กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับที่ ๘๗(พ.ศ. ๒๕๔๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช๒๔๗๘[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ และมาตรา ๗แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘นายกรัฐมนตรีออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ลักษณะชนิด และประเภทของเครื่องแบบเจ้าพนักงานทางหลวง ตามกฎหมายว่าด้วยทางหลวงกับการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ภาค ๑เครื่องแบบเจ้าพนักงานทางหลวงพิเศษเจ้าพนักงานทางหลวงแผ่นดินและเจ้าพนักงานทางหลวงสัมปทาน หมวด ๑ชนิดของเครื่องแบบ ข้อ ๒เครื่องแบบเจ้าพนักงานทางหลวงพิเศษ เจ้าพนักงานทางหลวงแผ่นดิน และเจ้าพนักงานทางหลวงสัมปทานมี ๓ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปฏิบัติงานสีกากี ประกอบด้วย(ก) หมวกแก็ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) สายนกหวีดสีเลือดหมู(จ) เข็มขัดด้ายถักสีกากี(ฉ) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ(ช) ถุงเท้าสีดำ(๒) เครื่องแบบปฏิบัติงานสีกากีอ่อน ประกอบด้วย(ก) หมวกแก็ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีอ่อน(ค) กางเกงขายาวสีกากี(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากี(จ) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ(ฉ) ถุงเท้าสีดำ(๓) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย(ก) หมวกแก็ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี(ข) เสื้อคลุมแจ็กเกตสีกากีอ่อน(ค) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีหรือสีกากีอ่อน(ง) กางเกงขายาวสีกากี(จ) เข็มขัดด้ายถักสีกากี(ฉ) รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ(ช) ถุงเท้าสีดำหมวด ๒ส่วนของเครื่องแบบ ข้อ ๓หมวกแก็ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี ทำด้วยผ้า ตอนหน้ามีกะบังสีเดียวกับหมวก หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักด้วยดิ้นทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตรข้อ ๔ เสื้อมี๕ แบบ คือ(๑) เสื้อคอพับสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ๑ ดุม หรือแขนสั้นเหนือข้อศอกเล็กน้อย มีกระเป๋าเย็บติดที่อกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋ากระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามแนวดิ่ง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร มีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลมหรือเป็นกระเป๋าเสื้อชนิดไม่มีแถบกลางกระเป๋าและมีใบปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอดมีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตรติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ กันพอสมควรที่ไหล่เสื้อทั้งสองข้างมีอินทรธนูอ่อนสีเดียวกับเสื้อตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอปลายมนด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อดุมทั้งหมดเป็นรูปกลมแบน ทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อ(๒) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี แบบคอตื้น แขนสั้นตัวเสื้อผ่าอกตลอด ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ กันพอสมควรมีกระเป๋าเย็บติดภายนอก เป็นกระเป๋าบนและล่างอย่างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนมีใบปกมนชายกลางแหลมตัวกระเป๋ามีแถบอยู่ตรงกลางตามแนวดิ่ง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตรที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑ ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋ากระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามมีใบปกรูปตัดที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้าง ติดดุมข้างละ ๑ ดุมสำหรับขัดกับใบปกกระเป๋า ดุมทั้งหมดเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อที่เอวด้านหลัง คาดด้วยผ้าสีเดียวกับสีเสื้อขนาดกว้าง ๕ เซนติเมตรชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอว(๓) เสื้อคอพับสีกากีอ่อนมีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีกากีตาม (๑)(๔) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีอ่อนมีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีตาม (๒)(๕) เสื้อคลุมแจ็กเกตสีกากีอ่อน คอตั้งทำด้วยผ้ายืดปลายโค้งมน แขนยาวรัดปลายข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุมตัวเสื้อผ่าอกตลอดติดซิปรูด มีกระเป๋าเจาะเฉียงด้านข้างตัวเสื้อเย็บรูดที่ชายเสื้อเฉพาะด้านข้างลำตัวทั้งสองข้างข้อ ๕ กางเกงขายาวสีกากีไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖เซนติเมตร ที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง กว้างไม่เกิน๑ เซนติเมตร จำนวน ๗ ห่วง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะด้วยหรือไม่ก็ได้ข้อ ๖สายนกหวีด ทำด้วยไหมหรือด้ายถักสีเลือดหมูขนาดใหญ่ ๑ เส้น คล้องแขนซ้ายใต้อินทรธนูทางด้านไหล่ปลายสายมีนกหวีดทำด้วยโลหะสีเงินสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อข้างซ้าย ระหว่างดุมกระเป๋าเสื้อกับไหล่ซ้ายข้อ ๗ เข็มขัด ทำด้วยด้ายถักสีกากี กว้าง ๓เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายเข็มขัดตัดตรงและหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตรข้อ ๘รองเท้ามี ๒ แบบ คือ(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ไม่มีลวดลาย(๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ไม่มีลวดลายข้อ ๙ ถุงเท้าสีดำภาค ๒เครื่องหมาย ข้อ ๑๐ ป้ายชื่อและตำแหน่งให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้างไม่เกิน ๒.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๗.๕ เซนติเมตรแสดงชื่อตัว ชื่อสกุล และชื่อตำแหน่งในการบริหารงานหรือชื่อตำแหน่งในสายงานประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวาข้อ ๑๑ให้ติดเครื่องหมายรูปอาร์มตามแบบท้ายกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ที่แขนเสื้อข้างขวาและข้างซ้ายห่างจากตะเข็บไหล่๒ เซนติเมตรลักษณะเครื่องหมายรูปอาร์มตามวรรคหนึ่งทำด้วยผ้าสีเลือดหมูสูง ๙.๕ เซนติเมตร กว้างที่สุด ๗.๕ เซนติเมตร มีขอบปักด้วยไหมหรือด้ายสีทองตรงกลางเป็นรูปเครื่องหมายกรมทางหลวง ปักด้วยไหมหรือด้ายสีแสด ด้านบนมีกรอบสูง ๑.๘เซนติเมตร ปักด้วยไหมหรือด้ายสีทอง ภายในมีอักษรคำว่า เจ้าพนักงานทางหลวง สูง๐.๘ เซนติเมตร ปักด้วยไหมหรือด้ายสีทอง ด้านล่างมีอักษรคำว่า กรมทางหลวง สูง ๐.๘เซนติเมตร ปักด้วยไหมหรือด้ายสีทองข้อ ๑๒ เครื่องแบบแสดงสังกัดให้มีเครื่องหมายแสดงสังกัดทำด้วยโลหะโปร่งสีทองไม่มีขอบ เป็นรูปตราพระรามทรงรถสูง ๒ เซนติเมตร ติดที่ปกเสื้อตอนด้านหน้าทั้งสองข้างภาค ๓เบ็ดเตล็ด ข้อ ๑๓เจ้าพนักงานทางหลวงตามกฎหมายว่าด้วยทางหลวงซึ่งมีเครื่องแบบเฉพาะอยู่แล้วจะแต่งเครื่องแบบเฉพาะนั้นๆ ก็ได้ข้อ ๑๔เครื่องแบบเจ้าพนักงานทางหลวงพิเศษ เจ้าพนักงานทางหลวงแผ่นดินและเจ้าพนักงานทางหลวงสัมปทานแบบใดจะต้องแต่งในโอกาสใด ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมทางหลวงกำหนดข้อ ๑๕เจ้าพนักงานทางหลวงพิเศษ เจ้าพนักงานทางหลวงแผ่นดิน และเจ้าพนักงานทางหลวงสัมปทานซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายเว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวาให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา ในกรณีที่มีแถบแพรหลายแถบ ให้ติดเรียงกันเป็นแถวยาวแถวละไม่เกิน ๕ แถบข้อ ๑๖ให้กรมทางหลวงจัดทำหรือเขียนรูปตัวอย่างเครื่องแบบเจ้าพนักงานทางหลวงพิเศษ เจ้าพนักงานทางหลวงแผ่นดินและเจ้าพนักงานทางหลวงสัมปทาน ขึ้นไว้เป็นมาตรฐาน และสอดส่องควบคุมการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๐พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธนายกรัฐมนตรี[เอกสารแนบท้าย]๑. แบบเครื่องหมายรูปอาร์มท้ายกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่๘๗ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือนพุทธศักราช ๒๔๗๘(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้คือ เนื่องจากงานของผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าพนักงานทางหลวงตามกฎหมายว่าด้วยทางหลวงสำหรับเจ้าพนักงานทางหลวงพิเศษ เจ้าพนักงานทางหลวงแผ่นดิน และเจ้าพนักงานทางหลวงสัมปทานมีลักษณะพิเศษแตกต่างไปจากงานของข้าราชการทั่วไปเพราะมีอำนาจหน้าที่ในการตรวจตราดูแลมิให้มีการฝ่าฝืนกฎหมายว่าด้วยทางหลวงและต้องปฏิบัติงานบนทางหลวงด้วย สมควรกำหนดให้มีเครื่องแบบสำหรับเจ้าพนักงานทางหลวงดังกล่าวไว้เป็นการเฉพาะเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพงานและภาระหน้าที่ที่จะต้องแสดงตนและปฏิบัติต่อบุคคลที่เกี่ยวข้องโดยทั่วไป จึงจำเป็นต้องออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้โชติกานต์/ปรับปรุง๑๘ มีนาคม๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๔ พฤษภาคม๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๔/ตอนที่ ๑๘ ก/หน้า ๔/๓ มิถุนายน ๒๕๔๐