คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3409/2529หลักกฎหมาย: แม้จำเลยจะได้กำหนดเงื่อนไขในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่าเงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับก็ตามแต่เงื่อนไขดังกล่าวก็กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้นไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากหายหรือถูกไฟไหม้การที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่งถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลเมื่อโจทก์ถูกรางวัลแต่สลากถูกไฟไหม้โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 แต่บุตรสาวโจทก์ได้เอาสลากกินแบ่งดังกล่าวไปเผาไฟโดยเข้าใจผิด เมื่อโจทก์ไปขอรับเงินรางวัล จำเลยไม่อยมจ่ายเงินให้ขอให้จำเลยชำระเงินรางวัลพร้อมดอกเบี้ยเป็นเงิน 50,937 บาทแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยได้ระบุเงื่อนไขในการจำหน่ายและการรับเงินรางวัลไว้ชัดแจ้งที่สลากกินแบ่งทุกใบว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้กับผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับเท่านั้น โจทก์ไม่มีสลากมาขอรับเงินรางวัล จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า เงื่อนไขของจำเลยที่ให้นำสลากที่ถูกรางวัลไปขอรับเงินรางวัล เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพื่อสะดวกแก่การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของจำเลยในการตรวจสอบหลักฐานการขอรับเงินรางวัลเท่านั้น แต่เห็นว่าระหว่างที่โจทก์ไปขอรับเงินรางวัลยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากฉบับพิพาทจะถือว่าำจเลยผิดนัดไม่ได้ จึงไม่คิดดอกเบี้ยให้ พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 50,000 บาท โดยหักค่าอากรไว้ตามระเบียบค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงน่าเชื่อว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 ดังกล่าว และบุตรสาวโจทก์ได้นำไปเผาไฟจริง "ปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีสิทธิได้รับเงินรางวัลจากจำเลยหรือไม่ ปัญหานี้ก็พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า การที่จำเลยกำหนดเงื่อนไขไว้ในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับนั้น เงื่อนไขดังกล่าวแม้จำเลยจะกำหนดขึ้นโดยอาศัยอำนาจที่มีอยู่ตามพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ. 2517 ก็ตาม แต่เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้น ไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากสูญหายหรือถูกไฟไหม้ ดังเช่นกรณีนี้ และเห็นว่าการที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่ง ก็โดยที่วัตถุประสงค์อย่างหนึ่งว่า จะแบ่งเงินที่ได้จากการขายสลากให้แก่ผู้ถูกสลากตามจำนวนที่กำหนดไว้ จำนวนเงินที่กำหนดนี้ถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลดังนั้นเมื่อโจทก์มีหลักฐานเชื่อได้ว่า โจทก์ถูกรางวัล แต่สลากถูกไฟไหม้ดังวินิจฉัยข้างต้น โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ดจำเลยชำระเงินให้โจทก์ชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 1,000 บาทแทนโจทก์". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3409/2529นาง สมหมาย ปอดีเสมอโจทก์สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจำเลย ป.พ.พ. ม. 194, ม. 368แม้จำเลยจะได้กำหนดเงื่อนไขในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่าเงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับก็ตามแต่เงื่อนไขดังกล่าวก็กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้นไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากหายหรือถูกไฟไหม้การที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่งถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลเมื่อโจทก์ถูกรางวัลแต่สลากถูกไฟไหม้โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 แต่บุตรสาวโจทก์ได้เอาสลากกินแบ่งดังกล่าวไปเผาไฟโดยเข้าใจผิด เมื่อโจทก์ไปขอรับเงินรางวัล จำเลยไม่อยมจ่ายเงินให้ขอให้จำเลยชำระเงินรางวัลพร้อมดอกเบี้ยเป็นเงิน 50,937 บาทแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยได้ระบุเงื่อนไขในการจำหน่ายและการรับเงินรางวัลไว้ชัดแจ้งที่สลากกินแบ่งทุกใบว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้กับผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับเท่านั้น โจทก์ไม่มีสลากมาขอรับเงินรางวัล จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า เงื่อนไขของจำเลยที่ให้นำสลากที่ถูกรางวัลไปขอรับเงินรางวัล เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพื่อสะดวกแก่การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของจำเลยในการตรวจสอบหลักฐานการขอรับเงินรางวัลเท่านั้น แต่เห็นว่าระหว่างที่โจทก์ไปขอรับเงินรางวัลยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากฉบับพิพาทจะถือว่าำจเลยผิดนัดไม่ได้ จึงไม่คิดดอกเบี้ยให้ พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 50,000 บาท โดยหักค่าอากรไว้ตามระเบียบค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงน่าเชื่อว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 ดังกล่าว และบุตรสาวโจทก์ได้นำไปเผาไฟจริง "ปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีสิทธิได้รับเงินรางวัลจากจำเลยหรือไม่ ปัญหานี้ก็พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า การที่จำเลยกำหนดเงื่อนไขไว้ในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับนั้น เงื่อนไขดังกล่าวแม้จำเลยจะกำหนดขึ้นโดยอาศัยอำนาจที่มีอยู่ตามพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ. 2517 ก็ตาม แต่เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้น ไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากสูญหายหรือถูกไฟไหม้ ดังเช่นกรณีนี้ และเห็นว่าการที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่ง ก็โดยที่วัตถุประสงค์อย่างหนึ่งว่า จะแบ่งเงินที่ได้จากการขายสลากให้แก่ผู้ถูกสลากตามจำนวนที่กำหนดไว้ จำนวนเงินที่กำหนดนี้ถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลดังนั้นเมื่อโจทก์มีหลักฐานเชื่อได้ว่า โจทก์ถูกรางวัล แต่สลากถูกไฟไหม้ดังวินิจฉัยข้างต้น โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ดจำเลยชำระเงินให้โจทก์ชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 1,000 บาทแทนโจทก์".(เสรี แสงศิลป์-สุชาติ จิวะชาติ-อำนวย เปล่งวิทยา)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 แต่บุตรสาวโจทก์ได้เอาสลากกินแบ่งดังกล่าวไปเผาไฟโดยเข้าใจผิด เมื่อโจทก์ไปขอรับเงินรางวัล จำเลยไม่อยมจ่ายเงินให้ขอให้จำเลยชำระเงินรางวัลพร้อมดอกเบี้ยเป็นเงิน 50,937 บาทแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยได้ระบุเงื่อนไขในการจำหน่ายและการรับเงินรางวัลไว้ชัดแจ้งที่สลากกินแบ่งทุกใบว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้กับผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับเท่านั้น โจทก์ไม่มีสลากมาขอรับเงินรางวัล จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า เงื่อนไขของจำเลยที่ให้นำสลากที่ถูกรางวัลไปขอรับเงินรางวัล เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพื่อสะดวกแก่การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของจำเลยในการตรวจสอบหลักฐานการขอรับเงินรางวัลเท่านั้น แต่เห็นว่าระหว่างที่โจทก์ไปขอรับเงินรางวัลยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากฉบับพิพาทจะถือว่าำจเลยผิดนัดไม่ได้ จึงไม่คิดดอกเบี้ยให้ พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 50,000 บาท โดยหักค่าอากรไว้ตามระเบียบค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงน่าเชื่อว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 ดังกล่าว และบุตรสาวโจทก์ได้นำไปเผาไฟจริง "ปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีสิทธิได้รับเงินรางวัลจากจำเลยหรือไม่ ปัญหานี้ก็พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า การที่จำเลยกำหนดเงื่อนไขไว้ในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับนั้น เงื่อนไขดังกล่าวแม้จำเลยจะกำหนดขึ้นโดยอาศัยอำนาจที่มีอยู่ตามพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ. 2517 ก็ตาม แต่เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้น ไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากสูญหายหรือถูกไฟไหม้ ดังเช่นกรณีนี้ และเห็นว่าการที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่ง ก็โดยที่วัตถุประสงค์อย่างหนึ่งว่า จะแบ่งเงินที่ได้จากการขายสลากให้แก่ผู้ถูกสลากตามจำนวนที่กำหนดไว้ จำนวนเงินที่กำหนดนี้ถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลดังนั้นเมื่อโจทก์มีหลักฐานเชื่อได้ว่า โจทก์ถูกรางวัล แต่สลากถูกไฟไหม้ดังวินิจฉัยข้างต้น โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ดจำเลยชำระเงินให้โจทก์ชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 1,000 บาทแทนโจทก์". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3409/2529นาง สมหมาย ปอดีเสมอโจทก์สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจำเลย ป.พ.พ. ม. 194, ม. 368แม้จำเลยจะได้กำหนดเงื่อนไขในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่าเงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับก็ตามแต่เงื่อนไขดังกล่าวก็กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้นไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากหายหรือถูกไฟไหม้การที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่งถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลเมื่อโจทก์ถูกรางวัลแต่สลากถูกไฟไหม้โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 แต่บุตรสาวโจทก์ได้เอาสลากกินแบ่งดังกล่าวไปเผาไฟโดยเข้าใจผิด เมื่อโจทก์ไปขอรับเงินรางวัล จำเลยไม่อยมจ่ายเงินให้ขอให้จำเลยชำระเงินรางวัลพร้อมดอกเบี้ยเป็นเงิน 50,937 บาทแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยได้ระบุเงื่อนไขในการจำหน่ายและการรับเงินรางวัลไว้ชัดแจ้งที่สลากกินแบ่งทุกใบว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้กับผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับเท่านั้น โจทก์ไม่มีสลากมาขอรับเงินรางวัล จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า เงื่อนไขของจำเลยที่ให้นำสลากที่ถูกรางวัลไปขอรับเงินรางวัล เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพื่อสะดวกแก่การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของจำเลยในการตรวจสอบหลักฐานการขอรับเงินรางวัลเท่านั้น แต่เห็นว่าระหว่างที่โจทก์ไปขอรับเงินรางวัลยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากฉบับพิพาทจะถือว่าำจเลยผิดนัดไม่ได้ จึงไม่คิดดอกเบี้ยให้ พิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 50,000 บาท โดยหักค่าอากรไว้ตามระเบียบค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงน่าเชื่อว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลฉบับที่ถูกรางวัลที่ 3 ดังกล่าว และบุตรสาวโจทก์ได้นำไปเผาไฟจริง "ปัญหาต่อไปมีว่า โจทก์มีสิทธิได้รับเงินรางวัลจากจำเลยหรือไม่ ปัญหานี้ก็พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า การที่จำเลยกำหนดเงื่อนไขไว้ในสลากกินแบ่งทุกฉบับว่า เงินรางวัลจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากฉบับที่ถูกรางวัลนำมาขอรับนั้น เงื่อนไขดังกล่าวแม้จำเลยจะกำหนดขึ้นโดยอาศัยอำนาจที่มีอยู่ตามพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ. 2517 ก็ตาม แต่เป็นเงื่อนไขที่กำหนดขึ้นเพียงเพื่อให้จำเลยมีหลักฐานในการที่จะจ่ายเงินให้แก่ผู้ถูกรางวัลเท่านั้น ไม่ใช่ข้อกำหนดที่จะไม่จ่ายเงินรางวัลแก่ผู้ถูกรางวัลที่สลากสูญหายหรือถูกไฟไหม้ ดังเช่นกรณีนี้ และเห็นว่าการที่จำเลยจัดให้มีการออกสลากกินแบ่ง ก็โดยที่วัตถุประสงค์อย่างหนึ่งว่า จะแบ่งเงินที่ได้จากการขายสลากให้แก่ผู้ถูกสลากตามจำนวนที่กำหนดไว้ จำนวนเงินที่กำหนดนี้ถือได้ว่าเป็นสัญญาอันมีผลผูกพันระหว่างผู้จัดการออกสลากกินแบ่งกับผู้ถูกรางวัลดังนั้นเมื่อโจทก์มีหลักฐานเชื่อได้ว่า โจทก์ถูกรางวัล แต่สลากถูกไฟไหม้ดังวินิจฉัยข้างต้น โจทก์จึงมีสิทธิที่จะได้รับเงินรางวัลจากจำเลย ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้ดจำเลยชำระเงินให้โจทก์ชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้จำเลยใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 1,000 บาทแทนโจทก์".(เสรี แสงศิลป์-สุชาติ จิวะชาติ-อำนวย เปล่งวิทยา)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ