คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 933/2540หลักกฎหมาย: แม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอกคดีจึงมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่าโจทก์จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอกและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก50,000บาทโดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อนเพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ดังนั้นแม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระราคาที่ดินพิพาทที่จำเลยซื้อจากโจทก์กับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาทที่จำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปรวมเป็นเงิน 1,167,820 บาท จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า ที่ดินพิพาทมิใช่ของโจทก์แต่เป็นของนางอนงค์นาค ฟูตาสืบ โจทก์นำที่ดินพิพาทมาหลอกขายจำเลยเมื่อจำเลยยื่นขอเอกสารสิทธิเป็นโฉนดที่ดินในนามของจำเลยนางอนงค์นาคคัดค้านและดำเนินคดีทั้งทางแพ่งและทางอาญาแก่โจทก์ต่อมาโจทก์ จำเลย และนางอนงค์นาคตกลงยุติข้อพิพาทโดยนางอนงค์นาคถอนคำคัดค้านการออกโฉนดแต่จำเลยต้องชำระราคาที่ดินพิพาทให้แก่นางอนงค์นาคและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่นางอนงค์นาคเป็นเงิน 50,000 บาทโจทก์ขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนโจทก์ไปก่อน โดยโจทก์ต้องคืนเงินจำนวนดังกล่าวให้แก่จำเลย ขอให้ยกฟ้อง และฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยให้แก่จำเลยศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การ ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งจำเลยอุทธรณ์ ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า ฟ้องแย้งเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมหรือไม่ คดีนี้โจทก์ฟ้องบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทซึ่งจำเลยซื้อจากโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายกับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาท ซึ่งจำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปก่อน จำเลยให้การว่า จำเลยทำสัญญาจะซื้อขายที่ดินพิพาทกับโจทก์เนื่องจากโจทก์หลอกลวงว่าเป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ต่อมาเมื่อจำเลยทราบความจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอก และบุคคลภายนอกจะดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกจึงตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก ทั้งโจทก์ยังต้องชำระค่าเสียหายให้แก่บุคคลภายนอกอีกจำนวน 50,000 บาทแต่โจทก์ไม่มีเงิน จึงขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนไปก่อนจำเลยไม่มีความผูกพันตามสัญญาจะซื้อขายกับโจทก์อีกต่อไปโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องนั้น เห็นว่า แม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอก ดังนั้น คดีจึงมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่า โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก และโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก 50,000 บาท โดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อน เพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงที่ว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ ดังนั้น แม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์ เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้ ฟ้องแย้งจึงเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟ้องแย้งนั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ รับฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ไว้ พิจารณา ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 933/2540นาง สมบูรณ์ ทองงามโจทก์นางสาว ปานทิพย์ ตันติธนาธรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177 วรรคสามแม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอกคดีจึงมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่าโจทก์จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอกและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก50,000บาทโดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อนเพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ดังนั้นแม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระราคาที่ดินพิพาทที่จำเลยซื้อจากโจทก์กับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาทที่จำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปรวมเป็นเงิน 1,167,820 บาท จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า ที่ดินพิพาทมิใช่ของโจทก์แต่เป็นของนางอนงค์นาค ฟูตาสืบ โจทก์นำที่ดินพิพาทมาหลอกขายจำเลยเมื่อจำเลยยื่นขอเอกสารสิทธิเป็นโฉนดที่ดินในนามของจำเลยนางอนงค์นาคคัดค้านและดำเนินคดีทั้งทางแพ่งและทางอาญาแก่โจทก์ต่อมาโจทก์ จำเลย และนางอนงค์นาคตกลงยุติข้อพิพาทโดยนางอนงค์นาคถอนคำคัดค้านการออกโฉนดแต่จำเลยต้องชำระราคาที่ดินพิพาทให้แก่นางอนงค์นาคและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่นางอนงค์นาคเป็นเงิน 50,000 บาทโจทก์ขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนโจทก์ไปก่อน โดยโจทก์ต้องคืนเงินจำนวนดังกล่าวให้แก่จำเลย ขอให้ยกฟ้อง และฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยให้แก่จำเลยศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การ ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งจำเลยอุทธรณ์ ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า ฟ้องแย้งเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมหรือไม่ คดีนี้โจทก์ฟ้องบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทซึ่งจำเลยซื้อจากโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายกับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาท ซึ่งจำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปก่อน จำเลยให้การว่า จำเลยทำสัญญาจะซื้อขายที่ดินพิพาทกับโจทก์เนื่องจากโจทก์หลอกลวงว่าเป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ต่อมาเมื่อจำเลยทราบความจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอก และบุคคลภายนอกจะดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกจึงตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก ทั้งโจทก์ยังต้องชำระค่าเสียหายให้แก่บุคคลภายนอกอีกจำนวน 50,000 บาทแต่โจทก์ไม่มีเงิน จึงขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนไปก่อนจำเลยไม่มีความผูกพันตามสัญญาจะซื้อขายกับโจทก์อีกต่อไปโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องนั้น เห็นว่า แม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอก ดังนั้น คดีจึงมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่า โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก และโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก 50,000 บาท โดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อน เพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงที่ว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ ดังนั้น แม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์ เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้ ฟ้องแย้งจึงเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟ้องแย้งนั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ รับฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ไว้ พิจารณา(วิรัตน์ ลัทธิวงศกร-วินัย วิมลเศรษฐ-บุญศรี แก้วสาร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้น่าสนใจอย่างยิ่ง เห็นได้ชัดจากทั้งศาลชั้นต้น และศาลอุทธรณ์เห็นตรงกันว่าฟ้องแย้งของจำเลยไม่เข้าหลักเกณฑ์ฟ้องแย้ง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสาม โดยเห็นว่าไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิมโดยผู้เขียนเข้าใจว่าที่ไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิมเนื่องจากฟ้องแย้งเป็นการเรียกร้องเงินทดรองจ่าย จำนวน 50,000 บาทอันเป็นข้อตกลงที่เกิดขึ้นในภายหลังและแยกต่างหากไปจากสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ทั้งสองศาลดังกล่าวจึงเห็นว่าควรไปว่ากล่าวเป็นคดีใหม่ แต่เหตุผลแห่งคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ที่วินิจฉัยว่าเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมที่น่าสนใจและอาจถือได้ว่าเป็นแนวที่ศาลฎีกาได้ขยายหลัก "เกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิม" ให้กว้างขึ้นจากเดิมเนื่องจากตามแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกาก่อนฎีกานี้ที่วางหลักในเรื่องเกี่ยวกับคำฟ้องเดิมจะเป็นเรื่องกรณีที่ฟ้องเดิมและฟ้องแย้งมีข้อหาหรือประเด็นอย่างเดียวกัน หรือพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์สินรายเดียวกัน หรือการกระทำอันเดียวกัน ดังตัวอย่างเช่น ฎีกาที่ 440/2490 (น.566) โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยคืนโฉนดจำเลยต่อสู้ว่ามีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นกึ่งหนึ่ง จึงฟ้องแย้งขอให้แบ่งแยกได้ เพราะเป็นกรณีพิพาทกันเรื่องที่ดินประเด็นสำคัญจะต้องพิจารณาเรื่องสิทธิในที่ดินก่อน ส่วนโฉนดนั้นเป็นเพียงหลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์ซึ่งจะเป็นเงาตามตัวไปในภายหลัง เป็นเรื่องเดียวเพราะเกี่ยวพันกัน จะเถียงว่าโฉนดเป็นแผ่นกระดาษไม่ได้เพราะโฉนดในกรณีเช่นนี้เป็นเครื่องหมายแทนที่ดิน ฎีกาที่ 460/2499 (น.325) โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามสัญญากู้ยืมจากจำเลยจำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยหักกลบลบหนี้กันแล้ว และจำเลยยังเป็นเจ้าหนี้โจทก์เป็นเงินอีกจำนวนหนึ่ง เรื่องที่จำเลยฟ้องแย้งขอหักกลบลบหนี้และเรียกเงินที่เกินจากโจทก์เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ก็ชอบที่จะรับไว้พิจารณา ส่วนปัญหาว่าจะหักกลบลบหนี้ได้หรือไม่เพียงไรนั้น เป็นเรื่องที่จะวินิจฉัยพิพากษาคดี ฎีกาที่ 592/2506 (น.1133) โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่าจำเลยให้การว่าจำเลยเช่าห้องแถวของโจทก์จริงโดยมิได้ยกข้อต่อสู้ว่าจำเลยมีสิทธิจะอยู่ในห้องเช่าต่อไปทั้งมิได้ต่อสู้ว่าโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยไม่ได้ แต่จำเลยฟ้องแย้ง ขอให้โจทก์ชดใช้เงินค่าก่อสร้างเพิ่มเติมห้องเช่าให้แก่จำเลย ในเมื่อจำเลยต้องออกจากห้องเช่าของโจทก์ไป ดังนั้นถือว่าเป็นฟ้องแย้งของจำเลยไม่มีเงื่อนไขและสามารถพิจารณารวมคำฟ้องเดิมได้ ฎีกาที่ 104/2522 (น.98) โจทก์มีชื่อในโฉนดถือกรรมสิทธิ์ที่พิพาทแทนมารดาจำเลย มารดาจำเลยยกที่พิพาทให้จำเลยครอบครองจำเลยฟ้องแย้งให้โจทก์จดทะเบียนโอนที่พิพาทแก่จำเลยได้ ฎีกาที่ 778/2523 (น.2626) โจทก์ฟ้องว่าจำเลยบุกรุกที่ดินและต่อเติมชายคารุกล้ำ ขอให้จำเลยรื้อถอน จำเลยฟ้องแย้งขอให้โจทก์รื้อกันสาด รื้อชายคาที่รุกล้ำ รื้อท่อน้ำประปากับเครื่องสูบน้ำออกไปจากที่พิพาท ฟ้องแย้งส่วนนี้เกี่ยวกับฟ้องเดิม แต่ที่ฟ้องแย้งขอให้โจทก์ใช้ค่าเสียหาย เพราะโจทก์ก่อสร้างทำให้กำแพงตึกแตกร้าว กระเบื้องเสียหายลูกจ้างโจทก์ติดเครื่องปรับอากาศของจำเลยนั้น แม้เกิดจากมูลละเมิดแต่เป็นคนละเรื่องไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ฟ้องแย้งไม่ได้ ที่ว่าฎีกาฉบับนี้ขยายหลักเรื่องเกี่ยวกับคำฟ้องเดิมให้กว้างขึ้นโดยพิจารณาได้จากฎีกาฉบับนี้ได้ยอมรับว่าเรื่องเงินทดรองจ่ายเป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกัน(ถึงแม้จะไม่ใช่เรื่องในสัญญาจะซื้อจะขาย) และเป็นข้อเท็จจริงที่นำไปสู่ข้อเท็จจริงในประเด็นพิพาทว่า ที่ดิน (ที่จะซื้อจะขาย)เป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ ซึ่งผู้เขียนเองเห็นพ้องด้วยกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้เป็นอย่างยิ่ง ด้วยเหตุที่การดำเนินคดีฟ้องเดิมและฟ้องแย้งในคดีนี้ไปด้วยกันย่อมเป็นการสะดวกและรวดเร็วแก่คู่ความรวมทั้งศาลด้วย เนื่องจากถ้าคู่ความจะต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่ ข้อเท็จจริงที่จะต้องนำสืบและพยานหลักฐานที่คู่ความอ้างทั้งฟ้องเดิมและฟ้องแย้งเกือบจะเป็นชุดเดียวกัน คู่ความก็จะอ้างสำนวนแต่ละเรื่องเป็นพยานยึดโยงกันจะทำให้เรื่องล่าช้ามากกว่ารวมพิจารณาไปด้วยกัน อนึ่ง สำหรับการขยายหลักฟ้องแย้งเกี่ยวกับคำฟ้องเดิมที่กว้างขึ้นจากเดิมมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจอีกเรื่องหนึ่งที่วินิจฉัยถึงเรื่องค่าเสียหายที่เกิดขึ้นในภายหลังจากการกระทำของโจทก์ว่าเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม คือ ฎีกาที่ 708/2525 (น.482) จำเลยตีพิมพ์ลงข่าวในหนังสือพิมพ์ โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายและฟ้องคดีอาญาอีก 20 กว่าศาลในข้อหาหมิ่นประมาท จำเลยจึงฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายในการที่โจทก์ฟ้องคดีอาญาดังกล่าว เป็นเหตุให้จำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดี เป็นเรื่องเกี่ยวกับฟ้องเดิม พิสิษฐ เดชไชยยาศักดิ์คำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระราคาที่ดินพิพาทที่จำเลยซื้อจากโจทก์กับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาทที่จำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปรวมเป็นเงิน 1,167,820 บาท จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า ที่ดินพิพาทมิใช่ของโจทก์แต่เป็นของนางอนงค์นาค ฟูตาสืบ โจทก์นำที่ดินพิพาทมาหลอกขายจำเลยเมื่อจำเลยยื่นขอเอกสารสิทธิเป็นโฉนดที่ดินในนามของจำเลยนางอนงค์นาคคัดค้านและดำเนินคดีทั้งทางแพ่งและทางอาญาแก่โจทก์ต่อมาโจทก์ จำเลย และนางอนงค์นาคตกลงยุติข้อพิพาทโดยนางอนงค์นาคถอนคำคัดค้านการออกโฉนดแต่จำเลยต้องชำระราคาที่ดินพิพาทให้แก่นางอนงค์นาคและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่นางอนงค์นาคเป็นเงิน 50,000 บาทโจทก์ขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนโจทก์ไปก่อน โดยโจทก์ต้องคืนเงินจำนวนดังกล่าวให้แก่จำเลย ขอให้ยกฟ้อง และฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยให้แก่จำเลยศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การ ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งจำเลยอุทธรณ์ ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า ฟ้องแย้งเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมหรือไม่ คดีนี้โจทก์ฟ้องบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทซึ่งจำเลยซื้อจากโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายกับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาท ซึ่งจำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปก่อน จำเลยให้การว่า จำเลยทำสัญญาจะซื้อขายที่ดินพิพาทกับโจทก์เนื่องจากโจทก์หลอกลวงว่าเป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ต่อมาเมื่อจำเลยทราบความจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอก และบุคคลภายนอกจะดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกจึงตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก ทั้งโจทก์ยังต้องชำระค่าเสียหายให้แก่บุคคลภายนอกอีกจำนวน 50,000 บาทแต่โจทก์ไม่มีเงิน จึงขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนไปก่อนจำเลยไม่มีความผูกพันตามสัญญาจะซื้อขายกับโจทก์อีกต่อไปโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องนั้น เห็นว่า แม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอก ดังนั้น คดีจึงมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่า โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก และโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก 50,000 บาท โดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อน เพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงที่ว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ ดังนั้น แม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์ เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้ ฟ้องแย้งจึงเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟ้องแย้งนั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ รับฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ไว้ พิจารณา ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 933/2540นาง สมบูรณ์ ทองงามโจทก์นางสาว ปานทิพย์ ตันติธนาธรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177 วรรคสามแม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอกคดีจึงมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่าโจทก์จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอกและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก50,000บาทโดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อนเพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ดังนั้นแม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระราคาที่ดินพิพาทที่จำเลยซื้อจากโจทก์กับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาทที่จำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปรวมเป็นเงิน 1,167,820 บาท จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า ที่ดินพิพาทมิใช่ของโจทก์แต่เป็นของนางอนงค์นาค ฟูตาสืบ โจทก์นำที่ดินพิพาทมาหลอกขายจำเลยเมื่อจำเลยยื่นขอเอกสารสิทธิเป็นโฉนดที่ดินในนามของจำเลยนางอนงค์นาคคัดค้านและดำเนินคดีทั้งทางแพ่งและทางอาญาแก่โจทก์ต่อมาโจทก์ จำเลย และนางอนงค์นาคตกลงยุติข้อพิพาทโดยนางอนงค์นาคถอนคำคัดค้านการออกโฉนดแต่จำเลยต้องชำระราคาที่ดินพิพาทให้แก่นางอนงค์นาคและโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่นางอนงค์นาคเป็นเงิน 50,000 บาทโจทก์ขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนโจทก์ไปก่อน โดยโจทก์ต้องคืนเงินจำนวนดังกล่าวให้แก่จำเลย ขอให้ยกฟ้อง และฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยให้แก่จำเลยศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การ ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งจำเลยอุทธรณ์ ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีประเด็นต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า ฟ้องแย้งเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมหรือไม่ คดีนี้โจทก์ฟ้องบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทซึ่งจำเลยซื้อจากโจทก์ตามสัญญาจะซื้อขายกับเงินค่าเสารั้วล้อมรอบที่ดินพิพาท ซึ่งจำเลยให้โจทก์ทดรองจ่ายไปก่อน จำเลยให้การว่า จำเลยทำสัญญาจะซื้อขายที่ดินพิพาทกับโจทก์เนื่องจากโจทก์หลอกลวงว่าเป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ต่อมาเมื่อจำเลยทราบความจริงว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอก และบุคคลภายนอกจะดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกจึงตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก ทั้งโจทก์ยังต้องชำระค่าเสียหายให้แก่บุคคลภายนอกอีกจำนวน 50,000 บาทแต่โจทก์ไม่มีเงิน จึงขอให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแทนไปก่อนจำเลยไม่มีความผูกพันตามสัญญาจะซื้อขายกับโจทก์อีกต่อไปโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องนั้น เห็นว่า แม้ตามคำฟ้องโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระค่าที่ดินและค่าเสารั้วที่โจทก์ออกทดรองไปก่อนแต่เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่าที่ดินพิพาทไม่ใช่ของโจทก์แต่เป็นของบุคคลภายนอก ดังนั้น คดีจึงมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยตามข้อต่อสู้ของจำเลยว่า โจทก์ จำเลยและบุคคลภายนอกมีการตกลงกันให้จำเลยชำระเงินค่าที่ดินพิพาทแก่บุคคลภายนอก และโจทก์ต้องชำระค่าเสียหายแก่บุคคลภายนอกอีก 50,000 บาท โดยจำเลยเป็นฝ่ายออกเงินทดรองไปก่อน เพื่อนำไปสู่ข้อเท็จจริงที่ว่าที่ดินพิพาทเป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ ดังนั้น แม้ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการเรียกร้องให้โจทก์คืนเงินซึ่งจำเลยชำระให้แก่บุคคลภายนอกแทนโจทก์ เนื่องจากการเจรจาเพื่อยุติข้อพิพาทก็ตามฟ้องแย้งดังกล่าวก็เป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกันฟ้องแย้งกับคำฟ้องเดิมจึงมีความเกี่ยวพันกันชอบที่จะพิจารณารวมกันได้ ฟ้องแย้งจึงเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟ้องแย้งนั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ รับฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ไว้ พิจารณา(วิรัตน์ ลัทธิวงศกร-วินัย วิมลเศรษฐ-บุญศรี แก้วสาร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้น่าสนใจอย่างยิ่ง เห็นได้ชัดจากทั้งศาลชั้นต้น และศาลอุทธรณ์เห็นตรงกันว่าฟ้องแย้งของจำเลยไม่เข้าหลักเกณฑ์ฟ้องแย้ง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสาม โดยเห็นว่าไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิมโดยผู้เขียนเข้าใจว่าที่ไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิมเนื่องจากฟ้องแย้งเป็นการเรียกร้องเงินทดรองจ่าย จำนวน 50,000 บาทอันเป็นข้อตกลงที่เกิดขึ้นในภายหลังและแยกต่างหากไปจากสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ทั้งสองศาลดังกล่าวจึงเห็นว่าควรไปว่ากล่าวเป็นคดีใหม่ แต่เหตุผลแห่งคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ที่วินิจฉัยว่าเกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิมที่น่าสนใจและอาจถือได้ว่าเป็นแนวที่ศาลฎีกาได้ขยายหลัก "เกี่ยวข้องกับคำฟ้องเดิม" ให้กว้างขึ้นจากเดิมเนื่องจากตามแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกาก่อนฎีกานี้ที่วางหลักในเรื่องเกี่ยวกับคำฟ้องเดิมจะเป็นเรื่องกรณีที่ฟ้องเดิมและฟ้องแย้งมีข้อหาหรือประเด็นอย่างเดียวกัน หรือพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์สินรายเดียวกัน หรือการกระทำอันเดียวกัน ดังตัวอย่างเช่น ฎีกาที่ 440/2490 (น.566) โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยคืนโฉนดจำเลยต่อสู้ว่ามีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นกึ่งหนึ่ง จึงฟ้องแย้งขอให้แบ่งแยกได้ เพราะเป็นกรณีพิพาทกันเรื่องที่ดินประเด็นสำคัญจะต้องพิจารณาเรื่องสิทธิในที่ดินก่อน ส่วนโฉนดนั้นเป็นเพียงหลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์ซึ่งจะเป็นเงาตามตัวไปในภายหลัง เป็นเรื่องเดียวเพราะเกี่ยวพันกัน จะเถียงว่าโฉนดเป็นแผ่นกระดาษไม่ได้เพราะโฉนดในกรณีเช่นนี้เป็นเครื่องหมายแทนที่ดิน ฎีกาที่ 460/2499 (น.325) โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามสัญญากู้ยืมจากจำเลยจำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยหักกลบลบหนี้กันแล้ว และจำเลยยังเป็นเจ้าหนี้โจทก์เป็นเงินอีกจำนวนหนึ่ง เรื่องที่จำเลยฟ้องแย้งขอหักกลบลบหนี้และเรียกเงินที่เกินจากโจทก์เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ก็ชอบที่จะรับไว้พิจารณา ส่วนปัญหาว่าจะหักกลบลบหนี้ได้หรือไม่เพียงไรนั้น เป็นเรื่องที่จะวินิจฉัยพิพากษาคดี ฎีกาที่ 592/2506 (น.1133) โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่าจำเลยให้การว่าจำเลยเช่าห้องแถวของโจทก์จริงโดยมิได้ยกข้อต่อสู้ว่าจำเลยมีสิทธิจะอยู่ในห้องเช่าต่อไปทั้งมิได้ต่อสู้ว่าโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยไม่ได้ แต่จำเลยฟ้องแย้ง ขอให้โจทก์ชดใช้เงินค่าก่อสร้างเพิ่มเติมห้องเช่าให้แก่จำเลย ในเมื่อจำเลยต้องออกจากห้องเช่าของโจทก์ไป ดังนั้นถือว่าเป็นฟ้องแย้งของจำเลยไม่มีเงื่อนไขและสามารถพิจารณารวมคำฟ้องเดิมได้ ฎีกาที่ 104/2522 (น.98) โจทก์มีชื่อในโฉนดถือกรรมสิทธิ์ที่พิพาทแทนมารดาจำเลย มารดาจำเลยยกที่พิพาทให้จำเลยครอบครองจำเลยฟ้องแย้งให้โจทก์จดทะเบียนโอนที่พิพาทแก่จำเลยได้ ฎีกาที่ 778/2523 (น.2626) โจทก์ฟ้องว่าจำเลยบุกรุกที่ดินและต่อเติมชายคารุกล้ำ ขอให้จำเลยรื้อถอน จำเลยฟ้องแย้งขอให้โจทก์รื้อกันสาด รื้อชายคาที่รุกล้ำ รื้อท่อน้ำประปากับเครื่องสูบน้ำออกไปจากที่พิพาท ฟ้องแย้งส่วนนี้เกี่ยวกับฟ้องเดิม แต่ที่ฟ้องแย้งขอให้โจทก์ใช้ค่าเสียหาย เพราะโจทก์ก่อสร้างทำให้กำแพงตึกแตกร้าว กระเบื้องเสียหายลูกจ้างโจทก์ติดเครื่องปรับอากาศของจำเลยนั้น แม้เกิดจากมูลละเมิดแต่เป็นคนละเรื่องไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ฟ้องแย้งไม่ได้ ที่ว่าฎีกาฉบับนี้ขยายหลักเรื่องเกี่ยวกับคำฟ้องเดิมให้กว้างขึ้นโดยพิจารณาได้จากฎีกาฉบับนี้ได้ยอมรับว่าเรื่องเงินทดรองจ่ายเป็นประเด็นสืบเนื่องมาจากการซื้อขายที่ดินพิพาทรายเดียวกัน(ถึงแม้จะไม่ใช่เรื่องในสัญญาจะซื้อจะขาย) และเป็นข้อเท็จจริงที่นำไปสู่ข้อเท็จจริงในประเด็นพิพาทว่า ที่ดิน (ที่จะซื้อจะขาย)เป็นของบุคคลภายนอกหรือไม่ ซึ่งผู้เขียนเองเห็นพ้องด้วยกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้เป็นอย่างยิ่ง ด้วยเหตุที่การดำเนินคดีฟ้องเดิมและฟ้องแย้งในคดีนี้ไปด้วยกันย่อมเป็นการสะดวกและรวดเร็วแก่คู่ความรวมทั้งศาลด้วย เนื่องจากถ้าคู่ความจะต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่ ข้อเท็จจริงที่จะต้องนำสืบและพยานหลักฐานที่คู่ความอ้างทั้งฟ้องเดิมและฟ้องแย้งเกือบจะเป็นชุดเดียวกัน คู่ความก็จะอ้างสำนวนแต่ละเรื่องเป็นพยานยึดโยงกันจะทำให้เรื่องล่าช้ามากกว่ารวมพิจารณาไปด้วยกัน อนึ่ง สำหรับการขยายหลักฟ้องแย้งเกี่ยวกับคำฟ้องเดิมที่กว้างขึ้นจากเดิมมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจอีกเรื่องหนึ่งที่วินิจฉัยถึงเรื่องค่าเสียหายที่เกิดขึ้นในภายหลังจากการกระทำของโจทก์ว่าเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม คือ ฎีกาที่ 708/2525 (น.482) จำเลยตีพิมพ์ลงข่าวในหนังสือพิมพ์ โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายและฟ้องคดีอาญาอีก 20 กว่าศาลในข้อหาหมิ่นประมาท จำเลยจึงฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายในการที่โจทก์ฟ้องคดีอาญาดังกล่าว เป็นเหตุให้จำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดี เป็นเรื่องเกี่ยวกับฟ้องเดิม พิสิษฐ เดชไชยยาศักดิ์