คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 694/2540หลักกฎหมาย: จำเลยเป็นฝ่ายชนะในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องบ.กับพวกให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและออกไปจากที่ดินพิพาทต่อมาจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินพิพาทและแจ้งให้โจทก์ในฐานะบริวารของบ. กับพวกรื้อถอนพืชผลอาสินต่างๆออกไปจากที่ดินโจทก์อ้างว่าที่ดินเป็นของโจทก์และฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินเป็นของโจทก์ห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องดังนี้รูปคดีต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา296จัตวา(3)แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามห้องร้องภายหลังไม่และเมื่อโจทก์มิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าวจึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดิน 1 แปลงเนื้อที่ประมาณ 15 ไร่ 3 งาน 50 ตารางวา ที่ดินบางส่วนเป็นที่ดินตามแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1) เลขที่ 103 เมื่อต้นเดือนมีนาคม 2538 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินของโจทก์ แจ้งให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ในที่ดินแปลงดังกล่าวเสียให้หมด โดยอ้างว่าจำเลยเป็นฝ่ายชนะคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี กับพวกรวม 7 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ หมาดทิ้ง บุตรของโจทก์เป็นจำเลยในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้น การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดและรบกวนสิทธิครอบครองที่ดินของโจทก์ขอให้พิพากษาว่าที่ดินตามฟ้องเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารไปเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าวจำเลยให้การว่า จำเลยเป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ที่ดินของโจทก์มีไม่เกิน 5 ไร่ ซึ่งโจทก์ใช้ทำนาปลูกข้าว ส่วนที่ดินที่โจทก์ฟ้องนอกนั้นซึ่งใช้ปลูกมะม่วงหิมพานต์ และมะพร้าวไม่ใช่ที่ดินของโจทก์ แต่เป็นที่ดินส่วนหนึ่งของนายสุวรรณตามหลักบาน ส.ค.1 เลขที่ 164เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 50 ไร่ ก่อนนายสุวรรณถึงแก่กรรมก็ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินเต็มเนื้อที่ หลังจากนายสุวรรณถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยก็ได้เข้าครอบครองทำประโยชน์ต่อเนื่องตลอดมา จนเมื่อประมาณเดือนพฤศจิกายน 2530นายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี และบุคคลอื่นอีก 6 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ ได้บุกรุกที่ดินของนายสุวรรณแปลงดังกล่าวนี้ส่วนที่นายมะแอบุกรุกเนื้อที่ประมาณ 3 ไร่ 2 งาน 80 ตารางวาตามเส้นสีแดงในแผนที่สังเขปท้ายคำให้การต่อมาจำเลยได้ฟ้องขับไล่ผู้ที่บุกรุกที่ดินเหล่านี้และศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้ผู้บุกรุกเหล่านี้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและอพยพครอบครัวพร้อมด้วยบริวารออกไปจากที่ดิน และส่งมอบที่ดินคืนในสภาพเดิมโจทก์ไม่ใช่เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินที่นายมะแอบุกรุกอย่างไรก็ตามหากที่ดินดังกล่าวเป็นของโจทก์ โจทก์ก็หมดสิทธิฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองแล้ว เนื่องจากโจทก์ไม่ได้ฟ้องภายใน1 ปี นับแต่จำเลยนำเจ้าพนักงานที่ดินไปรังวัดทำแผนที่พิพาทในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ฟ้องผู้บุกรุกที่ดินดังกล่าว ซึ่งเป็นการแย่งการครอบครองอันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์แล้ว ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้อง คำให้การจำเลยประกอบกับสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นแล้วจึงงดชี้สองสถานและงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคดีพิพาทกันเกี่ยวกับเรื่องจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปบังคับคดีให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ซึ่งโจทก์ชอบที่จะไปดำเนินการแสดงอำนาจพิเศษในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่นั้นไม่อาจกระทำได้จึงให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงและรูปคดีที่ปรากฏพออนุมานได้ว่า ต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามฟ้องร้องภายหลังไม่ และเมื่อมิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าว จึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนแต่ประการใดคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 3ศาลฎีกาเห็นด้วยในผล ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 694/2540นาย สมาด หมาดทิ้งโจทก์นาย กฤษณ แจ้งอักษรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 296 จัตวาจำเลยเป็นฝ่ายชนะในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องบ.กับพวกให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและออกไปจากที่ดินพิพาทต่อมาจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินพิพาทและแจ้งให้โจทก์ในฐานะบริวารของบ. กับพวกรื้อถอนพืชผลอาสินต่างๆออกไปจากที่ดินโจทก์อ้างว่าที่ดินเป็นของโจทก์และฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินเป็นของโจทก์ห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องดังนี้รูปคดีต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา296จัตวา(3)แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามห้องร้องภายหลังไม่และเมื่อโจทก์มิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าวจึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดิน 1 แปลงเนื้อที่ประมาณ 15 ไร่ 3 งาน 50 ตารางวา ที่ดินบางส่วนเป็นที่ดินตามแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1) เลขที่ 103 เมื่อต้นเดือนมีนาคม 2538 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินของโจทก์ แจ้งให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ในที่ดินแปลงดังกล่าวเสียให้หมด โดยอ้างว่าจำเลยเป็นฝ่ายชนะคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี กับพวกรวม 7 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ หมาดทิ้ง บุตรของโจทก์เป็นจำเลยในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้น การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดและรบกวนสิทธิครอบครองที่ดินของโจทก์ขอให้พิพากษาว่าที่ดินตามฟ้องเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารไปเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าวจำเลยให้การว่า จำเลยเป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ที่ดินของโจทก์มีไม่เกิน 5 ไร่ ซึ่งโจทก์ใช้ทำนาปลูกข้าว ส่วนที่ดินที่โจทก์ฟ้องนอกนั้นซึ่งใช้ปลูกมะม่วงหิมพานต์ และมะพร้าวไม่ใช่ที่ดินของโจทก์ แต่เป็นที่ดินส่วนหนึ่งของนายสุวรรณตามหลักบาน ส.ค.1 เลขที่ 164เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 50 ไร่ ก่อนนายสุวรรณถึงแก่กรรมก็ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินเต็มเนื้อที่ หลังจากนายสุวรรณถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยก็ได้เข้าครอบครองทำประโยชน์ต่อเนื่องตลอดมา จนเมื่อประมาณเดือนพฤศจิกายน 2530นายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี และบุคคลอื่นอีก 6 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ ได้บุกรุกที่ดินของนายสุวรรณแปลงดังกล่าวนี้ส่วนที่นายมะแอบุกรุกเนื้อที่ประมาณ 3 ไร่ 2 งาน 80 ตารางวาตามเส้นสีแดงในแผนที่สังเขปท้ายคำให้การต่อมาจำเลยได้ฟ้องขับไล่ผู้ที่บุกรุกที่ดินเหล่านี้และศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้ผู้บุกรุกเหล่านี้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและอพยพครอบครัวพร้อมด้วยบริวารออกไปจากที่ดิน และส่งมอบที่ดินคืนในสภาพเดิมโจทก์ไม่ใช่เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินที่นายมะแอบุกรุกอย่างไรก็ตามหากที่ดินดังกล่าวเป็นของโจทก์ โจทก์ก็หมดสิทธิฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองแล้ว เนื่องจากโจทก์ไม่ได้ฟ้องภายใน1 ปี นับแต่จำเลยนำเจ้าพนักงานที่ดินไปรังวัดทำแผนที่พิพาทในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ฟ้องผู้บุกรุกที่ดินดังกล่าว ซึ่งเป็นการแย่งการครอบครองอันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์แล้ว ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้อง คำให้การจำเลยประกอบกับสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นแล้วจึงงดชี้สองสถานและงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคดีพิพาทกันเกี่ยวกับเรื่องจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปบังคับคดีให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ซึ่งโจทก์ชอบที่จะไปดำเนินการแสดงอำนาจพิเศษในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่นั้นไม่อาจกระทำได้จึงให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงและรูปคดีที่ปรากฏพออนุมานได้ว่า ต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามฟ้องร้องภายหลังไม่ และเมื่อมิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าว จึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนแต่ประการใดคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 3ศาลฎีกาเห็นด้วยในผล ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วินัย วิมลเศรษฐ-วิรัตน์ ลัทธิวงศกร-บุญศรี แก้วสาร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เป็นเรื่องที่จำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินของโจทก์ แจ้งให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินในที่ดินเสียให้หมดโดยอ้างว่าจำเลยเป็นฝ่ายชนะคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ฟ้องบุตรของโจทก์กับพวก ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงและรูปคดีที่ปรากฏพออนุมานได้ว่าต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) เมื่อเป็นเช่นนี้โดยหลักแล้วโจทก์สามารถยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศเพื่อให้ศาลวินิจฉัยถึงอำนาจพิเศษของโจทก์ ปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลแต่กลับนำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้ การที่โจทก์ไม่ยื่นคำร้องเพื่อให้ศาลวินิจฉัยถึงอำนาจพิเศษของตนจึงต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่าโจทก์เป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาตามบทบัญญัติดังกล่าวปัญหาว่าข้อสันนิษฐานดังกล่าวก่อให้เกิดผลในทางตัดสิทธิโจทก์ไม่ให้นำคดีมาฟ้องเพื่อให้ศาลชี้ขาดว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์หรือไม่ มีข้อน่าพิจารณาดังนี้ 1. ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3)ใช้คำว่า "ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า" ย่อมแสดงอยู่ในตัวว่าแม้โจทก์ไม่ได้ใช้สิทธิยื่นคำร้องเพื่อแสดงอำนาจพิเศษต่อศาล ก็สามารถใช้วิธีการอื่นตามกฎหมายเพื่อพิสูจน์สิทธิของตนเองได้มิฉะนั้นแล้วบทบัญญัติดังกล่าวคงไม่ใช้คำว่า "ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า" 2. วิธีการที่โจทก์เลือกนำคดีมาฟ้องจำเลยเป็นคดีใหม่ดังเช่นตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายโดยอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 ซึ่งเป็นบทบัญญัติโดยตรงในการที่จะวินิจฉัยว่าบุคคลสามารถเสนอคดีของตนต่อศาลได้หรือไม่ กรณีนี้เห็นได้ว่ามีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของโจทก์เกิดขึ้นแล้ว โจทก์ย่อมเสนอคดีของตนต่อศาลได้ 3. ประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) แตกต่างกับประเด็นที่โจทก์นำคดีมาฟ้องใหม่กล่าวคือ ประเด็นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) มีว่า โจทก์เป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือไม่ ส่วนคดีที่โจทก์นำมาฟ้องใหม่ จะมีประเด็นพิพาทว่าโจทก์มีสิทธิในที่ดินพิพาทหรือไม่ (ส่วนจะเป็นกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง ก็แล้วแต่รูปเรื่อง) การใช้สิทธิตามกฎหมายทั้งสองวิธีจึงมิใช่เรื่องที่ซ้ำซ้อนกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5997/2533 การร้องขอคุ้มครองประโยชน์ในระหว่างการพิจารณาหรือเพื่อบังคับตามคำพิพากษาโดยมีคำขอในเหตุฉุกเฉินตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 254, 266จะต้องเป็นการขอให้คุ้มครองประโยชน์ของผู้ขอเพื่อให้ทรัพย์สินสิทธิหรือประโยชน์อย่างหนึ่งอย่างใดที่พิพาทกันในคดีได้รับการคุ้มครองไว้จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษา ผู้ร้องยื่นคำร้องในชั้นบังคับคดีอ้างว่าผู้ร้องมิใช่บริวารของจำเลย ซึ่งมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยชี้ขาดเพียงว่า ผู้ร้องเป็นบริวารของจำเลยหรือไม่ส่วนที่ผู้ร้องอ้างว่ามีสิทธิครอบครองเหนือที่พิพาทด้วยนั้นเป็นเรื่องที่ผู้ร้องจะไปว่ากล่าวเอากับโจทก์ต่างหากจากคดีนี้จึงไม่มีเหตุที่จะนำวิธีการคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษามาใช้ในชั้นนี้ได้ มีข้อสังเกตว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1)กำหนดให้การฟ้องคดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่ถือว่าเป็นประเภทเดียวกับฟ้องขับไล่ และศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้ขับไล่จำเลยคำพิพากษาให้มีผลบังคับถึงวงศ์ญาติและบริวารของจำเลยที่ไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษได้ เมื่อเปรียบเทียบกับบทบัญญัติภาคบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) แม้จะบัญญัติแตกต่างกันก็ตาม แต่ก็ถือได้ว่าวงศ์ญาติเป็นผู้อยู่ในที่พิพาทโดยอาศัยสิทธิของลูกหนี้ตามคำพิพากษา จึงถือว่าเป็นบริวารด้วยเช่นกัน (ดูคำบรรยายวิธีพิจารณาความแพ่งภาคบังคับคดีของอาจารย์พิพัฒน์ จักรางกูร) ฎีกาที่หมายเหตุนี้ได้อธิบายหลักกฎหมายข้อแรกคือ เมื่อไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษเข้ามาในคดี ย่อมไม่อยู่ในฐานะคู่ความในคดี จึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดี ข้อต่อไปคือข้อสันนิษฐานของการไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษภายใน 8 วัน นับแต่วันปิดประกาศเป็นกรณีกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้น ไม่เป็นการตัดสิทธิโดยเด็ดขาดว่าห้ามผู้ไม่ยื่นคำร้องนั้นที่จะนำคดีมาฟ้องร้องในภายหลังตามฎีกานี้จึงวินิจฉัยว่าไม่เป็นฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อน ในทางตรงกันข้ามหากศาลพิพากษาให้ขับไล่จำเลยและบริวารแล้ว โจทก์ขอให้ศาลบังคับผู้ที่อยู่ในที่ดินโดยอ้างว่าเป็นบริวารของจำเลย แต่ศาลมีคำสั่งยกคำขอเพราะผู้นั้นอาศัยสิทธิโจทก์ จึงมิใช่บริวารของจำเลยโจทก์นำคดีมาฟ้องขับไล่เป็นคดีใหม่อ้างว่าผู้นั้นอาศัยอยู่โดยไม่มีสิทธิได้อีก ไม่เป็นฟ้องซ้ำ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่51362-1364/2500) ทนงศักดิ์ ดุลยกาญจน์ กฤษดา ภูวรักษ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดิน 1 แปลงเนื้อที่ประมาณ 15 ไร่ 3 งาน 50 ตารางวา ที่ดินบางส่วนเป็นที่ดินตามแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1) เลขที่ 103 เมื่อต้นเดือนมีนาคม 2538 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินของโจทก์ แจ้งให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ในที่ดินแปลงดังกล่าวเสียให้หมด โดยอ้างว่าจำเลยเป็นฝ่ายชนะคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี กับพวกรวม 7 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ หมาดทิ้ง บุตรของโจทก์เป็นจำเลยในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้น การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดและรบกวนสิทธิครอบครองที่ดินของโจทก์ขอให้พิพากษาว่าที่ดินตามฟ้องเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารไปเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าวจำเลยให้การว่า จำเลยเป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ที่ดินของโจทก์มีไม่เกิน 5 ไร่ ซึ่งโจทก์ใช้ทำนาปลูกข้าว ส่วนที่ดินที่โจทก์ฟ้องนอกนั้นซึ่งใช้ปลูกมะม่วงหิมพานต์ และมะพร้าวไม่ใช่ที่ดินของโจทก์ แต่เป็นที่ดินส่วนหนึ่งของนายสุวรรณตามหลักบาน ส.ค.1 เลขที่ 164เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 50 ไร่ ก่อนนายสุวรรณถึงแก่กรรมก็ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินเต็มเนื้อที่ หลังจากนายสุวรรณถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยก็ได้เข้าครอบครองทำประโยชน์ต่อเนื่องตลอดมา จนเมื่อประมาณเดือนพฤศจิกายน 2530นายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี และบุคคลอื่นอีก 6 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ ได้บุกรุกที่ดินของนายสุวรรณแปลงดังกล่าวนี้ส่วนที่นายมะแอบุกรุกเนื้อที่ประมาณ 3 ไร่ 2 งาน 80 ตารางวาตามเส้นสีแดงในแผนที่สังเขปท้ายคำให้การต่อมาจำเลยได้ฟ้องขับไล่ผู้ที่บุกรุกที่ดินเหล่านี้และศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้ผู้บุกรุกเหล่านี้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและอพยพครอบครัวพร้อมด้วยบริวารออกไปจากที่ดิน และส่งมอบที่ดินคืนในสภาพเดิมโจทก์ไม่ใช่เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินที่นายมะแอบุกรุกอย่างไรก็ตามหากที่ดินดังกล่าวเป็นของโจทก์ โจทก์ก็หมดสิทธิฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองแล้ว เนื่องจากโจทก์ไม่ได้ฟ้องภายใน1 ปี นับแต่จำเลยนำเจ้าพนักงานที่ดินไปรังวัดทำแผนที่พิพาทในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ฟ้องผู้บุกรุกที่ดินดังกล่าว ซึ่งเป็นการแย่งการครอบครองอันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์แล้ว ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้อง คำให้การจำเลยประกอบกับสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นแล้วจึงงดชี้สองสถานและงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคดีพิพาทกันเกี่ยวกับเรื่องจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปบังคับคดีให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ซึ่งโจทก์ชอบที่จะไปดำเนินการแสดงอำนาจพิเศษในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่นั้นไม่อาจกระทำได้จึงให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงและรูปคดีที่ปรากฏพออนุมานได้ว่า ต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามฟ้องร้องภายหลังไม่ และเมื่อมิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าว จึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนแต่ประการใดคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 3ศาลฎีกาเห็นด้วยในผล ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 694/2540นาย สมาด หมาดทิ้งโจทก์นาย กฤษณ แจ้งอักษรจำเลย ป.วิ.พ. ม. 296 จัตวาจำเลยเป็นฝ่ายชนะในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องบ.กับพวกให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและออกไปจากที่ดินพิพาทต่อมาจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินพิพาทและแจ้งให้โจทก์ในฐานะบริวารของบ. กับพวกรื้อถอนพืชผลอาสินต่างๆออกไปจากที่ดินโจทก์อ้างว่าที่ดินเป็นของโจทก์และฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินเป็นของโจทก์ห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องดังนี้รูปคดีต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา296จัตวา(3)แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามห้องร้องภายหลังไม่และเมื่อโจทก์มิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าวจึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดิน 1 แปลงเนื้อที่ประมาณ 15 ไร่ 3 งาน 50 ตารางวา ที่ดินบางส่วนเป็นที่ดินตามแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1) เลขที่ 103 เมื่อต้นเดือนมีนาคม 2538 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินของโจทก์ แจ้งให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ในที่ดินแปลงดังกล่าวเสียให้หมด โดยอ้างว่าจำเลยเป็นฝ่ายชนะคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี กับพวกรวม 7 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ หมาดทิ้ง บุตรของโจทก์เป็นจำเลยในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้น การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดและรบกวนสิทธิครอบครองที่ดินของโจทก์ขอให้พิพากษาว่าที่ดินตามฟ้องเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารไปเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงดังกล่าวจำเลยให้การว่า จำเลยเป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายสุวรรณ แจ้งอักษร ที่ดินของโจทก์มีไม่เกิน 5 ไร่ ซึ่งโจทก์ใช้ทำนาปลูกข้าว ส่วนที่ดินที่โจทก์ฟ้องนอกนั้นซึ่งใช้ปลูกมะม่วงหิมพานต์ และมะพร้าวไม่ใช่ที่ดินของโจทก์ แต่เป็นที่ดินส่วนหนึ่งของนายสุวรรณตามหลักบาน ส.ค.1 เลขที่ 164เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 50 ไร่ ก่อนนายสุวรรณถึงแก่กรรมก็ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินเต็มเนื้อที่ หลังจากนายสุวรรณถึงแก่กรรมแล้ว จำเลยก็ได้เข้าครอบครองทำประโยชน์ต่อเนื่องตลอดมา จนเมื่อประมาณเดือนพฤศจิกายน 2530นายบ่าวนุ้ย หมื่นท่องวารี และบุคคลอื่นอีก 6 คนซึ่งรวมทั้งนายมะแอ ได้บุกรุกที่ดินของนายสุวรรณแปลงดังกล่าวนี้ส่วนที่นายมะแอบุกรุกเนื้อที่ประมาณ 3 ไร่ 2 งาน 80 ตารางวาตามเส้นสีแดงในแผนที่สังเขปท้ายคำให้การต่อมาจำเลยได้ฟ้องขับไล่ผู้ที่บุกรุกที่ดินเหล่านี้และศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้ผู้บุกรุกเหล่านี้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและอพยพครอบครัวพร้อมด้วยบริวารออกไปจากที่ดิน และส่งมอบที่ดินคืนในสภาพเดิมโจทก์ไม่ใช่เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินที่นายมะแอบุกรุกอย่างไรก็ตามหากที่ดินดังกล่าวเป็นของโจทก์ โจทก์ก็หมดสิทธิฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองแล้ว เนื่องจากโจทก์ไม่ได้ฟ้องภายใน1 ปี นับแต่จำเลยนำเจ้าพนักงานที่ดินไปรังวัดทำแผนที่พิพาทในคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ฟ้องผู้บุกรุกที่ดินดังกล่าว ซึ่งเป็นการแย่งการครอบครองอันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์แล้ว ขอให้ยกฟ้องในวันนัดชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้อง คำให้การจำเลยประกอบกับสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นแล้วจึงงดชี้สองสถานและงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคดีพิพาทกันเกี่ยวกับเรื่องจำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปบังคับคดีให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินต่าง ๆ ซึ่งโจทก์ชอบที่จะไปดำเนินการแสดงอำนาจพิเศษในสำนวนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 526/2531 ของศาลชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่นั้นไม่อาจกระทำได้จึงให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงและรูปคดีที่ปรากฏพออนุมานได้ว่า ต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) แต่ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้หากไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นหาได้มีผลเด็ดขาดเป็นการตัดสิทธิห้ามฟ้องร้องภายหลังไม่ และเมื่อมิได้ร้องเข้ามาในคดีโจทก์ย่อมมิได้อยู่ในฐานะคู่ความในคดีดังกล่าว จึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดีต้องห้ามมิให้ฟ้องร้องไม่ว่าจะด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายในเรื่องฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อนแต่ประการใดคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 3ศาลฎีกาเห็นด้วยในผล ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วินัย วิมลเศรษฐ-วิรัตน์ ลัทธิวงศกร-บุญศรี แก้วสาร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เป็นเรื่องที่จำเลยนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังที่ดินของโจทก์ แจ้งให้โจทก์รื้อถอนพืชผลอาสินในที่ดินเสียให้หมดโดยอ้างว่าจำเลยเป็นฝ่ายชนะคดีที่จำเลยเป็นโจทก์ฟ้องบุตรของโจทก์กับพวก ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงและรูปคดีที่ปรากฏพออนุมานได้ว่าต้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) เมื่อเป็นเช่นนี้โดยหลักแล้วโจทก์สามารถยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลภายในกำหนดเวลาแปดวันนับแต่วันปิดประกาศเพื่อให้ศาลวินิจฉัยถึงอำนาจพิเศษของโจทก์ ปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษต่อศาลแต่กลับนำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้ การที่โจทก์ไม่ยื่นคำร้องเพื่อให้ศาลวินิจฉัยถึงอำนาจพิเศษของตนจึงต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่าโจทก์เป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาตามบทบัญญัติดังกล่าวปัญหาว่าข้อสันนิษฐานดังกล่าวก่อให้เกิดผลในทางตัดสิทธิโจทก์ไม่ให้นำคดีมาฟ้องเพื่อให้ศาลชี้ขาดว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์หรือไม่ มีข้อน่าพิจารณาดังนี้ 1. ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3)ใช้คำว่า "ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า" ย่อมแสดงอยู่ในตัวว่าแม้โจทก์ไม่ได้ใช้สิทธิยื่นคำร้องเพื่อแสดงอำนาจพิเศษต่อศาล ก็สามารถใช้วิธีการอื่นตามกฎหมายเพื่อพิสูจน์สิทธิของตนเองได้มิฉะนั้นแล้วบทบัญญัติดังกล่าวคงไม่ใช้คำว่า "ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า" 2. วิธีการที่โจทก์เลือกนำคดีมาฟ้องจำเลยเป็นคดีใหม่ดังเช่นตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายโดยอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 ซึ่งเป็นบทบัญญัติโดยตรงในการที่จะวินิจฉัยว่าบุคคลสามารถเสนอคดีของตนต่อศาลได้หรือไม่ กรณีนี้เห็นได้ว่ามีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของโจทก์เกิดขึ้นแล้ว โจทก์ย่อมเสนอคดีของตนต่อศาลได้ 3. ประเด็นที่ต้องวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) แตกต่างกับประเด็นที่โจทก์นำคดีมาฟ้องใหม่กล่าวคือ ประเด็นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 จัตวา (3) มีว่า โจทก์เป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือไม่ ส่วนคดีที่โจทก์นำมาฟ้องใหม่ จะมีประเด็นพิพาทว่าโจทก์มีสิทธิในที่ดินพิพาทหรือไม่ (ส่วนจะเป็นกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง ก็แล้วแต่รูปเรื่อง) การใช้สิทธิตามกฎหมายทั้งสองวิธีจึงมิใช่เรื่องที่ซ้ำซ้อนกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5997/2533 การร้องขอคุ้มครองประโยชน์ในระหว่างการพิจารณาหรือเพื่อบังคับตามคำพิพากษาโดยมีคำขอในเหตุฉุกเฉินตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 254, 266จะต้องเป็นการขอให้คุ้มครองประโยชน์ของผู้ขอเพื่อให้ทรัพย์สินสิทธิหรือประโยชน์อย่างหนึ่งอย่างใดที่พิพาทกันในคดีได้รับการคุ้มครองไว้จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษา ผู้ร้องยื่นคำร้องในชั้นบังคับคดีอ้างว่าผู้ร้องมิใช่บริวารของจำเลย ซึ่งมีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยชี้ขาดเพียงว่า ผู้ร้องเป็นบริวารของจำเลยหรือไม่ส่วนที่ผู้ร้องอ้างว่ามีสิทธิครอบครองเหนือที่พิพาทด้วยนั้นเป็นเรื่องที่ผู้ร้องจะไปว่ากล่าวเอากับโจทก์ต่างหากจากคดีนี้จึงไม่มีเหตุที่จะนำวิธีการคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษามาใช้ในชั้นนี้ได้ มีข้อสังเกตว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1)กำหนดให้การฟ้องคดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่ถือว่าเป็นประเภทเดียวกับฟ้องขับไล่ และศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้ขับไล่จำเลยคำพิพากษาให้มีผลบังคับถึงวงศ์ญาติและบริวารของจำเลยที่ไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษได้ เมื่อเปรียบเทียบกับบทบัญญัติภาคบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 จัตวา (3) แม้จะบัญญัติแตกต่างกันก็ตาม แต่ก็ถือได้ว่าวงศ์ญาติเป็นผู้อยู่ในที่พิพาทโดยอาศัยสิทธิของลูกหนี้ตามคำพิพากษา จึงถือว่าเป็นบริวารด้วยเช่นกัน (ดูคำบรรยายวิธีพิจารณาความแพ่งภาคบังคับคดีของอาจารย์พิพัฒน์ จักรางกูร) ฎีกาที่หมายเหตุนี้ได้อธิบายหลักกฎหมายข้อแรกคือ เมื่อไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษเข้ามาในคดี ย่อมไม่อยู่ในฐานะคู่ความในคดี จึงไม่ผูกพันในผลแห่งคดี ข้อต่อไปคือข้อสันนิษฐานของการไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษภายใน 8 วัน นับแต่วันปิดประกาศเป็นกรณีกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบริวารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้น ไม่เป็นการตัดสิทธิโดยเด็ดขาดว่าห้ามผู้ไม่ยื่นคำร้องนั้นที่จะนำคดีมาฟ้องร้องในภายหลังตามฎีกานี้จึงวินิจฉัยว่าไม่เป็นฟ้องซ้ำหรือฟ้องซ้อน ในทางตรงกันข้ามหากศาลพิพากษาให้ขับไล่จำเลยและบริวารแล้ว โจทก์ขอให้ศาลบังคับผู้ที่อยู่ในที่ดินโดยอ้างว่าเป็นบริวารของจำเลย แต่ศาลมีคำสั่งยกคำขอเพราะผู้นั้นอาศัยสิทธิโจทก์ จึงมิใช่บริวารของจำเลยโจทก์นำคดีมาฟ้องขับไล่เป็นคดีใหม่อ้างว่าผู้นั้นอาศัยอยู่โดยไม่มีสิทธิได้อีก ไม่เป็นฟ้องซ้ำ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่51362-1364/2500) ทนงศักดิ์ ดุลยกาญจน์ กฤษดา ภูวรักษ์