คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2529หลักกฎหมาย: ค่าน้ำมันรถที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเฉพาะวันที่ลูกจ้างมาปฏิบัติงานแม้จะจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดงแต่จำนวนที่ได้รับไม่แน่นอนแล้วแต่มาทำงานกี่วันจึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานไม่ใช่เพื่อตอบแทนการทำงานไม่ถือว่าเป็นค่าจ้าง.ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลย ในการปฏิบัติงานจำเลยจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้โจทก์ทุกวันที่มาทำงาน ถ้าปฏิบัติงานในกรุงเทพฯ จ่ายให้วันละ 190 บาท เว้นไม่จ่ายคือวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน ลากิจ หรือลาป่วย แต่วันหยุดตามประเพณีจะจ่ายให้ การจ่ายเงินไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง เดิมจ่ายพร้อมเงินเดือน ต่อมาจ่ายทุก 15 วัน หากโจทก์ออกทำงานต่างจังหวัดจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้กิโลเมตรละ 1 บาท 70 สตางค์เดือนหนึ่งโจทก์ต้องออกทำงานต่างจังหวัด 10-20 วัน เฉพาะเดือนสุดท้ายโจทก์ได้ค่าน้ำมันรถ 27 วัน โจทก์มีอายุการทำงานเกิน 3 ปีและก่อนเลิกจ้างไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้าศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้โจทก์ถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ไม่ต้องนำมารวมเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและรับจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าด้วย พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์แม้จะเป็นการจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง แต่จำนวนที่จะได้รับไม่แน่นอน แล้วแต่ว่าโจทก์มาทำงานกี่วัน ในวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน หรือลาหยุดก็จะไม่ได้รับการจ่ายค่าน้ำมันรถให้แก่โจทก์ในลักษณะเช่นนี้จึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานของโจทก์ ไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานจึงถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ 16 เมษายน 2515 ไม่ต้องนำมารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2529นาย สมเจตน์ อนันตวงษ์โจทก์บริษัท แสงชัยพี่น้อง จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2ค่าน้ำมันรถที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเฉพาะวันที่ลูกจ้างมาปฏิบัติงานแม้จะจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดงแต่จำนวนที่ได้รับไม่แน่นอนแล้วแต่มาทำงานกี่วันจึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานไม่ใช่เพื่อตอบแทนการทำงานไม่ถือว่าเป็นค่าจ้าง.ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลย ในการปฏิบัติงานจำเลยจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้โจทก์ทุกวันที่มาทำงาน ถ้าปฏิบัติงานในกรุงเทพฯ จ่ายให้วันละ 190 บาท เว้นไม่จ่ายคือวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน ลากิจ หรือลาป่วย แต่วันหยุดตามประเพณีจะจ่ายให้ การจ่ายเงินไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง เดิมจ่ายพร้อมเงินเดือน ต่อมาจ่ายทุก 15 วัน หากโจทก์ออกทำงานต่างจังหวัดจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้กิโลเมตรละ 1 บาท 70 สตางค์เดือนหนึ่งโจทก์ต้องออกทำงานต่างจังหวัด 10-20 วัน เฉพาะเดือนสุดท้ายโจทก์ได้ค่าน้ำมันรถ 27 วัน โจทก์มีอายุการทำงานเกิน 3 ปีและก่อนเลิกจ้างไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้าศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้โจทก์ถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ไม่ต้องนำมารวมเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและรับจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าด้วย พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์แม้จะเป็นการจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง แต่จำนวนที่จะได้รับไม่แน่นอน แล้วแต่ว่าโจทก์มาทำงานกี่วัน ในวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน หรือลาหยุดก็จะไม่ได้รับการจ่ายค่าน้ำมันรถให้แก่โจทก์ในลักษณะเช่นนี้จึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานของโจทก์ ไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานจึงถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ 16 เมษายน 2515 ไม่ต้องนำมารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน.(สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์-สมบูรณ์ บุญภินนท์-เพียร สุมิระ)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเงินประเภทใดบ้างเป็น"ค่าจ้าง"เป็นปัญหาถกเถียงกันเสมอประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา575ซึ่งเป็นแม่บทของการจ้างแรงงานบัญญัติไว้เพียงว่า"อันว่าจ้างแรงงานนั้นคือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่าลูกจ้างตกลงจะทำงานให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่านายจ้างและนายจ้างตกลงจะให้สินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้"สินจ้างในที่นี้ก็คือค่าจ้างนั่นเองความหมายของคำว่า"ค่าจ้าง"ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นี้จะเห็นได้ว่าบัญญัติไว้เพียงกว้างๆไม่แน่นอนตายตัวเพราะตลอดเวลาที่ลูกจ้างทำงานให้นายจ้างนายจ้างจะมอบสิ่งใดเช่นข้าวสารเสื้อผ้าให้ลูกจ้างเป็นการตอบแทนก็ได้กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานคือประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานลงวันที่16เมษายน2515ข้อ2จึงบัญญัติให้แคบลงไปว่า "ค่าจ้าง"หมายความว่าเงินหรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานหรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้และหมายความรวมถึงเงินหรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงานและในวันลาด้วยทั้งนี้ไม่ว่าจะกำหนดคำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร "ค่าจ้าง"ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานจึงหมายถึง ก."เงิน"หรือ"เงินและสิ่งของอย่างอื่น"จะจ่ายเป็นสิ่งของอย่างเดียวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา575ไม่ได้ ข.เงินฯตามข้อก.เป็นเงินฯที่นายจ้างเป็นผู้จ่ายให้กับลูกจ้างถ้าผู้อื่นเป็นผู้จ่ายให้ก็ไม่ถือเป็นค่าจ้าง ค.ต้องเป็นการจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานและต้องเป็นการจ่ายเท่าๆกันเป็นปกติตามระยะเวลาที่ตกลงกันไม่ใช่เลือกจ่ายมากบ้างน้อยบ้างเป็นครั้งคราวแล้วแต่นายจ้างจะพอใจ ง.นายจ้างลูกจ้างจะเรียกเงินฯตามข้อก.ว่า"ค่าจ้าง"หรือไม่ไม่สำคัญ เมื่อเงินฯที่นายจ้างจ่ายให้กับลูกจ้างต้องตามกรณีดังกล่าวแล้วก็ต้องถือว่าเป็นค่าจ้างนายจ้างจะออกระเบียบไม่ให้ถือว่าเป็นค่าจ้างไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวกับ"ค่าจ้าง"ที่น่าสนใจมีดังนี้ เงินที่นายจ้างมิได้เป็นผู้จ่ายไม่ถือเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่352/2524การทำงานของช่างตัดผมเป็นการกระทำเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าจ้างจากลูกค้าค่าจ้างที่ได้รับเป็นเงินที่ลูกค้าจ่ายให้แก่ช่างตัดผมและเป็นผลอันเกิดจากการตัดผมให้แก่ลูกค้าโดยตรงเจ้าของร้านเพียงแต่มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งค่าจ้างค่าจ้างที่ช่างตัดผมได้รับจึงมิใช่ค่าจ้างที่เจ้าของร้านจ่ายให้ช่างตัดผมจึงมิใช่ลูกจ้างของเจ้าของร้านตัดผม คำพิพากษาศาลฎีกาที่4032/2524เงินเพิ่มตามวุฒิและค่าครองชีพที่ครูโรงเรียนราษฎร์ได้รับเป็นเงินของกระทรวงศึกษาธิการเงินดังกล่าวจึงมิใช่ค่าจ้างเพราะมิใช่เป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างจึงนำมาเป็นเกณฑ์คำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกเลิกจ้างล่วงหน้าไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1659-1660/2524เงินทิปที่ลูกจ้างได้รับจากลูกค้าของนายจ้างโดยตรงโดยนายจ้างไม่มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยไม่เป็นค่าจ้างตามความหมายของค่าจ้างในประกาศกระทรวงมหาดไทยฯเพราะมิใช่เงินที่นายจ้างให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงาน เงินที่นายจ้างจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานแต่เรียกชื่ออย่างอื่นถือว่าเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่172/2524เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นประจำทุกเดือนๆละเท่าๆกันเนื่องจากลูกจ้างมีหน้าที่ต้องออกไปติดต่องานนอกสถานที่แม้จะเรียกว่า"ค่าพาหนะ"ก็เป็นเงินตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่513/2524เมื่อนายจ้างจ่ายค่าพาหนะและค่าคอมมิชชั่นให้แก่ลูกจ้างเป็นประจำทุกเดือนมิใช่ครั้งคราวหรือมีเงื่อนไขอย่างอื่นค่าพาหนะและค่าคอมมิชชั่นเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่2895/2524ค่าครองชีพที่จ่ายให้ตามภาวะค่าครองชีพที่สูงขึ้นเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่3099/2524ค่ายังชีพภาคใต้ที่นายจ้างจ่ายให้เฉพาะพนักงานใน14จังหวัดภาคใต้เป็นการจ่ายโดยถือลักษณะของท้องที่ที่พนักงานเหล่านั้นประจำทำงานเป็นเกณฑ์ถ้าย้ายออกนอกเขต14จังหวัดจะไม่ได้รับค่ายังชีพต่อไปจึงมิใช่เป็นเงินที่จ่ายให้โดยมีลักษณะเป็นการตอบแทนการทำงานไม่ถือว่าเป็นค่าจ้างอันจะนำมาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยด้วย คำพิพากษาศาลฎีกาที่3562/2524เงินที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างในอัตราเดือนละ1,200บาทแม้จะเรียกว่าเป็นเงินค่าพาหนะก็ถือว่าเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่3728/2524เงินเพิ่มจูงใจที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างเป็นการจ่ายเพิ่มให้ตามผลงานของลูกจ้างที่ทำได้เกินผลผลิตมาตรฐานมีลักษณะการจ่ายไม่แน่นอนมากบ้างน้อยบ้างแล้วแต่ผลงานจึงเป็นการจ่ายให้เป็นกำลังใจในการทำงานเป็นเงินตอบแทนความดีของลูกจ้างไม่ใช่ค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่1133-1268/2525เงินเพิ่มพิเศษทางทะเลเงินเพิ่มพิเศษค่าทำงานเข้ากะหมุนเวียนรอบกลางคืนในการไปทำงานทางทะเลเป็นค่าจ้างที่ต้องนำไปรวมคำนวณค่าชดเชย คำพิพากษาศาลฎีกาที่1776/2526เบี้ยเลี้ยงที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างซึ่งออกไปทำงานหน่วยงานสะพาน6เดือนเศษโดยจ่ายให้เป็นการประจำจนกว่างานแล้วเสร็จถือว่าเป็นค่าจ้างด้วย คำพิพากษาศาลฎีกาที่2601/2526นายจ้างจ่ายค่าน้ำมันรถให้ลูกจ้างก.ม.ละ3.50บาทและการเบิกต้องมีใบเสร็จไปแสดงทั้งเบิกได้ไม่เกินเดือนละ5,420บาทแสดงว่าจำเลยเจตนาจ่ายเงินดังกล่าวให้โจทก์ไปใช้จ่ายเป็นค่าน้ำมันโดยตรงเป็นค่าใช้จ่ายในการทำงานมิใช่เพื่อตอบแทนการทำงานจึงมิใช่เป็นส่วนหนึ่งของค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่1328/2527เบี้ยเลี้ยงที่จ่ายให้ลูกจ้างที่ทำงานต่างจังหวัดเป็นรายเดือน15เปอร์เซนต์ของเงินเดือนถ้าย้ายเข้ากรุงเทพฯไม่มีสิทธิได้รับเบี้ยเลี้ยงเบี้ยเลี้ยงนี้เป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่3802/2527โจทก์ต้องเสียค่าจอดรถในการออกปฏิบัติงานแม้จำเลยจะจ่ายค่าจอดรถให้โจทก์ประจำเป็นรายเดือนก็เพราะว่าค่าจอดรถเป็นรายจ่ายปลีกย่อยไม่สะดวกที่จะจ่ายตามความเป็นจริงเห็นได้ว่าเป็นการจ่ายเหมาเพื่อชดเชยการที่โจทก์ต้องเสียค่าจอดรถไปค่าจอดรถจึงไม่เป็นค่าจ้าง มีข้อน่าสังเกตว่ากฎหมายแรงงานของประเทศสิงคโปร์บัญญัติไว้ชัดเจนว่าค่าจ้างไม่ให้รวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นค่าพาหนะ(TheEmploymentActoftheRepublicofSingapore,1981,Section2). วิศิษฎ์ลิมานนท์.คำพิพากษา: ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลย ในการปฏิบัติงานจำเลยจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้โจทก์ทุกวันที่มาทำงาน ถ้าปฏิบัติงานในกรุงเทพฯ จ่ายให้วันละ 190 บาท เว้นไม่จ่ายคือวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน ลากิจ หรือลาป่วย แต่วันหยุดตามประเพณีจะจ่ายให้ การจ่ายเงินไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง เดิมจ่ายพร้อมเงินเดือน ต่อมาจ่ายทุก 15 วัน หากโจทก์ออกทำงานต่างจังหวัดจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้กิโลเมตรละ 1 บาท 70 สตางค์เดือนหนึ่งโจทก์ต้องออกทำงานต่างจังหวัด 10-20 วัน เฉพาะเดือนสุดท้ายโจทก์ได้ค่าน้ำมันรถ 27 วัน โจทก์มีอายุการทำงานเกิน 3 ปีและก่อนเลิกจ้างไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้าศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้โจทก์ถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ไม่ต้องนำมารวมเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและรับจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าด้วย พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์แม้จะเป็นการจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง แต่จำนวนที่จะได้รับไม่แน่นอน แล้วแต่ว่าโจทก์มาทำงานกี่วัน ในวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน หรือลาหยุดก็จะไม่ได้รับการจ่ายค่าน้ำมันรถให้แก่โจทก์ในลักษณะเช่นนี้จึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานของโจทก์ ไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานจึงถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ 16 เมษายน 2515 ไม่ต้องนำมารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2529นาย สมเจตน์ อนันตวงษ์โจทก์บริษัท แสงชัยพี่น้อง จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2ค่าน้ำมันรถที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเฉพาะวันที่ลูกจ้างมาปฏิบัติงานแม้จะจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดงแต่จำนวนที่ได้รับไม่แน่นอนแล้วแต่มาทำงานกี่วันจึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานไม่ใช่เพื่อตอบแทนการทำงานไม่ถือว่าเป็นค่าจ้าง.ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลย ในการปฏิบัติงานจำเลยจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้โจทก์ทุกวันที่มาทำงาน ถ้าปฏิบัติงานในกรุงเทพฯ จ่ายให้วันละ 190 บาท เว้นไม่จ่ายคือวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน ลากิจ หรือลาป่วย แต่วันหยุดตามประเพณีจะจ่ายให้ การจ่ายเงินไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง เดิมจ่ายพร้อมเงินเดือน ต่อมาจ่ายทุก 15 วัน หากโจทก์ออกทำงานต่างจังหวัดจะจ่ายค่าน้ำมันรถให้กิโลเมตรละ 1 บาท 70 สตางค์เดือนหนึ่งโจทก์ต้องออกทำงานต่างจังหวัด 10-20 วัน เฉพาะเดือนสุดท้ายโจทก์ได้ค่าน้ำมันรถ 27 วัน โจทก์มีอายุการทำงานเกิน 3 ปีและก่อนเลิกจ้างไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้าศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้โจทก์ถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ไม่ต้องนำมารวมเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและรับจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าด้วย พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์แม้จะเป็นการจ่ายโดยไม่ต้องมีใบเสร็จมาแสดง แต่จำนวนที่จะได้รับไม่แน่นอน แล้วแต่ว่าโจทก์มาทำงานกี่วัน ในวันหยุดประจำสัปดาห์ วันที่โจทก์ขาดงาน หรือลาหยุดก็จะไม่ได้รับการจ่ายค่าน้ำมันรถให้แก่โจทก์ในลักษณะเช่นนี้จึงเป็นการจ่ายเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานของโจทก์ ไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานจึงถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ 16 เมษายน 2515 ไม่ต้องนำมารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน.(สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์-สมบูรณ์ บุญภินนท์-เพียร สุมิระ)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเงินประเภทใดบ้างเป็น"ค่าจ้าง"เป็นปัญหาถกเถียงกันเสมอประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา575ซึ่งเป็นแม่บทของการจ้างแรงงานบัญญัติไว้เพียงว่า"อันว่าจ้างแรงงานนั้นคือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่าลูกจ้างตกลงจะทำงานให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่านายจ้างและนายจ้างตกลงจะให้สินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้"สินจ้างในที่นี้ก็คือค่าจ้างนั่นเองความหมายของคำว่า"ค่าจ้าง"ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นี้จะเห็นได้ว่าบัญญัติไว้เพียงกว้างๆไม่แน่นอนตายตัวเพราะตลอดเวลาที่ลูกจ้างทำงานให้นายจ้างนายจ้างจะมอบสิ่งใดเช่นข้าวสารเสื้อผ้าให้ลูกจ้างเป็นการตอบแทนก็ได้กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานคือประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานลงวันที่16เมษายน2515ข้อ2จึงบัญญัติให้แคบลงไปว่า "ค่าจ้าง"หมายความว่าเงินหรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานหรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้และหมายความรวมถึงเงินหรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงานและในวันลาด้วยทั้งนี้ไม่ว่าจะกำหนดคำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร "ค่าจ้าง"ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานจึงหมายถึง ก."เงิน"หรือ"เงินและสิ่งของอย่างอื่น"จะจ่ายเป็นสิ่งของอย่างเดียวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา575ไม่ได้ ข.เงินฯตามข้อก.เป็นเงินฯที่นายจ้างเป็นผู้จ่ายให้กับลูกจ้างถ้าผู้อื่นเป็นผู้จ่ายให้ก็ไม่ถือเป็นค่าจ้าง ค.ต้องเป็นการจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานและต้องเป็นการจ่ายเท่าๆกันเป็นปกติตามระยะเวลาที่ตกลงกันไม่ใช่เลือกจ่ายมากบ้างน้อยบ้างเป็นครั้งคราวแล้วแต่นายจ้างจะพอใจ ง.นายจ้างลูกจ้างจะเรียกเงินฯตามข้อก.ว่า"ค่าจ้าง"หรือไม่ไม่สำคัญ เมื่อเงินฯที่นายจ้างจ่ายให้กับลูกจ้างต้องตามกรณีดังกล่าวแล้วก็ต้องถือว่าเป็นค่าจ้างนายจ้างจะออกระเบียบไม่ให้ถือว่าเป็นค่าจ้างไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวกับ"ค่าจ้าง"ที่น่าสนใจมีดังนี้ เงินที่นายจ้างมิได้เป็นผู้จ่ายไม่ถือเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่352/2524การทำงานของช่างตัดผมเป็นการกระทำเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าจ้างจากลูกค้าค่าจ้างที่ได้รับเป็นเงินที่ลูกค้าจ่ายให้แก่ช่างตัดผมและเป็นผลอันเกิดจากการตัดผมให้แก่ลูกค้าโดยตรงเจ้าของร้านเพียงแต่มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งค่าจ้างค่าจ้างที่ช่างตัดผมได้รับจึงมิใช่ค่าจ้างที่เจ้าของร้านจ่ายให้ช่างตัดผมจึงมิใช่ลูกจ้างของเจ้าของร้านตัดผม คำพิพากษาศาลฎีกาที่4032/2524เงินเพิ่มตามวุฒิและค่าครองชีพที่ครูโรงเรียนราษฎร์ได้รับเป็นเงินของกระทรวงศึกษาธิการเงินดังกล่าวจึงมิใช่ค่าจ้างเพราะมิใช่เป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างจึงนำมาเป็นเกณฑ์คำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกเลิกจ้างล่วงหน้าไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1659-1660/2524เงินทิปที่ลูกจ้างได้รับจากลูกค้าของนายจ้างโดยตรงโดยนายจ้างไม่มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยไม่เป็นค่าจ้างตามความหมายของค่าจ้างในประกาศกระทรวงมหาดไทยฯเพราะมิใช่เงินที่นายจ้างให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงาน เงินที่นายจ้างจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานแต่เรียกชื่ออย่างอื่นถือว่าเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่172/2524เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นประจำทุกเดือนๆละเท่าๆกันเนื่องจากลูกจ้างมีหน้าที่ต้องออกไปติดต่องานนอกสถานที่แม้จะเรียกว่า"ค่าพาหนะ"ก็เป็นเงินตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่513/2524เมื่อนายจ้างจ่ายค่าพาหนะและค่าคอมมิชชั่นให้แก่ลูกจ้างเป็นประจำทุกเดือนมิใช่ครั้งคราวหรือมีเงื่อนไขอย่างอื่นค่าพาหนะและค่าคอมมิชชั่นเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่2895/2524ค่าครองชีพที่จ่ายให้ตามภาวะค่าครองชีพที่สูงขึ้นเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่3099/2524ค่ายังชีพภาคใต้ที่นายจ้างจ่ายให้เฉพาะพนักงานใน14จังหวัดภาคใต้เป็นการจ่ายโดยถือลักษณะของท้องที่ที่พนักงานเหล่านั้นประจำทำงานเป็นเกณฑ์ถ้าย้ายออกนอกเขต14จังหวัดจะไม่ได้รับค่ายังชีพต่อไปจึงมิใช่เป็นเงินที่จ่ายให้โดยมีลักษณะเป็นการตอบแทนการทำงานไม่ถือว่าเป็นค่าจ้างอันจะนำมาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยด้วย คำพิพากษาศาลฎีกาที่3562/2524เงินที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างในอัตราเดือนละ1,200บาทแม้จะเรียกว่าเป็นเงินค่าพาหนะก็ถือว่าเป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่3728/2524เงินเพิ่มจูงใจที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างเป็นการจ่ายเพิ่มให้ตามผลงานของลูกจ้างที่ทำได้เกินผลผลิตมาตรฐานมีลักษณะการจ่ายไม่แน่นอนมากบ้างน้อยบ้างแล้วแต่ผลงานจึงเป็นการจ่ายให้เป็นกำลังใจในการทำงานเป็นเงินตอบแทนความดีของลูกจ้างไม่ใช่ค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่1133-1268/2525เงินเพิ่มพิเศษทางทะเลเงินเพิ่มพิเศษค่าทำงานเข้ากะหมุนเวียนรอบกลางคืนในการไปทำงานทางทะเลเป็นค่าจ้างที่ต้องนำไปรวมคำนวณค่าชดเชย คำพิพากษาศาลฎีกาที่1776/2526เบี้ยเลี้ยงที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างซึ่งออกไปทำงานหน่วยงานสะพาน6เดือนเศษโดยจ่ายให้เป็นการประจำจนกว่างานแล้วเสร็จถือว่าเป็นค่าจ้างด้วย คำพิพากษาศาลฎีกาที่2601/2526นายจ้างจ่ายค่าน้ำมันรถให้ลูกจ้างก.ม.ละ3.50บาทและการเบิกต้องมีใบเสร็จไปแสดงทั้งเบิกได้ไม่เกินเดือนละ5,420บาทแสดงว่าจำเลยเจตนาจ่ายเงินดังกล่าวให้โจทก์ไปใช้จ่ายเป็นค่าน้ำมันโดยตรงเป็นค่าใช้จ่ายในการทำงานมิใช่เพื่อตอบแทนการทำงานจึงมิใช่เป็นส่วนหนึ่งของค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่1328/2527เบี้ยเลี้ยงที่จ่ายให้ลูกจ้างที่ทำงานต่างจังหวัดเป็นรายเดือน15เปอร์เซนต์ของเงินเดือนถ้าย้ายเข้ากรุงเทพฯไม่มีสิทธิได้รับเบี้ยเลี้ยงเบี้ยเลี้ยงนี้เป็นค่าจ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่3802/2527โจทก์ต้องเสียค่าจอดรถในการออกปฏิบัติงานแม้จำเลยจะจ่ายค่าจอดรถให้โจทก์ประจำเป็นรายเดือนก็เพราะว่าค่าจอดรถเป็นรายจ่ายปลีกย่อยไม่สะดวกที่จะจ่ายตามความเป็นจริงเห็นได้ว่าเป็นการจ่ายเหมาเพื่อชดเชยการที่โจทก์ต้องเสียค่าจอดรถไปค่าจอดรถจึงไม่เป็นค่าจ้าง มีข้อน่าสังเกตว่ากฎหมายแรงงานของประเทศสิงคโปร์บัญญัติไว้ชัดเจนว่าค่าจ้างไม่ให้รวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นค่าพาหนะ(TheEmploymentActoftheRepublicofSingapore,1981,Section2). วิศิษฎ์ลิมานนท์.