คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 684/2538หลักกฎหมาย: ผู้ตายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งโจทก์ฟ้องโดยได้รับอนุญาตให้ดำเนินคดีอย่างคนอนาถาว่าโจทก์เคยเป็นภริยาของนาย ณรงค์สุทธิโพธิ์ โดยมิได้จดทะเบียนสมรสมีบุตรด้วยกัน2คนคือเด็กชาย นรินทร์สุทธิโพธิ์ และเด็กหญิง นรีสุทธิโพธิ์ จำเลยเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองกิจการโรงงานหล่อโลหะทองเหลืองได้ทำการต่อกระแสไฟฟ้าแรงสูงจากคัทเอาท์เข้ากับเส้นลวดที่ตอกติดไว้กับไม้สองอันทำเป็นแผงสี่เหลี่ยมจตุรัสกว้างประมาณ2ฟุตด้วยความจงใจที่จะทำอันตรายแก่ผู้คนที่เดินมาในโรงงานหากไปกระทบเข้าจะได้รับอันตรายแก่กายหรือชีวิตเด็กชายนรินทร์ได้เดินไปในบริเวณที่จำเลยต่อกระแสไฟฟ้าไว้ทำให้เด็กชาย นรินทร์ได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้าเข้าสู่ร่างกายถึงแก่ความตายระหว่างที่เด็กชาย นรินทร์ยังมีชีวิตอยู่เด็กชาย นรินทร์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยวันละ80บาทส่งเสียให้โจทก์และน้องวันละ70บาทขอเรียกค่าเสียหายคิดเป็นเงินเดือนละ1,820บาทเวลา10ปีเป็นเงินจำนวน218,400บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพเด็กชาย นรินทร์และค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่นรวม9,350บาทรวมเป็นเงิน227,750บาทขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นเงินจำนวน227,750บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่13เมษายน2532ถึงวันฟ้องเป็นเงิน17,081บาทรวมทั้งสิ้น244,831บาทและดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่าบริเวณโรงงานของจำเลยมีรั้วรอบขอบชิดทำด้วยสังกะสีตัวโรงงานก่อด้วยอิฐบล็อกหลังเวลาเลิกงานแล้วจะปิดประตูโรงงานทุกด้านใส่กุญแจและห้ามคนภายนอกเข้าไปวันเวลาเกิดเหตุเด็กชาย นรินทร์งัดสังกะสีรั้วโรงงานบุกรุกเข้ามาแล้วสกัดเจาะกำแพงโรงงานเป็นช่องลอดเข้าไปเพื่อจะลักทรัพย์ที่อยู่ภายในบริเวณโรงงานจึงถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายเสียก่อนด้วยความผิดของเด็กชาย นรินทร์เองเด็กชาย นรินทร์แม้มีชีวิตอยู่อาจส่งเสียเลี้ยงดูโจทก์และครอบครัวได้ไม่เกิน10,000บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพไม่เกิน10,000บาทขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์โดยได้รับอนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาโดยได้รับอนุญาตให้ฎีกาอย่างคนอนาถาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า"ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าโจทก์เป็นมารดาของผู้ตายผู้ตายมีอายุ15ปีจำเลยเป็นเจ้าของโรงงานโลหะเจริญ เมื่อวันที่13เมษายน2532เวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจพบศพผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายอยู่ภายในโรงงานของจำเลยประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่าจำเลยเป็นผู้ก่อละเมิดและจำต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์หรือไม่นาย สมชัยแซ่เจียม และนาย มโนธรรมเสนีวงศ์ณอยุธยาคนงานของจำเลยเบิกความว่าวันเกิดเหตุเวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจไปเรียกให้เปิดประตูโรงงานเมื่อพยานทั้งสองและคนงานอื่นร่วมกันเปิดประตูให้โจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปสำรวจภายในโรงงานแล้วพบผู้ตายนอนคว่ำหน้าเพราะถูกไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายที่ข้างห้องขัดเงาโลหะภายในโรงงานตรวจดูรั้วสังกะสีหลังโรงงานถูกงัดแล้วเจาะกำแพงอิฐบล๊อกออกเป็นโพรงกว้าง1ฟุตขนาดคนลอดได้เชื่อว่าผู้ตายเข้าไปตามโพรงที่เจาะไว้แล้วไปเหยียบแผงลวดที่มีกระแสไฟฟ้าถึงแก่ความตายกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานเคยถูกเจาะมาครั้งหนึ่งแล้วยังจับคนร้ายไม่ได้นาย บุญทิ้งสุกใสพยานจำเลยอีกปากหนึ่งเบิกความว่าพยานเป็นสมาชิกสภาเขต จอมทองพยานได้รับแจ้งจากเจ้าของโรงงานหลายคนรวมทั้งจำเลยว่าบริเวณโรงงานมีขโมยชุกชุมโรงงานของจำเลยถูกขโมยสิ่งของไปหลายครั้งแล้วชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงเมื่อนำเสื้อผ้าไปตากก็หายเป็นประจำก่อนเกิดเหตุ1ปีพยานกับพวกเดินตรวจท้องที่พบเด็กผู้ชาย3-4คนกำลังขนทองเหลืองออกจากโรงงานของจำเลยพยานจับคนร้ายได้1คนว่ากล่าวตักเตือนแล้วปล่อยตัวไปเห็นว่าขณะที่โจทก์ได้รับแจ้งจากนางสาว ประภาและพบผู้ตายถูกไฟฟ้าช็อตนั้นเวลา3นาฬิกาเป็นยามวิกาลไม่มีเหตุผลใดที่ผู้ตายจะเข้าไปในโรงงานของจำเลยประกอบกับกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานถูกเจาะเป็นโพรงขนาดคนลอดเข้าไปได้และผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช๊อตถึงแก่ความตายใกล้กับโพรงกำแพงน่าเชื่อว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วเข้าไปในโรงงานของจำเลยเป็นเหตุให้เหยียบถูกเส้นลวดที่ต่อเข้ากับกระแสไฟฟ้าซึ่งคนงานของจำเลยเป็นผู้ทำไว้ทำให้ผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายนาย สมชัยนายมโนธรรมนายบุญทิ้ง ร้อยตำรวจโท บรรพต บุญวิศิษฎ์ และพันตำรวจโท สมพลลิมปกาญจน์ พยานทุกคนเบิกความยืนยันว่าบริเวณที่โรงงานของจำเลยตั้งอยู่มีขโมยชุกชุมคนร้ายเข้าไปลักสิ่งของจากโรงงานจำเลยหลายครั้งบางครั้งจับคนร้ายได้เป็นเด็กวัยรุ่นเช่นเดียวกับผู้ตายแต่ส่วนมากจับไม่ได้จำเลยได้แจ้งความไว้เป็นหลักฐานซึ่งนางสาว ประภานาคชูแก้ว พยานโจทก์ก็เบิกความยอมรับว่าเส้นลวดที่ปล่อยกระแสไฟฟ้าผ่านไปนั้นมีลักษณะวางไว้เป็นกับดักคนร้ายที่เข้าไปในบริเวณโรงงานเพราะของในโรงงานหายบ่อยข้อที่ว่ามีขโมยเข้าไปลักสิ่งของในโรงงานจำเลยนั้นปรากฏตามภาพถ่ายหมายล.5ว่าบริเวณกำแพงอิฐบล๊อกที่คนร้ายเจาะออกครั้งเกิดเหตุเป็นกำแพงที่มีอิฐบล๊อกซ่อมแซมใหม่อยู่หลายก้อนเชื่อว่าเคยมีคนร้ายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานของจำเลยแล้วลักเอาสิ่งของจากโรงงานไปคนงานของจำเลยจึงคิดวิธีป้องกันไว้ล่วงหน้าก่อนที่ภยันตรายจะถึงโดยขึงเส้นลวดไว้ที่ไม้สี่เหลี่ยมตั้งอยู่ที่พื้นแล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้ากับเส้นลวดวันเกิดเหตุกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานจำเลยถูกเจาะที่เดิมอีกและปรากฏว่าผู้ตายเป็นผู้ที่เข้าไปในโรงงานของจำเลยข้อเท็จจริงฟังได้ว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจำเลยย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 684/2538นาง วัฒนา ขำดีโจทก์นาย ธรณี อมรทวีพรจำเลย ป.พ.พ. ม. 449ผู้ตายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งโจทก์ฟ้องโดยได้รับอนุญาตให้ดำเนินคดีอย่างคนอนาถาว่าโจทก์เคยเป็นภริยาของนาย ณรงค์สุทธิโพธิ์ โดยมิได้จดทะเบียนสมรสมีบุตรด้วยกัน2คนคือเด็กชาย นรินทร์สุทธิโพธิ์ และเด็กหญิง นรีสุทธิโพธิ์ จำเลยเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองกิจการโรงงานหล่อโลหะทองเหลืองได้ทำการต่อกระแสไฟฟ้าแรงสูงจากคัทเอาท์เข้ากับเส้นลวดที่ตอกติดไว้กับไม้สองอันทำเป็นแผงสี่เหลี่ยมจตุรัสกว้างประมาณ2ฟุตด้วยความจงใจที่จะทำอันตรายแก่ผู้คนที่เดินมาในโรงงานหากไปกระทบเข้าจะได้รับอันตรายแก่กายหรือชีวิตเด็กชายนรินทร์ได้เดินไปในบริเวณที่จำเลยต่อกระแสไฟฟ้าไว้ทำให้เด็กชาย นรินทร์ได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้าเข้าสู่ร่างกายถึงแก่ความตายระหว่างที่เด็กชาย นรินทร์ยังมีชีวิตอยู่เด็กชาย นรินทร์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยวันละ80บาทส่งเสียให้โจทก์และน้องวันละ70บาทขอเรียกค่าเสียหายคิดเป็นเงินเดือนละ1,820บาทเวลา10ปีเป็นเงินจำนวน218,400บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพเด็กชาย นรินทร์และค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่นรวม9,350บาทรวมเป็นเงิน227,750บาทขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นเงินจำนวน227,750บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่13เมษายน2532ถึงวันฟ้องเป็นเงิน17,081บาทรวมทั้งสิ้น244,831บาทและดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่าบริเวณโรงงานของจำเลยมีรั้วรอบขอบชิดทำด้วยสังกะสีตัวโรงงานก่อด้วยอิฐบล็อกหลังเวลาเลิกงานแล้วจะปิดประตูโรงงานทุกด้านใส่กุญแจและห้ามคนภายนอกเข้าไปวันเวลาเกิดเหตุเด็กชาย นรินทร์งัดสังกะสีรั้วโรงงานบุกรุกเข้ามาแล้วสกัดเจาะกำแพงโรงงานเป็นช่องลอดเข้าไปเพื่อจะลักทรัพย์ที่อยู่ภายในบริเวณโรงงานจึงถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายเสียก่อนด้วยความผิดของเด็กชาย นรินทร์เองเด็กชาย นรินทร์แม้มีชีวิตอยู่อาจส่งเสียเลี้ยงดูโจทก์และครอบครัวได้ไม่เกิน10,000บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพไม่เกิน10,000บาทขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์โดยได้รับอนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาโดยได้รับอนุญาตให้ฎีกาอย่างคนอนาถาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า"ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าโจทก์เป็นมารดาของผู้ตายผู้ตายมีอายุ15ปีจำเลยเป็นเจ้าของโรงงานโลหะเจริญ เมื่อวันที่13เมษายน2532เวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจพบศพผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายอยู่ภายในโรงงานของจำเลยประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่าจำเลยเป็นผู้ก่อละเมิดและจำต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์หรือไม่นาย สมชัยแซ่เจียม และนาย มโนธรรมเสนีวงศ์ณอยุธยาคนงานของจำเลยเบิกความว่าวันเกิดเหตุเวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจไปเรียกให้เปิดประตูโรงงานเมื่อพยานทั้งสองและคนงานอื่นร่วมกันเปิดประตูให้โจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปสำรวจภายในโรงงานแล้วพบผู้ตายนอนคว่ำหน้าเพราะถูกไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายที่ข้างห้องขัดเงาโลหะภายในโรงงานตรวจดูรั้วสังกะสีหลังโรงงานถูกงัดแล้วเจาะกำแพงอิฐบล๊อกออกเป็นโพรงกว้าง1ฟุตขนาดคนลอดได้เชื่อว่าผู้ตายเข้าไปตามโพรงที่เจาะไว้แล้วไปเหยียบแผงลวดที่มีกระแสไฟฟ้าถึงแก่ความตายกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานเคยถูกเจาะมาครั้งหนึ่งแล้วยังจับคนร้ายไม่ได้นาย บุญทิ้งสุกใสพยานจำเลยอีกปากหนึ่งเบิกความว่าพยานเป็นสมาชิกสภาเขต จอมทองพยานได้รับแจ้งจากเจ้าของโรงงานหลายคนรวมทั้งจำเลยว่าบริเวณโรงงานมีขโมยชุกชุมโรงงานของจำเลยถูกขโมยสิ่งของไปหลายครั้งแล้วชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงเมื่อนำเสื้อผ้าไปตากก็หายเป็นประจำก่อนเกิดเหตุ1ปีพยานกับพวกเดินตรวจท้องที่พบเด็กผู้ชาย3-4คนกำลังขนทองเหลืองออกจากโรงงานของจำเลยพยานจับคนร้ายได้1คนว่ากล่าวตักเตือนแล้วปล่อยตัวไปเห็นว่าขณะที่โจทก์ได้รับแจ้งจากนางสาว ประภาและพบผู้ตายถูกไฟฟ้าช็อตนั้นเวลา3นาฬิกาเป็นยามวิกาลไม่มีเหตุผลใดที่ผู้ตายจะเข้าไปในโรงงานของจำเลยประกอบกับกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานถูกเจาะเป็นโพรงขนาดคนลอดเข้าไปได้และผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช๊อตถึงแก่ความตายใกล้กับโพรงกำแพงน่าเชื่อว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วเข้าไปในโรงงานของจำเลยเป็นเหตุให้เหยียบถูกเส้นลวดที่ต่อเข้ากับกระแสไฟฟ้าซึ่งคนงานของจำเลยเป็นผู้ทำไว้ทำให้ผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายนาย สมชัยนายมโนธรรมนายบุญทิ้ง ร้อยตำรวจโท บรรพต บุญวิศิษฎ์ และพันตำรวจโท สมพลลิมปกาญจน์ พยานทุกคนเบิกความยืนยันว่าบริเวณที่โรงงานของจำเลยตั้งอยู่มีขโมยชุกชุมคนร้ายเข้าไปลักสิ่งของจากโรงงานจำเลยหลายครั้งบางครั้งจับคนร้ายได้เป็นเด็กวัยรุ่นเช่นเดียวกับผู้ตายแต่ส่วนมากจับไม่ได้จำเลยได้แจ้งความไว้เป็นหลักฐานซึ่งนางสาว ประภานาคชูแก้ว พยานโจทก์ก็เบิกความยอมรับว่าเส้นลวดที่ปล่อยกระแสไฟฟ้าผ่านไปนั้นมีลักษณะวางไว้เป็นกับดักคนร้ายที่เข้าไปในบริเวณโรงงานเพราะของในโรงงานหายบ่อยข้อที่ว่ามีขโมยเข้าไปลักสิ่งของในโรงงานจำเลยนั้นปรากฏตามภาพถ่ายหมายล.5ว่าบริเวณกำแพงอิฐบล๊อกที่คนร้ายเจาะออกครั้งเกิดเหตุเป็นกำแพงที่มีอิฐบล๊อกซ่อมแซมใหม่อยู่หลายก้อนเชื่อว่าเคยมีคนร้ายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานของจำเลยแล้วลักเอาสิ่งของจากโรงงานไปคนงานของจำเลยจึงคิดวิธีป้องกันไว้ล่วงหน้าก่อนที่ภยันตรายจะถึงโดยขึงเส้นลวดไว้ที่ไม้สี่เหลี่ยมตั้งอยู่ที่พื้นแล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้ากับเส้นลวดวันเกิดเหตุกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานจำเลยถูกเจาะที่เดิมอีกและปรากฏว่าผู้ตายเป็นผู้ที่เข้าไปในโรงงานของจำเลยข้อเท็จจริงฟังได้ว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจำเลยย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วุฒิ คราวุฒิ-มงคล สระฏัน-อธิราช มณีภาค)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449ผู้กระทำละเมิดที่จะไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้นจะต้องกระทำไปเพื่อป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายซึ่งการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายก็ต้องพิจารณาตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา68กล่าวคือผู้กระทำละเมิดจะต้องกระทำเพื่อป้องกันสิทธิของตนหรือของผู้อื่นให้พ้นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมายและเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึงถ้าได้กระทำพอสมควรแก่เหตุการกระทำนั้นเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายผู้กระทำไม่มีความผิดเมื่อผู้กระทำไม่มีความผิดทางอาญาจึงไม่จำเป็นต้องรับผิดในทางแพ่งซึ่งเป็นบทบัญญัติที่สอดคล้องกัน แต่ถ้าหากผู้กระทำละเมิดได้กระทำไปเกินสมควรแก่เหตุหรือเกินกว่ากรณีแห่งความจำเป็นหรือเกินกว่ากรณีแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกันผู้กระทำยังต้องรับโทษเพราะถือว่าเป็นการกระทำความผิดตามกฎหมายอยู่เพียงแต่ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เพียงใดก็ได้เท่านั้นดังนั้นในทางแพ่งผู้กระทำละเมิดก็ยังต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ถูกกระทำ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1080/2507ที่จะเป็นนิรโทษกรรมตามมาตรา449นั้นก็เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายอันได้รับยกเว้นโทษดังนั้นจำเลยจะอ้างการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุซึ่งในทางอาญาจำเลยยังต้องรับโทษมาปัดความรับผิดไม่ใช้ค่าสินไหมทดแทนหาได้ไม่ สำหรับข้อเท็จจริงในคดีนี้ศาลฎีกาได้ฟังว่าเคยมีคนร้ายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานของจำเลยแล้วลักเอาสิ่งของจากโรงงานไปคนงานของจำเลยจึงคิดวิธีป้องกันไว้ล่วงหน้าก่อนที่ภยันตรายจะถึงโดยขึงเส้นลวดไว้ที่ไม้สี่เหลี่ยมตั้งอยู่ที่พื้นแล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้ากับเส้นลวดผู้ตายได้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกบริเวณที่เคยถูกคนร้ายเจาะที่เดิมแล้วมุดเข้าในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตถึงแก่ความตายศาลฎีกาถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจึงได้รับนิรโทษกรรมโดยไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่โจทก์เป็นการวินิจฉัยสอดคล้องกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีอาญาซึ่งได้ตัดสินไว้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1923/2519จำเลยเก็บของไว้ในโรงเก็บของในส่วนของจำเลยตำบลที่เกิดเหตุมีคนร้ายชุกชุมผู้ตายกับพวกบุกรุกเข้าไปในเวลาวิกาลโดยเจตนาจะลักทรัพย์ถูกเส้นลวดที่จำเลยจึงปล่อยกระแสไฟฟ้าไว้ที่โรงเก็บของถึงแก่ความตายจำเลยมีสิทธิทำร้ายผู้ตายกับพวกเพื่อป้องกันทรัพย์สินได้การกระทำของจำเลยเป็นการป้องกันพอสมควรแก่เหตุไม่มีความผิด คำพิพากษาศาลฎีกาที่กล่าวมานี้ตัดสินเมื่อ19ปีล่วงมาแล้วซึ่งช่วงนั้นการตีราคาคุณค่าของชีวิตกับทรัพย์สินคงจะไล่เลี่ยกันผลการตัดสินจึงออกมาเช่นนี้แต่ปัจจุบันโลกเจริญก้าวหน้าไปมากทำให้มนุษย์มีความสุขสบายขึ้นกว่าเดิมมากเป็นเงาตามตัวทำให้ชีวิตของมนุษย์มีคุณค่าจนไม่สามารถจะนำไปเปรียบเทียบกับทรัพย์สินได้เลยคดีที่หมายเหตุนี้ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นของจำเลยคือทรัพย์สินถูกลักซึ่งจำเลยสามารถจะเสาะหาเพิ่มเติมในภายหลังได้ส่วนผู้ตายต้องสูญเสียชีวิตทุกสิ่งทุกอย่างหมดไปโดยไม่มีโอกาสจะกลับคืนได้อีกทั้งๆที่อายุเพียง15ปีไม่ได้เรียนหนังสือต้องช่วยบิดามารดาหาเลี้ยงครอบครัวจึงเห็นได้ว่าพฤติการณ์ในการกระทำเพื่อป้องกันทรัพย์สินสูญหายของจำเลยมีมาตรการที่รุนแรงอย่างยิ่งแม้จำเลยจะมิได้กระทำด้วยตนเองแต่จำเลยจะอ้างว่าไม่รู้เห็นในการกระทำครั้งนี้คงไม่ได้ทั้งนี้เพราะจำเลยเป็นผู้ครอบครองดูแลโรงงานเป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงจากการที่ทรัพย์สินหายการใช้กระแสไฟฟ้าดักทำร้ายผู้ที่จะเข้ามาลักทรัพย์นั้นไม่เป็นการป้องกันตามประมวลกฎหมายอาญาทั้งมาตรา68และ69การที่จะเป็นการป้องกันได้นั้นจะต้องปรากฏว่ามีภยันตรายที่ใกล้จะถึงแต่กรณีนี้จำเลยไม่สามารถทราบได้ว่าคนร้ายจะเข้ามาลักทรัพย์เวลาใดการดักกระแสไฟฟ้าไว้ล่วงหน้าจึงไม่เป็นการป้องกันเพราะยังถือไม่ได้ว่าเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึงเมื่อพิจารณาถึงเจตนาของจำเลยแล้วจะเห็นได้ว่าการที่จำเลยใช้ไฟฟ้าดักนั้นจำเลยเล็งเห็นผลได้ว่าผู้ที่ถูกไฟฟ้าย่อมถึงแก่ความตายจำเลยจึงมีเจตนาร้าย(MENSREA)มากกว่าผู้ตายซึ่งมีเจตนาเพียงลักทรัพย์ของจำเลยเท่านั้นจำเลยสามารถป้องกันทรัพย์สินของจำเลยได้หลายวิธีโดยไม่จำเป็นต้องใช้กระแสไฟฟ้าดักทำร้ายเช่นสร้างรั้วที่แข็งแรงเพิ่มเติมขึ้นหรือจัดเวรยามในการตรวจตราเป็นต้นได้มีแนวคำพิพากษาของศาลฎีกาซึ่งได้วินิจฉัยไว้ในเรื่องการป้องกันเกี่ยวกับทรัพย์สินที่น่าสนใจดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่29/2487ใช้ไม้ซางยิงไก่ของผู้อื่นที่เข้ามากินผักสวนครัวตายเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์สินโดยป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่831/2510บริเวณหมู่บ้านจำเลยมีโจรผู้ร้ายชุกชุมจำเลยเคยถูกคนร้ายลักเป็ดและลักเรือไปแล้ว4ครั้งจำเลยจึงได้ล้อมรั้วชั้นนอกอีกชั้นหนึ่งเมื่อก่อนที่จะเกิดเหตุคดีนี้เพียงเดือนเดียวคืนเกิดเหตุจำเลยจอดเรือไว้ที่ท่าทะเลสาบ2ลำและมีเป็ด800ตัวผู้เสียหายและพวกได้เดินผ่านประตูเข้าไปในรั้วบ้านชั้นนอกของจำเลยเมื่อเวลา1นาฬิกาซึ่งเป็นเวลาดึกดื่นโดยไม่ได้บอกกล่าวขออนุญาตเสียก่อนเมื่อจำเลยร้องถามว่าใครผู้เสียหายก็ร้องตอบแต่เพียงว่าผมไม่บอกชื่อชัดเจนจำเลยจึงยิงผู้เสียหายเพราะสำคัญผิดว่าเป็นคนร้ายแต่การที่จำเลยยิงผู้เสียหายไปในพฤติการณ์เช่นนี้ย่อมเป็นการกระทำเกินกว่ากรณีแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกันจำเลยจึงมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา288,80,69 หากข้อเท็จจริงในคดีนี้เปลี่ยนเป็นว่าจำเลยได้ดัดแปลงกระแสไฟฟ้าจาก220โวลต์เป็นกระแสไฟฟ้าที่ต่ำกว่านี้ไม่ถึงกับเป็นอันตรายแก่ชีวิตเจตนาร้ายของจำเลยก็เปลี่ยนไปเหลือเพียงมีเจตนาทำร้ายร่างกายผลของคดีจึงสมควรออกมาว่าจำเลยไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทน ศิริชัย วัฒนโยธินคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องโดยได้รับอนุญาตให้ดำเนินคดีอย่างคนอนาถาว่าโจทก์เคยเป็นภริยาของนาย ณรงค์สุทธิโพธิ์ โดยมิได้จดทะเบียนสมรสมีบุตรด้วยกัน2คนคือเด็กชาย นรินทร์สุทธิโพธิ์ และเด็กหญิง นรีสุทธิโพธิ์ จำเลยเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองกิจการโรงงานหล่อโลหะทองเหลืองได้ทำการต่อกระแสไฟฟ้าแรงสูงจากคัทเอาท์เข้ากับเส้นลวดที่ตอกติดไว้กับไม้สองอันทำเป็นแผงสี่เหลี่ยมจตุรัสกว้างประมาณ2ฟุตด้วยความจงใจที่จะทำอันตรายแก่ผู้คนที่เดินมาในโรงงานหากไปกระทบเข้าจะได้รับอันตรายแก่กายหรือชีวิตเด็กชายนรินทร์ได้เดินไปในบริเวณที่จำเลยต่อกระแสไฟฟ้าไว้ทำให้เด็กชาย นรินทร์ได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้าเข้าสู่ร่างกายถึงแก่ความตายระหว่างที่เด็กชาย นรินทร์ยังมีชีวิตอยู่เด็กชาย นรินทร์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยวันละ80บาทส่งเสียให้โจทก์และน้องวันละ70บาทขอเรียกค่าเสียหายคิดเป็นเงินเดือนละ1,820บาทเวลา10ปีเป็นเงินจำนวน218,400บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพเด็กชาย นรินทร์และค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่นรวม9,350บาทรวมเป็นเงิน227,750บาทขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นเงินจำนวน227,750บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่13เมษายน2532ถึงวันฟ้องเป็นเงิน17,081บาทรวมทั้งสิ้น244,831บาทและดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่าบริเวณโรงงานของจำเลยมีรั้วรอบขอบชิดทำด้วยสังกะสีตัวโรงงานก่อด้วยอิฐบล็อกหลังเวลาเลิกงานแล้วจะปิดประตูโรงงานทุกด้านใส่กุญแจและห้ามคนภายนอกเข้าไปวันเวลาเกิดเหตุเด็กชาย นรินทร์งัดสังกะสีรั้วโรงงานบุกรุกเข้ามาแล้วสกัดเจาะกำแพงโรงงานเป็นช่องลอดเข้าไปเพื่อจะลักทรัพย์ที่อยู่ภายในบริเวณโรงงานจึงถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายเสียก่อนด้วยความผิดของเด็กชาย นรินทร์เองเด็กชาย นรินทร์แม้มีชีวิตอยู่อาจส่งเสียเลี้ยงดูโจทก์และครอบครัวได้ไม่เกิน10,000บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพไม่เกิน10,000บาทขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์โดยได้รับอนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาโดยได้รับอนุญาตให้ฎีกาอย่างคนอนาถาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า"ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าโจทก์เป็นมารดาของผู้ตายผู้ตายมีอายุ15ปีจำเลยเป็นเจ้าของโรงงานโลหะเจริญ เมื่อวันที่13เมษายน2532เวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจพบศพผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายอยู่ภายในโรงงานของจำเลยประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่าจำเลยเป็นผู้ก่อละเมิดและจำต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์หรือไม่นาย สมชัยแซ่เจียม และนาย มโนธรรมเสนีวงศ์ณอยุธยาคนงานของจำเลยเบิกความว่าวันเกิดเหตุเวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจไปเรียกให้เปิดประตูโรงงานเมื่อพยานทั้งสองและคนงานอื่นร่วมกันเปิดประตูให้โจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปสำรวจภายในโรงงานแล้วพบผู้ตายนอนคว่ำหน้าเพราะถูกไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายที่ข้างห้องขัดเงาโลหะภายในโรงงานตรวจดูรั้วสังกะสีหลังโรงงานถูกงัดแล้วเจาะกำแพงอิฐบล๊อกออกเป็นโพรงกว้าง1ฟุตขนาดคนลอดได้เชื่อว่าผู้ตายเข้าไปตามโพรงที่เจาะไว้แล้วไปเหยียบแผงลวดที่มีกระแสไฟฟ้าถึงแก่ความตายกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานเคยถูกเจาะมาครั้งหนึ่งแล้วยังจับคนร้ายไม่ได้นาย บุญทิ้งสุกใสพยานจำเลยอีกปากหนึ่งเบิกความว่าพยานเป็นสมาชิกสภาเขต จอมทองพยานได้รับแจ้งจากเจ้าของโรงงานหลายคนรวมทั้งจำเลยว่าบริเวณโรงงานมีขโมยชุกชุมโรงงานของจำเลยถูกขโมยสิ่งของไปหลายครั้งแล้วชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงเมื่อนำเสื้อผ้าไปตากก็หายเป็นประจำก่อนเกิดเหตุ1ปีพยานกับพวกเดินตรวจท้องที่พบเด็กผู้ชาย3-4คนกำลังขนทองเหลืองออกจากโรงงานของจำเลยพยานจับคนร้ายได้1คนว่ากล่าวตักเตือนแล้วปล่อยตัวไปเห็นว่าขณะที่โจทก์ได้รับแจ้งจากนางสาว ประภาและพบผู้ตายถูกไฟฟ้าช็อตนั้นเวลา3นาฬิกาเป็นยามวิกาลไม่มีเหตุผลใดที่ผู้ตายจะเข้าไปในโรงงานของจำเลยประกอบกับกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานถูกเจาะเป็นโพรงขนาดคนลอดเข้าไปได้และผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช๊อตถึงแก่ความตายใกล้กับโพรงกำแพงน่าเชื่อว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วเข้าไปในโรงงานของจำเลยเป็นเหตุให้เหยียบถูกเส้นลวดที่ต่อเข้ากับกระแสไฟฟ้าซึ่งคนงานของจำเลยเป็นผู้ทำไว้ทำให้ผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายนาย สมชัยนายมโนธรรมนายบุญทิ้ง ร้อยตำรวจโท บรรพต บุญวิศิษฎ์ และพันตำรวจโท สมพลลิมปกาญจน์ พยานทุกคนเบิกความยืนยันว่าบริเวณที่โรงงานของจำเลยตั้งอยู่มีขโมยชุกชุมคนร้ายเข้าไปลักสิ่งของจากโรงงานจำเลยหลายครั้งบางครั้งจับคนร้ายได้เป็นเด็กวัยรุ่นเช่นเดียวกับผู้ตายแต่ส่วนมากจับไม่ได้จำเลยได้แจ้งความไว้เป็นหลักฐานซึ่งนางสาว ประภานาคชูแก้ว พยานโจทก์ก็เบิกความยอมรับว่าเส้นลวดที่ปล่อยกระแสไฟฟ้าผ่านไปนั้นมีลักษณะวางไว้เป็นกับดักคนร้ายที่เข้าไปในบริเวณโรงงานเพราะของในโรงงานหายบ่อยข้อที่ว่ามีขโมยเข้าไปลักสิ่งของในโรงงานจำเลยนั้นปรากฏตามภาพถ่ายหมายล.5ว่าบริเวณกำแพงอิฐบล๊อกที่คนร้ายเจาะออกครั้งเกิดเหตุเป็นกำแพงที่มีอิฐบล๊อกซ่อมแซมใหม่อยู่หลายก้อนเชื่อว่าเคยมีคนร้ายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานของจำเลยแล้วลักเอาสิ่งของจากโรงงานไปคนงานของจำเลยจึงคิดวิธีป้องกันไว้ล่วงหน้าก่อนที่ภยันตรายจะถึงโดยขึงเส้นลวดไว้ที่ไม้สี่เหลี่ยมตั้งอยู่ที่พื้นแล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้ากับเส้นลวดวันเกิดเหตุกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานจำเลยถูกเจาะที่เดิมอีกและปรากฏว่าผู้ตายเป็นผู้ที่เข้าไปในโรงงานของจำเลยข้อเท็จจริงฟังได้ว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจำเลยย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 684/2538นาง วัฒนา ขำดีโจทก์นาย ธรณี อมรทวีพรจำเลย ป.พ.พ. ม. 449ผู้ตายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งโจทก์ฟ้องโดยได้รับอนุญาตให้ดำเนินคดีอย่างคนอนาถาว่าโจทก์เคยเป็นภริยาของนาย ณรงค์สุทธิโพธิ์ โดยมิได้จดทะเบียนสมรสมีบุตรด้วยกัน2คนคือเด็กชาย นรินทร์สุทธิโพธิ์ และเด็กหญิง นรีสุทธิโพธิ์ จำเลยเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองกิจการโรงงานหล่อโลหะทองเหลืองได้ทำการต่อกระแสไฟฟ้าแรงสูงจากคัทเอาท์เข้ากับเส้นลวดที่ตอกติดไว้กับไม้สองอันทำเป็นแผงสี่เหลี่ยมจตุรัสกว้างประมาณ2ฟุตด้วยความจงใจที่จะทำอันตรายแก่ผู้คนที่เดินมาในโรงงานหากไปกระทบเข้าจะได้รับอันตรายแก่กายหรือชีวิตเด็กชายนรินทร์ได้เดินไปในบริเวณที่จำเลยต่อกระแสไฟฟ้าไว้ทำให้เด็กชาย นรินทร์ได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้าเข้าสู่ร่างกายถึงแก่ความตายระหว่างที่เด็กชาย นรินทร์ยังมีชีวิตอยู่เด็กชาย นรินทร์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยวันละ80บาทส่งเสียให้โจทก์และน้องวันละ70บาทขอเรียกค่าเสียหายคิดเป็นเงินเดือนละ1,820บาทเวลา10ปีเป็นเงินจำนวน218,400บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพเด็กชาย นรินทร์และค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่นรวม9,350บาทรวมเป็นเงิน227,750บาทขอให้บังคับจำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นเงินจำนวน227,750บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่13เมษายน2532ถึงวันฟ้องเป็นเงิน17,081บาทรวมทั้งสิ้น244,831บาทและดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบห้าต่อปีนับจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่าบริเวณโรงงานของจำเลยมีรั้วรอบขอบชิดทำด้วยสังกะสีตัวโรงงานก่อด้วยอิฐบล็อกหลังเวลาเลิกงานแล้วจะปิดประตูโรงงานทุกด้านใส่กุญแจและห้ามคนภายนอกเข้าไปวันเวลาเกิดเหตุเด็กชาย นรินทร์งัดสังกะสีรั้วโรงงานบุกรุกเข้ามาแล้วสกัดเจาะกำแพงโรงงานเป็นช่องลอดเข้าไปเพื่อจะลักทรัพย์ที่อยู่ภายในบริเวณโรงงานจึงถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายเสียก่อนด้วยความผิดของเด็กชาย นรินทร์เองเด็กชาย นรินทร์แม้มีชีวิตอยู่อาจส่งเสียเลี้ยงดูโจทก์และครอบครัวได้ไม่เกิน10,000บาทค่าใช้จ่ายในการปลงศพไม่เกิน10,000บาทขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์โดยได้รับอนุญาตให้อุทธรณ์อย่างคนอนาถาศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาโดยได้รับอนุญาตให้ฎีกาอย่างคนอนาถาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า"ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าโจทก์เป็นมารดาของผู้ตายผู้ตายมีอายุ15ปีจำเลยเป็นเจ้าของโรงงานโลหะเจริญ เมื่อวันที่13เมษายน2532เวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจพบศพผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายอยู่ภายในโรงงานของจำเลยประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์มีว่าจำเลยเป็นผู้ก่อละเมิดและจำต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์หรือไม่นาย สมชัยแซ่เจียม และนาย มโนธรรมเสนีวงศ์ณอยุธยาคนงานของจำเลยเบิกความว่าวันเกิดเหตุเวลา3นาฬิกาโจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจไปเรียกให้เปิดประตูโรงงานเมื่อพยานทั้งสองและคนงานอื่นร่วมกันเปิดประตูให้โจทก์และเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปสำรวจภายในโรงงานแล้วพบผู้ตายนอนคว่ำหน้าเพราะถูกไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายที่ข้างห้องขัดเงาโลหะภายในโรงงานตรวจดูรั้วสังกะสีหลังโรงงานถูกงัดแล้วเจาะกำแพงอิฐบล๊อกออกเป็นโพรงกว้าง1ฟุตขนาดคนลอดได้เชื่อว่าผู้ตายเข้าไปตามโพรงที่เจาะไว้แล้วไปเหยียบแผงลวดที่มีกระแสไฟฟ้าถึงแก่ความตายกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานเคยถูกเจาะมาครั้งหนึ่งแล้วยังจับคนร้ายไม่ได้นาย บุญทิ้งสุกใสพยานจำเลยอีกปากหนึ่งเบิกความว่าพยานเป็นสมาชิกสภาเขต จอมทองพยานได้รับแจ้งจากเจ้าของโรงงานหลายคนรวมทั้งจำเลยว่าบริเวณโรงงานมีขโมยชุกชุมโรงงานของจำเลยถูกขโมยสิ่งของไปหลายครั้งแล้วชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงเมื่อนำเสื้อผ้าไปตากก็หายเป็นประจำก่อนเกิดเหตุ1ปีพยานกับพวกเดินตรวจท้องที่พบเด็กผู้ชาย3-4คนกำลังขนทองเหลืองออกจากโรงงานของจำเลยพยานจับคนร้ายได้1คนว่ากล่าวตักเตือนแล้วปล่อยตัวไปเห็นว่าขณะที่โจทก์ได้รับแจ้งจากนางสาว ประภาและพบผู้ตายถูกไฟฟ้าช็อตนั้นเวลา3นาฬิกาเป็นยามวิกาลไม่มีเหตุผลใดที่ผู้ตายจะเข้าไปในโรงงานของจำเลยประกอบกับกำแพงอิฐบล๊อกของโรงงานถูกเจาะเป็นโพรงขนาดคนลอดเข้าไปได้และผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช๊อตถึงแก่ความตายใกล้กับโพรงกำแพงน่าเชื่อว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วเข้าไปในโรงงานของจำเลยเป็นเหตุให้เหยียบถูกเส้นลวดที่ต่อเข้ากับกระแสไฟฟ้าซึ่งคนงานของจำเลยเป็นผู้ทำไว้ทำให้ผู้ตายถูกกระแสไฟฟ้าช็อตถึงแก่ความตายนาย สมชัยนายมโนธรรมนายบุญทิ้ง ร้อยตำรวจโท บรรพต บุญวิศิษฎ์ และพันตำรวจโท สมพลลิมปกาญจน์ พยานทุกคนเบิกความยืนยันว่าบริเวณที่โรงงานของจำเลยตั้งอยู่มีขโมยชุกชุมคนร้ายเข้าไปลักสิ่งของจากโรงงานจำเลยหลายครั้งบางครั้งจับคนร้ายได้เป็นเด็กวัยรุ่นเช่นเดียวกับผู้ตายแต่ส่วนมากจับไม่ได้จำเลยได้แจ้งความไว้เป็นหลักฐานซึ่งนางสาว ประภานาคชูแก้ว พยานโจทก์ก็เบิกความยอมรับว่าเส้นลวดที่ปล่อยกระแสไฟฟ้าผ่านไปนั้นมีลักษณะวางไว้เป็นกับดักคนร้ายที่เข้าไปในบริเวณโรงงานเพราะของในโรงงานหายบ่อยข้อที่ว่ามีขโมยเข้าไปลักสิ่งของในโรงงานจำเลยนั้นปรากฏตามภาพถ่ายหมายล.5ว่าบริเวณกำแพงอิฐบล๊อกที่คนร้ายเจาะออกครั้งเกิดเหตุเป็นกำแพงที่มีอิฐบล๊อกซ่อมแซมใหม่อยู่หลายก้อนเชื่อว่าเคยมีคนร้ายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานของจำเลยแล้วลักเอาสิ่งของจากโรงงานไปคนงานของจำเลยจึงคิดวิธีป้องกันไว้ล่วงหน้าก่อนที่ภยันตรายจะถึงโดยขึงเส้นลวดไว้ที่ไม้สี่เหลี่ยมตั้งอยู่ที่พื้นแล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้ากับเส้นลวดวันเกิดเหตุกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานจำเลยถูกเจาะที่เดิมอีกและปรากฏว่าผู้ตายเป็นผู้ที่เข้าไปในโรงงานของจำเลยข้อเท็จจริงฟังได้ว่าผู้ตายเป็นผู้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกแล้วมุดเข้าไปในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตจนถึงแก่ความตายถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจำเลยย่อมได้รับนิรโทษกรรมไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449วรรคหนึ่งที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์นั้นศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วุฒิ คราวุฒิ-มงคล สระฏัน-อธิราช มณีภาค)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา449ผู้กระทำละเมิดที่จะไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้นจะต้องกระทำไปเพื่อป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายซึ่งการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายก็ต้องพิจารณาตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา68กล่าวคือผู้กระทำละเมิดจะต้องกระทำเพื่อป้องกันสิทธิของตนหรือของผู้อื่นให้พ้นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมายและเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึงถ้าได้กระทำพอสมควรแก่เหตุการกระทำนั้นเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายผู้กระทำไม่มีความผิดเมื่อผู้กระทำไม่มีความผิดทางอาญาจึงไม่จำเป็นต้องรับผิดในทางแพ่งซึ่งเป็นบทบัญญัติที่สอดคล้องกัน แต่ถ้าหากผู้กระทำละเมิดได้กระทำไปเกินสมควรแก่เหตุหรือเกินกว่ากรณีแห่งความจำเป็นหรือเกินกว่ากรณีแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกันผู้กระทำยังต้องรับโทษเพราะถือว่าเป็นการกระทำความผิดตามกฎหมายอยู่เพียงแต่ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เพียงใดก็ได้เท่านั้นดังนั้นในทางแพ่งผู้กระทำละเมิดก็ยังต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ถูกกระทำ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1080/2507ที่จะเป็นนิรโทษกรรมตามมาตรา449นั้นก็เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายอันได้รับยกเว้นโทษดังนั้นจำเลยจะอ้างการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุซึ่งในทางอาญาจำเลยยังต้องรับโทษมาปัดความรับผิดไม่ใช้ค่าสินไหมทดแทนหาได้ไม่ สำหรับข้อเท็จจริงในคดีนี้ศาลฎีกาได้ฟังว่าเคยมีคนร้ายเจาะกำแพงอิฐบล๊อกโรงงานของจำเลยแล้วลักเอาสิ่งของจากโรงงานไปคนงานของจำเลยจึงคิดวิธีป้องกันไว้ล่วงหน้าก่อนที่ภยันตรายจะถึงโดยขึงเส้นลวดไว้ที่ไม้สี่เหลี่ยมตั้งอยู่ที่พื้นแล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้ากับเส้นลวดผู้ตายได้เจาะกำแพงอิฐบล๊อกบริเวณที่เคยถูกคนร้ายเจาะที่เดิมแล้วมุดเข้าในโรงงานเพื่อลักทรัพย์ของจำเลยแต่ผู้ตายไปเหยียบแผ่นไม้สี่เหลี่ยมที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านเส้นลวดจนถูกช๊อตถึงแก่ความตายศาลฎีกาถือว่าจำเลยได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจึงได้รับนิรโทษกรรมโดยไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่โจทก์เป็นการวินิจฉัยสอดคล้องกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีอาญาซึ่งได้ตัดสินไว้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1923/2519จำเลยเก็บของไว้ในโรงเก็บของในส่วนของจำเลยตำบลที่เกิดเหตุมีคนร้ายชุกชุมผู้ตายกับพวกบุกรุกเข้าไปในเวลาวิกาลโดยเจตนาจะลักทรัพย์ถูกเส้นลวดที่จำเลยจึงปล่อยกระแสไฟฟ้าไว้ที่โรงเก็บของถึงแก่ความตายจำเลยมีสิทธิทำร้ายผู้ตายกับพวกเพื่อป้องกันทรัพย์สินได้การกระทำของจำเลยเป็นการป้องกันพอสมควรแก่เหตุไม่มีความผิด คำพิพากษาศาลฎีกาที่กล่าวมานี้ตัดสินเมื่อ19ปีล่วงมาแล้วซึ่งช่วงนั้นการตีราคาคุณค่าของชีวิตกับทรัพย์สินคงจะไล่เลี่ยกันผลการตัดสินจึงออกมาเช่นนี้แต่ปัจจุบันโลกเจริญก้าวหน้าไปมากทำให้มนุษย์มีความสุขสบายขึ้นกว่าเดิมมากเป็นเงาตามตัวทำให้ชีวิตของมนุษย์มีคุณค่าจนไม่สามารถจะนำไปเปรียบเทียบกับทรัพย์สินได้เลยคดีที่หมายเหตุนี้ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นของจำเลยคือทรัพย์สินถูกลักซึ่งจำเลยสามารถจะเสาะหาเพิ่มเติมในภายหลังได้ส่วนผู้ตายต้องสูญเสียชีวิตทุกสิ่งทุกอย่างหมดไปโดยไม่มีโอกาสจะกลับคืนได้อีกทั้งๆที่อายุเพียง15ปีไม่ได้เรียนหนังสือต้องช่วยบิดามารดาหาเลี้ยงครอบครัวจึงเห็นได้ว่าพฤติการณ์ในการกระทำเพื่อป้องกันทรัพย์สินสูญหายของจำเลยมีมาตรการที่รุนแรงอย่างยิ่งแม้จำเลยจะมิได้กระทำด้วยตนเองแต่จำเลยจะอ้างว่าไม่รู้เห็นในการกระทำครั้งนี้คงไม่ได้ทั้งนี้เพราะจำเลยเป็นผู้ครอบครองดูแลโรงงานเป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงจากการที่ทรัพย์สินหายการใช้กระแสไฟฟ้าดักทำร้ายผู้ที่จะเข้ามาลักทรัพย์นั้นไม่เป็นการป้องกันตามประมวลกฎหมายอาญาทั้งมาตรา68และ69การที่จะเป็นการป้องกันได้นั้นจะต้องปรากฏว่ามีภยันตรายที่ใกล้จะถึงแต่กรณีนี้จำเลยไม่สามารถทราบได้ว่าคนร้ายจะเข้ามาลักทรัพย์เวลาใดการดักกระแสไฟฟ้าไว้ล่วงหน้าจึงไม่เป็นการป้องกันเพราะยังถือไม่ได้ว่าเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึงเมื่อพิจารณาถึงเจตนาของจำเลยแล้วจะเห็นได้ว่าการที่จำเลยใช้ไฟฟ้าดักนั้นจำเลยเล็งเห็นผลได้ว่าผู้ที่ถูกไฟฟ้าย่อมถึงแก่ความตายจำเลยจึงมีเจตนาร้าย(MENSREA)มากกว่าผู้ตายซึ่งมีเจตนาเพียงลักทรัพย์ของจำเลยเท่านั้นจำเลยสามารถป้องกันทรัพย์สินของจำเลยได้หลายวิธีโดยไม่จำเป็นต้องใช้กระแสไฟฟ้าดักทำร้ายเช่นสร้างรั้วที่แข็งแรงเพิ่มเติมขึ้นหรือจัดเวรยามในการตรวจตราเป็นต้นได้มีแนวคำพิพากษาของศาลฎีกาซึ่งได้วินิจฉัยไว้ในเรื่องการป้องกันเกี่ยวกับทรัพย์สินที่น่าสนใจดังนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่29/2487ใช้ไม้ซางยิงไก่ของผู้อื่นที่เข้ามากินผักสวนครัวตายเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์สินโดยป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่831/2510บริเวณหมู่บ้านจำเลยมีโจรผู้ร้ายชุกชุมจำเลยเคยถูกคนร้ายลักเป็ดและลักเรือไปแล้ว4ครั้งจำเลยจึงได้ล้อมรั้วชั้นนอกอีกชั้นหนึ่งเมื่อก่อนที่จะเกิดเหตุคดีนี้เพียงเดือนเดียวคืนเกิดเหตุจำเลยจอดเรือไว้ที่ท่าทะเลสาบ2ลำและมีเป็ด800ตัวผู้เสียหายและพวกได้เดินผ่านประตูเข้าไปในรั้วบ้านชั้นนอกของจำเลยเมื่อเวลา1นาฬิกาซึ่งเป็นเวลาดึกดื่นโดยไม่ได้บอกกล่าวขออนุญาตเสียก่อนเมื่อจำเลยร้องถามว่าใครผู้เสียหายก็ร้องตอบแต่เพียงว่าผมไม่บอกชื่อชัดเจนจำเลยจึงยิงผู้เสียหายเพราะสำคัญผิดว่าเป็นคนร้ายแต่การที่จำเลยยิงผู้เสียหายไปในพฤติการณ์เช่นนี้ย่อมเป็นการกระทำเกินกว่ากรณีแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกันจำเลยจึงมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา288,80,69 หากข้อเท็จจริงในคดีนี้เปลี่ยนเป็นว่าจำเลยได้ดัดแปลงกระแสไฟฟ้าจาก220โวลต์เป็นกระแสไฟฟ้าที่ต่ำกว่านี้ไม่ถึงกับเป็นอันตรายแก่ชีวิตเจตนาร้ายของจำเลยก็เปลี่ยนไปเหลือเพียงมีเจตนาทำร้ายร่างกายผลของคดีจึงสมควรออกมาว่าจำเลยไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทน ศิริชัย วัฒนโยธิน