าอากาศตรีสิบเอกจ่าเอกจ่าอากาศเอกสิบโทจ่าโทจ่าอากาศโทสิบตรีจ่าตรีจ่าอากาศตรีมาตรา ๕[๓]ผู้ใดจะเป็นทหารสัญญาบัตรยศชั้นใดได้นั้น จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งขึ้นเว้นแต่ผู้ที่มียศเป็นทหารสัญญาบัตรอยู่แล้วรับราชการประจำในสังกัดใหม่กองทัพใด หากยศไม่ตรงกับสังกัดกองทัพนั้นก็ให้มียศตามกองทัพที่สังกัดใหม่ในชั้นเดียวกับยศเดิมได้ตั้งแต่วันที่มีคำสั่งให้รับราชการประจำในสังกัดใหม่มาตรา ๖ ผู้ที่จะเป็นทหารสัญญาบัตรนั้นต้องเป็นผู้ที่มีวิทยฐานะตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้เว้นแต่ผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นพิเศษมาตรา ๗[๔]การแต่งตั้งผู้ใดให้ว่าที่ยศนายทหารสัญญาบัตรชั้นใดชั่วคราวให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจแต่งตั้งผู้นั้นให้ว่าที่ยศสัญญาบัตรชั้นนั้นชั่วคราวได้เว้นแต่การแต่งตั้งว่าที่ยศนายทหารสัญญาบัตรชั่วคราวของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ให้อยู่ในพระราชวินิจฉัยของผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มาตรา ๘[๕] ผู้ใดจะเป็นนายทหารประทวนชั้นใดได้นั้นให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมผู้บังคับบัญชาชั้นแม่ทัพซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหมผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือหรือผู้บัญชาการทหารอากาศออกประทวนแต่งตั้งผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาได้เว้นแต่การแต่งตั้งนายทหารประทวนของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ให้อยู่ในพระราชวินิจฉัยของผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มาตรา ๙ ผู้ที่จะเป็นทหารประทวนนั้นต้องเป็นผู้ที่มีวิทยฐานะตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้เว้นแต่ผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแต่งตั้งเป็นพิเศษมาตรา ๑๐ ผู้ที่ได้รับยศทหารอยู่แล้วก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้ให้คงมียศต่อไปตามเดิมมาตรา ๑๑ ทหารผู้ใดที่มิได้มียศตามพระราชบัญญัตินี้ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจออกกฎกระทรวงเทียบฐานะกับยศทหารได้มาตรา ๑๒[๖] การถอดหรือการออกจากยศสัญญาบัตรจะกระทำได้โดยประกาศพระบรมราชโองการมาตรา ๑๓ การให้ออกจากว่าที่ยศสัญญาบัตร หรือการถอดหรือการออกจากยศประทวน ให้ผู้มีอำนาจแต่งตั้งสั่งได้มาตรา ๑๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้กฎกระทรวงนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการพ.อ.พหลพลพยุหเสนานายกรัฐมนตรี พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔[๗]มาตรา๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้พระราชบัญญัติอนุมัติพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔[๘]มาตรา๓สภาผู้แทนราษฎรได้พิจารณาลงมติอนุมัติพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๕๒ เมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน พุทธศักราช๒๔๘๔พระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๕[๙]มาตรา๓ในกฎหมายว่าด้วยยศทหารและบรรดากฎหมายอื่นใด ซึ่งมีคำว่า นาย ประกอบยศทหารอยู่ด้วยนั้น ให้ตัดคำว่า นาย ออกทั้งสิ้นถ้าผู้ที่ได้รับยศทหารเป็นหญิงให้เติมคำว่า หญิง ท้ายยศนั้น ๆ ด้วยมาตรา๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้พระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๔[๑๐]พระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๔๙๗[๑๑]พระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๐๑[๑๒]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือตามที่มาตรา ๑๒แห่งพระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๔๙๗บัญญัติให้นายทหารที่มียศจอมพล จอมพลเรือ จอมพลอากาศ รับราชการอยู่จนตลอดชีวิตนั้นไม่เหมาะสมสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในเรื่องนี้เพื่อให้นายทหารดังกล่าวรับราชการเช่นเดียวกับข้าราชการทั่วไปพระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๐๕[๑๓]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือเนื่องจากพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๐๓ได้บัญญัติให้กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศเป็นส่วนราชการขึ้นตรงต่อกองบัญชาการทหารสูงสุดจึงเป็นเหตุให้ผู้บัญชาการทั้งสามกองทัพ แต่งตั้งยศนายทหารประทวนไม่ได้ สมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในเรื่องนี้เพื่อให้ผู้บัญชาการทหารบกผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้บัญชาการทหารอากาศ แต่งตั้งยศนายทหารประทวนได้ดังเดิมกับสมควรให้ผู้บังคับบัญชาชั้นแม่ทัพซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหมแต่งตั้งยศนายทหารประทวนได้ด้วยพระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๖[๑๔]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือโดยที่หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มีภารกิจในการถวายอารักขาและถวายพระเกียรติองค์พระมหากษัตริย์พระราชินี พระรัชทายาท และพระบรมวงศานุวงศ์ รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่ในพระราชพิธีตามที่ได้รับมอบหมายและรักษาความสงบเรียบร้อยภายในเขตพระราชฐาน ตลอดจนวางแผน อำนวยการ ประสานงานดำเนินการ และกำกับงานในหน้าที่ของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมารสมควรให้การแต่งตั้งว่าที่ยศนายทหารสัญญาบัตรชั่วคราวและการออกประทวนแต่งตั้งนายทหารประทวนของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์อยู่ในพระราชวินิจฉัยของผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ฐิติมา/ผู้จัดทำ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๒ปณตภร/ปรับปรุง-เพิ่มเติม๒๕ พฤศจิกายน๒๕๕๖วิมล/ปรับปรุง๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ณัฐพร/ตรวจ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๓/-/หน้า ๕๓๑/๘ พฤศจิกายน ๒๔๗๙[๒] มาตรา๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๔[๓] มาตรา๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๙พุทธศักราช ๒๔๘๔[๔] มาตรา๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๖[๕] มาตรา๘ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๖[๖] มาตรา๑๒ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๖) พ.ศ.๒๕๐๑[๗]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๘/-/หน้า ๓๖๗/๑๑ มีนาคม ๒๔๘๔[๘] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๘/-/หน้า ๘๙๘/๘ กรกฎาคม ๒๔๘๔[๙]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๙/ตอน ๗๖/หน้า ๒๓๕๙/๘ ธันวาคม ๒๔๘๕[๑๐]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๘/ตอนที่ ๘๐/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๘/๓๑ ธันวาคม ๒๔๙๔[๑๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๑/ตอนที่ ๑๖/หน้า ๔๔๑/๙ มีนาคม ๒๔๙๗[๑๒] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๕/ตอนที่ ๕๐/หน้า ๒๘๙/๑ กรกฎาคม ๒๕๐๑[๑๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๙/ตอนที่ ๒๕/หน้า ๒๙๗/๑๓ มีนาคม ๒๕๐๕[๑๔] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๐/ตอนที่ ๑๐๙ ก/หน้า ๕/๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๖