คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1196/2539หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินที่จะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา30แห่งประมวลรัษฎากรและกรณีดังกล่าวเป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรที่ค้างชำระแต่โจทก์ไม่ชำระจำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจแต่โจทก์อ้างว่าไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ.2528มาตรา7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยโดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดีดังนี้คำสั่งงดสืบพยานในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งไว้ทั้งที่จำเลยมีเวลาโต้แย้งได้จึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าว แม้ฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้างผู้กระทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศในประเทศไทยเมื่อเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินไปยังโจทก์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา19,20คงประเมินไปยังผู้จัดการสาขาบริษัทคนใหม่ทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา76ทวิวรรคสามกรณียังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา12โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เคยทำงานอยู่กับสำนักงานกฎหมายชื่อห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลติลลิกี แอนด์ กิบบินส์ ระหว่างที่โจทก์ทำงานอยู่กับห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว บริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ได้เข้ามาเปิดสำนักงานสาขาในประเทศไทย และขอความช่วยเหลือในด้านกฎหมายจากห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว โดยให้เป็นผู้ดำเนินการจดทะเบียนสาขาต่อสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกรุงเทพมหานครกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ บริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ขอให้โจทก์ลงชื่อเป็นผู้จัดการสาขาเพื่อให้สามารถทำการจดทะเบียนต่อสำนักงานทะเบียนดังกล่าวได้ เมื่อปี 2534 โจทก์ได้ไปยื่นคำร้องเพื่อจดทะเบียนนิติกรรมโอนที่ดินที่สำนักงานที่ดินเขตราษฎร์บูรณะเจ้าพนักงานที่ดินไม่ยอมจดทะเบียนให้โดยแจ้งว่าจำเลยได้มีคำสั่งยึดที่ดินดังกล่าวอ้างว่าโจทก์เป็นผู้ทำการแทนบริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ต่อมาเมื่อเดือนพฤศจิกายน2534 โจทก์จึงได้รับประกาศยึดทรัพย์สินของโจทก์ ลงวันที่1 ตุลาคม 2534 การยึดทรัพย์ดังกล่าวได้กระทำโดยจำเลยรู้อย่างแจ้งชัดว่าทรัพย์สินที่ถูกยึดมิได้เป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ผู้ถูกประเมินภาษีขอให้เพิกถอนคำสั่งประกาศยึดทรัพย์ที่ บร. 1913/2534 ฉบับลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534 และเพิกถอนการอายัดรถยนต์ยี่ห้อฟอร์ด ฟัลคอนหมายเลขทะเบียน 8ก-5835 กรุงเทพมหานคร และรถยนต์ยี่ห้อมาสด้าหมายเลขทะเบียน 5ห-2110 กรุงเทพมหานคร และให้จำเลยชำระค่าเสียหายจำนวน 1,163,600 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมิน ยึด อายัดทรัพย์สิน ของโจทก์ชอบด้วยกฎหมายแล้ว และบริษัทมิได้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินภายในกำหนดระยะเวลาตามกฎหมายบริษัทจึงหมดสิทธินำคดีมาฟ้องร้องต่อศาลจึงได้ขอถอนฟ้องคดีที่ฟ้องจำเลยไว้และศาลได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความคดีถึงที่สุดแล้ว ปรากฎตามคดีหมายเลขแดงที่ 115/2535 ของศาลภาษีอากรกลางโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะกล่าวอ้างอีกต่อไปว่าการประเมินไม่ถูกต้องอีกทั้งได้แจ้งเตือนไปยังโจทก์ถึง 2 ครั้ง เมื่อโจทก์ได้รับทราบแล้วกลับเพิกเฉยจำเลยจึงได้ใช้อำนาจตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรยึดทรัพย์สินของโจทก์ ในการดำเนินการยึดทรัพย์เป็นอำนาจของจำเลยโดยเฉพาะไม่จำเป็นต้องเรียกโจทก์ไปไต่สวนก่อนแต่อย่างใดแต่ตามข้อเท็จจริงปรากฎว่าเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้เรียกโจทก์ไปไต่สวนแล้วแต่โจทก์เองกลับบิดพลิ้วและไม่ให้ความร่วมมือ ดังนั้นโจทก์จะอ้างเหตุว่า การยึดทรัพย์ของจำเลยกระทำไปโดยไม่มีอำนาจหาได้ไม่ และฟ้องของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากร ขอให้ยกฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามประกาศยึดทรัพย์ที่ บร.1913/2534 ลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534คำขออื่นให้ยก จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "มีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ และโจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้ตามมาตรา 76 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ สำหรับในประเด็นข้อแรกนั้น จำเลยอุทธรณ์ว่า เมื่อบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด มิได้อุทธรณ์การประเมินย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง และโจทก์ซึ่งเป็นตัวแทนก็ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องด้วยแม้ปัญหานี้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงรับวินิจฉัยให้เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินซึ่งจะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 30แห่งประมวลรัษฎากร โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนที่จำเลยอุทธรณ์ว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลางนั้น เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างที่พิพาท แต่โจทก์ไม่ชำระ จำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจในมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรแต่โจทก์อ้างว่าโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้ จำเลยไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินดังกล่าวซึ่งจะต้องพิจารณาและวินิจฉัยว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้หรือไม่ จึงเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลาง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนอุทธรณ์ข้อต่อมาว่า คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ปรากฎจากถ้อยคำสำนวนว่าเมื่อสืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนไปแล้ว 1 ปาก ได้เลื่อนไปสืบพยานโจทก์ต่อพอถึงวันนัดศาลภาษีอากรกลางได้เลื่อนการสืบพยานโจทก์ไปอีกเพื่อนัดพร้อมสอบถามคู่ความเกี่ยวกับข้อเท็จจริงบางประการ และเมื่อถึงวันนัดพร้อมคือวันที่ 23 ธันวาคม 2536 ศาลภาษีอากรกลางจึงได้สอบถามข้อเท็จจริงบางประการจากคู่ความทั้งสองฝ่าย แล้วศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งว่าคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว ให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย นัดฟังคำพิพากษาวันที่ 29 ธันวาคม 2536 และศาลภาษีอากรกลางก็ได้พิพากษาคดีในวันที่ 29 ธันวาคม 2536 โดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดี ดังนี้คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา หากคู่ความจะอุทธรณ์ต้องโต้แย้งคำสั่งไว้แต่ปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว ทั้ง ๆ ที่มีเวลาโต้แย้งได้เพราะนับจากวันที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งจนถึงวันที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาคดีห่างกันถึง 6 วัน จำเลยจึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งนี้ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ข้อสุดท้ายที่ว่า โจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้หรือไม่นั้นเห็นว่า แม้จะฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้าง ผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์สพีทีวาย จำกัด ในประเทศไทยซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิดังจำเลยอุทธรณ์ ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่าเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังโจทก์ผู้ซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรมาตรา 19, 20 คงประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังนายเดวิด ไลแมนผู้จัดการบริษัทดังกล่าวเท่านั้นทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 76 ทวิ วรรคสาม แห่งประมวลรัษฎากรเมื่อยังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์จึงชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น" พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1196/2539นาย สมาน สวัสดิ์นาวินโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 226 ป.รัษฎากร ม. 12, ม. 19, ม. 20, ม. 30, ม. 76 ทวิ วรรคสาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ.2528 ม. 7 (3)โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินที่จะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา30แห่งประมวลรัษฎากรและกรณีดังกล่าวเป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรที่ค้างชำระแต่โจทก์ไม่ชำระจำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจแต่โจทก์อ้างว่าไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ.2528มาตรา7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยโดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดีดังนี้คำสั่งงดสืบพยานในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งไว้ทั้งที่จำเลยมีเวลาโต้แย้งได้จึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าว แม้ฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้างผู้กระทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศในประเทศไทยเมื่อเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินไปยังโจทก์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา19,20คงประเมินไปยังผู้จัดการสาขาบริษัทคนใหม่ทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา76ทวิวรรคสามกรณียังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา12โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เคยทำงานอยู่กับสำนักงานกฎหมายชื่อห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลติลลิกี แอนด์ กิบบินส์ ระหว่างที่โจทก์ทำงานอยู่กับห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว บริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ได้เข้ามาเปิดสำนักงานสาขาในประเทศไทย และขอความช่วยเหลือในด้านกฎหมายจากห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว โดยให้เป็นผู้ดำเนินการจดทะเบียนสาขาต่อสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกรุงเทพมหานครกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ บริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ขอให้โจทก์ลงชื่อเป็นผู้จัดการสาขาเพื่อให้สามารถทำการจดทะเบียนต่อสำนักงานทะเบียนดังกล่าวได้ เมื่อปี 2534 โจทก์ได้ไปยื่นคำร้องเพื่อจดทะเบียนนิติกรรมโอนที่ดินที่สำนักงานที่ดินเขตราษฎร์บูรณะเจ้าพนักงานที่ดินไม่ยอมจดทะเบียนให้โดยแจ้งว่าจำเลยได้มีคำสั่งยึดที่ดินดังกล่าวอ้างว่าโจทก์เป็นผู้ทำการแทนบริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ต่อมาเมื่อเดือนพฤศจิกายน2534 โจทก์จึงได้รับประกาศยึดทรัพย์สินของโจทก์ ลงวันที่1 ตุลาคม 2534 การยึดทรัพย์ดังกล่าวได้กระทำโดยจำเลยรู้อย่างแจ้งชัดว่าทรัพย์สินที่ถูกยึดมิได้เป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ผู้ถูกประเมินภาษีขอให้เพิกถอนคำสั่งประกาศยึดทรัพย์ที่ บร. 1913/2534 ฉบับลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534 และเพิกถอนการอายัดรถยนต์ยี่ห้อฟอร์ด ฟัลคอนหมายเลขทะเบียน 8ก-5835 กรุงเทพมหานคร และรถยนต์ยี่ห้อมาสด้าหมายเลขทะเบียน 5ห-2110 กรุงเทพมหานคร และให้จำเลยชำระค่าเสียหายจำนวน 1,163,600 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมิน ยึด อายัดทรัพย์สิน ของโจทก์ชอบด้วยกฎหมายแล้ว และบริษัทมิได้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินภายในกำหนดระยะเวลาตามกฎหมายบริษัทจึงหมดสิทธินำคดีมาฟ้องร้องต่อศาลจึงได้ขอถอนฟ้องคดีที่ฟ้องจำเลยไว้และศาลได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความคดีถึงที่สุดแล้ว ปรากฎตามคดีหมายเลขแดงที่ 115/2535 ของศาลภาษีอากรกลางโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะกล่าวอ้างอีกต่อไปว่าการประเมินไม่ถูกต้องอีกทั้งได้แจ้งเตือนไปยังโจทก์ถึง 2 ครั้ง เมื่อโจทก์ได้รับทราบแล้วกลับเพิกเฉยจำเลยจึงได้ใช้อำนาจตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรยึดทรัพย์สินของโจทก์ ในการดำเนินการยึดทรัพย์เป็นอำนาจของจำเลยโดยเฉพาะไม่จำเป็นต้องเรียกโจทก์ไปไต่สวนก่อนแต่อย่างใดแต่ตามข้อเท็จจริงปรากฎว่าเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้เรียกโจทก์ไปไต่สวนแล้วแต่โจทก์เองกลับบิดพลิ้วและไม่ให้ความร่วมมือ ดังนั้นโจทก์จะอ้างเหตุว่า การยึดทรัพย์ของจำเลยกระทำไปโดยไม่มีอำนาจหาได้ไม่ และฟ้องของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากร ขอให้ยกฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามประกาศยึดทรัพย์ที่ บร.1913/2534 ลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534คำขออื่นให้ยก จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "มีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ และโจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้ตามมาตรา 76 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ สำหรับในประเด็นข้อแรกนั้น จำเลยอุทธรณ์ว่า เมื่อบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด มิได้อุทธรณ์การประเมินย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง และโจทก์ซึ่งเป็นตัวแทนก็ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องด้วยแม้ปัญหานี้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงรับวินิจฉัยให้เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินซึ่งจะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 30แห่งประมวลรัษฎากร โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนที่จำเลยอุทธรณ์ว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลางนั้น เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างที่พิพาท แต่โจทก์ไม่ชำระ จำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจในมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรแต่โจทก์อ้างว่าโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้ จำเลยไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินดังกล่าวซึ่งจะต้องพิจารณาและวินิจฉัยว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้หรือไม่ จึงเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลาง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนอุทธรณ์ข้อต่อมาว่า คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ปรากฎจากถ้อยคำสำนวนว่าเมื่อสืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนไปแล้ว 1 ปาก ได้เลื่อนไปสืบพยานโจทก์ต่อพอถึงวันนัดศาลภาษีอากรกลางได้เลื่อนการสืบพยานโจทก์ไปอีกเพื่อนัดพร้อมสอบถามคู่ความเกี่ยวกับข้อเท็จจริงบางประการ และเมื่อถึงวันนัดพร้อมคือวันที่ 23 ธันวาคม 2536 ศาลภาษีอากรกลางจึงได้สอบถามข้อเท็จจริงบางประการจากคู่ความทั้งสองฝ่าย แล้วศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งว่าคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว ให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย นัดฟังคำพิพากษาวันที่ 29 ธันวาคม 2536 และศาลภาษีอากรกลางก็ได้พิพากษาคดีในวันที่ 29 ธันวาคม 2536 โดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดี ดังนี้คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา หากคู่ความจะอุทธรณ์ต้องโต้แย้งคำสั่งไว้แต่ปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว ทั้ง ๆ ที่มีเวลาโต้แย้งได้เพราะนับจากวันที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งจนถึงวันที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาคดีห่างกันถึง 6 วัน จำเลยจึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งนี้ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ข้อสุดท้ายที่ว่า โจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้หรือไม่นั้นเห็นว่า แม้จะฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้าง ผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์สพีทีวาย จำกัด ในประเทศไทยซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิดังจำเลยอุทธรณ์ ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่าเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังโจทก์ผู้ซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรมาตรา 19, 20 คงประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังนายเดวิด ไลแมนผู้จัดการบริษัทดังกล่าวเท่านั้นทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 76 ทวิ วรรคสาม แห่งประมวลรัษฎากรเมื่อยังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์จึงชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น" พิพากษายืน(นิเวศน์ คำผอง-จรัญ หัตถกรรม-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการที่จะเสนอคดีสู่ศาลภาษีอากรได้หรือไม่เพียงใดนั้นมีหลักเกณฑ์ใหญ่ที่ต้องคำนึงถึงอยู่ 2 ประการ ประการที่หนึ่ง คดีนี้เป็นคดีภาษีอากรหรือไม่ ถ้ามิใช่คดีภาษีอากรแล้ว ศาลภาษีอากรไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาแต่ถ้าเป็นคดีภาษีอากร ศาลภาษีอากรจึงจะมีอำนาจพิจารณาพิพากษาดังนั้น จึงต้องพิจารณาเสียก่อนว่าคดีแพ่งในกรณีหรือลักษณะอย่างไรเป็นคดีภาษีอากร ประการที่สอง เมื่อคดีนั้นเป็นคดีภาษีอากรแล้ว ซึ่งหมายความว่าศาลภาษีอากรมีอำนาจพิจารณาพิพากษา หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งผู้ถูกโต้แย้งสิทธิซึ่งอาจเป็นเอกชนหรือรัฐย่อมเสนอคดีสู่ศาลภาษีอากรได้ แต่ทั้งนี้ยังต้องพิจารณาต่อไปว่ากรณีที่จะฟ้องคดีหรือดำเนินการในศาลภาษีอากรหรือไม่นั้น มีเงื่อนไขหรือบทบัญญัติเฉพาะกำหนดไว้หรือไม่ว่าจะต้องดำเนินการในชั้นของเจ้าหน้าที่ของฝ่ายบริหารก่อน ถ้ามีกำหนดไว้ก็ต้องดำเนินการตามนั้น(พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 8 และ 9) กรณีที่ศาลภาษีอากรมีอำนาจพิจารณาพิพากษา ได้แก่ คดีอุทธรณ์คำวินิจฉัยของเจ้าพนักงานหรือคณะกรรมการตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากร คดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากรคดีพิพาทเกี่ยวกับการขอคืนค่าภาษีอากร คดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อผูกพันซึ่งได้นำยื่นเพื่อประโยชน์แก่การจัดเก็บภาษีอากรและคดีที่มีกฎหมายบัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลภาษีอากร(พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 7) อุทาหรณ์ โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นผู้ชำระบัญชีของบริษัทกระทำผิดหน้าที่ตามกฎหมายไม่นำเงินของบริษัทมาชำระหนี้ภาษีอากรค้างแก่โจทก์แต่นำไปจ่ายคืนให้แก่ตนเองและผู้อื่นซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทการกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดและต้องรับผิดโจทก์ ดังนี้โจทก์กับจำเลยมิได้พิพาทในเรื่องความรับผิดในทางภาษีอากรกันแต่อย่างใด (คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 3/2539) ข้อเท็จจริงตามคำฟ้องของโจทก์ตามคำวินิจฉัยนี้เป็นกรณีที่มีปัญหาว่าคดีดังกล่าวเป็นคดีภาษีอากรอันจะอยู่ในอำนาจของศาลภาษีอากรหรือไม่ จึงกำหนดหลักการว่าศาลที่รับคดีนั้นไว้เห็นว่ามีปัญหาว่าคดีใดจะอยู่ในอำนาจศาลภาษีอากรหรือศาลยุติธรรมอื่นไม่ว่าจะเกิดปัญหาขึ้นในศาลภาษีอากรหรือศาลยุติธรรมอื่นให้ประธานศาลฎีกาเป็นผู้วินิจฉัย คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาให้เป็นที่สุด (พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากร มาตรา 90 วรรคสอง)การส่งปัญหาไปให้ประธานศาลฎีกาวินิจฉัยดังกล่าว อาจเป็นศาลภาษีอากรหรือศาลชั้นต้นอื่นก็ได้ กล่าวคือเมื่อมีการเสนอคดีสู่ศาลภาษีอากรหรือศาลชั้นต้นอื่น เมื่อมีกรณีสงสัยว่าคดีใดอยู่ในอำนาจของศาลใดก็ส่งเรื่องไปให้ประธานศาลฎีกามีคำวินิจฉัยเสียก่อน ส่วนคดีตามหัวข้อหมายเหตุมีปัญหาต้องพิจารณาอยู่สองกรณีคือ กรณีแรกมีปัญหาว่าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางหรือไม่เพราะกรณีการยึดทรัพย์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12 นั้น เป็นขั้นตอนที่ผ่านพ้นการประเมินภาษีอากรไปแล้วกล่าวคืออาจมีการประเมินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรแล้วแต่ผู้ต้องเสียภาษีไม่อุทธรณ์การประเมินภายในกำหนดหรืออุทธรณ์การประเมินแล้ว แต่เมื่อมีคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ผู้ต้องเสียภาษีไม่ฟ้องเพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ต่อศาล กรณีการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์เป็นอันยุติว่าผู้ต้องเสียภาษีต้องเสียภาษีตามการประเมินหรือคำวินิจฉัยอุทธรณ์ เมื่อผู้นั้นไม่ชำระภาษีอากร จึงถือว่าเป็นภาษีอากรค้างตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ให้อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐยึดทรัพย์สินของผู้ต้องเสียภาษีมาขายทอดตลาดเพื่อชำระภาษีอากรได้โดยไม่ต้องฟ้องเป็นคดี ถือว่าเป็นบทบัญญัติพิเศษ เพื่อให้การดำเนินการจัดเก็บภาษีอากรเป็นไปโดยมีประสิทธิภาพ ไม่ต้องมาฟ้องบังคับให้ชำระภาษีอีก ดังนั้น ปัญหาที่ติดตามมาก็คือเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของกรมสรรพากรดำเนินการยึดทรัพย์กรณีภาษีอากรค้างตามประมวลรัษฎากร ปัญหาที่ตามมาก็คือมีการฟ้องเพิกถอนการยึดทรัพย์นั้นโดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ถูกยึดนั้น ซึ่งอาจเป็นผู้ต้องเสียภาษีหรือบุคคลภายนอก ดังนี้ คดีเช่นว่านี้เป็นคดีภาษีอากรหรือเป็นคดีแพ่งธรรมดา ซึ่งมีผลกระทบถึงเรื่องปัญหาจะฟ้องคดีต่อศาลใด กรณีนี้มีทั้งเป็นคดีขึ้นไปสู่ศาลและศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้หลายเรื่อง เช่น โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาว่าประกาศยึดทรัพย์และประกาศขายทอดตลาดทรัพย์โจทก์ของจำเลยโดยใช้อำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 เป็นโมฆะ และขอให้เพิกถอนเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับการยึดทรัพย์และประกาศขายทอดตลาดทรัพย์ตามอำนาจของจำเลยว่าชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ การที่โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งยึดทรัพย์ และประกาศขายทอดตลาดทรัพย์ มิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 7แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรฯ ดังนี้ศาลภาษีอากรไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษา (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3046/2535)และยังมีกรณีที่ขึ้นไปให้ประธานศาลฎีกามีคำวินิจฉัยหลายเรื่องแล้วเช่นเดียวกัน เช่น คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 1/2539 ว่าข้อเท็จจริงตามคำฟ้องได้ความว่า นายอำเภอเมืองภูเก็ตมีคำสั่งโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรให้ยึดอาคารโรงงานของผู้ต้องชำระภาษีอากร โจทก์ทั้งสองคัดค้านการยึดดังกล่าวโดยโต้แย้งว่าเป็นทรัพย์ของโจทก์ทั้งสอง ขอให้เพิกถอนการยึดคดีจึงมีประเด็นเพียงว่าทรัพย์ที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยยึดไว้นั้นเป็นของโจทก์ทั้งสองหรือของผู้ค้างชำระหนี้ ไม่มีกรณีพิพาทเกี่ยวกับเรื่องภาษีอากรตามที่กำหนดไว้ในมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรฯ ตามคำวินิจฉัยฯ ดังกล่าวจะเห็นได้ว่าประเด็นข้อพิพาทระหว่างโจทก์และจำเลยไม่มีประเด็นข้อพิพาทเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีว่าชอบหรือไม่ชอบอย่างไร หรือมีข้อโต้แย้งว่าผู้นั้นไม่ได้เป็นหนี้ค่าภาษีอากร หรือไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีอากร ดังนั้น เมื่อไม่มีกรณีกระทบต่อการจัดเก็บภาษีอากรแล้วย่อมไม่ถือว่าเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากร กรณีที่กรมสรรพากรยึดทรัพย์ของผู้ค้างภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 เป็นปัญหาระหว่างรัฐกับเอกชนที่มีปัญหาอยู่เสมอว่าเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรหรือไม่ซึ่งก็ไม่ง่ายนักที่จะวินิจฉัยดังกล่าว จึงมีคดีพิพาทในปัญหานี้กับอีกทั้งมีการให้ประธานศาลฎีกามีคำวินิจฉัยด้วย มีตัวอย่างอีกหลายเรื่องที่ประธานศาลฎีกาว่ามิใช่คดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรเนื่องจากมีข้อโต้แย้งเพียงว่ากรมสรรพากรไม่มีอำนาจหน้าที่ในการยึดทรัพย์นั้น หรือทรัพย์สินที่ยึดมิใช่ของผู้ค้างภาษี(คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 6/2532, 1/2533, 1/2534และ 2/2534) คดีตามหัวข้อหมายเหตุนี้เป็นอีกคดีหนึ่งที่มีปัญหาว่าเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรหรือไม่ โปรดพิจารณาคำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 7/2530 ก่อนเพื่อประโยชน์ในการทำความเข้าใจคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าว ตามคำวินิจฉัยดังกล่าวได้ความตามคำฟ้องว่ากรมสรรพากรอ้างว่าโจทก์ค้างชำระภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร พนักงานเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรได้ดำเนินการเร่งรัดภาษีอากรที่ค้างชำระตลอดมา แต่โจทก์ไม่ชำระ กรมสรรพากรจึงมีคำสั่งให้พนักงานเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องดำเนินการยึดทรัพย์ของโจทก์ โดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ซึ่งการยึดทรัพย์ดังกล่าวนี้ โจทก์โต้แย้งว่าเป็นการไม่ชอบ เพราะโจทก์มิใช่ผู้มีเงินได้ที่แท้จริง คดีจึงมีประเด็นข้อพิพาทว่าจำเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่หรือวินิจฉัยสั่งให้ดำเนินการยึดทรัพย์ของโจทก์โดยชอบด้วยประมวลรัษฎากรหรือไม่ คดีของโจทก์จึงถือได้ว่าเป็นคดีที่อุทธรณ์คำวินิจฉัยของเจ้าพนักงานตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรตามมาตรา 7(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรฯ คดีนี้เป็นการพิพาทกันระหว่างรัฐกับเอกชนเฉพาะในชั้นการยึดทรัพย์กรณีภาษีอากรค้างตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12 ซึ่งไม่มีปัญหาเกี่ยวกับการโต้แย้งประเมินหรือคำวินิจฉัยอุทธรณ์ตามขั้นตอนทั่วไป จึงมีปัญหาว่าเป็นคดีที่พิพาทกันเกี่ยวกับภาษีอากรหรือไม่ ขอให้เปรียบเทียบกับคำวินิจฉัยข้างต้น ซึ่งให้ข้อสังเกตไว้แล้วว่ามีข้อแตกต่างกันอย่างไร เมื่อศึกษาจากการพิพาทกันระหว่างรัฐกับเอกชนในชั้นการยึดทรัพย์กรณีภาษีอากรค้างของกรมสรรพากรโดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12 แล้วอาจทำเป็นตารางเปรียบเทียบกันได้ดังนี้ กรณีที่ไม่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 1. มีประเด็นข้อพิพาทว่าการยึดไม่ชอบเพราะทรัพย์ที่ยึดมิใช่ของผู้ค้างภาษี หากแต่เป็นของโจทก์ ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนการยึด กรณีที่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 1. มีข้อโต้แย้งว่าโจทก์มิใช่ผู้มีเงินได้ที่แท้จริง คดีจึงมีประเด็นข้อพิพาทว่าจำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่หรือวินิจฉัยสั่งให้ดำเนินการยึดทรัพย์ของโจทก์โดยชอบด้วยประมวลรัษฎากรหรือไม่ กรณีที่ไม่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 2. มีประเด็นข้อพิพาทว่าการขายทอดตลาดตามอำนาจหน้าที่ของกรมสรรพากรว่าชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ กรณีที่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 2. มีประเด็นข้อพิพาทว่าผู้ถูกกรมสรรพากรยึดทรัพย์เป็นหนี้ภาษีอากรหรือไม่ เมื่อพิจารณาจากแนวคิดของศาลฎีกาที่ผ่านมาและคำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาโดยสรุปเป็นตารางเปรียบเทียบให้เห็นแล้วคงได้ข้อสรุปว่ากรณีจะเป็นคดีที่พิพาทกันเกี่ยวกับภาษีอากรว่าต้องมีข้อพิพาทเกี่ยวกับบทกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรซึ่งอาจเป็นตัวเนื้อหาแห่งภาษีอากรหรือกระบวนการที่เกี่ยวเนื่องกับการจัดเก็บภาษีอากร คดีตามหัวข้อกฎหมายเหตุสืบเนื่องมาจากกรมสรรพากร จำเลยเห็นว่าโจทก์ต้องรับผิดชำระหนี้ภาษีอากรค้าง แต่โจทก์ไม่ชำระจำเลยจึงยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรเพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้ภาษีอากรค้างต่อไปแต่โจทก์เห็นว่าโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้าง ประเด็นข้อพิพาทจึงมีว่าโจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างหรือไม่ ดังนี้ กรณีพิพาทระหว่างโจทก์กับกรมสรรพากรจำเลยจึงเป็นการกระทบต่อกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรโดยตรง เพราะปัญหาว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรหรือไม่ การวินิจฉัยย่อมต้องพิจารณาจากหลักเกณฑ์แห่งประมวลรัษฎากรเป็นสำคัญ กรณีระหว่างโจทก์กับจำเลยจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรแล้ว ส่วนจะเป็นกรณีใดนั้นต้องพิจารณาจากพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรฯ มาตรา 7 ซึ่งกำหนดไว้ 5 กรณี เรื่องนี้เป็นเรื่องที่กรมสรรพากรใช้สิทธิเรียกร้องให้โจทก์ชำระภาษีอากรค้าง เมื่อไม่ชำระ ก็ต้องยึดทรัพย์สินของผู้ต้องเสียภาษีเพื่อขายทอดตลาดชำระภาษีอากรค้างต่อไป กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากร ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 7(2) จึงเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจของศาลภาษีอากร ปัญหาที่ต้องพิจารณาเป็นประการที่สองต่อไปมีว่าข้อเท็จจริงตามกรณีที่พิพาทกันนี้โจทก์สามารถเสนอคดีสู่ศาลโดยไม่ต้องอุทธรณ์การยึดทรัพย์สินพิพาทของโจทก์โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้หรือไม่ ตามปกติแล้วคดีภาษีอากรก่อนไปดำเนินคดีในชั้นศาลจะมีขั้นตอนของฝ่ายบริหารก่อน กล่าวคือเมื่อมีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของพนักงานเจ้าหน้าที่ของฝ่ายบริหารแก่ผู้ต้องเสียภาษีเช่นให้ชำระภาษี ดังนี้ ย่อมถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของผู้ต้องเสียภาษีแล้ว น่าจะฟ้องคดีให้เพิกถอนคำสั่งนั้นได้ทันทีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 55 อันเป็นหลักทั่วไปแต่โดยที่กฎหมายภาษีอากรเช่นประมวลรัษฎากรอันเป็นบทกฎหมายที่เกี่ยวกับคำพิพากษาศาลฎีกาหัวข้อหมายเหตุนี้วางหลักเกณฑ์ไว้ว่าให้มีการคัดค้านหรืออุทธรณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยต่อเจ้าพนักงานหรือคณะกรรมการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และระยะเวลาที่กำหนด จึงจะฟ้องคดีในศาลภาษีอากรได้ (ประมวลรัษฎากรมาตรา 28 ถึงมาตรา 34) เช่น กรณีที่ผู้ต้องเสียภาษียื่นแบบแสดงรายการไม่ถูกต้องเจ้าพนักงานประเมินดำเนินการตรวจสอบไต่สวนแล้วได้ประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีและแจ้งการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีทราบแล้ว (ประมวลรัษฎากร มาตรา8, 19 และ 20) ดังนี้ปัญหาว่าผู้ต้องเสียภาษีอากรไม่เห็นด้วยกับการประเมิน จะฟ้องคดีเลยได้หรือไม่ กรณีนี้แม้มาตรา 20 ตอนท้ายแห่งประมวลรัษฎากรจะบัญญัติว่าจะอุทธรณ์การประเมินก็ได้ แต่เมื่อพิจารณาประกอบมาตรา 21 และมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากรแล้ว เห็นว่าหากผู้ต้องเสียภาษีไม่เห็นพ้องด้วยยังฟ้องคดีไม่ได้ต้องอุทธรณ์การประเมิน ถ้าไม่อุทธรณ์การประเมินก็ไม่อาจฟ้องคดีต่อศาลได้(เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3798/2530 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 180/2536) และต้องเสียภาษีตามการประเมินที่ยุติไปแล้ว(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2645/2538) และเมื่ออุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์แล้ว ในระหว่างนี้ก็ยังฟ้องคดีไม่ได้ต้องรอให้มีคำวินิจฉัยอุทธรณ์และรับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ก่อนจึงจะฟ้องคดีต่อศาลภาษีอากรได้ภายใน 30 วัน(ประมวลรัษฎากร มาตรา 30) ถ้าไม่เห็นพ้องด้วยกับคำวินิจฉัยอุทธรณ์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5555/2531) ดังนั้น กรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีได้รับคำสั่งให้เสียภาษีหรือดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งในทำนองเดียวกันนั้น การที่ผู้ต้องเสียภาษีจะฟ้องคดีได้ทันทีหรือไม่ก็ต้องพิจารณาจากกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีนั้นว่ามีกฎเกณฑ์หรือเงื่อนไขไว้อย่างไรเช่น ถ้ามีข้อกำหนดระบุให้อุทธรณ์คำสั่งหรือการประเมินของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าพนักงานประเมินก่อน ก็ต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดไว้ แต่ถ้าหากไม่มีบทบังคับไว้ก็ย่อมฟ้องคดีต่อศาลไม่ได้ ไม่ต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ คดีนี้เป็นกรณีที่โจทก์ฟ้องกรมสรรพากร จำเลยว่ายึดทรัพย์โจทก์โดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 เป็นการไม่ชอบเพราะโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรตามที่จำเลยอ้าง ขอให้เพิกถอนการยึดโดยโจทก์มิได้อุทธรณ์การยึดทรัพย์สินของโจทก์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ หากแต่นำคดีมาฟ้องต่อศาลภาษีอากรซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีดังกล่าวได้ ดังนี้ มีปัญหาว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องหรือฟ้องได้ทันหรือไม่ หรือต้องกลับไปอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ก่อนตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 ดังที่กล่าวมาข้างต้นแล้วว่าตามขั้นตอนทั่วไปของประมวลรัษฎากรในการที่บังคับให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากรชำระภาษีอากรจะเริ่มแต่ตรวจสอบไต่สวนแล้วประเมินให้ผู้นั้นเสียภาษี คือพิจารณาว่าผู้นั้นมีเงินได้พึงประเมินที่จะต้องเสียภาษีในปีที่ล่วงมาแล้วหรือในรอบระยะเวลาบัญชีนั้นหรือไม่ แล้วแจ้งการประเมินให้ผู้นั้นเสียภาษีตามหนังสือแจ้งการประเมิน เมื่อผู้นั้นไม่เห็นด้วยก็ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เมื่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัย และแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ให้ผู้อุทธรณ์ทราบแล้ว หากไม่เห็นด้วยก็ต้องฟ้องต่อศาลภาษีอากรกลางภายใน 30 วัน ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) สำหรับคดีตามหัวข้อหมายเหตุล่วงเลยการประเมินภาษีไปแล้วจนถึงขั้นตอนการยึดทรัพย์ของโจทก์เพื่อขายทอดตลาดนำเงินมาชำระภาษีการฟ้องคดีนี้เป็นกรณีขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์ ซึ่งกรณีนี้ประมวลรัษฎากรมิได้กำหนดเงื่อนไขไว้ว่าต้องอุทธรณ์การยึดทรัพย์โดยอำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 แต่อย่างใด ตามมาตรา 30(1)นั้นระบุว่าให้อุทธรณ์เฉพาะการประเมินเท่านั้น ไม่อาจขยายหรือตีความไปถึงกรณีการยึดทรัพย์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ดังนั้นเมื่อโจทก์ถูกจำเลยยึดทรัพย์ของโจทก์ ถือว่าโจทก์ถูกโต้แย้งสิทธิในทรัพย์สินของโจทก์แล้ว โจทก์จึงฟ้องคดีขอให้เพิกถอนการยึดได้ มีคดีที่น่าศึกษาอีกเรื่องหนึ่งคือ คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4674-4677/2539 เป็นเรื่องโจทก์ทั้งสี่ซึ่งเป็นนิติบุคคลอาคารชุดฟ้องกรมสรรพากรจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 ในฐานะประธานคณะกรรมการวินิจฉัยภาษีอากรตามมาตรา 13 ทวิ ถึงมาตรา 13 อัฎฐ มิใช่คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 30 และฟ้องจำเลยที่ 3 ในฐานะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ซึ่งแจ้งคำสั่งให้โจทก์ทั้งสี่ไปยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยภาษีอากรที่ 26/2537ซึ่งการฟ้องคดีดังกล่าวมีหลายประเด็น แต่ประเด็นที่น่าสนใจคือโจทก์ทั้งสี่อ้างว่าไม่ใช่ผู้ประกอบการที่จะต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ในส่วนของเงินที่โจทก์ทั้งสี่เรียกเก็บเงินกองทุนเงินค่าใช้จ่ายส่วนกลางและค่าสาธารณูปโภคของเจ้าของร่วมในห้องชุดเมื่อจำเลยที่ 3 มีคำสั่งให้โจทก์ทั้งสี่ไปยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มซึ่งโจทก์ก็ดำเนินการดังกล่าวพร้อมกับโต้แย้งคัดค้านเป็นหนังสือไว้และชำระค่าภาษีมูลค่าเพิ่มให้แก่จำเลยที่ 1 แล้ว การกระทำของจำเลยทั้งสามจึงเป็นการไม่ชอบ ขอให้เพิกถอนคำสั่งของจำเลยที่ 3 กรณีนี้ไม่ปรากฎว่ามีการอุทธรณ์คำสั่งของจำเลยทั้งสองต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เลย เหตุใดโจทก์จึงฟ้องคดีได้เลยศาลฎีกาคงเห็นว่าคำสั่งของจำเลยที่ 3 ไม่ถือว่าเป็นการประเมินเมื่อมิใช่การประเมินก็ไม่ต้องอุทธรณ์การประเมิน โดยสามารถฟ้องคดีได้เลย แต่กรณีดังกล่าวไม่เป็นประเด็นข้อพิพาทโดยตรง แต่มีประเด็นที่น่าศึกษาอย่างอื่นโดยเฉพาะอย่างยิ่ง คือ ปัญหาว่านิติบุคคลอาคารชุดมีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามกรณีที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ ซึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเงินทั้งสามประเภทนั้นนิติบุคคลอาคารชุดแม้เป็นผู้เรียกเก็บหรือรับมานั้นไม่ถือว่ารับมาในฐานะผู้ประกอบการ จึงไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเพราะเป็นการเรียกเก็บมาเพื่อดำเนินการตามวัตถุประสงค์ตามที่พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 กำหนดไว้เท่านั้นรายละเอียดโปรดศึกษาจากคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวต่อไปอีกชั้นหนึ่ง คดีปัญหาการยึดทรัพย์ของผู้ต้องเสียภาษีโดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากรคงมีคดีขึ้นมาสู่ศาลซึ่งอาจเป็นศาลธรรมดาหรือศาลภาษีอากรกลางแล้วแต่รูปคดีที่มีประเด็นข้อพิพาท จึงต้องพิจารณาจากคดีในแต่ละเรื่องเป็นกรณีไปดังกล่าวมาแล้วพอสรุปได้ว่าถ้ามีประเด็นข้อพิพาทว่ากรมสรรพากรยึดทรัพย์โจทก์ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนนั้นเป็นการยึดโดยไม่ชอบเพราะโจทก์ไม่มีหน้าที่เสียภาษีอากร ดังนี้ถือว่าเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรต้องฟ้องยังศาลภาษีอากรแต่ถ้ามีประเด็นข้อพิพาทว่าการยึดนั้นไม่ชอบเพราะไม่ใช่ทรัพย์ของผู้ต้องเสียภาษีหากแต่เป็นของโจทก์ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอน ดังนี้แม้การยึดทรัพย์นั้นจะอาศัยอำนาจยึดตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12ก็ตาม ก็มิใช่คดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร ประเด็นสุดท้ายมีปัญหาว่าโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง ผู้กระทำแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศในประเทศไทยหรือไม่ คดีนี้นับว่าเป็นตัวอย่างที่ดีของผู้ประกอบการหรือบุคคลทั่วไปที่เป็นลูกจ้างหรือพนักงานของกิจการต่าง ๆ ไม่ว่าในรูปแบบบุคคลธรรมดาหรือคณะบุคคล หรือห้างหุ้นส่วนบริษัทจำกัด พึงต้องระมัดระวังอย่างยิ่งมิฉะนั้นอาจต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวข้อเท็จจริงในคดีนี้รับฟังได้ว่าโจทก์เป็นลูกจ้าง ผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทต่างประเทศ ในประเทศไทยซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิแต่ปรากฎว่าเจ้าพนักงานประเมินมิได้ออกหมายเรียกตรวจสอบไต่สวนและแจ้งการประเมินให้โจทก์เสียภาษีอากรในฐานะดังกล่าวหรือที่พิพาทกันในคดีนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 19 และ 20แต่อย่างใด หากแต่มีการประเมินภาษีอากรไปยังผู้จัดการบริษัทนิติบุคคลต่างประเทศนั้น ดังนี้ เมื่อมิได้ถูกตรวจสอบไต่สวนและแจ้งการประเมินให้เสียภาษี แม้ประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิให้โจทก์มีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการและเสียภาษีในส่วนที่เกี่ยวกับเงินได้หรือผลกำไรของบริษัทนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศก็ตาม เมื่อกรณีการยึดทรัพย์ของโจทก์ตามอำนาจแห่งประมวลรัษฎากร มาตรา 12 มิได้เป็นไปตามขั้นตอนแห่งกฎหมาย กล่าวคือต้องตรวจสอบไต่สวนและประเมินให้โจทก์เสียภาษีเสียก่อน เมื่อโจทก์ไม่เสียภาษีหรือนำส่งจึงจะเป็นภาษีอากรค้าง หรือมิฉะนั้น โจทก์ยังมีสิทธิที่จะอุทธรณ์การประเมินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิ วรรคท้าย การยึดทรัพย์ดังกล่าวจึงเป็นการไม่ชอบ ศาลภาษีอากรกลางจึงมีคำสั่งให้เพิกถอนการยึดทรัพย์นั้น พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เคยทำงานอยู่กับสำนักงานกฎหมายชื่อห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลติลลิกี แอนด์ กิบบินส์ ระหว่างที่โจทก์ทำงานอยู่กับห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว บริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ได้เข้ามาเปิดสำนักงานสาขาในประเทศไทย และขอความช่วยเหลือในด้านกฎหมายจากห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว โดยให้เป็นผู้ดำเนินการจดทะเบียนสาขาต่อสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกรุงเทพมหานครกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ บริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ขอให้โจทก์ลงชื่อเป็นผู้จัดการสาขาเพื่อให้สามารถทำการจดทะเบียนต่อสำนักงานทะเบียนดังกล่าวได้ เมื่อปี 2534 โจทก์ได้ไปยื่นคำร้องเพื่อจดทะเบียนนิติกรรมโอนที่ดินที่สำนักงานที่ดินเขตราษฎร์บูรณะเจ้าพนักงานที่ดินไม่ยอมจดทะเบียนให้โดยแจ้งว่าจำเลยได้มีคำสั่งยึดที่ดินดังกล่าวอ้างว่าโจทก์เป็นผู้ทำการแทนบริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ต่อมาเมื่อเดือนพฤศจิกายน2534 โจทก์จึงได้รับประกาศยึดทรัพย์สินของโจทก์ ลงวันที่1 ตุลาคม 2534 การยึดทรัพย์ดังกล่าวได้กระทำโดยจำเลยรู้อย่างแจ้งชัดว่าทรัพย์สินที่ถูกยึดมิได้เป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ผู้ถูกประเมินภาษีขอให้เพิกถอนคำสั่งประกาศยึดทรัพย์ที่ บร. 1913/2534 ฉบับลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534 และเพิกถอนการอายัดรถยนต์ยี่ห้อฟอร์ด ฟัลคอนหมายเลขทะเบียน 8ก-5835 กรุงเทพมหานคร และรถยนต์ยี่ห้อมาสด้าหมายเลขทะเบียน 5ห-2110 กรุงเทพมหานคร และให้จำเลยชำระค่าเสียหายจำนวน 1,163,600 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมิน ยึด อายัดทรัพย์สิน ของโจทก์ชอบด้วยกฎหมายแล้ว และบริษัทมิได้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินภายในกำหนดระยะเวลาตามกฎหมายบริษัทจึงหมดสิทธินำคดีมาฟ้องร้องต่อศาลจึงได้ขอถอนฟ้องคดีที่ฟ้องจำเลยไว้และศาลได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความคดีถึงที่สุดแล้ว ปรากฎตามคดีหมายเลขแดงที่ 115/2535 ของศาลภาษีอากรกลางโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะกล่าวอ้างอีกต่อไปว่าการประเมินไม่ถูกต้องอีกทั้งได้แจ้งเตือนไปยังโจทก์ถึง 2 ครั้ง เมื่อโจทก์ได้รับทราบแล้วกลับเพิกเฉยจำเลยจึงได้ใช้อำนาจตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรยึดทรัพย์สินของโจทก์ ในการดำเนินการยึดทรัพย์เป็นอำนาจของจำเลยโดยเฉพาะไม่จำเป็นต้องเรียกโจทก์ไปไต่สวนก่อนแต่อย่างใดแต่ตามข้อเท็จจริงปรากฎว่าเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้เรียกโจทก์ไปไต่สวนแล้วแต่โจทก์เองกลับบิดพลิ้วและไม่ให้ความร่วมมือ ดังนั้นโจทก์จะอ้างเหตุว่า การยึดทรัพย์ของจำเลยกระทำไปโดยไม่มีอำนาจหาได้ไม่ และฟ้องของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากร ขอให้ยกฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามประกาศยึดทรัพย์ที่ บร.1913/2534 ลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534คำขออื่นให้ยก จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "มีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ และโจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้ตามมาตรา 76 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ สำหรับในประเด็นข้อแรกนั้น จำเลยอุทธรณ์ว่า เมื่อบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด มิได้อุทธรณ์การประเมินย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง และโจทก์ซึ่งเป็นตัวแทนก็ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องด้วยแม้ปัญหานี้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงรับวินิจฉัยให้เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินซึ่งจะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 30แห่งประมวลรัษฎากร โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนที่จำเลยอุทธรณ์ว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลางนั้น เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างที่พิพาท แต่โจทก์ไม่ชำระ จำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจในมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรแต่โจทก์อ้างว่าโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้ จำเลยไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินดังกล่าวซึ่งจะต้องพิจารณาและวินิจฉัยว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้หรือไม่ จึงเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลาง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนอุทธรณ์ข้อต่อมาว่า คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ปรากฎจากถ้อยคำสำนวนว่าเมื่อสืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนไปแล้ว 1 ปาก ได้เลื่อนไปสืบพยานโจทก์ต่อพอถึงวันนัดศาลภาษีอากรกลางได้เลื่อนการสืบพยานโจทก์ไปอีกเพื่อนัดพร้อมสอบถามคู่ความเกี่ยวกับข้อเท็จจริงบางประการ และเมื่อถึงวันนัดพร้อมคือวันที่ 23 ธันวาคม 2536 ศาลภาษีอากรกลางจึงได้สอบถามข้อเท็จจริงบางประการจากคู่ความทั้งสองฝ่าย แล้วศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งว่าคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว ให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย นัดฟังคำพิพากษาวันที่ 29 ธันวาคม 2536 และศาลภาษีอากรกลางก็ได้พิพากษาคดีในวันที่ 29 ธันวาคม 2536 โดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดี ดังนี้คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา หากคู่ความจะอุทธรณ์ต้องโต้แย้งคำสั่งไว้แต่ปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว ทั้ง ๆ ที่มีเวลาโต้แย้งได้เพราะนับจากวันที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งจนถึงวันที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาคดีห่างกันถึง 6 วัน จำเลยจึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งนี้ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ข้อสุดท้ายที่ว่า โจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้หรือไม่นั้นเห็นว่า แม้จะฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้าง ผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์สพีทีวาย จำกัด ในประเทศไทยซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิดังจำเลยอุทธรณ์ ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่าเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังโจทก์ผู้ซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรมาตรา 19, 20 คงประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังนายเดวิด ไลแมนผู้จัดการบริษัทดังกล่าวเท่านั้นทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 76 ทวิ วรรคสาม แห่งประมวลรัษฎากรเมื่อยังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์จึงชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น" พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1196/2539นาย สมาน สวัสดิ์นาวินโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 226 ป.รัษฎากร ม. 12, ม. 19, ม. 20, ม. 30, ม. 76 ทวิ วรรคสาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ.2528 ม. 7 (3)โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินที่จะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา30แห่งประมวลรัษฎากรและกรณีดังกล่าวเป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรที่ค้างชำระแต่โจทก์ไม่ชำระจำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจแต่โจทก์อ้างว่าไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ.2528มาตรา7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยโดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดีดังนี้คำสั่งงดสืบพยานในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งไว้ทั้งที่จำเลยมีเวลาโต้แย้งได้จึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าว แม้ฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้างผู้กระทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศในประเทศไทยเมื่อเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินไปยังโจทก์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา19,20คงประเมินไปยังผู้จัดการสาขาบริษัทคนใหม่ทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา76ทวิวรรคสามกรณียังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา12โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เคยทำงานอยู่กับสำนักงานกฎหมายชื่อห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลติลลิกี แอนด์ กิบบินส์ ระหว่างที่โจทก์ทำงานอยู่กับห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว บริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ได้เข้ามาเปิดสำนักงานสาขาในประเทศไทย และขอความช่วยเหลือในด้านกฎหมายจากห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลดังกล่าว โดยให้เป็นผู้ดำเนินการจดทะเบียนสาขาต่อสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกรุงเทพมหานครกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ บริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ขอให้โจทก์ลงชื่อเป็นผู้จัดการสาขาเพื่อให้สามารถทำการจดทะเบียนต่อสำนักงานทะเบียนดังกล่าวได้ เมื่อปี 2534 โจทก์ได้ไปยื่นคำร้องเพื่อจดทะเบียนนิติกรรมโอนที่ดินที่สำนักงานที่ดินเขตราษฎร์บูรณะเจ้าพนักงานที่ดินไม่ยอมจดทะเบียนให้โดยแจ้งว่าจำเลยได้มีคำสั่งยึดที่ดินดังกล่าวอ้างว่าโจทก์เป็นผู้ทำการแทนบริษัทรีนาแวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ต่อมาเมื่อเดือนพฤศจิกายน2534 โจทก์จึงได้รับประกาศยึดทรัพย์สินของโจทก์ ลงวันที่1 ตุลาคม 2534 การยึดทรัพย์ดังกล่าวได้กระทำโดยจำเลยรู้อย่างแจ้งชัดว่าทรัพย์สินที่ถูกยึดมิได้เป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด ผู้ถูกประเมินภาษีขอให้เพิกถอนคำสั่งประกาศยึดทรัพย์ที่ บร. 1913/2534 ฉบับลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534 และเพิกถอนการอายัดรถยนต์ยี่ห้อฟอร์ด ฟัลคอนหมายเลขทะเบียน 8ก-5835 กรุงเทพมหานคร และรถยนต์ยี่ห้อมาสด้าหมายเลขทะเบียน 5ห-2110 กรุงเทพมหานคร และให้จำเลยชำระค่าเสียหายจำนวน 1,163,600 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น จำเลยให้การว่า เจ้าพนักงานประเมินได้ทำการประเมิน ยึด อายัดทรัพย์สิน ของโจทก์ชอบด้วยกฎหมายแล้ว และบริษัทมิได้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินภายในกำหนดระยะเวลาตามกฎหมายบริษัทจึงหมดสิทธินำคดีมาฟ้องร้องต่อศาลจึงได้ขอถอนฟ้องคดีที่ฟ้องจำเลยไว้และศาลได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความคดีถึงที่สุดแล้ว ปรากฎตามคดีหมายเลขแดงที่ 115/2535 ของศาลภาษีอากรกลางโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะกล่าวอ้างอีกต่อไปว่าการประเมินไม่ถูกต้องอีกทั้งได้แจ้งเตือนไปยังโจทก์ถึง 2 ครั้ง เมื่อโจทก์ได้รับทราบแล้วกลับเพิกเฉยจำเลยจึงได้ใช้อำนาจตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรยึดทรัพย์สินของโจทก์ ในการดำเนินการยึดทรัพย์เป็นอำนาจของจำเลยโดยเฉพาะไม่จำเป็นต้องเรียกโจทก์ไปไต่สวนก่อนแต่อย่างใดแต่ตามข้อเท็จจริงปรากฎว่าเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้เรียกโจทก์ไปไต่สวนแล้วแต่โจทก์เองกลับบิดพลิ้วและไม่ให้ความร่วมมือ ดังนั้นโจทก์จะอ้างเหตุว่า การยึดทรัพย์ของจำเลยกระทำไปโดยไม่มีอำนาจหาได้ไม่ และฟ้องของโจทก์ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากร ขอให้ยกฟ้อง ศาลภาษีอากรกลางพิจารณาแล้ว พิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามประกาศยึดทรัพย์ที่ บร.1913/2534 ลงวันที่ 1 ตุลาคม 2534คำขออื่นให้ยก จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "มีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่ คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ และโจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้ตามมาตรา 76 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ สำหรับในประเด็นข้อแรกนั้น จำเลยอุทธรณ์ว่า เมื่อบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์ส พีทีวาย จำกัด มิได้อุทธรณ์การประเมินย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง และโจทก์ซึ่งเป็นตัวแทนก็ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องด้วยแม้ปัญหานี้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ แต่เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงรับวินิจฉัยให้เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์มิใช่ขอให้เพิกถอนการประเมินซึ่งจะต้องอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 30แห่งประมวลรัษฎากร โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนที่จำเลยอุทธรณ์ว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลางนั้น เห็นว่า กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยเห็นว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างที่พิพาท แต่โจทก์ไม่ชำระ จำเลยจึงได้ยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามอำนาจในมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรแต่โจทก์อ้างว่าโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้ จำเลยไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินดังกล่าวซึ่งจะต้องพิจารณาและวินิจฉัยว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างรายนี้หรือไม่ จึงเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากรซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ. 2528 มาตรา 7(2)โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์คดีนี้ต่อศาลภาษีอากรกลาง อุทธรณ์ข้อนี้ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ส่วนอุทธรณ์ข้อต่อมาว่า คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางชอบหรือไม่ปรากฎจากถ้อยคำสำนวนว่าเมื่อสืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนไปแล้ว 1 ปาก ได้เลื่อนไปสืบพยานโจทก์ต่อพอถึงวันนัดศาลภาษีอากรกลางได้เลื่อนการสืบพยานโจทก์ไปอีกเพื่อนัดพร้อมสอบถามคู่ความเกี่ยวกับข้อเท็จจริงบางประการ และเมื่อถึงวันนัดพร้อมคือวันที่ 23 ธันวาคม 2536 ศาลภาษีอากรกลางจึงได้สอบถามข้อเท็จจริงบางประการจากคู่ความทั้งสองฝ่าย แล้วศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งว่าคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว ให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย นัดฟังคำพิพากษาวันที่ 29 ธันวาคม 2536 และศาลภาษีอากรกลางก็ได้พิพากษาคดีในวันที่ 29 ธันวาคม 2536 โดยนำข้อเท็จจริงจากการสอบถามคู่ความมาวินิจฉัยชี้ขาดคดี ดังนี้คำสั่งงดสืบพยานของศาลภาษีอากรกลางในกรณีนี้เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา หากคู่ความจะอุทธรณ์ต้องโต้แย้งคำสั่งไว้แต่ปรากฎว่าจำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว ทั้ง ๆ ที่มีเวลาโต้แย้งได้เพราะนับจากวันที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งจนถึงวันที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาคดีห่างกันถึง 6 วัน จำเลยจึงต้องห้ามอุทธรณ์คำสั่งนี้ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนอุทธรณ์ข้อสุดท้ายที่ว่า โจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรรายนี้หรือไม่นั้นเห็นว่า แม้จะฟังว่าโจทก์เป็นลูกจ้าง ผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทรีนา แวร์ ดีสทริบิวเตอร์สพีทีวาย จำกัด ในประเทศไทยซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิดังจำเลยอุทธรณ์ ข้อเท็จจริงก็ได้ความว่าเจ้าพนักงานประเมินยังมิได้เรียกโจทก์มาไต่สวนและแจ้งการประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังโจทก์ผู้ซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรมาตรา 19, 20 คงประเมินภาษีอากรรายนี้ไปยังนายเดวิด ไลแมนผู้จัดการบริษัทดังกล่าวเท่านั้นทำให้โจทก์ไม่มีโอกาสอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา 76 ทวิ วรรคสาม แห่งประมวลรัษฎากรเมื่อยังมิได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติไว้ให้ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่มีอำนาจยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรที่ศาลภาษีอากรกลางพิพากษาให้เพิกถอนการยึดทรัพย์สินของโจทก์จึงชอบแล้วอุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น" พิพากษายืน(นิเวศน์ คำผอง-จรัญ หัตถกรรม-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการที่จะเสนอคดีสู่ศาลภาษีอากรได้หรือไม่เพียงใดนั้นมีหลักเกณฑ์ใหญ่ที่ต้องคำนึงถึงอยู่ 2 ประการ ประการที่หนึ่ง คดีนี้เป็นคดีภาษีอากรหรือไม่ ถ้ามิใช่คดีภาษีอากรแล้ว ศาลภาษีอากรไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาแต่ถ้าเป็นคดีภาษีอากร ศาลภาษีอากรจึงจะมีอำนาจพิจารณาพิพากษาดังนั้น จึงต้องพิจารณาเสียก่อนว่าคดีแพ่งในกรณีหรือลักษณะอย่างไรเป็นคดีภาษีอากร ประการที่สอง เมื่อคดีนั้นเป็นคดีภาษีอากรแล้ว ซึ่งหมายความว่าศาลภาษีอากรมีอำนาจพิจารณาพิพากษา หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งผู้ถูกโต้แย้งสิทธิซึ่งอาจเป็นเอกชนหรือรัฐย่อมเสนอคดีสู่ศาลภาษีอากรได้ แต่ทั้งนี้ยังต้องพิจารณาต่อไปว่ากรณีที่จะฟ้องคดีหรือดำเนินการในศาลภาษีอากรหรือไม่นั้น มีเงื่อนไขหรือบทบัญญัติเฉพาะกำหนดไว้หรือไม่ว่าจะต้องดำเนินการในชั้นของเจ้าหน้าที่ของฝ่ายบริหารก่อน ถ้ามีกำหนดไว้ก็ต้องดำเนินการตามนั้น(พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 8 และ 9) กรณีที่ศาลภาษีอากรมีอำนาจพิจารณาพิพากษา ได้แก่ คดีอุทธรณ์คำวินิจฉัยของเจ้าพนักงานหรือคณะกรรมการตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากร คดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากรคดีพิพาทเกี่ยวกับการขอคืนค่าภาษีอากร คดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อผูกพันซึ่งได้นำยื่นเพื่อประโยชน์แก่การจัดเก็บภาษีอากรและคดีที่มีกฎหมายบัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลภาษีอากร(พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 7) อุทาหรณ์ โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นผู้ชำระบัญชีของบริษัทกระทำผิดหน้าที่ตามกฎหมายไม่นำเงินของบริษัทมาชำระหนี้ภาษีอากรค้างแก่โจทก์แต่นำไปจ่ายคืนให้แก่ตนเองและผู้อื่นซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทการกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดและต้องรับผิดโจทก์ ดังนี้โจทก์กับจำเลยมิได้พิพาทในเรื่องความรับผิดในทางภาษีอากรกันแต่อย่างใด (คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 3/2539) ข้อเท็จจริงตามคำฟ้องของโจทก์ตามคำวินิจฉัยนี้เป็นกรณีที่มีปัญหาว่าคดีดังกล่าวเป็นคดีภาษีอากรอันจะอยู่ในอำนาจของศาลภาษีอากรหรือไม่ จึงกำหนดหลักการว่าศาลที่รับคดีนั้นไว้เห็นว่ามีปัญหาว่าคดีใดจะอยู่ในอำนาจศาลภาษีอากรหรือศาลยุติธรรมอื่นไม่ว่าจะเกิดปัญหาขึ้นในศาลภาษีอากรหรือศาลยุติธรรมอื่นให้ประธานศาลฎีกาเป็นผู้วินิจฉัย คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาให้เป็นที่สุด (พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากร มาตรา 90 วรรคสอง)การส่งปัญหาไปให้ประธานศาลฎีกาวินิจฉัยดังกล่าว อาจเป็นศาลภาษีอากรหรือศาลชั้นต้นอื่นก็ได้ กล่าวคือเมื่อมีการเสนอคดีสู่ศาลภาษีอากรหรือศาลชั้นต้นอื่น เมื่อมีกรณีสงสัยว่าคดีใดอยู่ในอำนาจของศาลใดก็ส่งเรื่องไปให้ประธานศาลฎีกามีคำวินิจฉัยเสียก่อน ส่วนคดีตามหัวข้อหมายเหตุมีปัญหาต้องพิจารณาอยู่สองกรณีคือ กรณีแรกมีปัญหาว่าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลภาษีอากรกลางหรือไม่เพราะกรณีการยึดทรัพย์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12 นั้น เป็นขั้นตอนที่ผ่านพ้นการประเมินภาษีอากรไปแล้วกล่าวคืออาจมีการประเมินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรแล้วแต่ผู้ต้องเสียภาษีไม่อุทธรณ์การประเมินภายในกำหนดหรืออุทธรณ์การประเมินแล้ว แต่เมื่อมีคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ผู้ต้องเสียภาษีไม่ฟ้องเพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ต่อศาล กรณีการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์เป็นอันยุติว่าผู้ต้องเสียภาษีต้องเสียภาษีตามการประเมินหรือคำวินิจฉัยอุทธรณ์ เมื่อผู้นั้นไม่ชำระภาษีอากร จึงถือว่าเป็นภาษีอากรค้างตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ให้อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐยึดทรัพย์สินของผู้ต้องเสียภาษีมาขายทอดตลาดเพื่อชำระภาษีอากรได้โดยไม่ต้องฟ้องเป็นคดี ถือว่าเป็นบทบัญญัติพิเศษ เพื่อให้การดำเนินการจัดเก็บภาษีอากรเป็นไปโดยมีประสิทธิภาพ ไม่ต้องมาฟ้องบังคับให้ชำระภาษีอีก ดังนั้น ปัญหาที่ติดตามมาก็คือเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของกรมสรรพากรดำเนินการยึดทรัพย์กรณีภาษีอากรค้างตามประมวลรัษฎากร ปัญหาที่ตามมาก็คือมีการฟ้องเพิกถอนการยึดทรัพย์นั้นโดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ถูกยึดนั้น ซึ่งอาจเป็นผู้ต้องเสียภาษีหรือบุคคลภายนอก ดังนี้ คดีเช่นว่านี้เป็นคดีภาษีอากรหรือเป็นคดีแพ่งธรรมดา ซึ่งมีผลกระทบถึงเรื่องปัญหาจะฟ้องคดีต่อศาลใด กรณีนี้มีทั้งเป็นคดีขึ้นไปสู่ศาลและศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้หลายเรื่อง เช่น โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาว่าประกาศยึดทรัพย์และประกาศขายทอดตลาดทรัพย์โจทก์ของจำเลยโดยใช้อำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 เป็นโมฆะ และขอให้เพิกถอนเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับการยึดทรัพย์และประกาศขายทอดตลาดทรัพย์ตามอำนาจของจำเลยว่าชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ การที่โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งยึดทรัพย์ และประกาศขายทอดตลาดทรัพย์ มิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 7แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรฯ ดังนี้ศาลภาษีอากรไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษา (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3046/2535)และยังมีกรณีที่ขึ้นไปให้ประธานศาลฎีกามีคำวินิจฉัยหลายเรื่องแล้วเช่นเดียวกัน เช่น คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 1/2539 ว่าข้อเท็จจริงตามคำฟ้องได้ความว่า นายอำเภอเมืองภูเก็ตมีคำสั่งโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรให้ยึดอาคารโรงงานของผู้ต้องชำระภาษีอากร โจทก์ทั้งสองคัดค้านการยึดดังกล่าวโดยโต้แย้งว่าเป็นทรัพย์ของโจทก์ทั้งสอง ขอให้เพิกถอนการยึดคดีจึงมีประเด็นเพียงว่าทรัพย์ที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยยึดไว้นั้นเป็นของโจทก์ทั้งสองหรือของผู้ค้างชำระหนี้ ไม่มีกรณีพิพาทเกี่ยวกับเรื่องภาษีอากรตามที่กำหนดไว้ในมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรฯ ตามคำวินิจฉัยฯ ดังกล่าวจะเห็นได้ว่าประเด็นข้อพิพาทระหว่างโจทก์และจำเลยไม่มีประเด็นข้อพิพาทเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีว่าชอบหรือไม่ชอบอย่างไร หรือมีข้อโต้แย้งว่าผู้นั้นไม่ได้เป็นหนี้ค่าภาษีอากร หรือไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีอากร ดังนั้น เมื่อไม่มีกรณีกระทบต่อการจัดเก็บภาษีอากรแล้วย่อมไม่ถือว่าเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากร กรณีที่กรมสรรพากรยึดทรัพย์ของผู้ค้างภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 เป็นปัญหาระหว่างรัฐกับเอกชนที่มีปัญหาอยู่เสมอว่าเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรหรือไม่ซึ่งก็ไม่ง่ายนักที่จะวินิจฉัยดังกล่าว จึงมีคดีพิพาทในปัญหานี้กับอีกทั้งมีการให้ประธานศาลฎีกามีคำวินิจฉัยด้วย มีตัวอย่างอีกหลายเรื่องที่ประธานศาลฎีกาว่ามิใช่คดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรเนื่องจากมีข้อโต้แย้งเพียงว่ากรมสรรพากรไม่มีอำนาจหน้าที่ในการยึดทรัพย์นั้น หรือทรัพย์สินที่ยึดมิใช่ของผู้ค้างภาษี(คำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 6/2532, 1/2533, 1/2534และ 2/2534) คดีตามหัวข้อหมายเหตุนี้เป็นอีกคดีหนึ่งที่มีปัญหาว่าเป็นคดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรหรือไม่ โปรดพิจารณาคำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาที่ 7/2530 ก่อนเพื่อประโยชน์ในการทำความเข้าใจคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าว ตามคำวินิจฉัยดังกล่าวได้ความตามคำฟ้องว่ากรมสรรพากรอ้างว่าโจทก์ค้างชำระภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร พนักงานเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรได้ดำเนินการเร่งรัดภาษีอากรที่ค้างชำระตลอดมา แต่โจทก์ไม่ชำระ กรมสรรพากรจึงมีคำสั่งให้พนักงานเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องดำเนินการยึดทรัพย์ของโจทก์ โดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ซึ่งการยึดทรัพย์ดังกล่าวนี้ โจทก์โต้แย้งว่าเป็นการไม่ชอบ เพราะโจทก์มิใช่ผู้มีเงินได้ที่แท้จริง คดีจึงมีประเด็นข้อพิพาทว่าจำเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่หรือวินิจฉัยสั่งให้ดำเนินการยึดทรัพย์ของโจทก์โดยชอบด้วยประมวลรัษฎากรหรือไม่ คดีของโจทก์จึงถือได้ว่าเป็นคดีที่อุทธรณ์คำวินิจฉัยของเจ้าพนักงานตามกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรตามมาตรา 7(1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรฯ คดีนี้เป็นการพิพาทกันระหว่างรัฐกับเอกชนเฉพาะในชั้นการยึดทรัพย์กรณีภาษีอากรค้างตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12 ซึ่งไม่มีปัญหาเกี่ยวกับการโต้แย้งประเมินหรือคำวินิจฉัยอุทธรณ์ตามขั้นตอนทั่วไป จึงมีปัญหาว่าเป็นคดีที่พิพาทกันเกี่ยวกับภาษีอากรหรือไม่ ขอให้เปรียบเทียบกับคำวินิจฉัยข้างต้น ซึ่งให้ข้อสังเกตไว้แล้วว่ามีข้อแตกต่างกันอย่างไร เมื่อศึกษาจากการพิพาทกันระหว่างรัฐกับเอกชนในชั้นการยึดทรัพย์กรณีภาษีอากรค้างของกรมสรรพากรโดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12 แล้วอาจทำเป็นตารางเปรียบเทียบกันได้ดังนี้ กรณีที่ไม่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 1. มีประเด็นข้อพิพาทว่าการยึดไม่ชอบเพราะทรัพย์ที่ยึดมิใช่ของผู้ค้างภาษี หากแต่เป็นของโจทก์ ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนการยึด กรณีที่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 1. มีข้อโต้แย้งว่าโจทก์มิใช่ผู้มีเงินได้ที่แท้จริง คดีจึงมีประเด็นข้อพิพาทว่าจำเลยได้ปฏิบัติหน้าที่หรือวินิจฉัยสั่งให้ดำเนินการยึดทรัพย์ของโจทก์โดยชอบด้วยประมวลรัษฎากรหรือไม่ กรณีที่ไม่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 2. มีประเด็นข้อพิพาทว่าการขายทอดตลาดตามอำนาจหน้าที่ของกรมสรรพากรว่าชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ กรณีที่ถือว่าเป็นการพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร 2. มีประเด็นข้อพิพาทว่าผู้ถูกกรมสรรพากรยึดทรัพย์เป็นหนี้ภาษีอากรหรือไม่ เมื่อพิจารณาจากแนวคิดของศาลฎีกาที่ผ่านมาและคำวินิจฉัยของประธานศาลฎีกาโดยสรุปเป็นตารางเปรียบเทียบให้เห็นแล้วคงได้ข้อสรุปว่ากรณีจะเป็นคดีที่พิพาทกันเกี่ยวกับภาษีอากรว่าต้องมีข้อพิพาทเกี่ยวกับบทกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรซึ่งอาจเป็นตัวเนื้อหาแห่งภาษีอากรหรือกระบวนการที่เกี่ยวเนื่องกับการจัดเก็บภาษีอากร คดีตามหัวข้อกฎหมายเหตุสืบเนื่องมาจากกรมสรรพากร จำเลยเห็นว่าโจทก์ต้องรับผิดชำระหนี้ภาษีอากรค้าง แต่โจทก์ไม่ชำระจำเลยจึงยึดทรัพย์สินของโจทก์ตามมาตรา 12 แห่งประมวลรัษฎากรเพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้ภาษีอากรค้างต่อไปแต่โจทก์เห็นว่าโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้าง ประเด็นข้อพิพาทจึงมีว่าโจทก์ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรค้างหรือไม่ ดังนี้ กรณีพิพาทระหว่างโจทก์กับกรมสรรพากรจำเลยจึงเป็นการกระทบต่อกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีอากรโดยตรง เพราะปัญหาว่าโจทก์จะต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรหรือไม่ การวินิจฉัยย่อมต้องพิจารณาจากหลักเกณฑ์แห่งประมวลรัษฎากรเป็นสำคัญ กรณีระหว่างโจทก์กับจำเลยจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรแล้ว ส่วนจะเป็นกรณีใดนั้นต้องพิจารณาจากพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรฯ มาตรา 7 ซึ่งกำหนดไว้ 5 กรณี เรื่องนี้เป็นเรื่องที่กรมสรรพากรใช้สิทธิเรียกร้องให้โจทก์ชำระภาษีอากรค้าง เมื่อไม่ชำระ ก็ต้องยึดทรัพย์สินของผู้ต้องเสียภาษีเพื่อขายทอดตลาดชำระภาษีอากรค้างต่อไป กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิเรียกร้องของรัฐในหนี้ค่าภาษีอากร ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรมาตรา 7(2) จึงเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจของศาลภาษีอากร ปัญหาที่ต้องพิจารณาเป็นประการที่สองต่อไปมีว่าข้อเท็จจริงตามกรณีที่พิพาทกันนี้โจทก์สามารถเสนอคดีสู่ศาลโดยไม่ต้องอุทธรณ์การยึดทรัพย์สินพิพาทของโจทก์โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยได้หรือไม่ ตามปกติแล้วคดีภาษีอากรก่อนไปดำเนินคดีในชั้นศาลจะมีขั้นตอนของฝ่ายบริหารก่อน กล่าวคือเมื่อมีคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของพนักงานเจ้าหน้าที่ของฝ่ายบริหารแก่ผู้ต้องเสียภาษีเช่นให้ชำระภาษี ดังนี้ ย่อมถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของผู้ต้องเสียภาษีแล้ว น่าจะฟ้องคดีให้เพิกถอนคำสั่งนั้นได้ทันทีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 55 อันเป็นหลักทั่วไปแต่โดยที่กฎหมายภาษีอากรเช่นประมวลรัษฎากรอันเป็นบทกฎหมายที่เกี่ยวกับคำพิพากษาศาลฎีกาหัวข้อหมายเหตุนี้วางหลักเกณฑ์ไว้ว่าให้มีการคัดค้านหรืออุทธรณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยต่อเจ้าพนักงานหรือคณะกรรมการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และระยะเวลาที่กำหนด จึงจะฟ้องคดีในศาลภาษีอากรได้ (ประมวลรัษฎากรมาตรา 28 ถึงมาตรา 34) เช่น กรณีที่ผู้ต้องเสียภาษียื่นแบบแสดงรายการไม่ถูกต้องเจ้าพนักงานประเมินดำเนินการตรวจสอบไต่สวนแล้วได้ประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีและแจ้งการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีทราบแล้ว (ประมวลรัษฎากร มาตรา8, 19 และ 20) ดังนี้ปัญหาว่าผู้ต้องเสียภาษีอากรไม่เห็นด้วยกับการประเมิน จะฟ้องคดีเลยได้หรือไม่ กรณีนี้แม้มาตรา 20 ตอนท้ายแห่งประมวลรัษฎากรจะบัญญัติว่าจะอุทธรณ์การประเมินก็ได้ แต่เมื่อพิจารณาประกอบมาตรา 21 และมาตรา 30 แห่งประมวลรัษฎากรแล้ว เห็นว่าหากผู้ต้องเสียภาษีไม่เห็นพ้องด้วยยังฟ้องคดีไม่ได้ต้องอุทธรณ์การประเมิน ถ้าไม่อุทธรณ์การประเมินก็ไม่อาจฟ้องคดีต่อศาลได้(เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3798/2530 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 180/2536) และต้องเสียภาษีตามการประเมินที่ยุติไปแล้ว(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2645/2538) และเมื่ออุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์แล้ว ในระหว่างนี้ก็ยังฟ้องคดีไม่ได้ต้องรอให้มีคำวินิจฉัยอุทธรณ์และรับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ก่อนจึงจะฟ้องคดีต่อศาลภาษีอากรได้ภายใน 30 วัน(ประมวลรัษฎากร มาตรา 30) ถ้าไม่เห็นพ้องด้วยกับคำวินิจฉัยอุทธรณ์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5555/2531) ดังนั้น กรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีได้รับคำสั่งให้เสียภาษีหรือดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งในทำนองเดียวกันนั้น การที่ผู้ต้องเสียภาษีจะฟ้องคดีได้ทันทีหรือไม่ก็ต้องพิจารณาจากกฎหมายว่าด้วยการจัดเก็บภาษีนั้นว่ามีกฎเกณฑ์หรือเงื่อนไขไว้อย่างไรเช่น ถ้ามีข้อกำหนดระบุให้อุทธรณ์คำสั่งหรือการประเมินของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าพนักงานประเมินก่อน ก็ต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดไว้ แต่ถ้าหากไม่มีบทบังคับไว้ก็ย่อมฟ้องคดีต่อศาลไม่ได้ ไม่ต้องอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ คดีนี้เป็นกรณีที่โจทก์ฟ้องกรมสรรพากร จำเลยว่ายึดทรัพย์โจทก์โดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 เป็นการไม่ชอบเพราะโจทก์ไม่ต้องรับผิดในหนี้ภาษีอากรตามที่จำเลยอ้าง ขอให้เพิกถอนการยึดโดยโจทก์มิได้อุทธรณ์การยึดทรัพย์สินของโจทก์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ หากแต่นำคดีมาฟ้องต่อศาลภาษีอากรซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีดังกล่าวได้ ดังนี้ มีปัญหาว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องหรือฟ้องได้ทันหรือไม่ หรือต้องกลับไปอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ก่อนตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30 ดังที่กล่าวมาข้างต้นแล้วว่าตามขั้นตอนทั่วไปของประมวลรัษฎากรในการที่บังคับให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากรชำระภาษีอากรจะเริ่มแต่ตรวจสอบไต่สวนแล้วประเมินให้ผู้นั้นเสียภาษี คือพิจารณาว่าผู้นั้นมีเงินได้พึงประเมินที่จะต้องเสียภาษีในปีที่ล่วงมาแล้วหรือในรอบระยะเวลาบัญชีนั้นหรือไม่ แล้วแจ้งการประเมินให้ผู้นั้นเสียภาษีตามหนังสือแจ้งการประเมิน เมื่อผู้นั้นไม่เห็นด้วยก็ต้องอุทธรณ์การประเมินต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เมื่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัย และแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ให้ผู้อุทธรณ์ทราบแล้ว หากไม่เห็นด้วยก็ต้องฟ้องต่อศาลภาษีอากรกลางภายใน 30 วัน ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) สำหรับคดีตามหัวข้อหมายเหตุล่วงเลยการประเมินภาษีไปแล้วจนถึงขั้นตอนการยึดทรัพย์ของโจทก์เพื่อขายทอดตลาดนำเงินมาชำระภาษีการฟ้องคดีนี้เป็นกรณีขอให้เพิกถอนการยึดทรัพย์ ซึ่งกรณีนี้ประมวลรัษฎากรมิได้กำหนดเงื่อนไขไว้ว่าต้องอุทธรณ์การยึดทรัพย์โดยอำนาจตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 แต่อย่างใด ตามมาตรา 30(1)นั้นระบุว่าให้อุทธรณ์เฉพาะการประเมินเท่านั้น ไม่อาจขยายหรือตีความไปถึงกรณีการยึดทรัพย์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ดังนั้นเมื่อโจทก์ถูกจำเลยยึดทรัพย์ของโจทก์ ถือว่าโจทก์ถูกโต้แย้งสิทธิในทรัพย์สินของโจทก์แล้ว โจทก์จึงฟ้องคดีขอให้เพิกถอนการยึดได้ มีคดีที่น่าศึกษาอีกเรื่องหนึ่งคือ คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4674-4677/2539 เป็นเรื่องโจทก์ทั้งสี่ซึ่งเป็นนิติบุคคลอาคารชุดฟ้องกรมสรรพากรจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 ในฐานะประธานคณะกรรมการวินิจฉัยภาษีอากรตามมาตรา 13 ทวิ ถึงมาตรา 13 อัฎฐ มิใช่คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 30 และฟ้องจำเลยที่ 3 ในฐานะพนักงานเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ซึ่งแจ้งคำสั่งให้โจทก์ทั้งสี่ไปยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยภาษีอากรที่ 26/2537ซึ่งการฟ้องคดีดังกล่าวมีหลายประเด็น แต่ประเด็นที่น่าสนใจคือโจทก์ทั้งสี่อ้างว่าไม่ใช่ผู้ประกอบการที่จะต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ในส่วนของเงินที่โจทก์ทั้งสี่เรียกเก็บเงินกองทุนเงินค่าใช้จ่ายส่วนกลางและค่าสาธารณูปโภคของเจ้าของร่วมในห้องชุดเมื่อจำเลยที่ 3 มีคำสั่งให้โจทก์ทั้งสี่ไปยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มซึ่งโจทก์ก็ดำเนินการดังกล่าวพร้อมกับโต้แย้งคัดค้านเป็นหนังสือไว้และชำระค่าภาษีมูลค่าเพิ่มให้แก่จำเลยที่ 1 แล้ว การกระทำของจำเลยทั้งสามจึงเป็นการไม่ชอบ ขอให้เพิกถอนคำสั่งของจำเลยที่ 3 กรณีนี้ไม่ปรากฎว่ามีการอุทธรณ์คำสั่งของจำเลยทั้งสองต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เลย เหตุใดโจทก์จึงฟ้องคดีได้เลยศาลฎีกาคงเห็นว่าคำสั่งของจำเลยที่ 3 ไม่ถือว่าเป็นการประเมินเมื่อมิใช่การประเมินก็ไม่ต้องอุทธรณ์การประเมิน โดยสามารถฟ้องคดีได้เลย แต่กรณีดังกล่าวไม่เป็นประเด็นข้อพิพาทโดยตรง แต่มีประเด็นที่น่าศึกษาอย่างอื่นโดยเฉพาะอย่างยิ่ง คือ ปัญหาว่านิติบุคคลอาคารชุดมีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามกรณีที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ ซึ่งศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเงินทั้งสามประเภทนั้นนิติบุคคลอาคารชุดแม้เป็นผู้เรียกเก็บหรือรับมานั้นไม่ถือว่ารับมาในฐานะผู้ประกอบการ จึงไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเพราะเป็นการเรียกเก็บมาเพื่อดำเนินการตามวัตถุประสงค์ตามที่พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 กำหนดไว้เท่านั้นรายละเอียดโปรดศึกษาจากคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวต่อไปอีกชั้นหนึ่ง คดีปัญหาการยึดทรัพย์ของผู้ต้องเสียภาษีโดยอาศัยอำนาจตามประมวลรัษฎากรคงมีคดีขึ้นมาสู่ศาลซึ่งอาจเป็นศาลธรรมดาหรือศาลภาษีอากรกลางแล้วแต่รูปคดีที่มีประเด็นข้อพิพาท จึงต้องพิจารณาจากคดีในแต่ละเรื่องเป็นกรณีไปดังกล่าวมาแล้วพอสรุปได้ว่าถ้ามีประเด็นข้อพิพาทว่ากรมสรรพากรยึดทรัพย์โจทก์ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนนั้นเป็นการยึดโดยไม่ชอบเพราะโจทก์ไม่มีหน้าที่เสียภาษีอากร ดังนี้ถือว่าเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับภาษีอากรต้องฟ้องยังศาลภาษีอากรแต่ถ้ามีประเด็นข้อพิพาทว่าการยึดนั้นไม่ชอบเพราะไม่ใช่ทรัพย์ของผู้ต้องเสียภาษีหากแต่เป็นของโจทก์ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอน ดังนี้แม้การยึดทรัพย์นั้นจะอาศัยอำนาจยึดตามประมวลรัษฎากรมาตรา 12ก็ตาม ก็มิใช่คดีที่พิพาทเกี่ยวกับภาษีอากร ประเด็นสุดท้ายมีปัญหาว่าโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้าง ผู้กระทำแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศในประเทศไทยหรือไม่ คดีนี้นับว่าเป็นตัวอย่างที่ดีของผู้ประกอบการหรือบุคคลทั่วไปที่เป็นลูกจ้างหรือพนักงานของกิจการต่าง ๆ ไม่ว่าในรูปแบบบุคคลธรรมดาหรือคณะบุคคล หรือห้างหุ้นส่วนบริษัทจำกัด พึงต้องระมัดระวังอย่างยิ่งมิฉะนั้นอาจต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวข้อเท็จจริงในคดีนี้รับฟังได้ว่าโจทก์เป็นลูกจ้าง ผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการของบริษัทต่างประเทศ ในประเทศไทยซึ่งต้องรับผิดเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิแต่ปรากฎว่าเจ้าพนักงานประเมินมิได้ออกหมายเรียกตรวจสอบไต่สวนและแจ้งการประเมินให้โจทก์เสียภาษีอากรในฐานะดังกล่าวหรือที่พิพาทกันในคดีนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 19 และ 20แต่อย่างใด หากแต่มีการประเมินภาษีอากรไปยังผู้จัดการบริษัทนิติบุคคลต่างประเทศนั้น ดังนี้ เมื่อมิได้ถูกตรวจสอบไต่สวนและแจ้งการประเมินให้เสียภาษี แม้ประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิให้โจทก์มีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการและเสียภาษีในส่วนที่เกี่ยวกับเงินได้หรือผลกำไรของบริษัทนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศก็ตาม เมื่อกรณีการยึดทรัพย์ของโจทก์ตามอำนาจแห่งประมวลรัษฎากร มาตรา 12 มิได้เป็นไปตามขั้นตอนแห่งกฎหมาย กล่าวคือต้องตรวจสอบไต่สวนและประเมินให้โจทก์เสียภาษีเสียก่อน เมื่อโจทก์ไม่เสียภาษีหรือนำส่งจึงจะเป็นภาษีอากรค้าง หรือมิฉะนั้น โจทก์ยังมีสิทธิที่จะอุทธรณ์การประเมินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 76 ทวิ วรรคท้าย การยึดทรัพย์ดังกล่าวจึงเป็นการไม่ชอบ ศาลภาษีอากรกลางจึงมีคำสั่งให้เพิกถอนการยึดทรัพย์นั้น พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา