คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 786/2515หลักกฎหมาย: ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้อง โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น 'อาคาร'ตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารพ.ศ.2479 แล้ว การกระทำดังกล่าว ถือได้ว่าเป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวเลขที่ 141 เจ้าของเดิมแบ่งห้องตึกเป็น 2 ตอน ด้านซ้ายเปิดโล่งไม่ได้ทำประตูหน้าห้องและก่อผนังตึกด้านหลังเพื่อประสงค์ไว้เป็นทางเข้าออกเฉพาะนักเรียน ต่อมาโจทก์ซื้อที่ดินนี้แล้วให้นายทรงคุณฟัดเข้าอยู่อาศัย ทำการค้าขาย โดยโจทก์ทำประตูหน้าห้องกับประตูเหล็กด้านหลัง นายทรงคุณฟัดค้าขายอยู่ 1 ปี โจทก์ได้ทำผนังตึกด้านหลัง มีคนไปแจ้งตำรวจจับนายทรงคุณฟัดฐานก่อสร้างผนังตึกโดยไม่ได้รับอนุญาตศาลแขวงพระนครเหนือพิพากษาปรับนายทรงคุณฟัดแล้ว ทางเทศบาลนครกรุงเทพจำเลยได้มีคำสั่งให้นายทรงคุณฟัดรื้อถอนอาคารที่ปลูกสร้าง โจทก์กับนายทรงคุณฟัดอุทธรณ์ คณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์มีคำสั่งยกอุทธรณ์ แล้วจำเลยแจ้งให้โจทก์ทราบว่า เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นจะรื้ออาคารดังกล่าวจึงขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของจำเลยดังกล่าว และคำสั่งยกอุทธรณ์ของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นด้วยจำเลยให้การว่า จำเลยมีอำนาจตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 สั่งให้โจทก์รื้อถอนอาคารพิพาทได้จำเลยได้สั่งโดยสุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นเผชิญสืบสถานที่และสิ่งปลูกสร้างที่โจทก์ทำขึ้น เห็นว่า เดิมที่ว่างตรงช่องตึกนั้นเป็นทางเดิน เมื่อโจทก์สร้างประตูด้านหน้าด้านหลังและผนังตึกแล้ว ทางเดินนั้นก็กลายสภาพเป็นสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ ถือได้ว่าเป็นการสร้างอาคารขึ้นใหม่ล้วนตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7 จำต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นตามมาตรา 4 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ทำการปลูกสร้างอาคารตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7(3) โดยในทางกลับกัน โจทก์แปลงอาคารซึ่งชั้นบนเป็นห้องและชั้นล่างเป็นทางให้เป็นอาคาร เพื่อประโยชน์ให้บุคคลเข้าอยู่อาศัย โดยมิได้รับอนุญาตตามมาตรา 11 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายแล้วพิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้องด้านหน้าติดทางเท้าริมถนนวิสุทธิกษัตริย์ โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กปิดพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วโจทก์ให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น "อาคาร" ตามความหมายของมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2479 แล้วศาลฎีกาเห็นว่า แม้จะไม่เป็นการปลูกสร้างขึ้นใหม่ล้วนและการต่อเติมดัดแปลงเป็นการเพิ่มน้ำหนักแก่อาคารนั้นมากตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารมาตรา 7(1) และ (2) ดังโจทก์ฎีกาก็ดี การกระทำของโจทก์เป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3) ดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัยอยู่นั่นเอง ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 786/2515นางนิตยา หุ่นอารักษ์โจทก์เทศบาลนครกรุงเทพ โดยนายชำนาญ ยุวบูรณ์ นายกเทศมนตรีจำเลย พ.ร.บ.ควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 ม. 6, ม. 7, ม. 11ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้อง โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น 'อาคาร'ตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารพ.ศ.2479 แล้ว การกระทำดังกล่าว ถือได้ว่าเป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวเลขที่ 141 เจ้าของเดิมแบ่งห้องตึกเป็น 2 ตอน ด้านซ้ายเปิดโล่งไม่ได้ทำประตูหน้าห้องและก่อผนังตึกด้านหลังเพื่อประสงค์ไว้เป็นทางเข้าออกเฉพาะนักเรียน ต่อมาโจทก์ซื้อที่ดินนี้แล้วให้นายทรงคุณฟัดเข้าอยู่อาศัย ทำการค้าขาย โดยโจทก์ทำประตูหน้าห้องกับประตูเหล็กด้านหลัง นายทรงคุณฟัดค้าขายอยู่ 1 ปี โจทก์ได้ทำผนังตึกด้านหลัง มีคนไปแจ้งตำรวจจับนายทรงคุณฟัดฐานก่อสร้างผนังตึกโดยไม่ได้รับอนุญาตศาลแขวงพระนครเหนือพิพากษาปรับนายทรงคุณฟัดแล้ว ทางเทศบาลนครกรุงเทพจำเลยได้มีคำสั่งให้นายทรงคุณฟัดรื้อถอนอาคารที่ปลูกสร้าง โจทก์กับนายทรงคุณฟัดอุทธรณ์ คณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์มีคำสั่งยกอุทธรณ์ แล้วจำเลยแจ้งให้โจทก์ทราบว่า เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นจะรื้ออาคารดังกล่าวจึงขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของจำเลยดังกล่าว และคำสั่งยกอุทธรณ์ของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นด้วยจำเลยให้การว่า จำเลยมีอำนาจตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 สั่งให้โจทก์รื้อถอนอาคารพิพาทได้จำเลยได้สั่งโดยสุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นเผชิญสืบสถานที่และสิ่งปลูกสร้างที่โจทก์ทำขึ้น เห็นว่า เดิมที่ว่างตรงช่องตึกนั้นเป็นทางเดิน เมื่อโจทก์สร้างประตูด้านหน้าด้านหลังและผนังตึกแล้ว ทางเดินนั้นก็กลายสภาพเป็นสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ ถือได้ว่าเป็นการสร้างอาคารขึ้นใหม่ล้วนตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7 จำต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นตามมาตรา 4 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ทำการปลูกสร้างอาคารตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7(3) โดยในทางกลับกัน โจทก์แปลงอาคารซึ่งชั้นบนเป็นห้องและชั้นล่างเป็นทางให้เป็นอาคาร เพื่อประโยชน์ให้บุคคลเข้าอยู่อาศัย โดยมิได้รับอนุญาตตามมาตรา 11 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายแล้วพิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้องด้านหน้าติดทางเท้าริมถนนวิสุทธิกษัตริย์ โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กปิดพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วโจทก์ให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น "อาคาร" ตามความหมายของมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2479 แล้วศาลฎีกาเห็นว่า แม้จะไม่เป็นการปลูกสร้างขึ้นใหม่ล้วนและการต่อเติมดัดแปลงเป็นการเพิ่มน้ำหนักแก่อาคารนั้นมากตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารมาตรา 7(1) และ (2) ดังโจทก์ฎีกาก็ดี การกระทำของโจทก์เป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3) ดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัยอยู่นั่นเอง ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(วินัย ทองลงยา-สัญชัย สัจจวานิช-เฉลิม กรพุกกะณะ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวเลขที่ 141 เจ้าของเดิมแบ่งห้องตึกเป็น 2 ตอน ด้านซ้ายเปิดโล่งไม่ได้ทำประตูหน้าห้องและก่อผนังตึกด้านหลังเพื่อประสงค์ไว้เป็นทางเข้าออกเฉพาะนักเรียน ต่อมาโจทก์ซื้อที่ดินนี้แล้วให้นายทรงคุณฟัดเข้าอยู่อาศัย ทำการค้าขาย โดยโจทก์ทำประตูหน้าห้องกับประตูเหล็กด้านหลัง นายทรงคุณฟัดค้าขายอยู่ 1 ปี โจทก์ได้ทำผนังตึกด้านหลัง มีคนไปแจ้งตำรวจจับนายทรงคุณฟัดฐานก่อสร้างผนังตึกโดยไม่ได้รับอนุญาตศาลแขวงพระนครเหนือพิพากษาปรับนายทรงคุณฟัดแล้ว ทางเทศบาลนครกรุงเทพจำเลยได้มีคำสั่งให้นายทรงคุณฟัดรื้อถอนอาคารที่ปลูกสร้าง โจทก์กับนายทรงคุณฟัดอุทธรณ์ คณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์มีคำสั่งยกอุทธรณ์ แล้วจำเลยแจ้งให้โจทก์ทราบว่า เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นจะรื้ออาคารดังกล่าวจึงขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของจำเลยดังกล่าว และคำสั่งยกอุทธรณ์ของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นด้วยจำเลยให้การว่า จำเลยมีอำนาจตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 สั่งให้โจทก์รื้อถอนอาคารพิพาทได้จำเลยได้สั่งโดยสุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นเผชิญสืบสถานที่และสิ่งปลูกสร้างที่โจทก์ทำขึ้น เห็นว่า เดิมที่ว่างตรงช่องตึกนั้นเป็นทางเดิน เมื่อโจทก์สร้างประตูด้านหน้าด้านหลังและผนังตึกแล้ว ทางเดินนั้นก็กลายสภาพเป็นสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ ถือได้ว่าเป็นการสร้างอาคารขึ้นใหม่ล้วนตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7 จำต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นตามมาตรา 4 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ทำการปลูกสร้างอาคารตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7(3) โดยในทางกลับกัน โจทก์แปลงอาคารซึ่งชั้นบนเป็นห้องและชั้นล่างเป็นทางให้เป็นอาคาร เพื่อประโยชน์ให้บุคคลเข้าอยู่อาศัย โดยมิได้รับอนุญาตตามมาตรา 11 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายแล้วพิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้องด้านหน้าติดทางเท้าริมถนนวิสุทธิกษัตริย์ โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กปิดพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วโจทก์ให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น "อาคาร" ตามความหมายของมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2479 แล้วศาลฎีกาเห็นว่า แม้จะไม่เป็นการปลูกสร้างขึ้นใหม่ล้วนและการต่อเติมดัดแปลงเป็นการเพิ่มน้ำหนักแก่อาคารนั้นมากตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารมาตรา 7(1) และ (2) ดังโจทก์ฎีกาก็ดี การกระทำของโจทก์เป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3) ดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัยอยู่นั่นเอง ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 786/2515นางนิตยา หุ่นอารักษ์โจทก์เทศบาลนครกรุงเทพ โดยนายชำนาญ ยุวบูรณ์ นายกเทศมนตรีจำเลย พ.ร.บ.ควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 ม. 6, ม. 7, ม. 11ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้อง โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น 'อาคาร'ตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารพ.ศ.2479 แล้ว การกระทำดังกล่าว ถือได้ว่าเป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวเลขที่ 141 เจ้าของเดิมแบ่งห้องตึกเป็น 2 ตอน ด้านซ้ายเปิดโล่งไม่ได้ทำประตูหน้าห้องและก่อผนังตึกด้านหลังเพื่อประสงค์ไว้เป็นทางเข้าออกเฉพาะนักเรียน ต่อมาโจทก์ซื้อที่ดินนี้แล้วให้นายทรงคุณฟัดเข้าอยู่อาศัย ทำการค้าขาย โดยโจทก์ทำประตูหน้าห้องกับประตูเหล็กด้านหลัง นายทรงคุณฟัดค้าขายอยู่ 1 ปี โจทก์ได้ทำผนังตึกด้านหลัง มีคนไปแจ้งตำรวจจับนายทรงคุณฟัดฐานก่อสร้างผนังตึกโดยไม่ได้รับอนุญาตศาลแขวงพระนครเหนือพิพากษาปรับนายทรงคุณฟัดแล้ว ทางเทศบาลนครกรุงเทพจำเลยได้มีคำสั่งให้นายทรงคุณฟัดรื้อถอนอาคารที่ปลูกสร้าง โจทก์กับนายทรงคุณฟัดอุทธรณ์ คณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์มีคำสั่งยกอุทธรณ์ แล้วจำเลยแจ้งให้โจทก์ทราบว่า เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นจะรื้ออาคารดังกล่าวจึงขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของจำเลยดังกล่าว และคำสั่งยกอุทธรณ์ของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นด้วยจำเลยให้การว่า จำเลยมีอำนาจตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 สั่งให้โจทก์รื้อถอนอาคารพิพาทได้จำเลยได้สั่งโดยสุจริตและชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นเผชิญสืบสถานที่และสิ่งปลูกสร้างที่โจทก์ทำขึ้น เห็นว่า เดิมที่ว่างตรงช่องตึกนั้นเป็นทางเดิน เมื่อโจทก์สร้างประตูด้านหน้าด้านหลังและผนังตึกแล้ว ทางเดินนั้นก็กลายสภาพเป็นสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ ถือได้ว่าเป็นการสร้างอาคารขึ้นใหม่ล้วนตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7 จำต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นตามมาตรา 4 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ทำการปลูกสร้างอาคารตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ.2479 มาตรา 7(3) โดยในทางกลับกัน โจทก์แปลงอาคารซึ่งชั้นบนเป็นห้องและชั้นล่างเป็นทางให้เป็นอาคาร เพื่อประโยชน์ให้บุคคลเข้าอยู่อาศัย โดยมิได้รับอนุญาตตามมาตรา 11 คำสั่งของจำเลยและคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบด้วยกฎหมายแล้วพิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตรงที่พิพาทเดิมเป็นช่องทางเดินระหว่างตึก ชั้นบนเป็นห้องด้านหน้าติดทางเท้าริมถนนวิสุทธิกษัตริย์ โจทก์ก่อผนังตึกด้านหลังปิดช่องทางนี้ โดยมีประตูเหล็กปิดพับได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แล้วโจทก์ให้คนเข้าอยู่อาศัยและค้าขาย ดังนี้ เข้าลักษณะเป็น "อาคาร" ตามความหมายของมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. 2479 แล้วศาลฎีกาเห็นว่า แม้จะไม่เป็นการปลูกสร้างขึ้นใหม่ล้วนและการต่อเติมดัดแปลงเป็นการเพิ่มน้ำหนักแก่อาคารนั้นมากตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารมาตรา 7(1) และ (2) ดังโจทก์ฎีกาก็ดี การกระทำของโจทก์เป็นการปลูกสร้างอาคารตามมาตรา 7(3) ดังศาลอุทธรณ์วินิจฉัยอยู่นั่นเอง ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(วินัย ทองลงยา-สัญชัย สัจจวานิช-เฉลิม กรพุกกะณะ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ