คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1591/2542หลักกฎหมาย: คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาล ต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นคดีที่อยู่ในระหว่างพิจารณาแล้วห้ามมิให้ โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือ ศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้น การที่ศาลพิพากษา ยกฟ้องโจทก์ในคดีก่อนเพราะเหตุฟ้องซ้อน ไม่ใช่ยกฟ้อง เพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาล โจทก์จึงอ้างเอาการที่ศาล ยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 หาได้ไม่ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งห้ามเฉพาะโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา ดังนั้น การที่จำเลยอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวจึงเป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการ ใช้สิทธิโดยไม่สุจริต คดีแรก ที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้น ได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ ต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีที่สองที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็น มูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลยกฟ้องเพราะเหตุเป็นคดี ฟ้องซ้อน ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลง ตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นกันโจทก์ทั้งสองฟ้องว่า จำเลยได้ว่าจ้างโจทก์ทั้งสองเป็นทนายความในคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533ของศาลชั้นต้น โดยจำเลยตกลงจ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งสอง 30,000 บาท และค่าว่าความ 150,000 บาทคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้ว จำเลยยังค้างชำระค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีโจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 1,500 บาท และค้างชำระค่าว่าความเป็นเงิน 150,000 บาท โจทก์ทั้งสองทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย จำเลยจึงต้องรับผิดชำระดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดเป็นต้นไป โจทก์ทั้งสองเคยฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยแต่ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีด้วยเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้น โจทก์ทั้งสองได้ฟ้องจำเลยด้วยมูลกรณีเดียวกันนี้เป็นคดีใหม่ ซึ่งศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องด้วยเหตุฟ้องซ้อนเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นคดีถึงที่สุดโดยศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ก่อนที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดโจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ได้เพราะยังมีการฟ้องร้องกันอยู่ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535ของศาลชั้นต้นอันเป็นเหตุสุดวิสัยมาขัดขวาง เมื่อคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโจทก์ทั้งสองจึงฟ้องคดีนี้ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/19 และการที่ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้องในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้น ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่ภายใน 60 วัน นับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามมาตรา 193/17 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินแก่โจทก์ทั้งสอง 151,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดจนกว่าชำระเสร็จดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 53,025 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น204,525 บาทจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์ที่ 2 เป็นทนายว่าความจำเลยว่าจ้างโจทก์ที่ 1 เป็นทนายความของจำเลยเหมารวมกับค่าขึ้นศาลและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นเงิน 30,000 บาทการที่ศาลมีคำพิพากษาให้คดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ทิ้งฟ้องไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 และการที่คดีเดิมอยู่ในระหว่างการพิจารณาไม่ใช่เป็นเหตุสุดวิสัยที่มาขัดขวางอันจะทำให้โจทก์ทั้งสองได้รับประโยชน์ตามมาตรา 193/19โจทก์ทั้งสองมีสิทธิเรียกร้องค่าว่าความเมื่อคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดคือวันที่ 29มกราคม 2534 นับถึงวันฟ้องคดีนี้เป็นเวลาเกินกว่า 2 ปีฟ้องโจทก์ทั้งสองจึงขาดอายุความตามมาตรา 193/34(16)ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วเห็นสมควรวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในข้อกฎหมายตามคำร้อง ของ จำเลยในประเด็นคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่อันจะทำให้ไม่ต้องมีการพิจารณาคดีอีกต่อไป ให้งดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า การที่ศาลจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นและศาลพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุฟ้องซ้อนในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นไม่ทำให้อายุความฟ้องคดีของโจทก์ทั้งสองสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 การที่โจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยภายในกำหนดอายุความเนื่องจากคดีเดิม (คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535) ยังไม่ถึงที่สุดเป็นเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดพลาดของโจทก์ทั้งสองเอง ไม่ใช่มีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางตามมาตรา 193/19 ศาลสั่งจำหน่ายคดีและยกฟ้องโดยไม่ได้ระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองฟ้องเป็นคดีใหม่เมื่อนับจากวันที่โจทก์ทั้งสองสามารถใช้สิทธิเรียกร้องได้คือวันที่ 29 ธันวาคม 2533 ถึงวันที่ 29 สิงหาคม 2538(วันฟ้องคดีนี้) เป็นเวลากว่า 2 ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความพิพากษายกฟ้องโจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการแรกมีว่าคำพิพากษายกฟ้องเพราะเป็นคดีฟ้องซ้อนถือได้ว่าเป็นการยกคำฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลหรือไม่ เห็นว่า คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นกรณีที่เมื่อมีคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาแล้ว ห้ามมิให้โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้นการที่ศาลพิพากษายกฟ้องโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะเหตุเป็นการฟ้องซ้อนซึ่งต้องห้ามไม่ให้โจทก์ฟ้องหาใช่เป็นการพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลไม่โจทก์จะอ้างเอาการที่ศาลยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 หาได้ไม่ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองจึงฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สองมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองต้องห้ามไม่ให้ยื่นฟ้องคดีนี้เพราะเป็นการฟ้องซ้อนกับคดีเดิมถือว่ามีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางมิให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้หรือไม่ เห็นว่า การที่ศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะโจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่โจทก์ทั้งสองขาดนัดพิจารณาเป็นความผิดของโจทก์ทั้งสองที่ไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์การที่ศาลได้ดำเนินกระบวนพิจารณาในคดีดังกล่าวต่อเนื่องจากการกระทำของโจทก์ทั้งสองถือเป็นเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ส่วนที่โจทก์ทั้งสองอ้างว่าจำเลยใช้สิทธิยื่นอุทธรณ์คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นโดยไม่สุจริตเป็นเหตุให้คดีที่โจทก์ทั้งสองฟ้องใหม่คือคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเป็นฟ้องซ้อนนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งคงห้ามโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่จำเลยอุทธรณ์เป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต การที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นยังไม่ถึงที่สุดทำให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้เพราะจะเป็นฟ้องซ้อนนั้นจะถือว่าเป็นเหตุสุดวิสัยขัดขวางไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้ เพราะสาเหตุที่แท้จริงของเรื่องทั้งหมดเกิดจากการที่โจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นทั้งที่โจทก์ที่ 1 และนายสุทิน จันทสะโร ทนายโจทก์ทั้งสองในคดีดังกล่าวลงลายมือชื่อทราบนัดไว้แล้วในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2535 จึงไม่ใช่เหตุอันจะเกิดขึ้นหรือจะให้ผลพิบัติที่ไม่อาจป้องกันได้ ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สามมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยภายในกำหนดอายุความมาแต่เริ่มแรกทำให้อายุความสะดุดหยุดลงหรือไม่ เห็นว่า คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้นได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความจึงต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็นมูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลพิพากษายกคำฟ้องเพราะเหตุเป็นคดีฟ้องซ้อนซึ่งเป็นคดีต้องห้ามไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องซ้อนกับคดีเดิม ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลงตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นเดียวกัน ศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยปัญหาชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการสุดท้ายมีว่าศาลได้ยกฟ้องคดีเดิมโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองจะฟ้องคดีใหม่ อันจะเป็นเหตุให้โจทก์ทั้งสองมีสิทธิฟ้องคดีนี้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาคดีเดิมถึงที่สุดหรือไม่ เห็นว่า ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นจำหน่ายคดีออกจากสารบบความเพราะเหตุที่โจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคำสั่งที่ไม่ตัดสิทธิของโจทก์ทั้งสองที่จะเสนอคำฟ้องใหม่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 201 วรรคหนึ่ง จึงไม่จำเป็นต้องระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องคดีใหม่ แต่โจทก์ทั้งสองก็ต้องฟ้องคดีใหม่ภายในกำหนดอายุความเสียให้ถูกต้อง ส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นนั้น เมื่อศาลไม่ระบุในคำพิพากษาว่าให้ยกคำฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องใหม่โจทก์ทั้งสองจึงไม่ได้รับประโยชน์ในการที่จะนำคดีมาฟ้องใหม่ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคสองศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยปัญหานี้ชอบแล้วฎีกาของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1591/2542นาย อุทัย เสน่หา กับพวกโจทก์นาง จง กล มา นะเพียรหรือฤทธิ์ มังกรจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/17 ป.วิ.พ. ม. 173, ม. 201คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาล ต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นคดีที่อยู่ในระหว่างพิจารณาแล้วห้ามมิให้ โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือ ศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้น การที่ศาลพิพากษา ยกฟ้องโจทก์ในคดีก่อนเพราะเหตุฟ้องซ้อน ไม่ใช่ยกฟ้อง เพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาล โจทก์จึงอ้างเอาการที่ศาล ยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 หาได้ไม่ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งห้ามเฉพาะโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา ดังนั้น การที่จำเลยอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวจึงเป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการ ใช้สิทธิโดยไม่สุจริต คดีแรก ที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้น ได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ ต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีที่สองที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็น มูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลยกฟ้องเพราะเหตุเป็นคดี ฟ้องซ้อน ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลง ตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นกันโจทก์ทั้งสองฟ้องว่า จำเลยได้ว่าจ้างโจทก์ทั้งสองเป็นทนายความในคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533ของศาลชั้นต้น โดยจำเลยตกลงจ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งสอง 30,000 บาท และค่าว่าความ 150,000 บาทคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้ว จำเลยยังค้างชำระค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีโจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 1,500 บาท และค้างชำระค่าว่าความเป็นเงิน 150,000 บาท โจทก์ทั้งสองทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย จำเลยจึงต้องรับผิดชำระดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดเป็นต้นไป โจทก์ทั้งสองเคยฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยแต่ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีด้วยเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้น โจทก์ทั้งสองได้ฟ้องจำเลยด้วยมูลกรณีเดียวกันนี้เป็นคดีใหม่ ซึ่งศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องด้วยเหตุฟ้องซ้อนเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นคดีถึงที่สุดโดยศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ก่อนที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดโจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ได้เพราะยังมีการฟ้องร้องกันอยู่ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535ของศาลชั้นต้นอันเป็นเหตุสุดวิสัยมาขัดขวาง เมื่อคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโจทก์ทั้งสองจึงฟ้องคดีนี้ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/19 และการที่ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้องในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้น ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่ภายใน 60 วัน นับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามมาตรา 193/17 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินแก่โจทก์ทั้งสอง 151,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดจนกว่าชำระเสร็จดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 53,025 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น204,525 บาทจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์ที่ 2 เป็นทนายว่าความจำเลยว่าจ้างโจทก์ที่ 1 เป็นทนายความของจำเลยเหมารวมกับค่าขึ้นศาลและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นเงิน 30,000 บาทการที่ศาลมีคำพิพากษาให้คดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ทิ้งฟ้องไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 และการที่คดีเดิมอยู่ในระหว่างการพิจารณาไม่ใช่เป็นเหตุสุดวิสัยที่มาขัดขวางอันจะทำให้โจทก์ทั้งสองได้รับประโยชน์ตามมาตรา 193/19โจทก์ทั้งสองมีสิทธิเรียกร้องค่าว่าความเมื่อคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดคือวันที่ 29มกราคม 2534 นับถึงวันฟ้องคดีนี้เป็นเวลาเกินกว่า 2 ปีฟ้องโจทก์ทั้งสองจึงขาดอายุความตามมาตรา 193/34(16)ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วเห็นสมควรวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในข้อกฎหมายตามคำร้อง ของ จำเลยในประเด็นคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่อันจะทำให้ไม่ต้องมีการพิจารณาคดีอีกต่อไป ให้งดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า การที่ศาลจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นและศาลพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุฟ้องซ้อนในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นไม่ทำให้อายุความฟ้องคดีของโจทก์ทั้งสองสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 การที่โจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยภายในกำหนดอายุความเนื่องจากคดีเดิม (คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535) ยังไม่ถึงที่สุดเป็นเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดพลาดของโจทก์ทั้งสองเอง ไม่ใช่มีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางตามมาตรา 193/19 ศาลสั่งจำหน่ายคดีและยกฟ้องโดยไม่ได้ระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองฟ้องเป็นคดีใหม่เมื่อนับจากวันที่โจทก์ทั้งสองสามารถใช้สิทธิเรียกร้องได้คือวันที่ 29 ธันวาคม 2533 ถึงวันที่ 29 สิงหาคม 2538(วันฟ้องคดีนี้) เป็นเวลากว่า 2 ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความพิพากษายกฟ้องโจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการแรกมีว่าคำพิพากษายกฟ้องเพราะเป็นคดีฟ้องซ้อนถือได้ว่าเป็นการยกคำฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลหรือไม่ เห็นว่า คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นกรณีที่เมื่อมีคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาแล้ว ห้ามมิให้โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้นการที่ศาลพิพากษายกฟ้องโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะเหตุเป็นการฟ้องซ้อนซึ่งต้องห้ามไม่ให้โจทก์ฟ้องหาใช่เป็นการพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลไม่โจทก์จะอ้างเอาการที่ศาลยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 หาได้ไม่ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองจึงฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สองมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองต้องห้ามไม่ให้ยื่นฟ้องคดีนี้เพราะเป็นการฟ้องซ้อนกับคดีเดิมถือว่ามีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางมิให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้หรือไม่ เห็นว่า การที่ศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะโจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่โจทก์ทั้งสองขาดนัดพิจารณาเป็นความผิดของโจทก์ทั้งสองที่ไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์การที่ศาลได้ดำเนินกระบวนพิจารณาในคดีดังกล่าวต่อเนื่องจากการกระทำของโจทก์ทั้งสองถือเป็นเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ส่วนที่โจทก์ทั้งสองอ้างว่าจำเลยใช้สิทธิยื่นอุทธรณ์คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นโดยไม่สุจริตเป็นเหตุให้คดีที่โจทก์ทั้งสองฟ้องใหม่คือคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเป็นฟ้องซ้อนนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งคงห้ามโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่จำเลยอุทธรณ์เป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต การที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นยังไม่ถึงที่สุดทำให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้เพราะจะเป็นฟ้องซ้อนนั้นจะถือว่าเป็นเหตุสุดวิสัยขัดขวางไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้ เพราะสาเหตุที่แท้จริงของเรื่องทั้งหมดเกิดจากการที่โจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นทั้งที่โจทก์ที่ 1 และนายสุทิน จันทสะโร ทนายโจทก์ทั้งสองในคดีดังกล่าวลงลายมือชื่อทราบนัดไว้แล้วในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2535 จึงไม่ใช่เหตุอันจะเกิดขึ้นหรือจะให้ผลพิบัติที่ไม่อาจป้องกันได้ ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สามมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยภายในกำหนดอายุความมาแต่เริ่มแรกทำให้อายุความสะดุดหยุดลงหรือไม่ เห็นว่า คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้นได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความจึงต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็นมูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลพิพากษายกคำฟ้องเพราะเหตุเป็นคดีฟ้องซ้อนซึ่งเป็นคดีต้องห้ามไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องซ้อนกับคดีเดิม ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลงตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นเดียวกัน ศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยปัญหาชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการสุดท้ายมีว่าศาลได้ยกฟ้องคดีเดิมโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองจะฟ้องคดีใหม่ อันจะเป็นเหตุให้โจทก์ทั้งสองมีสิทธิฟ้องคดีนี้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาคดีเดิมถึงที่สุดหรือไม่ เห็นว่า ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นจำหน่ายคดีออกจากสารบบความเพราะเหตุที่โจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคำสั่งที่ไม่ตัดสิทธิของโจทก์ทั้งสองที่จะเสนอคำฟ้องใหม่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 201 วรรคหนึ่ง จึงไม่จำเป็นต้องระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องคดีใหม่ แต่โจทก์ทั้งสองก็ต้องฟ้องคดีใหม่ภายในกำหนดอายุความเสียให้ถูกต้อง ส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นนั้น เมื่อศาลไม่ระบุในคำพิพากษาว่าให้ยกคำฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องใหม่โจทก์ทั้งสองจึงไม่ได้รับประโยชน์ในการที่จะนำคดีมาฟ้องใหม่ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคสองศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยปัญหานี้ชอบแล้วฎีกาของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วิชัย ชื่นชมพูนุท-สุรินทร์ นาควิเชียร-ดวงมาลย์ ศิลปอาชา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เดิมโจทก์เคยฟ้องจำเลยในมูลหนี้เดียวกันมาแล้ว 2 คดี ตามลำดับ คือ 1. คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ศาลจำหน่ายคดีออกจากสารบบความเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่ง 2. คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ศาลมีคำพิพากษายกฟ้องเพราะเป็นฟ้องซ้อนกับคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ซึ่งจำเลยอุทธรณ์คำสั่งที่ศาลจำหน่ายคดี หลังจากที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ถึงที่สุดโดยศาลฎีกามีคำพิพากษายืน โจทก์จึงนำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้โดยอ้างเหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถฟ้องคดีได้ในระหว่างที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 อยู่ในระหว่างพิจารณา ซึ่งตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้มีข้อกฎหมายที่น่าศึกษาอยู่หลายกรณี คือ 1. การใช้สิทธิฟ้องคดีใหม่ของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งบัญญัติว่า ถ้าโจทก์ขาดนัดพิจารณาให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยจะได้แจ้งต่อศาลในวันหรือหรือก่อนวันสืบพยานว่าตนตั้งใจจะให้ดำเนินการพิจารณาต่อไปคำสั่งที่ศาลจำหน่ายคดีนี้ห้ามโจทก์มิให้อุทธรณ์หรือขอพิจารณาคดีใหม่ แต่โจทก์สามารถฟ้องคดีใหม่ได้ภายในอายุความแม้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งจะให้สิทธิโจทก์ฟ้องใหม่ได้ภายในอายุความ แต่ถ้าหากฟ้องโจทก์ต้องห้ามเพราะเหตุอื่น โจทก์ก็ฟ้องคดีไม่ได้ เช่น กรณีตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ เมื่อจำเลยยื่นอุทธรณ์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 คดีอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลอุทธรณ์ ฟ้องโจทก์ตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535จึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173(1) เป็นต้น 2. กรณีที่ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง การที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ที่ศาลจำหน่ายคดีออกจากสารบบความถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง โดยความเคารพต่อคำวินิจฉัยดังกล่าวผู้เขียนมีความเห็นที่แตกต่างคือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ในกรณีที่อายุความสะดุดหยุดลงเพราะเหตุตามมาตรา 193/14(2) หากคดีนั้นได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ยกฟ้อง หรือคดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเหตุการถอนฟ้องหรือทิ้งฟ้อง ให้ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลง" การฟ้องคดีเพื่อตั้งหลักฐานสิทธิเรียกร้องหรือเพื่อให้ชำระหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14(2)แล้วต่อมาคดีดังกล่าวศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดหรือคดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีอันจะเป็นเหตุให้ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามมาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง มีอยู่ 2 กรณี คือ 1. ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ยกฟ้อง ทั้งนี้ไม่ว่าโดยเหตุใด เว้นแต่เป็นกรณีตามมาตรา 193/17 วรรคสอง 2. คดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีทั้งนี้เฉพาะ 2 เหตุ คือ 1. เพราะเหตุโจทก์ถอนฟ้อง หรือ 2. เพราะเหตุโจทก์ทิ้งฟ้อง การถอนฟ้องก็คือกรณีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 175 ส่วนการทิ้งฟ้องก็คือกรณีตามมาตรา 174 ทั้งสองกรณีนี้มาตรา 176 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบัญญัติผลไว้เหมือนกันคือ ลบล้างผลแห่งการยื่นคำฟ้องรวมทั้งกระบวนพิจารณาอื่น ๆ อันมีมาต่อภายหลังยื่นคำฟ้องและทำให้คู่ความกลับคืนเข้าสู่ฐานะเดิมเสมือนมิได้มีการยื่นฟ้องเลยแต่คำฟ้องที่ได้มีการทิ้งหรือถอนฟ้องอาจยื่นใหม่ได้ภายในอายุความจะเห็นได้ว่าบทบัญญัติมาตรา 176 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง บัญญัติสอดคล้องกับมาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์คือผลการถอนฟ้องและทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 176 ลบล้างผลแห่งการยื่นฟ้องรวมทั้งกระบวนพิจารณาอื่นที่มีต่อมา ส่วนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง ก็บัญญัติมิให้ถือว่าอายุความเคยสะดุดหยุดลง กล่าวให้ชัดเจนก็คือต้องนับอายุความต่อเนื่องมาตลอดแม้ฟ้องคดีแล้วและคดีอยู่ในระหว่างพิจารณา หากหลังจากฟ้องคดีศาลมีคำพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้หรือคดีเสร็จไปโดยศาลจำหน่ายคดีเพราะเหตุอื่น ๆ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 132(2)-(4)เช่น ศาลจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ไม่ร้องขอให้ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 198 หรือสั่งจำหน่ายคดีเพราะคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 200,201 เป็นต้น ผู้เขียนเห็นว่า การจำหน่ายคดีเพราะเหตุดังกล่าวย่อมไม่อยู่ในบังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง ที่ให้ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงมาก่อน กล่าวคือ หากเป็นการจำหน่ายคดีเพราะเหตุอื่นนอกจากโจทก์ถอนฟ้องและทิ้งฟ้อง ต้องเริ่มนับอายุความใหม่ตั้งแต่เวลาที่ศาลจำหน่ายคดี อย่างไรก็ตาม สำหรับกรณีที่ศาลยกฟ้องคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 เพราะเป็นฟ้องซ้อนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173(1)ผู้เขียนเห็นด้วยว่าตกอยู่ในบังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง ดังนั้น แม้โจทก์ฟ้องคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ภายในอายุความ แต่ศาลพิพากษายกฟ้องคดีถึงที่สุดโดยศาลอ่านคำพิพากษาศาลฎีกาวันที่ 1สิงหาคม 2538 เมื่อนับตั้งแต่ปี 2535 ตลอดมาจนกระทั่งคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ถึงที่สุด คดีฟ้องโจทก์คดีนี้ก็ขาดอายุความ 2 ปี อยู่ดี 3. กรณีมีเหตุสุดวิสัยขัดขวางมิให้ฟ้องคดีภายในอายุความตามมาตรา 193/19 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ถ้ามีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางมิให้เจ้าหนี้ฟ้องคดีในขณะที่อายุความจะครบกำหนดมาตรา 193/19 บัญญัติให้ขยายอายุความออกไปโดยถือว่าอายุความยังไม่ครบกำหนดจนกว่าจะพ้น 30 วันนับแต่เหตุสุดวิสัยได้สิ้นสุดลง เหตุสุดวิสัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/19 มีความหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 8 คือ เหตุใด ๆ อันจะเกิดขึ้น หรือจะให้ผลพิบัติเป็นเหตุที่ไม่อาจป้องกันได้ แม้ทั้งบุคคลผู้ต้องประสบหรือใกล้จะประสบเหตุนั้นจะได้ระมัดระวังตามสมควรอันพึงคาดหมายได้จากบุคคลในฐานะและภาวะเช่นนั้น เหตุสุดวิสัยตามความหมายดังกล่าวจึงมุ่งหมายถึงสภาพการณ์ของบุคคลที่จะต้องเป็นผู้ประสบหรือใกล้จะประสบเหตุดังกล่าวว่าจะป้องกันได้โดยใช้ความระมัดระวังตามสมควรหรือไม่ กรณีจึงมุ่งจะพิจารณาจากตัวผู้ที่จะประสบเหตุหรือใกล้จะประสบเหตุว่าควรจะป้องกันได้หรือไม่ หากเหตุที่เกิดขึ้นเป็นความผิดของผู้นั้นเองหรือเพราะความผิดของผู้นั้นตลอดจนตัวแทน หรือเกิดขึ้นเพราะพฤติการณ์ใด ๆ ที่บุคคลดังกล่าวต้องรับผิดชอบบุคคลนั้นจะนำมาอ้างเป็นเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เป็นตัวอย่างการวินิจฉัยว่าเหตุใดจะเป็นเหตุสุดวิสัยหรือไม่อีกกรณีหนึ่งซึ่งโจทก์อ้างว่าการที่โจทก์ฟ้องคดีใหม่ไม่ได้เนื่องจากมีคดีเดิมค้างอยู่ในระหว่างพิจารณาจึงเป็นเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางนั้น จะเห็นได้ว่าการฟ้องและดำเนินคดีตั้งแต่คดีแรกเป็นเรื่องการกระทำของโจทก์หรือเป็นกรณีที่โจทก์ต้องรับผิดชอบทั้งสิ้น โจทก์จึงไม่อาจนำเหตุเหล่านั้นมาอ้างเป็นเหตุสุดวิสัยได้ สมกุมชาดคำพิพากษา: โจทก์ทั้งสองฟ้องว่า จำเลยได้ว่าจ้างโจทก์ทั้งสองเป็นทนายความในคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533ของศาลชั้นต้น โดยจำเลยตกลงจ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งสอง 30,000 บาท และค่าว่าความ 150,000 บาทคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้ว จำเลยยังค้างชำระค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีโจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 1,500 บาท และค้างชำระค่าว่าความเป็นเงิน 150,000 บาท โจทก์ทั้งสองทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย จำเลยจึงต้องรับผิดชำระดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดเป็นต้นไป โจทก์ทั้งสองเคยฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยแต่ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีด้วยเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้น โจทก์ทั้งสองได้ฟ้องจำเลยด้วยมูลกรณีเดียวกันนี้เป็นคดีใหม่ ซึ่งศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องด้วยเหตุฟ้องซ้อนเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นคดีถึงที่สุดโดยศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ก่อนที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดโจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ได้เพราะยังมีการฟ้องร้องกันอยู่ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535ของศาลชั้นต้นอันเป็นเหตุสุดวิสัยมาขัดขวาง เมื่อคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโจทก์ทั้งสองจึงฟ้องคดีนี้ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/19 และการที่ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้องในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้น ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่ภายใน 60 วัน นับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามมาตรา 193/17 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินแก่โจทก์ทั้งสอง 151,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดจนกว่าชำระเสร็จดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 53,025 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น204,525 บาทจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์ที่ 2 เป็นทนายว่าความจำเลยว่าจ้างโจทก์ที่ 1 เป็นทนายความของจำเลยเหมารวมกับค่าขึ้นศาลและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นเงิน 30,000 บาทการที่ศาลมีคำพิพากษาให้คดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ทิ้งฟ้องไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 และการที่คดีเดิมอยู่ในระหว่างการพิจารณาไม่ใช่เป็นเหตุสุดวิสัยที่มาขัดขวางอันจะทำให้โจทก์ทั้งสองได้รับประโยชน์ตามมาตรา 193/19โจทก์ทั้งสองมีสิทธิเรียกร้องค่าว่าความเมื่อคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดคือวันที่ 29มกราคม 2534 นับถึงวันฟ้องคดีนี้เป็นเวลาเกินกว่า 2 ปีฟ้องโจทก์ทั้งสองจึงขาดอายุความตามมาตรา 193/34(16)ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วเห็นสมควรวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในข้อกฎหมายตามคำร้อง ของ จำเลยในประเด็นคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่อันจะทำให้ไม่ต้องมีการพิจารณาคดีอีกต่อไป ให้งดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า การที่ศาลจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นและศาลพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุฟ้องซ้อนในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นไม่ทำให้อายุความฟ้องคดีของโจทก์ทั้งสองสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 การที่โจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยภายในกำหนดอายุความเนื่องจากคดีเดิม (คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535) ยังไม่ถึงที่สุดเป็นเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดพลาดของโจทก์ทั้งสองเอง ไม่ใช่มีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางตามมาตรา 193/19 ศาลสั่งจำหน่ายคดีและยกฟ้องโดยไม่ได้ระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองฟ้องเป็นคดีใหม่เมื่อนับจากวันที่โจทก์ทั้งสองสามารถใช้สิทธิเรียกร้องได้คือวันที่ 29 ธันวาคม 2533 ถึงวันที่ 29 สิงหาคม 2538(วันฟ้องคดีนี้) เป็นเวลากว่า 2 ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความพิพากษายกฟ้องโจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการแรกมีว่าคำพิพากษายกฟ้องเพราะเป็นคดีฟ้องซ้อนถือได้ว่าเป็นการยกคำฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลหรือไม่ เห็นว่า คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นกรณีที่เมื่อมีคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาแล้ว ห้ามมิให้โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้นการที่ศาลพิพากษายกฟ้องโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะเหตุเป็นการฟ้องซ้อนซึ่งต้องห้ามไม่ให้โจทก์ฟ้องหาใช่เป็นการพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลไม่โจทก์จะอ้างเอาการที่ศาลยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 หาได้ไม่ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองจึงฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สองมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองต้องห้ามไม่ให้ยื่นฟ้องคดีนี้เพราะเป็นการฟ้องซ้อนกับคดีเดิมถือว่ามีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางมิให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้หรือไม่ เห็นว่า การที่ศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะโจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่โจทก์ทั้งสองขาดนัดพิจารณาเป็นความผิดของโจทก์ทั้งสองที่ไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์การที่ศาลได้ดำเนินกระบวนพิจารณาในคดีดังกล่าวต่อเนื่องจากการกระทำของโจทก์ทั้งสองถือเป็นเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ส่วนที่โจทก์ทั้งสองอ้างว่าจำเลยใช้สิทธิยื่นอุทธรณ์คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นโดยไม่สุจริตเป็นเหตุให้คดีที่โจทก์ทั้งสองฟ้องใหม่คือคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเป็นฟ้องซ้อนนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งคงห้ามโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่จำเลยอุทธรณ์เป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต การที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นยังไม่ถึงที่สุดทำให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้เพราะจะเป็นฟ้องซ้อนนั้นจะถือว่าเป็นเหตุสุดวิสัยขัดขวางไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้ เพราะสาเหตุที่แท้จริงของเรื่องทั้งหมดเกิดจากการที่โจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นทั้งที่โจทก์ที่ 1 และนายสุทิน จันทสะโร ทนายโจทก์ทั้งสองในคดีดังกล่าวลงลายมือชื่อทราบนัดไว้แล้วในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2535 จึงไม่ใช่เหตุอันจะเกิดขึ้นหรือจะให้ผลพิบัติที่ไม่อาจป้องกันได้ ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สามมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยภายในกำหนดอายุความมาแต่เริ่มแรกทำให้อายุความสะดุดหยุดลงหรือไม่ เห็นว่า คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้นได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความจึงต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็นมูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลพิพากษายกคำฟ้องเพราะเหตุเป็นคดีฟ้องซ้อนซึ่งเป็นคดีต้องห้ามไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องซ้อนกับคดีเดิม ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลงตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นเดียวกัน ศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยปัญหาชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการสุดท้ายมีว่าศาลได้ยกฟ้องคดีเดิมโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองจะฟ้องคดีใหม่ อันจะเป็นเหตุให้โจทก์ทั้งสองมีสิทธิฟ้องคดีนี้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาคดีเดิมถึงที่สุดหรือไม่ เห็นว่า ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นจำหน่ายคดีออกจากสารบบความเพราะเหตุที่โจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคำสั่งที่ไม่ตัดสิทธิของโจทก์ทั้งสองที่จะเสนอคำฟ้องใหม่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 201 วรรคหนึ่ง จึงไม่จำเป็นต้องระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องคดีใหม่ แต่โจทก์ทั้งสองก็ต้องฟ้องคดีใหม่ภายในกำหนดอายุความเสียให้ถูกต้อง ส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นนั้น เมื่อศาลไม่ระบุในคำพิพากษาว่าให้ยกคำฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องใหม่โจทก์ทั้งสองจึงไม่ได้รับประโยชน์ในการที่จะนำคดีมาฟ้องใหม่ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคสองศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยปัญหานี้ชอบแล้วฎีกาของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1591/2542นาย อุทัย เสน่หา กับพวกโจทก์นาง จง กล มา นะเพียรหรือฤทธิ์ มังกรจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/17 ป.วิ.พ. ม. 173, ม. 201คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาล ต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นคดีที่อยู่ในระหว่างพิจารณาแล้วห้ามมิให้ โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือ ศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้น การที่ศาลพิพากษา ยกฟ้องโจทก์ในคดีก่อนเพราะเหตุฟ้องซ้อน ไม่ใช่ยกฟ้อง เพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาล โจทก์จึงอ้างเอาการที่ศาล ยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 หาได้ไม่ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งห้ามเฉพาะโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา ดังนั้น การที่จำเลยอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวจึงเป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการ ใช้สิทธิโดยไม่สุจริต คดีแรก ที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้น ได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ ต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีที่สองที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็น มูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลยกฟ้องเพราะเหตุเป็นคดี ฟ้องซ้อน ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลง ตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นกันโจทก์ทั้งสองฟ้องว่า จำเลยได้ว่าจ้างโจทก์ทั้งสองเป็นทนายความในคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533ของศาลชั้นต้น โดยจำเลยตกลงจ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีแก่โจทก์ทั้งสอง 30,000 บาท และค่าว่าความ 150,000 บาทคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้ว จำเลยยังค้างชำระค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีโจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 1,500 บาท และค้างชำระค่าว่าความเป็นเงิน 150,000 บาท โจทก์ทั้งสองทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย จำเลยจึงต้องรับผิดชำระดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดเป็นต้นไป โจทก์ทั้งสองเคยฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยแต่ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีด้วยเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้น โจทก์ทั้งสองได้ฟ้องจำเลยด้วยมูลกรณีเดียวกันนี้เป็นคดีใหม่ ซึ่งศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องด้วยเหตุฟ้องซ้อนเป็นคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นคดีถึงที่สุดโดยศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ก่อนที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดโจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ได้เพราะยังมีการฟ้องร้องกันอยู่ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535ของศาลชั้นต้นอันเป็นเหตุสุดวิสัยมาขัดขวาง เมื่อคดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโจทก์ทั้งสองจึงฟ้องคดีนี้ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/19 และการที่ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้องในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้น ไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องเป็นคดีนี้ใหม่ภายใน 60 วัน นับแต่วันที่คดีดังกล่าวถึงที่สุดตามมาตรา 193/17 ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินแก่โจทก์ทั้งสอง 151,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันผิดนัดจนกว่าชำระเสร็จดอกเบี้ยถึงวันฟ้องเป็นเงิน 53,025 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น204,525 บาทจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์ที่ 2 เป็นทนายว่าความจำเลยว่าจ้างโจทก์ที่ 1 เป็นทนายความของจำเลยเหมารวมกับค่าขึ้นศาลและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นเงิน 30,000 บาทการที่ศาลมีคำพิพากษาให้คดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ทิ้งฟ้องไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 และการที่คดีเดิมอยู่ในระหว่างการพิจารณาไม่ใช่เป็นเหตุสุดวิสัยที่มาขัดขวางอันจะทำให้โจทก์ทั้งสองได้รับประโยชน์ตามมาตรา 193/19โจทก์ทั้งสองมีสิทธิเรียกร้องค่าว่าความเมื่อคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 354/2533 ของศาลชั้นต้นถึงที่สุดคือวันที่ 29มกราคม 2534 นับถึงวันฟ้องคดีนี้เป็นเวลาเกินกว่า 2 ปีฟ้องโจทก์ทั้งสองจึงขาดอายุความตามมาตรา 193/34(16)ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วเห็นสมควรวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในข้อกฎหมายตามคำร้อง ของ จำเลยในประเด็นคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่อันจะทำให้ไม่ต้องมีการพิจารณาคดีอีกต่อไป ให้งดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า การที่ศาลจำหน่ายคดีเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณาในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นและศาลพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุฟ้องซ้อนในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นไม่ทำให้อายุความฟ้องคดีของโจทก์ทั้งสองสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 การที่โจทก์ทั้งสองไม่สามารถใช้สิทธิฟ้องจำเลยภายในกำหนดอายุความเนื่องจากคดีเดิม (คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535) ยังไม่ถึงที่สุดเป็นเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดพลาดของโจทก์ทั้งสองเอง ไม่ใช่มีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางตามมาตรา 193/19 ศาลสั่งจำหน่ายคดีและยกฟ้องโดยไม่ได้ระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองฟ้องเป็นคดีใหม่เมื่อนับจากวันที่โจทก์ทั้งสองสามารถใช้สิทธิเรียกร้องได้คือวันที่ 29 ธันวาคม 2533 ถึงวันที่ 29 สิงหาคม 2538(วันฟ้องคดีนี้) เป็นเวลากว่า 2 ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความพิพากษายกฟ้องโจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการแรกมีว่าคำพิพากษายกฟ้องเพราะเป็นคดีฟ้องซ้อนถือได้ว่าเป็นการยกคำฟ้องเพราะคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลหรือไม่ เห็นว่า คดีที่ศาลพิพากษาให้ยกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลต้องเป็นคดีที่ฟ้องในศาลที่ไม่มีเขตอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วนฟ้องซ้อนเป็นกรณีที่เมื่อมีคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาแล้ว ห้ามมิให้โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือศาลอื่นอีกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173 วรรคสอง (1) ฉะนั้นการที่ศาลพิพากษายกฟ้องโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะเหตุเป็นการฟ้องซ้อนซึ่งต้องห้ามไม่ให้โจทก์ฟ้องหาใช่เป็นการพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุคดีไม่อยู่ในอำนาจศาลไม่โจทก์จะอ้างเอาการที่ศาลยกคำฟ้องในคดีดังกล่าวเพื่อการขยายอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 หาได้ไม่ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองจึงฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สองมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองต้องห้ามไม่ให้ยื่นฟ้องคดีนี้เพราะเป็นการฟ้องซ้อนกับคดีเดิมถือว่ามีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางมิให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้หรือไม่ เห็นว่า การที่ศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นเพราะโจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่โจทก์ทั้งสองขาดนัดพิจารณาเป็นความผิดของโจทก์ทั้งสองที่ไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์การที่ศาลได้ดำเนินกระบวนพิจารณาในคดีดังกล่าวต่อเนื่องจากการกระทำของโจทก์ทั้งสองถือเป็นเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ส่วนที่โจทก์ทั้งสองอ้างว่าจำเลยใช้สิทธิยื่นอุทธรณ์คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นโดยไม่สุจริตเป็นเหตุให้คดีที่โจทก์ทั้งสองฟ้องใหม่คือคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นเป็นฟ้องซ้อนนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งคงห้ามโจทก์มิให้อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา การที่จำเลยอุทธรณ์เป็นการใช้สิทธิที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ไม่เป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต การที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นยังไม่ถึงที่สุดทำให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้เพราะจะเป็นฟ้องซ้อนนั้นจะถือว่าเป็นเหตุสุดวิสัยขัดขวางไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้ไม่ได้ เพราะสาเหตุที่แท้จริงของเรื่องทั้งหมดเกิดจากการที่โจทก์ทั้งสองไม่ไปศาลในวันนัดสืบพยานโจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นทั้งที่โจทก์ที่ 1 และนายสุทิน จันทสะโร ทนายโจทก์ทั้งสองในคดีดังกล่าวลงลายมือชื่อทราบนัดไว้แล้วในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2535 จึงไม่ใช่เหตุอันจะเกิดขึ้นหรือจะให้ผลพิบัติที่ไม่อาจป้องกันได้ ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการที่สามมีว่าการที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยภายในกำหนดอายุความมาแต่เริ่มแรกทำให้อายุความสะดุดหยุดลงหรือไม่ เห็นว่า คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยนั้นได้เสร็จไปโดยศาลสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความจึงต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่งส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นที่โจทก์ทั้งสองฟ้องเรียกค่าว่าความจากจำเลยอันเป็นมูลกรณีเดียวกับคดีแรกนั้น ศาลพิพากษายกคำฟ้องเพราะเหตุเป็นคดีฟ้องซ้อนซึ่งเป็นคดีต้องห้ามไม่ให้โจทก์ทั้งสองฟ้องซ้อนกับคดีเดิม ต้องถือว่าอายุความเกี่ยวกับคดีนี้ไม่เคยสะดุดหยุดลงตามบทกฎหมายดังกล่าวเช่นเดียวกัน ศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยปัญหาชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้นปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ทั้งสองประการสุดท้ายมีว่าศาลได้ยกฟ้องคดีเดิมโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองจะฟ้องคดีใหม่ อันจะเป็นเหตุให้โจทก์ทั้งสองมีสิทธิฟ้องคดีนี้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาคดีเดิมถึงที่สุดหรือไม่ เห็นว่า ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ของศาลชั้นต้นจำหน่ายคดีออกจากสารบบความเพราะเหตุที่โจทก์ขาดนัดพิจารณาเป็นคำสั่งที่ไม่ตัดสิทธิของโจทก์ทั้งสองที่จะเสนอคำฟ้องใหม่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 201 วรรคหนึ่ง จึงไม่จำเป็นต้องระบุว่าไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องคดีใหม่ แต่โจทก์ทั้งสองก็ต้องฟ้องคดีใหม่ภายในกำหนดอายุความเสียให้ถูกต้อง ส่วนคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ของศาลชั้นต้นนั้น เมื่อศาลไม่ระบุในคำพิพากษาว่าให้ยกคำฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ทั้งสองที่จะฟ้องใหม่โจทก์ทั้งสองจึงไม่ได้รับประโยชน์ในการที่จะนำคดีมาฟ้องใหม่ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำพิพากษาถึงที่สุดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคสองศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยปัญหานี้ชอบแล้วฎีกาของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(วิชัย ชื่นชมพูนุท-สุรินทร์ นาควิเชียร-ดวงมาลย์ ศิลปอาชา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เดิมโจทก์เคยฟ้องจำเลยในมูลหนี้เดียวกันมาแล้ว 2 คดี ตามลำดับ คือ 1. คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 ศาลจำหน่ายคดีออกจากสารบบความเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่ง 2. คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ศาลมีคำพิพากษายกฟ้องเพราะเป็นฟ้องซ้อนกับคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ซึ่งจำเลยอุทธรณ์คำสั่งที่ศาลจำหน่ายคดี หลังจากที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ถึงที่สุดโดยศาลฎีกามีคำพิพากษายืน โจทก์จึงนำคดีมาฟ้องเป็นคดีนี้โดยอ้างเหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถฟ้องคดีได้ในระหว่างที่คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 อยู่ในระหว่างพิจารณา ซึ่งตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้มีข้อกฎหมายที่น่าศึกษาอยู่หลายกรณี คือ 1. การใช้สิทธิฟ้องคดีใหม่ของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งบัญญัติว่า ถ้าโจทก์ขาดนัดพิจารณาให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยจะได้แจ้งต่อศาลในวันหรือหรือก่อนวันสืบพยานว่าตนตั้งใจจะให้ดำเนินการพิจารณาต่อไปคำสั่งที่ศาลจำหน่ายคดีนี้ห้ามโจทก์มิให้อุทธรณ์หรือขอพิจารณาคดีใหม่ แต่โจทก์สามารถฟ้องคดีใหม่ได้ภายในอายุความแม้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคหนึ่งจะให้สิทธิโจทก์ฟ้องใหม่ได้ภายในอายุความ แต่ถ้าหากฟ้องโจทก์ต้องห้ามเพราะเหตุอื่น โจทก์ก็ฟ้องคดีไม่ได้ เช่น กรณีตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ เมื่อจำเลยยื่นอุทธรณ์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535 คดีอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลอุทธรณ์ ฟ้องโจทก์ตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535จึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173(1) เป็นต้น 2. กรณีที่ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง การที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 321/2535ที่ศาลจำหน่ายคดีออกจากสารบบความถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง โดยความเคารพต่อคำวินิจฉัยดังกล่าวผู้เขียนมีความเห็นที่แตกต่างคือตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ในกรณีที่อายุความสะดุดหยุดลงเพราะเหตุตามมาตรา 193/14(2) หากคดีนั้นได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ยกฟ้อง หรือคดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเหตุการถอนฟ้องหรือทิ้งฟ้อง ให้ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลง" การฟ้องคดีเพื่อตั้งหลักฐานสิทธิเรียกร้องหรือเพื่อให้ชำระหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14(2)แล้วต่อมาคดีดังกล่าวศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดหรือคดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีอันจะเป็นเหตุให้ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตามมาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง มีอยู่ 2 กรณี คือ 1. ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ยกฟ้อง ทั้งนี้ไม่ว่าโดยเหตุใด เว้นแต่เป็นกรณีตามมาตรา 193/17 วรรคสอง 2. คดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีทั้งนี้เฉพาะ 2 เหตุ คือ 1. เพราะเหตุโจทก์ถอนฟ้อง หรือ 2. เพราะเหตุโจทก์ทิ้งฟ้อง การถอนฟ้องก็คือกรณีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 175 ส่วนการทิ้งฟ้องก็คือกรณีตามมาตรา 174 ทั้งสองกรณีนี้มาตรา 176 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบัญญัติผลไว้เหมือนกันคือ ลบล้างผลแห่งการยื่นคำฟ้องรวมทั้งกระบวนพิจารณาอื่น ๆ อันมีมาต่อภายหลังยื่นคำฟ้องและทำให้คู่ความกลับคืนเข้าสู่ฐานะเดิมเสมือนมิได้มีการยื่นฟ้องเลยแต่คำฟ้องที่ได้มีการทิ้งหรือถอนฟ้องอาจยื่นใหม่ได้ภายในอายุความจะเห็นได้ว่าบทบัญญัติมาตรา 176 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง บัญญัติสอดคล้องกับมาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์คือผลการถอนฟ้องและทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 176 ลบล้างผลแห่งการยื่นฟ้องรวมทั้งกระบวนพิจารณาอื่นที่มีต่อมา ส่วนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง ก็บัญญัติมิให้ถือว่าอายุความเคยสะดุดหยุดลง กล่าวให้ชัดเจนก็คือต้องนับอายุความต่อเนื่องมาตลอดแม้ฟ้องคดีแล้วและคดีอยู่ในระหว่างพิจารณา หากหลังจากฟ้องคดีศาลมีคำพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้หรือคดีเสร็จไปโดยศาลจำหน่ายคดีเพราะเหตุอื่น ๆ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 132(2)-(4)เช่น ศาลจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ไม่ร้องขอให้ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 198 หรือสั่งจำหน่ายคดีเพราะคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 200,201 เป็นต้น ผู้เขียนเห็นว่า การจำหน่ายคดีเพราะเหตุดังกล่าวย่อมไม่อยู่ในบังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง ที่ให้ถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงมาก่อน กล่าวคือ หากเป็นการจำหน่ายคดีเพราะเหตุอื่นนอกจากโจทก์ถอนฟ้องและทิ้งฟ้อง ต้องเริ่มนับอายุความใหม่ตั้งแต่เวลาที่ศาลจำหน่ายคดี อย่างไรก็ตาม สำหรับกรณีที่ศาลยกฟ้องคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 เพราะเป็นฟ้องซ้อนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173(1)ผู้เขียนเห็นด้วยว่าตกอยู่ในบังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง ดังนั้น แม้โจทก์ฟ้องคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ภายในอายุความ แต่ศาลพิพากษายกฟ้องคดีถึงที่สุดโดยศาลอ่านคำพิพากษาศาลฎีกาวันที่ 1สิงหาคม 2538 เมื่อนับตั้งแต่ปี 2535 ตลอดมาจนกระทั่งคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 447/2535 ถึงที่สุด คดีฟ้องโจทก์คดีนี้ก็ขาดอายุความ 2 ปี อยู่ดี 3. กรณีมีเหตุสุดวิสัยขัดขวางมิให้ฟ้องคดีภายในอายุความตามมาตรา 193/19 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ถ้ามีเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางมิให้เจ้าหนี้ฟ้องคดีในขณะที่อายุความจะครบกำหนดมาตรา 193/19 บัญญัติให้ขยายอายุความออกไปโดยถือว่าอายุความยังไม่ครบกำหนดจนกว่าจะพ้น 30 วันนับแต่เหตุสุดวิสัยได้สิ้นสุดลง เหตุสุดวิสัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/19 มีความหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 8 คือ เหตุใด ๆ อันจะเกิดขึ้น หรือจะให้ผลพิบัติเป็นเหตุที่ไม่อาจป้องกันได้ แม้ทั้งบุคคลผู้ต้องประสบหรือใกล้จะประสบเหตุนั้นจะได้ระมัดระวังตามสมควรอันพึงคาดหมายได้จากบุคคลในฐานะและภาวะเช่นนั้น เหตุสุดวิสัยตามความหมายดังกล่าวจึงมุ่งหมายถึงสภาพการณ์ของบุคคลที่จะต้องเป็นผู้ประสบหรือใกล้จะประสบเหตุดังกล่าวว่าจะป้องกันได้โดยใช้ความระมัดระวังตามสมควรหรือไม่ กรณีจึงมุ่งจะพิจารณาจากตัวผู้ที่จะประสบเหตุหรือใกล้จะประสบเหตุว่าควรจะป้องกันได้หรือไม่ หากเหตุที่เกิดขึ้นเป็นความผิดของผู้นั้นเองหรือเพราะความผิดของผู้นั้นตลอดจนตัวแทน หรือเกิดขึ้นเพราะพฤติการณ์ใด ๆ ที่บุคคลดังกล่าวต้องรับผิดชอบบุคคลนั้นจะนำมาอ้างเป็นเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เป็นตัวอย่างการวินิจฉัยว่าเหตุใดจะเป็นเหตุสุดวิสัยหรือไม่อีกกรณีหนึ่งซึ่งโจทก์อ้างว่าการที่โจทก์ฟ้องคดีใหม่ไม่ได้เนื่องจากมีคดีเดิมค้างอยู่ในระหว่างพิจารณาจึงเป็นเหตุสุดวิสัยมาขัดขวางนั้น จะเห็นได้ว่าการฟ้องและดำเนินคดีตั้งแต่คดีแรกเป็นเรื่องการกระทำของโจทก์หรือเป็นกรณีที่โจทก์ต้องรับผิดชอบทั้งสิ้น โจทก์จึงไม่อาจนำเหตุเหล่านั้นมาอ้างเป็นเหตุสุดวิสัยได้ สมกุมชาด