คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1057/2536หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่าเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ใช้บังคับโดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของกรุงเทพมหานครจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง) กรุงเทพมหานครซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้องและเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสอง ได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทน แต่ตกลงกันไม่ได้พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ได้ทำการสำรวจที่ดินซึ่งถูกเวนคืน มีที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนด้วย แต่ตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้ จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวางณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ และจำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์แล้วจึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วน แห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67แล้วที่ดินของโจทก์ถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้วมิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือที่ดินของโจทก์จึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือแม้จำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยให้จำเลยที่ 1 เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยายังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไข ในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์(2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาท เมื่อโจทก์เห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรมย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้คดีแปดสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาพิพากษา และให้เรียกโจทก์ในคดีดำของศาลชั้นต้นทั้งแปดสำนวนเสียใหม่โดยเรียกโจทก์ในคดีดำที่ 8226/2529 ว่าโจทก์ที่ 1 โจทก์ในคดีดำที่ 8227/2529 ว่าโจทก์ที่ 2 โจทก์ในคดีดำที่ 8228/2529 ว่าโจทก์ที่ 3 โจทก์ในคดีดำที่ 8432/2529 ว่าโจทก์ที่ 4 โจทก์ในคดีดำที่ 9677/2529 ว่าโจทก์ที่ 5 โจทก์ในคดีดำที่ 8846/2529ว่าโจทก์ที่ 6 โจทก์ในคดีดำที่ 9271/2529 ว่าโจทก์ที่ 7 และโจทก์ในคดีดำที่ 9272/2529 ว่าโจทก์ที่ 8โจทก์ทั้งแปดฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าทดแทนและดอกเบี้ยแก่โจทก์ที่ 1 ถึงโจทก์ที่ 8 จำนวน 733,540บาท, 1,343,236 บาท, 304,106 บาท, 1,097,135 บาท,390,955 บาท, 724,014 บาท, 305,376 บาท และ 706,182 บาทตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน554,400 บาท, 1,015,200 บาท, 229,840 บาท, 829,400 บาท,295,200 บาท, 547,200 บาท, 230,400 บาท และ 532,800 บาทแต่ละจำนวนนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จจำเลยทั้งสองให้การทั้งแปดสำนวนทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ หรือมิได้เป็นเจ้าหน้าที่ผู้กำหนดค่าทดแทนในการเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 โดยผู้มีอำนาจหน้าที่ดังกล่าว คือ จำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 1เป็นบุคคลต่างหากจากกันในการเวนคืนที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทั้งมิได้กระทำในนามของตัวแทนจำเลยที่ 1 โจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งแปด แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งแปดที่จะฟ้องร้องเป็นคดีใหม่ตามกฎหมายอื่นโจทก์ทั้งแปดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าทดแทนเพิ่มแก่โจทก์ที่ 1 ถึงที่ 8 จำนวน 361,900 บาท, 803,700 บาท,161,840 บาท, 599,200 บาท, 182,700 บาท, 357,200 บาท,159,000 บาท และ 347,800 บาท ตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินในแต่ละจำนวน นับตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน 2528 วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 25มิถุนายน 2528 วันที่ 23 กรกฎาคม 2528 วันที่ 27 มิถุนายน 2528วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 8 สิงหาคม 2528 และวันที่ 9สิงหาคม 2528 ตามลำดับของจำนวนวันที่ และต้นเงินดังกล่าวเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จแก่โจทก์ทั้งแปดในแต่ละคนจำเลยทั้งสองฎีกาทั้งแปดสำนวนศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นฟังได้ว่าเดิมเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2514 ได้มีประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 23 ลงวันที่ 18 ธันวาคม 2514 ประกาศใช้บังคับกำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินสายรัชดาภิเษกตอนตำบลวัดท่าพระ-ตำบลสามเสนนอก โดยให้อธิบดีกรมทางหลวงเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการ แต่ต่อมาวันที่ 7 สิงหาคม 2516คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้มอบการดำเนินการสร้างทางหลวงสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และในวันที่ 24 พฤษภาคม 2517 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนประเภททางหลวง โดยเปลี่ยนแปลงประเภททางหลวงพิเศษสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงเทศบาลและในวันที่ 22 กันยายน 2520 ได้มีประกาศ เรื่อง กำหนดทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนครั้นวันที่ 16 กันยายน 2523 ได้มีมติของคณะรัฐมนตรีให้โอนการก่อสร้างจากจำเลยที่ 1 ในการสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงจากถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาให้แก่การทางพิเศษแห่งประเทศไทยเข้าดำเนินการ โดยให้จำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ และในวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยมาตรา 3 กำหนดให้แนวทางหลวงที่จะสร้างอยู่ในท้องที่เขตบางกอกใหญ่ เขตธนบุรี เขตยานนาวา เขตพระโขนง เขตปทุมวันเขตห้วยขวางและเขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร และมาตรา 4กำหนดให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาหลังจากนั้นในวันที่ 12 มีนาคม 2525 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทยกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายดังกล่าวเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนอีกครั้งหนึ่ง และในวันที่ 27 มิถุนายน 2527จำเลยที่ 2 ได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้ผู้ว่าการการทางเทศบาลพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีตามที่กล่าวมาแล้วในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2527 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการปรองดองฯ ขึ้นคณะหนึ่งเพื่อทำการพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตามโฉนดที่กล่าวในฟ้องถูกกำหนดเป็นแนวทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยที่ดินของโจทก์ทั้งแปดต้องถูกเวนคืนเนื้อที่ 77 ตารางวา, 141 ตารางวา, 34 ตารางวา, 115 ตารางวา, 41 ตารางวา, 76 ตารางวา,32 ตารางวา, 74 ตารางวา ตามลำดับ จำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินดังกล่าวของโจทก์ทั้งแปดแล้ว และจำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนที่ดินที่กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดจำนวน 138,600 บาท, 253,800 บาท, 76,160 บาท, 205,800 บาท, 73,800 บาท, 136,800 บาท,57,600 บาท, 133,200 บาท ตามลำดับ ไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี ซึ่งโจทก์ทั้งแปดได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปจากสำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีแล้วปัญหาว่าโจทก์ทั้งแปดมีอำนาจฟ้องเรียกค่าทดแทนจากจำเลยทั้งสองหรือไม่นั้น จำเลยทั้งสองฎีกาว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องเรียกค่าทดแทนที่ดินโดยอ้างสิทธิตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกในท้องที่แขวงวัดท่าพระเขตบางกอกใหญ่ แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตยเขตพระโขนง แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวางแขวงลาดยาว เขตบางเขนและแขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2526 ไม่ได้บัญญัติให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในแขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา ซึ่งเป็นบริเวณที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตั้งอยู่ยังไม่ได้ถูกเวนคืน ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือจำเลยไม่มีอำนาจครอบคลุมไปถึงที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจจะไปกำหนดค่าทดแทนที่ดิน เพราะที่ดินของโจทก์ทั้งแปดยังไม่ถูกเวนคืน และจำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2524 จึงไม่ต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 ชำระค่าทดแทนที่ดินและพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวมิได้กำหนดให้บุคคลใดเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามความหมายในข้อ 66, 67 และ 76แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 เพียงแต่กำหนดให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ดำเนินการ ซึ่งมิใช่เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์เช่นกัน จึงไม่อาจถูกฟ้องได้ นอกจากนี้ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ซึ่งพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนที่ดินของโจทก์โดยจำเลยทั้งสองไม่มีอำนาจตามกฎหมายใดโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง เห็นว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่า เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2522 ใช้บังคับ โดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก เป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง)กรุงเทพมหานคร ซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้อง และเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสองได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ทั้งแปดไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนแต่ตกลงกันไม่ได้ ฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างสิทธิฟ้องตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ดังที่จำเลยทั้งสองฎีกา และได้ความจากนายสมิท บัวรุ่ง พยานจำเลยทั้งสองว่าพยานมีหน้าที่ออกไปสำรวจพื้นที่ที่จะถูกเวนคืนในช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ได้ทำการสำรวจตามแผนผังเอกสารหมาย ล.1 ที่ดินซึ่งถูกเวนคืนมีที่ดินของโจทก์ที่ 1 จำนวน 76 ตารางวา โจทก์ที่ 2 จำนวน 141 ตารางวาโจทก์ที่ 3 จำนวน 34 ตารางวา โจทก์ที่ 4 จำนวน 115 ตารางวาโจทก์ที่ 5 จำนวน 41 ตารางวา โจทก์ที่ 6 จำนวน 76 ตารางวาโจทก์ที่ 7 จำนวน 30 ตารางวา โจทก์ที่ 8 จำนวน 94 ตารางวาและได้ความจากพยานจำเลยทั้งสองว่าตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลางกรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ทั้งแปด และจำเลยที่ 2ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์ทั้งแปดแล้ว จึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วนแห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67 แล้ว ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้ว มิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ แม้จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการทางพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยจำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ยังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และเห็นว่าตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไขในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ - แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาทเมื่อโจทก์ทั้งแปดเห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรม ย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้ส่วนปัญหาว่าค่าทดแทนที่ดินที่ศาลอุทธรณ์กำหนดตลอดจนวันเริ่มต้นให้ชำระดอกเบี้ยชอบหรือไม่ เห็นว่า ที่ศาลอุทธรณ์กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดชอบแล้ว ส่วนจำเลยทั้งสองจะต้องชำระดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันใดนั้น ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295ข้อ 67 วรรคสอง ให้คิดดอกเบี้ยนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงใช้บังคับในกรณีนี้คือวันที่ 20 ธันวาคม 2524เป็นต้นไป ดังนั้นที่ศาลอุทธรณ์ให้จำเลยทั้งสองใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ทั้งแปดนับแต่วันที่จำเลยที่ 1 นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีอันเป็นเวลาหลังจากพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524ใช้บังคับเกือบ 4 ปี นับว่าเป็นคุณแก่จำเลยทั้งสองอยู่แล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1057/2536นาย ประกอบ เรือ งปัญญาพจน์ กับพวกโจทก์กรุงเทพมหานคร กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 66, ข้อ 67, ข้อ 76 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงสาย รัชดาภิเษก ในท้องที่แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตย เขตพระโขนง แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวาง แขวงลาดบาว เขตบางเขน แขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2526 โจทก์ฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่าเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ใช้บังคับโดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของกรุงเทพมหานครจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง) กรุงเทพมหานครซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้องและเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสอง ได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทน แต่ตกลงกันไม่ได้พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ได้ทำการสำรวจที่ดินซึ่งถูกเวนคืน มีที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนด้วย แต่ตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้ จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวางณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ และจำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์แล้วจึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วน แห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67แล้วที่ดินของโจทก์ถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้วมิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือที่ดินของโจทก์จึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือแม้จำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยให้จำเลยที่ 1 เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยายังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไข ในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์(2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาท เมื่อโจทก์เห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรมย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้คดีแปดสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาพิพากษา และให้เรียกโจทก์ในคดีดำของศาลชั้นต้นทั้งแปดสำนวนเสียใหม่โดยเรียกโจทก์ในคดีดำที่ 8226/2529 ว่าโจทก์ที่ 1 โจทก์ในคดีดำที่ 8227/2529 ว่าโจทก์ที่ 2 โจทก์ในคดีดำที่ 8228/2529 ว่าโจทก์ที่ 3 โจทก์ในคดีดำที่ 8432/2529 ว่าโจทก์ที่ 4 โจทก์ในคดีดำที่ 9677/2529 ว่าโจทก์ที่ 5 โจทก์ในคดีดำที่ 8846/2529ว่าโจทก์ที่ 6 โจทก์ในคดีดำที่ 9271/2529 ว่าโจทก์ที่ 7 และโจทก์ในคดีดำที่ 9272/2529 ว่าโจทก์ที่ 8โจทก์ทั้งแปดฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าทดแทนและดอกเบี้ยแก่โจทก์ที่ 1 ถึงโจทก์ที่ 8 จำนวน 733,540บาท, 1,343,236 บาท, 304,106 บาท, 1,097,135 บาท,390,955 บาท, 724,014 บาท, 305,376 บาท และ 706,182 บาทตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน554,400 บาท, 1,015,200 บาท, 229,840 บาท, 829,400 บาท,295,200 บาท, 547,200 บาท, 230,400 บาท และ 532,800 บาทแต่ละจำนวนนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จจำเลยทั้งสองให้การทั้งแปดสำนวนทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ หรือมิได้เป็นเจ้าหน้าที่ผู้กำหนดค่าทดแทนในการเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 โดยผู้มีอำนาจหน้าที่ดังกล่าว คือ จำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 1เป็นบุคคลต่างหากจากกันในการเวนคืนที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทั้งมิได้กระทำในนามของตัวแทนจำเลยที่ 1 โจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งแปด แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งแปดที่จะฟ้องร้องเป็นคดีใหม่ตามกฎหมายอื่นโจทก์ทั้งแปดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าทดแทนเพิ่มแก่โจทก์ที่ 1 ถึงที่ 8 จำนวน 361,900 บาท, 803,700 บาท,161,840 บาท, 599,200 บาท, 182,700 บาท, 357,200 บาท,159,000 บาท และ 347,800 บาท ตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินในแต่ละจำนวน นับตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน 2528 วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 25มิถุนายน 2528 วันที่ 23 กรกฎาคม 2528 วันที่ 27 มิถุนายน 2528วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 8 สิงหาคม 2528 และวันที่ 9สิงหาคม 2528 ตามลำดับของจำนวนวันที่ และต้นเงินดังกล่าวเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จแก่โจทก์ทั้งแปดในแต่ละคนจำเลยทั้งสองฎีกาทั้งแปดสำนวนศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นฟังได้ว่าเดิมเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2514 ได้มีประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 23 ลงวันที่ 18 ธันวาคม 2514 ประกาศใช้บังคับกำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินสายรัชดาภิเษกตอนตำบลวัดท่าพระ-ตำบลสามเสนนอก โดยให้อธิบดีกรมทางหลวงเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการ แต่ต่อมาวันที่ 7 สิงหาคม 2516คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้มอบการดำเนินการสร้างทางหลวงสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และในวันที่ 24 พฤษภาคม 2517 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนประเภททางหลวง โดยเปลี่ยนแปลงประเภททางหลวงพิเศษสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงเทศบาลและในวันที่ 22 กันยายน 2520 ได้มีประกาศ เรื่อง กำหนดทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนครั้นวันที่ 16 กันยายน 2523 ได้มีมติของคณะรัฐมนตรีให้โอนการก่อสร้างจากจำเลยที่ 1 ในการสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงจากถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาให้แก่การทางพิเศษแห่งประเทศไทยเข้าดำเนินการ โดยให้จำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ และในวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยมาตรา 3 กำหนดให้แนวทางหลวงที่จะสร้างอยู่ในท้องที่เขตบางกอกใหญ่ เขตธนบุรี เขตยานนาวา เขตพระโขนง เขตปทุมวันเขตห้วยขวางและเขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร และมาตรา 4กำหนดให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาหลังจากนั้นในวันที่ 12 มีนาคม 2525 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทยกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายดังกล่าวเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนอีกครั้งหนึ่ง และในวันที่ 27 มิถุนายน 2527จำเลยที่ 2 ได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้ผู้ว่าการการทางเทศบาลพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีตามที่กล่าวมาแล้วในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2527 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการปรองดองฯ ขึ้นคณะหนึ่งเพื่อทำการพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตามโฉนดที่กล่าวในฟ้องถูกกำหนดเป็นแนวทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยที่ดินของโจทก์ทั้งแปดต้องถูกเวนคืนเนื้อที่ 77 ตารางวา, 141 ตารางวา, 34 ตารางวา, 115 ตารางวา, 41 ตารางวา, 76 ตารางวา,32 ตารางวา, 74 ตารางวา ตามลำดับ จำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินดังกล่าวของโจทก์ทั้งแปดแล้ว และจำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนที่ดินที่กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดจำนวน 138,600 บาท, 253,800 บาท, 76,160 บาท, 205,800 บาท, 73,800 บาท, 136,800 บาท,57,600 บาท, 133,200 บาท ตามลำดับ ไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี ซึ่งโจทก์ทั้งแปดได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปจากสำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีแล้วปัญหาว่าโจทก์ทั้งแปดมีอำนาจฟ้องเรียกค่าทดแทนจากจำเลยทั้งสองหรือไม่นั้น จำเลยทั้งสองฎีกาว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องเรียกค่าทดแทนที่ดินโดยอ้างสิทธิตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกในท้องที่แขวงวัดท่าพระเขตบางกอกใหญ่ แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตยเขตพระโขนง แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวางแขวงลาดยาว เขตบางเขนและแขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2526 ไม่ได้บัญญัติให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในแขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา ซึ่งเป็นบริเวณที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตั้งอยู่ยังไม่ได้ถูกเวนคืน ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือจำเลยไม่มีอำนาจครอบคลุมไปถึงที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจจะไปกำหนดค่าทดแทนที่ดิน เพราะที่ดินของโจทก์ทั้งแปดยังไม่ถูกเวนคืน และจำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2524 จึงไม่ต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 ชำระค่าทดแทนที่ดินและพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวมิได้กำหนดให้บุคคลใดเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามความหมายในข้อ 66, 67 และ 76แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 เพียงแต่กำหนดให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ดำเนินการ ซึ่งมิใช่เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์เช่นกัน จึงไม่อาจถูกฟ้องได้ นอกจากนี้ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ซึ่งพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนที่ดินของโจทก์โดยจำเลยทั้งสองไม่มีอำนาจตามกฎหมายใดโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง เห็นว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่า เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2522 ใช้บังคับ โดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก เป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง)กรุงเทพมหานคร ซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้อง และเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสองได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ทั้งแปดไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนแต่ตกลงกันไม่ได้ ฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างสิทธิฟ้องตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ดังที่จำเลยทั้งสองฎีกา และได้ความจากนายสมิท บัวรุ่ง พยานจำเลยทั้งสองว่าพยานมีหน้าที่ออกไปสำรวจพื้นที่ที่จะถูกเวนคืนในช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ได้ทำการสำรวจตามแผนผังเอกสารหมาย ล.1 ที่ดินซึ่งถูกเวนคืนมีที่ดินของโจทก์ที่ 1 จำนวน 76 ตารางวา โจทก์ที่ 2 จำนวน 141 ตารางวาโจทก์ที่ 3 จำนวน 34 ตารางวา โจทก์ที่ 4 จำนวน 115 ตารางวาโจทก์ที่ 5 จำนวน 41 ตารางวา โจทก์ที่ 6 จำนวน 76 ตารางวาโจทก์ที่ 7 จำนวน 30 ตารางวา โจทก์ที่ 8 จำนวน 94 ตารางวาและได้ความจากพยานจำเลยทั้งสองว่าตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลางกรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ทั้งแปด และจำเลยที่ 2ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์ทั้งแปดแล้ว จึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วนแห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67 แล้ว ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้ว มิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ แม้จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการทางพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยจำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ยังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และเห็นว่าตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไขในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ - แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาทเมื่อโจทก์ทั้งแปดเห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรม ย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้ส่วนปัญหาว่าค่าทดแทนที่ดินที่ศาลอุทธรณ์กำหนดตลอดจนวันเริ่มต้นให้ชำระดอกเบี้ยชอบหรือไม่ เห็นว่า ที่ศาลอุทธรณ์กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดชอบแล้ว ส่วนจำเลยทั้งสองจะต้องชำระดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันใดนั้น ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295ข้อ 67 วรรคสอง ให้คิดดอกเบี้ยนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงใช้บังคับในกรณีนี้คือวันที่ 20 ธันวาคม 2524เป็นต้นไป ดังนั้นที่ศาลอุทธรณ์ให้จำเลยทั้งสองใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ทั้งแปดนับแต่วันที่จำเลยที่ 1 นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีอันเป็นเวลาหลังจากพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524ใช้บังคับเกือบ 4 ปี นับว่าเป็นคุณแก่จำเลยทั้งสองอยู่แล้วพิพากษายืน(ชลิต ประไพศาล-อากาศ บำรุงชีพ-ดำรุพงศ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีแปดสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาพิพากษา และให้เรียกโจทก์ในคดีดำของศาลชั้นต้นทั้งแปดสำนวนเสียใหม่โดยเรียกโจทก์ในคดีดำที่ 8226/2529 ว่าโจทก์ที่ 1 โจทก์ในคดีดำที่ 8227/2529 ว่าโจทก์ที่ 2 โจทก์ในคดีดำที่ 8228/2529 ว่าโจทก์ที่ 3 โจทก์ในคดีดำที่ 8432/2529 ว่าโจทก์ที่ 4 โจทก์ในคดีดำที่ 9677/2529 ว่าโจทก์ที่ 5 โจทก์ในคดีดำที่ 8846/2529ว่าโจทก์ที่ 6 โจทก์ในคดีดำที่ 9271/2529 ว่าโจทก์ที่ 7 และโจทก์ในคดีดำที่ 9272/2529 ว่าโจทก์ที่ 8โจทก์ทั้งแปดฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าทดแทนและดอกเบี้ยแก่โจทก์ที่ 1 ถึงโจทก์ที่ 8 จำนวน 733,540บาท, 1,343,236 บาท, 304,106 บาท, 1,097,135 บาท,390,955 บาท, 724,014 บาท, 305,376 บาท และ 706,182 บาทตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน554,400 บาท, 1,015,200 บาท, 229,840 บาท, 829,400 บาท,295,200 บาท, 547,200 บาท, 230,400 บาท และ 532,800 บาทแต่ละจำนวนนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จจำเลยทั้งสองให้การทั้งแปดสำนวนทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ หรือมิได้เป็นเจ้าหน้าที่ผู้กำหนดค่าทดแทนในการเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 โดยผู้มีอำนาจหน้าที่ดังกล่าว คือ จำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 1เป็นบุคคลต่างหากจากกันในการเวนคืนที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทั้งมิได้กระทำในนามของตัวแทนจำเลยที่ 1 โจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งแปด แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งแปดที่จะฟ้องร้องเป็นคดีใหม่ตามกฎหมายอื่นโจทก์ทั้งแปดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าทดแทนเพิ่มแก่โจทก์ที่ 1 ถึงที่ 8 จำนวน 361,900 บาท, 803,700 บาท,161,840 บาท, 599,200 บาท, 182,700 บาท, 357,200 บาท,159,000 บาท และ 347,800 บาท ตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินในแต่ละจำนวน นับตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน 2528 วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 25มิถุนายน 2528 วันที่ 23 กรกฎาคม 2528 วันที่ 27 มิถุนายน 2528วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 8 สิงหาคม 2528 และวันที่ 9สิงหาคม 2528 ตามลำดับของจำนวนวันที่ และต้นเงินดังกล่าวเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จแก่โจทก์ทั้งแปดในแต่ละคนจำเลยทั้งสองฎีกาทั้งแปดสำนวนศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นฟังได้ว่าเดิมเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2514 ได้มีประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 23 ลงวันที่ 18 ธันวาคม 2514 ประกาศใช้บังคับกำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินสายรัชดาภิเษกตอนตำบลวัดท่าพระ-ตำบลสามเสนนอก โดยให้อธิบดีกรมทางหลวงเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการ แต่ต่อมาวันที่ 7 สิงหาคม 2516คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้มอบการดำเนินการสร้างทางหลวงสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และในวันที่ 24 พฤษภาคม 2517 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนประเภททางหลวง โดยเปลี่ยนแปลงประเภททางหลวงพิเศษสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงเทศบาลและในวันที่ 22 กันยายน 2520 ได้มีประกาศ เรื่อง กำหนดทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนครั้นวันที่ 16 กันยายน 2523 ได้มีมติของคณะรัฐมนตรีให้โอนการก่อสร้างจากจำเลยที่ 1 ในการสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงจากถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาให้แก่การทางพิเศษแห่งประเทศไทยเข้าดำเนินการ โดยให้จำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ และในวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยมาตรา 3 กำหนดให้แนวทางหลวงที่จะสร้างอยู่ในท้องที่เขตบางกอกใหญ่ เขตธนบุรี เขตยานนาวา เขตพระโขนง เขตปทุมวันเขตห้วยขวางและเขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร และมาตรา 4กำหนดให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาหลังจากนั้นในวันที่ 12 มีนาคม 2525 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทยกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายดังกล่าวเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนอีกครั้งหนึ่ง และในวันที่ 27 มิถุนายน 2527จำเลยที่ 2 ได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้ผู้ว่าการการทางเทศบาลพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีตามที่กล่าวมาแล้วในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2527 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการปรองดองฯ ขึ้นคณะหนึ่งเพื่อทำการพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตามโฉนดที่กล่าวในฟ้องถูกกำหนดเป็นแนวทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยที่ดินของโจทก์ทั้งแปดต้องถูกเวนคืนเนื้อที่ 77 ตารางวา, 141 ตารางวา, 34 ตารางวา, 115 ตารางวา, 41 ตารางวา, 76 ตารางวา,32 ตารางวา, 74 ตารางวา ตามลำดับ จำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินดังกล่าวของโจทก์ทั้งแปดแล้ว และจำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนที่ดินที่กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดจำนวน 138,600 บาท, 253,800 บาท, 76,160 บาท, 205,800 บาท, 73,800 บาท, 136,800 บาท,57,600 บาท, 133,200 บาท ตามลำดับ ไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี ซึ่งโจทก์ทั้งแปดได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปจากสำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีแล้วปัญหาว่าโจทก์ทั้งแปดมีอำนาจฟ้องเรียกค่าทดแทนจากจำเลยทั้งสองหรือไม่นั้น จำเลยทั้งสองฎีกาว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องเรียกค่าทดแทนที่ดินโดยอ้างสิทธิตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกในท้องที่แขวงวัดท่าพระเขตบางกอกใหญ่ แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตยเขตพระโขนง แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวางแขวงลาดยาว เขตบางเขนและแขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2526 ไม่ได้บัญญัติให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในแขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา ซึ่งเป็นบริเวณที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตั้งอยู่ยังไม่ได้ถูกเวนคืน ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือจำเลยไม่มีอำนาจครอบคลุมไปถึงที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจจะไปกำหนดค่าทดแทนที่ดิน เพราะที่ดินของโจทก์ทั้งแปดยังไม่ถูกเวนคืน และจำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2524 จึงไม่ต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 ชำระค่าทดแทนที่ดินและพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวมิได้กำหนดให้บุคคลใดเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามความหมายในข้อ 66, 67 และ 76แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 เพียงแต่กำหนดให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ดำเนินการ ซึ่งมิใช่เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์เช่นกัน จึงไม่อาจถูกฟ้องได้ นอกจากนี้ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ซึ่งพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนที่ดินของโจทก์โดยจำเลยทั้งสองไม่มีอำนาจตามกฎหมายใดโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง เห็นว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่า เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2522 ใช้บังคับ โดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก เป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง)กรุงเทพมหานคร ซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้อง และเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสองได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ทั้งแปดไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนแต่ตกลงกันไม่ได้ ฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างสิทธิฟ้องตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ดังที่จำเลยทั้งสองฎีกา และได้ความจากนายสมิท บัวรุ่ง พยานจำเลยทั้งสองว่าพยานมีหน้าที่ออกไปสำรวจพื้นที่ที่จะถูกเวนคืนในช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ได้ทำการสำรวจตามแผนผังเอกสารหมาย ล.1 ที่ดินซึ่งถูกเวนคืนมีที่ดินของโจทก์ที่ 1 จำนวน 76 ตารางวา โจทก์ที่ 2 จำนวน 141 ตารางวาโจทก์ที่ 3 จำนวน 34 ตารางวา โจทก์ที่ 4 จำนวน 115 ตารางวาโจทก์ที่ 5 จำนวน 41 ตารางวา โจทก์ที่ 6 จำนวน 76 ตารางวาโจทก์ที่ 7 จำนวน 30 ตารางวา โจทก์ที่ 8 จำนวน 94 ตารางวาและได้ความจากพยานจำเลยทั้งสองว่าตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลางกรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ทั้งแปด และจำเลยที่ 2ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์ทั้งแปดแล้ว จึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วนแห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67 แล้ว ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้ว มิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ แม้จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการทางพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยจำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ยังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และเห็นว่าตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไขในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ - แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาทเมื่อโจทก์ทั้งแปดเห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรม ย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้ส่วนปัญหาว่าค่าทดแทนที่ดินที่ศาลอุทธรณ์กำหนดตลอดจนวันเริ่มต้นให้ชำระดอกเบี้ยชอบหรือไม่ เห็นว่า ที่ศาลอุทธรณ์กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดชอบแล้ว ส่วนจำเลยทั้งสองจะต้องชำระดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันใดนั้น ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295ข้อ 67 วรรคสอง ให้คิดดอกเบี้ยนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงใช้บังคับในกรณีนี้คือวันที่ 20 ธันวาคม 2524เป็นต้นไป ดังนั้นที่ศาลอุทธรณ์ให้จำเลยทั้งสองใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ทั้งแปดนับแต่วันที่จำเลยที่ 1 นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีอันเป็นเวลาหลังจากพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524ใช้บังคับเกือบ 4 ปี นับว่าเป็นคุณแก่จำเลยทั้งสองอยู่แล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1057/2536นาย ประกอบ เรือ งปัญญาพจน์ กับพวกโจทก์กรุงเทพมหานคร กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 66, ข้อ 67, ข้อ 76 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงสาย รัชดาภิเษก ในท้องที่แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตย เขตพระโขนง แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวาง แขวงลาดบาว เขตบางเขน แขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2526 โจทก์ฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่าเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ใช้บังคับโดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของกรุงเทพมหานครจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง) กรุงเทพมหานครซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้องและเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสอง ได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทน แต่ตกลงกันไม่ได้พนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ได้ทำการสำรวจที่ดินซึ่งถูกเวนคืน มีที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนด้วย แต่ตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้ จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวางณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ และจำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์แล้วจึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วน แห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67แล้วที่ดินของโจทก์ถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้วมิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือที่ดินของโจทก์จึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือแม้จำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยให้จำเลยที่ 1 เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยายังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไข ในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์(2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาท เมื่อโจทก์เห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรมย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้คดีแปดสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาพิพากษา และให้เรียกโจทก์ในคดีดำของศาลชั้นต้นทั้งแปดสำนวนเสียใหม่โดยเรียกโจทก์ในคดีดำที่ 8226/2529 ว่าโจทก์ที่ 1 โจทก์ในคดีดำที่ 8227/2529 ว่าโจทก์ที่ 2 โจทก์ในคดีดำที่ 8228/2529 ว่าโจทก์ที่ 3 โจทก์ในคดีดำที่ 8432/2529 ว่าโจทก์ที่ 4 โจทก์ในคดีดำที่ 9677/2529 ว่าโจทก์ที่ 5 โจทก์ในคดีดำที่ 8846/2529ว่าโจทก์ที่ 6 โจทก์ในคดีดำที่ 9271/2529 ว่าโจทก์ที่ 7 และโจทก์ในคดีดำที่ 9272/2529 ว่าโจทก์ที่ 8โจทก์ทั้งแปดฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าทดแทนและดอกเบี้ยแก่โจทก์ที่ 1 ถึงโจทก์ที่ 8 จำนวน 733,540บาท, 1,343,236 บาท, 304,106 บาท, 1,097,135 บาท,390,955 บาท, 724,014 บาท, 305,376 บาท และ 706,182 บาทตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน554,400 บาท, 1,015,200 บาท, 229,840 บาท, 829,400 บาท,295,200 บาท, 547,200 บาท, 230,400 บาท และ 532,800 บาทแต่ละจำนวนนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จจำเลยทั้งสองให้การทั้งแปดสำนวนทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ หรือมิได้เป็นเจ้าหน้าที่ผู้กำหนดค่าทดแทนในการเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 โดยผู้มีอำนาจหน้าที่ดังกล่าว คือ จำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 1เป็นบุคคลต่างหากจากกันในการเวนคืนที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทั้งมิได้กระทำในนามของตัวแทนจำเลยที่ 1 โจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งแปด แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งแปดที่จะฟ้องร้องเป็นคดีใหม่ตามกฎหมายอื่นโจทก์ทั้งแปดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าทดแทนเพิ่มแก่โจทก์ที่ 1 ถึงที่ 8 จำนวน 361,900 บาท, 803,700 บาท,161,840 บาท, 599,200 บาท, 182,700 บาท, 357,200 บาท,159,000 บาท และ 347,800 บาท ตามลำดับ พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงินในแต่ละจำนวน นับตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน 2528 วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 25มิถุนายน 2528 วันที่ 23 กรกฎาคม 2528 วันที่ 27 มิถุนายน 2528วันที่ 4 กรกฎาคม 2528 วันที่ 8 สิงหาคม 2528 และวันที่ 9สิงหาคม 2528 ตามลำดับของจำนวนวันที่ และต้นเงินดังกล่าวเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จแก่โจทก์ทั้งแปดในแต่ละคนจำเลยทั้งสองฎีกาทั้งแปดสำนวนศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นฟังได้ว่าเดิมเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2514 ได้มีประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 23 ลงวันที่ 18 ธันวาคม 2514 ประกาศใช้บังคับกำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินสายรัชดาภิเษกตอนตำบลวัดท่าพระ-ตำบลสามเสนนอก โดยให้อธิบดีกรมทางหลวงเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการ แต่ต่อมาวันที่ 7 สิงหาคม 2516คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้มอบการดำเนินการสร้างทางหลวงสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และในวันที่ 24 พฤษภาคม 2517 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนประเภททางหลวง โดยเปลี่ยนแปลงประเภททางหลวงพิเศษสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงเทศบาลและในวันที่ 22 กันยายน 2520 ได้มีประกาศ เรื่อง กำหนดทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนครั้นวันที่ 16 กันยายน 2523 ได้มีมติของคณะรัฐมนตรีให้โอนการก่อสร้างจากจำเลยที่ 1 ในการสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงจากถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาให้แก่การทางพิเศษแห่งประเทศไทยเข้าดำเนินการ โดยให้จำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ และในวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยมาตรา 3 กำหนดให้แนวทางหลวงที่จะสร้างอยู่ในท้องที่เขตบางกอกใหญ่ เขตธนบุรี เขตยานนาวา เขตพระโขนง เขตปทุมวันเขตห้วยขวางและเขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร และมาตรา 4กำหนดให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาหลังจากนั้นในวันที่ 12 มีนาคม 2525 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทยกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายดังกล่าวเป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วนอีกครั้งหนึ่ง และในวันที่ 27 มิถุนายน 2527จำเลยที่ 2 ได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้ผู้ว่าการการทางเทศบาลพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีตามที่กล่าวมาแล้วในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2527 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการปรองดองฯ ขึ้นคณะหนึ่งเพื่อทำการพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตามโฉนดที่กล่าวในฟ้องถูกกำหนดเป็นแนวทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524โดยที่ดินของโจทก์ทั้งแปดต้องถูกเวนคืนเนื้อที่ 77 ตารางวา, 141 ตารางวา, 34 ตารางวา, 115 ตารางวา, 41 ตารางวา, 76 ตารางวา,32 ตารางวา, 74 ตารางวา ตามลำดับ จำเลยที่ 2 ได้เข้าครอบครองที่ดินดังกล่าวของโจทก์ทั้งแปดแล้ว และจำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนที่ดินที่กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดจำนวน 138,600 บาท, 253,800 บาท, 76,160 บาท, 205,800 บาท, 73,800 บาท, 136,800 บาท,57,600 บาท, 133,200 บาท ตามลำดับ ไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี ซึ่งโจทก์ทั้งแปดได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปจากสำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีแล้วปัญหาว่าโจทก์ทั้งแปดมีอำนาจฟ้องเรียกค่าทดแทนจากจำเลยทั้งสองหรือไม่นั้น จำเลยทั้งสองฎีกาว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องเรียกค่าทดแทนที่ดินโดยอ้างสิทธิตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกในท้องที่แขวงวัดท่าพระเขตบางกอกใหญ่ แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตยเขตพระโขนง แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวางแขวงลาดยาว เขตบางเขนและแขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2526 ไม่ได้บัญญัติให้เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในแขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา ซึ่งเป็นบริเวณที่ดินของโจทก์ทั้งแปดตั้งอยู่ยังไม่ได้ถูกเวนคืน ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือจำเลยไม่มีอำนาจครอบคลุมไปถึงที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจจะไปกำหนดค่าทดแทนที่ดิน เพราะที่ดินของโจทก์ทั้งแปดยังไม่ถูกเวนคืน และจำเลยที่ 1 มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2524 จึงไม่ต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 ชำระค่าทดแทนที่ดินและพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวมิได้กำหนดให้บุคคลใดเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามความหมายในข้อ 66, 67 และ 76แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 เพียงแต่กำหนดให้จำเลยที่ 2เป็นเจ้าหน้าที่ดำเนินการ ซึ่งมิใช่เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์เช่นกัน จึงไม่อาจถูกฟ้องได้ นอกจากนี้ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ซึ่งพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนที่ดินของโจทก์โดยจำเลยทั้งสองไม่มีอำนาจตามกฎหมายใดโจทก์ทั้งแปดจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง เห็นว่า โจทก์ทั้งแปดฟ้องจำเลยโดยอ้างเหตุสิทธิในการฟ้องว่า เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2522 ใช้บังคับ โดยบัญญัติให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ และวันที่ 30 มีนาคม 2525 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดให้ทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก เป็นทางหลวงที่มีความจำเป็นต้องสร้างโดยเร่งด่วน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดทุกแปลงตั้งอยู่ที่แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา (พระโขนง)กรุงเทพมหานคร ซึ่งอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ตามพระราชกฤษฎีกานี้ตามมาตรา 3 ซึ่งมีพื้นที่เขตยานนาวาตรงตามโฉนดที่ดินของโจทก์ดังกล่าวในฟ้อง และเจ้าหน้าที่ของจำเลยทั้งสองได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ทั้งแปดไปร่วมประชุมกับคณะกรรมการปรองดองฯเพื่อพิจารณาไกล่เกลี่ยค่าทดแทนแต่ตกลงกันไม่ได้ ฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างสิทธิฟ้องตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ดังที่จำเลยทั้งสองฎีกา และได้ความจากนายสมิท บัวรุ่ง พยานจำเลยทั้งสองว่าพยานมีหน้าที่ออกไปสำรวจพื้นที่ที่จะถูกเวนคืนในช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ได้ทำการสำรวจตามแผนผังเอกสารหมาย ล.1 ที่ดินซึ่งถูกเวนคืนมีที่ดินของโจทก์ที่ 1 จำนวน 76 ตารางวา โจทก์ที่ 2 จำนวน 141 ตารางวาโจทก์ที่ 3 จำนวน 34 ตารางวา โจทก์ที่ 4 จำนวน 115 ตารางวาโจทก์ที่ 5 จำนวน 41 ตารางวา โจทก์ที่ 6 จำนวน 76 ตารางวาโจทก์ที่ 7 จำนวน 30 ตารางวา โจทก์ที่ 8 จำนวน 94 ตารางวาและได้ความจากพยานจำเลยทั้งสองว่าตกลงค่าทดแทนกันไม่ได้จำเลยที่ 1 ได้นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลางกรมบังคับคดี เพื่อชดใช้ให้แก่โจทก์ทั้งแปด และจำเลยที่ 2ได้เข้าครอบครองที่ดินของโจทก์ทั้งแปดแล้ว จึงเห็นได้ชัดว่าจำเลยทั้งสองได้ทำการหรือได้ปฏิบัติครบถ้วนแห่งเงื่อนไขตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 67 แล้ว ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดถูกสร้างเป็นทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาแล้ว มิใช่ถูกสร้างเป็นทางด่วนพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ ที่ดินของโจทก์ทั้งแปดจึงมิได้ถูกเวนคืนโดยพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางพิเศษสายดาวคะนอง-ท่าเรือ แม้จำเลยที่ 1มิได้เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบการดำเนินการก่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกให้แก่จำเลยที่ 1 และต่อมาอนุมัติให้ทางการทางพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการสำรวจออกแบบและก่อสร้างถนนรัชดาภิเษกช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา โดยจำเลยที่ 1เป็นผู้ตั้งงบประมาณ ความรับผิดชอบในการดำเนินการก่อสร้างถนนเทศบาลสายรัชดาภิเษก ช่วงถนนนางลิ้นจี่ถึงถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา ยังคงเป็นของจำเลยที่ 1 และเห็นว่าตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64 ได้กำหนดเงื่อนไขในการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนต้องระบุ (1) ความประสงค์ของการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (2) เจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ (3) ท้องที่ที่จะเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ดังนั้นที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกตอนแขวงวัดท่าพระ - แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524 ข้อ 4 ให้จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกานี้ก็คือเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 64(2) นั่นเอง และมีหน้าที่จ่ายค่าทดแทนตามข้อ 67 และข้อ 74 ถึงข้อ 77 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาทเมื่อโจทก์ทั้งแปดเห็นว่าเงินค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยทั้งสองกำหนดยังไม่ถูกต้องและไม่เป็นธรรม ย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดได้ส่วนปัญหาว่าค่าทดแทนที่ดินที่ศาลอุทธรณ์กำหนดตลอดจนวันเริ่มต้นให้ชำระดอกเบี้ยชอบหรือไม่ เห็นว่า ที่ศาลอุทธรณ์กำหนดให้โจทก์ทั้งแปดชอบแล้ว ส่วนจำเลยทั้งสองจะต้องชำระดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันใดนั้น ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295ข้อ 67 วรรคสอง ให้คิดดอกเบี้ยนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงใช้บังคับในกรณีนี้คือวันที่ 20 ธันวาคม 2524เป็นต้นไป ดังนั้นที่ศาลอุทธรณ์ให้จำเลยทั้งสองใช้ดอกเบี้ยแก่โจทก์ทั้งแปดนับแต่วันที่จำเลยที่ 1 นำเงินค่าทดแทนไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดีอันเป็นเวลาหลังจากพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอก พ.ศ. 2524ใช้บังคับเกือบ 4 ปี นับว่าเป็นคุณแก่จำเลยทั้งสองอยู่แล้วพิพากษายืน(ชลิต ประไพศาล-อากาศ บำรุงชีพ-ดำรุพงศ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ