ข้อบังคับ กข้อบังคับก.บช.ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการขอการออก การต่ออายุและการออกใบแทนใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต(ฉบับที่5)พ.ศ.2527----------อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 11 (3) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505คณะกรรมการควบคุมการประกอบวิชาชีพสอบบัญชีจึงออกข้อบังคับวางหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการขอการออกการต่ออายุ และการออกใบแทนใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ดังต่อไปนี้ข้อ 1 ให้ยกเลิกข้อบังคับก.บช. ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2514) ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการขอ การออก การต่ออายุ และการออกใบแทนใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ลงวันที่ 26กรกฎาคม 2514ข้อ 2ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไปข้อ 3 ให้นายทะเบียนสำนักงาน ก.บช. รักษาการตามข้อบังคับฉบับนี้หมวดที่ 1การขึ้นทะเบียน---------ข้อ 4ผู้ขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตจะต้อง (1) เป็นผู้ได้รับปริญญาทางการบัญชีหรือประกาศนียบัตรทางการบัญชีซึ่ง ก.บช. เทียบว่าไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีหรือเป็นผู้ได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีที่มีการศึกษาวิชาการบัญชี ซึ่ง ก.บช.เห็นสมควรให้เป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ (2) เคยปฏิบัติงานเกี่ยงกับการสอบบัญชีมาแล้วโดย ก.บช. เห็นว่าทำหน้าที่เป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ (3) มีคุณสมบัติอื่นตามที่กำหนดในมาตรา 15(3) (4) (5) (6) (7) และ (8) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505ข้อ 5ผู้ซึ่งเคยปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสอบบัญชีมาแล้ว โดย ก.บช. เห็นว่าทำหน้าที่เป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ตามความในมาตรา 15 (2)แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505 ต้อง (1)เคยฝึกหัดงานสอบบัญชีธุรกิจที่กฎหมายบัญญัติให้มีการสอบบัญชีหรือให้มีผู้สอบบัญชี กับผู้สอบบัญชีรับอนุญาตคนหนึ่ง หรือหลายคนมาแล้ว ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในข้อ 6 และ (2) ผ่านการทดสอบของคณะอนุกรรมการที่ ก.บช.แต่งตั้งตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ใน ข้อ 7ข้อ 6ผู้ฝึกหัดงานสอบบัญชีตามข้อ 5 (1) ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้ (1) ต้องฝึกหัดงานในระหว่างการศึกษาเพื่อรับปริญญาหรือประกาศนียบัตรตามความในมาตรา 15 (1) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505โดยเริ่มฝึกหัดงานหลังจากได้สอบผ่านวิชาการบัญชีตามที่ ก.บช. กำหนด ไม่น้อยกว่าสี่รายวิชาและวิชาสอบบัญชีไม่น้อยกว่าหนึ่งรายวิชา ซึ่งรวมทุกวิชาแล้วไม่น้อยกว่า 15 หน่วยกิตหรือฝึกหัดงานหลังจากได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรตามความในมาตรา 15 (1)แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505 มาแล้วเป็นเวลาต่อเนื่องกันไม่น้อยกว่าสองปีบริบูรณ์ หรือสองรอบปีบัญชีและมีเวลาฝึกหัดงานไม่น้อยกว่าสองพันชั่วโมง เว้นแต่ ผู้ซึ่งได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรตามความในมาตรา15 (1) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505และเคยฝึกหัดงานสอบบัญชีธุรกิจตามหลักสูตรของสถาบันการศึกษาหรือสถาบันวิชาชีพในต่างประเทศหรือเคยฝึกหัดงานสอบบัญชีธุรกิจกับสำนักงานสอบบัญชีในต่างประเทศที่ ก.บช. ให้ความเห็นชอบ เป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีบริบูรณ์และมีเวลาฝึกหัดงานไม่น้อยกว่าหนึ่งพันชั่วโมง ก.บช. พิจารณาลดเวลาฝึกหัดงานตามที่กล่าวในวรรคหนึ่งก็ได้ ถ้า ก.บช.เห็นว่าผู้นั้นสามารถทำหน้าที่เป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ (2)ต้องแจ้งการฝึกหัดงานตามแบบที่สำนักงาน ก.บช. กำหนด ต่อสำนักงาน ก.บช. ก่อนเริ่มฝึกหัดงานพร้อมด้วยหนังสือรับรองของสถาบันการศึกษาว่าได้สอบผ่านวิชาการบัญชี และวิชาการสอบบัญชีมาแล้วตาม (1)หรือสำเนาปริญญาหรือประกาศนียบัตรตามความในมาตรา 15 (1) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505 แล้วแต่กรณี (3)ต้องทำรายงานการฝึกหัดงานตามแบบที่สำนักงานก.บช. กำหนด ยื่นต่อสำนักงานก.บช. อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งนับแต่วันแจ้งการฝึกหัดงานและต้องทำรายงานดังกล่าวยื่นต่อสำนักงานก.บช.พร้อมด้วยคำรับรองการฝึกหัดงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตที่ให้การฝึกหัดงานตามแบบที่สำนักงานก.บช. กำหนด เมื่อสิ้นสุดการฝึกหัดงานด้วย (4)ต้องแจ้งการเปลี่ยนผู้ให้การฝึกหัดงานทุกครั้งตามแบบที่สำนักงาน ก.บช.กำหนดต่อสำนักงาน ก.บช.ภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันเปลี่ยนพร้อมด้วยรายงานและคำรับรองฝึกหัดงานของผู้ให้การฝึกหัดงานคนเดิมข้อ 7หลักเกณฑ์และวิธีการทดสอบตามข้อ 5 (2) มีดังต่อไปนี้ (1)ผู้ได้รับปริญญาทางการบัญชีหรือประกาศนียบัตรทางการบัญชี ซึ่ง ก.บช. เทียบว่าไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีตามความในมาตรา 15 (1)แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505จากสถาบันการศึกษาในประเทศ ต้องเข้ารับการทดสอบวิชาการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสอบบัญชี (2)ผู้ได้รับปริญญาทางการบัญชีหรือประกาศนียบัตรทางการบัญชี ซึ่ง ก.บช. เทียบว่าไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีตามความในมาตรา 15 (1)แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505จากสถาบันการศึกษาต่างประเทศต้องเข้ารับการทดสอบวิชาการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสอบบัญชี และวิชาความรู้กฎหมายที่ใช้ในการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี (3)ผู้ได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรอย่างอื่น นอกจากที่ระบุไว้ใน (1) และ (2)และก.บช. เห็นสมควรรับขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ตามความในมาตรา15 (1) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505 ไม่ว่าจะได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรนั้น จากสถาบันการศึกษาในประเทศหรือต่างประเทศต้องเข้ารับการทดสอบวิชาการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสอบบัญชี วิชาหลักการบัญชีวิชาการสอบบัญชีและวิชาความรู้กฎหมายที่ใช้ในการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี (4) ผู้เข้ารับการทดสอบเพียงวิชาเดียวตาม(1) ต้องได้คะแนนในวิชาที่เข้ารับการทดสอบนั้นไม่ต่ำกว่าร้อยละหกสิบ จึงจะถือว่าเป็นผู้ผ่านการทดสอบผู้เข้ารับการทดสอบหลายวิชาตาม (2) และ (3) ต้องได้คะแนนในวิชาที่เข้ารับการทดสอบไม่ต่ำกว่าร้อยละหกสิบ จึงจะถือว่าเป็นผู้ผ่านการทดสอบ (5)ผู้เข้ารับการทดสอบต้องผ่านการฝึกหัดงานตามข้อ 6 มาแล้วและยื่นคำขอเข้าทดสอบทุกครั้งตามแบบที่สำนักงาน ก.บช. กำหนดภายในเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งเดือนก่อนวันเริ่มทดสอบและทำคำขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตามข้อ11 ทั้งนี้สำหรับค่าธรรมเนียมในการทดสอบให้เป็นไปตามประกาศสำนักงาน ก.บช. (6) ผู้ซึ่งไม่ผ่านการทดสอบรวมสามครั้ง จะยื่นคำขอเข้าทดสอบอีกได้ต่อเมื่อพ้นกำหนดเวลาหนึ่งปีนับแต่วันที่ยื่นคำขอครั้งสุดท้าย (7) การทดสอบให้มีปีละสองครั้ง ในเดือนมิถุนายนและเดือนธันวาคม เว้นแต่ ก.บช.จะกำหนดเป็นอย่างอื่น (8) ให้นายทะเบียน ประกาศชื่อผู้ผ่านการทดสอบไว้ ณ สำนักงาน ก.บช. เป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวันข้อ 8ผู้ซึ่งได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรตามความในมาตรา 15 (1) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505และเคยฝึกหัดงานสอบบัญชีธุรกิจตามหลักสูตรของสถาบันการศึกษาในประเทศที่ ก.บช. ให้ความเห็นชอบ ก่อนวันที่ 2 สิงหาคม 2514 ไม่ต้องฝึกหัดงานตามข้อ 5 (1) อีก และไม่ต้องเข้าทดสอบตามข้อ 5 (2) ถ้าผู้นั้นได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรทางการบัญชีตามความในมาตรา 15 (1)จากมหาวิทยาลัยในประเทศก่อนวันที่ 2 พฤศจิกายน 2505 และมีหลักฐานแสดงว่าได้เข้ารับการฝึกอบรม หรือสัมมนาเกี่ยวกับวิชาชีพสอบบัญชีตามหลักเกณฑ์ที่ ก.บช.กำหนดข้อ 9ในกรณีที่ผู้ฝึกหัดงานมิได้ฝึกหัดงานให้เสร็จสิ้นภายในเวลาห้าปีนับแต่วันที่แจ้งต่อสำนักงานก.บช.หรือในกรณีที่ผู้ขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตมิได้กระทำให้เสร็จสิ้นภายในสองปีนับแต่วันยื่นคำขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเพราะความบกพร่องของผู้ฝึกหัดงานหรือผู้ขอขึ้นทะเบียนให้นายทะเบียนมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฝึกหัดงานหรือผู้ขอขึ้นทะเบียนดำเนินการให้เสร็จสิ้นภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในหนังสือนั้น ถ้าไม่ดำเนินการให้เสร็จสิ้นตามกำหนดเวลาดังกล่าว ให้นายทะเบียนเสนอก.บช. พิจารณาจำหน่ายคำขอได้ข้อ 10ผู้ขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชีพ.ศ. 2505 ก.บช.จะออกใบอนุญาตให้ต่อเมื่อผู้นั้นมีหลักฐานแสดงว่า ได้เข้ารับการฝึกอบรมหรือสัมมนาเกี่ยวกับวิชาชีพสอบบัญชีที่สำนักงาน ก.บช.หรือสถาบันวิชาชีพหรือสถาบันการศึกษาที่ ก.บช.ให้ความเห็นชอบจัดขึ้นและเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ ก.บช. กำหนดข้อ 11ให้ผู้ขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตยื่นคำขอตามแบบที่สำนักงานก.บช. กำหนดต่อสำนักงาน ก.บช.พร้อมด้วยหลักฐานปริญญาหรือประกาศนียบัตรตามความในมาตรา 15 (1) แห่งพระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี พ.ศ. 2505 เว้นแต่จะได้ยื่นหลักฐานไว้แล้วตามข้อ 6(2)หมวดที่ 2การออกใบอนุญาต-------------ข้อ 12 ให้นายทะเบียนเสนอคำขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเพื่อ ก.บช. พิจารณารับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตสำหรับผู้ผ่านการทดสอบภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันที่ ก.บช.ให้ความเห็นชอบผลการทดสอบหรือภายในสองเดือนนับแต่วันได้รับคำขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตสำหรับผู้ที่ไม่ต้องเข้ารับการทดสอบ ทั้งนี้เว้นแต่มีเหตุผลและความจำเป็นที่ไม่อาจดำเนินการภายในกำหนดเวลาดังกล่าวได้ ให้นายทะเบียนรายงานประธาน ก.บช.เพื่อทราบข้อ 13 เมื่อ ก.บช.มีมติให้รับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตให้แก่ผู้ใดและผู้นั้นได้ชำระค่าธรรมเนียมการออกใบอนุญาตแล้ว ให้นายทะเบียนบันทึกชื่อ ที่อยู่ คุณวุฒิ อาชีพและที่ตั้งสำนักงานและปิดรูปถ่ายของผู้นั้นลงในทะเบียนผู้สอบบัญชีรับอนุญาต แล้วจึงออกใบอนุญาตให้ ใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตให้เป็นไปตามแบบที่ก.บช. กำหนดข้อ 14ผู้ซึ่งขาดต่ออายุใบอนุญาตและขอขึ้นทะเบียนใหม่เมื่อพ้นกำหนดหกเดือนนับแต่วันที่ใบอนุญาตสิ้นอายุ ก.บช. จะพิจารณาออกใบอนุญาตให้ เมื่อผู้นั้นมีหลักฐานแสดงว่าได้เข้ารับการฝึกอบรมหรือสัมมนาเกี่ยวกับวิชาชีพสอบบัญชี ตามหลักเกณฑ์ที่ ก.บช. กำหนดหมวดที่ 3การต่ออายุใบอนุญาต---------------ข้อ 15ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตจะขอต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ โดยยื่นคำขอต่อสำนักงาน ก.บช.ตามแบบที่สำนักงาน ก.บช. กำหนดและชำระค่าธรรมเนียมการต่ออายุใบอนุญาตภายในกำหนดหนึ่งเดือน ก่อนวันที่ใบอนุญาตสิ้นอายุในกรณีที่มีเหตุจำเป็นไม่สามารถขอต่ออายุใบอนุญาต เป็นผู้สอบบัญชีในเวลาที่กำหนดไว้ในวรรคแรกผู้สอบบัญชีรับอนุญาตจะยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตก่อนระยะเวลาดังกล่าวได้ เมื่อได้รับความเห็นชอบจาก ก.บช. แล้ว แต่ทั้งนี้ต้องขอต่ออายุใบอนุญาตภายในเวลาไม่เกินหกเดือนก่อนวันที่ใบอนุญาตสิ้นอายุข้อ 16ผู้ขอต่อใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต และมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ (1)ผู้ถูกสั่งพักใบอนุญาตและขอต่ออายุในอนุญาตตามข้อ 17 (2)ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตไม่เคยปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสอบบัญชีธุรกิจที่กฎหมายกำหนดให้มีการสอบบัญชี หรือไม่เคยกระทำการสอบบัญชีในทางราชการหรือไม่เคยลงลายมือชื่อรับรองงบการเงินของธุรกิจที่กฎหมายกำหนดให้มีการสอบบัญชีหรือไม่เคยรับรองงบการเงินในทางราชการใด ๆ ตลอดอายุใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ก.บช.จะต่ออายุใบอนุญาตให้เมื่อผู้นั้นมีหลักฐานแสดงว่าได้เข้ารับการฝึกอบรมหรือสัมมนาเกี่ยวกับวิชาชีพสอบบัญชี ตามหลักเกณฑ์ที่ ก.บช. กำหนดข้อ 17ผู้ถูกสั่งพักใบอนุญาตที่ใบอนุญาตสิ้นอายุลงระหว่างถูกสั่งพักจะขอต่ออายุใบอนุญาตได้เมื่อพ้นกำหนดเวลาสั่งพักใบอนุญาตโดยทำคำขอตามแบบที่สำนักงานก.บช. กำหนด ยื่นต่อนายทะเบียนข้อ 18เมื่อปรากฏว่าผู้ขอต่ออายุใบอนุญาต ยังเป็นผู้มีลักษณะครบถ้วนซึ่งจะขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้และขอต่ออายุใบอนุญาตตามที่กำหนดไว้ในข้อ 15 ข้อ 16 และข้อ 17 ให้นายทะเบียนรับชำระค่าธรรมเนียมการต่ออายุใบอนุญาตและออกใบอนุญาตให้มีกำหนดอายุสืบต่อจากใบอนุญาตเดิมข้อ 19ในกรณีที่ผู้ขาดต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตใหม่ ภายในหกเดือนนับแต่วันที่ใบอนุญาตสิ้นอายุและผู้นั้นมิได้ลงลายมือชื่อรับรองการสอบบัญชีในระหว่างที่ใบอนุญาตขาดอายุให้นายทะเบียนดำเนินการต่ออายุใบอนุญาตให้ตามความในข้อ 18 โดยอนุโลมหมวดที่ 4การออกใบแทนใบอนุญาตและการขอแก้ไขทะเบียน--------------------------------------ข้อ 20 ในกรณีที่ใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตสูญหายหรือถูกทำลายหรือชำรุดเสียหาย ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตจะขอใบแทนใบอนุญาตได้โดยยื่นคำขอตามแบบที่สำนักงาน ก.บช. กำหนด ต่อนายทะเบียนข้อ 21ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตผู้ใดประสงค์จะขอแก้ไขข้อความที่ปรากฏอยู่แล้วในทะเบียนตามข้อ13ให้ถูกต้องตามความเป็นจริง ให้ยื่นคำขอตามแบบที่สำนักงานก.บช. กำหนด ต่อนายทะเบียนประกาศ ณ วันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2527วิจารณ์ นิวาตวงศ์ประธานคณะกรรมการควบคุมการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี