คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536หลักกฎหมาย: การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานฯ ให้ถือเอาอัตราค่าจ้างสุดท้ายเป็นฐานในการคำนวณ ส่วนสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 582 ต้องถือเอาตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรได้รับการเลิกจ้าง เมื่อโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายตั้งแต่วันที่23 กันยายน 2533 ต่อมาวันที่ 9 เมษายน 2534 จึงถูกเลิกจ้างโจทก์จึงไม่มีสิทธินำเงินส่วนแบ่งการขายจำนวนเดือนละ 300,000 บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า เมื่อศาลแรงงานฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยไม่ได้ค้างชำระค่าส่วนแบ่งการขายเพราะโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์ก็ไม่มีสิทธิได้การที่โจทก์อุทธรณ์ว่าโจทก์ยังมีสิทธิได้เป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงไม่ชอบด้วย พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 จำเลยไม่เคยยกเหตุที่โจทก์ยักยอกเงิน 40,000 บาท ของจำเลยในคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ จึงไม่มีเหตุดังกล่าวที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้คดีของโจทก์ว่าจำเลยมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างจำเลย ปัจจุบันตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปได้รับค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท ค่าครองชีพเดือนละ 150 บาทค่าน้ำมันรถยนต์เหมาจ่ายเดือนละ 3,990 บาท เงินส่วนแบ่งจากการขายตามจำนวนคำสั่งซื้อรถยนต์ในเขตกรุงเทพมหานครต่อเดือน ค่ารักษาระดับการขายคิดตามจำนวนรถต่อทุก 3 เดือน เงินส่วนแบ่งจากยอดขายทุก1 เดือน 6 เดือน และ 1 ปี เงินส่วนแบ่งจากยอดขายรถยนต์ต่อทุกเดือนต่อมาประมาณเดือนกันยายน 2533 จำเลยกระทำผิดสัญญาและเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างด้วยการลดงาน ลดอำนาจหน้าที่ของโจทก์และตั้งบุคคลอื่นมาเป็นผู้จัดการฝ่ายขายปลีกด้วยค่าจ้างต่ำกว่าที่จ่ายให้โจทก์ย้ายพนักงานใต้บังคับบัญชาของโจทก์ เป็นเหตุให้โจทก์เสียหายขาดรายได้ไปเดือนละ 300,000 บาท เป็นระยะเวลา 4 เดือน 15 วันคิดเป็นเงิน 1,350,000 บาท และจำเลยยังค้างเงินค่าตอบแทนโจทก์อยู่ 144,500 บาท โจทก์ทวงถามจำเลยแล้วจำเลยไม่ชำระ ต่อมาวันที่9 เมษายน 2534 จำเลยเลิกจ้างโจทก์ โดยโจทก์มิได้กระทำความผิดและมิได้บอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์ทราบเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมต่อโจทก์ โจทก์เสียหายไม่มีงานทำ โจทก์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยปีละ4,249,680 บาท โจทก์ขอคิดเพียง 2 ปี เป็นเงิน 8,499,360 บาทโจทก์มีสิทธิได้รับเงินค่าชดเชยตามกฎหมายเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย180 วัน คิดเป็นเงิน 2,124,840 บาท โจทก์มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 1 เดือน เป็นเงิน 354,140 บาท และโจทก์มีสิทธิได้รับค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี 28 วันทำงานคิดเป็นเงิน 330,530 บาท รวมกับค่าจ้างค้างจ่ายและเงินเพิ่มกรณีจงใจผิดนัดชำระค่าจ้างแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 13,236,870 บาทขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 13,236,870 บาท กับให้จำเลยชำระเงินเพิ่มอัตราร้อยละสิบห้าต่อปี ทุก ๆ 7 วัน จากต้นเงินดังกล่าวนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เคยเป็นลูกจ้างจำเลย นับถึงปัจจุบันเป็นเวลา 11 ปีเศษ ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายคือเงินเดือน 50,000บาท กับค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท ส่วนค่าน้ำมันเดือนละ 3,990 บาทมิใช่ค่าจ้าง ส่วนเงินค่ารักษาระดับการขายและเงินส่วนแบ่งจากการขายเป็นเงินรางวัลพิเศษ มิใช่อัตราแน่นอนขึ้นอยู่กับภาวะการตลาดและปัจจัยอื่น จึงไม่ใช่ค่าจ้าง จำเลยไม่เคยเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างหรือกระทำผิดสัญญาจ้าง โจทก์ไม่ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ขาดงานบ่อยครั้งทำให้จำเลยเสียหาย จำเลยเลิกจ้างโจทก์เหตุเพราะระหว่างที่โจทก์ปฏิบัติงานเป็นผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป โจทก์ได้ทุจริตปลอมแปลงเอกสารสำคัญเพื่อประโยชน์ส่วนตัว ทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย ส่วนเงินจำนวน 1,494,500 บาทนั้นโจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเพราะโจทก์พ้นจากหน้าที่ ผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป และโจทก์มีเงินรางวัลพิเศษสำหรับตำแหน่งใหม่อยู่แล้วโจทก์ถูกเลิกจ้างเพราะมีความผิด ดังนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ส่วนค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนต้องคำนวณจากค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า พยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักน้อยไม่พอฟังว่าโจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย โจทก์ไม่ได้ละทิ้งงาน การเลิกจ้างนั้นจึงไม่เป็นธรรมแก่โจทก์ โจทก์ได้รับความเสียหายจำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์รวมทั้งค่าเสียหาย โจทก์ทำงานกับจำเลยมาเป็นเวลา 11 ปี 5 เดือน เห็นสมควรกำหนดค่าเสียหายในส่วนนี้ให้โจทก์ 600,000 บาท ส่วนเงินค่าส่วนแบ่งจากการขายที่โจทก์ฟ้องเป็นเงินที่โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปเมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับ พิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 996,950 บาทแก่โจทก์ คำขออื่นของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์จำเลย ดังต่อไปนี้ข้อ 1. ศาลแรงงานกลางกำหนดค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์ถูกต้องหรือไม่ ปัญหาข้อนี้ โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 4. ว่า อัตราค่าจ้างสุดท้ายที่ใช้เป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยแก่โจทก์ ควรคำนวณจากค่าจ้างของโจทก์เดือนละ 350,150 บาทคิดเป็นเงิน 2,100,900 บาท และสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า1 งวด เป็นเงิน 350,150 บาท เพราะเดิมโจทก์มีตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป มีค่าจ้างเดือนละ 50,150 บาท พร้อมเงินส่วนแบ่งจากการขาย ขณะนั้นเป็นเงินเดือนละ 300,000 บาท จำเลยย้ายโจทก์ไปอยู่ตำแหน่งอื่นเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2533 ตามเอกสารหมาย จ.7เป็นผลให้สิทธิประโยชน์ของโจทก์ขาดหายไปเดือนละ 300,000 บาทเห็นว่า การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 นั้น ให้ถือค่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายของลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างเป็นฐานในการคำนวณส่วนการคำนวณสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 582 ก็ต้องถือตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรจะได้รับในระยะเวลาที่นายจ้างเลิกสัญญาจ้างนั้น ซึ่งค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ ในขณะที่ถูกเลิกจ้างและสินจ้างที่โจทก์ควรจะได้รับในระยะเวลาที่จำเลยบอกเลิกสัญญาจ้างตามที่ศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงมาคือ เงินเดือนเดือนละ 50,000 บาท และค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท รวมเดือนละ50,150 บาท เท่านั้น โจทก์มิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายอีกเดือนละ 300,000 บาท แต่อย่างใด เพราะโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปอันจะมีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายนั้นมาตั้งแต่วันที่ 21 กันยายน 2533 แล้ว ดังนั้น ที่ศาลแรงงานกลางถือเอาอัตราค่าจ้างประจำเดือนสุดท้ายที่โจทก์ได้รับเดือนละ 50,150บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์นั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นข้อ 2. จำเลยจะต้องเสียเงินเพิ่มอัตราร้อยละ 15 ต่อปีทุก 7 วันในเงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาท แก่โจทก์หรือไม่ ปัญหาข้อนี้โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 5. ว่า เงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาทเป็นส่วนหนึ่งของเงินส่วนแบ่งจากการขายรถยนต์วอลโว่ที่โจทก์จะพึงได้ตามหลักเกณฑ์ในเอกสารหมาย จ.29 และ จ.30 เห็นว่าศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยไม่ได้ค้างชำระเงินจำนวน 144,500 บาทซึ่งเป็นเงินส่วนแบ่งจากการขายแก่โจทก์ และเงินจำนวนนี้โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป เมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่นโจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายจำนวนนี้ ถือไม่ได้ว่าจำเลยค้างชำระโจทก์ โจทก์จึงไม่มีสิทธิคิดเงินเพิ่มจากจำเลย โจทก์อุทธรณ์โต้เถียงข้อเท็จจริงว่า จำเลยยังค้างชำระเงินจำนวนนี้และต้องเสียเงินเพิ่มแก่โจทก์จึงเป็นการโต้เถียงในปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ข้อ 3. จำเลยจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ขึ้นต่อสู้โจทก์ได้หรือไม่ ปัญหาข้อนี้ จำเลยอุทธรณ์ในข้อ 12.2 ว่า การที่จำเลยนำสืบว่า โจทก์ทุจริตปลอมแปลงเอกสารกรณีนายสุชาติเปลี่ยนรถและยักยอกเงินของจำเลยจำนวน 40,000 บาท มิใช่ข้อต่อสู้ที่นอกเหนือจากคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ศาลฎีกาได้ตรวจคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมายจ.4 แล้ว มีข้อความว่า "ด้วยปรากฏจากการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงที่บริษัทฯ ได้แต่งตั้งขึ้นว่า ในระหว่างที่ท่านทำงานในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทฯ นั้น ท่านได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริตและปลอมแปลงเอกสารบางอย่างเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวทำให้บริษัทฯ ต้องเสียประโยชน์อันพึงได้และได้รับความเสียหาย นอกจากนี้ยังปรากฏว่าท่านได้ปฏิบัติตน เป็นปัญหากับเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชาจนเป็นเหตุให้บริษัทฯ ต้องโยกย้ายตำแหน่งของท่านเพื่อความเหมาะสม แต่ท่านไม่เพียงแต่พยายามปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้งใหม่นั้นให้ดีกลับแสดงพฤติการณ์ดื้อแพ่งต่อคำสั่งของผู้บังคับบัญชาแสดงกิริยาข่มขู่และกล่าวคำอาฆาตผู้บังคับบัญชา ละทิ้งการงานและยุยงส่งเสริมพนักงานของบริษัทฯ ให้เกลียดชัดบริษัทฯ และทำการอื่น ๆ ที่ไม่เหมาะสมกับการเป็นพนักงานของบริษัทฯ อีกหลายประการด้วยเหตุนี้ บริษัทฯ จึงมีความจำเป็นต้องเลิกจ้างมีผลตั้งแต่วันที่9 เมษายน 2534 เป็นต้นไป ทั้งนี้ ท่านมีสิทธิได้รับเงินเดือนสำหรับเดือนเมษายน 2534 ทั้งเตือนขอให้ท่านติดต่อรับได้ทีฝ่ายการเงินของบริษัทฯ..." ดังนี้ จะเห็นได้ว่าจำเลยมิได้ยกเอาเหตุที่โจทก์ยักยอกเงินจำนวน 40,000 บาท ของจำเลยขึ้นอ้างแต่อย่างใดเมื่อศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า พยานหลักฐานของจำเลยไม่พอฟังว่า โจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย ข้อต่อสู้ของจำเลยที่ว่าโจทก์ยักยอกเงินของจำเลยไป 40,000บาท จึงเป็นเหตุหรือข้ออ้างที่อยู่นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างของจำเลยดังกล่าว อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536นาย สุรศักดิ์ วสุธาลัยนันท์โจทก์บริษัท สวีเดน มอเตอร์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 582 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46, ข้อ 47 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 54การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานฯ ให้ถือเอาอัตราค่าจ้างสุดท้ายเป็นฐานในการคำนวณ ส่วนสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 582 ต้องถือเอาตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรได้รับการเลิกจ้าง เมื่อโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายตั้งแต่วันที่23 กันยายน 2533 ต่อมาวันที่ 9 เมษายน 2534 จึงถูกเลิกจ้างโจทก์จึงไม่มีสิทธินำเงินส่วนแบ่งการขายจำนวนเดือนละ 300,000 บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า เมื่อศาลแรงงานฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยไม่ได้ค้างชำระค่าส่วนแบ่งการขายเพราะโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์ก็ไม่มีสิทธิได้การที่โจทก์อุทธรณ์ว่าโจทก์ยังมีสิทธิได้เป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงไม่ชอบด้วย พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 จำเลยไม่เคยยกเหตุที่โจทก์ยักยอกเงิน 40,000 บาท ของจำเลยในคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ จึงไม่มีเหตุดังกล่าวที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้คดีของโจทก์ว่าจำเลยมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างจำเลย ปัจจุบันตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปได้รับค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท ค่าครองชีพเดือนละ 150 บาทค่าน้ำมันรถยนต์เหมาจ่ายเดือนละ 3,990 บาท เงินส่วนแบ่งจากการขายตามจำนวนคำสั่งซื้อรถยนต์ในเขตกรุงเทพมหานครต่อเดือน ค่ารักษาระดับการขายคิดตามจำนวนรถต่อทุก 3 เดือน เงินส่วนแบ่งจากยอดขายทุก1 เดือน 6 เดือน และ 1 ปี เงินส่วนแบ่งจากยอดขายรถยนต์ต่อทุกเดือนต่อมาประมาณเดือนกันยายน 2533 จำเลยกระทำผิดสัญญาและเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างด้วยการลดงาน ลดอำนาจหน้าที่ของโจทก์และตั้งบุคคลอื่นมาเป็นผู้จัดการฝ่ายขายปลีกด้วยค่าจ้างต่ำกว่าที่จ่ายให้โจทก์ย้ายพนักงานใต้บังคับบัญชาของโจทก์ เป็นเหตุให้โจทก์เสียหายขาดรายได้ไปเดือนละ 300,000 บาท เป็นระยะเวลา 4 เดือน 15 วันคิดเป็นเงิน 1,350,000 บาท และจำเลยยังค้างเงินค่าตอบแทนโจทก์อยู่ 144,500 บาท โจทก์ทวงถามจำเลยแล้วจำเลยไม่ชำระ ต่อมาวันที่9 เมษายน 2534 จำเลยเลิกจ้างโจทก์ โดยโจทก์มิได้กระทำความผิดและมิได้บอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์ทราบเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมต่อโจทก์ โจทก์เสียหายไม่มีงานทำ โจทก์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยปีละ4,249,680 บาท โจทก์ขอคิดเพียง 2 ปี เป็นเงิน 8,499,360 บาทโจทก์มีสิทธิได้รับเงินค่าชดเชยตามกฎหมายเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย180 วัน คิดเป็นเงิน 2,124,840 บาท โจทก์มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 1 เดือน เป็นเงิน 354,140 บาท และโจทก์มีสิทธิได้รับค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี 28 วันทำงานคิดเป็นเงิน 330,530 บาท รวมกับค่าจ้างค้างจ่ายและเงินเพิ่มกรณีจงใจผิดนัดชำระค่าจ้างแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 13,236,870 บาทขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 13,236,870 บาท กับให้จำเลยชำระเงินเพิ่มอัตราร้อยละสิบห้าต่อปี ทุก ๆ 7 วัน จากต้นเงินดังกล่าวนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เคยเป็นลูกจ้างจำเลย นับถึงปัจจุบันเป็นเวลา 11 ปีเศษ ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายคือเงินเดือน 50,000บาท กับค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท ส่วนค่าน้ำมันเดือนละ 3,990 บาทมิใช่ค่าจ้าง ส่วนเงินค่ารักษาระดับการขายและเงินส่วนแบ่งจากการขายเป็นเงินรางวัลพิเศษ มิใช่อัตราแน่นอนขึ้นอยู่กับภาวะการตลาดและปัจจัยอื่น จึงไม่ใช่ค่าจ้าง จำเลยไม่เคยเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างหรือกระทำผิดสัญญาจ้าง โจทก์ไม่ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ขาดงานบ่อยครั้งทำให้จำเลยเสียหาย จำเลยเลิกจ้างโจทก์เหตุเพราะระหว่างที่โจทก์ปฏิบัติงานเป็นผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป โจทก์ได้ทุจริตปลอมแปลงเอกสารสำคัญเพื่อประโยชน์ส่วนตัว ทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย ส่วนเงินจำนวน 1,494,500 บาทนั้นโจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเพราะโจทก์พ้นจากหน้าที่ ผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป และโจทก์มีเงินรางวัลพิเศษสำหรับตำแหน่งใหม่อยู่แล้วโจทก์ถูกเลิกจ้างเพราะมีความผิด ดังนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ส่วนค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนต้องคำนวณจากค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า พยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักน้อยไม่พอฟังว่าโจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย โจทก์ไม่ได้ละทิ้งงาน การเลิกจ้างนั้นจึงไม่เป็นธรรมแก่โจทก์ โจทก์ได้รับความเสียหายจำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์รวมทั้งค่าเสียหาย โจทก์ทำงานกับจำเลยมาเป็นเวลา 11 ปี 5 เดือน เห็นสมควรกำหนดค่าเสียหายในส่วนนี้ให้โจทก์ 600,000 บาท ส่วนเงินค่าส่วนแบ่งจากการขายที่โจทก์ฟ้องเป็นเงินที่โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปเมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับ พิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 996,950 บาทแก่โจทก์ คำขออื่นของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์จำเลย ดังต่อไปนี้ข้อ 1. ศาลแรงงานกลางกำหนดค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์ถูกต้องหรือไม่ ปัญหาข้อนี้ โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 4. ว่า อัตราค่าจ้างสุดท้ายที่ใช้เป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยแก่โจทก์ ควรคำนวณจากค่าจ้างของโจทก์เดือนละ 350,150 บาทคิดเป็นเงิน 2,100,900 บาท และสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า1 งวด เป็นเงิน 350,150 บาท เพราะเดิมโจทก์มีตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป มีค่าจ้างเดือนละ 50,150 บาท พร้อมเงินส่วนแบ่งจากการขาย ขณะนั้นเป็นเงินเดือนละ 300,000 บาท จำเลยย้ายโจทก์ไปอยู่ตำแหน่งอื่นเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2533 ตามเอกสารหมาย จ.7เป็นผลให้สิทธิประโยชน์ของโจทก์ขาดหายไปเดือนละ 300,000 บาทเห็นว่า การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 นั้น ให้ถือค่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายของลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างเป็นฐานในการคำนวณส่วนการคำนวณสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 582 ก็ต้องถือตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรจะได้รับในระยะเวลาที่นายจ้างเลิกสัญญาจ้างนั้น ซึ่งค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ ในขณะที่ถูกเลิกจ้างและสินจ้างที่โจทก์ควรจะได้รับในระยะเวลาที่จำเลยบอกเลิกสัญญาจ้างตามที่ศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงมาคือ เงินเดือนเดือนละ 50,000 บาท และค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท รวมเดือนละ50,150 บาท เท่านั้น โจทก์มิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายอีกเดือนละ 300,000 บาท แต่อย่างใด เพราะโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปอันจะมีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายนั้นมาตั้งแต่วันที่ 21 กันยายน 2533 แล้ว ดังนั้น ที่ศาลแรงงานกลางถือเอาอัตราค่าจ้างประจำเดือนสุดท้ายที่โจทก์ได้รับเดือนละ 50,150บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์นั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นข้อ 2. จำเลยจะต้องเสียเงินเพิ่มอัตราร้อยละ 15 ต่อปีทุก 7 วันในเงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาท แก่โจทก์หรือไม่ ปัญหาข้อนี้โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 5. ว่า เงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาทเป็นส่วนหนึ่งของเงินส่วนแบ่งจากการขายรถยนต์วอลโว่ที่โจทก์จะพึงได้ตามหลักเกณฑ์ในเอกสารหมาย จ.29 และ จ.30 เห็นว่าศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยไม่ได้ค้างชำระเงินจำนวน 144,500 บาทซึ่งเป็นเงินส่วนแบ่งจากการขายแก่โจทก์ และเงินจำนวนนี้โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป เมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่นโจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายจำนวนนี้ ถือไม่ได้ว่าจำเลยค้างชำระโจทก์ โจทก์จึงไม่มีสิทธิคิดเงินเพิ่มจากจำเลย โจทก์อุทธรณ์โต้เถียงข้อเท็จจริงว่า จำเลยยังค้างชำระเงินจำนวนนี้และต้องเสียเงินเพิ่มแก่โจทก์จึงเป็นการโต้เถียงในปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ข้อ 3. จำเลยจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ขึ้นต่อสู้โจทก์ได้หรือไม่ ปัญหาข้อนี้ จำเลยอุทธรณ์ในข้อ 12.2 ว่า การที่จำเลยนำสืบว่า โจทก์ทุจริตปลอมแปลงเอกสารกรณีนายสุชาติเปลี่ยนรถและยักยอกเงินของจำเลยจำนวน 40,000 บาท มิใช่ข้อต่อสู้ที่นอกเหนือจากคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ศาลฎีกาได้ตรวจคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมายจ.4 แล้ว มีข้อความว่า "ด้วยปรากฏจากการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงที่บริษัทฯ ได้แต่งตั้งขึ้นว่า ในระหว่างที่ท่านทำงานในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทฯ นั้น ท่านได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริตและปลอมแปลงเอกสารบางอย่างเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวทำให้บริษัทฯ ต้องเสียประโยชน์อันพึงได้และได้รับความเสียหาย นอกจากนี้ยังปรากฏว่าท่านได้ปฏิบัติตน เป็นปัญหากับเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชาจนเป็นเหตุให้บริษัทฯ ต้องโยกย้ายตำแหน่งของท่านเพื่อความเหมาะสม แต่ท่านไม่เพียงแต่พยายามปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้งใหม่นั้นให้ดีกลับแสดงพฤติการณ์ดื้อแพ่งต่อคำสั่งของผู้บังคับบัญชาแสดงกิริยาข่มขู่และกล่าวคำอาฆาตผู้บังคับบัญชา ละทิ้งการงานและยุยงส่งเสริมพนักงานของบริษัทฯ ให้เกลียดชัดบริษัทฯ และทำการอื่น ๆ ที่ไม่เหมาะสมกับการเป็นพนักงานของบริษัทฯ อีกหลายประการด้วยเหตุนี้ บริษัทฯ จึงมีความจำเป็นต้องเลิกจ้างมีผลตั้งแต่วันที่9 เมษายน 2534 เป็นต้นไป ทั้งนี้ ท่านมีสิทธิได้รับเงินเดือนสำหรับเดือนเมษายน 2534 ทั้งเตือนขอให้ท่านติดต่อรับได้ทีฝ่ายการเงินของบริษัทฯ..." ดังนี้ จะเห็นได้ว่าจำเลยมิได้ยกเอาเหตุที่โจทก์ยักยอกเงินจำนวน 40,000 บาท ของจำเลยขึ้นอ้างแต่อย่างใดเมื่อศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า พยานหลักฐานของจำเลยไม่พอฟังว่า โจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย ข้อต่อสู้ของจำเลยที่ว่าโจทก์ยักยอกเงินของจำเลยไป 40,000บาท จึงเป็นเหตุหรือข้ออ้างที่อยู่นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างของจำเลยดังกล่าว อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน(เทพฤทธิ์ ศิลปานนท์-สมมาตร พรหมานุกูล-สุชาติ สุขสุมิตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. เรื่องเหตุแห่งการเลิกจ้าง นี้ ได้ระบุไว้ในกฎหมายหลายฉบับคือ 1.1 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 6 เรื่องจ้างแรงงาน 4 กรณี คือ 1.1.1 เลิกจ้างเนื่องจากลูกจ้างให้บุคคลภายนอกทำงานแทนลูกจ้างโดยนายจ้างไม่ยินยอม ตามมาตรา 577 1.1.2 เลิกจ้างเนื่องจากลูกจ้างไร้ฝีมือ ตามมาตรา 578 1.1.3 เลิกจ้างเนื่องจากลูกจ้างขาดงานเป็นเวลานานและไม่มีเหตุอันสมควร ตามมาตรา 579 1.1.4 เลิกจ้างเนื่องจาก ขัดคำสั่ง ไม่นำพาต่อคำสั่งเป็นอาจิณละทิ้งงานกระทำผิดร้ายแรง ทำการไม่สมควรแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต ตามมาตรา 583 1.2 พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 25182 กรณี 1.2.1 เลิกจ้างเนื่องจากเหตุต่าง ๆ ตามมาตรา 31(1)-(4) 1.2.2 เลิกจ้างเนื่องจากเหตุต่าง ๆ ตามมาตรา 123(1)-(5) 1.3 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานลงวันที่ 16 เมษายน 25152 กรณี 1.3.1 เลิกจ้างลูกจ้างซึ่งทำงานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราว เป็นการจร เป็นไปตามฤดูกาล หรือเป็นงานตามโครงการ ซึ่งได้จ้างไว้มีกำหนดเวลาแน่นอน ตามข้อ 46 วรรคท้าย 1.3.2 เลิกจ้างเนื่องจากเหตุต่าง ๆ ตามข้อ 47(1)-(6) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ระบุเหตุเลิกจ้างให้นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ผิดสัญญาจ้างแรงงานหรือไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าพระราชบัญญัติ ญญัติแรงงานสัมพันธ์ฯ ระบุเหตุต่าง ๆ ให้นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ถือว่า เป็นการเลิกจ้างอันเป็นการกระทำอันไม่เป็นธรรม ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานฯ ระบุเหตุต่าง ๆ ให้นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย แต่กฎหมายฉบับต่าง ๆ ดังกล่าว มิได้มีบทบัญญัติบังคับไว้ว่าเมื่อนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง นายจ้างจะต้องระบุเหตุแห่งการเลิกจ้างในตอนเลิกจ้าง ฉะนั้นนายจ้างจึงเลิกจ้างโดยระบุเหตุแห่งการเลิกจ้างหรือไม่ก็ได้ ซึ่งในทางปฏิบัตินั้น นายจ้างมักจะระบุเหตุเลิกจ้างไว้ 2. แม้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 6 เรื่องการจ้างแรงงาน มาตรา 582 จะให้สิทธิแก่คู่สัญญาคือนายจ้างและลูกจ้างบอกเลิกสัญญาเมื่อใดก็ได้ ไม่ว่าจะมีเหตุแห่งการเลิกสัญญาหรือไม่ก็ตาม แต่การเลิกจ้างซึ่งเป็นการเลิกสัญญาอย่างหนึ่งนั้นจะต้องมีเหตุแห่งการเลิกจ้าง และเหตุนั้นต้องถึงขนาดสมควรที่จะเลิกจ้างได้ มิฉะนั้นจะกลายเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมตามพระราชบัญญัติ จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522มาตรา 49 ศาลอาจพิพากษาให้นายจ้างรับลูกจ้างกลับเข้าทำงานและกำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าเสียหายให้แก่ลูกจ้างก็ได้ 3. เหตุเลิกจ้างที่นายจ้างจะยกขึ้นอ้างเพื่อเลิกจ้างลูกจ้างนั้นต้องเป็นเหตุในปัจจุบัน กล่าวคือต้องเป็นการกระทำผิดของลูกจ้างในขณะเลิกจ้าง นายจ้างจะอ้างความผิดเก่า ๆ ของลูกจ้างที่ระงับไปแล้วมาลงโทษอีกไม่ได้ ความผิดเก่าที่ระงับไปแล้วคือ ความผิดที่นายจ้างได้ให้อภัยแก่ลูกจ้างแล้ว ทั้งนี้ต้องดูพฤติการณ์ที่นายจ้างแสดงออกเป็นราย ๆไปว่า นายจ้างได้ให้อภัยแล้วหรือไม่หรือนายจ้างเคยลงโทษอย่างใดอย่างหนึ่งสำหรับความผิดเก่าไปแล้ว ย่อมถือว่าความผิดเก่านั้นระงับไปแล้วจะยกขึ้นมาใช้ลงโทษลูกจ้างอีกไม่ได้ ส่วนความผิดเก่าที่ยังไม่ระงับนั้น นายจ้างย่อมหยิบยกขึ้นมาลงโทษเมื่อใดก็ได้ แต่ก็ต้องไม่เนิ่นนานเกินสมควร มิฉะนั้นจะทำให้เข้าใจได้ว่านายจ้างไม่ติดใจลงโทษสำหรับความผิดนั้น เท่ากับนายจ้างให้อภัยสำหรับความผิดนั้นก็เป็นได้ เรื่องเหตุเลิกจ้างต้องเป็นเหตุในปัจจุบันนั้น มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3156-3157/2528 วินิจฉัยว่า "การเลิกจ้างที่นายจ้างจะต้องจ่ายค่าชดเชยหรือไม่นั้น จะต้องพิจารณาถึงสาเหตุแห่งการเลิกจ้างในขณะเลิกจ้างเป็นสำคัญ กรณีของโจทก์ทั้งสองนี้เหตุแห่งการเลิกจ้างจำเลยอ้างตามหนังสือเลิกจ้างว่าโจทก์ทั้งสองได้รับการภาคทัณฑ์ครบ 3 ครั้งใน 1 ปี ไม่ได้อ้างเหตุว่า โจทก์ทั้งสองฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานเป็นกรณีที่ร้ายแรง และไม่ได้อ้างเหตุว่าโจทก์ทั้งสองฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานและจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้วฉะนั้นข้อที่จำเลยอ้างว่า โจทก์ทั้งสองฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานเป็นกรณีร้ายแรง และฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน และจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว จึงไม่เป็นเหตุแห่งการเลิกจ้างในขณะที่เลิกจ้างที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ 4. กรณีที่นายจ้างไม่ได้ระบุเหตุเลิกจ้างในคำสั่งเลิกจ้างนายจ้างย่อมยกเหตุใด ๆ ที่ลูกจ้างกระทำผิดในขณะเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ ซึ่งเรื่องนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่2217-2218/2534 วินิจฉัยว่า "เมื่อโจทก์กระทำผิดข้อบังคับของจำเลยในกรณีที่ร้ายแรงตามที่ศาลแรงงานกลางยกขึ้นวินิจฉัย ก็เป็นเหตุหนึ่งที่จำเลยจะถือเป็นเหตุให้โจทก์ออกจากงานได้ ไม่ใช่จะมีเฉพาะเหตุตามที่โจทก์กล่าวอ้าง ทั้งกรณีของโจทก์ต้องด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(3) ดังนี้ ไม่ถือว่าเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม" 5. กรณีที่นายจ้างระบุเหตุแห่งการเลิกจ้างไว้ในคำสั่งเลิกจ้าง 5.1 กรณีที่ระบุไว้เฉพาะ นายจ้างจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างขึ้นต่อสู้ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่654/2536 นี้ ได้วินิจฉัยว่า "จำเลยไม่เคยยกเหตุที่โจทก์ยักยอกเงิน40,000 บาท ของจำเลยในคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ จึงไม่มีเหตุดังกล่าวที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ของโจทก์ว่าจำเลยมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์" และเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยเป็นบรรทัดฐานไว้หลายเรื่องว่า นายจ้างจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างขึ้นต่อสู้ไม่ได้ คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3431/2524 วินิจฉัยว่า "เมื่อหนังสือเลิกจ้างไม่ได้อ้างว่ากระทำผิดเพราะเบียดบังทุจริตด้วย ฉะนั้นข้ออ้างของนายจ้างที่ว่า ลูกจ้างได้เบียดบังค่าธรรมเนียมเป็นการทุจริต จึงไม่เป็นเหตุของการเลิกจ้างในขณะที่เลิกจ้าง" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3078/2528 วินิจฉัยว่า "จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยทำเป็นหนังสือและระบุเหตุเลิกจ้างไว้ชัดแจ้ง แสดงว่าจำเลยประสงค์จะถือเอาเฉพาะเหตุนั้นเป็นข้ออ้างในการเลิกจ้างเท่านั้น หาได้ถือเอาเหตุอื่นด้วยไม่ ดังนั้น เมื่อหนังสือเลิกจ้างมิได้ระบุเหตุเลิกจ้างว่าจำเลยเลิกจ้างเพราะโจทก์จงใจทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย เมื่อจำเลยถูกโจทก์ฟ้อง จำเลยจะยกเหตุเลิกจ้างดังกล่าวนอกเหนือจากหนังสือเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในชั้นศาลหาได้ไม่ แม้จำเลยให้การต่อสู้เรื่องดังกล่าวในคำให้การ ศาลก็ไม่วินิจฉัย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3626/2530 วินิจฉัยว่า "การพิจารณาถึงเหตุเลิกจ้างนั้นจะพิจารณาเฉพาะเหตุที่ปรากฏในคำสั่งเลิกจ้างเท่านั้นนายจ้างยกข้อที่อยู่นอกเหนือคำสั่งเลิกจ้างและนอกเหนือคำให้การขึ้นฎีกานั้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6462/2534 วินิจฉัยว่า "จำเลยเลิกจ้างลูกจ้างโดยทำเป็นหนังสือและระบุเหตุเลิกจ้างไว้ชัดแจ้งเมื่อจำเลยถูกลูกจ้างฟ้องร้องต่อศาล จำเลยจะยกเอาเหตุเลิกจ้างอื่นนอกเหนือจากหนังสือเลิกจ้างเป็นข้อต่อสู้หาได้ไม่ เมื่อเหตุเลิกจ้างตามหนังสือเลิกจ้างไม่ต้องด้วยข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" 5.2 กรณีที่ระบุเหตุเลิกจ้างไว้กว้าง ๆ กรณีที่นายจ้างระบุเหตุเลิกจ้างไว้กว้าง ๆ ซึ่งครอบคลุมถึงเหตุหลายเหตุ นายจ้างมีสิทธิยกเอาเหตุใดเหตุหนึ่งที่กล่าวครอบคลุมไว้นั้นขึ้นต่อสู้ได้ โดยมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3886/2528 วินิจฉัยว่า "ครั้งแรกจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยอ้างว่าบกพร่องต่อหน้าที่ และไม่จ่ายค่าชดเชยกับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า เมื่อโจทก์ฟ้องศาลแล้วจำเลยได้ออกคำสั่งใหม่ว่า โจทก์ทุจริตต่อหน้าที่และจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย คำสั่งเลิกจ้างครั้งแรกกับคำสั่งครั้งหลังเป็นเรื่องเดียวกัน จำเลยจึงอ้างเหตุเลิกจ้างขึ้นต่อสู้ได้ศาลแรงงานกลางพิพากษาไม่รับคำให้การต่อสู้ของจำเลยจึงเป็นการไม่ชอบ" ข้อสังเกต นายจ้างใช้คำกว้าง ๆ ว่า "บกพร่องต่อหน้าที่" ซึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เป็นเรื่องเดียวกับ "ทุจริตต่อหน้าที่และจงใจทำให้นายจ้างเสียหาย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4766/2528 วินิจฉัยว่า "จำเลยเลิกจ้างโจทก์อ้างเหตุเลิกจ้างว่า ประพฤติตนไม่เหมาะสมต่อการเป็นพนักงานที่ดีของจำเลย เมื่อจำเลยถูกฟ้องจำเลยให้การว่าเลิกจ้างเพราะโจทก์มาทำงานสาย ซึ่งจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ดังนี้เห็นได้ชัดว่า การที่โจทก์ไปทำงานสายนั้น ย่อมเป็นการประพฤติตนไม่เหมาะสมอย่างหนึ่งในการเป็นพนักงานของจำเลย จำเลยจึงมีสิทธิยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ ศาลแรงงานกลางไม่รับวินิจฉัยคำให้การจำเลยจึงเป็นการไม่ชอบ" ข้อสังเกต นายจ้างใช้คำกว้าง ๆ ว่า "ประพฤติตนไม่เหมาะสมต่อการเป็นพนักงานที่ดีของจำเลย" ซึ่งศาลฎีกาเห็นว่า การมาทำงานสายก็เป็นการประพฤติตนไม่เหมาะสมอย่างหนึ่งในการเป็นพนักงานของจำเลย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536 นี้ แม้จำเลย (นายจ้าง)จะระบุเหตุเลิกจ้างเฉพาะต่าง ๆ ไว้หลายเหตุ และยังระบุเหตุกว้าง ๆไว้ด้วยว่า "ทำการอื่น ๆ ที่ไม่เหมาะสมกับการเป็นพนักงานของบริษัทหลายประการ" แต่ศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่าเป็นเหตุหรือข้ออ้างที่อยู่นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างดังกล่าว จำเลยยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไม่ได้ ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536 นี้ น่าจะกลับหลักคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3886/2528 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4766/2528 แล้ว 5.3 กรณีที่ระบุเหตุเลิกจ้างไว้กว้าง ๆ ในคำสั่งเลิกจ้างแต่ตอนถูกฟ้อง นายจ้างก็ต้องให้การถึงเหตุแห่งการเลิกจ้างไว้โดยชัดแจ้ง มิฉะนั้นจะกลายเป็นคำให้การที่ไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3262/2533 วินิจฉัยว่า "คำให้การของจำเลยที่ให้การถึงเหตุแห่งการเลิกจ้างว่า "การปฏิบัติหน้าที่ของโจทก์ได้ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับการทำงานและจงใจขัดคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างมาโดยตลอด" นั้น มิได้อ้างเหตุแห่งการปฏิเสธว่า โจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับและจงใจขัดคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายในเรื่องใดและเมื่อใด การที่ศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์ไม่ออกปฏิบัติงานตามกำหนดการเดินทางออกต่างจังหวัดที่จำเลยกำหนดและโจทก์ก็ทำยอดขายไม่ได้ตามที่ตกลงไว้กับจำเลย จึงเป็นการฟังข้อเท็จจริงที่มิได้ปรากฏในคำให้การ เมื่อศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงดังกล่าวมาเป็นเหตุแห่งการเลิกจ้าง แล้ววินิจฉัยว่าไม่เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม จึงวินิจฉัยนอกประเด็น และเมื่อเหตุแห่งการเลิกจ้างที่ศาลแรงงานกลางยกขึ้นวินิจฉัยไม่อาจนำมาเป็นเหตุแห่งการเลิกจ้างได้ การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์จึงเป็นการเลิกจ้างที่ไม่มีเหตุจะอ้างตามกฎหมายและเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม 6. เหตุแห่งการเลิกจ้างที่ไม่ได้ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้าง อ้างเป็นข้อต่อสู้เพื่อปฏิเสธไม่จ่ายค่าชดเชยไม่ได้ แต่ยกขึ้นอ้างเป็นข้อต่อสู้ในคดีที่นายจ้างถูกฟ้องว่าเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมได้ โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6462/2534 วินิจฉัยว่า "จำเลยระบุเหตุเลิกจ้างไว้ชัดแจ้งว่า โจทก์มีพฤติการณ์น่าระแวงสงสัยและไม่เป็นที่ไว้วางใจ ฉะนั้นจำเลยจะให้การต่อสู้ว่าโจทก์ลักทรัพย์ของจำเลย ซึ่งเป็นการยกเอาเหตุอื่นนอกเหนือจากหนังสือเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้หาได้ไม่ ส่วนที่โจทก์อุทธรณ์ว่ากรณีเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมนั้น เห็นว่าการกระทำของโจทก์ที่ลักสีของนายจ้างตามที่ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยมา ย่อมเป็นพฤติการณ์ที่น่าระแวงสงสัย และไม่เป็นที่ไว้วางใจ ที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ด้วยเหตุดังกล่าวจึงเป็นการเลิกจ้างที่มีเหตุอันสมควรไม่เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2241/2531 วินิจฉัยว่า "แม้คำสั่งเลิกจ้างโจทก์จะมิได้ระบุความผิดและสาเหตุแห่งการเลิกจ้างไว้ก็มิได้หมายความว่า โจทก์ไม่มีความผิดหรือไม่มีสาเหตุแห่งการเลิกจ้าง เมื่อโจทก์ฟ้องว่าจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่เป็นธรรมจำเลยก็ชอบที่จะยกเหตุแห่งการเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในคำให้การได้ว่าการเลิกจ้างนั้นมาจากสาเหตุใด การที่จำเลยมิได้ระบุความผิดและอ้างระเบียบข้อบังคับไว้ในคำสั่งเลิกจ้างไม่เป็นเหตุให้การเลิกจ้างดังกล่าวเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม" รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างจำเลย ปัจจุบันตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปได้รับค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท ค่าครองชีพเดือนละ 150 บาทค่าน้ำมันรถยนต์เหมาจ่ายเดือนละ 3,990 บาท เงินส่วนแบ่งจากการขายตามจำนวนคำสั่งซื้อรถยนต์ในเขตกรุงเทพมหานครต่อเดือน ค่ารักษาระดับการขายคิดตามจำนวนรถต่อทุก 3 เดือน เงินส่วนแบ่งจากยอดขายทุก1 เดือน 6 เดือน และ 1 ปี เงินส่วนแบ่งจากยอดขายรถยนต์ต่อทุกเดือนต่อมาประมาณเดือนกันยายน 2533 จำเลยกระทำผิดสัญญาและเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างด้วยการลดงาน ลดอำนาจหน้าที่ของโจทก์และตั้งบุคคลอื่นมาเป็นผู้จัดการฝ่ายขายปลีกด้วยค่าจ้างต่ำกว่าที่จ่ายให้โจทก์ย้ายพนักงานใต้บังคับบัญชาของโจทก์ เป็นเหตุให้โจทก์เสียหายขาดรายได้ไปเดือนละ 300,000 บาท เป็นระยะเวลา 4 เดือน 15 วันคิดเป็นเงิน 1,350,000 บาท และจำเลยยังค้างเงินค่าตอบแทนโจทก์อยู่ 144,500 บาท โจทก์ทวงถามจำเลยแล้วจำเลยไม่ชำระ ต่อมาวันที่9 เมษายน 2534 จำเลยเลิกจ้างโจทก์ โดยโจทก์มิได้กระทำความผิดและมิได้บอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์ทราบเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมต่อโจทก์ โจทก์เสียหายไม่มีงานทำ โจทก์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยปีละ4,249,680 บาท โจทก์ขอคิดเพียง 2 ปี เป็นเงิน 8,499,360 บาทโจทก์มีสิทธิได้รับเงินค่าชดเชยตามกฎหมายเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย180 วัน คิดเป็นเงิน 2,124,840 บาท โจทก์มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 1 เดือน เป็นเงิน 354,140 บาท และโจทก์มีสิทธิได้รับค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี 28 วันทำงานคิดเป็นเงิน 330,530 บาท รวมกับค่าจ้างค้างจ่ายและเงินเพิ่มกรณีจงใจผิดนัดชำระค่าจ้างแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 13,236,870 บาทขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 13,236,870 บาท กับให้จำเลยชำระเงินเพิ่มอัตราร้อยละสิบห้าต่อปี ทุก ๆ 7 วัน จากต้นเงินดังกล่าวนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เคยเป็นลูกจ้างจำเลย นับถึงปัจจุบันเป็นเวลา 11 ปีเศษ ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายคือเงินเดือน 50,000บาท กับค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท ส่วนค่าน้ำมันเดือนละ 3,990 บาทมิใช่ค่าจ้าง ส่วนเงินค่ารักษาระดับการขายและเงินส่วนแบ่งจากการขายเป็นเงินรางวัลพิเศษ มิใช่อัตราแน่นอนขึ้นอยู่กับภาวะการตลาดและปัจจัยอื่น จึงไม่ใช่ค่าจ้าง จำเลยไม่เคยเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างหรือกระทำผิดสัญญาจ้าง โจทก์ไม่ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ขาดงานบ่อยครั้งทำให้จำเลยเสียหาย จำเลยเลิกจ้างโจทก์เหตุเพราะระหว่างที่โจทก์ปฏิบัติงานเป็นผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป โจทก์ได้ทุจริตปลอมแปลงเอกสารสำคัญเพื่อประโยชน์ส่วนตัว ทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย ส่วนเงินจำนวน 1,494,500 บาทนั้นโจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเพราะโจทก์พ้นจากหน้าที่ ผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป และโจทก์มีเงินรางวัลพิเศษสำหรับตำแหน่งใหม่อยู่แล้วโจทก์ถูกเลิกจ้างเพราะมีความผิด ดังนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ส่วนค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนต้องคำนวณจากค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า พยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักน้อยไม่พอฟังว่าโจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย โจทก์ไม่ได้ละทิ้งงาน การเลิกจ้างนั้นจึงไม่เป็นธรรมแก่โจทก์ โจทก์ได้รับความเสียหายจำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์รวมทั้งค่าเสียหาย โจทก์ทำงานกับจำเลยมาเป็นเวลา 11 ปี 5 เดือน เห็นสมควรกำหนดค่าเสียหายในส่วนนี้ให้โจทก์ 600,000 บาท ส่วนเงินค่าส่วนแบ่งจากการขายที่โจทก์ฟ้องเป็นเงินที่โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปเมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับ พิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 996,950 บาทแก่โจทก์ คำขออื่นของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์จำเลย ดังต่อไปนี้ข้อ 1. ศาลแรงงานกลางกำหนดค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์ถูกต้องหรือไม่ ปัญหาข้อนี้ โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 4. ว่า อัตราค่าจ้างสุดท้ายที่ใช้เป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยแก่โจทก์ ควรคำนวณจากค่าจ้างของโจทก์เดือนละ 350,150 บาทคิดเป็นเงิน 2,100,900 บาท และสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า1 งวด เป็นเงิน 350,150 บาท เพราะเดิมโจทก์มีตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป มีค่าจ้างเดือนละ 50,150 บาท พร้อมเงินส่วนแบ่งจากการขาย ขณะนั้นเป็นเงินเดือนละ 300,000 บาท จำเลยย้ายโจทก์ไปอยู่ตำแหน่งอื่นเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2533 ตามเอกสารหมาย จ.7เป็นผลให้สิทธิประโยชน์ของโจทก์ขาดหายไปเดือนละ 300,000 บาทเห็นว่า การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 นั้น ให้ถือค่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายของลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างเป็นฐานในการคำนวณส่วนการคำนวณสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 582 ก็ต้องถือตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรจะได้รับในระยะเวลาที่นายจ้างเลิกสัญญาจ้างนั้น ซึ่งค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ ในขณะที่ถูกเลิกจ้างและสินจ้างที่โจทก์ควรจะได้รับในระยะเวลาที่จำเลยบอกเลิกสัญญาจ้างตามที่ศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงมาคือ เงินเดือนเดือนละ 50,000 บาท และค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท รวมเดือนละ50,150 บาท เท่านั้น โจทก์มิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายอีกเดือนละ 300,000 บาท แต่อย่างใด เพราะโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปอันจะมีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายนั้นมาตั้งแต่วันที่ 21 กันยายน 2533 แล้ว ดังนั้น ที่ศาลแรงงานกลางถือเอาอัตราค่าจ้างประจำเดือนสุดท้ายที่โจทก์ได้รับเดือนละ 50,150บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์นั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นข้อ 2. จำเลยจะต้องเสียเงินเพิ่มอัตราร้อยละ 15 ต่อปีทุก 7 วันในเงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาท แก่โจทก์หรือไม่ ปัญหาข้อนี้โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 5. ว่า เงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาทเป็นส่วนหนึ่งของเงินส่วนแบ่งจากการขายรถยนต์วอลโว่ที่โจทก์จะพึงได้ตามหลักเกณฑ์ในเอกสารหมาย จ.29 และ จ.30 เห็นว่าศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยไม่ได้ค้างชำระเงินจำนวน 144,500 บาทซึ่งเป็นเงินส่วนแบ่งจากการขายแก่โจทก์ และเงินจำนวนนี้โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป เมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่นโจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายจำนวนนี้ ถือไม่ได้ว่าจำเลยค้างชำระโจทก์ โจทก์จึงไม่มีสิทธิคิดเงินเพิ่มจากจำเลย โจทก์อุทธรณ์โต้เถียงข้อเท็จจริงว่า จำเลยยังค้างชำระเงินจำนวนนี้และต้องเสียเงินเพิ่มแก่โจทก์จึงเป็นการโต้เถียงในปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ข้อ 3. จำเลยจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ขึ้นต่อสู้โจทก์ได้หรือไม่ ปัญหาข้อนี้ จำเลยอุทธรณ์ในข้อ 12.2 ว่า การที่จำเลยนำสืบว่า โจทก์ทุจริตปลอมแปลงเอกสารกรณีนายสุชาติเปลี่ยนรถและยักยอกเงินของจำเลยจำนวน 40,000 บาท มิใช่ข้อต่อสู้ที่นอกเหนือจากคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ศาลฎีกาได้ตรวจคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมายจ.4 แล้ว มีข้อความว่า "ด้วยปรากฏจากการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงที่บริษัทฯ ได้แต่งตั้งขึ้นว่า ในระหว่างที่ท่านทำงานในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทฯ นั้น ท่านได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริตและปลอมแปลงเอกสารบางอย่างเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวทำให้บริษัทฯ ต้องเสียประโยชน์อันพึงได้และได้รับความเสียหาย นอกจากนี้ยังปรากฏว่าท่านได้ปฏิบัติตน เป็นปัญหากับเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชาจนเป็นเหตุให้บริษัทฯ ต้องโยกย้ายตำแหน่งของท่านเพื่อความเหมาะสม แต่ท่านไม่เพียงแต่พยายามปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้งใหม่นั้นให้ดีกลับแสดงพฤติการณ์ดื้อแพ่งต่อคำสั่งของผู้บังคับบัญชาแสดงกิริยาข่มขู่และกล่าวคำอาฆาตผู้บังคับบัญชา ละทิ้งการงานและยุยงส่งเสริมพนักงานของบริษัทฯ ให้เกลียดชัดบริษัทฯ และทำการอื่น ๆ ที่ไม่เหมาะสมกับการเป็นพนักงานของบริษัทฯ อีกหลายประการด้วยเหตุนี้ บริษัทฯ จึงมีความจำเป็นต้องเลิกจ้างมีผลตั้งแต่วันที่9 เมษายน 2534 เป็นต้นไป ทั้งนี้ ท่านมีสิทธิได้รับเงินเดือนสำหรับเดือนเมษายน 2534 ทั้งเตือนขอให้ท่านติดต่อรับได้ทีฝ่ายการเงินของบริษัทฯ..." ดังนี้ จะเห็นได้ว่าจำเลยมิได้ยกเอาเหตุที่โจทก์ยักยอกเงินจำนวน 40,000 บาท ของจำเลยขึ้นอ้างแต่อย่างใดเมื่อศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า พยานหลักฐานของจำเลยไม่พอฟังว่า โจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย ข้อต่อสู้ของจำเลยที่ว่าโจทก์ยักยอกเงินของจำเลยไป 40,000บาท จึงเป็นเหตุหรือข้ออ้างที่อยู่นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างของจำเลยดังกล่าว อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536นาย สุรศักดิ์ วสุธาลัยนันท์โจทก์บริษัท สวีเดน มอเตอร์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 582 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46, ข้อ 47 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 54การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานฯ ให้ถือเอาอัตราค่าจ้างสุดท้ายเป็นฐานในการคำนวณ ส่วนสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 582 ต้องถือเอาตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรได้รับการเลิกจ้าง เมื่อโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายตั้งแต่วันที่23 กันยายน 2533 ต่อมาวันที่ 9 เมษายน 2534 จึงถูกเลิกจ้างโจทก์จึงไม่มีสิทธินำเงินส่วนแบ่งการขายจำนวนเดือนละ 300,000 บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า เมื่อศาลแรงงานฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยไม่ได้ค้างชำระค่าส่วนแบ่งการขายเพราะโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์ก็ไม่มีสิทธิได้การที่โจทก์อุทธรณ์ว่าโจทก์ยังมีสิทธิได้เป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงไม่ชอบด้วย พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 54 จำเลยไม่เคยยกเหตุที่โจทก์ยักยอกเงิน 40,000 บาท ของจำเลยในคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ จึงไม่มีเหตุดังกล่าวที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้คดีของโจทก์ว่าจำเลยมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด โจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างจำเลย ปัจจุบันตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปได้รับค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท ค่าครองชีพเดือนละ 150 บาทค่าน้ำมันรถยนต์เหมาจ่ายเดือนละ 3,990 บาท เงินส่วนแบ่งจากการขายตามจำนวนคำสั่งซื้อรถยนต์ในเขตกรุงเทพมหานครต่อเดือน ค่ารักษาระดับการขายคิดตามจำนวนรถต่อทุก 3 เดือน เงินส่วนแบ่งจากยอดขายทุก1 เดือน 6 เดือน และ 1 ปี เงินส่วนแบ่งจากยอดขายรถยนต์ต่อทุกเดือนต่อมาประมาณเดือนกันยายน 2533 จำเลยกระทำผิดสัญญาและเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างด้วยการลดงาน ลดอำนาจหน้าที่ของโจทก์และตั้งบุคคลอื่นมาเป็นผู้จัดการฝ่ายขายปลีกด้วยค่าจ้างต่ำกว่าที่จ่ายให้โจทก์ย้ายพนักงานใต้บังคับบัญชาของโจทก์ เป็นเหตุให้โจทก์เสียหายขาดรายได้ไปเดือนละ 300,000 บาท เป็นระยะเวลา 4 เดือน 15 วันคิดเป็นเงิน 1,350,000 บาท และจำเลยยังค้างเงินค่าตอบแทนโจทก์อยู่ 144,500 บาท โจทก์ทวงถามจำเลยแล้วจำเลยไม่ชำระ ต่อมาวันที่9 เมษายน 2534 จำเลยเลิกจ้างโจทก์ โดยโจทก์มิได้กระทำความผิดและมิได้บอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์ทราบเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมต่อโจทก์ โจทก์เสียหายไม่มีงานทำ โจทก์ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยปีละ4,249,680 บาท โจทก์ขอคิดเพียง 2 ปี เป็นเงิน 8,499,360 บาทโจทก์มีสิทธิได้รับเงินค่าชดเชยตามกฎหมายเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย180 วัน คิดเป็นเงิน 2,124,840 บาท โจทก์มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 1 เดือน เป็นเงิน 354,140 บาท และโจทก์มีสิทธิได้รับค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี 28 วันทำงานคิดเป็นเงิน 330,530 บาท รวมกับค่าจ้างค้างจ่ายและเงินเพิ่มกรณีจงใจผิดนัดชำระค่าจ้างแล้วเป็นเงินทั้งสิ้น 13,236,870 บาทขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 13,236,870 บาท กับให้จำเลยชำระเงินเพิ่มอัตราร้อยละสิบห้าต่อปี ทุก ๆ 7 วัน จากต้นเงินดังกล่าวนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์เคยเป็นลูกจ้างจำเลย นับถึงปัจจุบันเป็นเวลา 11 ปีเศษ ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายคือเงินเดือน 50,000บาท กับค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท ส่วนค่าน้ำมันเดือนละ 3,990 บาทมิใช่ค่าจ้าง ส่วนเงินค่ารักษาระดับการขายและเงินส่วนแบ่งจากการขายเป็นเงินรางวัลพิเศษ มิใช่อัตราแน่นอนขึ้นอยู่กับภาวะการตลาดและปัจจัยอื่น จึงไม่ใช่ค่าจ้าง จำเลยไม่เคยเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างหรือกระทำผิดสัญญาจ้าง โจทก์ไม่ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ขาดงานบ่อยครั้งทำให้จำเลยเสียหาย จำเลยเลิกจ้างโจทก์เหตุเพราะระหว่างที่โจทก์ปฏิบัติงานเป็นผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป โจทก์ได้ทุจริตปลอมแปลงเอกสารสำคัญเพื่อประโยชน์ส่วนตัว ทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย ส่วนเงินจำนวน 1,494,500 บาทนั้นโจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเพราะโจทก์พ้นจากหน้าที่ ผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป และโจทก์มีเงินรางวัลพิเศษสำหรับตำแหน่งใหม่อยู่แล้วโจทก์ถูกเลิกจ้างเพราะมีความผิด ดังนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ส่วนค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนต้องคำนวณจากค่าจ้างเดือนละ 50,000 บาท โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า พยานหลักฐานของจำเลยมีน้ำหนักน้อยไม่พอฟังว่าโจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย โจทก์ไม่ได้ละทิ้งงาน การเลิกจ้างนั้นจึงไม่เป็นธรรมแก่โจทก์ โจทก์ได้รับความเสียหายจำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์รวมทั้งค่าเสียหาย โจทก์ทำงานกับจำเลยมาเป็นเวลา 11 ปี 5 เดือน เห็นสมควรกำหนดค่าเสียหายในส่วนนี้ให้โจทก์ 600,000 บาท ส่วนเงินค่าส่วนแบ่งจากการขายที่โจทก์ฟ้องเป็นเงินที่โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปเมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่น โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับ พิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 996,950 บาทแก่โจทก์ คำขออื่นของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์จำเลย ดังต่อไปนี้ข้อ 1. ศาลแรงงานกลางกำหนดค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์ถูกต้องหรือไม่ ปัญหาข้อนี้ โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 4. ว่า อัตราค่าจ้างสุดท้ายที่ใช้เป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยแก่โจทก์ ควรคำนวณจากค่าจ้างของโจทก์เดือนละ 350,150 บาทคิดเป็นเงิน 2,100,900 บาท และสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า1 งวด เป็นเงิน 350,150 บาท เพราะเดิมโจทก์มีตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป มีค่าจ้างเดือนละ 50,150 บาท พร้อมเงินส่วนแบ่งจากการขาย ขณะนั้นเป็นเงินเดือนละ 300,000 บาท จำเลยย้ายโจทก์ไปอยู่ตำแหน่งอื่นเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2533 ตามเอกสารหมาย จ.7เป็นผลให้สิทธิประโยชน์ของโจทก์ขาดหายไปเดือนละ 300,000 บาทเห็นว่า การคำนวณค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 นั้น ให้ถือค่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายของลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างเป็นฐานในการคำนวณส่วนการคำนวณสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 582 ก็ต้องถือตามจำนวนสินจ้างที่ลูกจ้างควรจะได้รับในระยะเวลาที่นายจ้างเลิกสัญญาจ้างนั้น ซึ่งค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ ในขณะที่ถูกเลิกจ้างและสินจ้างที่โจทก์ควรจะได้รับในระยะเวลาที่จำเลยบอกเลิกสัญญาจ้างตามที่ศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงมาคือ เงินเดือนเดือนละ 50,000 บาท และค่าครองชีพเดือนละ 150 บาท รวมเดือนละ50,150 บาท เท่านั้น โจทก์มิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายอีกเดือนละ 300,000 บาท แต่อย่างใด เพราะโจทก์มิได้ดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไปอันจะมีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายนั้นมาตั้งแต่วันที่ 21 กันยายน 2533 แล้ว ดังนั้น ที่ศาลแรงงานกลางถือเอาอัตราค่าจ้างประจำเดือนสุดท้ายที่โจทก์ได้รับเดือนละ 50,150บาท มาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าให้แก่โจทก์นั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นข้อ 2. จำเลยจะต้องเสียเงินเพิ่มอัตราร้อยละ 15 ต่อปีทุก 7 วันในเงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาท แก่โจทก์หรือไม่ ปัญหาข้อนี้โจทก์อุทธรณ์ในข้อ 5. ว่า เงินค้างชำระจำนวน 144,500 บาทเป็นส่วนหนึ่งของเงินส่วนแบ่งจากการขายรถยนต์วอลโว่ที่โจทก์จะพึงได้ตามหลักเกณฑ์ในเอกสารหมาย จ.29 และ จ.30 เห็นว่าศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยไม่ได้ค้างชำระเงินจำนวน 144,500 บาทซึ่งเป็นเงินส่วนแบ่งจากการขายแก่โจทก์ และเงินจำนวนนี้โจทก์เรียกร้องโดยคำนวณเอาจากอัตราเดิมที่โจทก์เคยได้รับขณะดำรงตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายทั่วไป เมื่อตำแหน่งนี้ถูกยุบเลิกไปและโจทก์ไปดำรงตำแหน่งอื่นโจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งจากการขายจำนวนนี้ ถือไม่ได้ว่าจำเลยค้างชำระโจทก์ โจทก์จึงไม่มีสิทธิคิดเงินเพิ่มจากจำเลย โจทก์อุทธรณ์โต้เถียงข้อเท็จจริงว่า จำเลยยังค้างชำระเงินจำนวนนี้และต้องเสียเงินเพิ่มแก่โจทก์จึงเป็นการโต้เถียงในปัญหาข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ข้อ 3. จำเลยจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ขึ้นต่อสู้โจทก์ได้หรือไม่ ปัญหาข้อนี้ จำเลยอุทธรณ์ในข้อ 12.2 ว่า การที่จำเลยนำสืบว่า โจทก์ทุจริตปลอมแปลงเอกสารกรณีนายสุชาติเปลี่ยนรถและยักยอกเงินของจำเลยจำนวน 40,000 บาท มิใช่ข้อต่อสู้ที่นอกเหนือจากคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมาย จ.4 ศาลฎีกาได้ตรวจคำสั่งเลิกจ้างตามเอกสารหมายจ.4 แล้ว มีข้อความว่า "ด้วยปรากฏจากการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงที่บริษัทฯ ได้แต่งตั้งขึ้นว่า ในระหว่างที่ท่านทำงานในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายของบริษัทฯ นั้น ท่านได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริตและปลอมแปลงเอกสารบางอย่างเกี่ยวกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวทำให้บริษัทฯ ต้องเสียประโยชน์อันพึงได้และได้รับความเสียหาย นอกจากนี้ยังปรากฏว่าท่านได้ปฏิบัติตน เป็นปัญหากับเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชาจนเป็นเหตุให้บริษัทฯ ต้องโยกย้ายตำแหน่งของท่านเพื่อความเหมาะสม แต่ท่านไม่เพียงแต่พยายามปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้งใหม่นั้นให้ดีกลับแสดงพฤติการณ์ดื้อแพ่งต่อคำสั่งของผู้บังคับบัญชาแสดงกิริยาข่มขู่และกล่าวคำอาฆาตผู้บังคับบัญชา ละทิ้งการงานและยุยงส่งเสริมพนักงานของบริษัทฯ ให้เกลียดชัดบริษัทฯ และทำการอื่น ๆ ที่ไม่เหมาะสมกับการเป็นพนักงานของบริษัทฯ อีกหลายประการด้วยเหตุนี้ บริษัทฯ จึงมีความจำเป็นต้องเลิกจ้างมีผลตั้งแต่วันที่9 เมษายน 2534 เป็นต้นไป ทั้งนี้ ท่านมีสิทธิได้รับเงินเดือนสำหรับเดือนเมษายน 2534 ทั้งเตือนขอให้ท่านติดต่อรับได้ทีฝ่ายการเงินของบริษัทฯ..." ดังนี้ จะเห็นได้ว่าจำเลยมิได้ยกเอาเหตุที่โจทก์ยักยอกเงินจำนวน 40,000 บาท ของจำเลยขึ้นอ้างแต่อย่างใดเมื่อศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า พยานหลักฐานของจำเลยไม่พอฟังว่า โจทก์ได้ใช้วิธีการอันไม่สุจริต ปลอมแปลงเอกสารกับการจองซื้อรถยนต์วอลโว่เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ส่วนตัวและทำให้จำเลยเสียหาย ข้อต่อสู้ของจำเลยที่ว่าโจทก์ยักยอกเงินของจำเลยไป 40,000บาท จึงเป็นเหตุหรือข้ออ้างที่อยู่นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างของจำเลยดังกล่าว อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน(เทพฤทธิ์ ศิลปานนท์-สมมาตร พรหมานุกูล-สุชาติ สุขสุมิตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. เรื่องเหตุแห่งการเลิกจ้าง นี้ ได้ระบุไว้ในกฎหมายหลายฉบับคือ 1.1 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 6 เรื่องจ้างแรงงาน 4 กรณี คือ 1.1.1 เลิกจ้างเนื่องจากลูกจ้างให้บุคคลภายนอกทำงานแทนลูกจ้างโดยนายจ้างไม่ยินยอม ตามมาตรา 577 1.1.2 เลิกจ้างเนื่องจากลูกจ้างไร้ฝีมือ ตามมาตรา 578 1.1.3 เลิกจ้างเนื่องจากลูกจ้างขาดงานเป็นเวลานานและไม่มีเหตุอันสมควร ตามมาตรา 579 1.1.4 เลิกจ้างเนื่องจาก ขัดคำสั่ง ไม่นำพาต่อคำสั่งเป็นอาจิณละทิ้งงานกระทำผิดร้ายแรง ทำการไม่สมควรแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต ตามมาตรา 583 1.2 พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 25182 กรณี 1.2.1 เลิกจ้างเนื่องจากเหตุต่าง ๆ ตามมาตรา 31(1)-(4) 1.2.2 เลิกจ้างเนื่องจากเหตุต่าง ๆ ตามมาตรา 123(1)-(5) 1.3 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานลงวันที่ 16 เมษายน 25152 กรณี 1.3.1 เลิกจ้างลูกจ้างซึ่งทำงานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราว เป็นการจร เป็นไปตามฤดูกาล หรือเป็นงานตามโครงการ ซึ่งได้จ้างไว้มีกำหนดเวลาแน่นอน ตามข้อ 46 วรรคท้าย 1.3.2 เลิกจ้างเนื่องจากเหตุต่าง ๆ ตามข้อ 47(1)-(6) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ระบุเหตุเลิกจ้างให้นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ผิดสัญญาจ้างแรงงานหรือไม่ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าพระราชบัญญัติ ญญัติแรงงานสัมพันธ์ฯ ระบุเหตุต่าง ๆ ให้นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ถือว่า เป็นการเลิกจ้างอันเป็นการกระทำอันไม่เป็นธรรม ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานฯ ระบุเหตุต่าง ๆ ให้นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย แต่กฎหมายฉบับต่าง ๆ ดังกล่าว มิได้มีบทบัญญัติบังคับไว้ว่าเมื่อนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง นายจ้างจะต้องระบุเหตุแห่งการเลิกจ้างในตอนเลิกจ้าง ฉะนั้นนายจ้างจึงเลิกจ้างโดยระบุเหตุแห่งการเลิกจ้างหรือไม่ก็ได้ ซึ่งในทางปฏิบัตินั้น นายจ้างมักจะระบุเหตุเลิกจ้างไว้ 2. แม้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 6 เรื่องการจ้างแรงงาน มาตรา 582 จะให้สิทธิแก่คู่สัญญาคือนายจ้างและลูกจ้างบอกเลิกสัญญาเมื่อใดก็ได้ ไม่ว่าจะมีเหตุแห่งการเลิกสัญญาหรือไม่ก็ตาม แต่การเลิกจ้างซึ่งเป็นการเลิกสัญญาอย่างหนึ่งนั้นจะต้องมีเหตุแห่งการเลิกจ้าง และเหตุนั้นต้องถึงขนาดสมควรที่จะเลิกจ้างได้ มิฉะนั้นจะกลายเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมตามพระราชบัญญัติ จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522มาตรา 49 ศาลอาจพิพากษาให้นายจ้างรับลูกจ้างกลับเข้าทำงานและกำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าเสียหายให้แก่ลูกจ้างก็ได้ 3. เหตุเลิกจ้างที่นายจ้างจะยกขึ้นอ้างเพื่อเลิกจ้างลูกจ้างนั้นต้องเป็นเหตุในปัจจุบัน กล่าวคือต้องเป็นการกระทำผิดของลูกจ้างในขณะเลิกจ้าง นายจ้างจะอ้างความผิดเก่า ๆ ของลูกจ้างที่ระงับไปแล้วมาลงโทษอีกไม่ได้ ความผิดเก่าที่ระงับไปแล้วคือ ความผิดที่นายจ้างได้ให้อภัยแก่ลูกจ้างแล้ว ทั้งนี้ต้องดูพฤติการณ์ที่นายจ้างแสดงออกเป็นราย ๆไปว่า นายจ้างได้ให้อภัยแล้วหรือไม่หรือนายจ้างเคยลงโทษอย่างใดอย่างหนึ่งสำหรับความผิดเก่าไปแล้ว ย่อมถือว่าความผิดเก่านั้นระงับไปแล้วจะยกขึ้นมาใช้ลงโทษลูกจ้างอีกไม่ได้ ส่วนความผิดเก่าที่ยังไม่ระงับนั้น นายจ้างย่อมหยิบยกขึ้นมาลงโทษเมื่อใดก็ได้ แต่ก็ต้องไม่เนิ่นนานเกินสมควร มิฉะนั้นจะทำให้เข้าใจได้ว่านายจ้างไม่ติดใจลงโทษสำหรับความผิดนั้น เท่ากับนายจ้างให้อภัยสำหรับความผิดนั้นก็เป็นได้ เรื่องเหตุเลิกจ้างต้องเป็นเหตุในปัจจุบันนั้น มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3156-3157/2528 วินิจฉัยว่า "การเลิกจ้างที่นายจ้างจะต้องจ่ายค่าชดเชยหรือไม่นั้น จะต้องพิจารณาถึงสาเหตุแห่งการเลิกจ้างในขณะเลิกจ้างเป็นสำคัญ กรณีของโจทก์ทั้งสองนี้เหตุแห่งการเลิกจ้างจำเลยอ้างตามหนังสือเลิกจ้างว่าโจทก์ทั้งสองได้รับการภาคทัณฑ์ครบ 3 ครั้งใน 1 ปี ไม่ได้อ้างเหตุว่า โจทก์ทั้งสองฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานเป็นกรณีที่ร้ายแรง และไม่ได้อ้างเหตุว่าโจทก์ทั้งสองฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานและจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้วฉะนั้นข้อที่จำเลยอ้างว่า โจทก์ทั้งสองฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานเป็นกรณีร้ายแรง และฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน และจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว จึงไม่เป็นเหตุแห่งการเลิกจ้างในขณะที่เลิกจ้างที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ 4. กรณีที่นายจ้างไม่ได้ระบุเหตุเลิกจ้างในคำสั่งเลิกจ้างนายจ้างย่อมยกเหตุใด ๆ ที่ลูกจ้างกระทำผิดในขณะเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ ซึ่งเรื่องนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่2217-2218/2534 วินิจฉัยว่า "เมื่อโจทก์กระทำผิดข้อบังคับของจำเลยในกรณีที่ร้ายแรงตามที่ศาลแรงงานกลางยกขึ้นวินิจฉัย ก็เป็นเหตุหนึ่งที่จำเลยจะถือเป็นเหตุให้โจทก์ออกจากงานได้ ไม่ใช่จะมีเฉพาะเหตุตามที่โจทก์กล่าวอ้าง ทั้งกรณีของโจทก์ต้องด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(3) ดังนี้ ไม่ถือว่าเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม" 5. กรณีที่นายจ้างระบุเหตุแห่งการเลิกจ้างไว้ในคำสั่งเลิกจ้าง 5.1 กรณีที่ระบุไว้เฉพาะ นายจ้างจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างขึ้นต่อสู้ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่654/2536 นี้ ได้วินิจฉัยว่า "จำเลยไม่เคยยกเหตุที่โจทก์ยักยอกเงิน40,000 บาท ของจำเลยในคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ จึงไม่มีเหตุดังกล่าวที่จำเลยจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ของโจทก์ว่าจำเลยมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์" และเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยเป็นบรรทัดฐานไว้หลายเรื่องว่า นายจ้างจะยกเหตุเลิกจ้างอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างขึ้นต่อสู้ไม่ได้ คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3431/2524 วินิจฉัยว่า "เมื่อหนังสือเลิกจ้างไม่ได้อ้างว่ากระทำผิดเพราะเบียดบังทุจริตด้วย ฉะนั้นข้ออ้างของนายจ้างที่ว่า ลูกจ้างได้เบียดบังค่าธรรมเนียมเป็นการทุจริต จึงไม่เป็นเหตุของการเลิกจ้างในขณะที่เลิกจ้าง" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3078/2528 วินิจฉัยว่า "จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยทำเป็นหนังสือและระบุเหตุเลิกจ้างไว้ชัดแจ้ง แสดงว่าจำเลยประสงค์จะถือเอาเฉพาะเหตุนั้นเป็นข้ออ้างในการเลิกจ้างเท่านั้น หาได้ถือเอาเหตุอื่นด้วยไม่ ดังนั้น เมื่อหนังสือเลิกจ้างมิได้ระบุเหตุเลิกจ้างว่าจำเลยเลิกจ้างเพราะโจทก์จงใจทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย เมื่อจำเลยถูกโจทก์ฟ้อง จำเลยจะยกเหตุเลิกจ้างดังกล่าวนอกเหนือจากหนังสือเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในชั้นศาลหาได้ไม่ แม้จำเลยให้การต่อสู้เรื่องดังกล่าวในคำให้การ ศาลก็ไม่วินิจฉัย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3626/2530 วินิจฉัยว่า "การพิจารณาถึงเหตุเลิกจ้างนั้นจะพิจารณาเฉพาะเหตุที่ปรากฏในคำสั่งเลิกจ้างเท่านั้นนายจ้างยกข้อที่อยู่นอกเหนือคำสั่งเลิกจ้างและนอกเหนือคำให้การขึ้นฎีกานั้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6462/2534 วินิจฉัยว่า "จำเลยเลิกจ้างลูกจ้างโดยทำเป็นหนังสือและระบุเหตุเลิกจ้างไว้ชัดแจ้งเมื่อจำเลยถูกลูกจ้างฟ้องร้องต่อศาล จำเลยจะยกเอาเหตุเลิกจ้างอื่นนอกเหนือจากหนังสือเลิกจ้างเป็นข้อต่อสู้หาได้ไม่ เมื่อเหตุเลิกจ้างตามหนังสือเลิกจ้างไม่ต้องด้วยข้อ 47 แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583จำเลยจึงต้องจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" 5.2 กรณีที่ระบุเหตุเลิกจ้างไว้กว้าง ๆ กรณีที่นายจ้างระบุเหตุเลิกจ้างไว้กว้าง ๆ ซึ่งครอบคลุมถึงเหตุหลายเหตุ นายจ้างมีสิทธิยกเอาเหตุใดเหตุหนึ่งที่กล่าวครอบคลุมไว้นั้นขึ้นต่อสู้ได้ โดยมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3886/2528 วินิจฉัยว่า "ครั้งแรกจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยอ้างว่าบกพร่องต่อหน้าที่ และไม่จ่ายค่าชดเชยกับสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า เมื่อโจทก์ฟ้องศาลแล้วจำเลยได้ออกคำสั่งใหม่ว่า โจทก์ทุจริตต่อหน้าที่และจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย คำสั่งเลิกจ้างครั้งแรกกับคำสั่งครั้งหลังเป็นเรื่องเดียวกัน จำเลยจึงอ้างเหตุเลิกจ้างขึ้นต่อสู้ได้ศาลแรงงานกลางพิพากษาไม่รับคำให้การต่อสู้ของจำเลยจึงเป็นการไม่ชอบ" ข้อสังเกต นายจ้างใช้คำกว้าง ๆ ว่า "บกพร่องต่อหน้าที่" ซึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เป็นเรื่องเดียวกับ "ทุจริตต่อหน้าที่และจงใจทำให้นายจ้างเสียหาย" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4766/2528 วินิจฉัยว่า "จำเลยเลิกจ้างโจทก์อ้างเหตุเลิกจ้างว่า ประพฤติตนไม่เหมาะสมต่อการเป็นพนักงานที่ดีของจำเลย เมื่อจำเลยถูกฟ้องจำเลยให้การว่าเลิกจ้างเพราะโจทก์มาทำงานสาย ซึ่งจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ดังนี้เห็นได้ชัดว่า การที่โจทก์ไปทำงานสายนั้น ย่อมเป็นการประพฤติตนไม่เหมาะสมอย่างหนึ่งในการเป็นพนักงานของจำเลย จำเลยจึงมีสิทธิยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ ศาลแรงงานกลางไม่รับวินิจฉัยคำให้การจำเลยจึงเป็นการไม่ชอบ" ข้อสังเกต นายจ้างใช้คำกว้าง ๆ ว่า "ประพฤติตนไม่เหมาะสมต่อการเป็นพนักงานที่ดีของจำเลย" ซึ่งศาลฎีกาเห็นว่า การมาทำงานสายก็เป็นการประพฤติตนไม่เหมาะสมอย่างหนึ่งในการเป็นพนักงานของจำเลย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536 นี้ แม้จำเลย (นายจ้าง)จะระบุเหตุเลิกจ้างเฉพาะต่าง ๆ ไว้หลายเหตุ และยังระบุเหตุกว้าง ๆไว้ด้วยว่า "ทำการอื่น ๆ ที่ไม่เหมาะสมกับการเป็นพนักงานของบริษัทหลายประการ" แต่ศาลฎีกาก็วินิจฉัยว่าเป็นเหตุหรือข้ออ้างที่อยู่นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้างดังกล่าว จำเลยยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไม่ได้ ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 654/2536 นี้ น่าจะกลับหลักคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3886/2528 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4766/2528 แล้ว 5.3 กรณีที่ระบุเหตุเลิกจ้างไว้กว้าง ๆ ในคำสั่งเลิกจ้างแต่ตอนถูกฟ้อง นายจ้างก็ต้องให้การถึงเหตุแห่งการเลิกจ้างไว้โดยชัดแจ้ง มิฉะนั้นจะกลายเป็นคำให้การที่ไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3262/2533 วินิจฉัยว่า "คำให้การของจำเลยที่ให้การถึงเหตุแห่งการเลิกจ้างว่า "การปฏิบัติหน้าที่ของโจทก์ได้ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับการทำงานและจงใจขัดคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างมาโดยตลอด" นั้น มิได้อ้างเหตุแห่งการปฏิเสธว่า โจทก์ฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับและจงใจขัดคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายในเรื่องใดและเมื่อใด การที่ศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์ไม่ออกปฏิบัติงานตามกำหนดการเดินทางออกต่างจังหวัดที่จำเลยกำหนดและโจทก์ก็ทำยอดขายไม่ได้ตามที่ตกลงไว้กับจำเลย จึงเป็นการฟังข้อเท็จจริงที่มิได้ปรากฏในคำให้การ เมื่อศาลแรงงานกลางฟังข้อเท็จจริงดังกล่าวมาเป็นเหตุแห่งการเลิกจ้าง แล้ววินิจฉัยว่าไม่เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม จึงวินิจฉัยนอกประเด็น และเมื่อเหตุแห่งการเลิกจ้างที่ศาลแรงงานกลางยกขึ้นวินิจฉัยไม่อาจนำมาเป็นเหตุแห่งการเลิกจ้างได้ การที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์จึงเป็นการเลิกจ้างที่ไม่มีเหตุจะอ้างตามกฎหมายและเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม 6. เหตุแห่งการเลิกจ้างที่ไม่ได้ระบุไว้ในคำสั่งเลิกจ้าง อ้างเป็นข้อต่อสู้เพื่อปฏิเสธไม่จ่ายค่าชดเชยไม่ได้ แต่ยกขึ้นอ้างเป็นข้อต่อสู้ในคดีที่นายจ้างถูกฟ้องว่าเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมได้ โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6462/2534 วินิจฉัยว่า "จำเลยระบุเหตุเลิกจ้างไว้ชัดแจ้งว่า โจทก์มีพฤติการณ์น่าระแวงสงสัยและไม่เป็นที่ไว้วางใจ ฉะนั้นจำเลยจะให้การต่อสู้ว่าโจทก์ลักทรัพย์ของจำเลย ซึ่งเป็นการยกเอาเหตุอื่นนอกเหนือจากหนังสือเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้หาได้ไม่ ส่วนที่โจทก์อุทธรณ์ว่ากรณีเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมนั้น เห็นว่าการกระทำของโจทก์ที่ลักสีของนายจ้างตามที่ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยมา ย่อมเป็นพฤติการณ์ที่น่าระแวงสงสัย และไม่เป็นที่ไว้วางใจ ที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ด้วยเหตุดังกล่าวจึงเป็นการเลิกจ้างที่มีเหตุอันสมควรไม่เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2241/2531 วินิจฉัยว่า "แม้คำสั่งเลิกจ้างโจทก์จะมิได้ระบุความผิดและสาเหตุแห่งการเลิกจ้างไว้ก็มิได้หมายความว่า โจทก์ไม่มีความผิดหรือไม่มีสาเหตุแห่งการเลิกจ้าง เมื่อโจทก์ฟ้องว่าจำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่เป็นธรรมจำเลยก็ชอบที่จะยกเหตุแห่งการเลิกจ้างขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในคำให้การได้ว่าการเลิกจ้างนั้นมาจากสาเหตุใด การที่จำเลยมิได้ระบุความผิดและอ้างระเบียบข้อบังคับไว้ในคำสั่งเลิกจ้างไม่เป็นเหตุให้การเลิกจ้างดังกล่าวเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม" รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์