ประกาศกระทรวงพาณิชย์ประกาศกระทรวงพาณิชย์เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่าง อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๑๗แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก พ.ศ. ๒๕๐๓ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ โดยคำแนะนำของคณะกรรมการมาตรฐานสินค้า ออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานข้าวฟ่างจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้(๑) การจัดให้มีการตรวจสอบแต่ละวันให้กระทำได้ในระหว่างเวลา๐๘.๓๐ นาฬิกา ถึงเวลา ๒๒.๓๐ นาฬิกา การจัดให้มีการตรวจสอบนอกเวลาดังกล่าวจะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากสำนักงานมาตรฐานสินค้า(๒)สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องอยู่ในท้องที่หรือเขตที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าได้ประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่หรือเขตที่จะจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้(๓) สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องมีแสงสว่างพอเพียงที่จะทำการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้(๔)ให้มีการแสดงเครื่องหมายเพื่อให้เห็นว่าสินค้าข้าวฟ่างที่จะจัดให้มีการตรวจสอบนั้นเป็นสินค้าที่ทำหรือมีไว้เพื่อจำหน่ายในทางการค้าขาออกทั้งนี้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีกำหนด(๕)สินค้าข้าวฟ่างที่จัดให้มีการตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยตามที่ระบุในข้อ ๒ให้จัดแยกไว้เป็นกองตามชั้นและชนิดของข้าวฟ่างถ้าเป็นสินค้าบรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๒,๐๐๐ เมตริกตัน ถ้าเป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน๗,๐๐๐ เมตริกตันการจัดให้มีการตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยจะกระทำเมื่อเก็บข้าวฟ่างอยู่ในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าเรียบร้อยแล้วหรือจะกระทำขณะลำเลียงข้าวฟ่างเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าก็ได้แต่ในกรณีที่สภาพของคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บสินค้าไม่อำนวยให้ทำการชักตัวอย่างได้โดยสะดวกหรือทั่วถึงให้จัดให้มีการตรวจสอบขณะลำเลียงข้าวฟ่างเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าข้อ ๒ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าดำเนินการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าข้าวฟ่างแยกเป็น๒ ขั้นตอน คือ การตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยและการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยและให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้ก. การตรวจสอบก่อนตรวจปล่อย(๑) ในกรณีที่เป็นสินค้าบรรจุกระสอบให้ชักตัวอย่างรอบกองไม่น้อยกว่า ๓ ด้าน คือ ด้านบนของกอง ๑ ด้านและด้านข้างอีกไม่น้อยกว่า ๒ ด้านโดยให้ทำการชักตัวอย่างจากกระสอบไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ ของจำนวนกระสอบทั้งหมดและชักตัวอย่างจากกระสอบในหลุมด้านบนของกองที่เกิดจากการลำเลียงกระสอบออกไม่น้อยกว่าร้อยละ๑ ของจำนวนกระสอบทั้งหมด ทั้งนี้ หลุมดังกล่าวต้องลึกไม่น้อยกว่า๑ ใน ๓ ของชั้นกระสอบ(๒) ในกรณีที่เป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มชักตัวอย่างจากส่วนที่ลึกลงไปจากผิวกองไม่น้อยกว่า ๑เมตร รอบ ๆ กองสินค้าแต่ละจุดที่อยู่ข้างเคียงกันมีระยะห่างกันในรัศมีไม่เกิน ๒เมตร และให้ชักตัวอย่างแต่ละจุดไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม(๓) ในกรณีที่จัดให้มีการชักตัวอย่างขณะลำเลียงสินค้าเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าให้ชักตัวอย่างข้าวฟ่างจากรถบรรทุกทุกคันรถหรือทุก ๆ หน่วยที่มีปริมาณใกล้เคียงกันโดยให้ชักตัวอย่างคันรถหรือหน่วยละไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม(๔) นำตัวอย่างข้าวฟ่างแต่ละกองที่ชักได้ตาม (๑) หรือ (๒)หรือ (๓) แล้วแต่กรณี มาคลุกเคล้าให้ทั่วกัน ทอนจนเหลือ ๖ ส่วนแต่ละส่วนมีน้ำหนักไม่น้อยกว่า ๑ กิโลกรัมนำตัวอย่างแต่ละส่วนบรรจุลงในถุงหรือภาชนะที่ป้องกันการเปลี่ยนแปลงสภาพของตัวอย่างได้ผนึกสลากแสดงวัน เดือน ปี และปริมาณสินค้าที่ชักตัวอย่าง แล้วให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าและผู้จัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผู้แทนที่อยู่ในขณะชักตัวอย่างลงลายมือชื่อกำกับไว้ทำตราประทับปากถุงหรือภาชนะและให้ผู้ที่เกี่ยวข้องดังกล่าวข้างต้นลงลายมือชื่อกำกับไว้ที่คาบรอยผนึกปากถุงหรือภาชนะอีกครั้งหนึ่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้ผู้มีหน้าที่รับมอบตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงในกรณีที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าเป็นผู้ดำเนินการตรวจสอบให้ทอนและแบ่งตัวอย่างออกเป็น ๔ ส่วนส่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้แก่ผู้ทำการค้าขาออก ๑ ส่วนและนำส่งสำนักงานมาตรฐานสินค้า ๓ ส่วน(๕) ประทับ ปิดหรือผูกติด ตรา แผ่นป้ายหรือสลากแสดงวันเดือน ปีและปริมาณสินค้ากองที่ชักตัวอย่างแล้วทำตราประทับสินค้าข้าวฟ่างที่ได้ชักตัวอย่างไว้แล้วนั้นในลักษณะที่สามารถใช้เป็นหลักฐานในการรักษาสินค้านั้นมิให้ถูกเพิ่มเติมหรือสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้(๖) ในกรณีที่เป็นข้าวฟ่างที่มีการบรรจุหุ้มห่อระหว่างการชักตัวอย่างให้ตรวจสอบการบรรจุหุ้มห่อและวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อด้วยข. การตรวจสอบขั้นตรวจปล่อย(๑)สินค้าที่จะทำการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยได้ต้องเป็นสินค้าที่ปรากฏผลการตรวจสอบตัวอย่างขั้นก่อนตรวจปล่อยว่าถูกต้องตามมาตรฐานที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดหรือในกรณีที่มีการซื้อขายตามตัวอย่างต้องปรากฏผลการตรวจสอบว่ามีคุณภาพไม่ต่ำกว่าตัวอย่างที่ผู้ซื้อได้ตกลงไว้(๒)ให้ตรวจสอบการบรรจุหุ้มห่อข้าวฟ่างตลอดจนวัตถุที่ใช้ในการบรรจุหุ้มห่อพร้อมทั้งชักตัวอย่างไว้ทุกๆ กระสอบ หรือในกรณีที่มิได้บรรจุกระสอบให้ตรวจสอบพร้อมทั้งชักตัวอย่างทุก ๆคันรถหรือทุกหน่วยหรือทุกระยะขณะลำเลียงข้าวฟ่างในปริมาณที่เท่ากับ ๑ คันรถบรรทุกโดยให้ชักตัวอย่างคันรถละหรือหน่วยละหรือระยะเวลาละไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัมในระหว่างการตรวจสอบนั้น ให้สุ่มตัวอย่างจากกองที่ทำการตรวจสอบทุก ๆ ๒๐๐เมตริกตันที่ขนออกไป แล้วตรวจสอบเมล็ดสีอื่น เมล็ดเสีย เมล็ดที่ถูกแมลงทำลายเมล็ดแตก เมล็ดที่มีเปลือกติด วัตถุอื่น และความชื้น(๓)ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้ารักษาตัวอย่างที่ชักไว้ในขณะตรวจสอบตาม (๒)ในลักษณะที่สามารถป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้(๔) การตรวจสอบน้ำหนักในกรณีที่เป็นสินค้าบรรจุกระสอบถ้าชั่งเป็นรายกระสอบให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ของจำนวนกระสอบที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ ถ้าชั่งพร้อมทั้งคันรถบรรทุกที่ใช้บรรทุกให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒ ของจำนวนเที่ยวรถที่ใช้บรรทุกข้าวฟ่างที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ทั้งหมดแต่ทั้งนี้ข้าวฟ่างที่บรรทุกอยู่ในรถแต่ละเที่ยวนั้น ต้องมีจำนวนที่เป็นกระสอบเท่ากันในกรณีที่เป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบถ้าลำเลียงโดยรถยนต์บรรทุกหรือรถอื่นใดให้ตรวจสอบน้ำหนักโดยการสุ่มชั่งพร้อมทั้งรถไม่น้อยว่าร้อยละ๑๐ ของจำนวนเที่ยวที่ใช้บรรจุข้าวฟ่างที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ถ้าไม่อาจตรวจสอบน้ำหนักโดยวิธีดังกล่าวได้หรือเป็นกรณีอื่นให้ทำการตรวจสอบน้ำหนักเต็มจำนวนที่จะพึงออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้ทั้งหมด(๕) เมื่อตรวจสอบตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าแต่ละคำร้องขอครบถ้วนแล้วให้จัดทำตัวอย่างที่ได้ชักไว้ตาม (๒)ตามหลักเกณฑ์วิธีการและส่งมอบให้ผู้มีหน้าที่รับมอบดังที่ระบุไว้ใน ก. (๔)ในกรณีที่คำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้ามีปริมาณเกินกว่า ๑,๐๐๐ เมตริกตันให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้า ๑,๐๐๐ เมตริกตัน เศษของ ๑,๐๐๐ เมตริกตันตั้งแต่ ๕๐๐ เมตริกตันขึ้นไปให้ถือเป็น ๑,๐๐๐ เมตริกตันการออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างให้ถือผลเฉลี่ยของผลวิเคราะห์ตัวอย่างทั้งหมดของคำร้องขอนั้นเป็นเกณฑ์ในกรณีที่ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานแจ้งความประสงค์จะขอให้ออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างเป็นตอนๆ ตามปริมาณที่ตรวจสอบเสร็จตามที่แจ้งความประสงค์ไว้โดยไม่ต้องรอให้การตรวจสอบครบถ้วนตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้าที่ได้ตรวจสอบแล้วเสร็จตามปริมาณที่แจ้งความประสงค์ไว้แต่ทั้งนี้ต้องมีปริมาณไม่เกิน ๑,๐๐๐ เมตริกตันและให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม(๖)ในกรณีที่ต้องบรรทุกข้าวฟ่างที่ได้รับการตรวจสอบไปขนถ่าย ณ ท่าเรือซึ่งอยู่ห่างไกลจากสถานที่จัดให้มีการตรวจสอบให้ทำตราประทับสินค้าที่บรรทุกอยู่ในยานพาหนะนั้นไว้ในลักษณะที่สามารถใช้เป็นหลักฐานในการป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงไว้จนกว่าจะเริ่มขนถ่าย(๗)เมื่อสิ้นเวลาการตรวจสอบในแต่ละวันและการจัดให้มีการตรวจสอบนั้นยังไม่แล้วเสร็จหรือในกรณีที่การตรวจสอบแล้วเสร็จแต่ยังมีสินค้าที่ได้ชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยคงเหลืออยู่อีกและผู้จัดให้มีการตรวจสอบประสงค์จะจัดให้มีการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยซึ่งสินค้านั้นในครั้งต่อไปให้ทำตราประทับข้าวฟ่างกองที่เหลืออยู่นั้นเพื่อป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงไว้ด้วยประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด ๑๕ วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]ประกาศ ณ วันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๒๕นาวาอากาศตรี ปุณมี ปุณศรีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์อุษมล/ผู้จัดทำ๑กรกฎาคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๙/ตอนที่ ๑๕๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๑/๒๓ ตุลาคม ๒๕๒๕