คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3659/2534หลักกฎหมาย: เช็คพิพาท เป็น เช็ค ที่ สั่ง ให้ ใช้ เงิน แก่ ผู้ถือ การ ที่ จำเลย ที่ 2 ลงลายมือชื่อ ไว้ ที่ ด้านหลัง เช็ค ย่อม เป็น การ สลักหลัง เป็น ประกัน ( อาวัล ) สำหรับ ผู้สั่งจ่าย ตาม ป.พ.พ. มาตรา 921, 989 จำเลย ที่ 2 จึง ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ ซึ่ง เป็น ผู้ทรง อย่างเดียว กับ ผู้สั่งจ่าย .โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คธนาคารกรุงไทย จำกัดสาขาศรีสะเกษ สั่งจ่ายเงินจำนวน 70,000 บาท โดยมีจำเลยที่ 1ลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่ายเพื่อชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อสลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ต่อมาโจทก์นำเช็คฉบับดังกล่าวไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารมหานคร จำกัดสาขาศรีสะเกษ เพื่อเรียกเก็บเงิน ปรากฏว่าธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองชำระเงินตามเช็คหลายครั้งจำเลยทั้งสองก็เพิกเฉย ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยรวม 73,700 บาท และดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 70,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จ จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ จำเลยที่ 2 ให้การว่า โจทก์จะได้รับเช็คพิพาทมาอย่างไรจำเลยที่ 2 ไม่ทราบจำเลยที่ 2 ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทจริงแต่มิได้สลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ผู้สั่งจ่าย จำเลยที่ 1ออกเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้จำเลยที่ 2 ก่อนเช็คถึงกำหนด จำเลยที่ 2ได้สลักหลังเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้และส่งมอบให้ผู้มีชื่อไปแล้วหลังจากนั้นจำเลยที่ 1 นำเงินสดไปแลกเช็คพิพาทจากผู้มีชื่อดังกล่าวคืนไปแล้ว จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องผูกพันรับผิดใช้เงินตามเช็คพิพาทต่อโจทก์เพราะไม่มีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน70,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์แต่ดอกเบี้ยนับถึงวันฟ้องต้องไม่เกิน 3,700 บาท จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดชำระเงินตามเช็คพิพาทพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์หรือไม่ โดยจำเลยที่ 2 ฎีกาว่าจำเลยที่ 2 มิได้ลงชื่อในเช็คพิพาทในฐานะเป็นผู้รับอาวัลจำเลยที่ 1 เพราะเช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยที่ 1 ออกให้แก่จำเลยที่ 2 เป็นประกันเงินยืมต่อมาจำเลยที่ 2 ได้สลักหลังโอนให้นายดาบตำรวจปรีชา คงขุนทดแลกเงินสดจากนายดาบตำรวจปรีชาอีกทอดหนึ่ง จำเลยที่ 2 คงต้องรับผิดต่อนายดาบตำรวจปรีชา ในฐานะผู้สลักหลังเท่านั้น เมื่อต่อมาจำเลยที่ 1 ได้ใช้หนี้ตามเช็คแก่นายดาบตำรวจปรีชา และจำเลยที่ 1รับเช็คพิพาทคืนจากนายดาบตำรวจปรีชาแล้ว ความรับผิดของจำเลยที่ 2จึงสิ้นสุดลงจำเลยที่ 2 ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าเช็คพิพาทเป็นเช็คที่สั่งให้ใช้เงินแก่ผู้ถือ การที่จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อไว้ที่ด้านหลังเช็ค ย่อมเป็นการสลักหลังเป็นประกัน(อาวัล) สำหรับผู้สั่งจ่ายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา921, 989 จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดต่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงอย่างเดียวกับผู้สั่งจ่าย ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 420/2525 ระหว่างนายชัชวาลย์ รุ้งศรีมรกฏ โจทก์ นางนงลักษณ์ หวังรัตนพงษ์ ที่ 1กับพวก จำเลย..." พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3659/2534นาย ภูมิ ศรีธัญญรัตน์โจทก์นาย ดาบตำรวจ บัว อ่อน หรือ ชโย ไชย ยศ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 921, ม. 940, ม. 989เช็คพิพาท เป็น เช็ค ที่ สั่ง ให้ ใช้ เงิน แก่ ผู้ถือ การ ที่ จำเลย ที่ 2 ลงลายมือชื่อ ไว้ ที่ ด้านหลัง เช็ค ย่อม เป็น การ สลักหลัง เป็น ประกัน ( อาวัล ) สำหรับ ผู้สั่งจ่าย ตาม ป.พ.พ. มาตรา 921, 989 จำเลย ที่ 2 จึง ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ ซึ่ง เป็น ผู้ทรง อย่างเดียว กับ ผู้สั่งจ่าย .โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คธนาคารกรุงไทย จำกัดสาขาศรีสะเกษ สั่งจ่ายเงินจำนวน 70,000 บาท โดยมีจำเลยที่ 1ลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่ายเพื่อชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อสลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ต่อมาโจทก์นำเช็คฉบับดังกล่าวไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารมหานคร จำกัดสาขาศรีสะเกษ เพื่อเรียกเก็บเงิน ปรากฏว่าธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองชำระเงินตามเช็คหลายครั้งจำเลยทั้งสองก็เพิกเฉย ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยรวม 73,700 บาท และดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 70,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จ จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ จำเลยที่ 2 ให้การว่า โจทก์จะได้รับเช็คพิพาทมาอย่างไรจำเลยที่ 2 ไม่ทราบจำเลยที่ 2 ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทจริงแต่มิได้สลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ผู้สั่งจ่าย จำเลยที่ 1ออกเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้จำเลยที่ 2 ก่อนเช็คถึงกำหนด จำเลยที่ 2ได้สลักหลังเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้และส่งมอบให้ผู้มีชื่อไปแล้วหลังจากนั้นจำเลยที่ 1 นำเงินสดไปแลกเช็คพิพาทจากผู้มีชื่อดังกล่าวคืนไปแล้ว จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องผูกพันรับผิดใช้เงินตามเช็คพิพาทต่อโจทก์เพราะไม่มีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน70,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์แต่ดอกเบี้ยนับถึงวันฟ้องต้องไม่เกิน 3,700 บาท จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดชำระเงินตามเช็คพิพาทพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์หรือไม่ โดยจำเลยที่ 2 ฎีกาว่าจำเลยที่ 2 มิได้ลงชื่อในเช็คพิพาทในฐานะเป็นผู้รับอาวัลจำเลยที่ 1 เพราะเช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยที่ 1 ออกให้แก่จำเลยที่ 2 เป็นประกันเงินยืมต่อมาจำเลยที่ 2 ได้สลักหลังโอนให้นายดาบตำรวจปรีชา คงขุนทดแลกเงินสดจากนายดาบตำรวจปรีชาอีกทอดหนึ่ง จำเลยที่ 2 คงต้องรับผิดต่อนายดาบตำรวจปรีชา ในฐานะผู้สลักหลังเท่านั้น เมื่อต่อมาจำเลยที่ 1 ได้ใช้หนี้ตามเช็คแก่นายดาบตำรวจปรีชา และจำเลยที่ 1รับเช็คพิพาทคืนจากนายดาบตำรวจปรีชาแล้ว ความรับผิดของจำเลยที่ 2จึงสิ้นสุดลงจำเลยที่ 2 ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าเช็คพิพาทเป็นเช็คที่สั่งให้ใช้เงินแก่ผู้ถือ การที่จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อไว้ที่ด้านหลังเช็ค ย่อมเป็นการสลักหลังเป็นประกัน(อาวัล) สำหรับผู้สั่งจ่ายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา921, 989 จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดต่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงอย่างเดียวกับผู้สั่งจ่าย ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 420/2525 ระหว่างนายชัชวาลย์ รุ้งศรีมรกฏ โจทก์ นางนงลักษณ์ หวังรัตนพงษ์ ที่ 1กับพวก จำเลย..." พิพากษายืน.(ตัน เวทไว-ชุม สุกแสงเปล่ง-ไพฑูรย์ เนติโพธิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คธนาคารกรุงไทย จำกัดสาขาศรีสะเกษ สั่งจ่ายเงินจำนวน 70,000 บาท โดยมีจำเลยที่ 1ลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่ายเพื่อชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อสลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ต่อมาโจทก์นำเช็คฉบับดังกล่าวไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารมหานคร จำกัดสาขาศรีสะเกษ เพื่อเรียกเก็บเงิน ปรากฏว่าธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองชำระเงินตามเช็คหลายครั้งจำเลยทั้งสองก็เพิกเฉย ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยรวม 73,700 บาท และดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 70,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จ จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ จำเลยที่ 2 ให้การว่า โจทก์จะได้รับเช็คพิพาทมาอย่างไรจำเลยที่ 2 ไม่ทราบจำเลยที่ 2 ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทจริงแต่มิได้สลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ผู้สั่งจ่าย จำเลยที่ 1ออกเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้จำเลยที่ 2 ก่อนเช็คถึงกำหนด จำเลยที่ 2ได้สลักหลังเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้และส่งมอบให้ผู้มีชื่อไปแล้วหลังจากนั้นจำเลยที่ 1 นำเงินสดไปแลกเช็คพิพาทจากผู้มีชื่อดังกล่าวคืนไปแล้ว จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องผูกพันรับผิดใช้เงินตามเช็คพิพาทต่อโจทก์เพราะไม่มีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน70,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์แต่ดอกเบี้ยนับถึงวันฟ้องต้องไม่เกิน 3,700 บาท จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดชำระเงินตามเช็คพิพาทพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์หรือไม่ โดยจำเลยที่ 2 ฎีกาว่าจำเลยที่ 2 มิได้ลงชื่อในเช็คพิพาทในฐานะเป็นผู้รับอาวัลจำเลยที่ 1 เพราะเช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยที่ 1 ออกให้แก่จำเลยที่ 2 เป็นประกันเงินยืมต่อมาจำเลยที่ 2 ได้สลักหลังโอนให้นายดาบตำรวจปรีชา คงขุนทดแลกเงินสดจากนายดาบตำรวจปรีชาอีกทอดหนึ่ง จำเลยที่ 2 คงต้องรับผิดต่อนายดาบตำรวจปรีชา ในฐานะผู้สลักหลังเท่านั้น เมื่อต่อมาจำเลยที่ 1 ได้ใช้หนี้ตามเช็คแก่นายดาบตำรวจปรีชา และจำเลยที่ 1รับเช็คพิพาทคืนจากนายดาบตำรวจปรีชาแล้ว ความรับผิดของจำเลยที่ 2จึงสิ้นสุดลงจำเลยที่ 2 ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าเช็คพิพาทเป็นเช็คที่สั่งให้ใช้เงินแก่ผู้ถือ การที่จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อไว้ที่ด้านหลังเช็ค ย่อมเป็นการสลักหลังเป็นประกัน(อาวัล) สำหรับผู้สั่งจ่ายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา921, 989 จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดต่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงอย่างเดียวกับผู้สั่งจ่าย ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 420/2525 ระหว่างนายชัชวาลย์ รุ้งศรีมรกฏ โจทก์ นางนงลักษณ์ หวังรัตนพงษ์ ที่ 1กับพวก จำเลย..." พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3659/2534นาย ภูมิ ศรีธัญญรัตน์โจทก์นาย ดาบตำรวจ บัว อ่อน หรือ ชโย ไชย ยศ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 921, ม. 940, ม. 989เช็คพิพาท เป็น เช็ค ที่ สั่ง ให้ ใช้ เงิน แก่ ผู้ถือ การ ที่ จำเลย ที่ 2 ลงลายมือชื่อ ไว้ ที่ ด้านหลัง เช็ค ย่อม เป็น การ สลักหลัง เป็น ประกัน ( อาวัล ) สำหรับ ผู้สั่งจ่าย ตาม ป.พ.พ. มาตรา 921, 989 จำเลย ที่ 2 จึง ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ ซึ่ง เป็น ผู้ทรง อย่างเดียว กับ ผู้สั่งจ่าย .โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คธนาคารกรุงไทย จำกัดสาขาศรีสะเกษ สั่งจ่ายเงินจำนวน 70,000 บาท โดยมีจำเลยที่ 1ลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่ายเพื่อชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อสลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ต่อมาโจทก์นำเช็คฉบับดังกล่าวไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารมหานคร จำกัดสาขาศรีสะเกษ เพื่อเรียกเก็บเงิน ปรากฏว่าธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์ทวงถามให้จำเลยทั้งสองชำระเงินตามเช็คหลายครั้งจำเลยทั้งสองก็เพิกเฉย ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยรวม 73,700 บาท และดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงิน 70,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จ จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ จำเลยที่ 2 ให้การว่า โจทก์จะได้รับเช็คพิพาทมาอย่างไรจำเลยที่ 2 ไม่ทราบจำเลยที่ 2 ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทจริงแต่มิได้สลักหลังในฐานะผู้รับอาวัล (ประกัน) ผู้สั่งจ่าย จำเลยที่ 1ออกเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้จำเลยที่ 2 ก่อนเช็คถึงกำหนด จำเลยที่ 2ได้สลักหลังเช็คพิพาทเพื่อชำระหนี้และส่งมอบให้ผู้มีชื่อไปแล้วหลังจากนั้นจำเลยที่ 1 นำเงินสดไปแลกเช็คพิพาทจากผู้มีชื่อดังกล่าวคืนไปแล้ว จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องผูกพันรับผิดใช้เงินตามเช็คพิพาทต่อโจทก์เพราะไม่มีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน70,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์แต่ดอกเบี้ยนับถึงวันฟ้องต้องไม่เกิน 3,700 บาท จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าจำเลยที่ 2 ต้องรับผิดชำระเงินตามเช็คพิพาทพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์หรือไม่ โดยจำเลยที่ 2 ฎีกาว่าจำเลยที่ 2 มิได้ลงชื่อในเช็คพิพาทในฐานะเป็นผู้รับอาวัลจำเลยที่ 1 เพราะเช็คพิพาทเป็นเช็คที่จำเลยที่ 1 ออกให้แก่จำเลยที่ 2 เป็นประกันเงินยืมต่อมาจำเลยที่ 2 ได้สลักหลังโอนให้นายดาบตำรวจปรีชา คงขุนทดแลกเงินสดจากนายดาบตำรวจปรีชาอีกทอดหนึ่ง จำเลยที่ 2 คงต้องรับผิดต่อนายดาบตำรวจปรีชา ในฐานะผู้สลักหลังเท่านั้น เมื่อต่อมาจำเลยที่ 1 ได้ใช้หนี้ตามเช็คแก่นายดาบตำรวจปรีชา และจำเลยที่ 1รับเช็คพิพาทคืนจากนายดาบตำรวจปรีชาแล้ว ความรับผิดของจำเลยที่ 2จึงสิ้นสุดลงจำเลยที่ 2 ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าเช็คพิพาทเป็นเช็คที่สั่งให้ใช้เงินแก่ผู้ถือ การที่จำเลยที่ 2ลงลายมือชื่อไว้ที่ด้านหลังเช็ค ย่อมเป็นการสลักหลังเป็นประกัน(อาวัล) สำหรับผู้สั่งจ่ายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา921, 989 จำเลยที่ 2 จึงต้องรับผิดต่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงอย่างเดียวกับผู้สั่งจ่าย ทั้งนี้ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 420/2525 ระหว่างนายชัชวาลย์ รุ้งศรีมรกฏ โจทก์ นางนงลักษณ์ หวังรัตนพงษ์ ที่ 1กับพวก จำเลย..." พิพากษายืน.(ตัน เวทไว-ชุม สุกแสงเปล่ง-ไพฑูรย์ เนติโพธิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ