คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 173/2529หลักกฎหมาย: แม้นายจ้างจะทำสัญญาจ้างแรงงานกับลูกจ้างหลังจากรับลูกจ้างเข้าทำงานแล้ว1เดือน นายจ้างและลูกจ้างก็ต้องผูกมัดกันตามสัญญานั้นการที่นายจ้างรับลูกจ้างเข้าทำงานก่อนทำสัญญาจ้างไม่อาจถือได้ว่าเป็นการรับเข้าทำงานโดยปราศจากเงื่อนไขเมื่อปรากฏว่าในสัญญาจ้างได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนนายจ้างย่อมเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย.โจทก์ฟ้องเรียกค่าชดเชยจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้าง จำเลยให้การว่าเป็นการจ้างที่ได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนจึงสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าโจทก์ที่ 2 ถึงที่ 59 ไม่ได้ลงชื่อในฟ้อง ฟ้องโจทก์เหล่านี้ไม่สมบูรณ์ โจทก์ที่ 1 ทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 โดยกำหนดระยะเวลาสิ้นสุดการจ้างไว้แน่นอน เมื่อจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ 1 ตกลงรับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่ามีข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดว่าไม่ต้องทำสัญญาจ้าง การที่จำเลยที่ 1 ยินยอมให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานไปก่อนโดยมิได้ทำสัญญาจ้างทันทีจะถือว่าจำเลยที่ 1 รับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานเป็นลูกจ้างโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ หาได้ไม่ตามพฤติการณ์ซึ่งได้ความว่าหลังจากโจทก์ที่ 1 ทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลยที่ 1 ได้ 1 เดือนแล้วโจทก์ที่ 1ก็ตกลงทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 แสดงว่าในการจ้างกันนั้นโจทก์ที่ 1กับจำเลยที่ 1 ต่างมีเจตนาที่จะทำสัญญาจ้างผูกมัดต่อกันไว้ เมื่อโจทก์ที่ 1 ทำสัญยาจ้างกับจำเลยที่ 1 ด้วยความสมัครใจ สัญญาจ้างย่อมมีผลผูกพันโจทก์ที่ 1 หาใช่เป็นการทำสัญญาจ้างซึ่งจะถือว่าเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 20ไม่เมื่อสัญญาจ้างกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยที่ 1 ได้รับยกเว้นตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 วรรคสาม ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 ชอบแล้วอุทธรณ์โจทก์ที่ 1 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 173/2529นาง ไฉน วงษ์แก้ว กับพวกโจทก์บริษัท สุราทิพย์ศรีอรุณ จำกัด กับพวกจำเลย พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 20 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46แม้นายจ้างจะทำสัญญาจ้างแรงงานกับลูกจ้างหลังจากรับลูกจ้างเข้าทำงานแล้ว1เดือน นายจ้างและลูกจ้างก็ต้องผูกมัดกันตามสัญญานั้นการที่นายจ้างรับลูกจ้างเข้าทำงานก่อนทำสัญญาจ้างไม่อาจถือได้ว่าเป็นการรับเข้าทำงานโดยปราศจากเงื่อนไขเมื่อปรากฏว่าในสัญญาจ้างได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนนายจ้างย่อมเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย.โจทก์ฟ้องเรียกค่าชดเชยจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้าง จำเลยให้การว่าเป็นการจ้างที่ได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนจึงสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าโจทก์ที่ 2 ถึงที่ 59 ไม่ได้ลงชื่อในฟ้อง ฟ้องโจทก์เหล่านี้ไม่สมบูรณ์ โจทก์ที่ 1 ทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 โดยกำหนดระยะเวลาสิ้นสุดการจ้างไว้แน่นอน เมื่อจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ 1 ตกลงรับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่ามีข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดว่าไม่ต้องทำสัญญาจ้าง การที่จำเลยที่ 1 ยินยอมให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานไปก่อนโดยมิได้ทำสัญญาจ้างทันทีจะถือว่าจำเลยที่ 1 รับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานเป็นลูกจ้างโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ หาได้ไม่ตามพฤติการณ์ซึ่งได้ความว่าหลังจากโจทก์ที่ 1 ทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลยที่ 1 ได้ 1 เดือนแล้วโจทก์ที่ 1ก็ตกลงทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 แสดงว่าในการจ้างกันนั้นโจทก์ที่ 1กับจำเลยที่ 1 ต่างมีเจตนาที่จะทำสัญญาจ้างผูกมัดต่อกันไว้ เมื่อโจทก์ที่ 1 ทำสัญยาจ้างกับจำเลยที่ 1 ด้วยความสมัครใจ สัญญาจ้างย่อมมีผลผูกพันโจทก์ที่ 1 หาใช่เป็นการทำสัญญาจ้างซึ่งจะถือว่าเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 20ไม่เมื่อสัญญาจ้างกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยที่ 1 ได้รับยกเว้นตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 วรรคสาม ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 ชอบแล้วอุทธรณ์โจทก์ที่ 1 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน.(เพียร สุมิระ-สมบูรณ์ บุญภินนท์-สุพจน์ นาถะพินธุ)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมีปัญหาน่าพิจารณาว่าคดีนี้ จำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ได้มีสัญญาจ้างแรงงานต่อกันตั้งแต่เมื่อใด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 575 เห็นได้ชัดว่าสัญญาจ้างแรงงานเป็นสัญญาต่างตอบแทนที่ไม่มีแบบสำเร็จบริบูรณ์เมื่อมีเจตนาตกลงกัน การตกลงกันนั้นอาจกระทำอย่างเป็นพิธีการหรือไม่เป็นพิธีการก็ได้ อาจเกิดจากผลของการสัมภาษณ์เจรจากัน จากการมีจดหมายโต้ตอบกันหรือแม้กระทั่งจากการสนทนากันที่หน้าประตูโรงงานอาจทำเป็นหนังสือหรือด้วยวาจาก็ได้ (Norman M. Selwyn, Law of Employment, London: Butterworths1980. p. 40) และแม้จะเป็นสัญญาที่เกิดจากการแสดงเจตนาโดยปริยายก้ย่อมทำให้เกิดสัญญาจ้างแรงงานได้ (คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยนิติกรรมและหนี้ เล่ม 1 โดยศาสตราจารย์ ม.ร.ว. เสนีย์ ปราโมช หน้า 58) ดังนี้น่าจะถือได้ว่าจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ได้มีสัญญาจ้างแรงงานต่อกันตั้งแต่วันที่จำเลยที่ 1 ให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานแล้ว แม้จะมิได้ทำสัญญากันไว้เป็นหนังสือก็หาทำให้สัญญาจ้างแรงงานระหว่างจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ไม่สมบูรณ์หรือไม่ชอบด้วยกฎหมายไม่ ในสัญญาดังกล่าวคู่สัญญาจะตกลงกำหนดเงื่อนไขใด ๆ ก็ย่อมทำได้ถือว่าเป็นเงื่อนไขตามสัญญาจ้างแรงงานซึ่งไม่จำต้องทำเป็นหนังสือ มิใช่ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างที่ต้องทำเป็นหนังสือตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 10 และในกรณีนี้ต้องถือว่าจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ยังมิได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกันไว้ ดังนั้น เมื่อต่อมาอีก 1 เดือน จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาจ้างแรงงานกับโจทก์ที่ 1 เป็นหนังสือขึ้น ก็ต้องถือว่าได้ทำสัญญาจ้างแรงงานกันใหม่ ย่อมมีผลยกเลิกสัญญาเดิมจำเลยที่ 1 และโจทก์ที่ 1ต้องผูกพันกันตามสัญญาใหม่นี้ โดยไม่มีกรณีที่จะต้องพิจารณาว่าสัญญาจ้างแรงงานดังกล่าวขัดหรือแย้งกับข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างหรือไม่ เพราะยังไม่เคยทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกันมาก่อนเลย เหตุนี้ตามที่ศาลฎีกาวินิจฉัยที่ว่า "การที่จำเลยที่ 1 ตกลงรับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่ามีข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดว่า ไม่ต้องทำสัญญาจ้างการที่จำเลยที่ 1 ยินยอมให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานไปก่อนโดยมิได้ทำสัญยาจ้างทันที จะถือว่าจำเลยที่ 1 รับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานเป็นลูกจ้างโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ หาได้ไม่" หากเปลี่ยนเป็นวินิจฉัยเพียงว่า จำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ได้ทำสัญญาจ้างแรงงานไว้โดยได้กำหนดระยะเวลาการจ้างแต่นอนหรือไม่ หากกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอน นายจ้างก็สามารถเลิกจ้างลูกจ้างภายในกำหนดนั้นได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย น่าจะทำให้เข้าใจเรื่องนี้ได้ดีขึ้น ทั้งนี้เพราะในคดีนี้น่าจะถือได้ว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาจ้างแรงงานกับโจทก์ที่ 1 2 ครั้ง แต่ครั้งแรกไม่ได้ทำเป็นหนังสือ กรณีต้องบังคับกันตามสัญญาฉบับหลัง ส่วนข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ไม่เคยทำกันไว้ซึ่งตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 10 ถือว่าข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานฯ เป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง. วิศิษฎ์ ลิมานนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องเรียกค่าชดเชยจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้าง จำเลยให้การว่าเป็นการจ้างที่ได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนจึงสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าโจทก์ที่ 2 ถึงที่ 59 ไม่ได้ลงชื่อในฟ้อง ฟ้องโจทก์เหล่านี้ไม่สมบูรณ์ โจทก์ที่ 1 ทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 โดยกำหนดระยะเวลาสิ้นสุดการจ้างไว้แน่นอน เมื่อจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ 1 ตกลงรับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่ามีข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดว่าไม่ต้องทำสัญญาจ้าง การที่จำเลยที่ 1 ยินยอมให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานไปก่อนโดยมิได้ทำสัญญาจ้างทันทีจะถือว่าจำเลยที่ 1 รับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานเป็นลูกจ้างโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ หาได้ไม่ตามพฤติการณ์ซึ่งได้ความว่าหลังจากโจทก์ที่ 1 ทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลยที่ 1 ได้ 1 เดือนแล้วโจทก์ที่ 1ก็ตกลงทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 แสดงว่าในการจ้างกันนั้นโจทก์ที่ 1กับจำเลยที่ 1 ต่างมีเจตนาที่จะทำสัญญาจ้างผูกมัดต่อกันไว้ เมื่อโจทก์ที่ 1 ทำสัญยาจ้างกับจำเลยที่ 1 ด้วยความสมัครใจ สัญญาจ้างย่อมมีผลผูกพันโจทก์ที่ 1 หาใช่เป็นการทำสัญญาจ้างซึ่งจะถือว่าเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 20ไม่เมื่อสัญญาจ้างกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยที่ 1 ได้รับยกเว้นตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 วรรคสาม ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 ชอบแล้วอุทธรณ์โจทก์ที่ 1 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 173/2529นาง ไฉน วงษ์แก้ว กับพวกโจทก์บริษัท สุราทิพย์ศรีอรุณ จำกัด กับพวกจำเลย พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 20 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46แม้นายจ้างจะทำสัญญาจ้างแรงงานกับลูกจ้างหลังจากรับลูกจ้างเข้าทำงานแล้ว1เดือน นายจ้างและลูกจ้างก็ต้องผูกมัดกันตามสัญญานั้นการที่นายจ้างรับลูกจ้างเข้าทำงานก่อนทำสัญญาจ้างไม่อาจถือได้ว่าเป็นการรับเข้าทำงานโดยปราศจากเงื่อนไขเมื่อปรากฏว่าในสัญญาจ้างได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนนายจ้างย่อมเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย.โจทก์ฟ้องเรียกค่าชดเชยจากจำเลยซึ่งเป็นนายจ้าง จำเลยให้การว่าเป็นการจ้างที่ได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนจึงสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าโจทก์ที่ 2 ถึงที่ 59 ไม่ได้ลงชื่อในฟ้อง ฟ้องโจทก์เหล่านี้ไม่สมบูรณ์ โจทก์ที่ 1 ทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 โดยกำหนดระยะเวลาสิ้นสุดการจ้างไว้แน่นอน เมื่อจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ 1 ตกลงรับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่ามีข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดว่าไม่ต้องทำสัญญาจ้าง การที่จำเลยที่ 1 ยินยอมให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานไปก่อนโดยมิได้ทำสัญญาจ้างทันทีจะถือว่าจำเลยที่ 1 รับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานเป็นลูกจ้างโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ หาได้ไม่ตามพฤติการณ์ซึ่งได้ความว่าหลังจากโจทก์ที่ 1 ทำงานเป็นลูกจ้างของจำเลยที่ 1 ได้ 1 เดือนแล้วโจทก์ที่ 1ก็ตกลงทำสัญญาจ้างกับจำเลยที่ 1 แสดงว่าในการจ้างกันนั้นโจทก์ที่ 1กับจำเลยที่ 1 ต่างมีเจตนาที่จะทำสัญญาจ้างผูกมัดต่อกันไว้ เมื่อโจทก์ที่ 1 ทำสัญยาจ้างกับจำเลยที่ 1 ด้วยความสมัครใจ สัญญาจ้างย่อมมีผลผูกพันโจทก์ที่ 1 หาใช่เป็นการทำสัญญาจ้างซึ่งจะถือว่าเป็นการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 20ไม่เมื่อสัญญาจ้างกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและจำเลยที่ 1เลิกจ้างโจทก์ที่ 1 ตามกำหนดนั้น จำเลยที่ 1 ได้รับยกเว้นตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46 วรรคสาม ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 1 ชอบแล้วอุทธรณ์โจทก์ที่ 1 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน.(เพียร สุมิระ-สมบูรณ์ บุญภินนท์-สุพจน์ นาถะพินธุ)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมีปัญหาน่าพิจารณาว่าคดีนี้ จำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ได้มีสัญญาจ้างแรงงานต่อกันตั้งแต่เมื่อใด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 575 เห็นได้ชัดว่าสัญญาจ้างแรงงานเป็นสัญญาต่างตอบแทนที่ไม่มีแบบสำเร็จบริบูรณ์เมื่อมีเจตนาตกลงกัน การตกลงกันนั้นอาจกระทำอย่างเป็นพิธีการหรือไม่เป็นพิธีการก็ได้ อาจเกิดจากผลของการสัมภาษณ์เจรจากัน จากการมีจดหมายโต้ตอบกันหรือแม้กระทั่งจากการสนทนากันที่หน้าประตูโรงงานอาจทำเป็นหนังสือหรือด้วยวาจาก็ได้ (Norman M. Selwyn, Law of Employment, London: Butterworths1980. p. 40) และแม้จะเป็นสัญญาที่เกิดจากการแสดงเจตนาโดยปริยายก้ย่อมทำให้เกิดสัญญาจ้างแรงงานได้ (คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยนิติกรรมและหนี้ เล่ม 1 โดยศาสตราจารย์ ม.ร.ว. เสนีย์ ปราโมช หน้า 58) ดังนี้น่าจะถือได้ว่าจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ได้มีสัญญาจ้างแรงงานต่อกันตั้งแต่วันที่จำเลยที่ 1 ให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานแล้ว แม้จะมิได้ทำสัญญากันไว้เป็นหนังสือก็หาทำให้สัญญาจ้างแรงงานระหว่างจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ไม่สมบูรณ์หรือไม่ชอบด้วยกฎหมายไม่ ในสัญญาดังกล่าวคู่สัญญาจะตกลงกำหนดเงื่อนไขใด ๆ ก็ย่อมทำได้ถือว่าเป็นเงื่อนไขตามสัญญาจ้างแรงงานซึ่งไม่จำต้องทำเป็นหนังสือ มิใช่ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างที่ต้องทำเป็นหนังสือตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 มาตรา 10 และในกรณีนี้ต้องถือว่าจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ยังมิได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกันไว้ ดังนั้น เมื่อต่อมาอีก 1 เดือน จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาจ้างแรงงานกับโจทก์ที่ 1 เป็นหนังสือขึ้น ก็ต้องถือว่าได้ทำสัญญาจ้างแรงงานกันใหม่ ย่อมมีผลยกเลิกสัญญาเดิมจำเลยที่ 1 และโจทก์ที่ 1ต้องผูกพันกันตามสัญญาใหม่นี้ โดยไม่มีกรณีที่จะต้องพิจารณาว่าสัญญาจ้างแรงงานดังกล่าวขัดหรือแย้งกับข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างหรือไม่ เพราะยังไม่เคยทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกันมาก่อนเลย เหตุนี้ตามที่ศาลฎีกาวินิจฉัยที่ว่า "การที่จำเลยที่ 1 ตกลงรับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่ามีข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดว่า ไม่ต้องทำสัญญาจ้างการที่จำเลยที่ 1 ยินยอมให้โจทก์ที่ 1 เข้าทำงานไปก่อนโดยมิได้ทำสัญยาจ้างทันที จะถือว่าจำเลยที่ 1 รับโจทก์ที่ 1 เข้าทำงานเป็นลูกจ้างโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ หาได้ไม่" หากเปลี่ยนเป็นวินิจฉัยเพียงว่า จำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ได้ทำสัญญาจ้างแรงงานไว้โดยได้กำหนดระยะเวลาการจ้างแต่นอนหรือไม่ หากกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอน นายจ้างก็สามารถเลิกจ้างลูกจ้างภายในกำหนดนั้นได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย น่าจะทำให้เข้าใจเรื่องนี้ได้ดีขึ้น ทั้งนี้เพราะในคดีนี้น่าจะถือได้ว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาจ้างแรงงานกับโจทก์ที่ 1 2 ครั้ง แต่ครั้งแรกไม่ได้ทำเป็นหนังสือ กรณีต้องบังคับกันตามสัญญาฉบับหลัง ส่วนข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างจำเลยที่ 1 กับโจทก์ที่ 1 ไม่เคยทำกันไว้ซึ่งตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 10 ถือว่าข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานฯ เป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง. วิศิษฎ์ ลิมานนท์.