คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 520/2488หลักกฎหมาย: สิทธิที่จะขอประทานบัตรเหมืองแร่เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง เมื่อโจทก์ซึ่งฟ้องขอให้ศาลแสดงสิทธิวายชนม์ลง สิทธินั้นก็ย่อมระงับไปด้วยและจะมีการรับมฤดกความต่อไปก็ไม่ได้กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์อีกต่อไป ศาลต้องจำหน่ายคดีคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่า ที่ดินรายพิพาทเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดินซึ่งโจทก์ได้เคยขอรับอาชญาบัตรตรวจลองแร่ และมีสิทธิขอประทานบัตรทำเหมืองแร่ จำเลยไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องขัดขวางการขอรับประทานบัตรของโจทก์ และบังคับให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินรายนี้ จำเลยให้การต่อสูกรรมสิทธิ ศาลชั้นต้พิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ระหว่างอุทธรณ์โจทก์วายชนม์นางวานี สุมนัสยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นภรรยาผู้ตายขอรับมฤดกความต่อไป ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาต ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นฉะเพาะในข้อบังคับให้รื้อสิ่งปลูกสร้าง นอกนั้นยืนตาม จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า เรื่องนี้นาซิ่มจั่น โจทก์ฟ้องเป็นมูลละเมิด ขอให้ศาลสั่งห้ามจำเลยไม่ให้ขัดขวางในการที่นายซิ่มจั่นจะใช้สิทธิในการดำเนินการขอรับประทานบัตรเหมืองแร่ คำขอท้ายฟ้องมีสาระสำคัญอยู่ที่ให้ศาลแสดงว่า นายซิ่มจั่นมีสิทธิที่จะขอรับประทานบัตร และบังคับให้จำเลยถอนคำคัดค้านในการขอรับประทานบัตรนั้น บัดนี้ข้อเท็จจริงปรากฎว่านายซิ่มจั่นวายชนม์ลงแล้วสิทธิที่จะยื่นคำขอต่อทางราชการเช่นนี้เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง ก็ย่อมระงับตามไปด้วย และศาลจะพิพากษาบังคับจำเลยไม่ให้ขัดขวางการกระทำในทางใช้สิทธิของนายซิ้มจั่นตามคำขอท้ายฟ้องก็ไม่มีประโยชน์ เพราะนายซิ่มจั่นใช้สิทธิอีกไม่ได้แล้ว กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์ต่อไป ตามประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๑๓๒ (๓) จึงพร้อมกันสั่งให้จำหน่ายคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 520/2488นายซิ่มจั่น แซ่ลิ้มโจทก์นายตันเองเต๊ก กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1599 ป.วิ.พ. ม. 42, ม. 43, ม. 132 . (3) พ.ร.บ.การทำเหมืองแร่ พ.ศ.2461 ม. 20, ม. 45, ม. 46สิทธิที่จะขอประทานบัตรเหมืองแร่เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง เมื่อโจทก์ซึ่งฟ้องขอให้ศาลแสดงสิทธิวายชนม์ลง สิทธินั้นก็ย่อมระงับไปด้วยและจะมีการรับมฤดกความต่อไปก็ไม่ได้กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์อีกต่อไป ศาลต้องจำหน่ายคดีคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่า ที่ดินรายพิพาทเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดินซึ่งโจทก์ได้เคยขอรับอาชญาบัตรตรวจลองแร่ และมีสิทธิขอประทานบัตรทำเหมืองแร่ จำเลยไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องขัดขวางการขอรับประทานบัตรของโจทก์ และบังคับให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินรายนี้ จำเลยให้การต่อสูกรรมสิทธิ ศาลชั้นต้พิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ระหว่างอุทธรณ์โจทก์วายชนม์นางวานี สุมนัสยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นภรรยาผู้ตายขอรับมฤดกความต่อไป ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาต ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นฉะเพาะในข้อบังคับให้รื้อสิ่งปลูกสร้าง นอกนั้นยืนตาม จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า เรื่องนี้นาซิ่มจั่น โจทก์ฟ้องเป็นมูลละเมิด ขอให้ศาลสั่งห้ามจำเลยไม่ให้ขัดขวางในการที่นายซิ่มจั่นจะใช้สิทธิในการดำเนินการขอรับประทานบัตรเหมืองแร่ คำขอท้ายฟ้องมีสาระสำคัญอยู่ที่ให้ศาลแสดงว่า นายซิ่มจั่นมีสิทธิที่จะขอรับประทานบัตร และบังคับให้จำเลยถอนคำคัดค้านในการขอรับประทานบัตรนั้น บัดนี้ข้อเท็จจริงปรากฎว่านายซิ่มจั่นวายชนม์ลงแล้วสิทธิที่จะยื่นคำขอต่อทางราชการเช่นนี้เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง ก็ย่อมระงับตามไปด้วย และศาลจะพิพากษาบังคับจำเลยไม่ให้ขัดขวางการกระทำในทางใช้สิทธิของนายซิ้มจั่นตามคำขอท้ายฟ้องก็ไม่มีประโยชน์ เพราะนายซิ่มจั่นใช้สิทธิอีกไม่ได้แล้ว กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์ต่อไป ตามประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๑๓๒ (๓) จึงพร้อมกันสั่งให้จำหน่ายคดี(ประมูล สุวรรณศร-มนูภันย์วิมลสาร-นาถปรีชา)ศาลชั้นต้น - นายปันโน สุขทัศนีย์ศาลอุทธรณ์ - นายเจียร นนทประชา เจียรนัยแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่า ที่ดินรายพิพาทเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดินซึ่งโจทก์ได้เคยขอรับอาชญาบัตรตรวจลองแร่ และมีสิทธิขอประทานบัตรทำเหมืองแร่ จำเลยไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องขัดขวางการขอรับประทานบัตรของโจทก์ และบังคับให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินรายนี้ จำเลยให้การต่อสูกรรมสิทธิ ศาลชั้นต้พิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ระหว่างอุทธรณ์โจทก์วายชนม์นางวานี สุมนัสยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นภรรยาผู้ตายขอรับมฤดกความต่อไป ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาต ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นฉะเพาะในข้อบังคับให้รื้อสิ่งปลูกสร้าง นอกนั้นยืนตาม จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า เรื่องนี้นาซิ่มจั่น โจทก์ฟ้องเป็นมูลละเมิด ขอให้ศาลสั่งห้ามจำเลยไม่ให้ขัดขวางในการที่นายซิ่มจั่นจะใช้สิทธิในการดำเนินการขอรับประทานบัตรเหมืองแร่ คำขอท้ายฟ้องมีสาระสำคัญอยู่ที่ให้ศาลแสดงว่า นายซิ่มจั่นมีสิทธิที่จะขอรับประทานบัตร และบังคับให้จำเลยถอนคำคัดค้านในการขอรับประทานบัตรนั้น บัดนี้ข้อเท็จจริงปรากฎว่านายซิ่มจั่นวายชนม์ลงแล้วสิทธิที่จะยื่นคำขอต่อทางราชการเช่นนี้เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง ก็ย่อมระงับตามไปด้วย และศาลจะพิพากษาบังคับจำเลยไม่ให้ขัดขวางการกระทำในทางใช้สิทธิของนายซิ้มจั่นตามคำขอท้ายฟ้องก็ไม่มีประโยชน์ เพราะนายซิ่มจั่นใช้สิทธิอีกไม่ได้แล้ว กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์ต่อไป ตามประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๑๓๒ (๓) จึงพร้อมกันสั่งให้จำหน่ายคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 520/2488นายซิ่มจั่น แซ่ลิ้มโจทก์นายตันเองเต๊ก กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1599 ป.วิ.พ. ม. 42, ม. 43, ม. 132 . (3) พ.ร.บ.การทำเหมืองแร่ พ.ศ.2461 ม. 20, ม. 45, ม. 46สิทธิที่จะขอประทานบัตรเหมืองแร่เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง เมื่อโจทก์ซึ่งฟ้องขอให้ศาลแสดงสิทธิวายชนม์ลง สิทธินั้นก็ย่อมระงับไปด้วยและจะมีการรับมฤดกความต่อไปก็ไม่ได้กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์อีกต่อไป ศาลต้องจำหน่ายคดีคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่า ที่ดินรายพิพาทเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดินซึ่งโจทก์ได้เคยขอรับอาชญาบัตรตรวจลองแร่ และมีสิทธิขอประทานบัตรทำเหมืองแร่ จำเลยไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องขัดขวางการขอรับประทานบัตรของโจทก์ และบังคับให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินรายนี้ จำเลยให้การต่อสูกรรมสิทธิ ศาลชั้นต้พิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ระหว่างอุทธรณ์โจทก์วายชนม์นางวานี สุมนัสยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นภรรยาผู้ตายขอรับมฤดกความต่อไป ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาต ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นฉะเพาะในข้อบังคับให้รื้อสิ่งปลูกสร้าง นอกนั้นยืนตาม จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า เรื่องนี้นาซิ่มจั่น โจทก์ฟ้องเป็นมูลละเมิด ขอให้ศาลสั่งห้ามจำเลยไม่ให้ขัดขวางในการที่นายซิ่มจั่นจะใช้สิทธิในการดำเนินการขอรับประทานบัตรเหมืองแร่ คำขอท้ายฟ้องมีสาระสำคัญอยู่ที่ให้ศาลแสดงว่า นายซิ่มจั่นมีสิทธิที่จะขอรับประทานบัตร และบังคับให้จำเลยถอนคำคัดค้านในการขอรับประทานบัตรนั้น บัดนี้ข้อเท็จจริงปรากฎว่านายซิ่มจั่นวายชนม์ลงแล้วสิทธิที่จะยื่นคำขอต่อทางราชการเช่นนี้เป็นสิทธิฉะเพาะตัวบุคคลพลเมือง ก็ย่อมระงับตามไปด้วย และศาลจะพิพากษาบังคับจำเลยไม่ให้ขัดขวางการกระทำในทางใช้สิทธิของนายซิ้มจั่นตามคำขอท้ายฟ้องก็ไม่มีประโยชน์ เพราะนายซิ่มจั่นใช้สิทธิอีกไม่ได้แล้ว กรณีเป็นเรื่องความมรณะของโจทก์ยังให้คดีไม่มีประโยชน์ต่อไป ตามประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๑๓๒ (๓) จึงพร้อมกันสั่งให้จำหน่ายคดี(ประมูล สุวรรณศร-มนูภันย์วิมลสาร-นาถปรีชา)ศาลชั้นต้น - นายปันโน สุขทัศนีย์ศาลอุทธรณ์ - นายเจียร นนทประชา เจียรนัยแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ