คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 280/2530หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้า ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วัน นับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายซึ่งไม่ชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 76จึงต้องถือว่าศาลยังไม่ได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้แก่จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมาย ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่แม้จำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย.โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จและให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 400 บาทจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย ให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปรากฎจากหลักฐานในสำนวนว่า ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้าส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วันนับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายจึงเป็นการไม่ชอบ ทั้งรายงานเจ้าหน้าที่ในการส่งหมายของเจ้าพนักงานศาลก็มีข้อความขัดแย้งกัน ในการส่งหมายครั้งแรก ตามรายงานลงวันที่ 4 เมษายน 2527 เจ้าพนักงานศาลรายงานว่า ได้ปิดหมายไว้ณ บ้านเลขที่ 59 หมู่ที่ 10 บ้านโคกเพชร ตำบลไพล อำเภอปราสาทซึ่งเป็นบ้านเรือนของจำเลย แต่ในรายงานเจ้าหน้าที่ลงวันที่ 16พฤษภาคม 2527 ห่างกันเพียง 1 เดือนเศษ เจ้าพนักงานศาลผู้นำส่งหมายนัดสืบพยานโจทก์รายงานว่า ได้สอบถามนายวิจิตร จันทร์ภักดีผู้ใหญ่บ้านได้ความว่าจำเลยรื้อเรือนและอพยพไปอยู่ที่อื่นหลายเดือนแล้ว จึงส่งหมายให้จำเลยไม่ได้ เมื่อการส่งหมายให้จำเลยเป็นไปโดยมิชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 76จึงต้องถือว่า ศาลยังมิได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาจึงเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมายทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้ยกคำร้องของจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องแก่จำเลยให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 280/2530นาย เส็ง กะภูทิ นโจทก์นาง เตือย เครือวัลย์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 76, ม. 208, ม. 243ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้า ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วัน นับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายซึ่งไม่ชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 76จึงต้องถือว่าศาลยังไม่ได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้แก่จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมาย ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่แม้จำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย.โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จและให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 400 บาทจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย ให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปรากฎจากหลักฐานในสำนวนว่า ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้าส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วันนับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายจึงเป็นการไม่ชอบ ทั้งรายงานเจ้าหน้าที่ในการส่งหมายของเจ้าพนักงานศาลก็มีข้อความขัดแย้งกัน ในการส่งหมายครั้งแรก ตามรายงานลงวันที่ 4 เมษายน 2527 เจ้าพนักงานศาลรายงานว่า ได้ปิดหมายไว้ณ บ้านเลขที่ 59 หมู่ที่ 10 บ้านโคกเพชร ตำบลไพล อำเภอปราสาทซึ่งเป็นบ้านเรือนของจำเลย แต่ในรายงานเจ้าหน้าที่ลงวันที่ 16พฤษภาคม 2527 ห่างกันเพียง 1 เดือนเศษ เจ้าพนักงานศาลผู้นำส่งหมายนัดสืบพยานโจทก์รายงานว่า ได้สอบถามนายวิจิตร จันทร์ภักดีผู้ใหญ่บ้านได้ความว่าจำเลยรื้อเรือนและอพยพไปอยู่ที่อื่นหลายเดือนแล้ว จึงส่งหมายให้จำเลยไม่ได้ เมื่อการส่งหมายให้จำเลยเป็นไปโดยมิชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 76จึงต้องถือว่า ศาลยังมิได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาจึงเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมายทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้ยกคำร้องของจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องแก่จำเลยให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่".(อำนวย เปล่งวิทยา-สุชาติ จิวะชาติ-เสรี แสงศิลป์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาคดีถึงที่สุดไปแล้ว ปรากฎว่ากระบวนพิจารณาในการส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องให้แก่จำเลยเป็นไปโดยไม่ชอบ จำเลยไม่ทราบว่าถูกฟ้อง จึงขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ แต่ได้ความว่ามีการยึดทรัพย์มาเกิน 6 เดือน พ้นกำหนดที่จะยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 แล้ว จึงจะให้พิจารณาคดีใหม่โดยบทบัญญัติว่าด้วยการขอให้พิจารณาคดีใหม่มิได้จริงอยู่หากการส่งคำบังคับไม่ชอบ ก็อาจยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่เมื่อใดก็ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2433/2523 และที่ 155/2527)แต่คดีนี้คงไม่ได้ความเช่นนั้น พิจารณาคำพิพากษาฉบับนี้เห็นได้ว่า ศาลฎีกาให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ก็โดยอาศัยบทบัญญัติว่าด้วย การเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 ประกอบด้วยอำนาจของศาลอุทธรณ์ฎีกาที่จะพิพากษายกคำพิพากษาของศาลล่างที่พิจารณาไปโดยไม่ชอบ ตามมาตรา 243(2)และ 247 และเนื่องจากคดีนี้จำเลยมิได้ยกเรื่องกระบวนพิจารณาผิดระเบียบขึ้นอ้างโดยตรง ศาลฎีกาจึงเห็นว่าศาลชั้นต้นชอบที่จะยกเรื่องเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบขึ้นวินิจฉัยเสียเองได้ตามมาตรา 142(5) มีข้อน่าสงสัยว่า ถ้าจำเลยยื่นคำร้องถูกเรื่องมาตั้งแต่ต้น คือยื่นคำร้องขอให้ศาลชั้นต้นเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ ศาลชั้นต้นจะรับคำร้องไว้ดำเนินการไต่สวนได้หรือไม่เพราะคำร้องเช่นนั้นมาตรา 27 วรรคสอง บัญญัติว่าต้องยื่นก่อนมีคำพิพากษา (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 179/2508 และที่ 44/2530)ทั้งเมื่อศาลพิพากษาคดีแล้วการดำเนินกระบวนพิจารณาใด ๆ อีก โดยมิใช่เรื่องที่ยกเว้นไว้ ย่อมเป็นการต้องห้ามตามมาตรา 144 อย่างไรก็ดี กรณีทำนองนี้เคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 345/2520วินิจฉัยมาแล้วว่า จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลพิพากษาให้จำเลยแพ้คดี จำเลยขอให้พิจารณาใหม่ การไต่สวนชั้นนี้ปรากฎว่าการส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องแก่จำเลยไม่ได้ทำตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 78,79 คือวางหมายโดยไม่มีตำรวจไปด้วยและปิดหมายแจ้งวันนัดโดยศาลไม่ได้สั่งให้ปิดดังนี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลอุทธรณ์ยกขึ้นพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้พิจารณาใหม่ตั้งแต่ส่งหมายเรียก ฉะนั้น จึงเห็นว่าหากจำเลยขอให้พิจารณาใหม่และทางไต่สวนได้ความว่าการส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องเป็นไปโดยมิชอบ ศาลชั้นต้นย่อมให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบโดยอนุญาตให้พิจารณาใหม่ตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องเป็นต้นไปได้เสมอ แต่ถ้าคดีมีคำพิพากษาแล้ว จำเลยยื่นคำร้องเข้ามาเป็นเรื่องขอให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบผู้บันทึกยังไม่เห็นว่าศาลจะทำการไต่สวนและอนุญาตให้พิจารณาใหม่ได้อย่างไรนอกจากผู้ร้องจะต้องดำเนินการตามบทบัญญัติว่าด้วยการขอพิจารณาคดีใหม่ ซึ่งต้องยื่นคำขอภายในกำหนดตามบทบัญญัตินั้น. สมบูรณ์ บุญภินนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จและให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 400 บาทจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย ให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปรากฎจากหลักฐานในสำนวนว่า ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้าส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วันนับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายจึงเป็นการไม่ชอบ ทั้งรายงานเจ้าหน้าที่ในการส่งหมายของเจ้าพนักงานศาลก็มีข้อความขัดแย้งกัน ในการส่งหมายครั้งแรก ตามรายงานลงวันที่ 4 เมษายน 2527 เจ้าพนักงานศาลรายงานว่า ได้ปิดหมายไว้ณ บ้านเลขที่ 59 หมู่ที่ 10 บ้านโคกเพชร ตำบลไพล อำเภอปราสาทซึ่งเป็นบ้านเรือนของจำเลย แต่ในรายงานเจ้าหน้าที่ลงวันที่ 16พฤษภาคม 2527 ห่างกันเพียง 1 เดือนเศษ เจ้าพนักงานศาลผู้นำส่งหมายนัดสืบพยานโจทก์รายงานว่า ได้สอบถามนายวิจิตร จันทร์ภักดีผู้ใหญ่บ้านได้ความว่าจำเลยรื้อเรือนและอพยพไปอยู่ที่อื่นหลายเดือนแล้ว จึงส่งหมายให้จำเลยไม่ได้ เมื่อการส่งหมายให้จำเลยเป็นไปโดยมิชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 76จึงต้องถือว่า ศาลยังมิได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาจึงเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมายทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้ยกคำร้องของจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องแก่จำเลยให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 280/2530นาย เส็ง กะภูทิ นโจทก์นาง เตือย เครือวัลย์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 76, ม. 208, ม. 243ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้า ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วัน นับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายซึ่งไม่ชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 76จึงต้องถือว่าศาลยังไม่ได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้แก่จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมาย ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่แม้จำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย.โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จและให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 400 บาทจำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยยื่นคำขอเมื่อพ้นกำหนด 6 เดือนนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลย ให้ยกคำร้องจำเลยอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปรากฎจากหลักฐานในสำนวนว่า ศาลชั้นต้นสั่งคำฟ้องของโจทก์ว่า ถ้าส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไม่ได้ ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายใน 15 วันนับแต่วันส่งไม่ได้ มิได้สั่งให้ปิดหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง แต่เจ้าพนักงานศาลกลับส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยด้วยวิธีปิดหมายจึงเป็นการไม่ชอบ ทั้งรายงานเจ้าหน้าที่ในการส่งหมายของเจ้าพนักงานศาลก็มีข้อความขัดแย้งกัน ในการส่งหมายครั้งแรก ตามรายงานลงวันที่ 4 เมษายน 2527 เจ้าพนักงานศาลรายงานว่า ได้ปิดหมายไว้ณ บ้านเลขที่ 59 หมู่ที่ 10 บ้านโคกเพชร ตำบลไพล อำเภอปราสาทซึ่งเป็นบ้านเรือนของจำเลย แต่ในรายงานเจ้าหน้าที่ลงวันที่ 16พฤษภาคม 2527 ห่างกันเพียง 1 เดือนเศษ เจ้าพนักงานศาลผู้นำส่งหมายนัดสืบพยานโจทก์รายงานว่า ได้สอบถามนายวิจิตร จันทร์ภักดีผู้ใหญ่บ้านได้ความว่าจำเลยรื้อเรือนและอพยพไปอยู่ที่อื่นหลายเดือนแล้ว จึงส่งหมายให้จำเลยไม่ได้ เมื่อการส่งหมายให้จำเลยเป็นไปโดยมิชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 76จึงต้องถือว่า ศาลยังมิได้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยและภายหลังแต่นั้นมาจึงเป็นการไม่ชอบและไม่มีผลตามกฎหมายทั้งเป็นกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรมและเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนชอบที่ศาลชั้นต้นจะต้องดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้ยกคำร้องของจำเลย ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องแก่จำเลยให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อมีคำพิพากษาใหม่".(อำนวย เปล่งวิทยา-สุชาติ จิวะชาติ-เสรี แสงศิลป์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาคดีถึงที่สุดไปแล้ว ปรากฎว่ากระบวนพิจารณาในการส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องให้แก่จำเลยเป็นไปโดยไม่ชอบ จำเลยไม่ทราบว่าถูกฟ้อง จึงขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จำเลยยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ แต่ได้ความว่ามีการยึดทรัพย์มาเกิน 6 เดือน พ้นกำหนดที่จะยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 208 แล้ว จึงจะให้พิจารณาคดีใหม่โดยบทบัญญัติว่าด้วยการขอให้พิจารณาคดีใหม่มิได้จริงอยู่หากการส่งคำบังคับไม่ชอบ ก็อาจยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่เมื่อใดก็ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2433/2523 และที่ 155/2527)แต่คดีนี้คงไม่ได้ความเช่นนั้น พิจารณาคำพิพากษาฉบับนี้เห็นได้ว่า ศาลฎีกาให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ก็โดยอาศัยบทบัญญัติว่าด้วย การเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 ประกอบด้วยอำนาจของศาลอุทธรณ์ฎีกาที่จะพิพากษายกคำพิพากษาของศาลล่างที่พิจารณาไปโดยไม่ชอบ ตามมาตรา 243(2)และ 247 และเนื่องจากคดีนี้จำเลยมิได้ยกเรื่องกระบวนพิจารณาผิดระเบียบขึ้นอ้างโดยตรง ศาลฎีกาจึงเห็นว่าศาลชั้นต้นชอบที่จะยกเรื่องเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบขึ้นวินิจฉัยเสียเองได้ตามมาตรา 142(5) มีข้อน่าสงสัยว่า ถ้าจำเลยยื่นคำร้องถูกเรื่องมาตั้งแต่ต้น คือยื่นคำร้องขอให้ศาลชั้นต้นเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ ศาลชั้นต้นจะรับคำร้องไว้ดำเนินการไต่สวนได้หรือไม่เพราะคำร้องเช่นนั้นมาตรา 27 วรรคสอง บัญญัติว่าต้องยื่นก่อนมีคำพิพากษา (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 179/2508 และที่ 44/2530)ทั้งเมื่อศาลพิพากษาคดีแล้วการดำเนินกระบวนพิจารณาใด ๆ อีก โดยมิใช่เรื่องที่ยกเว้นไว้ ย่อมเป็นการต้องห้ามตามมาตรา 144 อย่างไรก็ดี กรณีทำนองนี้เคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 345/2520วินิจฉัยมาแล้วว่า จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลพิพากษาให้จำเลยแพ้คดี จำเลยขอให้พิจารณาใหม่ การไต่สวนชั้นนี้ปรากฎว่าการส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องแก่จำเลยไม่ได้ทำตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 78,79 คือวางหมายโดยไม่มีตำรวจไปด้วยและปิดหมายแจ้งวันนัดโดยศาลไม่ได้สั่งให้ปิดดังนี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลอุทธรณ์ยกขึ้นพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้พิจารณาใหม่ตั้งแต่ส่งหมายเรียก ฉะนั้น จึงเห็นว่าหากจำเลยขอให้พิจารณาใหม่และทางไต่สวนได้ความว่าการส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องเป็นไปโดยมิชอบ ศาลชั้นต้นย่อมให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบโดยอนุญาตให้พิจารณาใหม่ตั้งแต่การส่งหมายเรียกและสำเนาฟ้องเป็นต้นไปได้เสมอ แต่ถ้าคดีมีคำพิพากษาแล้ว จำเลยยื่นคำร้องเข้ามาเป็นเรื่องขอให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบผู้บันทึกยังไม่เห็นว่าศาลจะทำการไต่สวนและอนุญาตให้พิจารณาใหม่ได้อย่างไรนอกจากผู้ร้องจะต้องดำเนินการตามบทบัญญัติว่าด้วยการขอพิจารณาคดีใหม่ ซึ่งต้องยื่นคำขอภายในกำหนดตามบทบัญญัตินั้น. สมบูรณ์ บุญภินนท์.