ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี(ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๓๕[๑] โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี พ.ศ. ๒๕๓๑เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการเสนอร่างกฎหมายของส่วนราชการต่าง ๆ ต่อคณะรัฐมนตรีให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่จะลดขั้นตอนการพิจารณาของทางราชการให้เกิดความสะดวกรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น คณะรัฐมนตรีจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการเสนอเรื่องต่อ คณะรัฐมนตรี (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๓๕ เป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกความในส่วนที่ ๒ ว่าด้วยการเสนอร่างกฎหมาย และให้ใช้ความต่อไปนี้แทนส่วนที่ ๒การเสนอให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือเสนอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมาย ข้อ ๑๖ภายใต้บังคับส่วนที่ ๑ ว่าด้วยการเสนอเรื่องทั่วไป ในการเสนอขอให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือเสนอขอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันเพื่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำและจัดส่งบันทึกวิเคราะห์สรุปและเอกสารประกอบการพิจารณาให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีตามจำนวนที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนดข้อ ๑๖ ทวิบันทึกวิเคราะห์สรุปตามข้อ ๑๖ ต้องมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้ (๑) เหตุผลและความจำเป็นในการเสนอขอให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือเสนอขอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันโดยให้ชี้แจงด้วยว่าเรื่องที่เสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณานั้นส่วนราชการเจ้าของเรื่องได้พิจารณาแล้วเห็นว่า(ก)เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องดำเนินการทางกฎหมายหรือมีกฎหมายรองรับโดยไม่อาจใช้มาตรการทางบริหารเช่น มติคณะรัฐมนตรี แทนได้(ข) เป็นกรณีที่กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันยังครอบคลุมไปไม่ถึงมิใช่เป็นกรณีที่เกิดจากการไม่บังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพ(ค)เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องมีกฎหมายขึ้นใหม่เพื่อรองรับโดยไม่อาจหรือไม่สมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันให้ครอบคลุมไปถึงเรื่องดังกล่าว(๒) ความเกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายโดยส่วนราชการต่าง ๆที่เป็นผู้รักษาการตามกฎหมายอื่นโดยให้ระบุด้วยว่า ได้มีการหารือส่วนราชการต่าง ๆนั้นแล้วหรือไม่ และการใช้กฎหมายที่เสนอมานี้จะส่งเสริม ขัดแย้งหรือซ้ำซ้อนกับการใช้กฎหมายของส่วนราชการอื่นหรือไม่ พร้อมด้วยเหตุผลและหากไม่มีความเกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายโดยส่วนราชการอื่นก็ให้ระบุยืนยันไว้ด้วย(๓) การขอข้อมูลหรือความเห็นจากส่วนราชการหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องหากไม่มีการขอข้อมูลหรือความเห็น ก็ให้ระบุเหตุผลไว้ด้วย(๔) กฎหมายที่เสนอนั้นกำหนดให้มีการขออนุญาตเพื่อทำกิจการอย่างหนึ่งอย่างใดหรือไม่และมีความจำเป็นเพียงใดจะใช้วิธีการกำกับดูแลในภายหลังแทนวิธีการขออนุญาตก่อนกระทำได้หรือไม่กฎหมายดังกล่าวสร้างขั้นตอนหรือมีช่องทางสร้างขั้นตอนขึ้นใหม่หรือไม่และขั้นตอนนั้นมีความจำเป็นเพียงใดจะลดลงอีกได้หรือไม่(๕) ประเด็นปัญหาและแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่ต้องการเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาวินิจฉัยในกรณีที่ยังมีความเห็นแตกต่างกันระหว่างส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ถ้ามีหลายประเด็นให้แยกเป็นข้อๆ(๖) หลักการในประเด็นสำคัญ ๆที่ส่วนราชการเจ้าของเรื่องเห็นว่าควรจะมีอยู่ในร่างกฎหมายดังกล่าวโดยแยกเป็นข้อ ๆข้อ ๑๖ ตรี เอกสารประกอบการพิจารณาตามข้อ๑๖ ที่ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจะต้องจัดทำ ได้แก่เอกสารดังต่อไปนี้(๑) ในกรณีที่เป็นเรื่องที่จะต้องออกเป็นพระราชบัญญัติหรือพระราชกำหนด(ก) ถ้าเป็นการยกร่างขึ้นใหม่ทั้งฉบับให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำร่างกฎหมายที่จะเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาและสรุปสาระสำคัญของร่างกฎหมายดังกล่าวเป็นข้อ ๆ พร้อมทั้งเหตุผลและความจำเป็น(ข)ถ้าเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำสรุปหลักการในประเด็นสำคัญที่เห็นว่าควรจะมีอยู่ในร่างกฎหมายดังกล่าวโดยแยกเป็นข้อๆ และจะต้องมีรายละเอียดเพียงพอที่จะใช้เป็นแนวทางในการยกร่างกฎหมายในเรื่องนั้นได้พร้อมทั้งเหตุผลและความจำเป็นโดยไม่ต้องจัดทำร่างกฎหมายเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเว้นแต่ในกรณีที่เป็นร่างพระราชกำหนดที่แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรหรือเงินตราให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องดำเนินการเช่นเดียวกับใน (๑) (ก)(๒) ในกรณีที่เป็นเรื่องที่จะต้องออกเป็นพระราชกฤษฎีกากฎกระทรวงหรืออนุบัญญัติอื่น(ก) ถ้าเป็นการยกร่างขึ้นใหม่ทั้งฉบับให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำร่างกฎหมายและเอกสารเช่นเดียวกันใน (๑) (ก)(ข) ถ้าเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำร่างกฎหมายและเอกสารเช่นเดียวกับใน(๑) (ก) และจัดทำบัญชีเปรียบเทียบบทบัญญัติของกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันกับร่างกฎหมายที่แก้ไขใหม่โดยระบุถึงความแตกต่างของสาระสำคัญพร้อมทั้งเหตุผลที่ขอแก้ไขโดยสรุปตามแบบบัญชีหมายเลข ๔ ท้ายระเบียบนี้ด้วย(๓) ในกรณีที่ต้องมีเอกสารแนบท้าย (เช่น แผนที่ แผนผังบัญชีรายชื่อ) ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องรับรองความถูกต้องของเอกสารแนบท้ายดังกล่าวและมีคำรับรองของส่วนราชการเจ้าของเรื่องและส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องว่าได้มีการหารือและตรวจสอบร่วมกันแล้ว(๔) ในกรณีที่เป็นการเสนอปรับปรุงอัตราค่าธรรมเนียมหรือภาษีอากรต่างๆ ให้ ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำตารางเปรียบเทียบอัตราที่ใช้อยู่ในปัจจุบันกับอัตราที่เสนอใหม่ด้วยข้อ ๑๗เมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบด้วยในหลักการที่จะให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันถ้าคณะรัฐมนตรีเห็นสมควรส่งเรื่องดังกล่าวให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาดำเนินการให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีส่งร่างกฎหมายหรือสรุปหลักการในประเด็นสำคัญที่ควรมีในร่างกฎหมายและเอกสารประกอบที่ส่วนราชการเจ้าของเรื่องได้จัดทำไว้และได้นำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาตามข้อ๑๖ ตรี (๑) (ก) หรือ (๒) หรือตามข้อ ๑๖ ตรี (๑) (ข) แล้วให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาหรือจัดทำเป็นร่างกฎหมาย แล้วแต่กรณีข้อ ๑๗ ทวิในกรณีที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้พิจารณาแล้วเห็นว่าเรื่องที่ส่งให้ดำเนินการนั้นยังมีข้อเท็จจริงและรายละเอียดไม่เพียงพอต่อการดำเนินการต่อไปเนื่องจากส่วนราชการเจ้าของเรื่องยังมิได้ดำเนินการให้ถูกต้องและครบถ้วนตามที่กำหนดไว้ในข้อ๑๖ ทวิ หรือข้อ ๑๖ ตรี สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาอาจส่งเรื่องดังกล่าวคืนไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีพร้อมทั้งแจ้งให้ทราบว่าจำเป็นต้องมีข้อเท็จจริงหรือรายละเอียดใดเพิ่มเติมข้อ ๑๗ ตรีร่างกฎหมายที่กรรมการร่างกฎหมายหรือสำนักงานคณะกรรมการ กฤษฎีกาได้ดำเนินการจัดทำและหรือตรวจพิจารณาเสร็จแล้วให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ดำเนินการดังนี้(๑) จัดทำรายละเอียดชี้แจงข้อสาระสำคัญแห่งร่างกฎหมายนั้นโดยให้สรุปสาระสำคัญเป็นข้อๆ ระบุมาตราหรือข้อ พร้อมทั้งเหตุผลและความจำเป็น ตลอดจนข้อสังเกตเกี่ยวกับผลดีผลเสีย(ถ้ามี) ในการที่จะต้องมีหรือแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายนั้น ๆ ด้วย(๒) ในกรณีที่เป็นร่างกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันจัดทำบัญชีเปรียบเทียบบทบัญญัติของกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันและร่างกฎหมายที่แก้ไขใหม่พร้อมทั้งเหตุผลโดยสรุป(๓) จัดส่งร่างกฎหมายที่ได้ดำเนินการเสร็จแล้วพร้อมทั้งเอกสารประกอบการพิจารณาตาม(๑) และ (๒)ให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีตามจำนวนที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนดข้อ ๑๘ในกรณีร่างกฎหมายกำหนดให้ต้องมีแผนที่ แผนผัง หรือเอกสารแนบท้าย หรือร่างพระราชบัญญัติที่เกี่ยวกับการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์แม้ไม่มีบทบัญญัติให้มีแผนที่หรือแผนผังแนบท้ายให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดส่งเอกสารดังกล่าวที่ผ่านการพิจารณาของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีตามจำนวนที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนดประกาศ ณ วันที่ ๒ เมษายน พ.ศ.๒๕๓๕อานันท์ ปันยารชุนนายกรัฐมนตรีวาทินี/วีราภรณ์/อมรรัตน์/ตรวจ๒๔ มกราคม ๒๕๔๙โชติกานต์/ปรับปรุง๑๑ กรกฎาคม ๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๐๙/ตอนที่ ๕๑/หน้า ๗/๑๗ เมษายน ๒๕๓๕