คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1386/2500หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องจำเลยกับผู้รับโอนที่ดินจากจำเลย ขอให้เพิกถอนการโอน เพราะโจทก์มีสัญญาจะซื้อขายที่ดินไว้กับจำเลยก่อนแล้ว ศาลพิพากษายกฟ้องเพราะสิทธิของโจทก์เป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีทรัพยสิทธิที่จะติดตามเอาที่ดินคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์จึงมาฟ้องจำเลยเรียกค่าเสียหายไม่เป็นฟ้องซ้ำคดีมีประเด็นเป็นปัญหากฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า การที่จำเลยทำสัญญาจะขายที่นาแก่โจทก์ราคา 51,212 บาท โดยตกลงว่าเมื่อจำเลยรับโฉนดได้แล้วจะไปแก้ทะเบียนโอนขายแก่โจทก์ แต่เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้ว กลับโอนขายแก่นายชวน ชวนิชย์ เป็นราคา65,325 บาท โจทก์จึงฟ้องจำเลยและนายชวน เป็นคดีแดงที่ 177/2494หาว่าจำเลยทั้ง 2 ซื้อขายกันไม่สุจริต ขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายและโอนขายแก่โจทก์คดีถึงที่สุดศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องเฉพาะแต่ขอให้ทำลายนิติกรรมที่ทำเป็นสัญญาซื้อขายและจดทะเบียนไว้ จึงพิพากษาว่า สิทธิของโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายเป็นเพียงบุคคลสิทธิไม่มีทรัพย์สิทธิที่จะติดตามเอาคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้เพิกถอนการจดทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1300 ให้ยกฟ้องโจทก์จึงมาฟ้องเป็นคดีนี้ เรียกค่าเสียหายและขอคืนเงินมัดจำ ในฐานที่จำเลยผิดสัญญาไม่ยอมขายที่ดินแก่โจทก์ดังกล่าวซึ่งจำเลยให้การต่อสู้ว่าเป็นการฟ้องซ้ำ เพราะโจทก์ได้ฟ้องจำเลยจนคดีถึงที่สุดไปแล้วในคดีแดงที่ 177/2494ประเด็นข้อนี้ ศาลล่างและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต้องกันว่ามิใช่เป็นการฟ้องซ้ำพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ 18,433 บาทแก่โจทก์กับดอกเบี้ยจำเลยจึงได้ฎีกาต่อมาศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงทนายทั้ง 2 ฝ่ายแล้ว ปรึกษาว่าในเรื่องฟ้องซ้ำนี้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148บัญญัติว่า "คดีที่ได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้ว ห้ามมิให้คู่ความเดียวกันรื้อร้องฟ้องกันอีก ในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน"ก็ในเรื่องนี้แม้โจทก์จะได้ฟ้องจำเลยแล้วดังคดีแดงที่ 177/2494 ที่กล่าวก็ดี แต่เป็นคดีที่มีประเด็นวินิจฉัยว่า โจทก์จะมีสิทธิขอให้ศาลเพิกถอนการขายและบังคับจำเลยโอนขายที่ให้โจทก์ได้หรือไม่ หาได้มีประเด็นว่าโจทก์ได้เสียหายไปเท่าใดไม่ดังคำฟ้องในคดีนี้ จึงเป็นที่เห็นได้ว่าประเด็นค่าเสียหายนี้ศาลยังมิได้วินิจฉัยจึงไม่เป็นการฟ้องซ้ำ ไม่ต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 คำพิพากษาฎีกาที่ 1116/2498 ที่จำเลยอ้าง ข้อเท็จจริงไม่เหมือนคดีนี้ จะยกมาปรับไม่ได้อาศัยเหตุนี้จึงเห็นว่า ศาลล่างทั้ง 2 พิพากษาชอบแล้ว ศาลนี้คงพิพากษายืน ให้จำเลยเสียค่าทนาย 150 บาท แก่โจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1386/2500นายบุญช่วย ชูไสว ที่ 1 นางจัน ชูไสว ที่ 2โจทก์นายขันธ์ เตชะเทศจำเลย ป.วิ.พ. โจทก์ฟ้องจำเลยกับผู้รับโอนที่ดินจากจำเลย ขอให้เพิกถอนการโอน เพราะโจทก์มีสัญญาจะซื้อขายที่ดินไว้กับจำเลยก่อนแล้ว ศาลพิพากษายกฟ้องเพราะสิทธิของโจทก์เป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีทรัพยสิทธิที่จะติดตามเอาที่ดินคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์จึงมาฟ้องจำเลยเรียกค่าเสียหายไม่เป็นฟ้องซ้ำคดีมีประเด็นเป็นปัญหากฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า การที่จำเลยทำสัญญาจะขายที่นาแก่โจทก์ราคา 51,212 บาท โดยตกลงว่าเมื่อจำเลยรับโฉนดได้แล้วจะไปแก้ทะเบียนโอนขายแก่โจทก์ แต่เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้ว กลับโอนขายแก่นายชวน ชวนิชย์ เป็นราคา65,325 บาท โจทก์จึงฟ้องจำเลยและนายชวน เป็นคดีแดงที่ 177/2494หาว่าจำเลยทั้ง 2 ซื้อขายกันไม่สุจริต ขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายและโอนขายแก่โจทก์คดีถึงที่สุดศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องเฉพาะแต่ขอให้ทำลายนิติกรรมที่ทำเป็นสัญญาซื้อขายและจดทะเบียนไว้ จึงพิพากษาว่า สิทธิของโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายเป็นเพียงบุคคลสิทธิไม่มีทรัพย์สิทธิที่จะติดตามเอาคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้เพิกถอนการจดทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1300 ให้ยกฟ้องโจทก์จึงมาฟ้องเป็นคดีนี้ เรียกค่าเสียหายและขอคืนเงินมัดจำ ในฐานที่จำเลยผิดสัญญาไม่ยอมขายที่ดินแก่โจทก์ดังกล่าวซึ่งจำเลยให้การต่อสู้ว่าเป็นการฟ้องซ้ำ เพราะโจทก์ได้ฟ้องจำเลยจนคดีถึงที่สุดไปแล้วในคดีแดงที่ 177/2494ประเด็นข้อนี้ ศาลล่างและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต้องกันว่ามิใช่เป็นการฟ้องซ้ำพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ 18,433 บาทแก่โจทก์กับดอกเบี้ยจำเลยจึงได้ฎีกาต่อมาศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงทนายทั้ง 2 ฝ่ายแล้ว ปรึกษาว่าในเรื่องฟ้องซ้ำนี้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148บัญญัติว่า "คดีที่ได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้ว ห้ามมิให้คู่ความเดียวกันรื้อร้องฟ้องกันอีก ในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน"ก็ในเรื่องนี้แม้โจทก์จะได้ฟ้องจำเลยแล้วดังคดีแดงที่ 177/2494 ที่กล่าวก็ดี แต่เป็นคดีที่มีประเด็นวินิจฉัยว่า โจทก์จะมีสิทธิขอให้ศาลเพิกถอนการขายและบังคับจำเลยโอนขายที่ให้โจทก์ได้หรือไม่ หาได้มีประเด็นว่าโจทก์ได้เสียหายไปเท่าใดไม่ดังคำฟ้องในคดีนี้ จึงเป็นที่เห็นได้ว่าประเด็นค่าเสียหายนี้ศาลยังมิได้วินิจฉัยจึงไม่เป็นการฟ้องซ้ำ ไม่ต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 คำพิพากษาฎีกาที่ 1116/2498 ที่จำเลยอ้าง ข้อเท็จจริงไม่เหมือนคดีนี้ จะยกมาปรับไม่ได้อาศัยเหตุนี้จึงเห็นว่า ศาลล่างทั้ง 2 พิพากษาชอบแล้ว ศาลนี้คงพิพากษายืน ให้จำเลยเสียค่าทนาย 150 บาท แก่โจทก์(ธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร-จักรปาณีศรีศีลวิสุทธิ์-ดุลยกรณ์พิทารณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 บัญญัติไว้เพื่อไม่ให้รื้อเอาเรื่องที่ศาลพิพากษาเสร็จเด็ดขาดแล้วมาสู้คดีกันใหม่ อันจะเป็นผลให้เป็นความกันไม่รู้จบ ฉะนั้น ในการฟ้องคดีคู่ความมีสิทธิต่อกันอย่างไร ก็ต้องว่ากันให้เสร็จไปในคราวเดียว จะฟ้องทีละครึ่งเหลือไว้ฟ้องทีหลังอีกครั้งหนึ่งหาได้ไม่ เช่นฟ้องเรื่องผิดสัญญาจะบังคับให้ทำตามสัญญาหรือเรียกค่าเสียหายกันอย่างไรก็ต้องว่ากันให้เสร็จไป จะฟ้องให้ทำตามสัญญาแล้วมาฟ้องเรียกค่าเสียหายอีกหรือเรียกค่าเสียหายบางส่วน สงวนสิทธิไว้อีกบางส่วน ดังนี้ไม่ได้เพราะสิทธิที่โต้แย้ง และนำมาฟ้องร้องเป็นความกันก็คือสิทธิตามสัญญา ฟ้องร้องโดยอาศัยมูลการผิดสัญญานั้นเอง อันเป็นประเด็นและเหตุที่ศาลวินิจฉัยไปแล้ว ไม่มีอะไรที่ศาลไม่ได้วินิจฉัยอันจะนำมาเรียกร้องกันใหม่โดยไม่อ้างถึงประเด็นในคดีก่อน คดีนี้โจทก์ก็ฟ้องจำเลยมาครั้งหนึ่งขอให้เพิกถอนสัญญา ซึ่งจำเลยเอาที่ดินไปขายนายชวน และโอนขายที่ดินนั้นแก่โจทก์ ศาลพิพากษายกฟ้องไปแล้ว บัดนี้โจทก์มาฟ้องจำเลยผู้เดียวขอให้ใช้ค่าเสียหาย และขอมัดจำคืนจึงไม่มีปัญหาอะไรเลยที่ฟ้องคดีนี้ และคดีก่อนเฉพาะที่เกี่ยวกับจำเลยนี้จะไม่ซ้ำกัน แม้คดีก่อนจะขอให้โอนขาย คดีนี้จะเรียกค่าเสียหาย มูลเหตุที่อ้างมาก็อันเดียวกัน คืออ้างสัญญาและการผิดสัญญานั้นเอง แต่ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 นั้นข้อสำคัญไม่ได้อยู่ที่ประเด็นเดียวกันเท่านั้น ยังต้องเป็นข้อที่ศาลได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกันอีกด้วย ถ้าคดีเดิมศาลวินิจฉัยว่าโจทก์จำเลยไม่มีสัญญาต่อกัน โจทก์จะมาฟ้องคดีนี้ขึ้นใหม่ไม่ได้แน่ เพราะอ้างสัญญาที่ศาลวินิจฉัยแล้วว่าไม่มี โจทก์จะฟ้องใหม่ว่ามีหาได้ไม่ หรือศาลวินิจฉัยคดีเดิมว่าจำเลยไม่มีผิดสัญญาโจทก์จะมาฟ้องใหม่ว่าจำเลยผิดสัญญาย่อมจะทำไม่ได้ แต่เรื่องนี้ศาลวินิจฉัยยกฟ้องโจทก์ในคดีเดิม เพราะโจทก์มีแต่บุคคลสิทธิตามสัญญาจะซื้อขาย ไม่ใช่ทรัพยสิทธิที่จะติดตามเอาที่ดินคืนจากคนภายนอก จึงฟ้องให้เพิกถอนการจดทะเบียนระหว่างจำเลยทั้งสองในคดีก่อนไม่ได้ ข้อวินิจฉัยของศาลในคดีเรื่องก่อน จึงเป็นการวินิจฉัยเฉพาะสิทธิระหว่างโจทก์กับคนภายนอก ไม่ได้วินิจฉัยเกี่ยวกับสิทธิระหว่างโจทก์จำเลยในคดีนี้เลย ศาลวินิจฉัยสิทธิระหว่างโจทก์กับคนภายนอกผู้รับโอนที่ดินจากจำเลยแล้ว ก็ยกฟ้องเลยแม้โจทก์จะฟ้องขอให้จำเลยโอนที่ดินให้โจทก์ แต่ศาลก็ยกฟ้องโดยไม่ต้องวินิจฉัยถึงสิทธิตามสัญญาระหว่างโจทก์จำเลยว่า จะบังคับกันได้เพียงใดหรือไม่ เพราะเมื่อโจทก์เพิกถอนการโอนไม่มีเสียแล้ว ก็ไม่มีประโยชน์ที่จะพิจารณาข้อที่โจทก์ขอให้จำเลยโอนที่ดินต่อไป ข้อพิพาทตามสัญญาระหว่างโจทก์ จำเลยจึงเป็นประเด็นที่ศาลยังไม่ได้วินิจฉัยเลย โจทก์จึงมาฟ้องคดีใหม่นี้ให้ศาลวินิจฉัยสิทธิของโจทก์จำเลยในเรื่องสัญญานั้นอีกได้ ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 บรรณาธิการคำพิพากษา: คดีมีประเด็นเป็นปัญหากฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า การที่จำเลยทำสัญญาจะขายที่นาแก่โจทก์ราคา 51,212 บาท โดยตกลงว่าเมื่อจำเลยรับโฉนดได้แล้วจะไปแก้ทะเบียนโอนขายแก่โจทก์ แต่เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้ว กลับโอนขายแก่นายชวน ชวนิชย์ เป็นราคา65,325 บาท โจทก์จึงฟ้องจำเลยและนายชวน เป็นคดีแดงที่ 177/2494หาว่าจำเลยทั้ง 2 ซื้อขายกันไม่สุจริต ขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายและโอนขายแก่โจทก์คดีถึงที่สุดศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องเฉพาะแต่ขอให้ทำลายนิติกรรมที่ทำเป็นสัญญาซื้อขายและจดทะเบียนไว้ จึงพิพากษาว่า สิทธิของโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายเป็นเพียงบุคคลสิทธิไม่มีทรัพย์สิทธิที่จะติดตามเอาคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้เพิกถอนการจดทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1300 ให้ยกฟ้องโจทก์จึงมาฟ้องเป็นคดีนี้ เรียกค่าเสียหายและขอคืนเงินมัดจำ ในฐานที่จำเลยผิดสัญญาไม่ยอมขายที่ดินแก่โจทก์ดังกล่าวซึ่งจำเลยให้การต่อสู้ว่าเป็นการฟ้องซ้ำ เพราะโจทก์ได้ฟ้องจำเลยจนคดีถึงที่สุดไปแล้วในคดีแดงที่ 177/2494ประเด็นข้อนี้ ศาลล่างและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต้องกันว่ามิใช่เป็นการฟ้องซ้ำพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ 18,433 บาทแก่โจทก์กับดอกเบี้ยจำเลยจึงได้ฎีกาต่อมาศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงทนายทั้ง 2 ฝ่ายแล้ว ปรึกษาว่าในเรื่องฟ้องซ้ำนี้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148บัญญัติว่า "คดีที่ได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้ว ห้ามมิให้คู่ความเดียวกันรื้อร้องฟ้องกันอีก ในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน"ก็ในเรื่องนี้แม้โจทก์จะได้ฟ้องจำเลยแล้วดังคดีแดงที่ 177/2494 ที่กล่าวก็ดี แต่เป็นคดีที่มีประเด็นวินิจฉัยว่า โจทก์จะมีสิทธิขอให้ศาลเพิกถอนการขายและบังคับจำเลยโอนขายที่ให้โจทก์ได้หรือไม่ หาได้มีประเด็นว่าโจทก์ได้เสียหายไปเท่าใดไม่ดังคำฟ้องในคดีนี้ จึงเป็นที่เห็นได้ว่าประเด็นค่าเสียหายนี้ศาลยังมิได้วินิจฉัยจึงไม่เป็นการฟ้องซ้ำ ไม่ต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 คำพิพากษาฎีกาที่ 1116/2498 ที่จำเลยอ้าง ข้อเท็จจริงไม่เหมือนคดีนี้ จะยกมาปรับไม่ได้อาศัยเหตุนี้จึงเห็นว่า ศาลล่างทั้ง 2 พิพากษาชอบแล้ว ศาลนี้คงพิพากษายืน ให้จำเลยเสียค่าทนาย 150 บาท แก่โจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1386/2500นายบุญช่วย ชูไสว ที่ 1 นางจัน ชูไสว ที่ 2โจทก์นายขันธ์ เตชะเทศจำเลย ป.วิ.พ. โจทก์ฟ้องจำเลยกับผู้รับโอนที่ดินจากจำเลย ขอให้เพิกถอนการโอน เพราะโจทก์มีสัญญาจะซื้อขายที่ดินไว้กับจำเลยก่อนแล้ว ศาลพิพากษายกฟ้องเพราะสิทธิของโจทก์เป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีทรัพยสิทธิที่จะติดตามเอาที่ดินคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์จึงมาฟ้องจำเลยเรียกค่าเสียหายไม่เป็นฟ้องซ้ำคดีมีประเด็นเป็นปัญหากฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า การที่จำเลยทำสัญญาจะขายที่นาแก่โจทก์ราคา 51,212 บาท โดยตกลงว่าเมื่อจำเลยรับโฉนดได้แล้วจะไปแก้ทะเบียนโอนขายแก่โจทก์ แต่เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้ว กลับโอนขายแก่นายชวน ชวนิชย์ เป็นราคา65,325 บาท โจทก์จึงฟ้องจำเลยและนายชวน เป็นคดีแดงที่ 177/2494หาว่าจำเลยทั้ง 2 ซื้อขายกันไม่สุจริต ขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายและโอนขายแก่โจทก์คดีถึงที่สุดศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องเฉพาะแต่ขอให้ทำลายนิติกรรมที่ทำเป็นสัญญาซื้อขายและจดทะเบียนไว้ จึงพิพากษาว่า สิทธิของโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายเป็นเพียงบุคคลสิทธิไม่มีทรัพย์สิทธิที่จะติดตามเอาคืนจากบุคคลภายนอก โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้เพิกถอนการจดทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1300 ให้ยกฟ้องโจทก์จึงมาฟ้องเป็นคดีนี้ เรียกค่าเสียหายและขอคืนเงินมัดจำ ในฐานที่จำเลยผิดสัญญาไม่ยอมขายที่ดินแก่โจทก์ดังกล่าวซึ่งจำเลยให้การต่อสู้ว่าเป็นการฟ้องซ้ำ เพราะโจทก์ได้ฟ้องจำเลยจนคดีถึงที่สุดไปแล้วในคดีแดงที่ 177/2494ประเด็นข้อนี้ ศาลล่างและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต้องกันว่ามิใช่เป็นการฟ้องซ้ำพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ 18,433 บาทแก่โจทก์กับดอกเบี้ยจำเลยจึงได้ฎีกาต่อมาศาลฎีกาได้ฟังคำแถลงทนายทั้ง 2 ฝ่ายแล้ว ปรึกษาว่าในเรื่องฟ้องซ้ำนี้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148บัญญัติว่า "คดีที่ได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้ว ห้ามมิให้คู่ความเดียวกันรื้อร้องฟ้องกันอีก ในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน"ก็ในเรื่องนี้แม้โจทก์จะได้ฟ้องจำเลยแล้วดังคดีแดงที่ 177/2494 ที่กล่าวก็ดี แต่เป็นคดีที่มีประเด็นวินิจฉัยว่า โจทก์จะมีสิทธิขอให้ศาลเพิกถอนการขายและบังคับจำเลยโอนขายที่ให้โจทก์ได้หรือไม่ หาได้มีประเด็นว่าโจทก์ได้เสียหายไปเท่าใดไม่ดังคำฟ้องในคดีนี้ จึงเป็นที่เห็นได้ว่าประเด็นค่าเสียหายนี้ศาลยังมิได้วินิจฉัยจึงไม่เป็นการฟ้องซ้ำ ไม่ต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 คำพิพากษาฎีกาที่ 1116/2498 ที่จำเลยอ้าง ข้อเท็จจริงไม่เหมือนคดีนี้ จะยกมาปรับไม่ได้อาศัยเหตุนี้จึงเห็นว่า ศาลล่างทั้ง 2 พิพากษาชอบแล้ว ศาลนี้คงพิพากษายืน ให้จำเลยเสียค่าทนาย 150 บาท แก่โจทก์(ธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร-จักรปาณีศรีศีลวิสุทธิ์-ดุลยกรณ์พิทารณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 บัญญัติไว้เพื่อไม่ให้รื้อเอาเรื่องที่ศาลพิพากษาเสร็จเด็ดขาดแล้วมาสู้คดีกันใหม่ อันจะเป็นผลให้เป็นความกันไม่รู้จบ ฉะนั้น ในการฟ้องคดีคู่ความมีสิทธิต่อกันอย่างไร ก็ต้องว่ากันให้เสร็จไปในคราวเดียว จะฟ้องทีละครึ่งเหลือไว้ฟ้องทีหลังอีกครั้งหนึ่งหาได้ไม่ เช่นฟ้องเรื่องผิดสัญญาจะบังคับให้ทำตามสัญญาหรือเรียกค่าเสียหายกันอย่างไรก็ต้องว่ากันให้เสร็จไป จะฟ้องให้ทำตามสัญญาแล้วมาฟ้องเรียกค่าเสียหายอีกหรือเรียกค่าเสียหายบางส่วน สงวนสิทธิไว้อีกบางส่วน ดังนี้ไม่ได้เพราะสิทธิที่โต้แย้ง และนำมาฟ้องร้องเป็นความกันก็คือสิทธิตามสัญญา ฟ้องร้องโดยอาศัยมูลการผิดสัญญานั้นเอง อันเป็นประเด็นและเหตุที่ศาลวินิจฉัยไปแล้ว ไม่มีอะไรที่ศาลไม่ได้วินิจฉัยอันจะนำมาเรียกร้องกันใหม่โดยไม่อ้างถึงประเด็นในคดีก่อน คดีนี้โจทก์ก็ฟ้องจำเลยมาครั้งหนึ่งขอให้เพิกถอนสัญญา ซึ่งจำเลยเอาที่ดินไปขายนายชวน และโอนขายที่ดินนั้นแก่โจทก์ ศาลพิพากษายกฟ้องไปแล้ว บัดนี้โจทก์มาฟ้องจำเลยผู้เดียวขอให้ใช้ค่าเสียหาย และขอมัดจำคืนจึงไม่มีปัญหาอะไรเลยที่ฟ้องคดีนี้ และคดีก่อนเฉพาะที่เกี่ยวกับจำเลยนี้จะไม่ซ้ำกัน แม้คดีก่อนจะขอให้โอนขาย คดีนี้จะเรียกค่าเสียหาย มูลเหตุที่อ้างมาก็อันเดียวกัน คืออ้างสัญญาและการผิดสัญญานั้นเอง แต่ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 นั้นข้อสำคัญไม่ได้อยู่ที่ประเด็นเดียวกันเท่านั้น ยังต้องเป็นข้อที่ศาลได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกันอีกด้วย ถ้าคดีเดิมศาลวินิจฉัยว่าโจทก์จำเลยไม่มีสัญญาต่อกัน โจทก์จะมาฟ้องคดีนี้ขึ้นใหม่ไม่ได้แน่ เพราะอ้างสัญญาที่ศาลวินิจฉัยแล้วว่าไม่มี โจทก์จะฟ้องใหม่ว่ามีหาได้ไม่ หรือศาลวินิจฉัยคดีเดิมว่าจำเลยไม่มีผิดสัญญาโจทก์จะมาฟ้องใหม่ว่าจำเลยผิดสัญญาย่อมจะทำไม่ได้ แต่เรื่องนี้ศาลวินิจฉัยยกฟ้องโจทก์ในคดีเดิม เพราะโจทก์มีแต่บุคคลสิทธิตามสัญญาจะซื้อขาย ไม่ใช่ทรัพยสิทธิที่จะติดตามเอาที่ดินคืนจากคนภายนอก จึงฟ้องให้เพิกถอนการจดทะเบียนระหว่างจำเลยทั้งสองในคดีก่อนไม่ได้ ข้อวินิจฉัยของศาลในคดีเรื่องก่อน จึงเป็นการวินิจฉัยเฉพาะสิทธิระหว่างโจทก์กับคนภายนอก ไม่ได้วินิจฉัยเกี่ยวกับสิทธิระหว่างโจทก์จำเลยในคดีนี้เลย ศาลวินิจฉัยสิทธิระหว่างโจทก์กับคนภายนอกผู้รับโอนที่ดินจากจำเลยแล้ว ก็ยกฟ้องเลยแม้โจทก์จะฟ้องขอให้จำเลยโอนที่ดินให้โจทก์ แต่ศาลก็ยกฟ้องโดยไม่ต้องวินิจฉัยถึงสิทธิตามสัญญาระหว่างโจทก์จำเลยว่า จะบังคับกันได้เพียงใดหรือไม่ เพราะเมื่อโจทก์เพิกถอนการโอนไม่มีเสียแล้ว ก็ไม่มีประโยชน์ที่จะพิจารณาข้อที่โจทก์ขอให้จำเลยโอนที่ดินต่อไป ข้อพิพาทตามสัญญาระหว่างโจทก์ จำเลยจึงเป็นประเด็นที่ศาลยังไม่ได้วินิจฉัยเลย โจทก์จึงมาฟ้องคดีใหม่นี้ให้ศาลวินิจฉัยสิทธิของโจทก์จำเลยในเรื่องสัญญานั้นอีกได้ ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 บรรณาธิการ