ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ ๑. เหตุผลในการออกประกาศ๑.๑เพื่อเป็นการเพิ่มช่องทางการประกอบธุรกิจและเสริมสภาพคล่องทางการเงินให้กับธนาคารพาณิชย์รวมทั้งลดต้นทุนในการประกอบธุรกิจของธนาคารพาณิชย์๑.๒เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์๑.๓เพื่อให้ธนาคารพาณิชย์ที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์สามารถระบุวัด ควบคุม ติดตามและบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจนี้ได้รวมทั้งสามารถดำรงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสม๑.๔เพื่อสนับสนุนให้ธนาคารพาณิชย์มีการเปิดเผยข้อมูลส่งเสริมให้ตลาดมีความโปร่งใสและมีหลักธรรมาภิบาลที่ดี๒. อำนาจตามกฎหมายอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๙ ทวิแห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ และที่แก้ไขเพิ่มเติมธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ในประกาศนี้๓. ขอบเขตการบังคับใช้ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ทุกธนาคารยกเว้นกิจการวิเทศธนกิจ๔. เนื้อหา๔.๑ หลักการ๔.๑.๑ธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เป็นวิธีการหนึ่งในการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตซึ่งรูปแบบและโครงสร้างของธุรกิจดังกล่าวนั้นจะมีความหลากหลายและแตกต่างกันโดยขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ขายสินทรัพย์ผู้ลงทุนในหลักทรัพย์ ประเภทและคุณภาพของสินทรัพย์เป็นหลักธนาคารพาณิชย์ที่เข้าร่วมในโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์นอกจากจะเป็นผู้ขายสินทรัพย์ (Originator) หรือเป็นผู้ลงทุนในตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจและบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์(Investor) แล้ว ยังอาจทำหน้าที่อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย เช่นการเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก (First loss facility provider)ผู้ให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้(Servicer/Back-upservicer) เป็นต้น ซึ่งการทำหน้าที่ต่าง ๆ ดังกล่าวธนาคารพาณิชย์จะต้องรับความเสี่ยงที่แตกต่างกัน ดังนั้น ธนาคารพาณิชย์จึงต้องดำรงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านต่างๆของแต่ละหน้าที่อย่างถูกต้องและเหมาะสม๔.๑.๒ธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตเป็นการทั่วไปให้ธนาคารพาณิชย์(ยกเว้นธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย) สามารถทำหน้าที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ (Originator)เพื่อจัดการ โครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เพื่อเสนอต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์และทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ได้ เช่นผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้ เป็นต้นตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดในประกาศฉบับนี้การอนุญาตดังกล่าวไม่ครอบคลุมถึงธุรกรรม Synthetic securitisation[๑]ซึ่งธนาคารพาณิชย์ที่ต้องการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตจะต้องขออนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนทำธุรกรรมและมีเกณฑ์การกำกับดูแลแยกต่างหากจากประกาศฉบับนี้โดยธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ต้องแจ้งให้สายกำกับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทยทราบภายใน๑๕ วันนับตั้งแต่วันทำธุรกรรมทุกโครงการสำหรับธนาคารพาณิชย์ที่ไม่ได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์ซึ่งทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการนี้ไม่ต้องแจ้งให้ธนาคารแห่งประเทศไทยทราบภายหลังการดำเนินการสำหรับธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยธนาคารแห่งประเทศไทยจะอนุญาตให้ประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ได้เป็นรายกรณีโดยธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ต้องขออนุญาตไปยังสายกำกับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทยทุกโครงการเนื่องจากธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยมีขอบเขตการทำธุรกรรมที่จำกัดกว่า๔.๑.๓ธนาคารพาณิชย์ที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ต้องสามารถระบุวัด ควบคุม ติดตาม และบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้องเหมาะสมทั้งนี้คณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ควรจะต้องมีการกำหนดนโยบายและวิธีการในการประกอบธุรกิจต่างๆ รวมทั้งการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในเพื่อให้การประกอบธุรกิจดังกล่าวเป็นไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม๔.๑.๔ธนาคารพาณิชย์ควรพิจารณาถึงปริมาณสูงสุดของสินทรัพย์แต่ละประเภทที่จะทำการโอนไปยังนิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์รวมทั้งควรกำหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดของการลงทุนในหลักทรัพย์ของนิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงอยู่ในประเภทธุรกิจหรือกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกันเพื่อมิให้มีปริมาณมากเกินสมควร ทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจกำหนดหลักเกณฑ์ในการควบคุมปริมาณดังกล่าวได้๔.๑.๕ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์และธนาคารพาณิชย์ที่มิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์แต่ทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เช่น ผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้เป็นต้นต้องจัดทำเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร เช่นในรูปแบบของรายงานผลการดำเนินงานประจำปีของธนาคารพาณิชย์(Annual report)หรือในรูปแบบอื่นเพื่อเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างและรูปแบบของธุรกิจดังกล่าวรวมทั้งความเสี่ยงที่ได้รับจากการมีส่วนเกี่ยวข้องในหน้าที่ต่างๆในการประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ให้แก่ผู้ถือหุ้นของธนาคารพาณิชย์และบุคคลภายนอกทราบเนื่องจากธุรกิจดังกล่าวมีความซับซ้อนแตกต่างกัน และหน้าที่ต่าง ๆที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจดังกล่าวส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ได้รับความเสี่ยงที่แตกต่างกันโดยให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในข้อ ๔.๒.๖๔.๑.๖ ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์เป็นผู้ขายสินทรัพย์ให้ธนาคารพาณิชย์นั้นลงทุนในตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์โดยมีสินทรัพย์ดังกล่าวเป็นสินทรัพย์อ้างอิงได้ไม่เกินกว่าร้อยละ๑๐ ของมูลค่าตราสารดังกล่าวที่มีอยู่ในแต่ละระดับ (Tranche) และในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ทำหน้าที่รับประกันการจำหน่ายตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์แบบรับประกันทั้งจำนวน(Firm underwrite) และต้องลงทุนในตราสารดังกล่าวในปริมาณเกินกว่าร้อยละ๑๐ ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับให้ธนาคารพาณิชย์จำหน่ายตราสารออกไปภายใน ๙๐วัน เพื่อให้ปริมาณที่ถืออยู่ไม่เกินกว่าร้อยละ ๑๐ ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับอย่างไรก็ดีหากธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบพบว่าธนาคารพาณิชย์ได้ลงทุนในตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์อื่นโดยส่วนใหญ่หรือทั้งหมดโดยที่ธนาคารพาณิชย์นั้นมิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์แต่ธนาคารพาณิชย์นั้นได้เคยเป็นผู้ให้สินเชื่อหรือลงทุนในลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงของตราสารดังกล่าวมาก่อนหน้านี้เนื่องจากมีเจตนาหลีกเลี่ยงเกณฑ์การกำกับดูแลที่กล่าวข้างต้นธนาคารแห่งประเทศไทยสามารถสั่งการให้ธนาคารพาณิชย์นั้นลดปริมาณการถือตราสารดังกล่าวหรือให้นำมูลค่าตราสารส่วนที่เกินกว่าอัตราที่กำหนดทั้งจำนวนหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของธนาคารพาณิชย์ได้๔.๒ หลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจสาระของหลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจ ประกอบด้วยเรื่องหัวข้อ คำจำกัดความ การอนุญาต หลักเกณฑ์การกำกับการประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์- การขายสินทรัพย์- การรับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน- การให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทำธุรกรรม Securitisation- การให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่นิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์- การจัดจำหน่ายหลักทรัพย์- การลงทุนในตราสาร Securitisation- การทำหน้าที่อื่น การขออนุญาตเป็นรายกรณี การซื้อสินทรัพย์คืนจาก SPV- Representations and warranties- Clean-up call หลักเกณฑ์อื่นๆ- การเปิดเผยข้อมูล- การปฏิบัติตามกฎหมายหรือแนวปฏิบัติอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง- อำนาจในการลงโทษธนาคารพาณิชย์- การกำหนดหลักเกณฑ์เพิ่มเติม๔.๒.๑๔.๒.๒๔.๒.๓๔.๒.๓ (๑)๔.๒.๓ (๒)๔.๒.๓ (๓)๔.๒.๓ (๔)๔.๒.๓ (๕)๔.๒.๓ (๖)๔.๒.๓ (๗)๔.๒.๔๔.๒.๕๔.๒.๕ (๑)๔.๒.๕ (๒)๔.๒.๖๔.๒.๗๔.๒.๘๔.๒.๙๔.๒.๑ คำจำกัดความในประกาศฉบับนี้Special purpose vehicle (SPV) หมายความว่านิติบุคคลเฉพาะกิจตามกฎหมายว่าด้วยนิติบุคคลเฉพาะกิจเพื่อการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์หรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์ที่อยู่ภายใต้กฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ซึ่งรับโอนสินทรัพย์จากผู้ขายสินทรัพย์และออกหลักทรัพย์ขายแก่ผู้ลงทุนการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ (Securitisation)หมายความว่า การที่ผู้ขายสินทรัพย์ทำ การโอนสินทรัพย์ไปยัง SPVและ SPV ออกหลักทรัพย์ขายแก่ผู้ลงทุนโดยกำหนดให้ผลประโยชน์ตอบแทนแก่ผู้ถือหลักทรัพย์ขึ้นอยู่กับเงินสดที่เป็นรายรับที่เกิดจากสินทรัพย์ที่รับโอนมาตราสาร Securitisation หมายความว่าตราสารที่ออกโดย SPV ซึ่งจะออกได้ทั้งในรูปตราสารหนี้หรือหน่วยลงทุนสินทรัพย์อ้างอิง หมายความว่าสิทธิเรียกร้องหรือสิทธิอื่นใดที่ก่อให้เกิดกระแสรายรับขึ้นในอนาคตไม่ว่ารายรับนั้นจะมีความแน่นอนหรือไม่ก็ตามเช่น สัญญาให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย หรือสิทธิตามสัมปทานสร้างถนนเก็บค่าผ่านทางและให้เป็นไปตามคำจำกัดความในพระราชกำหนดนิติบุคคลเฉพาะกิจเพื่อการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์พ.ศ. ๒๕๔๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติมทั้งนี้ ไม่ให้รวมถึงสินทรัพย์อ้างอิงดังต่อไปนี้๑. ลูกหนี้เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์(บัญชีมาร์จิ้น)[๒]๒.ตราสารที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของธนาคารพาณิชย์ผู้ลงทุน[๓]๓. ตราสาร Collateralized debtobligations (CDOs)๔.อนุพันธ์ทางการเงินและธุรกรรมที่มีอนุพันธ์ทางการเงินแฝงทุกประเภท๕.สินทรัพย์อื่นตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศกำหนดสำนักงาน ก.ล.ต. หมายถึงสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์๔.๒.๒ การอนุญาตธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตเป็นการทั่วไปให้ธนาคารพาณิชย์ยกเว้นธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยประกอบธุรกิจ Securitisation ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๑)ธนาคารพาณิชย์ต้องจัดทำแผนงานรองรับการประกอบธุรกิจต่างๆที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม Securitisationเป็นลายลักษณ์อักษรและได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการของธนาคารพาณิชย์ซึ่งต้องระบุรายละเอียดดังต่อไปนี้๑.๑) ความพร้อมด้านระบบงาน เช่นนโยบายการประกอบธุรกิจ วิธีการดำเนินการ ขอบเขตความรับผิดชอบการกำกับดูแลการปฏิบัติงาน การบริหารความเสี่ยง การควบคุมภายในการจัดทำและจัดเก็บเอกสารหลักฐาน เป็นต้น๑.๒) ความพร้อมด้านบุคลากร๒)กรณีธนาคารพาณิชย์เป็นผู้ขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เพื่อเสนอต่อสำนักงานก.ล.ต. ธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดดังต่อไปนี้๒.๑) ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่ถือหุ้นใน SPV เกินกว่าร้อยละ ๑๐ ของมูลค่าหุ้นทั้งหมด๒.๒)ธนาคารพาณิชย์ต้องจัดทำหนังสือแจ้งการประกอบธุรกิจดังกล่าวให้สายกำกับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทยทราบภายใน ๑๕ วันนับตั้งแต่วันทำธุรกรรมทั้งนี้หนังสือดังกล่าวต้องมีเนื้อหาสรุปลักษณะของธุรกิจ Securitisationซึ่งมีสาระสำคัญอย่างน้อยดังต่อไปนี้(๑) ลักษณะโครงสร้างของธุรกิจ Securitisationประเภทสินทรัพย์ที่โอนไปยัง SPV และหน้าที่ต่างๆที่เกี่ยวข้องกับโครงการ Securitisation(๒) โครงสร้างการถือหุ้นใน SPVรวมทั้งโครงสร้างของหลักทรัพย์ที่ SPV เสนอขายให้แก่ผู้ลงทุน(๓)เงื่อนไขในการซื้อคืนสินทรัพย์ของธนาคารพาณิชย์ผู้ขายรวมทั้งหลักเกณฑ์หรือลำดับในการชำระคืนดอกเบี้ยหรือเงินต้นให้แก่ผู้ลงทุนและผู้ให้บริการต่างๆ(๔) หากธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ทำหน้าที่อื่นนอกเหนือจากการทำหน้าที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ เช่นผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้เป็นต้นให้ธนาคารพาณิชย์แจ้งสรุปขอบเขตหน้าที่ของธนาคารพาณิชย์ในการประกอบธุรกิจดังกล่าวให้สายกำกับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทยทราบและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดสำหรับหน้าที่นั้นๆ ด้วย๓)กรณีธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจที่ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ต้องรับความเสี่ยงทางการเงินได้แก่ก) เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน(Provider of credit enhancement) หมายถึงการกระทำใดๆ ที่ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบในส่วนสูญเสียให้แก่ SPVหรือผู้ลงทุนในตราสาร Securitisationข)เป็นผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทำธุรกรรม Securitisation(Servicer/Back-up servicer) ในกรณีที่ขอบเขตการให้บริการดังกล่าวผูกพันให้ธนาคารพาณิชย์เข้ารับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนจากการทำหน้าที่ดังกล่าวธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่ดังกล่าวต้องมีคุณสมบัติและปฏิบัติตามข้อกำหนดดังต่อไปนี้๓.๑)มีฐานะการเงินและฐานะการดำเนินงานอยู่ในเกณฑ์ดีสามารถกันเงินสำรองได้ครบถ้วนตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยสินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้และสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้มีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์และภาระผูกพันไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดตลอดจนสามารถดำรงอัตราส่วนทางการเงินอื่นใดที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่งการเป็นกรณีพิเศษ๓.๒)มีระบบงานซึ่งทำให้คณะกรรมการของธนาคารพาณิชย์สามารถติดตามความเสี่ยงที่เกิดจากการทำธุรกรรมเช่น สัญญาณเตือนภัยเกี่ยวกับผลประกอบการของภาคธุรกิจของสินทรัพย์อ้างอิงความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ปัญหาเกี่ยวกับระบบงานและการควบคุมภายในการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบ เป็นต้น๔) กรณีธนาคารพาณิชย์เป็นผู้บริหารโครงการ Securitisation(Transaction administrator) ได้แก่ การทำหน้าที่จัดสรรและบริหารรายรับจากสิทธิเรียกร้องที่โอนให้แก่ผู้ออกตราสาร Securitisationให้ธนาคารพาณิชย์ดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์และขั้นตอนที่กำหนดไว้ในสัญญาการบริหารจัดการโครงการสำหรับธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจSecuritisation ให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยนั้นขออนุญาตไปยังสายกำกับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทยเพื่อพิจารณาอนุญาตเป็นรายกรณี๔.๒.๓หลักเกณฑ์การกำกับการประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดหลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจSecuritisation ตามหน้าที่ของธนาคารพาณิชย์ในการประกอบธุรกิจ Securitisationดังต่อไปนี้๑)การขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์สามารถตัดสินทรัพย์ที่ขายออกจากบัญชีได้และไม่ต้องดำรงเงินกองทุนสำหรับสินทรัพย์อ้างอิงที่ขายไปถ้าการขายนั้น ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์สามารถตัดสินทรัพย์ที่โอนออกจากบัญชีของธนาคารพาณิชย์ได้ทั้งหมดหรือบางส่วนตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๑.๑)ธนาคารพาณิชย์ต้องขายสินทรัพย์โดยใช้ราคายุติธรรม (Fair value)ตามที่กำหนดในมาตรฐานการบัญชี๑.๒) สำหรับเงื่อนไขในการขายนั้นธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้(๑)ธนาคารพาณิชย์ต้องโอนความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์และผลตอบแทนที่ได้รับจากการถือครองสินทรัพย์ทั้งหมดไปยังบุคคลอื่นทั้งนี้ยกเว้นในกรณีที่ผู้ขายสินทรัพย์ยังมีความเสี่ยงที่เกิดจากการทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจSecuritisation เช่น การเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรกการเป็นผู้ลงทุนในหลักทรัพย์ เป็นต้น(๒)ผู้โอนสินทรัพย์ต้องไม่มีอำนาจควบคุมในสินทรัพย์ที่ได้โอนออกไปรวมทั้งในกรณีที่ผู้โอนสินทรัพย์ล้มละลายเจ้าหนี้ของผู้โอนสินทรัพย์ก็ไม่มีสิทธิเรียกร้องในสินทรัพย์ที่ได้โอนไปแล้ว(๓)ผู้โอนสินทรัพย์ต้องไม่มีภาระที่จะต้องรับผิดชอบต่อผู้ลงทุนสำหรับคุณภาพของสินทรัพย์นั้น(๔) SPV และผู้ลงทุนมีสิทธิในการนำเอาสินทรัพย์ไปจำนำหรือจำนองต่อได้(๕)ผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่มีข้อตกลงในการซื้อคืนสินทรัพย์ยกเว้นเงื่อนไขการซื้อคืนสินทรัพย์สำหรับกรณี Representations andwarranties และ Clean-up call ซึ่งมีลักษณะเดียวกันกับที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดไว้ในข้อ ๔.๒.๕(๖)ในสัญญาการขายสินทรัพย์ต้องไม่มีข้อความที่แสดงว่าธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์สามารถเปลี่ยนแปลงสินทรัพย์อ้างอิงเพื่อปรับเปลี่ยนให้อันดับความน่าเชื่อถือของกลุ่มสินทรัพย์อ้างอิงดีขึ้นยกเว้นในกรณี SPV ขายสินทรัพย์ให้แก่นิติบุคคลอื่นที่มิได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ด้วยราคายุติธรรมนอกจากนี้ ในสัญญาต้องไม่มีข้อความที่กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์เพิ่มความรับผิดชอบในส่วนสูญเสียในลำดับแรก(First loss) หรือข้อความที่กำหนดให้มีการเพิ่มผลตอบแทนที่จ่ายให้แก่ผู้ลงทุนหรือผู้ให้บริการรายอื่นที่มิใช่ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์เพื่อชดเชยการเสื่อมคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงนอกจากนี้ หากแนวปฏิบัติทางการบัญชีของธุรกรรมการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ของสภาวิชาชีพบัญชีมีผลบังคับใช้ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในการตัดสินทรัพย์ทั้งหมดหรือบางส่วน (Derecognition)ออกจากบัญชีของธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ตามแนวปฏิบัติทางการบัญชีของสภาวิชาชีพบัญชีแทน๒) การรับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน(Provider of credit enhancement)การรับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุนมี ๒ รูปแบบ คือ(ก)การเป็นผู้ค้ำประกันลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง (Guarantor)หมายถึงธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่ค้ำประกันการกู้ยืมเงินให้แก่ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่งในพอร์ตของสินทรัพย์ให้แก่SPV ในกรณีที่ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงผิดนัดชำระหนี้ซึ่งจะส่งผลให้อันดับความน่าเชื่อถือของตราสาร Securitisationมีคุณภาพที่ดีขึ้น(ข) การเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก (Firstloss facility) หมายถึงการที่ธนาคารพาณิชย์ทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรกให้แก่ผู้ลงทุนในตราสารSecuritisation รายอื่นๆในกรณีที่ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงไม่สามารถชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นได้ตามกำหนดได้แก่ ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ถือหุ้นกู้ด้อยสิทธิ์ธนาคารพาณิชย์ผู้ให้สินเชื่อด้อยสิทธิ์แก่ SPV หรือหน้าที่อื่นที่ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ต้องเป็นผู้รับผิดชอบในส่วนสูญเสียของกลุ่มของสินทรัพย์อ้างอิงเป็นลำดับแรกเช่นการที่ธนาคารพาณิชย์เข้าไปรับภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนจากการทำหน้าที่เป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้เป็นต้นธนาคารพาณิชย์จะต้องประเมินคุณภาพของสินทรัพย์ประวัติการผิดนัดชำระหนี้และอัตราหนี้สูญของสินทรัพย์อ้างอิงกลุ่มนี้เพื่อประเมินความเพียงพอของปริมาณส่วนสูญเสียในลำดับแรก (First lossfacility) โดยธนาคารพาณิชย์ต้องจัดให้มีบุคคลภายนอกหรือหน่วยงานอิสระรับรองความเพียงพอของปริมาณส่วนสูญเสียในลำดับแรกดังนี้- โครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ที่ต้องได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือของตราสารตามหลักเกณฑ์ที่สำนักงานก.ล.ต. ประกาศกำหนด ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องจัดให้มีการประเมินมูลค่านี้โดยสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานก.ล.ต. หรือสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติ เช่น FitchRatings Standard&Poors และ Moodys เป็นต้น- โครงการที่มิได้ต้องการให้มีการจัดอันดับความน่าเชื่อถือของตราสารธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องดำเนินการให้มีหน่วยงานอิสระ(Independence unit)หรือผู้ตรวจสอบภายใน (Internalcontrol unit) หรือคณะกรรมการตรวจสอบของธนาคารพาณิชย์นั้นทำหน้าที่เป็นผู้ประเมินความเพียงพอของมูลค่าของส่วนสูญเสียนี้วงเงินรวมสูงสุดที่ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก(First loss facility) ให้แก่ SPV ทุกรายรวมกันต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์การทำหน้าที่ทั้ง ๒ รูปแบบดังกล่าวข้างต้นธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๒.๑)ต้องระบุภาระหรือมูลค่าของความสูญเสียที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบไว้ให้ชัดเจนในสัญญาและธนาคารพาณิชย์ต้องไม่เข้ารับผิดชอบในส่วนสูญเสียที่มากกว่าจำนวนที่ได้ตกลงไว้๒.๒) ต้องระบุช่วงเวลาในการรับประกันไว้ให้ชัดเจนโดยไม่จำเป็นต้องระบุเป็นวันที่ที่สัญญาจะสิ้นสุดก็ได้ เช่นกำหนดให้เป็นวันที่มีการจ่ายชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยแก่ผู้ลงทุนเต็มจำนวนแล้วเป็นต้น๒.๓)ธนาคารพาณิชย์ต้องมีการประเมินความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงที่ต้องรับผิดชอบเช่นเดียวกับแนวปฏิบัติในการให้สินเชื่อของธนาคารพาณิชย์โดยต้องได้รับค่าตอบแทนที่เป็นธรรมและสอดคล้องกับราคาตลาด (Arms lengthbasis)๒.๔)หากธนาคารพาณิชย์ต้องการยกเลิกสัญญาการเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์จะต้องแจ้งให้ SPV ทราบล่วงหน้าอย่างน้อย ๙๐ วัน เพื่อให้ SPVสามารถหาบุคคลอื่นมาทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียแทนการดำรงเงินกองทุน(๑) ธนาคารพาณิชย์ที่ทำ หน้าที่เป็นผู้ค้ำประกันลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง (Guarantor) ต้องดำรงเงินกองทุนโดยใช้น้ำหนักความเสี่ยงเท่ากับน้ำหนักความเสี่ยงของลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงนั้นและใช้ค่าแปลงสภาพ (Credit conversion factor) เท่ากับ๑(๒)ธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก (Firstloss facility) ให้ปฏิบัติดังนี้- กรณีที่ธนาคารพาณิชย์มิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์ให้ธนาคารพาณิชย์นำมูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของธนาคารพาณิชย์ตั้งแต่วันที่ทำธุรกรรม- กรณีที่ธนาคารพาณิชย์เป็นผู้ขายสินทรัพย์ธนาคารพาณิชย์ต้องนำมูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของธนาคารพาณิชย์ตั้งแต่วันที่ทำธุรกรรมทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ปริมาณเงินกองทุนที่จะถูกหักต่อ SPVแต่ละรายมีจำนวนไม่เกินกว่าปริมาณเงินกองทุนที่ต้องดำรงหากสินทรัพย์อ้างอิงที่โอนไปดังกล่าวยังอยู่ในบัญชีของธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์นอกจากนี้ หากพบว่าความสูญเสียที่เกิดขึ้นจริงมีปริมาณมากกว่าปริมาณเงินกองทุนที่ดำรงไว้ให้ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์กันเงินสำรองเพิ่มเติมตามปริมาณของความสูญเสียที่เกิดขึ้นจริงอันเนื่องมาจากการเสื่อมคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงจนเต็มมูลค่าที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบและหากผู้ตรวจสอบของธนาคารแห่งประเทศไทยพบว่าธนาคารพาณิชย์มีภาระหรือความเสี่ยงที่ต้องรับผิดชอบสูงกว่าจำนวนดังกล่าว(Implicit support) ผู้ตรวจสอบสามารถสั่งการให้ธนาคารพาณิชย์ดำรงเงินกองทุนในปริมาณที่สูงขึ้นได้การนับลูกหนี้รายใหญ่(๑) ธนาคารพาณิชย์ที่ทำ หน้าที่เป็นผู้ค้ำประกันลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง (Guarantor) ให้ถือว่าการค้ำประกันนั้นเป็นการก่อภาระผูกพันดังนั้น ธนาคารพาณิชย์ต้องนำจำนวนเงินตามสัญญาค้ำประกันดังกล่าวรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนในกิจการหรือก่อภาระผูกพันเพื่อลูกหนี้รายนั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่๑ ของธนาคารพาณิชย์ ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่องการกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนและก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุน ลงวันที่ ๑๙ มกราคม๒๕๔๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม(๒) ธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก(First loss facility) มีหลายรูปแบบ ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติดังนี้- กรณีที่ธนาคารพาณิชย์ทำหน้าที่เป็นผู้ให้สินเชื่อด้อยสิทธิ์แก่SPV หรือเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้ที่มีการเข้าไปรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนให้แก่SPV หรือเป็นผู้ให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPVโดยที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๔)ให้ธนาคารพาณิชย์นับบุคคลดังต่อไปนี้ในการคำนวณลูกหนี้รายใหญ่ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่องการกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนและก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุน ลงวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๔๙และที่แก้ไขเพิ่มเติม(ก) SPVมูลค่าจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อประเภทด้อยสิทธิ์หรือจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์เข้าไปรับภาระหนี้แทนลูกหนี้หรือจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV นั้นเมื่อรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนในกิจการหรือก่อภาระผูกพันเพื่อ SPV รายนั้นเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ของธนาคารพาณิชย์(ข) ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงเฉพาะกรณีที่เป็นลูกหนี้รายใหญ่(Corporate loan)ให้ธนาคารพาณิชย์คำนวณเงินให้สินเชื่อประเภทด้อยสิทธิ์แก่SPV หรือจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์เข้าไปรับภาระหนี้แทนลูกหนี้หรือจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV ที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ๔) สำหรับลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละราย โดยวิธีการ Proportionateเงินให้สินเชื่อดังกล่าว ตามอัตราส่วนของลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงในกลุ่มโดยสัดส่วนของเงินให้สินเชื่อในลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละราย เมื่อรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนในกิจการ หรือก่อภาระผูกพันเพื่อสินทรัพย์อ้างอิงหรือลูกหนี้รายนั้นแล้วเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ทั้งนี้ธนาคารพาณิชย์ต้องจัดทำระบบรายงานภายในเพื่อควบคุมดูแลไม่ให้ธนาคารพาณิชย์มีความเสี่ยงอันเกิดจากสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่งเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ เกินกว่าอัตราส่วนที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดและต้องมีหลักฐานไว้ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบหรือจัดส่งสำเนาให้ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อมีการร้องขอ- กรณีที่ธนาคารพาณิชย์ทำหน้าที่เป็นผู้ลงทุนในตราสารSecuritisationซึ่งธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับแรก (First loss tranche)ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การนับลูกหนี้รายใหญ่ที่กำหนดไว้สำหรับผู้ลงทุนในตราสารSecuritisation(Investor) ในข้อ ๖)- สำหรับกรณีอื่น ๆ ให้ธนาคารพาณิชย์หารือไปยังสายกำกับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อพิจารณาเป็นรายกรณี๓)การให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทำธุรกรรม Securitisation(Servicer/Back-up servicer) การให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทำธุรกรรมSecuritisation หมายถึงการให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ให้แก่ SPV หรือการเป็นตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้ในกรณีที่ตัวแทนเรียกเก็บหนี้ล้มละลายหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ซึ่งครอบคลุมถึงการทำหน้าที่บริหารสินทรัพย์ให้แก่ SPV การลงทุนหรือจัดหาผลประโยชน์เพิ่มเติมจากสิทธิเรียกร้องที่ได้โอนไปยังSPV การเป็นตัวแทนให้แก่ SPV ในการทวงถามหรือฟ้องร้องเพื่อบังคับคดีกับลูกหนี้รวมทั้ง การจัดทำบัญชี รายงาน เก็บรักษาเอกสารชำระภาษีหรือเบี้ยประกันภัยตลอดจนหน้าที่อื่น ๆที่เกี่ยวข้องกับการเรียกเก็บหนี้เงินกู้นั้นการให้บริการดังกล่าวธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๓.๑)ค่าตอบแทนที่ธนาคารพาณิชย์ได้รับต้องเป็นธรรมและสอดคล้องกับราคาตลาดรวมทั้งธนาคารพาณิชย์ต้องได้รับค่าตอบแทนจากการทำหน้าที่ดังกล่าวในลำดับแรก๓.๒) ธนาคารพาณิชย์ต้องไม่เข้ารับความเสี่ยงจากการเป็นผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสำรองเรียกเก็บหนี้เช่น เข้าไปมีส่วนรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน เป็นต้นหากธนาคารพาณิชย์เข้าไปรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนจากการทำหน้าที่เป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ให้ถือว่าธนาคารพาณิชย์นั้นทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก (Firstloss facility) ซึ่งธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การกำกับในเรื่องเงินกองทุนและการกำกับลูกหนี้รายใหญ่สำหรับกรณีการรับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรกด้วย๓.๓)ธนาคารพาณิชย์ต้องมีระบบงานรองรับและดูแลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการอย่างน้อยในเรื่องดังต่อไปนี้(๑) นโยบายด้านปฏิบัติการ ด้านบัญชีและการควบคุมภายในต้องกำหนดให้สอดคล้องกับหน้าที่ความรับผิดชอบในการให้บริการเรียกเก็บหนี้ที่ได้ทำไว้กับคู่สัญญา(๒) ต้องมีระบบงานและระบบสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ(๓)จัดให้มีระบบการบัญชีและการจัดเก็บเอกสารหลักฐานของสัญญาการกู้ยืมเงินในกิจการตัวแทนเรียกเก็บหนี้แยกต่างหากจากกิจการอื่นของธนาคารพาณิชย์(๔)จัดทำรายงานในกิจการตัวแทนเรียกเก็บหนี้แต่ละรายออกจากกันตามสัญญาระหว่างธนาคารพาณิชย์กับผู้ว่าจ้างต่างๆซึ่งรวมถึง SPV แต่ละรายเพื่อให้ธนาคารพาณิชย์และผู้ว่าจ้างต่างๆสามารถตรวจสอบและติดตามดูแลผลการดำเนินงานได้๔) การให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV(Provider of liquidity facility)การให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPVหมายถึง การให้สินเชื่อแก่ SPV เพื่อนำไปจ่ายค่าดอกเบี้ยหรือเงินต้นแก่ผู้ลงทุนตามระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ในกรณีที่ช่วงเวลาที่ได้รับดอกเบี้ยหรือเงินต้นจากสินทรัพย์อ้างอิงกับช่วงเวลาที่จะต้องจ่ายดอกเบี้ยให้แก่ผู้ลงทุนไม่ตรงกันโดยการให้สินเชื่อดังกล่าวมิได้มีวัตถุประสงค์เป็นการรับส่วนสูญเสียให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๔.๑)ธนาคารพาณิชย์ผู้ให้สินเชื่อในกรณีนี้ต้องไม่มีฐานะเป็นเจ้าหนี้ด้อยสิทธิ์กล่าวคือSPV ต้องชำระเงินคืนให้แก่ธนาคารพาณิชย์ทันทีที่ได้รับชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นคืนจากสินทรัพย์อ้างอิง๔.๒) ธนาคารพาณิชย์ผู้ให้สินเชื่อต้องได้รับชำระเงินคืนภายในระยะเวลา๓ เดือนนับจากวันที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อหรืออาจได้รับชำระเงินคืนหลังจากระยะเวลาที่กำหนดไว้ได้ หากธนาคารพาณิชย์สามารถพิสูจน์ได้ว่าการได้รับชำระเงินคืนหลังจากระยะเวลาดังกล่าวนั้นไม่ได้มีสาเหตุมาจากการด้อยคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงทั้งนี้ ธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่ให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในเรื่องการดำรงเงินกองทุนและการนับลูกหนี้รายใหญ่ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดไว้สำหรับธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่เป็นผู้ให้สินเชื่อด้วยหากไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๔.๑)หรือ ๔.๒)หรือธนาคารพาณิชย์ไม่สามารถแสดงให้เห็นว่าการให้สินเชื่อดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการให้สภาพคล่องชั่วคราวให้ถือว่าธนาคารพาณิชย์ผู้ให้สินเชื่อทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก(First loss facility) และให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้สำหรับการทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลำดับแรก(First loss facility) อย่างเคร่งครัดด้วย๕) การจัดจำหน่ายตราสาร Securitisation(Underwriter)ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๕.๑)ให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การกำกับดูแลธุรกิจการจัดจำหน่ายตราสารแห่งหนี้ตามที่ระบุในหนังสือที่ ธปท.สนส.(๑๑)ว. ๒๑๒๒/๒๕๔๕ ลงวันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๔๕ เรื่องการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับธุรกิจหลักทรัพย์และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งได้แก่ คุณสมบัติและข้อกำหนดในการจัดทำแผนงานรองรับการประกอบธุรกิจดังกล่าว เช่น ระเบียบวิธีการบริหารความเสี่ยง ระบบควบคุมภายในระบบ การจัดการและระบบบัญชี เป็นต้น๕.๒)ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์เป็นผู้จัดจำหน่ายตราสารSecuritisationและต้องลงทุนในตราสารเนื่องจากการทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันการจำหน่ายตราสารSecuritisation แบบรับประกันทั้งจำนวน (Firm Underwrite)ซึ่งอาจส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ต้องถือตราสารในปริมาณเกินกว่าร้อยละ๑๐ ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับให้ธนาคารพาณิชย์จำหน่ายตราสารดังกล่าวออกไปภายใน๙๐ วัน เพื่อให้ปริมาณที่ถืออยู่ไม่เกินกว่าร้อยละ ๑๐ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับการดำรงเงินกองทุน(๑) การรับประกันการจำ หน่ายตราสาร Securitisationแบบรับประกันทั้งจำนวน (Firm Underwrite) ถือว่าเป็นการก่อภาระผูกพันให้ธนาคารพาณิชย์ผู้จัดจำหน่ายตราสาร Securitisation ดำรงเงินกองทุนสำหรับภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจำหน่ายตราสารSecuritisation ตั้งแต่วันที่ธนาคารพาณิชย์ทำสัญญารับประกันการจำหน่ายถึงวันปิดการเสนอขายโดยภาระผูกพันดังกล่าวมีค่าแปลงสภาพเทียบเท่ากับภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจำหน่ายตราสารหรือหลักทรัพย์ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดซึ่งเท่ากับ๐.๕ และใช้น้ำหนักความเสี่ยงเท่ากับน้ำหนักความเสี่ยงของ SPV ซึ่งเป็นผู้ออกตราสาร(๒)หากธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันการจำหน่ายตราสารSecuritisationแบบรับประกันทั้งจำนวน (Firm Underwrite) ต้องลงทุนในตราสาร Securitisationที่เหลือจากการจำหน่ายนับตั้งแต่วันปิดการเสนอขายตราสารนั้นให้ธนาคารพาณิชย์บันทึกตราสารดังกล่าวไว้ในบัญชี Trading bookของธนาคารพาณิชย์ และให้ธนาคารพาณิชย์ดำรงเงินกองทุนตามหลักเกณฑ์ในหนังสือเวียนที่ธปท.สนส.(๒๑)ว. ๒๗๓๘/๒๕๔๖ ลงวันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๔๖ เรื่องแนวนโยบายการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดของสถาบันการเงินและแบบรายงานเกี่ยวข้องและที่แก้ไขเพิ่มเติมการนับลูกหนี้รายใหญ่ธนาคารพาณิชย์ที่ทำหน้าที่เป็นผู้รับประกันการจำหน่ายตราสารSecuritisation แบบรับประกันทั้งจำนวน (Firm underwrite)ถือเป็นการก่อภาระผูกพัน ดังนั้น ธนาคารพาณิชย์จึงต้องนำจำนวนเงินตามสัญญารับประกันการจำหน่ายตราสารดังกล่าวรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนในกิจการ หรือก่อภาระผูกพันเพื่อ SPV รายนั้นเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่องการกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนและก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุนลงวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๔๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม๖) การลงทุนในตราสาร Securitisation(Investor)ธนาคารพาณิชย์สามารถลงทุนในตราสาร Securitisationได้ ซึ่งตราสารSecuritisation อาจแบ่งเป็นหลายระดับโดยแต่ละระดับมีความเสี่ยงแตกต่างกัน การลงทุนในตราสาร ดังกล่าวธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๖.๑)หากธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสารที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับแรก(First loss tranche) ให้บันทึกตราสารดังกล่าวไว้ในบัญชี BankingBook ของธนาคารพาณิชย์๖.๒)หากธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสารที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับสูงกว่าFirst loss tranche ให้บันทึกตราสารดังกล่าวไว้ในบัญชี TradingBook หรือบัญชี Banking Book ของธนาคารพาณิชย์ตามคุณสมบัติของตราสาร๖.๓) ในกรณีที่ผู้ลงทุนในตราสารเป็นธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ให้แก่ SPV ด้วยธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์นั้นลงทุนในตราสารSecuritisation ไม่เกินร้อยละ ๑๐ของมูลค่าตราสารที่มีอยู่ในแต่ละระดับ ทั้งนี้ไม่นับรวมการลงทุนในตราสารที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับแรก (Firstloss tranche)การดำรงเงินกองทุนการดำรงเงินกองทุนสำหรับการลงทุนในตราสาร Securitisationแต่ละระดับมีความแตกต่างกัน เนื่องจากตราสารแต่ละระดับมีความเสี่ยงแตกต่างกันซึ่งธนาคารพาณิชย์ต้องมีการประเมินความเสี่ยงของตราสารที่ลงทุนและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดดังต่อไปนี้(๑) ตราสารในบัญชี TradingBook ของธนาคารพาณิชย์ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในการดำรงเงินกองทุนตามหนังสือที่ ธปท. สนส.(๒๑)ว.๒๗๓๘/๒๕๔๖ลงวันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๔๖ เรื่องแนวนโยบายการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดของสถาบันการเงินและแบบรายงานเกี่ยวข้องและที่แก้ไขเพิ่มเติม(๒) ตราสารในบัญชี Banking Bookของธนาคารพาณิชย์ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ระดับของตราสารการดำรงเงินกองทุนธพ. ที่ลงทุนในตราสารเป็น Originatorธพ. ที่ลงทุนในตราสารไม่ได้เป็น Originatorตราสารที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับแรก (First Loss Tranche) นำมูลค่าหรือฐานะดังกล่าวหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของธนาคารพาณิชย์ แต่ไม่เกินกว่าปริมาณเงินกองทุนที่ต้องดำรงหากสินทรัพย์ยังอยู่ในบัญชี นำมูลค่าหรือฐานะดังกล่าวหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของธนาคารพาณิชย์ตราสารที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับทีสอง (Second Loss tranche or Mezzanine tranche)๑) ในกรณีที่ตราสารSecuritisation มีจำนวนทั้งหมด ๒ ระดับ น้ำหนักความเสี่ยงของตราสารในระดับนี้มีค่าเท่ากับค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิง๒) ในกรณีที่ตราสารSecuritisationมีจำนวนทั้งหมด ๓ ระดับ ให้ดำเนินการดังนี้๒.๑) ให้ ธพ. ใช้น้ำหนักความเสี่ยงเท่ากับ ๑ หากมี First loss facility รองรับความเสี่ยงเพียงพอแล้ว ซึ่งความเพียงพอของ First loss facility ต้องได้รับการประเมินจากบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือภายนอกหรือหน่วยงานอิสระของ ธพ. ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์๒.๒) ให้ ธพ. นำมูลค่าหรือฐานะดังกล่าวหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของธนาคารพาณิชย์หากพบว่า First Lossfacility มีปริมาณไม่เพียงพอ เหมือน Originatorตราสารที่ธนาคารพาณิชย์ต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลำดับที่สาม หรือลำดับที่สูงขึ้นไป (Senior or above Tranche) น้ำหนักความเสี่ยงของ ตราสารในระดับนี้มีค่าเท่ากับค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิง เหมือน Originatorการนับลูกหนี้รายใหญ่ให้ธนาคารพาณิชย์ผู้ลงทุนในตราสาร Securitisationนับบุคคลดังต่อไปนี้ในการคำนวณอัตราส่วนลูกหนี้รายใหญ่ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องการกำหนดอัตราส่วนจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อลงทุนและก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุน ลงวันที่ ๑๙ มกราคม๒๕๔๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม(๑) SPV ผู้ออกตราสาร Securitisationมูลค่าของตราสาร Securitisationที่ออกโดย SPV แต่ละรายที่ธนาคารพาณิชย์ลงทุนเมื่อรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อ ลงทุนในกิจการหรือก่อภาระผูกพันเพื่อ SPV รายนั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่งๆต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์(๒)ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงเฉพาะกรณีที่เป็นลูกหนี้รายใหญ่ (Corporateloan)ให้ธนาคารพาณิชย์คำนวณเงินลงทุนในลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละรายโดยใช้วิธีการ Proportionate เงินลงทุนในตราสาร Securitisationตามอัตราส่วนของลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงในกลุ่มโดยสัดส่วนของเงินลงทุนในลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละรายเมื่อรวมกับจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อ ลงทุนในกิจการหรือก่อภาระผูกพันเพื่อสินทรัพย์อ้างอิงหรือลูกหนี้รายนั้นแล้ว เมื่อสิ้นวันหนึ่งๆต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ทั้งนี้ ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ลงทุนในตราสาร Securitisationต้องจัดทำระบบรายงานภายในเพื่อควบคุมดูแลไม่ให้ธนาคารพาณิชย์มีความเสี่ยงอันเกิดจากสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่งเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆเกินกว่าอัตราส่วนที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดและต้องมีหลักฐานไว้ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบหรือจัดส่งสำเนาให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อมีการร้องขอการกำหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดในการลงทุนธนาคารแห่งประเทศไทยอาจกำหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดในการลงทุนของธนาคารพาณิชย์ในตราสารSecuritisation ที่มีปริมาณของสินทรัพย์อ้างอิงอยู่ในประเภทธุรกิจหรือกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกันมากเกินปริมาณที่สมควรได้เพื่อป้องกันมิให้ธนาคารพาณิชย์มีความเสี่ยงในประเภทธุรกิจหรือกลุ่มอุตสาหกรรมหนึ่งๆมากเกินสมควร (Concentration risk)๗. การประกอบธุรกิจอื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม Securitisationการประกอบธุรกิจอื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม Securitisation ได้แก่๑) นายทะเบียนหุ้นกู้ (Registrar)[๔]๒)ผู้จัดการในการออกตราสาร Securitisation (Arranger)[๕]๓)ผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้/ผู้ดูแลผลประโยชน์ของผู้ถือหน่วยลงทุน (Debentureholdersrepresentative/Trustee)[๖]๔) ที่ปรึกษาทางการเงิน (Financial advisor)[๗]๕) ผู้ให้บริการในการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Swapcounterparty)[๘]ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ทำได้ไปก่อนหน้านี้แล้วให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดไว้ในการอนุญาตอย่างเคร่งครัดด้วย๔.๒.๔ การขออนุญาตเป็นรายกรณีหลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจที่กำหนดไว้ในประกาศฉบับนี้เป็นแนวทางการกำกับขั้นต่ำสำหรับธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เนื่องจากไม่สามารถกำหนดเกณฑ์การกำกับให้รองรับธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ทุกรูปแบบและโครงสร้างได้ดังนั้นหากโครงสร้างในการประกอบธุรกิจดังกล่าวของธนาคารพาณิชย์มิได้เป็นไปตามแนวทางและหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดไว้ในประกาศฉบับนี้หรือหากธนาคารพาณิชย์ต้องการทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์นอกเหนือจากที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตไว้ให้ธนาคารพาณิชย์หารือไปยังสายกำกับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยจะพิจารณาอนุญาตเป็นรายกรณี๔.๒.๕ การซื้อสินทรัพย์คืนจาก SPVธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่ซื้อสินทรัพย์คืนจากSPV ยกเว้นในกรณีดังต่อไปนี้๑) Representations and Warrantiesหมายถึงเงื่อนไขที่ได้กำหนดไว้ล่วงหน้าว่าหากสินทรัพย์อ้างอิงที่ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ได้โอนไปยังSPV นั้นมีคุณสมบัติไม่ตรงกับเงื่อนไขที่ผู้ซื้อและผู้ขายสินทรัพย์ได้กำหนดไว้เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนวันที่โอนสินทรัพย์เช่นประวัติการชำระหนี้ สัดส่วนของสินเชื่อต่อหลักประกัน เป็นต้นโดยธนาคารพาณิชย์สามารถโอนสินทรัพย์ใหม่ไปยัง SPV ที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่ได้ตกลงไว้ได้ทั้งนี้ ธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๑.๑)เงื่อนไขในการซื้อคืนที่กำหนดไว้ต้องสอดคล้องกับหลักปฏิบัติของตลาดทั่วไปและธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ต้องได้ตรวจดูเงื่อนไขต่าง ๆที่ได้กำหนดไว้เกี่ยวกับการซื้อคืนว่าเป็นไปตามความเป็นจริงและสามารถปฏิบัติได้ในช่วงเวลาที่ทำการโอนขายสินทรัพย์นั้น๑.๒)ธนาคารพาณิชย์ได้ทำการตรวจสอบคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงที่ทำการโอนขายแล้วก่อนที่จะกำหนดเงื่อนไขต่าง ๆที่กำหนดไว้เพื่อซื้อสินทรัพย์ที่ไม่ตรงตามคุณสมบัติคืน๑.๓)เงื่อนไขในการซื้อคืนที่กำหนดต้องไม่เกี่ยวข้องกับการเสื่อมคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงวิธีดำเนินธุรกิจของ SPV และตราสารที่ออกขาย๒) Clean-up call หมายถึงการที่ธนาคารพาณิชย์มีสิทธิที่จะซื้อสินทรัพย์ที่คงเหลือตอนสิ้นสุดโครงการจาก SPVเมื่อมูลค่าของสินทรัพย์คงเหลือน้อยกว่าหรือเท่ากับร้อยละ ๑๐ ของมูลค่าของสินทรัพย์ที่โอนไปยังSPV ซึ่งธนาคารพาณิชย์ผู้ซื้อสินทรัพย์อาจเป็นผู้ขายสินทรัพย์หรือผู้ให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ก็ได้ โดยมีหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๒.๑) ราคาซื้อขายต้องเป็นราคายุติธรรม (Fairvalue) ณ วันที่ซื้อคืน๒.๒)ธนาคารพาณิชย์สามารถซื้อสินทรัพย์ที่คงเหลืออยู่ซึ่งเป็นสินเชื่อด้อยคุณภาพจาก SPVได้ แต่ราคาที่ซื้อขายนั้นต้องเป็นราคายุติธรรม ณ วันที่ซื้อคืน โดยธนาคารพาณิชย์ ไม่ได้มีส่วนต้องรับผิดชอบในส่วนสูญเสียของสินทรัพย์อ้างอิงให้แก่ผู้ลงทุน๔.๒.๖ การเปิดเผยข้อมูล๑)ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องจัดทำเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรเช่นในรูปแบบของรายงานผลการดำเนินงานประจำปีของธนาคารพาณิชย์ (Annual report)หรือในรูปแบบอื่น เพื่อเปิดเผยข้อมูลให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง (Stakeholders)ได้รับทราบอย่างน้อยในเรื่อง ดังต่อไปนี้๑.๑) วัตถุประสงค์ วิธีการและหลักปฏิบัติในการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ รวมทั้งข้อมูลเกี่ยวกับสินทรัพย์ได้แก่ ประเภทของสินทรัพย์ ปริมาณสินทรัพย์ที่ได้ขายออกไปคุณภาพของสินทรัพย์ที่ขายไป จำนวนเงินที่กันสำรองเพื่อรองรับส่วนสูญเสีย เป็นต้นเพื่อให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเข้าใจถึงความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจ Securitisationรวมทั้งให้ผู้ลงทุนใน หลักทรัพย์ประเภทนี้เข้าใจในความเสี่ยงด้านการลงทุน ด้าน Prepaymentและด้านอัตราดอกเบี้ยจากการชำระหนี้ล่าช้าและการขาดทุนจากการผิดนัดชำระหนี้ของสินทรัพย์ด้วย๑.๒)ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ผู้ขายสินทรัพย์ทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการ Securitisationซึ่งก่อให้เกิด Exposure ต่อธนาคารพาณิชย์ให้ธนาคารพาณิชย์เปิดเผยภาระความรับผิดชอบของธนาคารพาณิชย์ต่อ SPVเช่น มูลค่าของหลักทรัพย์ที่ลงทุนหรือความเสี่ยงที่เกิดจากการทำหน้าที่ดังกล่าวเป็นต้น ให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเพิ่มเติมไว้ด้วย๑.๓) รายละเอียดเกี่ยวกับนโยบายทางการบัญชีในการทำธุรกรรมเช่น การบันทึกบัญชีว่าเป็นการขายหรือการกู้ยืมเงิน การรับรู้รายได้จากการขายเป็นต้น๑.๔) การลงทุนในตราสาร Securitisationไม่ถือว่าเป็นการฝากเงินหรือให้กู้ยืมเงินแก่ธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ดังนั้น ข้อมูลที่ธนาคารพาณิชย์เปิดเผยให้แก่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต้องไม่แสดงถึงการโฆษณาหรือทำให้ผู้ลงทุนเกิดความสับสนทั้งนี้ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูลที่กำหนดไว้ในแนวปฏิบัติทางการบัญชีธุรกรรมการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ด้วย๒) ธนาคารพาณิชย์มิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์แต่ทำหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการSecuritisation โดยอาจทำหน้าที่เป็นผู้ให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ผู้รับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุนหรือผู้ให้บริการในการให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV เป็นต้นซึ่งการทำหน้าที่ดังกล่าวก่อให้เกิด Exposure ต่อธนาคารพาณิชย์ให้ธนาคารพาณิชย์จัดทำเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร เช่นในรูปแบบของรายงานผลการดำเนินงานประจำปีของธนาคารพาณิชย์ (Annualreport) หรือในรูปแบบอื่นเพื่อเปิดเผยภาระความรับผิดชอบของธนาคารพาณิชย์ต่อ SPV เช่นมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ลงทุนหรือความเสี่ยงที่เกิดจากการทำหน้าที่ดังกล่าว เป็นต้นให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้รับทราบด้วย ทั้งนี้ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูลที่กำหนดไว้ในแนวปฏิบัติทางการบัญชีธุรกรรมการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ด้วย๔.๒.๗ ธนาคารพาณิชย์ต้องมีการตรวจสอบดูแลให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายหรือกฎเกณฑ์อื่นที่เกี่ยวข้องโดยเคร่งครัดด้วยเช่นจัดให้มีการบันทึกบัญชีให้ถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชีหรือแนวปฏิบัติของสภาวิชาชีพบัญชีเป็นต้น๔.๒.๘ธนาคารแห่งประเทศไทยมีอำนาจในการลงโทษธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์หรือสงวนสิทธิที่จะกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ต้องขออนุญาตธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนการประกอบธุรกิจSecuritisation ทุกธุรกรรม ในกรณีดังต่อไปนี้๑)ธนาคารพาณิชย์ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศนี้๒) กรณีอื่นๆที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเห็นว่ากระทบกับความปลอดภัยหรือความผาสุกของประชาชน๔.๒.๙ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ Securitisationได้ตามที่เห็นสมควร โดยธนาคารแห่งประเทศไทยอาจกำหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดของการลงทุนในตราสารSecuritisation หรือประเภทของสินทรัพย์ในการประกอบธุรกิจ Securitisationรวมทั้งอาจกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์เพิ่มปริมาณเงินกองทุนเพื่อรองรับการประกอบธุรกิจ Securitisationได้ หากพบว่าธนาคารพาณิชย์มีปริมาณความเสี่ยงที่สูงมากกว่าปริมาณเงินกองทุนที่รองรับความเสี่ยงปกติของธนาคารพาณิชย์ทั้งนี้ ธนาคารพาณิชย์ที่ลงทุนในตราสาร Securitisation และธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์จะต้องมีการรายงานตามแบบรายงานหรือชุดข้อมูลที่ใช้รองรับการทำธุรกรรมที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด๕. วันเริ่มต้นบังคับใช้ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป*ประกาศณ วันที่ ๒๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธรเทวกุลผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยโสรศ/ผู้จัดทำ๒๗ตุลาคม ๒๕๔๙[๑] หมายถึงการที่ธนาคารพาณิชย์โอนความเสี่ยงด้านเครดิตทั้งหมดหรือบางส่วนของลูกหนี้โดยการใช้อนุพันธ์ทางการเงินซึ่งธนาคารพาณิชย์ไม่ต้องโอนสินทรัพย์ออกจากบัญชีของธนาคารพาณิชย์ไปไว้ที่นิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์ในลักษณะเดียวกันกับกรณีTraditional securitization ทั้งนี้ความเสี่ยงของผู้ลงทุนในตราสารของ Synthetic securitization จะขึ้นอยู่กับความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง[๒] การให้สินเชื่อเพื่อซื้อหลักทรัพย์เป็นธุรกรรมที่ธนาคารแห่งประเทศไทยไม่อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ทำได้เนื่องจากเป็นธุรกิจของบริษัทหลักทรัพย์เท่านั้น[๓] ตัวอย่างเช่นธนาคาร ก. ออกตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของธนาคาร ก.โดยมีธนาคาร ข. เป็นผู้ลงทุนซื้อตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ดังกล่าว ต่อมาธนาคาร ข.นำตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ของธนาคาร ก. ขายให้แก่ SPV เพื่อออกตราสารsecuritisation ขายให้แก่ผู้ลงทุน ซึ่งหากธนาคาร ก.ลงทุนในตราสาร securitization ดังกล่าวจะถือว่าเป็นการซื้อตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของตนเองกลับคืนมาซึ่งทำให้เงินกองทุนของธนาคาร ก. ลดลง[๔] ตัวอย่างเช่น ธนาคาร ก.ออกตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของธนาคาร ก. โดยมีธนาคาร ข.เป็นผู้ลงทุนซื้อตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ดังกล่าว ต่อมาธนาคาร ข.นำตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ของธนาคาร ก. ขายให้แก่ SPVเพื่อออกตราสาร securitisation ขายให้แก่ผู้ลงทุนซึ่งหากธนาคาร ก. ลงทุนในตราสาร securitization ดังกล่าวจะถือว่าเป็นการซื้อตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของตนเองกลับคืนมาซึ่งทำให้เงินกองทุนของธนาคาร ก. ลดลง[๕] ตัวอย่างเช่น ธนาคาร ก.ออกตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของธนาคาร ก. โดยมีธนาคาร ข.เป็นผู้ลงทุนซื้อตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ดังกล่าว ต่อมาธนาคาร ข.นำตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ของธนาคาร ก. ขายให้แก่ SPVเพื่อออกตราสาร securitisation ขายให้แก่ผู้ลงทุนซึ่งหากธนาคาร ก. ลงทุนในตราสาร securitization ดังกล่าวจะถือว่าเป็นการซื้อตราสารหนี้ด้อยสิทธิ์ที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของตนเองกลับคืนมาซึ่งทำให้เงินกองทุนของธนาคาร ก. ลดลง[๖] หนังสือที่ ธปท.สนส.(๑๑) ว.๒๑๒๒/๒๕๔๕ ลงวันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๔๕ เรื่องการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับธุรกิจหลักทรัพย์และที่แก้ไขเพิ่มเติม[๗]หนังสือที่ธปท.ณก.(ว) ๕๑๖/๒๕๓๕ ลงวันที่ ๑๘ มีนาคม ๒๕๓๕ เรื่อง การขยายขอบเขตการประกอบธุรกิจของธนาคารพาณิชย์และที่แก้ไขเพิ่มเติม[๘] หนังสือที่ธปท.ฝสว.(๒๑)ว.๑๓๐๐/๒๕๔๘ ลงวันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๔๘ เรื่องการซักซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับการทำสัญญาอนุพันธ์ทางการเงิน และที่แก้ไขเพิ่มเติม* ราชกิจจานุเบกษา เล่ม๑๒๓/ตอนพิเศษ ๑๑๐ ง/หน้า ๑๔/๑๓ ตุลาคม ๒๕๔๙