คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2823/2536หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรก วันที่ 12 มิถุนายน 2530 ถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี อ้างเหตุทนายจำเลยป่วย ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนคดีไปในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบปากเดียวและเลื่อนไปสืบพยานจำเลยวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530วันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบวันละหนึ่งปาก และศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 วันที่ 5 พฤศจิกายน2530 จำเลยมีพยานมาสืบ 1 ปาก และเลื่อนไปสืบพยานวันที่ 19 พฤศจิกายน2530 ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จโดยไม่ให้เลื่อนคดีอีกถึงวันนัดจำเลยขอเลื่อนอ้างเหตุพยานป่วยเช่นนี้พฤติการณ์จำเลยแสดงว่ามีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้าโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2529 โจทก์ตกลงทำสัญญาเช่าอาคารจำเลยตกลงโอนสิทธิการเช่าให้แก่โจทก์ ซึ่งผู้ให้เช่ายินยอมด้วยแล้วผู้ให้เช่าจึงตกลงทำสัญญาเช่าอาคารดังกล่าวให้โจทก์ จำเลยตกลงจะขนย้ายทรัพย์สินพร้อมด้วยบริวารออกจากอาคารและส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์ในวันที่โจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่า แต่หลังจากโจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่าแล้ว จำเลยไม่ได้ส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์และผัดผ่อนเพิกเฉยตลอดมา ขอให้บังคับจำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมทั้งส่งมอบอาคารตึกแถวเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิแขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยและให้จำเลยและบริวารชดใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์เป็นเงิน 40,000 บาท กับค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาท นับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารตึกแถวให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยจำเลยให้การในหลายประเด็นและฟ้องแย้ง โดยขอให้ยกฟ้องของโจทก์และบังคับให้โจทก์ชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงิน625,250 บาท และดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงิน610,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องแย้งของจำเลยเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จให้แก่จำเลย ให้โจทก์คืนเช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาวรจักร จำนวน 8 ฉบับ ตามฟ้องแย้งแก่จำเลยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้ง ขอให้ยกฟ้องแย้งศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมส่งมอบอาคารเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิ แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อย ให้จำเลยและบริวารใช้ค่าเสียหาย 40,000 บาทและชดใช้ค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาทนับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยกับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 3,000 บาท ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยให้ยกเสียจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่า การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีไปสืบพยานปากนายวิธาน จิระกันศักดิ์เจริญสามีจำเลย และมีคำสั่งให้งดสืบพยานปากนี้ ทั้ง ๆ ที่จำเลยได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีต่อศาลชั้นต้นแล้วว่านายวิธานป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ไม่สามารถมาเป็นพยานศาลได้ ขอให้มีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นสืบนายวิธานนั้น ในปัญหานี้ปรากฏว่าหลังจากสืบพยานโจทก์เสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรกในวันที่ 12มิถุนายน 2530 เมื่อถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีอ้างว่าทนายจำเลยป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบเพียงปากเดียวศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530ในวันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบเพียงวันละหนึ่งปาก ศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 จำเลยมีพยานมาสืบในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2530 เพียงปากเดียวแล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลืออีกเพียงปากเดียว ในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2530ศาลชั้นต้นอนุญาตโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จในวันดังกล่าวโดยไม่ขอเลื่อนอีกแต่เมื่อถึงวันนัดจำเลยก็ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีโดยอ้างว่านายวิธานป่วยกะทันหันเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงไม่สามารถมาศาลได้โดยมิได้ส่งใบรับรองแพทย์ต่อศาลแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นเห็นว่าได้กำชับแล้วจะไม่ให้จำเลยเลื่อนคดีอีก พยานปากนี้เป็นสามีจำเลย หากจำเลยตั้งใจจะสืบจริงจังก็ควรจะนำมาสืบได้ในคราวก่อน ๆ จึงไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีและให้งดสืบพยานปากนายวิธาน ศาลฎีกาเห็นว่า พฤติการณ์ในการดำเนินคดีดังกล่าวของจำเลยแสดงให้เห็นว่า จำเลยมีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้า ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวนั้น จึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2823/2536นาง กิ่ง แก้ว บุญ สิน สุขโจทก์นาง มณี จิระกันศักดิ์ เจริญจำเลย ป.วิ.พ. ม. 40ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรก วันที่ 12 มิถุนายน 2530 ถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี อ้างเหตุทนายจำเลยป่วย ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนคดีไปในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบปากเดียวและเลื่อนไปสืบพยานจำเลยวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530วันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบวันละหนึ่งปาก และศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 วันที่ 5 พฤศจิกายน2530 จำเลยมีพยานมาสืบ 1 ปาก และเลื่อนไปสืบพยานวันที่ 19 พฤศจิกายน2530 ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จโดยไม่ให้เลื่อนคดีอีกถึงวันนัดจำเลยขอเลื่อนอ้างเหตุพยานป่วยเช่นนี้พฤติการณ์จำเลยแสดงว่ามีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้าโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2529 โจทก์ตกลงทำสัญญาเช่าอาคารจำเลยตกลงโอนสิทธิการเช่าให้แก่โจทก์ ซึ่งผู้ให้เช่ายินยอมด้วยแล้วผู้ให้เช่าจึงตกลงทำสัญญาเช่าอาคารดังกล่าวให้โจทก์ จำเลยตกลงจะขนย้ายทรัพย์สินพร้อมด้วยบริวารออกจากอาคารและส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์ในวันที่โจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่า แต่หลังจากโจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่าแล้ว จำเลยไม่ได้ส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์และผัดผ่อนเพิกเฉยตลอดมา ขอให้บังคับจำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมทั้งส่งมอบอาคารตึกแถวเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิแขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยและให้จำเลยและบริวารชดใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์เป็นเงิน 40,000 บาท กับค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาท นับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารตึกแถวให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยจำเลยให้การในหลายประเด็นและฟ้องแย้ง โดยขอให้ยกฟ้องของโจทก์และบังคับให้โจทก์ชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงิน625,250 บาท และดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงิน610,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องแย้งของจำเลยเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จให้แก่จำเลย ให้โจทก์คืนเช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาวรจักร จำนวน 8 ฉบับ ตามฟ้องแย้งแก่จำเลยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้ง ขอให้ยกฟ้องแย้งศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมส่งมอบอาคารเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิ แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อย ให้จำเลยและบริวารใช้ค่าเสียหาย 40,000 บาทและชดใช้ค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาทนับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยกับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 3,000 บาท ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยให้ยกเสียจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่า การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีไปสืบพยานปากนายวิธาน จิระกันศักดิ์เจริญสามีจำเลย และมีคำสั่งให้งดสืบพยานปากนี้ ทั้ง ๆ ที่จำเลยได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีต่อศาลชั้นต้นแล้วว่านายวิธานป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ไม่สามารถมาเป็นพยานศาลได้ ขอให้มีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นสืบนายวิธานนั้น ในปัญหานี้ปรากฏว่าหลังจากสืบพยานโจทก์เสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรกในวันที่ 12มิถุนายน 2530 เมื่อถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีอ้างว่าทนายจำเลยป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบเพียงปากเดียวศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530ในวันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบเพียงวันละหนึ่งปาก ศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 จำเลยมีพยานมาสืบในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2530 เพียงปากเดียวแล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลืออีกเพียงปากเดียว ในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2530ศาลชั้นต้นอนุญาตโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จในวันดังกล่าวโดยไม่ขอเลื่อนอีกแต่เมื่อถึงวันนัดจำเลยก็ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีโดยอ้างว่านายวิธานป่วยกะทันหันเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงไม่สามารถมาศาลได้โดยมิได้ส่งใบรับรองแพทย์ต่อศาลแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นเห็นว่าได้กำชับแล้วจะไม่ให้จำเลยเลื่อนคดีอีก พยานปากนี้เป็นสามีจำเลย หากจำเลยตั้งใจจะสืบจริงจังก็ควรจะนำมาสืบได้ในคราวก่อน ๆ จึงไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีและให้งดสืบพยานปากนายวิธาน ศาลฎีกาเห็นว่า พฤติการณ์ในการดำเนินคดีดังกล่าวของจำเลยแสดงให้เห็นว่า จำเลยมีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้า ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวนั้น จึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน(ประยูร มูลศาสตร์-ก้าน อันนานนท์-ณรงค์ ตันติเตมิท)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการกำหนดวันนัดพิจารณาคดีเท่าที่ปฏิบัติมากล่าวได้ว่าไม่ได้ศึกษากันไว้เป็นระบบ ทั้งไม่ศึกษาถึงตัวแบบ (Model) ที่ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติต่อการเลื่อนคดีอย่างเป็นทางการ แนวทางการศึกษาของผู้ปฏิบัติงานส่วนใหญ่นั้น ใช้หลักการสังเกตุและวิเคราะห์เหตุผลประกอบค่านิยม (alue) ความเชื่อมั่นและความศรัทธาในตัวบุคคลสืบสานต่อกันมาเป็นสำคัญ ผลจากวิธีการดังกล่าวทำให้กระบวนการนัดความหรือการกำหนดวันนัดพิจารณายึดหลัก ทฤษฎีความพร้อม (Completetheory) โดยในที่นี้วิธีการสำคัญคือการควบคุมรักษาระดับความพร้อมว่า ศาลผู้พิจารณาคดีพร้อมหรือไม่ คู่ความฝ่ายโจทก์พร้อมหรือไม่คู่ความฝ่ายจำเลยพร้อมหรือไม่ กล่าวคือมีวันว่างตรงกันหรือไม่นั่นเอง ที่กระทำกันมาโดยตลอด ไม่น้อยกว่าร้อยละ 95 ของผู้นัดความใช้วิธีการเลื่อนคดีและนัดความไปโดยอาศัยการสอบถามอย่างกว้าง ๆ ยังมิได้นำเอาเทคนิคปัจจัยตัวแปรสำคัญ (aliable) มาใช้อย่างแพร่หลายกล่าวคือมิได้นำเอาตัวแปรสาเหตุและตัวแปรผลมาวิเคราะห์เพื่อกำหนดวันนัดพิจารณาอย่างแท้จริงหรือมิได้ใช้คำถามเจาะลึกในแนวดิ่ง(erticalQuestions) ถามคู่ความที่ขอเลื่อนคดีว่า เลื่อนคดีไปเพราะเหตุใดเพื่ออะไร ครั้งต่อไปจะนำใครมาสืบ สืบในประเด็นอะไร เวลาที่ใช้ซักถาม ถามค้าน ถามติงมากน้อยเพียงใดเท่าใด วิธีการสอบถามดังกล่าว ถือเป็น ตัวแบบ (Mode) ใหม่หรือModernmodel ที่เนื้อหาแห่งวิธีการแตกต่างไปจากวิธีการดั้งเดิม(NeoClassicmodel) ที่ใช้ปฏิบัติแต่เดิมเป็นส่วนใหญ่ ความแตกต่างระหว่าง Model ทั้งสองในประการสำคัญอยู่ที่การนัดความแบบดั้งเดิมเป็นการนัดความที่ขาดกระบวนการของการวางแผน(Planning) คือนัดความโดยขาดวัตถุประสงค์ และเป้าหมายที่ชัดแจ้ง ทำให้ตัวแบบดังกล่าวมีความแกว่งไกวในทางปฏิบัติไม่สามารถบังคับทิศทางและควบคุม ให้การดำเนินคดีเป็นไปตามที่ต้องการ (Need) ที่แท้จริงได้ ผลที่ตามติดมาคือการเลื่อนคดีการพิจารณาคดีที่ล่าช้าทั้งการนำเอามาตรการทางกฎหมายที่บังคับใช้เข้ามาควบคุม (Control) ย่อมส่งผลในเชิงลบ (Negative)มากกว่าเชิงบวก (positive) ในที่สุดเกิดปัญหาการอุทธรณ์ฎีกาคำสั่ง คดีนี้เช่นกันแม้โดยผลแห่งคำพิพากษาศาลฎีกาจะยืนตามคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้งดสืบพยานโจทก์ผู้ซึ่งขอเลื่อนคดีเพราะเหตุป่วยโดยสาเหตุ (Cause) ปรากฏตามข้อเท็จจริงคือความบกพร่องของฝ่ายโจทก์ที่ไม่นำใบรับรองแพทย์มาแสดงพร้อมคำร้องขอเลื่อนคดียังผลให้เกิดช่องว่างให้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโดยอาศัยเหตุและพฤติกรรมที่มีมาแต่ก่อนเป็นเหตุแห่งผลของคำสั่งได้ ในทางตรงกันข้ามหากว่าฝ่ายโจทก์มีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรมาแสดงยืนยันว่าพยานป่วยเจ็บจริง ผลของคำสั่งอาจย้อนกลับไปในทางตรงกันข้ามก็เป็นได้ถ้าลักษณะเช่นนั้นหมายความว่าการพิจารณาคดีต้องเลื่อนล่าช้าต่อไป และถ้าวิเคราะห์ต่อไปถึงสาเหตุแล้วปัจจัยหนึ่งที่มีผลกระทบให้คดีล่าช้าคือ รูปแบบของการเลื่อนคดีใช้วิธีการของNeoClassic ดังกล่าวนั้นเอง แม้โดยเหตุและผลของคำพิพากษาศาลฎีกานี้จะชอบด้วยความเป็นธรรมณ ระดับที่ประชาชนโดยทั่วไปยอมรับได้ก็ตาม แต่ภาพสะท้อนถึงกระบวนการบริหารคดี (Processingmanagementcases) แสดงให้เห็นได้ว่าการดำเนินคดี มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องอาศัยหลักการวางแผนคดี(Procedureforfillingcases) โดยยึดเอาตัวแบบสมัยใหม่(Modernmodel) มาเป็นฐานสำคัญเพื่อช่วยให้เกิดความกระชับรัดกุมและสร้างประสิทธิภาพ (Efficialcy) ต่อการบริหารงานคดี พิชัยนิลทองคำคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2529 โจทก์ตกลงทำสัญญาเช่าอาคารจำเลยตกลงโอนสิทธิการเช่าให้แก่โจทก์ ซึ่งผู้ให้เช่ายินยอมด้วยแล้วผู้ให้เช่าจึงตกลงทำสัญญาเช่าอาคารดังกล่าวให้โจทก์ จำเลยตกลงจะขนย้ายทรัพย์สินพร้อมด้วยบริวารออกจากอาคารและส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์ในวันที่โจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่า แต่หลังจากโจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่าแล้ว จำเลยไม่ได้ส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์และผัดผ่อนเพิกเฉยตลอดมา ขอให้บังคับจำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมทั้งส่งมอบอาคารตึกแถวเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิแขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยและให้จำเลยและบริวารชดใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์เป็นเงิน 40,000 บาท กับค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาท นับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารตึกแถวให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยจำเลยให้การในหลายประเด็นและฟ้องแย้ง โดยขอให้ยกฟ้องของโจทก์และบังคับให้โจทก์ชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงิน625,250 บาท และดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงิน610,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องแย้งของจำเลยเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จให้แก่จำเลย ให้โจทก์คืนเช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาวรจักร จำนวน 8 ฉบับ ตามฟ้องแย้งแก่จำเลยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้ง ขอให้ยกฟ้องแย้งศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมส่งมอบอาคารเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิ แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อย ให้จำเลยและบริวารใช้ค่าเสียหาย 40,000 บาทและชดใช้ค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาทนับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยกับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 3,000 บาท ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยให้ยกเสียจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่า การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีไปสืบพยานปากนายวิธาน จิระกันศักดิ์เจริญสามีจำเลย และมีคำสั่งให้งดสืบพยานปากนี้ ทั้ง ๆ ที่จำเลยได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีต่อศาลชั้นต้นแล้วว่านายวิธานป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ไม่สามารถมาเป็นพยานศาลได้ ขอให้มีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นสืบนายวิธานนั้น ในปัญหานี้ปรากฏว่าหลังจากสืบพยานโจทก์เสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรกในวันที่ 12มิถุนายน 2530 เมื่อถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีอ้างว่าทนายจำเลยป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบเพียงปากเดียวศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530ในวันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบเพียงวันละหนึ่งปาก ศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 จำเลยมีพยานมาสืบในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2530 เพียงปากเดียวแล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลืออีกเพียงปากเดียว ในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2530ศาลชั้นต้นอนุญาตโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จในวันดังกล่าวโดยไม่ขอเลื่อนอีกแต่เมื่อถึงวันนัดจำเลยก็ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีโดยอ้างว่านายวิธานป่วยกะทันหันเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงไม่สามารถมาศาลได้โดยมิได้ส่งใบรับรองแพทย์ต่อศาลแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นเห็นว่าได้กำชับแล้วจะไม่ให้จำเลยเลื่อนคดีอีก พยานปากนี้เป็นสามีจำเลย หากจำเลยตั้งใจจะสืบจริงจังก็ควรจะนำมาสืบได้ในคราวก่อน ๆ จึงไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีและให้งดสืบพยานปากนายวิธาน ศาลฎีกาเห็นว่า พฤติการณ์ในการดำเนินคดีดังกล่าวของจำเลยแสดงให้เห็นว่า จำเลยมีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้า ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวนั้น จึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2823/2536นาง กิ่ง แก้ว บุญ สิน สุขโจทก์นาง มณี จิระกันศักดิ์ เจริญจำเลย ป.วิ.พ. ม. 40ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรก วันที่ 12 มิถุนายน 2530 ถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี อ้างเหตุทนายจำเลยป่วย ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนคดีไปในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบปากเดียวและเลื่อนไปสืบพยานจำเลยวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530วันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบวันละหนึ่งปาก และศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 วันที่ 5 พฤศจิกายน2530 จำเลยมีพยานมาสืบ 1 ปาก และเลื่อนไปสืบพยานวันที่ 19 พฤศจิกายน2530 ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จโดยไม่ให้เลื่อนคดีอีกถึงวันนัดจำเลยขอเลื่อนอ้างเหตุพยานป่วยเช่นนี้พฤติการณ์จำเลยแสดงว่ามีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้าโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2529 โจทก์ตกลงทำสัญญาเช่าอาคารจำเลยตกลงโอนสิทธิการเช่าให้แก่โจทก์ ซึ่งผู้ให้เช่ายินยอมด้วยแล้วผู้ให้เช่าจึงตกลงทำสัญญาเช่าอาคารดังกล่าวให้โจทก์ จำเลยตกลงจะขนย้ายทรัพย์สินพร้อมด้วยบริวารออกจากอาคารและส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์ในวันที่โจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่า แต่หลังจากโจทก์ทำสัญญาเช่ากับผู้ให้เช่าแล้ว จำเลยไม่ได้ส่งมอบอาคารดังกล่าวให้โจทก์และผัดผ่อนเพิกเฉยตลอดมา ขอให้บังคับจำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมทั้งส่งมอบอาคารตึกแถวเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิแขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยและให้จำเลยและบริวารชดใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์เป็นเงิน 40,000 บาท กับค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาท นับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารตึกแถวให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยจำเลยให้การในหลายประเด็นและฟ้องแย้ง โดยขอให้ยกฟ้องของโจทก์และบังคับให้โจทก์ชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงิน625,250 บาท และดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงิน610,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องแย้งของจำเลยเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จให้แก่จำเลย ให้โจทก์คืนเช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาวรจักร จำนวน 8 ฉบับ ตามฟ้องแย้งแก่จำเลยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้ง ขอให้ยกฟ้องแย้งศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินพร้อมส่งมอบอาคารเลขที่ 195 ถนนจักรวรรดิ แขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อย ให้จำเลยและบริวารใช้ค่าเสียหาย 40,000 บาทและชดใช้ค่าเสียหายอีกเดือนละ 5,000 บาทนับจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยและบริวารจะส่งมอบอาคารให้แก่โจทก์ในสภาพที่เรียบร้อยกับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความ 3,000 บาท ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยให้ยกเสียจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่า การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีไปสืบพยานปากนายวิธาน จิระกันศักดิ์เจริญสามีจำเลย และมีคำสั่งให้งดสืบพยานปากนี้ ทั้ง ๆ ที่จำเลยได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีต่อศาลชั้นต้นแล้วว่านายวิธานป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ไม่สามารถมาเป็นพยานศาลได้ ขอให้มีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นสืบนายวิธานนั้น ในปัญหานี้ปรากฏว่าหลังจากสืบพยานโจทก์เสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยนัดแรกในวันที่ 12มิถุนายน 2530 เมื่อถึงวันนัดจำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีอ้างว่าทนายจำเลยป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 29 กรกฎาคม 2530 ซึ่งจำเลยก็นำพยานมาสืบเพียงปากเดียวศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 3 และ 24 กันยายน 2530ในวันดังกล่าวจำเลยนำพยานมาสืบเพียงวันละหนึ่งปาก ศาลชั้นต้นให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยในวันที่ 5 และ 19 พฤศจิกายน 2530 จำเลยมีพยานมาสืบในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2530 เพียงปากเดียวแล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลืออีกเพียงปากเดียว ในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2530ศาลชั้นต้นอนุญาตโดยกำชับให้จำเลยนำพยานมาสืบให้เสร็จในวันดังกล่าวโดยไม่ขอเลื่อนอีกแต่เมื่อถึงวันนัดจำเลยก็ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีโดยอ้างว่านายวิธานป่วยกะทันหันเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงไม่สามารถมาศาลได้โดยมิได้ส่งใบรับรองแพทย์ต่อศาลแต่อย่างใด ศาลชั้นต้นเห็นว่าได้กำชับแล้วจะไม่ให้จำเลยเลื่อนคดีอีก พยานปากนี้เป็นสามีจำเลย หากจำเลยตั้งใจจะสืบจริงจังก็ควรจะนำมาสืบได้ในคราวก่อน ๆ จึงไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีและให้งดสืบพยานปากนายวิธาน ศาลฎีกาเห็นว่า พฤติการณ์ในการดำเนินคดีดังกล่าวของจำเลยแสดงให้เห็นว่า จำเลยมีเจตนาประวิงคดีให้ชักช้า ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวนั้น จึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน(ประยูร มูลศาสตร์-ก้าน อันนานนท์-ณรงค์ ตันติเตมิท)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการกำหนดวันนัดพิจารณาคดีเท่าที่ปฏิบัติมากล่าวได้ว่าไม่ได้ศึกษากันไว้เป็นระบบ ทั้งไม่ศึกษาถึงตัวแบบ (Model) ที่ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติต่อการเลื่อนคดีอย่างเป็นทางการ แนวทางการศึกษาของผู้ปฏิบัติงานส่วนใหญ่นั้น ใช้หลักการสังเกตุและวิเคราะห์เหตุผลประกอบค่านิยม (alue) ความเชื่อมั่นและความศรัทธาในตัวบุคคลสืบสานต่อกันมาเป็นสำคัญ ผลจากวิธีการดังกล่าวทำให้กระบวนการนัดความหรือการกำหนดวันนัดพิจารณายึดหลัก ทฤษฎีความพร้อม (Completetheory) โดยในที่นี้วิธีการสำคัญคือการควบคุมรักษาระดับความพร้อมว่า ศาลผู้พิจารณาคดีพร้อมหรือไม่ คู่ความฝ่ายโจทก์พร้อมหรือไม่คู่ความฝ่ายจำเลยพร้อมหรือไม่ กล่าวคือมีวันว่างตรงกันหรือไม่นั่นเอง ที่กระทำกันมาโดยตลอด ไม่น้อยกว่าร้อยละ 95 ของผู้นัดความใช้วิธีการเลื่อนคดีและนัดความไปโดยอาศัยการสอบถามอย่างกว้าง ๆ ยังมิได้นำเอาเทคนิคปัจจัยตัวแปรสำคัญ (aliable) มาใช้อย่างแพร่หลายกล่าวคือมิได้นำเอาตัวแปรสาเหตุและตัวแปรผลมาวิเคราะห์เพื่อกำหนดวันนัดพิจารณาอย่างแท้จริงหรือมิได้ใช้คำถามเจาะลึกในแนวดิ่ง(erticalQuestions) ถามคู่ความที่ขอเลื่อนคดีว่า เลื่อนคดีไปเพราะเหตุใดเพื่ออะไร ครั้งต่อไปจะนำใครมาสืบ สืบในประเด็นอะไร เวลาที่ใช้ซักถาม ถามค้าน ถามติงมากน้อยเพียงใดเท่าใด วิธีการสอบถามดังกล่าว ถือเป็น ตัวแบบ (Mode) ใหม่หรือModernmodel ที่เนื้อหาแห่งวิธีการแตกต่างไปจากวิธีการดั้งเดิม(NeoClassicmodel) ที่ใช้ปฏิบัติแต่เดิมเป็นส่วนใหญ่ ความแตกต่างระหว่าง Model ทั้งสองในประการสำคัญอยู่ที่การนัดความแบบดั้งเดิมเป็นการนัดความที่ขาดกระบวนการของการวางแผน(Planning) คือนัดความโดยขาดวัตถุประสงค์ และเป้าหมายที่ชัดแจ้ง ทำให้ตัวแบบดังกล่าวมีความแกว่งไกวในทางปฏิบัติไม่สามารถบังคับทิศทางและควบคุม ให้การดำเนินคดีเป็นไปตามที่ต้องการ (Need) ที่แท้จริงได้ ผลที่ตามติดมาคือการเลื่อนคดีการพิจารณาคดีที่ล่าช้าทั้งการนำเอามาตรการทางกฎหมายที่บังคับใช้เข้ามาควบคุม (Control) ย่อมส่งผลในเชิงลบ (Negative)มากกว่าเชิงบวก (positive) ในที่สุดเกิดปัญหาการอุทธรณ์ฎีกาคำสั่ง คดีนี้เช่นกันแม้โดยผลแห่งคำพิพากษาศาลฎีกาจะยืนตามคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้งดสืบพยานโจทก์ผู้ซึ่งขอเลื่อนคดีเพราะเหตุป่วยโดยสาเหตุ (Cause) ปรากฏตามข้อเท็จจริงคือความบกพร่องของฝ่ายโจทก์ที่ไม่นำใบรับรองแพทย์มาแสดงพร้อมคำร้องขอเลื่อนคดียังผลให้เกิดช่องว่างให้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโดยอาศัยเหตุและพฤติกรรมที่มีมาแต่ก่อนเป็นเหตุแห่งผลของคำสั่งได้ ในทางตรงกันข้ามหากว่าฝ่ายโจทก์มีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรมาแสดงยืนยันว่าพยานป่วยเจ็บจริง ผลของคำสั่งอาจย้อนกลับไปในทางตรงกันข้ามก็เป็นได้ถ้าลักษณะเช่นนั้นหมายความว่าการพิจารณาคดีต้องเลื่อนล่าช้าต่อไป และถ้าวิเคราะห์ต่อไปถึงสาเหตุแล้วปัจจัยหนึ่งที่มีผลกระทบให้คดีล่าช้าคือ รูปแบบของการเลื่อนคดีใช้วิธีการของNeoClassic ดังกล่าวนั้นเอง แม้โดยเหตุและผลของคำพิพากษาศาลฎีกานี้จะชอบด้วยความเป็นธรรมณ ระดับที่ประชาชนโดยทั่วไปยอมรับได้ก็ตาม แต่ภาพสะท้อนถึงกระบวนการบริหารคดี (Processingmanagementcases) แสดงให้เห็นได้ว่าการดำเนินคดี มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องอาศัยหลักการวางแผนคดี(Procedureforfillingcases) โดยยึดเอาตัวแบบสมัยใหม่(Modernmodel) มาเป็นฐานสำคัญเพื่อช่วยให้เกิดความกระชับรัดกุมและสร้างประสิทธิภาพ (Efficialcy) ต่อการบริหารงานคดี พิชัยนิลทองคำ