คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2469หลักกฎหมาย: ข้อตกลงระหว่างจำเลยกับลูกจ้างตามเอกสารหมายล.1ตกลงให้เลิกงานเวลา17.50นาฬิกาฉะนั้นเวลา17.30-17.50นาฬิกาจึงเป็นเวลาทำงานอยู่จำเลยให้ลูกจ้างไม่ต้องมาทำงานในเวลาดังกล่าวและยินยอมให้กลับบ้านไปก่อนตั้งแต่เวลา17.30นาฬิกาถือได้ว่าช่วงเวลา17.30-17.50นาฬิกาจำนวน20นาทีเป็นเวลาที่จำเลยจัดให้พักแล้วเมื่อรวมกับเวลาพักตั้งแต่เวลา12.00-12.40นาฬิกาอีก40นาทีเป็นหนึ่งชั่วโมงจึงชอบด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ2และข้อ6ซึ่งกำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพักในระหว่างการทำงานไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมงแล้วคดี ทั้ง ห้า สำนวน นี้ ศาลแรงงานกลาง มี คำสั่ง ให้ รวม พิจารณาพิพากษา เข้า ด้วยกัน โดย ให้ เรียก โจทก์ ตามลำดับ สำนวน ว่า โจทก์ ที่ 1ถึง ที่ 5โจทก์ ทั้ง ห้า สำนวน ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง ห้า เป็น ลูกจ้าง รายเดือนของ จำเลย จำเลย จัด ให้ โจทก์ พัก ไม่ครบ วัน ละ 1 ชั่วโมง ขอให้ บังคับจำเลย จ่ายเงิน แก่ โจทก์ ที่ 1 ถึง ที่ 4 คน ละ จำนวน 7,390 บาท และโจทก์ ที่ 5 จำนวน 3,328 บาท พร้อม ดอกเบี้ยจำเลย ให้การ ว่า จำเลย จัด เวลา พัก ให้ ลูกจ้าง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้าครบ 1 ชั่วโมง แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง ห้า อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริงเป็น ยุติ ว่า ลูกจ้าง จำเลย ซึ่ง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า มิได้ พัก ระหว่างเวลา 10-10.20 นาฬิกา ซึ่ง เป็น เวลา ที่ จำเลย และ ผู้แทน ลูกจ้าง ตกลงให้ เป็น เวลา พัก ช่วง แรก แต่ ลูกจ้าง ได้ หยุดพัก เป็น เวลา 12-12.40นาฬิกา และ ปล่อย ให้ ลูกจ้าง กลับ บ้าน ได้ ตั้งแต่ เวลา 17.30 นาฬิกาเห็นว่า ข้อตกลง ระหว่าง จำเลย กับ ลูกจ้าง ตาม เอกสาร หมาย ล. 1 ระบุ ว่าให้ ลูกจ้าง เลิก งาน เวลา 17.50 นาฬิกา เพราะ ฉะนั้น เวลา ระหว่าง17.30-17.50 นาฬิกา จึง ยัง เป็น เวลาทำงาน อยู่ จำเลย ให้ ลูกจ้างรวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า ไม่ต้อง ทำงาน ใน ช่วง เวลา ดังกล่าว โดย ยินยอมให้ กลับ บ้าน ได้ ก่อน เวลา เลิก งาน ช่วง เวลา 17.30-17.50 นาฬิการวม 20 นาที ถือได้ว่า เป็น เวลา ที่ จำเลย จัด ให้ พัก แล้ว เมื่อ รวมกับเวลา พัก ระหว่าง 12-12.40 นาฬิกา อีก 40 นาที จึง ครบ 1 ชั่วโมงกรณี จึง ชอบ ด้วย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 2 และ ข้อ 6 ซึ่ง กำหนด ว่า นายจ้าง ต้อง จัด ให้ ลูกจ้าง มี เวลา พักใน ระหว่าง การ ทำงาน ไม่ น้อยกว่า วัน ละ 1 ชั่วโมง โดย จะ ให้ มี เวลา พักเป็น หลาย ครั้ง ก็ ได้ แต่เมื่อ รวม เวลา พัก แล้ว ต้อง เป็น เวลา ไม่ น้อยกว่า1 ชั่วโมง และ เวลา พัก จะ ต้อง เป็น ระยะเวลา ที่อยู่ ใน ระหว่าง การ ทำงานด้วย คำพิพากษา ศาลแรงงานกลาง ชอบแล้ว อุทธรณ์ โจทก์ ทั้ง ห้า ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2214 - 2218/2538นางสาว ดารณี ยินทรัพย์ กับพวกโจทก์บริษัท ไทยเบลเยี่ยมอุตสาหกรรม จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2, ข้อ ข้อ 6ข้อตกลงระหว่างจำเลยกับลูกจ้างตามเอกสารหมายล.1ตกลงให้เลิกงานเวลา17.50นาฬิกาฉะนั้นเวลา17.30-17.50นาฬิกาจึงเป็นเวลาทำงานอยู่จำเลยให้ลูกจ้างไม่ต้องมาทำงานในเวลาดังกล่าวและยินยอมให้กลับบ้านไปก่อนตั้งแต่เวลา17.30นาฬิกาถือได้ว่าช่วงเวลา17.30-17.50นาฬิกาจำนวน20นาทีเป็นเวลาที่จำเลยจัดให้พักแล้วเมื่อรวมกับเวลาพักตั้งแต่เวลา12.00-12.40นาฬิกาอีก40นาทีเป็นหนึ่งชั่วโมงจึงชอบด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ2และข้อ6ซึ่งกำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพักในระหว่างการทำงานไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมงแล้วคดี ทั้ง ห้า สำนวน นี้ ศาลแรงงานกลาง มี คำสั่ง ให้ รวม พิจารณาพิพากษา เข้า ด้วยกัน โดย ให้ เรียก โจทก์ ตามลำดับ สำนวน ว่า โจทก์ ที่ 1ถึง ที่ 5โจทก์ ทั้ง ห้า สำนวน ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง ห้า เป็น ลูกจ้าง รายเดือนของ จำเลย จำเลย จัด ให้ โจทก์ พัก ไม่ครบ วัน ละ 1 ชั่วโมง ขอให้ บังคับจำเลย จ่ายเงิน แก่ โจทก์ ที่ 1 ถึง ที่ 4 คน ละ จำนวน 7,390 บาท และโจทก์ ที่ 5 จำนวน 3,328 บาท พร้อม ดอกเบี้ยจำเลย ให้การ ว่า จำเลย จัด เวลา พัก ให้ ลูกจ้าง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้าครบ 1 ชั่วโมง แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง ห้า อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริงเป็น ยุติ ว่า ลูกจ้าง จำเลย ซึ่ง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า มิได้ พัก ระหว่างเวลา 10-10.20 นาฬิกา ซึ่ง เป็น เวลา ที่ จำเลย และ ผู้แทน ลูกจ้าง ตกลงให้ เป็น เวลา พัก ช่วง แรก แต่ ลูกจ้าง ได้ หยุดพัก เป็น เวลา 12-12.40นาฬิกา และ ปล่อย ให้ ลูกจ้าง กลับ บ้าน ได้ ตั้งแต่ เวลา 17.30 นาฬิกาเห็นว่า ข้อตกลง ระหว่าง จำเลย กับ ลูกจ้าง ตาม เอกสาร หมาย ล. 1 ระบุ ว่าให้ ลูกจ้าง เลิก งาน เวลา 17.50 นาฬิกา เพราะ ฉะนั้น เวลา ระหว่าง17.30-17.50 นาฬิกา จึง ยัง เป็น เวลาทำงาน อยู่ จำเลย ให้ ลูกจ้างรวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า ไม่ต้อง ทำงาน ใน ช่วง เวลา ดังกล่าว โดย ยินยอมให้ กลับ บ้าน ได้ ก่อน เวลา เลิก งาน ช่วง เวลา 17.30-17.50 นาฬิการวม 20 นาที ถือได้ว่า เป็น เวลา ที่ จำเลย จัด ให้ พัก แล้ว เมื่อ รวมกับเวลา พัก ระหว่าง 12-12.40 นาฬิกา อีก 40 นาที จึง ครบ 1 ชั่วโมงกรณี จึง ชอบ ด้วย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 2 และ ข้อ 6 ซึ่ง กำหนด ว่า นายจ้าง ต้อง จัด ให้ ลูกจ้าง มี เวลา พักใน ระหว่าง การ ทำงาน ไม่ น้อยกว่า วัน ละ 1 ชั่วโมง โดย จะ ให้ มี เวลา พักเป็น หลาย ครั้ง ก็ ได้ แต่เมื่อ รวม เวลา พัก แล้ว ต้อง เป็น เวลา ไม่ น้อยกว่า1 ชั่วโมง และ เวลา พัก จะ ต้อง เป็น ระยะเวลา ที่อยู่ ใน ระหว่าง การ ทำงานด้วย คำพิพากษา ศาลแรงงานกลาง ชอบแล้ว อุทธรณ์ โจทก์ ทั้ง ห้า ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สมมาตร พรหมานุกูล-พรชัย สมรรถเวช-ธวัชชัย พิทักษ์พล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่2214-2218/2538วินิจฉัยเกี่ยวกับเวลาพักซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1.หลักกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ2,และข้อ6บัญญัติว่า "ข้อ2เวลาพักหมายความว่าระยะเวลาที่กำหนดให้ลูกจ้างหยุดพักระหว่างการทำงาน ข้อ6ในวันที่มีการทำงานให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพักติดต่อกันไม่น้อยกว่าวันละหนึ่งชั่วโมงหลังจากลูกจ้างได้ทำงานในวันนั้นมาแล้วไม่เกินห้าชั่วโมง นายจ้างและลูกจ้างจะตกลงกันล่วงหน้าให้มีเวลาพักน้อยกว่าครั้งละหนึ่งชั่วโมงก็ได้แต่ต้องไม่น้อยกว่าครั้งละยี่สิบนาทีและเมื่อรวมกันแล้วต้องไม่น้อยกว่าวันละหนึ่งชั่วโมง ความในข้อนี้มิให้ใช้บังคับแก่กรณีที่ลูกจ้างทำงานในหน้าที่ที่มีลักษณะต้องทำติดต่อกันไปโดยได้รับความยินยอมจากลูกจ้างแล้วหรือเป็นงานฉุกเฉินโดยจะหยุดเสียมิได้" สาระสำคัญของเวลาพัก 1.นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพัก 2.ต้องพักในระหว่างเวลาทำงาน 3.ต้องพักหลังจากทำงานไม่เกิน5ชั่วโมง 4.ต้องจัดให้พักไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมง 5.แบ่งเวลาเป็นหลายช่วงได้โดยพักแต่ละครั้งต้องไม่น้อยกว่า20นาทีและรวมแล้วต้องไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมง ข้อยกเว้นไม่ต้องพัก 1.งานที่ทำเป็นงานฉุกเฉินจะหยุดเสียมิได้ 2.งานที่มีลักษณะต้องทำติดต่อกันไปโดยได้รับความยินยอมจากลูกจ้างแล้ว 2.ข้อพิจารณา 2.1ความหมายคำว่าพักหมายถึงลูกจ้างได้หยุดทำงานและมีอิสระในช่วงที่หยุดงานนั้นซึ่งมีองค์ประกอบ2ประการ (1)ลูกจ้างหยุดทำงาน (2)ลูกจ้างมีอิสระในช่วงที่หยุดงานนั้น ข้อสังเกต 1)ลูกจ้างต้องหยุดทำงานและมีอิสระจึงจะถือว่าพักหากหยุดไม่ต้องทำงานแต่ยังไม่มีอิสระไม่ถือเป็นเวลาพักเช่นลูกจ้างซึ่งเป็นนายแพทย์มานั่งปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลขณะนั่งรอคนไขถือว่าช่วงนั่งรอดังกล่าวแม้จะหยุดทำงานแต่นายแพทย์ผู้นั้นไม่มีอิสระจึงถือช่วงดังกล่าวเป็นเวลาพักไม่ได้ 2)ลูกจ้างต้องทำงานมาแล้วจึงพักจะพักก่อนทำงานไม่ได้เช่นบริษัท รุ่งโรจน์ จำกัดกำหนดเวลาทำงานวันละ8ชั่วโมงเริ่มทำงานเวลา8.00นาฬิกาเลิกงานเวลา17.00นาฬิกาบริษัทฯจะกำหนดให้ช่วงเวลา7.30-8.00นาฬิกาเป็นเวลาพักไม่ได้เพราะเป็นการพักก่อนเวลาทำงาน 3)นายจ้างต้องจัดให้พักเมื่อลูกจ้างทำงานมาไม่เกิน5ชั่วโมงเช่นตามตัวอย่างในข้อ2)นายจ้างจัดให้พัก1ชั่วโมงในช่วง12-13นาฬิกาถือว่าเป็นการจัดให้พักโดยถูกต้องเพราะพักไม่น้อยกว่า1ชั่วโมงและทำงานมาแล้ว4ชั่วโมง(ช่วง8-12นาฬิกาซึ่งไม่เกิน5ชั่วโมง) หากตามตัวอย่างข้างต้นนายจ้างจะจัดให้พักในช่วง14-15นาฬิกาเช่นนี้ทำไม่ได้เพราะทำเกิน5ชั่วโมงแล้วจึงพัก 4)การพัก1ชั่วโมงนั้นสามารถให้พักครั้งเดียว1ชั่วโมงหรือแบ่งให้พักหลายครั้งก็ได้แต่ละครั้งต้องไม่น้อยกว่า20นาที ตัวอย่างการพักที่ถูกต้อง 4.1เริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาจัดให้พักช่วงเวลา12-13นาฬิกา 4.2เริ่มทำงาน8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาจัดให้พักช่วงแรกเวลา10-10.20นาฬิกาช่วงเที่ยงพักเวลา12-12.40นาฬิการวมแล้วเท่ากับ1ชั่วโมง 4.3ตามตัวอย่างในข้อ4.2จัดให้พักเป็น3ช่วงคือช่วง10-10.20นาฬิกาช่วงเที่ยง12-12.20นาฬิกาและช่วงบ่าย15-15.20นาฬิการวมแล้วเท่ากับ1ชั่วโมง ตัวอย่างการพักที่ไม่ถูกต้อง 4.1เริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาจัดให้พักช่วง10-10.15นาฬิกาเป็นเวลา15นาทีและพักช่วง12-12.45นาฬิกาเพราะช่วงแรกพักไม่ถึง20นาที 4.2ตามตัวอย่างในข้อ4.1จัดให้พัก3ช่วงช่วงแรก10-10.15นาฬิกาช่วงสองช่วง12-12.30นาฬิกาและช่วงบ่ายช่วงเวลา15-15.15นาฬิกาเพราะการพักช่วงเช้าและช่วงบ่ายพักไม่ถึง20นาที 5)นายจ้างต้องจัดให้พักในระหว่างเวลาทำงานจะจัดให้พักก่อนทำงานหรือหลังเลิกงานแล้วไม่ได้ คำว่าระหว่างเวลาทำงานนั้นประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานมิได้ให้คำนิยามศัพท์ไว้จึงมีนักกฎหมายในวงการแรงงานแปลความหมายเป็น2แนวทาง ความเห็นแรกเห็นว่าคำว่าระหว่างเวลาทำงานหมายถึงช่วงที่มีการทำงานจริงและต้องพักในช่วงทำงานมาแล้วและก่อนเลิกงานกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือก่อนพักต้องทำงานมาแล้วและหลังพักก็ต้องมีการทำงานอีกเช่น 1)เริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาให้พักเวลา12-13นาฬิกาถือว่าเป็นการพักในระหว่างเวลาทำงานเพราะก่อนพักมีการทำงานมาแล้วและหลังพักมีการทำงานอีกหากหลังจากพักแล้วไม่ถือเป็นการพักเพราะถือว่าเป็นการพักหลังเลิกงานแล้วเช่นเริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกานายจ้างจัดให้พักในช่วงกลางวัน30นาทีตั้งแต่เวลา12-12.30นาฬิกาแล้วให้ลูกจ้างกลับบ้านได้ตั้งแต่เวลา16.30นาฬิกาความเห็นของฝ่ายแรกนี้เห็นว่าช่วงเวลา16.30-17.00นาฬิกามิใช่เวลาพักเพราะหลังพักแล้วไม่มีการทำงานอีก ความเห็นที่สองเห็นว่าคำว่าระหว่างเวลาทำงานหมายถึงช่วงเวลาที่นายจ้างกำหนดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติเช่นบริษัทกำหนดเวลาทำงานปกติตั้งแต่เวลา8-17นาฬิกาถือว่าช่วงตั้งแต่8-17นาฬิกาเป็นช่วงระหว่างเวลาทำงานหากจัดให้พักในช่วงใดช่วงหนึ่งระหว่างเวลาดังกล่าวถือว่าเป็นการจัดให้พักในระหว่างเวลาทำงานไม่จำต้องมีการทำงานหลังจากพักแล้วอีก คำพิพากษาศาลฎีกาที่2214-2218/2538วินิจฉัยตามความเห็นที่สองโดยวางหลักเกณฑ์อย่างชัดแจ้งดังนี้ 1.กำหนดเวลาทำงานที่นายจ้างกำหนดให้ทำงานตามปกติถือว่าเป็นเวลาทำงาน 2.การจัดให้พักในช่วงเวลาทำงานปกติถือว่าเป็นการจัดให้พักในระหว่างเวลาทำงาน 3.หลังจากพักแล้วไม่จำต้องมีการทำงานอีก 4.การจัดให้พักหลายครั้งเมื่อรวมแล้วไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมงถือว่าเป็นการพักที่ชอบด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานแล้ว เมื่อมีคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวออกมาทำให้ชัดแจ้งลดข้อโต้แย้งของคู่กรณีได้อย่างมากนอกจากนี้ยังเป็นประโยชน์แก่ทั้งนายจ้างและลูกจ้างอีกทั้งเป็นการแก้ปัญหาการจราจรได้อีกโสตหนึ่งด้วย รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: คดี ทั้ง ห้า สำนวน นี้ ศาลแรงงานกลาง มี คำสั่ง ให้ รวม พิจารณาพิพากษา เข้า ด้วยกัน โดย ให้ เรียก โจทก์ ตามลำดับ สำนวน ว่า โจทก์ ที่ 1ถึง ที่ 5โจทก์ ทั้ง ห้า สำนวน ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง ห้า เป็น ลูกจ้าง รายเดือนของ จำเลย จำเลย จัด ให้ โจทก์ พัก ไม่ครบ วัน ละ 1 ชั่วโมง ขอให้ บังคับจำเลย จ่ายเงิน แก่ โจทก์ ที่ 1 ถึง ที่ 4 คน ละ จำนวน 7,390 บาท และโจทก์ ที่ 5 จำนวน 3,328 บาท พร้อม ดอกเบี้ยจำเลย ให้การ ว่า จำเลย จัด เวลา พัก ให้ ลูกจ้าง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้าครบ 1 ชั่วโมง แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง ห้า อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริงเป็น ยุติ ว่า ลูกจ้าง จำเลย ซึ่ง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า มิได้ พัก ระหว่างเวลา 10-10.20 นาฬิกา ซึ่ง เป็น เวลา ที่ จำเลย และ ผู้แทน ลูกจ้าง ตกลงให้ เป็น เวลา พัก ช่วง แรก แต่ ลูกจ้าง ได้ หยุดพัก เป็น เวลา 12-12.40นาฬิกา และ ปล่อย ให้ ลูกจ้าง กลับ บ้าน ได้ ตั้งแต่ เวลา 17.30 นาฬิกาเห็นว่า ข้อตกลง ระหว่าง จำเลย กับ ลูกจ้าง ตาม เอกสาร หมาย ล. 1 ระบุ ว่าให้ ลูกจ้าง เลิก งาน เวลา 17.50 นาฬิกา เพราะ ฉะนั้น เวลา ระหว่าง17.30-17.50 นาฬิกา จึง ยัง เป็น เวลาทำงาน อยู่ จำเลย ให้ ลูกจ้างรวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า ไม่ต้อง ทำงาน ใน ช่วง เวลา ดังกล่าว โดย ยินยอมให้ กลับ บ้าน ได้ ก่อน เวลา เลิก งาน ช่วง เวลา 17.30-17.50 นาฬิการวม 20 นาที ถือได้ว่า เป็น เวลา ที่ จำเลย จัด ให้ พัก แล้ว เมื่อ รวมกับเวลา พัก ระหว่าง 12-12.40 นาฬิกา อีก 40 นาที จึง ครบ 1 ชั่วโมงกรณี จึง ชอบ ด้วย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 2 และ ข้อ 6 ซึ่ง กำหนด ว่า นายจ้าง ต้อง จัด ให้ ลูกจ้าง มี เวลา พักใน ระหว่าง การ ทำงาน ไม่ น้อยกว่า วัน ละ 1 ชั่วโมง โดย จะ ให้ มี เวลา พักเป็น หลาย ครั้ง ก็ ได้ แต่เมื่อ รวม เวลา พัก แล้ว ต้อง เป็น เวลา ไม่ น้อยกว่า1 ชั่วโมง และ เวลา พัก จะ ต้อง เป็น ระยะเวลา ที่อยู่ ใน ระหว่าง การ ทำงานด้วย คำพิพากษา ศาลแรงงานกลาง ชอบแล้ว อุทธรณ์ โจทก์ ทั้ง ห้า ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2214 - 2218/2538นางสาว ดารณี ยินทรัพย์ กับพวกโจทก์บริษัท ไทยเบลเยี่ยมอุตสาหกรรม จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2, ข้อ ข้อ 6ข้อตกลงระหว่างจำเลยกับลูกจ้างตามเอกสารหมายล.1ตกลงให้เลิกงานเวลา17.50นาฬิกาฉะนั้นเวลา17.30-17.50นาฬิกาจึงเป็นเวลาทำงานอยู่จำเลยให้ลูกจ้างไม่ต้องมาทำงานในเวลาดังกล่าวและยินยอมให้กลับบ้านไปก่อนตั้งแต่เวลา17.30นาฬิกาถือได้ว่าช่วงเวลา17.30-17.50นาฬิกาจำนวน20นาทีเป็นเวลาที่จำเลยจัดให้พักแล้วเมื่อรวมกับเวลาพักตั้งแต่เวลา12.00-12.40นาฬิกาอีก40นาทีเป็นหนึ่งชั่วโมงจึงชอบด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ2และข้อ6ซึ่งกำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพักในระหว่างการทำงานไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมงแล้วคดี ทั้ง ห้า สำนวน นี้ ศาลแรงงานกลาง มี คำสั่ง ให้ รวม พิจารณาพิพากษา เข้า ด้วยกัน โดย ให้ เรียก โจทก์ ตามลำดับ สำนวน ว่า โจทก์ ที่ 1ถึง ที่ 5โจทก์ ทั้ง ห้า สำนวน ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง ห้า เป็น ลูกจ้าง รายเดือนของ จำเลย จำเลย จัด ให้ โจทก์ พัก ไม่ครบ วัน ละ 1 ชั่วโมง ขอให้ บังคับจำเลย จ่ายเงิน แก่ โจทก์ ที่ 1 ถึง ที่ 4 คน ละ จำนวน 7,390 บาท และโจทก์ ที่ 5 จำนวน 3,328 บาท พร้อม ดอกเบี้ยจำเลย ให้การ ว่า จำเลย จัด เวลา พัก ให้ ลูกจ้าง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้าครบ 1 ชั่วโมง แล้ว ขอให้ ยกฟ้องศาลแรงงานกลาง พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง ห้า อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกา แผนก คดีแรงงาน วินิจฉัย ว่า "ศาลแรงงานกลาง ฟัง ข้อเท็จจริงเป็น ยุติ ว่า ลูกจ้าง จำเลย ซึ่ง รวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า มิได้ พัก ระหว่างเวลา 10-10.20 นาฬิกา ซึ่ง เป็น เวลา ที่ จำเลย และ ผู้แทน ลูกจ้าง ตกลงให้ เป็น เวลา พัก ช่วง แรก แต่ ลูกจ้าง ได้ หยุดพัก เป็น เวลา 12-12.40นาฬิกา และ ปล่อย ให้ ลูกจ้าง กลับ บ้าน ได้ ตั้งแต่ เวลา 17.30 นาฬิกาเห็นว่า ข้อตกลง ระหว่าง จำเลย กับ ลูกจ้าง ตาม เอกสาร หมาย ล. 1 ระบุ ว่าให้ ลูกจ้าง เลิก งาน เวลา 17.50 นาฬิกา เพราะ ฉะนั้น เวลา ระหว่าง17.30-17.50 นาฬิกา จึง ยัง เป็น เวลาทำงาน อยู่ จำเลย ให้ ลูกจ้างรวมทั้ง โจทก์ ทั้ง ห้า ไม่ต้อง ทำงาน ใน ช่วง เวลา ดังกล่าว โดย ยินยอมให้ กลับ บ้าน ได้ ก่อน เวลา เลิก งาน ช่วง เวลา 17.30-17.50 นาฬิการวม 20 นาที ถือได้ว่า เป็น เวลา ที่ จำเลย จัด ให้ พัก แล้ว เมื่อ รวมกับเวลา พัก ระหว่าง 12-12.40 นาฬิกา อีก 40 นาที จึง ครบ 1 ชั่วโมงกรณี จึง ชอบ ด้วย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานข้อ 2 และ ข้อ 6 ซึ่ง กำหนด ว่า นายจ้าง ต้อง จัด ให้ ลูกจ้าง มี เวลา พักใน ระหว่าง การ ทำงาน ไม่ น้อยกว่า วัน ละ 1 ชั่วโมง โดย จะ ให้ มี เวลา พักเป็น หลาย ครั้ง ก็ ได้ แต่เมื่อ รวม เวลา พัก แล้ว ต้อง เป็น เวลา ไม่ น้อยกว่า1 ชั่วโมง และ เวลา พัก จะ ต้อง เป็น ระยะเวลา ที่อยู่ ใน ระหว่าง การ ทำงานด้วย คำพิพากษา ศาลแรงงานกลาง ชอบแล้ว อุทธรณ์ โจทก์ ทั้ง ห้า ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(สมมาตร พรหมานุกูล-พรชัย สมรรถเวช-ธวัชชัย พิทักษ์พล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาที่2214-2218/2538วินิจฉัยเกี่ยวกับเวลาพักซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1.หลักกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ2,และข้อ6บัญญัติว่า "ข้อ2เวลาพักหมายความว่าระยะเวลาที่กำหนดให้ลูกจ้างหยุดพักระหว่างการทำงาน ข้อ6ในวันที่มีการทำงานให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพักติดต่อกันไม่น้อยกว่าวันละหนึ่งชั่วโมงหลังจากลูกจ้างได้ทำงานในวันนั้นมาแล้วไม่เกินห้าชั่วโมง นายจ้างและลูกจ้างจะตกลงกันล่วงหน้าให้มีเวลาพักน้อยกว่าครั้งละหนึ่งชั่วโมงก็ได้แต่ต้องไม่น้อยกว่าครั้งละยี่สิบนาทีและเมื่อรวมกันแล้วต้องไม่น้อยกว่าวันละหนึ่งชั่วโมง ความในข้อนี้มิให้ใช้บังคับแก่กรณีที่ลูกจ้างทำงานในหน้าที่ที่มีลักษณะต้องทำติดต่อกันไปโดยได้รับความยินยอมจากลูกจ้างแล้วหรือเป็นงานฉุกเฉินโดยจะหยุดเสียมิได้" สาระสำคัญของเวลาพัก 1.นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพัก 2.ต้องพักในระหว่างเวลาทำงาน 3.ต้องพักหลังจากทำงานไม่เกิน5ชั่วโมง 4.ต้องจัดให้พักไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมง 5.แบ่งเวลาเป็นหลายช่วงได้โดยพักแต่ละครั้งต้องไม่น้อยกว่า20นาทีและรวมแล้วต้องไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมง ข้อยกเว้นไม่ต้องพัก 1.งานที่ทำเป็นงานฉุกเฉินจะหยุดเสียมิได้ 2.งานที่มีลักษณะต้องทำติดต่อกันไปโดยได้รับความยินยอมจากลูกจ้างแล้ว 2.ข้อพิจารณา 2.1ความหมายคำว่าพักหมายถึงลูกจ้างได้หยุดทำงานและมีอิสระในช่วงที่หยุดงานนั้นซึ่งมีองค์ประกอบ2ประการ (1)ลูกจ้างหยุดทำงาน (2)ลูกจ้างมีอิสระในช่วงที่หยุดงานนั้น ข้อสังเกต 1)ลูกจ้างต้องหยุดทำงานและมีอิสระจึงจะถือว่าพักหากหยุดไม่ต้องทำงานแต่ยังไม่มีอิสระไม่ถือเป็นเวลาพักเช่นลูกจ้างซึ่งเป็นนายแพทย์มานั่งปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลขณะนั่งรอคนไขถือว่าช่วงนั่งรอดังกล่าวแม้จะหยุดทำงานแต่นายแพทย์ผู้นั้นไม่มีอิสระจึงถือช่วงดังกล่าวเป็นเวลาพักไม่ได้ 2)ลูกจ้างต้องทำงานมาแล้วจึงพักจะพักก่อนทำงานไม่ได้เช่นบริษัท รุ่งโรจน์ จำกัดกำหนดเวลาทำงานวันละ8ชั่วโมงเริ่มทำงานเวลา8.00นาฬิกาเลิกงานเวลา17.00นาฬิกาบริษัทฯจะกำหนดให้ช่วงเวลา7.30-8.00นาฬิกาเป็นเวลาพักไม่ได้เพราะเป็นการพักก่อนเวลาทำงาน 3)นายจ้างต้องจัดให้พักเมื่อลูกจ้างทำงานมาไม่เกิน5ชั่วโมงเช่นตามตัวอย่างในข้อ2)นายจ้างจัดให้พัก1ชั่วโมงในช่วง12-13นาฬิกาถือว่าเป็นการจัดให้พักโดยถูกต้องเพราะพักไม่น้อยกว่า1ชั่วโมงและทำงานมาแล้ว4ชั่วโมง(ช่วง8-12นาฬิกาซึ่งไม่เกิน5ชั่วโมง) หากตามตัวอย่างข้างต้นนายจ้างจะจัดให้พักในช่วง14-15นาฬิกาเช่นนี้ทำไม่ได้เพราะทำเกิน5ชั่วโมงแล้วจึงพัก 4)การพัก1ชั่วโมงนั้นสามารถให้พักครั้งเดียว1ชั่วโมงหรือแบ่งให้พักหลายครั้งก็ได้แต่ละครั้งต้องไม่น้อยกว่า20นาที ตัวอย่างการพักที่ถูกต้อง 4.1เริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาจัดให้พักช่วงเวลา12-13นาฬิกา 4.2เริ่มทำงาน8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาจัดให้พักช่วงแรกเวลา10-10.20นาฬิกาช่วงเที่ยงพักเวลา12-12.40นาฬิการวมแล้วเท่ากับ1ชั่วโมง 4.3ตามตัวอย่างในข้อ4.2จัดให้พักเป็น3ช่วงคือช่วง10-10.20นาฬิกาช่วงเที่ยง12-12.20นาฬิกาและช่วงบ่าย15-15.20นาฬิการวมแล้วเท่ากับ1ชั่วโมง ตัวอย่างการพักที่ไม่ถูกต้อง 4.1เริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาจัดให้พักช่วง10-10.15นาฬิกาเป็นเวลา15นาทีและพักช่วง12-12.45นาฬิกาเพราะช่วงแรกพักไม่ถึง20นาที 4.2ตามตัวอย่างในข้อ4.1จัดให้พัก3ช่วงช่วงแรก10-10.15นาฬิกาช่วงสองช่วง12-12.30นาฬิกาและช่วงบ่ายช่วงเวลา15-15.15นาฬิกาเพราะการพักช่วงเช้าและช่วงบ่ายพักไม่ถึง20นาที 5)นายจ้างต้องจัดให้พักในระหว่างเวลาทำงานจะจัดให้พักก่อนทำงานหรือหลังเลิกงานแล้วไม่ได้ คำว่าระหว่างเวลาทำงานนั้นประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานมิได้ให้คำนิยามศัพท์ไว้จึงมีนักกฎหมายในวงการแรงงานแปลความหมายเป็น2แนวทาง ความเห็นแรกเห็นว่าคำว่าระหว่างเวลาทำงานหมายถึงช่วงที่มีการทำงานจริงและต้องพักในช่วงทำงานมาแล้วและก่อนเลิกงานกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือก่อนพักต้องทำงานมาแล้วและหลังพักก็ต้องมีการทำงานอีกเช่น 1)เริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกาให้พักเวลา12-13นาฬิกาถือว่าเป็นการพักในระหว่างเวลาทำงานเพราะก่อนพักมีการทำงานมาแล้วและหลังพักมีการทำงานอีกหากหลังจากพักแล้วไม่ถือเป็นการพักเพราะถือว่าเป็นการพักหลังเลิกงานแล้วเช่นเริ่มทำงานเวลา8นาฬิกาเลิกงานเวลา17นาฬิกานายจ้างจัดให้พักในช่วงกลางวัน30นาทีตั้งแต่เวลา12-12.30นาฬิกาแล้วให้ลูกจ้างกลับบ้านได้ตั้งแต่เวลา16.30นาฬิกาความเห็นของฝ่ายแรกนี้เห็นว่าช่วงเวลา16.30-17.00นาฬิกามิใช่เวลาพักเพราะหลังพักแล้วไม่มีการทำงานอีก ความเห็นที่สองเห็นว่าคำว่าระหว่างเวลาทำงานหมายถึงช่วงเวลาที่นายจ้างกำหนดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติเช่นบริษัทกำหนดเวลาทำงานปกติตั้งแต่เวลา8-17นาฬิกาถือว่าช่วงตั้งแต่8-17นาฬิกาเป็นช่วงระหว่างเวลาทำงานหากจัดให้พักในช่วงใดช่วงหนึ่งระหว่างเวลาดังกล่าวถือว่าเป็นการจัดให้พักในระหว่างเวลาทำงานไม่จำต้องมีการทำงานหลังจากพักแล้วอีก คำพิพากษาศาลฎีกาที่2214-2218/2538วินิจฉัยตามความเห็นที่สองโดยวางหลักเกณฑ์อย่างชัดแจ้งดังนี้ 1.กำหนดเวลาทำงานที่นายจ้างกำหนดให้ทำงานตามปกติถือว่าเป็นเวลาทำงาน 2.การจัดให้พักในช่วงเวลาทำงานปกติถือว่าเป็นการจัดให้พักในระหว่างเวลาทำงาน 3.หลังจากพักแล้วไม่จำต้องมีการทำงานอีก 4.การจัดให้พักหลายครั้งเมื่อรวมแล้วไม่น้อยกว่าวันละ1ชั่วโมงถือว่าเป็นการพักที่ชอบด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องการคุ้มครองแรงงานแล้ว เมื่อมีคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวออกมาทำให้ชัดแจ้งลดข้อโต้แย้งของคู่กรณีได้อย่างมากนอกจากนี้ยังเป็นประโยชน์แก่ทั้งนายจ้างและลูกจ้างอีกทั้งเป็นการแก้ปัญหาการจราจรได้อีกโสตหนึ่งด้วย รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์