คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/2539หลักกฎหมาย: พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินฯบัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา43ว่าผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้วจึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกระหว่างผิดนัดไม่ได้โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีกโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระภาษีและเงินเพิ่มภาษีรวม 14,668.50 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน กับเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาทคำขออื่นให้ยกโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากเงินค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มตามฟ้องได้หรือไม่ข้อเท็จจริงซึ่งฟังเป็นยุติตามที่ศาลภาษีอากรกลางวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานว่าจำเลยยื่นแบบแจ้งรายการเพื่อเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินประจำปีภาษี 2528 พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ทำการประเมินค่ารายปีเป็นเงิน 106,680 บาท คิดเป็นภาษี 13,335 บาท และได้ส่งใบแจ้งรายการประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินให้จำเลยแล้ว เมื่อครบกำหนด 15 วัน นับแต่ได้รับแจ้งการประเมินภาษี จำเลยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาการประเมินใหม่ และเพิกเฉยไม่นำเงินไปชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ จำเลยจึงต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของค่าภาษีค้างตามมาตรา 43(4) แห่งพระราชบัญญัติ ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 เป็นเงินเพิ่มภาษีจำนวน 1,333.50 บาท รวมเป็นเงินค่าภาษีและเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาท เห็นว่า ตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 บัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา 43 ว่า ผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกในระหว่างผิดนัดไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีก ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยอุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/2539กรุงเทพมหานครโจทก์นาย ดุสิต อมรสมบูรณ์ศักดิ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 224 พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ.2475 ม. 43พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินฯบัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา43ว่าผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้วจึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกระหว่างผิดนัดไม่ได้โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีกโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระภาษีและเงินเพิ่มภาษีรวม 14,668.50 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน กับเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาทคำขออื่นให้ยกโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากเงินค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มตามฟ้องได้หรือไม่ข้อเท็จจริงซึ่งฟังเป็นยุติตามที่ศาลภาษีอากรกลางวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานว่าจำเลยยื่นแบบแจ้งรายการเพื่อเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินประจำปีภาษี 2528 พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ทำการประเมินค่ารายปีเป็นเงิน 106,680 บาท คิดเป็นภาษี 13,335 บาท และได้ส่งใบแจ้งรายการประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินให้จำเลยแล้ว เมื่อครบกำหนด 15 วัน นับแต่ได้รับแจ้งการประเมินภาษี จำเลยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาการประเมินใหม่ และเพิกเฉยไม่นำเงินไปชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ จำเลยจึงต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของค่าภาษีค้างตามมาตรา 43(4) แห่งพระราชบัญญัติ ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 เป็นเงินเพิ่มภาษีจำนวน 1,333.50 บาท รวมเป็นเงินค่าภาษีและเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาท เห็นว่า ตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 บัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา 43 ว่า ผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกในระหว่างผิดนัดไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีก ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยอุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สถิตย์ สิทธิลักษณ์-สุนพ กีรติยุติ-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการที่จะเสียดอกเบี้ยแก่กันได้นั้นย่อมเป็นไปตามกฎหมายหรือนิติกรรมสัญญาที่ตกลงกันไว้ ถ้าไม่ได้ตกลงกันไว้หรือโดยบทกฎหมายอันชัดแจ้งแล้ว ให้ใช้อัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 7) กรณีที่มีบทกฎหมายชัดแจ้งเช่นดอกเบี้ยเงินกู้ยืมให้คิดดอกเบี้ยได้ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี(ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654) แต่ถ้าเป็นกรณีสถาบันการเงินให้ยกเว้นว่าเรียกดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเกินกว่าร้อยละ 15 ต่อปีได้ตามพระราชบัญญัติดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงินพ.ศ. 2523 ซึ่งให้อำนาจธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศกำหนดอัตราดอกเบี้ยเป็นคราว ๆ ไป ดังปรากฎว่าธนาคารหรือสถาบันการเงินเรียกดอกเบี้ยจากผู้กู้ยืมได้ในอัตราร้อยละ 16 ต่อปีหรือร้อยละ 20 ต่อปีซึ่งเป็นไปตามข้อยกเว้นดังกล่าว นอกจากนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224 วรรคหนึ่ง ยังกำหนดว่าหนี้เงินให้คิดดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดร้อยละ 7.5 ต่อปีแต่ถ้าเจ้าหนี้มีสิทธิเรียกได้สูงกว่านั้นโดยอาศัยเหตุอื่นอันชอบด้วยกฎหมาย ก็ต้องเป็นไปตามนั้น ดังนั้น การที่จะเรียกร้องดอกเบี้ยได้อย่างไรบ้าง ต้องพิจารณาจากหลักทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เป็นสำคัญ แล้วจึงพิจารณาจากกฎหมายเฉพาะว่าด้วยการนั้นเป็นกรณีไป ปัญหาที่เกิดขึ้นเสมอในทางปฎิบัติคือการเรียกดอกเบี้ยในกฎหมายเฉพาะเรื่อง เช่นกฎหมายภาษีอากร ซึ่งมีการเรียกทั้งเบี้ยปรับเงินเพิ่มอยู่แล้วดังนี้จะเรียกดอกเบี้ยจากเงินเหล่านี้ได้อีกหรือไม่ เช่น การเรียกเงินเพิ่มกรณีไม่เสียหรือนำส่งภาษีภายในกำหนดในอัตราร้อยละ 1.5ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินที่ต้องเสียหรือนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 27 หรือกรณีไม่ชำระภาษีหรือนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มให้ครบถ้วนตามประมวลรัษฎากร มาตรา 89/1 จะเรียกดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 224 วรรคหนึ่งได้อีกหรือไม่ เคยมีตัวอย่างคดีที่วินิจฉัยในคดีที่กรมศุลกากรและกรมสรรพากรฟ้องเรียกอากรขาเข้า ภาษีการค้า(ปัจจุบันภาษีมูลค่าเพิ่ม) และภาษีบำรุงเทศบาล ดังนี้ พระราชบัญญัติศุลกากรและประมวลรัษฎากรบัญญัติให้เรียกเงินเพิ่มของค่าอากรขาเข้าและของเงินภาษีที่ต้องชำระแต่มิให้เกินกว่าจำนวนภาษีที่ต้องชำระซึ่งเป็นทางแก้สำหรับกรณีที่ลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ค่าภาษีอากรที่ค้างไว้โดยเฉพาะ จึงจะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224ว่าด้วยดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดมาเรียกร้องเอากับจำเลยอีกหาได้ไม่โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยของเงินอากรขาเข้า ภาษีการค้าภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่ม (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 17/2536)โดยศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการเรียกร้องเอาดอกเบี้ยกับลูกหนี้ซ้ำอีกเรียกร้องไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 138/2530, 2109/2530,3350/2531) และเมื่อประมวลรัษฎากรบัญญัติถึงความรับผิดของผู้เสียภาษีที่ผิดนัดไม่ชำระค่าภาษีอากรไว้โดยเฉพาะแล้วหากผู้ต้องเสียภาษีไม่ชำระภายในกำหนดต้องเสียเงินเพิ่มในอัตราที่กำหนดของภาษีที่ต้องชำระ เมื่อมีกฎหมายบัญญัติให้รับผิดไว้โดยเฉพาะเช่นนี้แล้ว จึงไม่อาจนำบทบัญญัติเรื่องดอกเบี้ยในระหว่างผิดนัดในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อันเป็นบทบัญญัติทั่วไปมาใช้บังคับอีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2368/2534) แนวคิดในทางศาลมีดังนี้ ส่วนคดีตามหัวข้อหมายเหตุนี้เป็นกรณีพิพาทกันระหว่างรัฐกับเอกชน โดยรัฐเรียกร้องเอาดอกเบี้ยจากภาษีและเงินเพิ่มภาษีอากรมีปัญหาว่าเรียกได้หรือไม่เพียงใดพระราชบัญญัติ ญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินเป็นภาษีที่จัดเก็บจากทรัพย์สิน คือจัดเก็บจากค่ารายปีของโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นกับที่ดินซึ่งใช้ต่อเนื่องกับโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นในอัตราร้อยละ 12.5 ของค่ารายปี ค่ารายปี หมายถึง จำนวนเงินซึ่งทรัพย์สินนั้นสมควรให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ ในกรณีที่ทรัพย์สินนั้นให้เช่า ให้ถือว่าค่าเช่านั้นเป็นค่ารายปี (พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 มาตรา 8)ตัวอย่างเช่น แดงเปิดร้านเสริมสวย ร้านดังกล่าวเป็นของแดงเองหากให้เช่าจะได้ค่าเช่าปีละ 100,000 บาท ดังนี้ แดงต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดิน 12,500 บาท กรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินไม่ชำระภาษีภายในกำหนดเงินค่าภาษีที่ไม่ชำระนั้นเรียกว่าภาษีค้างชำระ (พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน มาตรา 42) ภาษีที่ค้างชำระดังกล่าวมีมาตรการเพิ่มภาษีสำหรับผู้ค้างชำระดังนี้ (พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน มาตรา 43) ระยะเวลาที่ค้างชำระ 1. ชำระไม่เกิน 1 เดือนนับแต่วันพ้นกำหนดเวลาที่ให้ชำระ เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 2.5 ระยะเวลาที่ค้างชำระ 2. ชำระเมื่อเกิน 1 เดือนแต่ไม่เกิน 2 เดือน เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 5 ระยะเวลาที่ค้างชำระ 3. ชำระเมื่อเกิน 2 เดือน แต่ไม่เกิน 3 เดือน เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 7.5 ระยะเวลาที่ค้างชำระ 4. ชำระเมื่อเกิน 3 เดือน แต่ไม่เกิน 4 เดือน เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 10 กรณีที่มิได้ชำระภาษีและเงินเพิ่มภายใน 4 เดือน กลับมิได้กำหนดว่าให้เรียกเงินเพิ่มหรือดอกเบี้ยจากค่าภาษีที่ค้างและเงินเพิ่มได้อีก แต่ให้ไปใช้มาตรการยึดทรัพย์ของผู้ค้างภาษี(พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินฯ มาตรา 44) ซึ่งตามบทบัญญัติดังกล่าวก็ไม่ชัดแจ้งว่าเมื่อขายทอดตลาดแล้ว จะนำมาชำระค่าภาษีที่ค้างชำระได้หรือไม่ เพราะระบุเพียงว่าให้นำไปเสียค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายเท่านั้น โปรดเปรียบเทียบกับประมวลรัษฎากร มาตรา 12ว่าด้วยภาษีอากรค้างซึ่งมีข้อความชัดเจนว่าให้ยึดทรัพย์สินของผู้ค้างภาษีเพื่อขายทอดตลาดนำเงินไปชำระค่าภาษีอากรที่ค้าง คดีตามหัวข้อกฎหมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ความว่า จำเลยยื่นแบบแจ้งรายการเพื่อเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินประจำปี2528 พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ประเมินค่ารายปีเป็นเงิน106,680 บาทคิดเป็นภาษี 13,335 บาท และส่งใบแจ้งรายการประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินให้แก่จำเลยแล้ว เมื่อครบกำหนด 15 วันนับแต่ได้รับแจ้งการประเมินภาษี จำเลยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาการประเมินใหม่ และเพิกเฉยไม่นำเงินไปชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินแก่โจทก์ ดังนี้ จำเลยต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 10ของค่าภาษีค้างชำระตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินพ.ศ. 2475 มาตรา 43(4) เป็นเงินที่เพิ่มจำนวน 1,333.50 บาทรวมเป็นเงินค่าภาษีและเงินเพิ่ม 14,668.50 บาท ปัญหาว่าโจทก์จะเรียกดอกเบี้ยจากยอดเงินดังกล่าว โดยถือว่าเป็นหนี้เงินระหว่างผิดนัด จึงเรียกดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5ต่อปีตามหัวข้อทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224วรรคหนึ่งได้หรือไม่ ซึ่งโจทก์เรียกมาด้วยแต่ศาลภาษีอากรกลางไม่บังคับในส่วนดอกเบี้ยนี้ให้ โจทก์จึงฎีกา ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 บัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา 43 ว่า ผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกในระหว่างผิดนัดไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีก ตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวนี้คงมีข้อสรุปว่า ภาษีโรงเรือนและที่ดินซึ่งค้างชำระก็ดีและเงินเพิ่มของภาษีที่ค้างชำระตามมาตรา 4ก็ดีไม่อาจนำหลักว่าด้วยการเรียกดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดในอัตราร้อยละ7.5 ต่อปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224 วรรคหนึ่งมาใช้บังคับได้ ปัญหาว่าการเรียกเงินเพิ่มกรณีตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินมาตรา 43 นี้ เป็นการเหมาะสมหรือไม่ และแตกต่างกับกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรประเภทอื่นหรือไม่ เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้นผู้ที่จะสามารถตอบได้ก็คงต้องเป็นหน่วยงานของรัฐผู้มีหน้าที่จัดเก็บภาษีอากร อย่างไรก็ดี การจัดเก็บภาษีของรัฐไม่ว่าจะเป็นภาษีท้องถิ่นหรือภาษีส่วนกลาง แม้ประเภทภาษีและการจัดเก็บแตกต่างกัน แต่มาตรการบางอย่าง เช่น เบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มน่าจะพิจารณาว่าควรแตกต่างกันหรือไม่เพียงใดเพื่อมิให้ประชาชนผู้เสียภาษีอากรต้องสับสน อาจก่อให้เกิดช่องว่างระหว่างรัฐกับผู้เสียภาษีอันไม่เป็นผลดีแก่ส่วนรวม พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระภาษีและเงินเพิ่มภาษีรวม 14,668.50 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน กับเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาทคำขออื่นให้ยกโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากเงินค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มตามฟ้องได้หรือไม่ข้อเท็จจริงซึ่งฟังเป็นยุติตามที่ศาลภาษีอากรกลางวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานว่าจำเลยยื่นแบบแจ้งรายการเพื่อเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินประจำปีภาษี 2528 พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ทำการประเมินค่ารายปีเป็นเงิน 106,680 บาท คิดเป็นภาษี 13,335 บาท และได้ส่งใบแจ้งรายการประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินให้จำเลยแล้ว เมื่อครบกำหนด 15 วัน นับแต่ได้รับแจ้งการประเมินภาษี จำเลยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาการประเมินใหม่ และเพิกเฉยไม่นำเงินไปชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ จำเลยจึงต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของค่าภาษีค้างตามมาตรา 43(4) แห่งพระราชบัญญัติ ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 เป็นเงินเพิ่มภาษีจำนวน 1,333.50 บาท รวมเป็นเงินค่าภาษีและเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาท เห็นว่า ตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 บัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา 43 ว่า ผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกในระหว่างผิดนัดไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีก ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยอุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/2539กรุงเทพมหานครโจทก์นาย ดุสิต อมรสมบูรณ์ศักดิ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 224 พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ.2475 ม. 43พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินฯบัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา43ว่าผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้วจึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกระหว่างผิดนัดไม่ได้โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีกโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระภาษีและเงินเพิ่มภาษีรวม 14,668.50 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน กับเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาทคำขออื่นให้ยกโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากเงินค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มตามฟ้องได้หรือไม่ข้อเท็จจริงซึ่งฟังเป็นยุติตามที่ศาลภาษีอากรกลางวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานว่าจำเลยยื่นแบบแจ้งรายการเพื่อเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินประจำปีภาษี 2528 พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ทำการประเมินค่ารายปีเป็นเงิน 106,680 บาท คิดเป็นภาษี 13,335 บาท และได้ส่งใบแจ้งรายการประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินให้จำเลยแล้ว เมื่อครบกำหนด 15 วัน นับแต่ได้รับแจ้งการประเมินภาษี จำเลยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาการประเมินใหม่ และเพิกเฉยไม่นำเงินไปชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ จำเลยจึงต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของค่าภาษีค้างตามมาตรา 43(4) แห่งพระราชบัญญัติ ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 เป็นเงินเพิ่มภาษีจำนวน 1,333.50 บาท รวมเป็นเงินค่าภาษีและเงินเพิ่มภาษีจำนวน 14,668.50 บาท เห็นว่า ตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 บัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา 43 ว่า ผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกในระหว่างผิดนัดไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีก ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยอุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สถิตย์ สิทธิลักษณ์-สุนพ กีรติยุติ-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการที่จะเสียดอกเบี้ยแก่กันได้นั้นย่อมเป็นไปตามกฎหมายหรือนิติกรรมสัญญาที่ตกลงกันไว้ ถ้าไม่ได้ตกลงกันไว้หรือโดยบทกฎหมายอันชัดแจ้งแล้ว ให้ใช้อัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 7) กรณีที่มีบทกฎหมายชัดแจ้งเช่นดอกเบี้ยเงินกู้ยืมให้คิดดอกเบี้ยได้ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี(ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654) แต่ถ้าเป็นกรณีสถาบันการเงินให้ยกเว้นว่าเรียกดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเกินกว่าร้อยละ 15 ต่อปีได้ตามพระราชบัญญัติดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงินพ.ศ. 2523 ซึ่งให้อำนาจธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศกำหนดอัตราดอกเบี้ยเป็นคราว ๆ ไป ดังปรากฎว่าธนาคารหรือสถาบันการเงินเรียกดอกเบี้ยจากผู้กู้ยืมได้ในอัตราร้อยละ 16 ต่อปีหรือร้อยละ 20 ต่อปีซึ่งเป็นไปตามข้อยกเว้นดังกล่าว นอกจากนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224 วรรคหนึ่ง ยังกำหนดว่าหนี้เงินให้คิดดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดร้อยละ 7.5 ต่อปีแต่ถ้าเจ้าหนี้มีสิทธิเรียกได้สูงกว่านั้นโดยอาศัยเหตุอื่นอันชอบด้วยกฎหมาย ก็ต้องเป็นไปตามนั้น ดังนั้น การที่จะเรียกร้องดอกเบี้ยได้อย่างไรบ้าง ต้องพิจารณาจากหลักทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เป็นสำคัญ แล้วจึงพิจารณาจากกฎหมายเฉพาะว่าด้วยการนั้นเป็นกรณีไป ปัญหาที่เกิดขึ้นเสมอในทางปฎิบัติคือการเรียกดอกเบี้ยในกฎหมายเฉพาะเรื่อง เช่นกฎหมายภาษีอากร ซึ่งมีการเรียกทั้งเบี้ยปรับเงินเพิ่มอยู่แล้วดังนี้จะเรียกดอกเบี้ยจากเงินเหล่านี้ได้อีกหรือไม่ เช่น การเรียกเงินเพิ่มกรณีไม่เสียหรือนำส่งภาษีภายในกำหนดในอัตราร้อยละ 1.5ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินที่ต้องเสียหรือนำส่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 27 หรือกรณีไม่ชำระภาษีหรือนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มให้ครบถ้วนตามประมวลรัษฎากร มาตรา 89/1 จะเรียกดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 224 วรรคหนึ่งได้อีกหรือไม่ เคยมีตัวอย่างคดีที่วินิจฉัยในคดีที่กรมศุลกากรและกรมสรรพากรฟ้องเรียกอากรขาเข้า ภาษีการค้า(ปัจจุบันภาษีมูลค่าเพิ่ม) และภาษีบำรุงเทศบาล ดังนี้ พระราชบัญญัติศุลกากรและประมวลรัษฎากรบัญญัติให้เรียกเงินเพิ่มของค่าอากรขาเข้าและของเงินภาษีที่ต้องชำระแต่มิให้เกินกว่าจำนวนภาษีที่ต้องชำระซึ่งเป็นทางแก้สำหรับกรณีที่ลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ค่าภาษีอากรที่ค้างไว้โดยเฉพาะ จึงจะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224ว่าด้วยดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดมาเรียกร้องเอากับจำเลยอีกหาได้ไม่โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยของเงินอากรขาเข้า ภาษีการค้าภาษีบำรุงเทศบาล และเงินเพิ่ม (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 17/2536)โดยศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการเรียกร้องเอาดอกเบี้ยกับลูกหนี้ซ้ำอีกเรียกร้องไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 138/2530, 2109/2530,3350/2531) และเมื่อประมวลรัษฎากรบัญญัติถึงความรับผิดของผู้เสียภาษีที่ผิดนัดไม่ชำระค่าภาษีอากรไว้โดยเฉพาะแล้วหากผู้ต้องเสียภาษีไม่ชำระภายในกำหนดต้องเสียเงินเพิ่มในอัตราที่กำหนดของภาษีที่ต้องชำระ เมื่อมีกฎหมายบัญญัติให้รับผิดไว้โดยเฉพาะเช่นนี้แล้ว จึงไม่อาจนำบทบัญญัติเรื่องดอกเบี้ยในระหว่างผิดนัดในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อันเป็นบทบัญญัติทั่วไปมาใช้บังคับอีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2368/2534) แนวคิดในทางศาลมีดังนี้ ส่วนคดีตามหัวข้อหมายเหตุนี้เป็นกรณีพิพาทกันระหว่างรัฐกับเอกชน โดยรัฐเรียกร้องเอาดอกเบี้ยจากภาษีและเงินเพิ่มภาษีอากรมีปัญหาว่าเรียกได้หรือไม่เพียงใดพระราชบัญญัติ ญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินเป็นภาษีที่จัดเก็บจากทรัพย์สิน คือจัดเก็บจากค่ารายปีของโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นกับที่ดินซึ่งใช้ต่อเนื่องกับโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นในอัตราร้อยละ 12.5 ของค่ารายปี ค่ารายปี หมายถึง จำนวนเงินซึ่งทรัพย์สินนั้นสมควรให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ ในกรณีที่ทรัพย์สินนั้นให้เช่า ให้ถือว่าค่าเช่านั้นเป็นค่ารายปี (พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 มาตรา 8)ตัวอย่างเช่น แดงเปิดร้านเสริมสวย ร้านดังกล่าวเป็นของแดงเองหากให้เช่าจะได้ค่าเช่าปีละ 100,000 บาท ดังนี้ แดงต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดิน 12,500 บาท กรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินไม่ชำระภาษีภายในกำหนดเงินค่าภาษีที่ไม่ชำระนั้นเรียกว่าภาษีค้างชำระ (พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน มาตรา 42) ภาษีที่ค้างชำระดังกล่าวมีมาตรการเพิ่มภาษีสำหรับผู้ค้างชำระดังนี้ (พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน มาตรา 43) ระยะเวลาที่ค้างชำระ 1. ชำระไม่เกิน 1 เดือนนับแต่วันพ้นกำหนดเวลาที่ให้ชำระ เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 2.5 ระยะเวลาที่ค้างชำระ 2. ชำระเมื่อเกิน 1 เดือนแต่ไม่เกิน 2 เดือน เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 5 ระยะเวลาที่ค้างชำระ 3. ชำระเมื่อเกิน 2 เดือน แต่ไม่เกิน 3 เดือน เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 7.5 ระยะเวลาที่ค้างชำระ 4. ชำระเมื่อเกิน 3 เดือน แต่ไม่เกิน 4 เดือน เพิ่มร้อยละของภาษีที่ค้าง 10 กรณีที่มิได้ชำระภาษีและเงินเพิ่มภายใน 4 เดือน กลับมิได้กำหนดว่าให้เรียกเงินเพิ่มหรือดอกเบี้ยจากค่าภาษีที่ค้างและเงินเพิ่มได้อีก แต่ให้ไปใช้มาตรการยึดทรัพย์ของผู้ค้างภาษี(พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินฯ มาตรา 44) ซึ่งตามบทบัญญัติดังกล่าวก็ไม่ชัดแจ้งว่าเมื่อขายทอดตลาดแล้ว จะนำมาชำระค่าภาษีที่ค้างชำระได้หรือไม่ เพราะระบุเพียงว่าให้นำไปเสียค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายเท่านั้น โปรดเปรียบเทียบกับประมวลรัษฎากร มาตรา 12ว่าด้วยภาษีอากรค้างซึ่งมีข้อความชัดเจนว่าให้ยึดทรัพย์สินของผู้ค้างภาษีเพื่อขายทอดตลาดนำเงินไปชำระค่าภาษีอากรที่ค้าง คดีตามหัวข้อกฎหมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงรับฟังได้ความว่า จำเลยยื่นแบบแจ้งรายการเพื่อเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินประจำปี2528 พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ประเมินค่ารายปีเป็นเงิน106,680 บาทคิดเป็นภาษี 13,335 บาท และส่งใบแจ้งรายการประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินให้แก่จำเลยแล้ว เมื่อครบกำหนด 15 วันนับแต่ได้รับแจ้งการประเมินภาษี จำเลยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาการประเมินใหม่ และเพิกเฉยไม่นำเงินไปชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินแก่โจทก์ ดังนี้ จำเลยต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 10ของค่าภาษีค้างชำระตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินพ.ศ. 2475 มาตรา 43(4) เป็นเงินที่เพิ่มจำนวน 1,333.50 บาทรวมเป็นเงินค่าภาษีและเงินเพิ่ม 14,668.50 บาท ปัญหาว่าโจทก์จะเรียกดอกเบี้ยจากยอดเงินดังกล่าว โดยถือว่าเป็นหนี้เงินระหว่างผิดนัด จึงเรียกดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5ต่อปีตามหัวข้อทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224วรรคหนึ่งได้หรือไม่ ซึ่งโจทก์เรียกมาด้วยแต่ศาลภาษีอากรกลางไม่บังคับในส่วนดอกเบี้ยนี้ให้ โจทก์จึงฎีกา ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 บัญญัติเกี่ยวกับเงินค่าภาษีค้างชำระไว้ในมาตรา 43 ว่า ผู้ค้างชำระจะต้องเสียเงินเพิ่มคิดเป็นร้อยละตามจำนวนค่าภาษีที่ค้างและมีอัตราเงินเพิ่มสูงขึ้นตามเวลาที่ค้างชำระแสดงว่ากฎหมายได้บัญญัติทางแก้สำหรับกรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินค่าภาษีที่ค้างชำระไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงคิดดอกเบี้ยซ้อนเข้าไปอีกในระหว่างผิดนัดไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับดอกเบี้ยจากค่าภาษีค้างชำระและเงินเพิ่มอีก ตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวนี้คงมีข้อสรุปว่า ภาษีโรงเรือนและที่ดินซึ่งค้างชำระก็ดีและเงินเพิ่มของภาษีที่ค้างชำระตามมาตรา 4ก็ดีไม่อาจนำหลักว่าด้วยการเรียกดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดในอัตราร้อยละ7.5 ต่อปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224 วรรคหนึ่งมาใช้บังคับได้ ปัญหาว่าการเรียกเงินเพิ่มกรณีตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินมาตรา 43 นี้ เป็นการเหมาะสมหรือไม่ และแตกต่างกับกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรประเภทอื่นหรือไม่ เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้นผู้ที่จะสามารถตอบได้ก็คงต้องเป็นหน่วยงานของรัฐผู้มีหน้าที่จัดเก็บภาษีอากร อย่างไรก็ดี การจัดเก็บภาษีของรัฐไม่ว่าจะเป็นภาษีท้องถิ่นหรือภาษีส่วนกลาง แม้ประเภทภาษีและการจัดเก็บแตกต่างกัน แต่มาตรการบางอย่าง เช่น เบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มน่าจะพิจารณาว่าควรแตกต่างกันหรือไม่เพียงใดเพื่อมิให้ประชาชนผู้เสียภาษีอากรต้องสับสน อาจก่อให้เกิดช่องว่างระหว่างรัฐกับผู้เสียภาษีอันไม่เป็นผลดีแก่ส่วนรวม พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา