คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 236/2506หลักกฎหมาย: ซื้อที่ดินซึ่งมีโฉนดตราจองจากผู้รับจำนอง โดยทำหนังสือกันเอง และรู้ก่อนซื้อว่าที่ดินนั้นเป็นของใคร ได้ชื่อว่าซื้อโดยรู้ว่าผู้ขายไม่มีอำนาจขาย และถือว่ารับโอนการครอบครองที่ดินโดยอาศัยสิทธิผู้จำนองผู้เป็นเจ้าของที่ดินนั้น หาใช่ได้รับโอนการครอบครองเพื่อตนเองไม่ฉะนั้น ถึงผู้ซื้อจะครอบครองที่ดินมาเกินสิบปี ก็หาอาจยกอายุความครอบครองปรปักษ์ยันกับทายาทผู้จำนองได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า ที่นาพิพาท 26 ไร่ เดิมเป็นของนายวันบิดาจำเลยซึ่งได้จำนองสหกรณ์ห้วยขมิ้นไว้ แล้วนายวันได้อพยพไปอยู่ที่อื่นโดยไม่ใช้หนี้สหกรณ์ ๆ จึงได้ยึดที่พิพาทไว้และขายให้โจทก์โดยทำหนังสือซื้อขายกันเอง โจทก์ได้ครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลา 10 ปีเศษได้กรรมสิทธิ์ตามมาตรา 1382 ต่อมาจำเลยไปยื่นเรื่องราวขอรับมรดกที่ดินรายพิพาทของบิดา จึงขอให้บังคับจำเลยระงับการขอรับมรดกและห้ามจำเลยเกี่ยวข้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นเห็นว่า การครอบครองของโจทก์ไม่พอฟังว่าเป็นการครอบครองโดยปรปักษ์ ไม่ได้กรรมสิทธิ์ พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกามีปัญหาข้อกฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า เมื่อโจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทไว้และครอบครองมากว่า 10 ปีแล้วเช่นนี้ โจทก์จะได้กรรมสิทธิ์ในที่พิพาทหรือไม่ เห็นว่า การซื้อขายที่ดินรายพิพาท มิได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ โจทก์ย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยผลแห่งสัญญาซื้อขาย ส่วนเรื่องครอบครองนั้น ปรากฏว่าที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินโฉนดตราจองเลขที่ 58 อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ซึ่งจำนองไว้กับสหกรณ์ห้วยขมิ้น โจทก์ก็รับว่าก่อนจะซื้อโจทก์ได้รู้แล้วว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายวัน ฉะนั้น การที่โจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้น จึงได้ชื่อว่าโจทก์ซื้อโดยรู้ว่าสหกรณ์ห้วยขมิ้นผู้ขายไม่มีอำนาจ ย่อมถือได้ว่าโจทก์รับโอนการครอบครองที่ดินพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้นโดยรู้ว่าการครอบครองที่โจทก์รับโอนมานั้นเป็นการครอบครองแทนโดยอาศัยสิทธิของนายวันผู้เป็นเจ้าของ หาได้รับโอนการครอบครอง เพื่อตนเองไม่เมื่อเช่นนี้ โจทก์จึงอ้างการครอบครองปรปักษ์ยันจำเลยซึ่งเป็นทายาทของนายวันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ได้ศาลทั้งสองพิพากษาให้ยกฟ้องเป็นการชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 236/2506นายวอน ทองคำโจทก์นายจิม ลัยนันท์จำเลย ป.พ.พ. ม. 456, ม. 702, ม. 1382ซื้อที่ดินซึ่งมีโฉนดตราจองจากผู้รับจำนอง โดยทำหนังสือกันเอง และรู้ก่อนซื้อว่าที่ดินนั้นเป็นของใคร ได้ชื่อว่าซื้อโดยรู้ว่าผู้ขายไม่มีอำนาจขาย และถือว่ารับโอนการครอบครองที่ดินโดยอาศัยสิทธิผู้จำนองผู้เป็นเจ้าของที่ดินนั้น หาใช่ได้รับโอนการครอบครองเพื่อตนเองไม่ฉะนั้น ถึงผู้ซื้อจะครอบครองที่ดินมาเกินสิบปี ก็หาอาจยกอายุความครอบครองปรปักษ์ยันกับทายาทผู้จำนองได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า ที่นาพิพาท 26 ไร่ เดิมเป็นของนายวันบิดาจำเลยซึ่งได้จำนองสหกรณ์ห้วยขมิ้นไว้ แล้วนายวันได้อพยพไปอยู่ที่อื่นโดยไม่ใช้หนี้สหกรณ์ ๆ จึงได้ยึดที่พิพาทไว้และขายให้โจทก์โดยทำหนังสือซื้อขายกันเอง โจทก์ได้ครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลา 10 ปีเศษได้กรรมสิทธิ์ตามมาตรา 1382 ต่อมาจำเลยไปยื่นเรื่องราวขอรับมรดกที่ดินรายพิพาทของบิดา จึงขอให้บังคับจำเลยระงับการขอรับมรดกและห้ามจำเลยเกี่ยวข้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นเห็นว่า การครอบครองของโจทก์ไม่พอฟังว่าเป็นการครอบครองโดยปรปักษ์ ไม่ได้กรรมสิทธิ์ พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกามีปัญหาข้อกฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า เมื่อโจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทไว้และครอบครองมากว่า 10 ปีแล้วเช่นนี้ โจทก์จะได้กรรมสิทธิ์ในที่พิพาทหรือไม่ เห็นว่า การซื้อขายที่ดินรายพิพาท มิได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ โจทก์ย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยผลแห่งสัญญาซื้อขาย ส่วนเรื่องครอบครองนั้น ปรากฏว่าที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินโฉนดตราจองเลขที่ 58 อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ซึ่งจำนองไว้กับสหกรณ์ห้วยขมิ้น โจทก์ก็รับว่าก่อนจะซื้อโจทก์ได้รู้แล้วว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายวัน ฉะนั้น การที่โจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้น จึงได้ชื่อว่าโจทก์ซื้อโดยรู้ว่าสหกรณ์ห้วยขมิ้นผู้ขายไม่มีอำนาจ ย่อมถือได้ว่าโจทก์รับโอนการครอบครองที่ดินพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้นโดยรู้ว่าการครอบครองที่โจทก์รับโอนมานั้นเป็นการครอบครองแทนโดยอาศัยสิทธิของนายวันผู้เป็นเจ้าของ หาได้รับโอนการครอบครอง เพื่อตนเองไม่เมื่อเช่นนี้ โจทก์จึงอ้างการครอบครองปรปักษ์ยันจำเลยซึ่งเป็นทายาทของนายวันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ได้ศาลทั้งสองพิพากษาให้ยกฟ้องเป็นการชอบแล้วพิพากษายืน(ชวน สิงหลกะ-ประวัติ ปัตตพงศ์-สำราญ ศิริพันธ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า ที่นาพิพาท 26 ไร่ เดิมเป็นของนายวันบิดาจำเลยซึ่งได้จำนองสหกรณ์ห้วยขมิ้นไว้ แล้วนายวันได้อพยพไปอยู่ที่อื่นโดยไม่ใช้หนี้สหกรณ์ ๆ จึงได้ยึดที่พิพาทไว้และขายให้โจทก์โดยทำหนังสือซื้อขายกันเอง โจทก์ได้ครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลา 10 ปีเศษได้กรรมสิทธิ์ตามมาตรา 1382 ต่อมาจำเลยไปยื่นเรื่องราวขอรับมรดกที่ดินรายพิพาทของบิดา จึงขอให้บังคับจำเลยระงับการขอรับมรดกและห้ามจำเลยเกี่ยวข้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นเห็นว่า การครอบครองของโจทก์ไม่พอฟังว่าเป็นการครอบครองโดยปรปักษ์ ไม่ได้กรรมสิทธิ์ พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกามีปัญหาข้อกฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า เมื่อโจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทไว้และครอบครองมากว่า 10 ปีแล้วเช่นนี้ โจทก์จะได้กรรมสิทธิ์ในที่พิพาทหรือไม่ เห็นว่า การซื้อขายที่ดินรายพิพาท มิได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ โจทก์ย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยผลแห่งสัญญาซื้อขาย ส่วนเรื่องครอบครองนั้น ปรากฏว่าที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินโฉนดตราจองเลขที่ 58 อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ซึ่งจำนองไว้กับสหกรณ์ห้วยขมิ้น โจทก์ก็รับว่าก่อนจะซื้อโจทก์ได้รู้แล้วว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายวัน ฉะนั้น การที่โจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้น จึงได้ชื่อว่าโจทก์ซื้อโดยรู้ว่าสหกรณ์ห้วยขมิ้นผู้ขายไม่มีอำนาจ ย่อมถือได้ว่าโจทก์รับโอนการครอบครองที่ดินพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้นโดยรู้ว่าการครอบครองที่โจทก์รับโอนมานั้นเป็นการครอบครองแทนโดยอาศัยสิทธิของนายวันผู้เป็นเจ้าของ หาได้รับโอนการครอบครอง เพื่อตนเองไม่เมื่อเช่นนี้ โจทก์จึงอ้างการครอบครองปรปักษ์ยันจำเลยซึ่งเป็นทายาทของนายวันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ได้ศาลทั้งสองพิพากษาให้ยกฟ้องเป็นการชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 236/2506นายวอน ทองคำโจทก์นายจิม ลัยนันท์จำเลย ป.พ.พ. ม. 456, ม. 702, ม. 1382ซื้อที่ดินซึ่งมีโฉนดตราจองจากผู้รับจำนอง โดยทำหนังสือกันเอง และรู้ก่อนซื้อว่าที่ดินนั้นเป็นของใคร ได้ชื่อว่าซื้อโดยรู้ว่าผู้ขายไม่มีอำนาจขาย และถือว่ารับโอนการครอบครองที่ดินโดยอาศัยสิทธิผู้จำนองผู้เป็นเจ้าของที่ดินนั้น หาใช่ได้รับโอนการครอบครองเพื่อตนเองไม่ฉะนั้น ถึงผู้ซื้อจะครอบครองที่ดินมาเกินสิบปี ก็หาอาจยกอายุความครอบครองปรปักษ์ยันกับทายาทผู้จำนองได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า ที่นาพิพาท 26 ไร่ เดิมเป็นของนายวันบิดาจำเลยซึ่งได้จำนองสหกรณ์ห้วยขมิ้นไว้ แล้วนายวันได้อพยพไปอยู่ที่อื่นโดยไม่ใช้หนี้สหกรณ์ ๆ จึงได้ยึดที่พิพาทไว้และขายให้โจทก์โดยทำหนังสือซื้อขายกันเอง โจทก์ได้ครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลา 10 ปีเศษได้กรรมสิทธิ์ตามมาตรา 1382 ต่อมาจำเลยไปยื่นเรื่องราวขอรับมรดกที่ดินรายพิพาทของบิดา จึงขอให้บังคับจำเลยระงับการขอรับมรดกและห้ามจำเลยเกี่ยวข้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นเห็นว่า การครอบครองของโจทก์ไม่พอฟังว่าเป็นการครอบครองโดยปรปักษ์ ไม่ได้กรรมสิทธิ์ พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกามีปัญหาข้อกฎหมายมาสู่ศาลฎีกาว่า เมื่อโจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทไว้และครอบครองมากว่า 10 ปีแล้วเช่นนี้ โจทก์จะได้กรรมสิทธิ์ในที่พิพาทหรือไม่ เห็นว่า การซื้อขายที่ดินรายพิพาท มิได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ โจทก์ย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยผลแห่งสัญญาซื้อขาย ส่วนเรื่องครอบครองนั้น ปรากฏว่าที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินโฉนดตราจองเลขที่ 58 อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ซึ่งจำนองไว้กับสหกรณ์ห้วยขมิ้น โจทก์ก็รับว่าก่อนจะซื้อโจทก์ได้รู้แล้วว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายวัน ฉะนั้น การที่โจทก์ซื้อที่ดินรายพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้น จึงได้ชื่อว่าโจทก์ซื้อโดยรู้ว่าสหกรณ์ห้วยขมิ้นผู้ขายไม่มีอำนาจ ย่อมถือได้ว่าโจทก์รับโอนการครอบครองที่ดินพิพาทจากสหกรณ์ห้วยขมิ้นโดยรู้ว่าการครอบครองที่โจทก์รับโอนมานั้นเป็นการครอบครองแทนโดยอาศัยสิทธิของนายวันผู้เป็นเจ้าของ หาได้รับโอนการครอบครอง เพื่อตนเองไม่เมื่อเช่นนี้ โจทก์จึงอ้างการครอบครองปรปักษ์ยันจำเลยซึ่งเป็นทายาทของนายวันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ได้ศาลทั้งสองพิพากษาให้ยกฟ้องเป็นการชอบแล้วพิพากษายืน(ชวน สิงหลกะ-ประวัติ ปัตตพงศ์-สำราญ ศิริพันธ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ