พระราชบัญญัติพระราชบัญญัติทางหลวงที่ได้รับสัมปทานพุทธศักราช ๒๔๗๓------------ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้า ฯ สั่งว่า โดยที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรอนุญาตให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยบทมาตราต่อไปนี้ มาตรา๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติทางหลวงที่ได้รับสัมปทานพุทธศักราช๒๔๗๓ มาตรา๒* ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป *[รก.๒๔๗๓/-/๑๐๑/๒๐กรกฎาคม ๒๔๗๓] มาตรา๓ นอกจากทางหลวงและทางราษฎร์ดังระบุไว้ในมาตรา ๑๔๖ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔นั้น ท่านว่าตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงภายในบังคับแห่งพระราชบัญญัตินี้ได้สัมปทาน------ มาตรา๔ห้ามมิให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงในพระราชอาณาจักรเว้นแต่โดยอาศัยอำนาจแห่งสัมปทานที่ได้รับจากรัฐบาล มาตรา๕ผู้ใดมีความประสงค์จะขอรับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงให้ยื่นเรื่องราวต่อเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ในเรื่องราวนั้นให้มีรายการละเอียดในเรื่องทางหลวงที่ขอสร้างและฐานสินทรัพย์ของผู้ยื่นเรื่องราวกับให้ส่งแผนผังและงบประมาณการสร้างและแผนที่บอกเขตที่ดินที่ต้องการมาพร้อมกับเรื่องราวนั้นด้วย เสนาบดีจะให้กรมทางเรียกให้ผู้ขอรับสัมปทานยื่นรายละเอียดเพิ่มเติมอีกก็ได้แล้วแต่จะเห็นสมควร มาตรา๖ในเวลาที่ยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานนั้นผู้ยื่นเรื่องราวต้องลงแจ้งความในหนังสือพิมพ์รายวันว่าได้ยื่นเรื่องราวไว้และปิดประกาศแจ้งความอย่างเดียวกันตามแนวทางที่ขอสร้างทางหลวงนั้นด้วยกับให้มอบแผนผังการสร้างแผนที่บอกเขตที่ดินโดยชัดเจนและแสดงความสำคัญและสภาพแห่งการที่จะทำไว้ ณที่ว่าการฝ่ายปกครองในท้องที่นั้น ๆ ซึ่งจะสร้างทาง ภายในกำหนดเวลาสามเดือนนับตั้งแต่วันที่ได้มอบหมายแผนผังการสร้างแผนที่และสรรพหนังสือไว้ต่อเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองดังกล่าวนั้นผู้มีส่วนได้เสียจะขอตรวจและคัดสำเนาหนังสือสำคัญเหล่านั้นและทำเรื่องราวขัดข้องยื่นต่อกรมทางก็ได้ ให้กรมทางสืบสวนตรวจดูรายการสร้างที่ส่งมาพร้อมกับเรื่องราวนั้นตามแต่จะเห็นสมควรและพิเคราะห์ข้อขัดข้องที่มีผู้ยื่นขึ้นมานั้นด้วย มาตรา๗ให้เสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมรายงานความเห็นในเรื่องราวขอรับสัมปทานและถ้ามีผู้ยื่นคำขัดข้องก็ให้รายงานความเห็นในข้อขัดข้องนั้นด้วย เมื่อเสนอเรื่องราวขอสัมปทานนั้นขึ้นไปยังรัฐบาลให้เสนอรายงานความเห็นที่กล่าวแล้วกับทั้งคำขัดข้องที่มีผู้ยื่นนั้นด้วย มาตรา๘ ถ้าผู้รับสัมปทาน (๑)ตกเป็นคนล้มละลาย หรือ (๒)ไม่บำรุงรักษาทาง หรือไม่ปฏิบัติตามความข้อใดที่กำหนดไว้ในสัมปทานหรือที่จำต้องปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยของประชาชนก็ดี หรือ (๓)ไม่ปฏิบัติตามพระราชกำหนดกฎหมายอันเกี่ยวแก่รัฐประศาสโนบายหรือการรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ดี เมื่อเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเสนอขอให้เพิกถอนสัมปทานรัฐบาลจะเพิกถอนสัมปทานเสียก็ได้ในกรณีเช่นนี้ ท่านว่าทางหลวงและอุปกรณ์ทั้งปวงให้ตกเป็นของรัฐบาล มาตรา๙ถ้ารัฐบาลมีความประสงค์จะเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงสายใดก่อนสัมปทานสิ้นอายุรัฐบาลย่อมมีอำนาจทำได้ ในเวลาและตามข้อความที่กำหนดไว้ในสัมปทานนั้นถ้าและในสัมปทานมิได้กล่าวความข้อนี้ไว้รัฐบาลมีอำนาจเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงได้ในเวลาใดเวลาหนึ่งภายหลังยี่สิบปีนับตั้งแต่วันให้สัมปทาน มาตรา๑๐ในเมื่อรัฐบาลเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก่อนสัมปทานสิ้นอายุหรือเมื่อสัมปทานสิ้นอายุแล้วก็ดีรัฐบาลต้องเข้ายึดถือครอบครองบรรดาสิ่งปลูกสร้างและของใช้ในการสร้างหรือการบำรุงรักษาทางนั้นด้วย มาตรา๑๑ ถ้ารัฐบาลเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก่อนสัมปทานสิ้นอายุนอกจากในกรณีที่ตกเป็นของรัฐบาลตามมาตรา ๘ แล้วรัฐบาลต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้รับสัมปทานแต่ในส่วนที่ดินนั้นให้คิดค่าสินไหมทดแทนให้ไม่เกินจำนวนเงินที่ผู้รับสัมปทานได้ซื้อที่ดินนั้นไว้ถ้าไม่ตกลงกันในจำนวนเงินค่าสินไหมทดแทนและผู้รับสัมปทานไม่ยอมรับเงินตามจำนวนที่กรมทางมีหนังสือบอกไปเป็นเด็ดขาดครั้งที่สุดภายในกำหนดสิบวันนับตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้นแล้วทั้งสองฝ่ายมีสิทธิเลือกตั้งอนุญาโตตุลาการฝ่ายละคนถ้าและอนุญาโตตุลาการทั้งสองไม่ตกลงกันก็ให้อนุญาโตตุลาการเลือกตั้งผู้ชี้ขาดคนหนึ่งถ้าหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ตั้งอนุญาโตตุลาการหรืออนุญาโตตุลาการไม่ตกลงกันตั้งผู้ชี้ขาดกรมทางและผู้รับสัมปทานจะร้องขอต่อศาลให้เลือกตั้งอนุญาโตตุลาการหรือผู้ชี้ขาดก็ได้หรือจะทำหนังสือมอบอำนาจให้อนุญาโตตุลาการเป็นผู้ร้องขอต่อศาลให้ตั้งผู้ชี้ขาดก็ได้ มาตรา๑๒ ทางอันกล่าวต่อไปนี้ไม่ต้องมีสัมปทานและบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ไม่บังคับถึง คือ (๑)ทางที่เอกชนสร้างและบำรุงรักษาในที่ของตนและมิได้เปิดให้ประชาชนใช้เพื่อเก็บเงิน (๒)ทางเกวียน ทางจูงสัตว์และทางเดินเท้า แต่เมื่อเปิดทางนั้นๆ ให้ประชาชนใช้ แม้จะมิได้เก็บเงินก็ตามท่านให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗ (๕) และ ๑๙ว่าด้วยการตรวจตรา และมาตรา ๓๑,๓๔,๓๕,๓๖ว่าด้วยความปลอดภัยของประชาชนมาใช้บังคับโดยอนุโลมการบังคับซื้อที่ดิน------ มาตรา๑๓ เมื่อผู้ขอสร้างทางหลวงได้รับสัมปทานแล้วจะจัดหาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นอันจำเป็นแก่การสร้างทางนั้นก็ได้ภายในบังคับดังต่อไปนี้ (๑)ถ้าที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเป็นของเอกชนให้บังคับซื้อได้โดยกรมทางเป็นผู้จัด (๒)ถ้าที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเป็นรัฐสมบัติให้ถือว่าผู้รับสัมปทานเป็นผู้เช่าจากรัฐบาลระวางอายุของสัมปทานและต้องเสียค่าเช่าตามที่กำหนดไว้ในสัมปทาน มาตรา๑๔เมื่อกรมทางเป็นผู้จัดบังคับซื้อที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นแทนผู้รับสัมปทานให้กรมทางอนุโลมใช้บทบัญญัติว่าด้วยการบังคับซื้อที่ดินในภาค๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ แต่ในเรื่องเช่นนั้น (๑)ผู้รับสัมปทานต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายทั้งปวงในการบังคับซื้อหรือซึ่งเกี่ยวแก่ค่าทำขวัญหรือดอกเบี้ย รวมทั้งเงินที่จะต้องวางไว้เป็นเงินประจำนั้นด้วย (๒)กรรมสิทธิ์ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นซึ่งบังคับซื้อนั้นจะตกมาเป็นของผู้รับสัมปทานต่อเมื่อได้รับโอนกรรมสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมายแล้ว มาตรา๑๕เมื่อผู้รับสัมปทานซื้อหรือเช่าที่ดิน ท่านว่าผู้รับสัมปทานไม่มีสิทธิ์ในทางเหมืองแร่หรือแร่ต่าง ๆ ในที่ดิน หรือภายใต้พื้นดินนั้นหรือในผลประโยชน์แห่งป่าไม้หรือสัตว์น้ำการกำกับตรวจตราของรัฐบาล------ มาตรา๑๖บรรดาทางหลวงที่ผู้รับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษานั้นให้อยู่ในความตรวจตราดูแลของกรมทางตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้และตามข้อความในสัมปทาน มาตรา๑๗ให้กรมทางมีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑)ออกความเห็นในเมื่อมีผู้ยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานทางหลวง (๒)พิจารณาร่างสัมปทานและแนะนำข้อแก้ไขหรือเพิ่มเติมตามแต่จะเห็นสมควร (๓)ตรวจตราดูแลการสร้างทางหลวงและถ้าผู้รับสัมปทานกระทำผิดข้อความในสัมปทานก็ให้แจ้งให้ทราบ (๔)เมื่อผู้รับสัมปทานแจ้งว่าได้สร้างทางหลวงสำเร็จบริบูรณ์แล้วออกความเห็นในเรื่องปลอดภัยของประชาชนก่อนเปิดทางนั้น (๕)ตรวจทางหลวงในเวลาใด ๆ เพื่อทราบว่าผู้รับสัมปทานได้ปฏิบัติการตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้และตามข้อความในสัมปทานนั้นหรือไม่และเพื่อมั่นใจในความปลอดภัยของประชาชน (๖)สืบสวนในเรื่องอุบัติเหตุใด ๆอันเกิดขึ้นเพื่อทราบว่าผู้รับสัมปทานมีส่วนรับผิดชอบตามพระราชบัญญัตินี้หรือตามข้อความในสัมปทานหรือไม่ (๗)แจ้งไปยังผู้รับสัมปทานให้ปิดหรือซ่อมแซมทางหลวง หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของทางนั้น (๘)พิจารณาแผนผัง รายการหรือรูปการซ่อมแซมทางหลวงซึ่งผู้รับสัมปทานยื่นขึ้นมาขอทำแล้วอนุญาตหรือไม่อนุญาต มาตรา๑๘ โดยอนุมัติของเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมกรมทางมีอำนาจออกกฎข้อบังคับที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อป้องกันภยันตรายหรือเพื่อผ่อนช่องภยันตรายให้น้อยลงในเรื่อง เช่นทางหลวงผ่านทางรถไฟ หรือทางอื่นๆหรือเรื่องโคมไฟสถานที่ตั้งสำนักงาน ฯลฯ กฎข้อบังคับนี้เมื่อได้แจ้งไปให้ผู้รับสัมปทานแล้วให้ใช้บังคับได้ มาตรา๑๙พนักงานกรมทางซึ่งได้รับตั้งเป็นผู้ตรวจทางหลวงนั้นมีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑)เมื่อใดผู้รับสัมปทานหรือผู้แทนหรือลูกจ้างของผู้รับสัมปทานกระทำผิดหรือทำให้เกิดความเสียหายโดยละเมิดต่อพระราชบัญญัตินี้หรือสัมปทานผู้ตรวจต้องสืบให้ทราบและจดรายงานไว้ (๒)รายงานเหตุการณ์นั้น ๆ ต่อกรมทาง และแจ้งให้อัยการเจ้าหน้าที่ทราบ เมื่อเห็นว่าจำเป็นต้องฟ้องร้องต่อศาล (๓)จับผู้กระทำผิดฉกรรจ์ เมื่อเห็นว่าจำเป็นและส่งตัวไปยังเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจไต่สวนชั้นต้น (๔)รายงานการเสียหายต่อกรมทางและจัดการแทนกรมทางยื่นฟ้องต่อศาลซึ่งมีอำนาจพิจารณาคดีนั้นเรียกค่าเสียหายทดแทน เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามอำนาจและหน้าที่ดังกล่าวนั้นผู้ตรวจทางหลวงอาจทำได้ดังต่อไปนี้ (๑)เข้าตรวจทางหลวงและเข้าไปในโรงเรือนของผู้รับสัมปทานซึ่งใช้ในการบำรุงรักษาทางหลวง (๒)เรียกผู้ทำการสร้างหรือผู้ทำการบำรุงรักษาทางหลวงมาสอบสวน (๓)เรียกให้ผู้รับสัมปทานนำสมุดหนังสือและเอกสารสำคัญมาให้ตรวจดูตามซึ่งเห็นว่าจำเป็นการสร้างและบำรุงรักษา------- มาตรา๒๐ท่านมิให้ลงมือทำการสร้างทางหลวงก่อนที่ได้รับสัมปทาน มาตรา๒๑ ทางหลวง หรือส่วนแห่งทางหลวงนั้นท่านว่าเมื่อทำสำเร็จแล้ว ก่อนจะเปิดให้ประชาชนใช้ผู้รับสัมปทานต้องมีหนังสือแจ้งไปยังเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเมื่อได้อนุมัติจากเสนาบดีแล้วจึงจะเปิดได้ท่านว่าเสนาบดีต้องมีหนังสือบอกให้ผู้รับสัมปทานทราบภายในสามเดือนนับแต่วันซึ่งได้รับหนังสือของผู้รับสัมปทานว่าอนุมัติหรือไม่ มาตรา๒๒ ในขณะที่สร้างทางหลวงนั้นถ้าผู้รับสัมปทานมีประสงค์จะแก้ไขทางเทคนิคแห่งการบางอย่างให้แปลกไปจากที่ได้กำหนดไว้ในแผนผังซึ่งได้ส่งมอบไว้เป็นต้นว่า เปลี่ยนโค้งหรือระดับไม่เกินเขตอันกำหนดไว้ในสัมปทานหรือเปลี่ยนใช้การก่อสร้างอย่างอื่นแทนคูหาซุ้มโค้งไวอาดักต์เป็นต้นไซร้ให้ผู้รับสัมปทานทำแผนผังและรายละเอียดที่จะขอเปลี่ยนนั้นยื่นต่อกรมทาง ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจากกรมทางแล้วจึงจะกระทำการเปลี่ยนไปจากรูปการซึ่งได้ยื่นไว้เดิมได้ มาตรา๒๓ ในการสร้างทางหลวงผู้รับสัมปทานจะเปลี่ยนร่องน้ำท่อน้ำหรือย้ายสายไฟฟ้าและจะรื้อถอนสิ่งหนึ่งสิ่งใดซึ่งกีดขวางการสร้างนั้นก็ได้แต่การเปลี่ยนแปลงหรือรื้อถอนนั้นต้องจัดทำไปในทางที่จะทำให้เกิดความเสียหายและทำความไม่สะดวกน้อยที่สุดตามแต่จะเป็นไปได้โดยพฤติการณ์ทั้งต้องกระทำการอยู่ในความกำกับตรวจตราของผู้จำหน่ายน้ำหรือไฟฟ้าหรือผู้ควบคุมกิจการอันจะต้องเปลี่ยนแปลงหรือรื้อถอนนั้นและเมื่อได้แจ้งความให้บุคคลนั้น ๆ ทราบแล้ว จึงจะลงมือทำการได้ถ้ามีการเสียหายเกิดขึ้นเพราะเหตุนี้ ผู้รับสัมปทานต้องรับผิดชอบใช้ค่าเสียหายนั้น มาตรา๒๔ถ้าทางหลวงใหม่ตัดผ่านทางรถไฟหรือทางน้ำอันมีอยู่แล้วโดยทำสะพานข้ามสะพานนั้นต้องสูงกว่าทางรถไฟไม่น้อยกว่า ๓.๘๐ เมตร หรือถ้าข้ามทางน้ำต้องสูงกว่าระดับน้ำขึ้นสูงสุดในเวลาปกติไม่น้อยกว่าสองเมตร มาตรา๒๕ถ้าทางหลวงใหม่จะต้องตัดผ่านทางรถไฟทางหลวงทางราษฎร์หรือทางน้ำที่มีอยู่แต่เดิมผู้รับสัมปทานต้องจัดการอย่างดีที่สุดให้มีทางชั่วคราวขึ้นเพื่อให้ใช้ไปมาได้ในเวลาที่กำลังก่อสร้างอยู่นั้น มาตรา๒๖ ถ้าผู้รับสัมปทานมีความประสงค์จะทำการซ่อมแซมอย่างใหญ่หรือทำการเปลี่ยนแปลงอันเป็นการสำคัญอย่างใดอย่างหนึ่งให้ยื่นรายงานการนั้น ๆ กับแผนผังและงบประมาณไปขออนุมัติยังกรมทาง มาตรา๒๗ เมื่อได้เปิดทางหลวงทั้งสายหรือแต่ส่วนใดส่วนหนึ่งให้ประชาชนใช้แล้วห้ามมิให้ยึดทางหลวงและสิ่งปลูกสร้างหรือวัตถุอย่างอื่นซึ่งใช้สำหรับบำรุงรักษาทางนั้นแต่เจ้าหนี้จะร้องขอให้ตั้งเจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ได้ มาตรา๒๘ห้ามมิให้ผู้รับสัมปทานโอนหรือให้เช่า หรือก่อให้เกิดภาระขึ้นบนทางหลวงทั้งสายหรือแต่สวนใดส่วนหนึ่งให้แก่บุคคลภายนอกโดยมิได้รับอนุญาตจากเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม มาตรา๒๙ถ้าทางหลวงหรือทางราษฎร์สายอื่นจะขอทำติดต่อกับทางหลวงของผู้รับสัมปทานและกรมทางเห็นชอบด้วยแล้วไซร้ท่านว่าผู้รับสัมปทานจำต้องให้ความสะดวกเพื่อการติดต่อนั้นตามสมควร มาตรา๓๐ทางหลวงนั้นผู้รับสัมปทานจะต้องยอมให้คนเดินเสมอไปโดยไม่เก็บเงินและจะต้องยอมให้ยานพาหนะและสัตว์พาหนะเดินได้เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัมปทานความปลอดภัยแห่งประชาชน-------- มาตรา๓๑ท่านว่ากรมทางอาจสั่งให้ผู้รับสัมปทานปฏิบัติการใด ๆ อันเกี่ยวด้วยความปลอดภัยแห่งประชาชนได้เมื่อได้แจ้งให้ทราบล่วงหน้าแล้วตามสมควร มาตรา๓๒กฎข้อบังคับซึ่งกรมทางออกตามความในมาตรา ๑๖๐แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ นั้น ท่านให้ใช้บังคับถึงทางหลวงซึ่งผู้รับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษาด้วย มาตรา๓๓ท่านว่าผู้รับสัมปทานอาจบอกเจ้าของที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นริมทางหลวงว่า (๑)มิให้ขุดหรือถมร่อง คู บ่อน้ำ สระ หรือหลุมใด ๆ ภายในระยะหกเมตรจากเชิงหรือขอบเขตทางหลวง (๒)ให้ตัดรานกิ่งหรือตัดโค่นต้นไม้ หรือรั้วต้นไม้เป็นครั้งคราวเพื่อมิให้กีดการไปมาหรือเป็นอันตรายต่อทางหลวง ถ้าเจ้าของที่ดินไม่ปฏิบัติตามผู้รับสัมปทานจะรายงานไปยังกรมทางก็ได้ เมื่อกรมทางได้ไต่สวนแล้วกรมทางมีอำนาจอนุญาตให้ผู้รับสัมปทานจัดทำเองตามที่กรมทางเห็นว่าจำเป็นบทกำหนดโทษ------ มาตรา๓๔ผู้ใดสร้างทางหลวงโดยไม่มีสัมปทานซึ่งตามพระราชบัญญัตินี้บังคับว่าต้องมีไซร้ท่านว่ามีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาทการใดได้สร้างขึ้นแล้วท่านว่าตกเป็นของรัฐบาล ส่วนเครื่องใช้ซึ่งนำมาแล้วเพื่อใช้ในการสร้างนั้นเมื่อกรมทางได้บอกล่วงหน้าตามสมควรแล้วผู้กระทำผิดต้องขนไปจนสิ้นถ้าผู้กระทำผิดไม่ขนไป กรมทางอาจจัดให้ขนเอง โดยผู้กระทำผิดเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ผู้ใดเดินรถรับจ้างบรรทุกคนโดยสารหรือสินค้าบนทางหลวง ซึ่งสร้างขึ้นโดยอาศัยอำนาจตามความในพระราชบัญญัตินี้โดยมิได้รับใบอนุญาตจากเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท มาตรา๓๕ ถ้าผู้รับสัมปทานไม่กระทำกิจการใดๆ ซึ่งกรมทางสั่งให้ทำตามพระราชบัญญัตินี้ กรมทางจะจัดให้การนั้นได้กระทำไปโดยให้ผู้รับสัมปทานออกค่าใช้จ่ายก็ได้ มาตรา๓๖ถ้าผู้รับสัมปทานไม่ปฏิบัติการตามคำแจ้งความหรือคำสั่งของกรมทางอันชอบด้วยกฎหมายและเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเป็นโจทก์ฟ้องต่อศาลท่านว่าผู้รับสัมปทานต้องระวางโทษปรับเป็นพินัยไม่เกินกว่าวันละหนึ่งร้อยบาทตลอดเวลาที่ไม่ปฏิบัติการตามคำแจ้งความหรือคำสั่งนั้น มาตรา๓๗ การกระทำดังต่อไปนี้ท่านว่าต้องระวางความผิดฐานลหุโทษต่างหากจากโทษฐานอื่นอันอาจมีตามกฎหมายลักษณะอาชญาคือ (๑)ผู้ใดจงใจขัดขวางเจ้าพนักงานกรมทางในการปฏิบัติหน้าที่ก็ดีหรือขัดขวางบุคคลผู้กระทำตามอำนาจอันชอบด้วยกฎหมายในการรังวัด การสร้างหรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี หรือบังอาจถอนหรือพาไปเสียซึ่งหลักหรือหมุดที่ปักไว้เพื่อการรังวัดสร้างหรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี หรือบังอาจลบหรือทำลายเครื่องหมายอันมีไว้เพื่อการรังวัดสร้างหรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดีท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒ (๒)ผู้ใดมิได้รับอนุญาตอันชอบด้วยกฎหมาย บังอาจขุด ขนดิน ทรายหิน หญ้า ต้นไม้หรือสิ่งอื่นไปจากมูลดิน คู สะพาน เขื่อนสะพานทางระบายน้ำหรือกำแพงเขื่อนหรือทำความเสียหายอย่างอื่นแก่ทางหลวงท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๓ (๓)ผู้ใดมิได้รับอนุญาตอันชอบด้วยกฎหมาย จงใจเปลี่ยนทางน้ำหรือรางน้ำหรือทำทำนบขวางคู หรือใต้สะพานหรือกั้นทางน้ำอันมีมาเดิมโดยวิธีอันน่าจะเกิดเสียหายแก่ทางหลวงได้ ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษต้องระวางโทษชั้น ๓ (๔)ผู้ใดลากไสซึ่งไถคราดหรือเครื่องมืออย่างอื่นไปตามหรือผ่านทางหลวงโดยวิธีอันควรเห็นว่าคงจะขีดหรือขุดถนนและไม่ระมัดระวังตามที่ผู้รับสัมปทานหรือกรมทางกำหนดไว้ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษต้องระวางโทษชั้น ๑ (๕)ผู้ใดรื้อถอนทำลาย เสา หรือป้ายบอกทาง เครื่องหมายชี้หนทางหรือบอกระยะทางท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒ (๖)ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามกฎข้อบังคับของกรมทางว่าด้วยหน้าที่แห่งเจ้าของที่ดิน หรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นริมทางหลวงหรือระเบียบว่าด้วยการใช้ทางหลวงท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษต้องระวางโทษชั้น ๒ มาตรา๓๘ถ้ามีผู้กระทำความผิดมีโทษเพียงแต่ปรับเป็นพินัยสถานเดียวท่านว่าเจ้าพนักงานซึ่งกรมทางได้ตั้งแต่งให้เป็นผู้ฟ้องร้องคดีจะยอมรับเบี้ยปรับตามอัตราอย่างสูงที่กฎหมายบัญญัติไว้แล้วออกใบเสร็จให้เป็นสำคัญก็ได้ ส่วนเงินพินัยที่เก็บได้นั้นให้กรมทางทำบัญชีส่งไปยังกระทรวงยุติธรรมบทเฉพาะกาล----- มาตรา๓๙ก่อนวันใช้หรือในวันใช้พระราชบัญญัตินี้ถ้าบุคคลใดได้สร้างหรือกำลังสร้างทางหลวงซึ่งจำต้องมีสัมปทานท่านว่าภายในปีหนึ่งนับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ผู้นั้นต้องยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานหรือมิฉะนั้น ต้องปิดทางหลวงนั้น ระวางเวลาปีหนึ่งนั้นเมื่อรัฐบาลได้แจ้งให้บุคคลนั้นทราบแล้ว รัฐบาลจะเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก็ได้โดยปฏิบัติตามกฎข้อบังคับว่าด้วยการบังคับซื้อที่ดินในภาค ๑ ลักษณะ ๒แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ อนึ่งในเวลาปีหนึ่งนี้ท่านให้อนุโลมใช้บทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ว่าด้วยการกำกับตรวจตราของรัฐบาลการสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง ความปลอดภัยแห่งประชาชนและบทลงโทษ ประกาศมาณ วันที่ ๑๘ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๔๗๓ เป็นปีที่ ๖ ในรัชกาลปัจจุบัน ดวงใจ/แก้ไข ๔ ต.ค. ๔๔ A+B (C)