คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 33490หลักกฎหมาย: การอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะ แม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้การที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทซึ่งมีสิทธิฟ้องขับไล่ จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วม ขอให้บังคับขับไล่จำเลย โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยโจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องว่า โจทก์เช่าที่ดินและสะพานท่าจอดเรือของโจทก์ร่วมเพื่อทำท่าจอดเรือรับส่งคนโดยสาร จำเลยปลูกเพิงและบ้านบังหน้าที่ดินที่โจทก์เช่าและปิดทางขึ้นลงท่าจอดเรือ เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้รื้อและใช้ค่าเสียหายจำเลยทั้งสองสำนวนให้การว่า จำเลยเช่ามาจากจำเลยร่วม ฯลฯ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและเรียกค่าเสียหายกรมชลประทานเป็นโจทก์ร่วม และนายวรพงศ์เป็นจำเลยร่วม โดยศาลชั้นต้นเรียกเข้ามาตามคำขอของโจทก์โจทก์ร่วมยื่นคำร้องสอดว่า เดิมที่พิพาทเป็นทางน้ำชลประทานอยู่ในความดูแลรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมอนุญาตก่อสร้างเขื่อนในคลองตลอดแนวเขตที่ดินจำเลยร่วมแล้วถมดินปรับพื้นหลังเขื่อน จำเลยร่วมยอมให้โจทก์ร่วมกันเขตที่ดินจากแนวตลิ่งเข้าไปในที่ดินของจำเลยร่วมเป็นเขตชานคลอง จึงเป็นที่สาธารณะอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมขอเช่าที่พิพาทจากโจทก์ร่วมเพื่อสร้างสะพานท่าจอดเรือยกกรรมสิทธิ์ให้โจทก์ร่วม จำเลยร่วมไม่มีอำนาจนำที่ดินไปให้เช่า ขอให้บังคับจำเลยและจำเลยร่วมรื้อถอน ฯลฯ จำเลยร่วมให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยร่วม จำเลยเช่าที่พิพาทจากจำเลยร่วม โจทก์ร่วมไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การที่โจทก์ร่วมนำที่กันเขตชานคลองไปให้โจทก์เช่าขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมาย สิทธิการเช่าตกเป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารรื้อถอนและร่วมกันชำระค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พฤติการณ์ของจำเลยร่วมเท่ากับยอมอุทิศที่ดินพิพาทให้เป็นเขตชานคลองอันเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วมแล้วโดยปริยายและการอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะแม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้ และการที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาจากกรมชลประทานแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อกรมชลประทานซึ่งเป็นผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วมขอให้บังคับขับไล่จำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 111 - 112/2523นายทองหล่อ พฤทธพงศ์โจทก์นายปรีชา เอี่ยมยัง กับพวกจำเลยโจทก์ร่วมจำเลยกรมชลประทานจำเลยจำเลยร่วมจำเลยนายวรพงศ์ พิชญ์พงศา กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1299, ม. 1304 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 57 (3)การอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะ แม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้การที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทซึ่งมีสิทธิฟ้องขับไล่ จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วม ขอให้บังคับขับไล่จำเลย โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยโจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องว่า โจทก์เช่าที่ดินและสะพานท่าจอดเรือของโจทก์ร่วมเพื่อทำท่าจอดเรือรับส่งคนโดยสาร จำเลยปลูกเพิงและบ้านบังหน้าที่ดินที่โจทก์เช่าและปิดทางขึ้นลงท่าจอดเรือ เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้รื้อและใช้ค่าเสียหายจำเลยทั้งสองสำนวนให้การว่า จำเลยเช่ามาจากจำเลยร่วม ฯลฯ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและเรียกค่าเสียหายกรมชลประทานเป็นโจทก์ร่วม และนายวรพงศ์เป็นจำเลยร่วม โดยศาลชั้นต้นเรียกเข้ามาตามคำขอของโจทก์โจทก์ร่วมยื่นคำร้องสอดว่า เดิมที่พิพาทเป็นทางน้ำชลประทานอยู่ในความดูแลรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมอนุญาตก่อสร้างเขื่อนในคลองตลอดแนวเขตที่ดินจำเลยร่วมแล้วถมดินปรับพื้นหลังเขื่อน จำเลยร่วมยอมให้โจทก์ร่วมกันเขตที่ดินจากแนวตลิ่งเข้าไปในที่ดินของจำเลยร่วมเป็นเขตชานคลอง จึงเป็นที่สาธารณะอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมขอเช่าที่พิพาทจากโจทก์ร่วมเพื่อสร้างสะพานท่าจอดเรือยกกรรมสิทธิ์ให้โจทก์ร่วม จำเลยร่วมไม่มีอำนาจนำที่ดินไปให้เช่า ขอให้บังคับจำเลยและจำเลยร่วมรื้อถอน ฯลฯ จำเลยร่วมให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยร่วม จำเลยเช่าที่พิพาทจากจำเลยร่วม โจทก์ร่วมไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การที่โจทก์ร่วมนำที่กันเขตชานคลองไปให้โจทก์เช่าขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมาย สิทธิการเช่าตกเป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารรื้อถอนและร่วมกันชำระค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พฤติการณ์ของจำเลยร่วมเท่ากับยอมอุทิศที่ดินพิพาทให้เป็นเขตชานคลองอันเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วมแล้วโดยปริยายและการอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะแม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้ และการที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาจากกรมชลประทานแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อกรมชลประทานซึ่งเป็นผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วมขอให้บังคับขับไล่จำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยพิพากษายืน(สุวรรณพ กองวารี-ปรีชา สุมาวงศ์-กุศล บุญยืน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องว่า โจทก์เช่าที่ดินและสะพานท่าจอดเรือของโจทก์ร่วมเพื่อทำท่าจอดเรือรับส่งคนโดยสาร จำเลยปลูกเพิงและบ้านบังหน้าที่ดินที่โจทก์เช่าและปิดทางขึ้นลงท่าจอดเรือ เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้รื้อและใช้ค่าเสียหายจำเลยทั้งสองสำนวนให้การว่า จำเลยเช่ามาจากจำเลยร่วม ฯลฯ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและเรียกค่าเสียหายกรมชลประทานเป็นโจทก์ร่วม และนายวรพงศ์เป็นจำเลยร่วม โดยศาลชั้นต้นเรียกเข้ามาตามคำขอของโจทก์โจทก์ร่วมยื่นคำร้องสอดว่า เดิมที่พิพาทเป็นทางน้ำชลประทานอยู่ในความดูแลรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมอนุญาตก่อสร้างเขื่อนในคลองตลอดแนวเขตที่ดินจำเลยร่วมแล้วถมดินปรับพื้นหลังเขื่อน จำเลยร่วมยอมให้โจทก์ร่วมกันเขตที่ดินจากแนวตลิ่งเข้าไปในที่ดินของจำเลยร่วมเป็นเขตชานคลอง จึงเป็นที่สาธารณะอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมขอเช่าที่พิพาทจากโจทก์ร่วมเพื่อสร้างสะพานท่าจอดเรือยกกรรมสิทธิ์ให้โจทก์ร่วม จำเลยร่วมไม่มีอำนาจนำที่ดินไปให้เช่า ขอให้บังคับจำเลยและจำเลยร่วมรื้อถอน ฯลฯ จำเลยร่วมให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยร่วม จำเลยเช่าที่พิพาทจากจำเลยร่วม โจทก์ร่วมไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การที่โจทก์ร่วมนำที่กันเขตชานคลองไปให้โจทก์เช่าขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมาย สิทธิการเช่าตกเป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารรื้อถอนและร่วมกันชำระค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พฤติการณ์ของจำเลยร่วมเท่ากับยอมอุทิศที่ดินพิพาทให้เป็นเขตชานคลองอันเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วมแล้วโดยปริยายและการอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะแม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้ และการที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาจากกรมชลประทานแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อกรมชลประทานซึ่งเป็นผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วมขอให้บังคับขับไล่จำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 111 - 112/2523นายทองหล่อ พฤทธพงศ์โจทก์นายปรีชา เอี่ยมยัง กับพวกจำเลยโจทก์ร่วมจำเลยกรมชลประทานจำเลยจำเลยร่วมจำเลยนายวรพงศ์ พิชญ์พงศา กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1299, ม. 1304 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 57 (3)การอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะ แม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้การที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทซึ่งมีสิทธิฟ้องขับไล่ จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วม ขอให้บังคับขับไล่จำเลย โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยโจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องว่า โจทก์เช่าที่ดินและสะพานท่าจอดเรือของโจทก์ร่วมเพื่อทำท่าจอดเรือรับส่งคนโดยสาร จำเลยปลูกเพิงและบ้านบังหน้าที่ดินที่โจทก์เช่าและปิดทางขึ้นลงท่าจอดเรือ เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้รื้อและใช้ค่าเสียหายจำเลยทั้งสองสำนวนให้การว่า จำเลยเช่ามาจากจำเลยร่วม ฯลฯ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและเรียกค่าเสียหายกรมชลประทานเป็นโจทก์ร่วม และนายวรพงศ์เป็นจำเลยร่วม โดยศาลชั้นต้นเรียกเข้ามาตามคำขอของโจทก์โจทก์ร่วมยื่นคำร้องสอดว่า เดิมที่พิพาทเป็นทางน้ำชลประทานอยู่ในความดูแลรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมอนุญาตก่อสร้างเขื่อนในคลองตลอดแนวเขตที่ดินจำเลยร่วมแล้วถมดินปรับพื้นหลังเขื่อน จำเลยร่วมยอมให้โจทก์ร่วมกันเขตที่ดินจากแนวตลิ่งเข้าไปในที่ดินของจำเลยร่วมเป็นเขตชานคลอง จึงเป็นที่สาธารณะอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วม จำเลยร่วมขอเช่าที่พิพาทจากโจทก์ร่วมเพื่อสร้างสะพานท่าจอดเรือยกกรรมสิทธิ์ให้โจทก์ร่วม จำเลยร่วมไม่มีอำนาจนำที่ดินไปให้เช่า ขอให้บังคับจำเลยและจำเลยร่วมรื้อถอน ฯลฯ จำเลยร่วมให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยร่วม จำเลยเช่าที่พิพาทจากจำเลยร่วม โจทก์ร่วมไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การที่โจทก์ร่วมนำที่กันเขตชานคลองไปให้โจทก์เช่าขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมาย สิทธิการเช่าตกเป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารรื้อถอนและร่วมกันชำระค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยและจำเลยร่วมทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พฤติการณ์ของจำเลยร่วมเท่ากับยอมอุทิศที่ดินพิพาทให้เป็นเขตชานคลองอันเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลและบำรุงรักษาของโจทก์ร่วมแล้วโดยปริยายและการอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะแม้จะไม่แก้โฉนดก็เป็นที่สาธารณะได้ และการที่โจทก์เช่าที่พิพาทมาจากกรมชลประทานแต่เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ไม่ได้ เพราะมีเพิงและบ้านของจำเลยปลูกกีดขวางอยู่ก่อน เมื่อกรมชลประทานซึ่งเป็นผู้ครอบครองดูแลที่พิพาทมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยได้เข้ามาเป็นโจทก์ร่วมขอให้บังคับขับไล่จำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยพิพากษายืน(สุวรรณพ กองวารี-ปรีชา สุมาวงศ์-กุศล บุญยืน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ