พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พุทธศักราช 2482พระราชบัญญัติ การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๘๒ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ. เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๓ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๘๒ เป็นปีที่ ๖ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรปรับปรุงระเบียบการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้ โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า "พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๘๒"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ตั้งแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ ให้ยกเลิกบรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งแย้งกับบทพระราชบัญญัตินี้มาตรา 4 มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ "เขตเลือกตั้ง" หมายความว่า เขตอำเภอซึ่งกำหนดให้ราษฎรในเขตนั้นเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดตามจำนวนที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด "หน่วยเลือกตั้ง*" หมายความว่า ท้องถิ่นซึ่งกำหนดเพื่อการลงคะแนนเลือกตั้ง ณมาตรา 4 ที่เลือกตั้ง*หน่วยเลือกตั้งและที่เลือกตั้ง*แห่งหนึ่ง "ผู้สมัคร" หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งมาตรา 1 หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา 5 มาตรา ๕ การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดจะทำได้ต่อเมื่อข้าหลวงประจำจังหวัดได้ประกาศให้เลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดแล้ว โดยระบุวันเลือกตั้งและระยะเวลาสมัครรับเลือกตั้งไว้ในประกาศนั้นมาตรา 6 มาตรา ๖ ระยะเวลารับสมัครเลือกตั้งจะต้องกำหนดไว้ไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน และไม่เกินสามสิบวัน โดยกำหนดวันสุดท้ายของระยะเวลาสมัครไว้ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวันมาตรา 7 มาตรา ๗ ในเขตเลือกตั้งใด ถ้ามีผู้สมัครเพียงเท่าจำนวนที่เขตเลือกตั้งนั้นจะพึงมีสมาชิกได้ตามกฎหมายหรือน้อยกว่า ให้ถือว่าผู้สมัครนั้นราษฎรได้เลือกตั้งแล้วโดยไม่ต้องลงคะแนน แต่ในกรณีที่การเลือกตั้งไม่ได้สมาชิกตามจำนวนที่กฎหมายบัญญัติไว้มาตรา 7 ให้มีการเลือกตั้งใหม่เฉพาะเขตเลือกตั้งนั้นเพื่อให้ได้สมาชิกครบจำนวน ในการเลือกตั้งใหม่นี้ให้ประกาศก่อนพ้นสิบห้าวัน นับจากวันเลือกตั้งครั้งสุดท้าย โดยระบุวันเลือกตั้งและระยะเวลาสมัครรับเลือกตั้งตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๖มาตรา 8 มาตรา ๘ ในกรณีเลือกตั้งสมาชิกขึ้นแทนเมื่อมีตำแหน่งว่างในเขตเลือกตั้งใด ให้มีการเลือกตั้งเฉพาะในเขตเลือกตั้งที่ตำแหน่งสมาชิกได้ว่างลงนั้นและให้นำบทบัญญัติมาตรา ๗ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 9 มาตรา ๙ นายจ้างทั้งปวงต้องให้ความสะดวกตามสมควรแก่ลูกจ้างในอันที่จะใช้สิทธิเลือกตั้งและสมัครรับเลือกตั้ง บทบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับแก่ทบวงการเมืองด้วยโดยอนุโลมมาตรา 10 มาตรา ๑๐ ในการสอบสวน ไต่สวนมูลฟ้อง หรือพิจารณาคดี ผู้เลือกตั้งไม่จำต้องให้การว่าตนได้ลงคะแนนเลือกตั้งผู้ใดมาตรา 11 มาตรา ๑๑ ในวันที่คณะกรรมการตรวจคะแนนประชุมกันตามความในมาตรา ๓๗ และมาตรา ๓๘ และในวันเลือกตั้ง ห้ามมิให้ผู้ใดชักชวนขอคะแนนหรือทำการโฆษณาใด ๆ ภายในปริมณฑลสามสิบเมตรแห่งที่เลือกตั้ง* ทั้งห้ามมิให้ใช้เครื่องเปล่งเสียงหรือทำเสียงอื่นใดโดยประการที่รบกวนหรือเป็นอุปสรรคแก่การเลือกตั้งมาตรา 11 แม้ว่าจะทำนอกปริมณฑลดังกล่าวแล้วมาตรา 12 มาตรา ๑๒ ห้ามมิให้บุคคลผู้มิได้มีสัญชาติเป็นไทยกระทำการช่วยเหลือผู้สมัครคนใด โดยตรงหรือโดยปริยาย และห้ามมิให้เข้ามีส่วนหรือใช้อิทธิพลในการเลือกตั้งด้วยประการใด ๆ ทั้งสิ้นมาตรา 13 มาตรา ๑๓ นอกจากหน้าที่ซึ่งบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการจังหวัดและคณะกรมการอำเภอมีหน้าที่ให้ความสะดวกและรักษาความสงบเรียบร้อยในการเลือกตั้งมาตรา 14 มาตรา ๑๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงวางระเบียบการลงคะแนนและกิจการอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้มาตรา 2 หมวด ๒ สิทธิเลือกตั้งและการสมัครรับเลือกตั้งมาตรา 15 มาตรา ๑๕ บุคคลผู้มีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๖ และไม่เป็นบุคคลต้องห้ามตามมาตรา ๑๗ ย่อมมีสิทธิเลือกตั้งมาตรา 16 มาตรา ๑๖ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้ (๑) มีสัญชาติไทยตามกฎหมาย แต่บุคคลผู้ได้สัญชาติไทยโดยการแปลงชาติต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๖ ทวิ อีกด้วย (๒) อายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ในวันที่ ๑ มกราคม ของปีที่มีการเลือกตั้งมาตรา 16 ทวิ มาตรา ๑๖ ทวิ บุคคลผู้ได้สัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติ จะเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ ต้องมีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรไทยติดต่อกันนับแต่ได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปี และต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ คือ (๑) สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่หก หรือมัธยมศึกษาปีที่สามมาตรา 16 ทวิ ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือมีความรู้ตามที่กระทรวงศึกษาธิการเทียบเท่า (๒) รับหรือเคยรับราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร (๓) เป็นหรือเคยเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี (๔) เป็นหรือเคยเป็นสมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาลมาตรา 16 ทวิ กรรมการสุขาภิบาล กรรมการตำบล กำนัน หรือผู้ใหญ่บ้านมาตรา 17 มาตรา ๑๗ บุคคลผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้ในวันเลือกตั้งเป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้ง คือ (๑) วิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ (๒) หูหนวกและเป็นใบ้ซึ่งไม่สามารถอ่านและเขียนหนังสือได้ (๓) เป็นภิกษุ สามเณร นักพรตหรือนักบวช (๔) ต้องคุมขังอยู่โดยหมายของศาล (๕)มาตรา 17 อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งโดยคำพิพากษามาตรา 18 มาตรา ๑๘ บุคคลผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๑๕ และมีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๙ ทั้งไม่มีลักษณะเป็นบุคคลต้องห้ามตามมาตรา ๒๐ หรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ ซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบสามปีบริบูรณ์ในวันเลือกตั้ง ย่อมมีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งมาตรา 19 มาตรา ๑๙ บุคคลผู้มีสัญชาติไทยและมีสัญชาติอื่นด้วยในขณะเดียวกัน เว้นแต่บุคคลผู้มีสัญชาติไทย โดยการเกิดแต่เกิดในต่างประเทศ จะเป็นผู้สมัครได้ต้องมีคุณสมบัติเป็นผู้สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่หกหรือมัธยมศึกษาปีที่สามตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการมาตรา 19 หรือมีความรู้ตามที่กระทรวงศึกษาธิการเทียบเท่าหรือรับรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่านั้น และต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้อีกด้วย (๑) รับหรือเคยรับราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร (๒) เคยเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น ซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี (๓)มาตรา 19 เป็นหรือเคยเป็นสมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล กรรมการสุขาภิบาล กรรมการตำบล กำนัน หรือผู้ใหญ่บ้านมาตรา 19 ทวิ มาตรา ๑๙ ทวิ บุคคลผู้ได้สัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติ จะเป็นผู้สมัครได้ต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๙ และได้มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรไทยติดต่อกันนับแต่ได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปีมาตรา 20 มาตรา ๒๐ ผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้เป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง คือ (๑) ติดยาเสพติดให้โทษ (๒) เป็นบุคคลล้มละลายซึ่งศาลยังไม่สั่งให้พ้นคดี (๓) เป็นโรคเรื้อน วัณโรคระยะอันตรายหรือโรคพิษสุราเรื้อรัง (๔)มาตรา 20 เคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกตั้งแต่หนึ่งปีขึ้นไปโดยได้พ้นโทษมายังไม่ถึงห้าปีในวันเลือกตั้ง เว้นแต่ความผิดอันได้กระทำโดยประมาท (๕) เคยเป็นข้าราชการซึ่งถูกไล่ออกหรือปลดออกเพราะทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือเคยเป็นพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล หรือพนักงานองค์การของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจมาตรา 20 ซึ่งถูกไล่ออกหรือปลดออกหรือเลิกจ้างเพราะทุจริตต่อหน้าที่ ยังไม่ครบเจ็ดปีนับแต่วันที่ถูกไล่ออก ปลดออก หรือเลิกจ้าง แล้วแต่กรณี จนถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง (๖) สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกสภาเทศบาล หรือกรรมการสุขาภิบาลมาตรา 21 มาตรา ๒๑ นอกจากข้าราชการการเมือง ห้ามมิให้ข้าราชการซึ่งรับราชการอยู่ในจังหวัดใดสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดในจังหวัดนั้น ห้ามมิให้พนักงานเทศบาล ซึ่งเป็นพนักงานประจำของเทศบาลในจังหวัดใด สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดในจังหวัดนั้น ห้ามมิให้พนักงานสุขาภิบาลมาตรา 21 ซึ่งประจำในจังหวัดใดสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดในจังหวัดนั้น ห้ามมิให้ลูกจ้าง หรือคนงานของรัฐบาล ซึ่งมีเงินเดือนและประจำในจังหวัดใดสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดในจังหวัดนั้น ในกรณีที่ไม่ต้องห้ามตามมาตรานี้ เมื่อข้าราชการ พนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล หรือลูกจ้างของรัฐบาลมาตรา 21 ผู้ใดได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดแล้ว ผู้นั้นต้องลาออกจากตำแหน่ง ในส่วนข้าราชการนั้น ให้มีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญด้วยเหตุทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญ และถ้าเป็นข้าราชการทหาร ก็อาจได้รับเบี้ยหวัดแทนบำนาญตามระเบียบของทหารมาตรา 22 มาตรา ๒๒ ในการเลือกตั้งครั้งหนึ่ง ผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งจะสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดได้เฉพาะในเขตเลือกตั้งแต่เขตเดียวมาตรา 23 มาตรา ๒๓ ในการสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดในเขตเลือกตั้งใด ผู้สมัครต้องยื่นใบสมัครด้วยตนเอง ณ ที่ว่าการอำเภอแห่งเขตเลือกตั้งนั้นภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในประกาศ ใบสมัครให้ใช้แบบที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยมีคำรับรองว่าผู้สมัครมีความเลื่อมใสในการปกครองระบอบรัฐธรรมนูญด้วยความบริสุทธิ์ใจมาตรา 23 เมื่อนายอำเภอได้รับใบสมัครแล้ว ต้องให้บันทึกวันและเวลาที่ได้รับไว้เป็นหลักฐานโดยทันที แล้วออกใบรับให้แก่ผู้ยื่นใบสมัคร และถ้าข้อความในใบสมัครถูกต้องแล้ว ก็ให้ประกาศการสมัครระบุชื่อผู้สมัครไว้ ณ ที่ว่าการอำเภอ แล้วแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้สมัครทราบเครื่องหมายประจำตัวโดยเร็วมาตรา 24 มาตรา ๒๔ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดเห็นว่าตามประกาศการสมัครตามมาตรา ๒๓ ปรากฏชื่อบุคคลผู้ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง สมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น อาจยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่ายี่สิบวันมาตรา 24 ขอให้ศาลมีคำสั่งให้ถอนการสมัครของบุคคลนั้นได้ เมื่อศาลได้รับคำร้องแล้ว ให้ดำเนินการพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและวินิจฉัยมีคำสั่งให้ถอนการสมัครหรือไม่โดยเร็ว คำสั่งของศาลนั้นให้เป็นที่สุด และถ้าศาลมีคำสั่งให้ถอนการสมัครก็ให้ศาลรีบแจ้งคำสั่งไปยังคณะกรมการอำเภอด้วยมาตรา 24 ให้คณะกรมการอำเภอประกาศถอนการสมัครตามคำสั่งศาลไว้ ณ ที่ว่าการอำเภอ และที่เลือกตั้ง*ทุกแห่งในเขตเลือกตั้งนั้น การดำเนินกระบวนพิจารณาตามความในมาตรานี้ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมมาตรา 3 หมวด ๓ หน่วยเลือกตั้งและที่เลือกตั้ง*มาตรา 25 มาตรา ๒๕ ตามปกติให้ใช้เขตตำบลหนึ่งเป็นหน่วยเลือกตั้งหน่วยหนึ่ง ถ้าตำบลใดมีจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งเกินกว่าสามพันคน ให้กำหนดหน่วยเลือกตั้งในตำบลนั้นเพิ่มขึ้นโดยถือเกณฑ์จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งหน่วยละไม่เกินสามพันคนมาตรา 25 หรือถ้านายอำเภอเห็นว่าในตำบลนั้นการคมนาคมไม่สะดวกจะกำหนดหน่วยเลือกตั้งเพิ่มขึ้นโดยไม่คำนึงถึงจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งก็ได้ หรือในกรณีที่จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในตำบลที่มีเขตต่อเนื่องใกล้ชิดกันมีจำนวนรวมทั้งสิ้นไม่เกินสามพันคน จะรวมตำบลเหล่านั้นเป็นหน่วยเลือกตั้งเดียวกันก็ได้มาตรา 25 แต่ห้ามมิให้รวมกันเกินกว่าสองตำบล ทั้งนี้ จะใช้หน่วยเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกสภาเทศบาล ครั้งสุดท้าย เป็นหน่วยเลือกตั้งตามพระราชบัญญัตินี้ก็ได้มาตรา 26 มาตรา ๒๖ ให้นายอำเภอประกาศกำหนดที่เลือกตั้ง*ของแต่ละหน่วยขึ้นไว้ไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนวันเลือกตั้ง โดยระบุชื่อตำบลที่เป็นหน่วย หรือตำบลที่รวมกันเป็นหน่วย หรือหน่วยเลือกตั้ง*ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลที่ใช้เป็นหน่วยเลือกตั้ง*ตามมาตราก่อนไว้ในประกาศนั้นด้วยมาตรา 27 มาตรา ๒๗ ที่เลือกตั้ง*นั้นต้องเป็นที่ซึ่งประชาชนเข้าออกได้โดยสะดวกเพื่อการเลือกตั้ง ทั้งมีลักษณะและเครื่องประกอบดังกำหนดในกฎกระทรวงมาตรา 4 หมวด ๔ กรรมการตรวจคะแนนมาตรา 28 มาตรา ๒๘ ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ให้นายอำเภอตั้งกรรมการตรวจคะแนนประจำหน่วยเลือกตั้งแห่งละสามคน กับกรรมการสำรองไม่เกินสามคน และพนักงานคะแนนตามจำนวนที่เห็นสมควร ทั้งให้มีอำนาจปลดและตั้งบุคคลอื่นแทน ให้ถือว่ากรรมการตรวจคะแนน พนักงานคะแนนมาตรา 28 และบุคคลผู้ทำการในหน้าที่กรรมการตรวจคะแนนเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมายมาตรา 29 มาตรา ๒๙ กรรมการตรวจคะแนน กรรมการสำรอง และพนักงานคะแนน ให้ตั้งจากบุคคลผู้มีคุณสมบัติเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้ง มีความประพฤติดี และสามารถอ่านและเขียนหนังสือไทยได้ ห้ามมิให้ตั้งข้าราชการประจำการหรือพนักงานเทศบาล หรือผู้สมัคร หรือตัวแทนผู้สมัคร เป็นกรรมการตรวจคะแนนหรือกรรมการสำรองมาตรา 29 ทั้งห้ามมิให้ตั้งผู้สมัครหรือตัวแทนผู้สมัคร เป็นพนักงานคะแนนมาตรา 30 มาตรา ๓๐ การลงมติวินิจฉัยกิจการใด ๆ ของคณะกรรมการตรวจคะแนนให้เป็นไปตามเสียงข้างมากมาตรา 31 มาตรา ๓๑ ก่อนเวลาเปิดการลงคะแนนครึ่งชั่วโมง ถ้ากรรมการตรวจคะแนนคนใดยังมิได้ไปถึงที่เลือกตั้ง* ให้กรรมการสำรองเข้าทำหน้าที่แทนจนกว่ากรรมการคนนั้นจะไปถึง ถ้ากรรมการตรวจคะแนนคนใดไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ อันอาจเสียหายแก่การงานแล้วมาตรา 31 ก็ให้กรรมการสำรองปฏิบัติหน้าที่แทนจนกว่ากรรมการตรวจคะแนนคนนั้นจะปฏิบัติหน้าที่ได้ ถ้ากรรมการสำรองมีไม่พอก็ให้กรรมการซึ่งอยู่ ณ ที่เลือกตั้ง*นั้นตั้งบุคคลซึ่งมีคุณสมบัติและไม่ต้องห้ามตามมาตรา ๒๙ เป็นกรรมการแทนมาตรา 32 มาตรา ๓๒ กรรมการตรวจคะแนนมีอำนาจหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยในที่เลือกตั้ง* หากปรากฏว่าผู้ใดกระทำตนเป็นที่ขัดขวางรบกวนในกิจการเลือกตั้ง หรือจะทำความไม่เรียบร้อยขึ้น กรรมการตรวจคะแนนมีอำนาจที่จะสั่งให้ผู้นั้นออกไปเสียจากที่เลือกตั้ง* แต่ต้องมิให้ขัดต่อการที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะใช้สิทธิในการเลือกตั้งมาตรา 5 หมวด ๕ บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งมาตรา 33 มาตรา ๓๓ ในเขตเทศบาลให้เป็นหน้าที่ของเทศบาล และนอกเขตเทศบาลให้เป็นหน้าที่ของนายอำเภอ จัดทำบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง โดยคัดจากทะเบียนผู้เลือกตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และให้แก้ไขเพิ่มเติมต่อไปตามหลักฐานที่ปรากฏมาตรา 34 มาตรา ๓๔ ให้เทศบาลหรือคณะกรมการอำเภอ แล้วแต่กรณี คัดบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งแยกออกตามหน่วยเลือกตั้ง* แล้วให้คณะกรมการอำเภอประกาศไว้ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ณ ที่เลือกตั้ง*และที่อื่นที่เห็นได้ง่าย ดังต่อไปนี้ ถ้าในหน่วยเลือกตั้ง*ใด แบ่งเขตการปกครองเป็นหมู่บ้านมาตรา 34 บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งสำหรับหมู่บ้านใด ให้ปิดไว้ในหมู่บ้านนั้น ถ้าหน่วยเลือกตั้ง*ใดไม่ได้แบ่งเขตการปกครองเป็นหมู่บ้าน ให้แบ่งบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งออกเป็นส่วนไม่น้อยกว่าสี่ส่วน แต่ละส่วนให้ปิดไว้ใกล้ที่อยู่ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งเท่าที่จะทำได้มาตรา 35 มาตรา ๓๕ ให้คณะกรมการอำเภอมอบบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งได้คัดไว้ตามมาตรา ๓๔ ให้แก่พนักงานคะแนนก่อนการประชุมครั้งแรกของคณะกรรมการตรวจคะแนนตามมาตรา ๓๗มาตรา 36 มาตรา ๓๖ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดมีชื่ออยู่ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งสำหรับหน่วยเลือกตั้ง*ใด ให้มีสิทธิลงคะแนนเฉพาะ ณ ที่เลือกตั้ง*แห่งหน่วยนั้นมาตรา 37 มาตรา ๓๗ ก่อนวันเลือกตั้งสิบห้าวันให้คณะกรรมการตรวจคะแนนประชุมกันเป็นครั้งแรกตั้งแต่ ๘.๐๐ นาฬิกา ถึง ๑๖.๐๐ นาฬิกา ณ ที่เลือกตั้ง*เพื่อพิจารณาคำร้องและแก้ไขเพิ่มเติมบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๓๙ และมาตรา ๔๐มาตรา 37 บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งเท่าที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมภายในกำหนดเวลาประชุมของคณะกรรมการดังว่านี้ ให้ประกาศไว้ ณ ที่เลือกตั้ง*ตั้งแต่วันประชุมของคณะกรรมการเป็นต้นไป ก่อนวันเลือกตั้งสามวัน ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนประชุมกันอีกครั้งหนึ่งตั้งแต่ ๘.๐๐ นาฬิกา ถึง ๑๖.๐๐ นาฬิกา ณ ที่เลือกตั้ง*นั้นมาตรา 37 เพื่อแก้ไขเพิ่มเติมบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามคำสั่งศาล ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๓๙ และมาตรา ๔๐ และบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งอันได้แก้ไขเพิ่มเติมแล้วดังว่านี้ ให้ประกาศไว้ ณ ที่เลือกตั้ง*ตั้งแต่วันประชุมของคณะกรรมการเป็นต้นไป ให้พนักงานคะแนนทำหน้าที่เลขานุการในการประชุมของคณะกรรมการมาตรา 38 มาตรา ๓๘ ในกรณีที่มีการเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งใด ให้ใช้บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งสุดท้ายในเขตเลือกตั้งนั้น ซึ่งเทศบาลหรือคณะกรมการอำเภอ แล้วแต่กรณี ได้แก้ไขเพิ่มเติมต่อมาตามหลักฐานที่ปรากฏเป็นบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งใหม่นี้ ถ้าวันเลือกตั้งใหม่ยังไม่พ้นหกเดือนมาตรา 38 นับแต่วันเลือกตั้งครั้งสุดท้าย ห้ามมิให้นำบทบัญญัติมาตรา ๓๗ มาใช้บังคับมาตรา 39 มาตรา ๓๙ บุคคลใดไม่มีชื่อในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้ง*ใด ถ้าเห็นว่าตนสมควรมีชื่อเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยนั้นอาจร้องต่อคณะกรรมการตรวจคะแนนในวันและเวลาที่คณะกรรมการประชุมกันเป็นครั้งแรกตามมาตรา ๓๗มาตรา 39 ถ้าคณะกรรมการตรวจคะแนนวินิจฉัยว่าผู้ร้องมีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้เติมชื่อผู้ร้องลงในบัญชี ถ้าวินิจฉัยว่าผู้ร้องไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้ยกคำร้องเสีย ในกรณีที่คณะกรรมการตรวจคะแนนยกคำร้องหรือไม่แก้ไขเพิ่มเติมบัญชีตามคำร้องของผู้ใดหรือในกรณีที่เทศบาลหรือคณะกรมการอำเภอ แล้วแต่กรณีมาตรา 39 ถอนชื่อผู้ใดออกจากบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๓๘ ผู้นั้นมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจ ถ้าศาลเห็นว่าผู้นั้นมีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้สั่งให้คณะกรรมการตรวจคะแนนเติมชื่อลงในบัญชี ถ้าศาลเห็นว่าไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้สั่งยกคำร้องเสียมาตรา 39 และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๒๔ มาใช้บังคับโดยอนุโลม การใดที่คณะกรรมการตรวจคะแนนได้ปฏิบัติไปก่อนรับคำสั่งศาล ให้เป็นอันสมบูรณ์ตามกฎหมายมาตรา 40 มาตรา ๔๐ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดเห็นว่าตามบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งปรากฏชื่อบุคคลที่ไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยเลือกตั้ง*อาจร้องต่อคณะกรรมการตรวจคะแนนในวันและเวลาที่คณะกรรมการประชุมกันเป็นครั้งแรกตามมาตรา ๓๗ ให้ถอนชื่อบุคคลนั้นออกจากบัญชี ถ้าคณะกรรมการตรวจคะแนนวินิจฉัยให้ถอนชื่อบุคคลใดออกจากบัญชีมาตรา 40 ให้แจ้งเป็นหนังสือให้บุคคลนั้นทราบโดยเร็ว บุคคลผู้ถูกถอนชื่อหรือผู้ซึ่งคณะกรรมการยกคำร้อง หรือไม่แก้ไขเพิ่มเติมบัญชีตามคำร้องของตนตามความในวรรคก่อนก็ดี ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดเห็นว่าบุคคลที่เทศบาลหรือคณะกรมการอำเภอ หรือคณะกรรมการตรวจคะแนนได้เติมชื่อลงในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามความในมาตรา ๓๘มาตรา 40 หรือมาตรา ๓๙ แล้วแต่กรณี เป็นผู้ไม่มีสิทธิลงคะแนนก็ดี มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจ และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๓๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 6 หมวด ๖ การลงคะแนนเลือกตั้งมาตรา 41 มาตรา ๔๑ บัตรเลือกตั้งและหีบบัตรเลือกตั้งให้มีลักษณะดังที่กำหนดในกฎกระทรวงมาตรา 42 มาตรา ๔๒ ในวันเลือกตั้ง ให้เปิดการลงคะแนนตั้งแต่เวลา ๘.๐๐ นาฬิกา ถึง ๑๖.๐๐ นาฬิกา เมื่อถึงเวลา ๑๖.๐๐ นาฬิกาแล้ว ห้ามมิให้ส่งบัตรเลือกตั้งให้แก่ผู้ใดอีก แต่ต้องยอมให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งได้รับบัตรเลือกตั้งไปแล้วดำเนินการลงคะแนนต่อไปจนเสร็จมาตรา 43 มาตรา ๔๓ ถ้าไม่สามารถดำเนินการลงคะแนนหรือการลงคะแนนเลือกตั้งต้องหยุดชะงักลงในหน่วยเลือกตั้ง*ใด เนื่องจากเกิดจลาจล อุทกภัย อัคคีภัย หรือเหตุนอกอำนาจอย่างอื่น ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนแห่งหน่วยนั้นมีอำนาจเลื่อนการลงคะแนนแล้วรีบแจ้งให้นายอำเภอทราบมาตรา 43 ในกรณีเช่นนี้ให้นายอำเภอประกาศกำหนดวันลงคะแนนใหม่ในหน่วยนั้นก่อนพ้นเจ็ดวัน นับแต่วันรับทราบว่าเหตุนั้นได้สงบลงแล้ว และต้องประกาศก่อนวันลงคะแนนไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน ในกรณีที่การลงคะแนนต้องหยุดชะงักลง ให้ยกเลิกการลงคะแนนที่ได้กระทำมาแล้วในวันนั้น และให้คณะกรรมการตรวจคะแนนเปิดหีบบัตรเลือกตั้งมาตรา 43 และทำลายบัตรเลือกตั้งเสียตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง แล้วให้เริ่มต้นดำเนินการลงคะแนนในวันลงคะแนนที่กำหนดใหม่ตามความในวรรคก่อนมาตรา 44 มาตรา ๔๔ ขณะจะเปิดการลงคะแนน ให้กรรมการตรวจคะแนนเปิดหีบบัตรเลือกตั้งแสดงให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่ ณ ที่เลือกตั้ง*เห็นว่าเป็นหีบเปล่า แล้วให้ปิดหีบบัตรเลือกตั้งใส่กุญแจประจำครั่งทับรูกุญแจไว้จนเสร็จการลงคะแนนมาตรา 45 มาตรา ๔๕ ในระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนน ห้ามมิให้เปิดหีบบัตรเลือกตั้ง เว้นแต่มีความจำเป็นจึงให้คณะกรรมการตรวจคะแนนเปิดได้โดยมิให้เอาบัตรออกจากหีบ แล้วปิดหีบไว้ตามเดิม ในกรณีเช่นนี้ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนกระทำต่อหน้าผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่ ณ ที่เลือกตั้ง*มาตรา 45 และให้ทำรายงานบันทึกแสดงเหตุในการเปิดหีบบัตรเลือกตั้งนั้นไว้ด้วยมาตรา 46 มาตรา ๔๖ ในวันเลือกตั้ง เมื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดไปแสดงตนต่อกรรมการตรวจคะแนนแล้ว ให้กรรมการตรวจคะแนนตรวจสอบบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ถ้าปรากฏชื่อผู้นั้นในบัญชีก็ให้หมายเหตุไว้ในบัญชี แล้วจึงให้ลงคะแนนได้มาตรา 46 ในขณะที่กรรมการตรวจคะแนนจะส่งบัตรเลือกตั้งให้แก่ผู้ใดต้องอ่านชื่อและที่อยู่ของผู้นั้นโดยออกเสียงดัง หากผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดทักท้วงว่าผู้นั้นมิใช่บุคคลผู้มีชื่อในบัญชี ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนชี้ขาดว่าจะให้ผู้นั้นลงคะแนนหรือไม่ แล้วทำบันทึกไว้ คำชี้ขาดของคณะกรรมการตรวจคะแนนให้เป็นที่สุดมาตรา 47 มาตรา ๔๗ ในการลงคะแนนเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องลงคะแนนด้วยตนเอง และจะทอดบัตรเลือกตั้งได้แต่บัตรเดียว ในการทอดบัตรเลือกตั้ง ให้ยื่นบัตรแก่กรรมการตรวจคะแนนผู้ประจำหีบบัตรเลือกตั้ง และให้กรรมการนั้นใส่บัตรลงในหีบทันทีมาตรา 48 มาตรา ๔๘ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดได้รับบัตรเลือกตั้งเพื่อลงคะแนนแล้ว ไม่ประสงค์จะลงคะแนนให้ผู้ใด ให้คืนบัตรนั้นแก่กรรมการตรวจคะแนน และให้กรรมการตรวจคะแนนบันทึกไว้ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งมาตรา 49 มาตรา ๔๙ ในการประชุมของคณะกรรมการตรวจคะแนนก็ดี การลงคะแนนก็ดี การนับคะแนนก็ดี ผู้สมัครแต่ละคนมีสิทธิที่จะแต่งตั้งให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเป็นตัวแทนผู้สมัครประจำอยู่ ณ ที่ซึ่งจัดไว้ในที่เลือกตั้ง*ได้แห่งละคน ภายใต้บังคับมาตรา ๓๒ ตัวแทนผู้สมัครต้องได้รับความยินยอมให้ดูการดำเนินการเลือกตั้งมาตรา 49 และอ่านบัตรแต่ละใบโดยไม่จับต้องบัตรในเมื่อกรรมการตรวจคะแนนอ่านบัตร ทั้งให้ได้ฟังการประชุมของคณะกรรมการตรวจคะแนนด้วย ตัวแทนผู้สมัครอาจร้องทักท้วงในเมื่อเห็นว่ากรรมการตรวจคะแนนปฏิบัติการไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ในกรณีเช่นนี้ให้พนักงานคะแนนจดบันทึกคำทักท้วงนั้นไว้มาตรา 49 ห้ามมิให้ตัวแทนผู้สมัครจับต้องบัตรเลือกตั้ง หรือกล่าวโต้ตอบกับกรรมการตรวจคะแนนหรือระหว่างกันเอง โดยประการที่เป็นอุปสรรคต่อกิจการที่กำลังดำเนินอยู่ ในการตั้งตัวแทนผู้สมัคร ให้ใช้แบบตามที่กำหนดในกฎกระทรวง และให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรแสตมป์มาตรา 7 หมวด ๗ การตรวจและรวมคะแนนมาตรา 50 มาตรา ๕๐ เมื่อเสร็จการลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว ให้กรรมการตรวจคะแนนนับบัตร ตรวจบัตร และนับคะแนนโดยเปิดเผย ห้ามมิให้เลื่อนหรือประวิงการนับคะแนน เมื่อการนับคะแนนเสร็จแล้ว ให้กรรมการตรวจคะแนนประกาศผลของการนับคะแนน ณ ที่เลือกตั้ง*นั้น แล้วทำรายงานแสดงผลของการนับคะแนน เก็บรวบรวมเอกสารบรรจุหีบบัตรเลือกตั้งมาตรา 50 และปิดหีบบัตรเลือกตั้งตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ส่งไปยังนายอำเภอโดยเร็ว ก่อนประกาศผลของการนับคะแนน ห้ามมิให้ผู้มีหน้าที่เป็นกรรมการตรวจคะแนนและพนักงานคะแนนแจ้งแก่ผู้ใดให้ทราบจำนวนบัตรเลือกตั้งซึ่งได้ลงคะแนนไว้ หรือให้ทราบจำนวนคะแนนอันได้ลงไว้สำหรับบุคคลใด หรือให้ทราบว่าผู้ใดได้ลงคะแนนหรือไม่มาตรา 51 มาตรา ๕๑ บัตรเลือกตั้งต่อไปนี้ให้ถือว่าเป็นบัตรเสีย คือ (๑) บัตรปลอม (๒) บัตรซึ่งลงเครื่องหมายให้แก่ผู้สมัคร เกินกว่าจำนวนสมาชิกซึ่งจะมีได้ในเขตเลือกตั้งนั้น (๓) บัตรซึ่งมิได้ลงเครื่องหมายเลย (๔) บัตรซึ่งปรากฏว่าได้พับซ้อนกันกว่าบัตรเดียว (๕) บัตรซึ่งมีการขีดเขียน หรือเครื่องสังเกตมาตรา 51 หรือข้อความอื่นใดนอกจากที่กำหนดในกฎกระทรวง (๖) บัตรซึ่งลงเครื่องหมายไม่ชัดเจนว่าลงเครื่องหมายให้แก่ผู้ใด แต่ถ้าบัตรตามที่กล่าวในอนุมาตรา ๖ ยังมีเครื่องหมายที่ลงไว้ชัดเจนให้แก่ผู้สมัครคนใดอยู่ด้วย ภายใต้บังคับแห่งวรรคต้นมิให้ถือว่าบัตรนั้นเป็นบัตรเสียมาตรา 51 และให้นับคะแนนให้แก่ผู้สมัครที่มีเครื่องหมายชัดเจนลงให้นั้นมาตรา 52 มาตรา ๕๒ บัตรเสียตามมาตรา ๕๑ นั้นให้กรรมการตรวจคะแนนสลักหลังว่า "เสีย" และให้ลงลายมือชื่อกำกับไว้ทุกคน แล้วให้แยกออกรวมไว้เป็นส่วนหนึ่งและห้ามมิให้นับคะแนนจากบัตรดังว่านี้มาตรา 53 มาตรา ๕๓ เมื่อนายอำเภอได้รับรายงานแสดงผลของการนับคะแนนจากคณะกรรมการตรวจคะแนนแห่งหน่วยต่าง ๆ แล้ว ให้คณะกรมการอำเภอรวมยอดคะแนนของผู้สมัครแต่ละคนโดยเร็ว ถ้ามีสมาชิกสภาจังหวัดได้เพียงคนเดียว ให้ผู้สมัครที่ได้คะแนนสูงสุดได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัด ถ้ามีสมาชิกได้กว่าหนึ่งคนมาตรา 53 ให้ผู้สมัครที่ได้คะแนนสูงกว่าผู้อื่นตามลำดับลงมาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาจังหวัดจนครบจำนวน ถ้าคะแนนเท่ากัน ให้ผู้สมัครซึ่งได้คะแนนเท่ากันจับสลากต่อหน้าคณะกรมการอำเภอ เพื่อยุติว่าผู้ใดได้รับเลือกตั้งมาตรา 54 มาตรา ๕๔ เมื่อเป็นอันยุติว่า ผู้สมัครคนใดได้รับเลือกตั้งตามบทพระราชบัญญัตินี้แล้ว ให้นายอำเภอประกาศผลของการเลือกตั้งไว้ ณ ที่ว่าการอำเภอโดยไม่ชักช้า ตามแบบซึ่งกำหนดในกฎกระทรวง แล้วให้รีบรายงานไปยังข้าหลวงประจำจังหวัดมาตรา 55 มาตรา ๕๕ ให้คณะกรมการอำเภอเก็บรักษาหีบบัตรเลือกตั้ง ไว้เป็นเวลาหนึ่งปีนับจากวันเลือกตั้ง แต่ในกรณีที่มีการคัดค้านการเลือกตั้ง และการพิจารณาไม่เสร็จสิ้นภายในหนึ่งปี ก็ให้เก็บไว้ต่อไปจนเสร็จการพิจารณา เมื่อพ้นกำหนดนี้แล้วให้เปิดหีบบัตรและทำลายเอกสารนั้น ๆ เสีย เว้นแต่จะมีคำสั่งศาลเป็นอย่างอื่นมาตรา 55 ในระหว่างกำหนดเวลานี้ จะเปิดหีบบัตรออกตรวจดูได้เฉพาะเมื่อมีคำสั่งศาลมาตรา 8 หมวด ๘ การคัดค้านการเลือกตั้งมาตรา 56 มาตรา ๕๖ ภายในสามสิบวันนับตั้งแต่นายอำเภอประกาศผลของการเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบคนก็ดี ผู้สมัครคนใดก็ดีในเขตเลือกตั้งใดเห็นว่าการเลือกตั้งในเขตนั้นเป็นไปโดยมิชอบ มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจมาตรา 56 เพื่อขอให้สั่งว่าบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดมิได้รับเลือกตั้งโดยชอบ และหรือว่าผู้ใดได้รับเลือกตั้งโดยชอบ หรือว่าไม่มีบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดได้รับเลือกตั้งโดยชอบมาตรา 57 มาตรา ๕๗ เมื่อศาลได้รับคำร้องคัดค้านแล้ว ให้ดำเนินการพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโดยเร็ว โดยให้เจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการเลือกตั้งหรือผู้ได้รับเลือกตั้งที่มีส่วนได้เสียมีโอกาสต่อสู้การคัดค้านนั้น เมื่อศาลสั่งอย่างใดให้แจ้งคำสั่งไปยังข้าหลวงประจำจังหวัดโดยมิชักช้ามาตรา 57 คำสั่งศาลนั้นให้เป็นที่สุด ในกรณีที่ศาลสั่งว่าบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดมิได้รับเลือกตั้งโดยชอบ และไม่ได้สั่งว่าผู้ใดได้รับเลือกตั้งโดยชอบ หรือกรณีที่ศาลสั่งว่า ไม่มีผู้หนึ่งผู้ใดได้รับเลือกตั้งโดยชอบ ให้ข้าหลวงประจำจังหวัดจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่สำหรับตำแหน่งที่ว่าง และภายใต้บังคับมาตรา ๖มาตรา 57 ให้ประกาศให้มีการเลือกตั้งใหม่ก่อนพ้นสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้รับคำสั่งศาล เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น ในระหว่างที่ศาลยังมิได้มีคำสั่งเป็นอย่างอื่น ให้ถือว่าผู้สมัครซึ่งนายอำเภอได้ประกาศว่าได้รับเลือกตั้งนั้นเป็นสมาชิกสภาจังหวัดโดยชอบมาตรา 9 หมวด ๙ บทกำหนดโทษมาตรา 58 มาตรา ๕๘ ผู้มีหน้าที่ในการเลือกตั้งผู้ใดจงใจนับบัตรเลือกตั้งหรือคะแนนในการเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริง หรือจงใจรวมคะแนนให้ผิดไป หรือกระทำด้วยประการใด ๆ โดยมิชอบด้วยกฎหมาย ให้บัตรเลือกตั้งชำรุดหรือเสียหาย หรือให้กลายเป็นบัตรเสีย หรือจงใจอ่านบัตรเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริงมาตรา 58 หรือจงใจทำรายงานการเลือกตั้งไม่ตรงความจริง มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ห้าสิบบาทขึ้นไปจนถึงพันบาท หรือจำคุกตั้งแต่เดือนหนึ่งขึ้นไปจนถึงห้าปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาไม่ต่ำกว่าสี่ปี และไม่เกินแปดปีมาตรา 59 มาตรา ๕๙ ผู้มีหน้าที่ในการเลือกตั้งหรือเจ้าพนักงานผู้ใดมีหน้าที่จัดการอย่างใด ๆ ในการเลือกตั้งตามพระราชบัญญัตินี้ จงใจไม่ปฏิบัติการตามหน้าที่ หรือกระทำการอันใดโดยเจตนาขัดขวางมิให้การเป็นไปตามกฎหมาย กฎข้อบังคับหรือคำสั่งของศาลอันเกี่ยวแก่การเลือกตั้งตามพระราชบัญญัตินี้มาตรา 59 มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 60 มาตรา ๖๐ ข้าราชการประจำการและพนักงานเทศบาลผู้ใดใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่โดยมิชอบด้วยกฎหมายกระทำการใด ๆ อันเป็นอุปการะ หรือเป็นโทษแก่การเลือกตั้งของผู้สมัครคนใด มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 61 มาตรา ๖๑ ผู้มีหน้าที่ในการเลือกตั้งผู้ใด อ่าน หรือตรวจดู หรือยอมให้ผู้อื่นอ่านหรือตรวจดูเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งก่อนการคลี่บัตรออกเพื่อนับคะแนนต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 62 มาตรา ๖๒ ผู้มีหน้าที่ในการเลือกตั้งผู้ใดกระทำการละเมิดต่อมาตรา ๕๐ วรรคสาม มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 63 มาตรา ๖๓ ผู้สมัครหรือผู้ใดให้ หรือให้คำมั่นว่าจะให้ทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อย่างใด ๆ แก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใด โดยเจตนาจะจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนั้นลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ตนเองก็ดี หรือให้แก่ผู้อื่นก็ดี หรือให้งดเว้นมิให้ลงคะแนนให้แก่ผู้ใดก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันบาทมาตรา 63 หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาแปดปีมาตรา 64 มาตรา ๖๔ ผู้ใดรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง บังอาจสมัครรับเลือกตั้ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาแปดปีมาตรา 65 มาตรา ๖๕ ผู้สมัครผู้ใดจัดยานพาหนะใด ๆ ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้เพื่อไปลงคะแนน หรือกลับ หรือจัดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปลงคะแนน หรือกลับ โดยไม่ต้องเสียค่าโดยสารยานพาหนะซึ่งต้องเสียตามปกติ หรือผู้ใดกระทำการเช่นว่านั้นเพื่อประโยชน์แก่ผู้สมัครคนใด มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาทมาตรา 65 หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 66 มาตรา ๖๖ บุคคลผู้มิได้มีสัญชาติเป็นไทยผู้ใดกระทำการละเมิดต่อมาตรา ๑๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่สองร้อยบาทขึ้นไปจนถึงสองพันบาท หรือจำคุกตั้งแต่หกเดือนขึ้นไปจนถึงสามปี หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 67 มาตรา ๖๗ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดเรียกหรือรับทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อย่างใด ๆ เป็นประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น โดยให้คำมั่นว่าจะลงคะแนนเลือกตั้ง หรืองดเว้นไม่ลงคะแนนเลือกตั้งผู้ใด มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 67 และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาแปดปีมาตรา 68 มาตรา ๖๘ ผู้ใดมิได้มีอำนาจที่จะทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย บังอาจเปิดหีบบัตรเลือกตั้งซึ่งได้ปิดตั้งไว้เพื่อการลงคะแนนก็ดี หรือซึ่งได้ปิดเพื่อรักษาไว้ภายหลังการเลือกตั้งได้เสร็จแล้วก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 68 และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 69 มาตรา ๖๙ ผู้ใดมิได้มีอำนาจที่จะทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย กระทำด้วยประการใด ๆ โดยเจตนาขัดขวางหรือหน่วงเหนี่ยวมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปยังที่เลือกตั้ง*หรือเข้าไปในที่เลือกตั้ง* หรือมิให้ไปถึงที่ดังว่านั้นภายในกำหนดเวลาที่จะขอแก้บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือที่จะลงคะแนนเลือกตั้งได้มาตรา 69 มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 70 มาตรา ๗๐ ผู้ใดลงเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งซึ่งมิใช่ของตนโดยเจตนาทุจริต หรือบังอาจขีดเขียนหรือทำเครื่องสังเกตโดยวิธีใด ๆ ไว้ที่บัตรเลือกตั้งโดยมิชอบด้วยกฎหมาย มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 71 มาตรา ๗๑ ผู้ใดลงคะแนนเลือกตั้ง หรือพยายามลงคะแนนโดยรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิเลือกตั้ง หรือไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยเลือกตั้ง*นั้นได้ก็ดี ทอดบัตรหรือพยายามทอดบัตรมากกว่าบัตรหนึ่งหรือมากกว่าครั้งหนึ่งในการลงคะแนนเลือกตั้งก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือนมาตรา 71 หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 72 มาตรา ๗๒ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใด โดยเจตนาทุจริตในการเลือกตั้งไม่คืนบัตรเลือกตั้งให้กรรมการตรวจคะแนนตามมาตรา ๔๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปีมาตรา 73 มาตรา ๗๓ ผู้ใดก่อให้เกิดการวุ่นวายขึ้นในที่เลือกตั้ง*หรือในที่ประชาชนชุมนุมกันอยู่เพื่อรอการเข้าไปขอแก้บัญชีหรือลงคะแนนเลือกตั้ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 74 มาตรา ๗๔ ผู้ใดกระทำการละเมิดต่อมาตรา ๙ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาทมาตรา 75 มาตรา ๗๕ ผู้ใดกระทำการละเมิดต่อมาตรา ๑๑ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๕มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 4 มาตรา ๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๘มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่กฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดได้ใช้มานานแล้ว สมควรปรับปรุงให้เหมาะสมกับกาลสมัย นอกจากนี้ยังต้องแก้ไขเพิ่มเติมให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ ซึ่งรัฐบาลได้เสนอต่อสภาผู้แทนราษฎรด้วยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๔ ลงวันที่ ๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๐๑โดยที่เมื่อมีตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดและสมาชิกสภาเทศบาลว่างลงก่อนครบกำหนดถึงคราวออกตามวาระ ในบางกรณีการซ่อมสมาชิกในตำแหน่งที่ว่างนั้นจะต้องกระทำโดยการเลือกตั้ง ซึ่งคณะปฏิวัติได้พิจารณาเห็นว่าไม่สมควรจะกระทำในขณะนี้ เพราะคณะปฏิวัติกำลังพิจารณาปรับปรุงกฎหมายในเรื่องนี้อยู่มาตรา 1 ข้อ ๑ เมื่อสมาชิกสภาจังหวัดหรือสมาชิกสภาเทศบาลว่างลง และการตั้งซ่อมจะต้องกระทำโดยวิธีเลือกตั้ง ก็ให้กระทำได้โดยการแต่งตั้ง คือให้ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจารณาเสนอบุคคลผู้มีคุณสมบัติครบถ้วนตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภานั้น ๆ ไปยังปลัดกระทรวงมหาดไทยเพื่อพิจารณาดำเนินการแต่งตั้งต่อไปมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้ถือว่าสมาชิกที่ได้รับการแต่งตั้งตามความในข้อ ๑ เป็นสมาชิกที่ได้รับเลือกตั้งโดยชอบด้วยกฎหมายและให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่าเวลาของผู้ซึ่งตนแทนประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๔๐ ลงวันที่ ๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๒โดยที่ปรากฏว่า ในขณะนี้คณะเทศมนตรีหลายคณะต้องออกจากตำแหน่ง และผู้ว่าราชการจังหวัดได้แต่งตั้งคณะเทศมนตรีชั่วคราว เพื่อดำเนินกิจการของเทศบาลไปจนกว่าจะได้แต่งตั้งคณะเทศมนตรีขึ้นใหม่ และโดยที่ในขณะนี้กฎหมายว่าด้วยเทศบาลฉบับปัจจุบันกำลังอยู่ในระหว่างการปรับปรุงของคณะปฏิวัติ ฉะนั้นเพื่อให้การดำเนินกิจการของเทศบาลทั่วราชอาณาจักรดำเนินไปด้วยดี ในระหว่างการปรับปรุงนี้ คณะปฏิวัติจึงเห็นสมควรให้คณะเทศมนตรีชั่วคราวอยู่ในตำแหน่งตลอดเวลาการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยเทศบาลมาตรา 1 ข้อ ๑ ภายใต้บังคับความในข้อ ๒ ให้คณะเทศมนตรีชั่วคราวซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งตามมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเทศบาล (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๙ อยู่ในตำแหน่งจนกว่าจะได้มีกฎหมายฉบับใหม่ขึ้นใช้แทนกฎหมายว่าด้วยเทศบาลฉบับปัจจุบันมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้เป็นอำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัดที่จะสั่งให้นายกเทศมนตรีหรือเทศมนตรีซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งตามมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเทศบาล (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๙ ออกจากตำแหน่งมาตรา 2 และในกรณีที่ตำแหน่งนายกเทศมนตรีหรือเทศมนตรีซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งนั้นว่างลง ไม่ว่าเพราะเหตุใด ๆ ก็ให้เป็นอำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งนายกเทศมนตรีหรือเทศมนตรี แล้วแต่กรณี ซ่อมแทนตำแหน่งที่ว่างนั้นได้ ทั้งนี้ ด้วยความเห็นชอบของกระทรวงมหาดไทยมาตรา 3 ข้อ ๓ ความในข้อ ๑ และข้อ ๒ ให้ใช้บังคับแก่คณะเทศมนตรีชั่วคราวซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดได้แต่งตั้งไว้แล้วก่อนวันประกาศนี้ด้วยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๕๕ ลงวันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๒โดยที่ได้มีประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๕ ให้กระทรวงมหาดไทยพิจารณาแต่งตั้งสมาชิกสภาจังหวัดและสมาชิกสภาเทศบาลแทนตำแหน่งที่ว่างลงได้ และโดยที่ขณะนี้คณะปฏิวัติกำลังพิจารณาปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยสภาจังหวัดและกฎหมายว่าด้วยเทศบาลอยู่ สมควรที่จะให้กระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งสมาชิกสภาจังหวัดและสภาเทศบาลในกรณีที่จะต้องมีการเลือกตั้งทั่วไปได้เช่นเดียวกับการเลือกตั้งซ่อมสมาชิกสภาจังหวัดและสภาเทศบาล ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่กล่าวแล้วด้วยมาตรา 1 ข้อ ๑ ความในข้อ ๑ แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๔ ซึ่งใช้บังคับแก่กรณีที่จะต้องมีการเลือกตั้งซ่อมสมาชิกสภาจังหวัดและสมาชิกสภาเทศบาลนั้น ให้นำมาใช้บังคับแก่กรณีที่จะต้องมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดและสมาชิกสภาเทศบาล อันมิใช่เป็นการเลือกตั้งซ่อมได้ด้วยมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้ถือว่าสมาชิกสภาจังหวัดและสมาชิกสภาเทศบาลที่ได้รับการแต่งตั้งตามประกาศนี้เป็นสมาชิกที่ได้รับเลือกตั้งโดยชอบด้วยกฎหมายพระราชบัญญัติยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๔ ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๔๐ และประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๕๕ พ.ศ. ๒๕๑๑มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 4 มาตรา ๔ ให้สมาชิกสภาจังหวัดในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี สมาชิกสภาเทศบาลนครกรุงเทพ และสมาชิกสภาเทศบาลนครธนบุรี ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ พ้นจากสมาชิกภาพ ให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดมาตรา 4 และสมาชิกสภาเทศบาลตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ภายในกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับมาตรา 5 มาตรา ๕ ให้คณะเทศมนตรีเทศบาลนครกรุงเทพและคณะเทศมนตรีเทศบาลนครธนบุรี ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับพ้นจากตำแหน่ง แต่คงให้ดำเนินกิจการในหน้าที่ของคณะเทศมนตรีต่อไปจนกว่าคณะเทศมนตรีที่แต่งตั้งขึ้นใหม่ตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาลเข้ารับหน้าที่มาตรา 6 มาตรา ๖ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๔ และประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๕๕ ให้อำนาจแต่งตั้งสมาชิกสภาจังหวัด และสมาชิกสภาเทศบาล และประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๔๐ ให้อำนาจแต่งตั้งคณะเทศมนตรีด้วยความเห็นชอบของกระทรวงมหาดไทยยังใช้บังคับอยู่ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี บัดนี้ สมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล และแต่งตั้งคณะเทศมนตรีตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น ๆ ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี จึงจำเป็นต้องยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติดังกล่าวประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๙ ลงวันที่ ๑๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔โดยที่คณะปฏิวัติพิจารณาเห็นว่า ในสถานการณ์ที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เมื่อสมาชิกภาพแห่งสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาลสิ้นสุดลงตามวาระ หรือเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดหรือสมาชิกสภาเทศบาลว่างลงก่อนครบกำหนดตามวาระ หรือเมื่อมีการยุบสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาลยังไม่สมควรให้มีการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาล แต่ควรใช้วิธีแต่งตั้งแทนการเลือกตั้ง ซึ่งจะเป็นวิธีการที่เหมาะสมกับสถานการณ์ยิ่งกว่ามาตรา 1 ข้อ ๑ เมื่อสมาชิกภาพแห่งสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาลสิ้นสุดลงตามวาระ หรือเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดหรือสมาชิกสภาเทศบาลว่างลงก่อนครบกำหนดตามวาระ หรือเมื่อมีการยุบสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาลมาตรา 1 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีอำนาจแต่งตั้งผู้ซึ่งเห็นสมควรและมีคุณสมบัติครบถ้วนตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภานั้น ๆ เข้าปฏิบัติหน้าที่มาตรา 2 ข้อ ๒ ให้ถือว่าผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งตามข้อ ๑ เป็นสมาชิกซึ่งได้รับเลือกตั้งโดยชอบด้วยกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดหรือสมาชิกสภาเทศบาล แล้วแต่กรณี และให้อยู่ในตำแหน่งได้ตามวาระที่กฎหมายกำหนดหรือเพียงเท่าเวลาของผู้ซึ่งตนแทนมาตรา 3 ข้อ ๓ ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปพระราชบัญญัติยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๙ ลงวันที่ ๑๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ พ.ศ. ๒๕๑๗มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 4 มาตรา ๔ ให้ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดหรือสมาชิกสภาเทศบาลอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ พ้นจากสมาชิกภาพในวันที่มีการเลือกตั้งตามมาตรา ๕ หรือมาตรา ๖ แล้วแต่กรณี การพ้นจากสมาชิกภาพตามวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการออกตามวาระมาตรา 4 เว้นแต่ในกรณีที่สภาเทศบาลใดมีทั้งสมาชิกซึ่งได้รับการเลือกตั้งและสมาชิกซึ่งได้รับการแต่งตั้งเมื่อมีการเลือกตั้งสมาชิกขึ้นแทนตามมาตรา ๖ แล้ว ให้สมาชิกซึ่งได้รับเลือกตั้งอยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่ากำหนดเวลาของผู้ซึ่งตนแทนมาตรา 5 มาตรา ๕ ให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกภายหลังที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับมาตรา 6 มาตรา ๖ ให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับมาตรา 7 มาตรา ๗ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๙ ลงวันที่ ๑๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ ได้บัญญัติให้มีการแต่งตั้งสมาชิกสภาจังหวัดและสมาชิกสภาเทศบาลแทนการเลือกตั้ง บัดนี้เป็นการสมควรที่จะให้ประชาชนได้เลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลและสมาชิกสภาจังหวัดโดยตรงเพื่อให้เป็นการสอดคล้องกับการปกครองในระบอบประชาธิปไตย และเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้นพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๗มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ให้แก้คำว่า "หน่วยลงคะแนน" "ที่ลงคะแนน" และ "หน่วยลงคะแนนและที่ลงคะแนน" ในพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พุทธศักราช ๒๔๘๒ และพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๘ เป็น "หน่วยเลือกตั้ง" "ที่เลือกตั้ง" และ "หน่วยเลือกตั้งและที่เลือกตั้ง" ตามลำดับทุกแห่งหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดซึ่งใช้บังคับอยู่ในเวลานี้บางมาตรา เพื่อกำหนดวิธีการเลือกตั้งให้เหมาะสมกับภาวการณ์ในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้นคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๒๑ ลงวันที่ ๑๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๙โดยที่คณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน มีเจตจำนงจะสร้างรากฐานอันมั่นคงเป็นขั้นตอน ในการปฏิรูปการปกครองแผ่นดินให้ไปสู่ระบอบการปกครองประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข จึงพิจารณาเห็นว่า เมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัด หรือสมาชิกสภาเทศบาลว่างลงก่อนครบกำหนดตามวาระยังไม่สมควรให้มีการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาลแทนตำแหน่งที่ว่างนั้นไปจนกว่าจะเปลี่ยนแปลงมาตรา 1 ข้อ ๑ ถ้าตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดว่างลงก่อนถึงกำหนดออกตามวาระหรือตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลว่างลงก่อนถึงกำหนดออกตามวาระ ไม่ต้องมีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างนั้นมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้ถือว่าจำนวนสมาชิกสภาจังหวัดหรือจำนวนสมาชิกสภาเทศบาลเท่าที่เหลืออยู่ เป็นจำนวนสมาชิกทั้งหมดของสภาจังหวัดหรือสภาเทศบาล แล้วแต่กรณี