คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1929/2492หลักกฎหมาย: ข้อตกลงซึ่งโจทก์กับจำเลยบางคนได้ตกลงกันและผูกพันถึงจำเลยบางคนที่ไม่มาศาล และไม่ได้ทำความตกลงด้วย แม้ภายหลังจำเลยที่ไม่มาศาลได้มายอมรับตามข้อตกลงนั้น แต่จำเลยอื่นที่ตกลงไว้ก่อนได้ขอถอนข้อตกลงเสียก่อนนั้นแล้ว ดังนี้ ศาลจะพิพากษาคดีไปตามข้อตกลงนั้นไม่ได้ เพราะได้มีการขอถอนเสียก่อนที่ข้อตกลงนั้นจะใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ได้ความว่า โจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ได้ตกลงกันหลายประการตามที่ศาลชั้นต้นจดรายงานไว้ ซึ่งข้อตกลงบางข้อผูกพันถึงจำเลยที่ 3 ด้วยและในวันตกลงกันนั้น จำเลยที่ 3 ไม่มาศาล ศาลให้เลื่อนคดีไปรอจำเลยที่ 3 มาทำยอม แต่ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงยอมด้วย จำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนข้อตกลงที่ศาลจดไว้ทั้งหมด ศาลสั่งว่ายังมิได้พิพากษาตามยอม ควรพูดกันดูใหม่ ต่อมาจำเลยที่ 3 มาแถลงต่อศาลยอมรับตามข้อตกลงดังกล่าวศาลอุทธรณ์เห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่า ข้อตกลงนั้นชอบด้วยลักษณะสัญญาประนีประนอมยอมความแล้ว จำเลยที่ 1-2 จะขอถอนมิได้พิพากษายืนให้บังคับคดีตามข้อตกลงนั้น แต่มีความเห็นแย้งว่าข้อตกลงยังไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ จำเลยที่ 1-2 มีสิทธิถอนได้จำเลยที่ 1-2 ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาประนีประนอมยอมความในคดีนี้จะสมบูรณ์ได้ต้องตกลงยินยอมพร้อมกันนั้น ข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาร่วมตกลงยอมด้วย จึงยังใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ไม่ได้ คงมีผลแต่เพียงเป็นข้อตกลงไว้รอการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันเมื่อจำเลยที่ 3 มายินยอมตกลงด้วยแต่เมื่อจำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนเสียก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงด้วยแล้วศาลจึงพิพากษาคดีให้เป็นไปตามข้อตกลงที่จดไว้เดิมไม่ได้พิพากษากลับ ให้ยกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินคดีต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1929/2492นายไจ๋ นกทองโจทก์นางพลับ นกทอง ที่ 1 นายหนู นกทอง ที่ 2จำเลยนายสอด นกทอง ที่ 3จำเลย ป.วิ.พ. ม. 138ข้อตกลงซึ่งโจทก์กับจำเลยบางคนได้ตกลงกันและผูกพันถึงจำเลยบางคนที่ไม่มาศาล และไม่ได้ทำความตกลงด้วย แม้ภายหลังจำเลยที่ไม่มาศาลได้มายอมรับตามข้อตกลงนั้น แต่จำเลยอื่นที่ตกลงไว้ก่อนได้ขอถอนข้อตกลงเสียก่อนนั้นแล้ว ดังนี้ ศาลจะพิพากษาคดีไปตามข้อตกลงนั้นไม่ได้ เพราะได้มีการขอถอนเสียก่อนที่ข้อตกลงนั้นจะใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ได้ความว่า โจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ได้ตกลงกันหลายประการตามที่ศาลชั้นต้นจดรายงานไว้ ซึ่งข้อตกลงบางข้อผูกพันถึงจำเลยที่ 3 ด้วยและในวันตกลงกันนั้น จำเลยที่ 3 ไม่มาศาล ศาลให้เลื่อนคดีไปรอจำเลยที่ 3 มาทำยอม แต่ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงยอมด้วย จำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนข้อตกลงที่ศาลจดไว้ทั้งหมด ศาลสั่งว่ายังมิได้พิพากษาตามยอม ควรพูดกันดูใหม่ ต่อมาจำเลยที่ 3 มาแถลงต่อศาลยอมรับตามข้อตกลงดังกล่าวศาลอุทธรณ์เห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่า ข้อตกลงนั้นชอบด้วยลักษณะสัญญาประนีประนอมยอมความแล้ว จำเลยที่ 1-2 จะขอถอนมิได้พิพากษายืนให้บังคับคดีตามข้อตกลงนั้น แต่มีความเห็นแย้งว่าข้อตกลงยังไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ จำเลยที่ 1-2 มีสิทธิถอนได้จำเลยที่ 1-2 ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาประนีประนอมยอมความในคดีนี้จะสมบูรณ์ได้ต้องตกลงยินยอมพร้อมกันนั้น ข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาร่วมตกลงยอมด้วย จึงยังใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ไม่ได้ คงมีผลแต่เพียงเป็นข้อตกลงไว้รอการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันเมื่อจำเลยที่ 3 มายินยอมตกลงด้วยแต่เมื่อจำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนเสียก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงด้วยแล้วศาลจึงพิพากษาคดีให้เป็นไปตามข้อตกลงที่จดไว้เดิมไม่ได้พิพากษากลับ ให้ยกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินคดีต่อไป(จำรูญเนติศาสตร์-ปรีชาวินิจฉัย-ศิลปสิทธิวินิจฉัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ได้ความว่า โจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ได้ตกลงกันหลายประการตามที่ศาลชั้นต้นจดรายงานไว้ ซึ่งข้อตกลงบางข้อผูกพันถึงจำเลยที่ 3 ด้วยและในวันตกลงกันนั้น จำเลยที่ 3 ไม่มาศาล ศาลให้เลื่อนคดีไปรอจำเลยที่ 3 มาทำยอม แต่ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงยอมด้วย จำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนข้อตกลงที่ศาลจดไว้ทั้งหมด ศาลสั่งว่ายังมิได้พิพากษาตามยอม ควรพูดกันดูใหม่ ต่อมาจำเลยที่ 3 มาแถลงต่อศาลยอมรับตามข้อตกลงดังกล่าวศาลอุทธรณ์เห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่า ข้อตกลงนั้นชอบด้วยลักษณะสัญญาประนีประนอมยอมความแล้ว จำเลยที่ 1-2 จะขอถอนมิได้พิพากษายืนให้บังคับคดีตามข้อตกลงนั้น แต่มีความเห็นแย้งว่าข้อตกลงยังไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ จำเลยที่ 1-2 มีสิทธิถอนได้จำเลยที่ 1-2 ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาประนีประนอมยอมความในคดีนี้จะสมบูรณ์ได้ต้องตกลงยินยอมพร้อมกันนั้น ข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาร่วมตกลงยอมด้วย จึงยังใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ไม่ได้ คงมีผลแต่เพียงเป็นข้อตกลงไว้รอการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันเมื่อจำเลยที่ 3 มายินยอมตกลงด้วยแต่เมื่อจำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนเสียก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงด้วยแล้วศาลจึงพิพากษาคดีให้เป็นไปตามข้อตกลงที่จดไว้เดิมไม่ได้พิพากษากลับ ให้ยกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินคดีต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1929/2492นายไจ๋ นกทองโจทก์นางพลับ นกทอง ที่ 1 นายหนู นกทอง ที่ 2จำเลยนายสอด นกทอง ที่ 3จำเลย ป.วิ.พ. ม. 138ข้อตกลงซึ่งโจทก์กับจำเลยบางคนได้ตกลงกันและผูกพันถึงจำเลยบางคนที่ไม่มาศาล และไม่ได้ทำความตกลงด้วย แม้ภายหลังจำเลยที่ไม่มาศาลได้มายอมรับตามข้อตกลงนั้น แต่จำเลยอื่นที่ตกลงไว้ก่อนได้ขอถอนข้อตกลงเสียก่อนนั้นแล้ว ดังนี้ ศาลจะพิพากษาคดีไปตามข้อตกลงนั้นไม่ได้ เพราะได้มีการขอถอนเสียก่อนที่ข้อตกลงนั้นจะใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ได้ความว่า โจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ได้ตกลงกันหลายประการตามที่ศาลชั้นต้นจดรายงานไว้ ซึ่งข้อตกลงบางข้อผูกพันถึงจำเลยที่ 3 ด้วยและในวันตกลงกันนั้น จำเลยที่ 3 ไม่มาศาล ศาลให้เลื่อนคดีไปรอจำเลยที่ 3 มาทำยอม แต่ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงยอมด้วย จำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนข้อตกลงที่ศาลจดไว้ทั้งหมด ศาลสั่งว่ายังมิได้พิพากษาตามยอม ควรพูดกันดูใหม่ ต่อมาจำเลยที่ 3 มาแถลงต่อศาลยอมรับตามข้อตกลงดังกล่าวศาลอุทธรณ์เห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่า ข้อตกลงนั้นชอบด้วยลักษณะสัญญาประนีประนอมยอมความแล้ว จำเลยที่ 1-2 จะขอถอนมิได้พิพากษายืนให้บังคับคดีตามข้อตกลงนั้น แต่มีความเห็นแย้งว่าข้อตกลงยังไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ จำเลยที่ 1-2 มีสิทธิถอนได้จำเลยที่ 1-2 ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาประนีประนอมยอมความในคดีนี้จะสมบูรณ์ได้ต้องตกลงยินยอมพร้อมกันนั้น ข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1-2 ก่อนที่จำเลยที่ 3 มาร่วมตกลงยอมด้วย จึงยังใช้เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความโดยสมบูรณ์ไม่ได้ คงมีผลแต่เพียงเป็นข้อตกลงไว้รอการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันเมื่อจำเลยที่ 3 มายินยอมตกลงด้วยแต่เมื่อจำเลยที่ 1-2 ได้ขอถอนเสียก่อนที่จำเลยที่ 3 มาตกลงด้วยแล้วศาลจึงพิพากษาคดีให้เป็นไปตามข้อตกลงที่จดไว้เดิมไม่ได้พิพากษากลับ ให้ยกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินคดีต่อไป(จำรูญเนติศาสตร์-ปรีชาวินิจฉัย-ศิลปสิทธิวินิจฉัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ