คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2089/2532หลักกฎหมาย: โจทก์ทำหนังสือมอบอำนาจให้ อ. ฟ้องคดีแทน โดยปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแต่ไม่ได้ขีดฆ่า ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ตาม ป. รัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้ อ. ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้.คดีนี้โจทก์ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระเงิน 22,950 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระให้โจทก์เสร็จสิ้นจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยกู้ยืมเงินโจทก์จำเลยที่ 2 ไม่เคยทำสัญญาค้ำประกันการกู้เงินของจำเลยที่ 1ลายมือชื่อของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในสัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามฟ้องเป็นลายมือปลอม โจทก์ไม่มีอำนาจมอบให้นายอาทร สตันยสุวรรณดำเนินคดีแทนโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 กู้ยืมเงินโจทก์ไปตามฟ้องโดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกันจริง แต่จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิดเฉพาะค่าติดตามทวงถามตามคำขอของโจทก์ พิพากษาให้จำเลยที่ 1ชำระเงินจำนวน 22,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ชำระแทน ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ1,000 บาทจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องว่า หนังสือมอบอำนาจของโจทก์ให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้มีการขีดฆ่าอากรแสตมป์ ใช้เป็นพยานหลักฐานไม่ได้ นายอาทร สตันยสุวรรณจึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนใครโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาข้อกฎหมายว่านายอาทร สตันยสุวรรณ มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนโจทก์หรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า หนังสือมอบอำนาจท้ายฟ้องเอกสารหมาย จ.1 ทำขึ้นในวันฟ้องคือวันที่ 17 พฤษภาคม 2528 มีใจความว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ เป็นตัวแทนของโจทก์ในกิจการต่าง ๆ รวมทั้งเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองในคดีนี้ หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวปิดอากรแสตมป์ไว้ 30 บาท แต่ไม่ขีดฆ่า ศาลฎีกาเห็นว่า หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ในลักษณะแห่งตราสารข้อ 7 (ข) แล้วแต่การที่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์นั้น ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 เป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้ ที่โจทก์ฎีกาว่าจำเลยมิได้ให้การต่อสู้เรื่องขีดฆ่าอากรแสตมป์ในศาลชั้นต้นจึงไม่มีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยในเรื่องนี้ โดยไม่จำต้องฟังพยานเอกสารหมาย จ.1 ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 2668/2519 และแม้ปัญหาดังกล่าวจะเป็นเรื่องอำนาจฟ้องซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ตาม แต่หาได้กระทบถึงผลประโยชน์ของส่วนรวม เนื่องจากใบมอบอำนาจได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแล้วคงมีผลเฉพาะคู่ความ ศาลอุทธรณ์จึงไม่สมควรหยิบยกปัญหานี้ขึ้นวินิจฉัยนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ได้แนบต้นฉบับหนังสือมอบอำนาจที่ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนมาพร้อมกับคำฟ้อง แต่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้ว่า หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวไม่สมบูรณ์ตามกฎหมาย จึงเป็นที่เห็นได้อย่างชัดแจ้งตั้งแต่เริ่มแรกแล้วว่านายอาทร สตันยสุวรรณ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนโจทก์ กรณีเช่นนี้เป็นหน้าที่ของศาลที่จะต้องวินิจฉัยและรับฟังพยานหลักฐานให้เป็นไปตามกฎหมาย ดังนั้นการที่ศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาที่ว่าหนังสือมอบอำนาจของโจทก์ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์ขึ้นมาวินิจฉัยให้โดยถือว่ายังไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์จึงชอบแล้ว คำพิพากษาฎีกาที่โจทก์อ้างมีข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้..."พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2089/2532นาย สุว้า แซ่ โซ่โจทก์นาย กล่อม กำลัง เกื้อ กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 118โจทก์ทำหนังสือมอบอำนาจให้ อ. ฟ้องคดีแทน โดยปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแต่ไม่ได้ขีดฆ่า ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ตาม ป. รัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้ อ. ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้.คดีนี้โจทก์ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระเงิน 22,950 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระให้โจทก์เสร็จสิ้นจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยกู้ยืมเงินโจทก์จำเลยที่ 2 ไม่เคยทำสัญญาค้ำประกันการกู้เงินของจำเลยที่ 1ลายมือชื่อของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในสัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามฟ้องเป็นลายมือปลอม โจทก์ไม่มีอำนาจมอบให้นายอาทร สตันยสุวรรณดำเนินคดีแทนโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 กู้ยืมเงินโจทก์ไปตามฟ้องโดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกันจริง แต่จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิดเฉพาะค่าติดตามทวงถามตามคำขอของโจทก์ พิพากษาให้จำเลยที่ 1ชำระเงินจำนวน 22,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ชำระแทน ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ1,000 บาทจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องว่า หนังสือมอบอำนาจของโจทก์ให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้มีการขีดฆ่าอากรแสตมป์ ใช้เป็นพยานหลักฐานไม่ได้ นายอาทร สตันยสุวรรณจึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนใครโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาข้อกฎหมายว่านายอาทร สตันยสุวรรณ มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนโจทก์หรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า หนังสือมอบอำนาจท้ายฟ้องเอกสารหมาย จ.1 ทำขึ้นในวันฟ้องคือวันที่ 17 พฤษภาคม 2528 มีใจความว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ เป็นตัวแทนของโจทก์ในกิจการต่าง ๆ รวมทั้งเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองในคดีนี้ หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวปิดอากรแสตมป์ไว้ 30 บาท แต่ไม่ขีดฆ่า ศาลฎีกาเห็นว่า หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ในลักษณะแห่งตราสารข้อ 7 (ข) แล้วแต่การที่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์นั้น ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 เป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้ ที่โจทก์ฎีกาว่าจำเลยมิได้ให้การต่อสู้เรื่องขีดฆ่าอากรแสตมป์ในศาลชั้นต้นจึงไม่มีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยในเรื่องนี้ โดยไม่จำต้องฟังพยานเอกสารหมาย จ.1 ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 2668/2519 และแม้ปัญหาดังกล่าวจะเป็นเรื่องอำนาจฟ้องซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ตาม แต่หาได้กระทบถึงผลประโยชน์ของส่วนรวม เนื่องจากใบมอบอำนาจได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแล้วคงมีผลเฉพาะคู่ความ ศาลอุทธรณ์จึงไม่สมควรหยิบยกปัญหานี้ขึ้นวินิจฉัยนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ได้แนบต้นฉบับหนังสือมอบอำนาจที่ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนมาพร้อมกับคำฟ้อง แต่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้ว่า หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวไม่สมบูรณ์ตามกฎหมาย จึงเป็นที่เห็นได้อย่างชัดแจ้งตั้งแต่เริ่มแรกแล้วว่านายอาทร สตันยสุวรรณ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนโจทก์ กรณีเช่นนี้เป็นหน้าที่ของศาลที่จะต้องวินิจฉัยและรับฟังพยานหลักฐานให้เป็นไปตามกฎหมาย ดังนั้นการที่ศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาที่ว่าหนังสือมอบอำนาจของโจทก์ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์ขึ้นมาวินิจฉัยให้โดยถือว่ายังไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์จึงชอบแล้ว คำพิพากษาฎีกาที่โจทก์อ้างมีข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้..."พิพากษายืน(สัมฤทธิ์ ไชยศิริ-ชูเชิด รักตะบุตร์-เธียร ยูงทอง)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุใบมอบอำนาจให้ฟ้องคดีเป็นเอกสารที่ต้องปิดอากรแสตมป์ มิฉะนั้นรับฟังเป็นพยานหลักฐานว่ามีการมอบอำนาจไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 342/2521) การปิดอากรแสตมป์ไม่เหมือนกับการปิดแสตมป์ที่ใช้ส่งจดหมายกล่าวคือเมื่อปิดอากรแสตมป์แล้วจะต้องขีดฆ่าด้วย จึงจะถือว่าเป็นการปิดแสตมป์ที่บริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103เพราะฉะนั้นการขีดฆ่าอากรแสตมป์จึงเป็นสาระสำคัญประการหนึ่งที่จะส่งผลให้เอกสารนั้นใช้รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้หรือไม่การขีดฆ่ามีข้อที่น่าสังเกตดังนี้ ขีดฆ่าคืออะไร ขีดฆ่าคือ การกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก(ประมวลรัษฎากร มาตรา 103) ใครเป็นผู้ขีดฆ่า ผู้ที่มีหน้าที่ขีดฆ่าแสตมป์ได้มีระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ท้ายประมวลรัษฎากร โดยแยกตามลักษณะแห่งตราสาร เช่น ใบมอบอำนาจ ผู้ที่ต้องขีดฆ่าแสตมป์คือ ผู้รับมอบอำนาจ มีปัญหาว่า หากผู้ที่ขีดฆ่าแสตมป์ไม่ใช่ผู้ที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์จะมีผลอย่างไร เรื่องนี้คงต้องถือว่าแม้ขีดฆ่าโดยผู้ที่ไม่มีหน้าที่ต้องขีดฆ่า การขีดฆ่านั้นก็ใช้ได้เพราะเป็นการกระทำให้แสตมป์ใช้ไม่ได้อีก ซึ่งสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกฎหมายที่ไม่ต้องการให้นำแสตมป์ที่ใช้แล้วมาใช้อีกอันเป็นการหลีกเลี่ยงค่าอากร ดังนั้นแนวคำพิพากษาศาลฎีกาจึงออกมาในลักษณะที่ว่า แม้ขีดฆ่าแสตมป์โดยผู้ที่ไม่มีหน้าที่ต้องขีดฆ่า เอกสารนั้นก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1208/2498 การขีดฆ่าอากรแสตมป์ในสัญญากู้ แม้ผู้กู้จะมิได้ขีดฆ่าเอง แต่ผู้เขียนเป็นผู้ขีดฆ่านั้นก็ย่อมรับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ ขีดฆ่าอย่างไร ในกรณีแสตมป์ปิดทับก็โดยลงลายมือชื่อหรือลงชื่อห้างร้านบนแสตมป์ หรือขีดเส้นคร่อมฆ่าแสตมป์ที่ปิดทับกระดาษและลงวันเดือนปีที่กระทำสิ่งเหล่านี้ด้วย ในกรณีแสตมป์ดุนโดยเขียนบนตราสารหรือยื่นตราสารให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประทับแสตมป์ดุน ให้แสตมป์ปรากฏอยู่ในด้านหน้าของตราสารนั้น (ประมวลรัษฎากร มาตรา 103) มีปัญหาว่า หากขีดฆ่าแล้ว แต่ไม่ได้ลงวันเดือนปี จะถือว่าการขีดฆ่านั้นใช้ได้หรือไม่ ได้มีคำพิพากษาศาลฎีกาวางแนวไว้ว่าแม้ไม่ลงวันเดือนปีก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1178/2519 ประชุมใหญ่) ปัญหาต่อไปคือ หากขีดฆ่าโดยการขีดคร่อมลงบนอากรแสตมป์แต่ไม่ได้ลงลายมือชื่อหรือลงชื่อห้างร้านบนแสตมป์ จะถือว่าเป็นการขีดฆ่าที่สมบูรณ์หรือไม่ ในเรื่องนี้คำพิพากษาศาลฎีกาวางแนวไว้ว่าแม้ไม่ได้ลงลายมือชื่อหรือชื่อห้างร้านก็เป็นการขีดฆ่าที่สมบูรณ์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 463/2516,2546/2517) ขีดฆ่าเมื่อใด จะต้องขีดฆ่าก่อนหรือในทันทีที่ทำตราสารหากไม่ขีดฆ่าในกำหนดอาจต้องเสียอากรเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา103,113,114 อย่างไรก็ตาม หากมิได้ขีดฆ่าก่อนหรือในทันทีที่ทำตราสารก็มิใช่ว่าเอกสารนั้นจะรับฟังไม่ได้ กล่าวคือเอกสารที่จะใช้รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา118 นั้น ต้องเป็นเอกสารที่ปิดแสตมป์บริบูรณ์และได้ขีดฆ่าแสตมป์ก่อนศาลมีคำพิพากษาดังอุทาหรณ์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 115/2504 ใบมอบอำนาจให้ฟ้องคดีแทนมิได้ปิดอากรแสตมป์มาแต่แรก เมื่อได้มีการปิดอากรครบถ้วนแล้วก่อนสืบพยานจำเลย แม้จะยังมิได้เสียเงินเพิ่มตามมาตรา 113 และมาตรา114 ก็ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีได้ ทองธารเหลืองเรืองรองคำพิพากษา: คดีนี้โจทก์ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระเงิน 22,950 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระให้โจทก์เสร็จสิ้นจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยกู้ยืมเงินโจทก์จำเลยที่ 2 ไม่เคยทำสัญญาค้ำประกันการกู้เงินของจำเลยที่ 1ลายมือชื่อของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในสัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามฟ้องเป็นลายมือปลอม โจทก์ไม่มีอำนาจมอบให้นายอาทร สตันยสุวรรณดำเนินคดีแทนโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 กู้ยืมเงินโจทก์ไปตามฟ้องโดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกันจริง แต่จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิดเฉพาะค่าติดตามทวงถามตามคำขอของโจทก์ พิพากษาให้จำเลยที่ 1ชำระเงินจำนวน 22,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ชำระแทน ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ1,000 บาทจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องว่า หนังสือมอบอำนาจของโจทก์ให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้มีการขีดฆ่าอากรแสตมป์ ใช้เป็นพยานหลักฐานไม่ได้ นายอาทร สตันยสุวรรณจึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนใครโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาข้อกฎหมายว่านายอาทร สตันยสุวรรณ มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนโจทก์หรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า หนังสือมอบอำนาจท้ายฟ้องเอกสารหมาย จ.1 ทำขึ้นในวันฟ้องคือวันที่ 17 พฤษภาคม 2528 มีใจความว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ เป็นตัวแทนของโจทก์ในกิจการต่าง ๆ รวมทั้งเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองในคดีนี้ หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวปิดอากรแสตมป์ไว้ 30 บาท แต่ไม่ขีดฆ่า ศาลฎีกาเห็นว่า หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ในลักษณะแห่งตราสารข้อ 7 (ข) แล้วแต่การที่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์นั้น ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 เป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้ ที่โจทก์ฎีกาว่าจำเลยมิได้ให้การต่อสู้เรื่องขีดฆ่าอากรแสตมป์ในศาลชั้นต้นจึงไม่มีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยในเรื่องนี้ โดยไม่จำต้องฟังพยานเอกสารหมาย จ.1 ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 2668/2519 และแม้ปัญหาดังกล่าวจะเป็นเรื่องอำนาจฟ้องซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ตาม แต่หาได้กระทบถึงผลประโยชน์ของส่วนรวม เนื่องจากใบมอบอำนาจได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแล้วคงมีผลเฉพาะคู่ความ ศาลอุทธรณ์จึงไม่สมควรหยิบยกปัญหานี้ขึ้นวินิจฉัยนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ได้แนบต้นฉบับหนังสือมอบอำนาจที่ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนมาพร้อมกับคำฟ้อง แต่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้ว่า หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวไม่สมบูรณ์ตามกฎหมาย จึงเป็นที่เห็นได้อย่างชัดแจ้งตั้งแต่เริ่มแรกแล้วว่านายอาทร สตันยสุวรรณ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนโจทก์ กรณีเช่นนี้เป็นหน้าที่ของศาลที่จะต้องวินิจฉัยและรับฟังพยานหลักฐานให้เป็นไปตามกฎหมาย ดังนั้นการที่ศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาที่ว่าหนังสือมอบอำนาจของโจทก์ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์ขึ้นมาวินิจฉัยให้โดยถือว่ายังไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์จึงชอบแล้ว คำพิพากษาฎีกาที่โจทก์อ้างมีข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้..."พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2089/2532นาย สุว้า แซ่ โซ่โจทก์นาย กล่อม กำลัง เกื้อ กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 118โจทก์ทำหนังสือมอบอำนาจให้ อ. ฟ้องคดีแทน โดยปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแต่ไม่ได้ขีดฆ่า ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ตาม ป. รัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้ อ. ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้.คดีนี้โจทก์ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระเงิน 22,950 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระให้โจทก์เสร็จสิ้นจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยกู้ยืมเงินโจทก์จำเลยที่ 2 ไม่เคยทำสัญญาค้ำประกันการกู้เงินของจำเลยที่ 1ลายมือชื่อของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในสัญญากู้และสัญญาค้ำประกันตามฟ้องเป็นลายมือปลอม โจทก์ไม่มีอำนาจมอบให้นายอาทร สตันยสุวรรณดำเนินคดีแทนโจทก์ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 กู้ยืมเงินโจทก์ไปตามฟ้องโดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกันจริง แต่จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิดเฉพาะค่าติดตามทวงถามตามคำขอของโจทก์ พิพากษาให้จำเลยที่ 1ชำระเงินจำนวน 22,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีในต้นเงิน 13,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ชำระแทน ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ1,000 บาทจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องว่า หนังสือมอบอำนาจของโจทก์ให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้มีการขีดฆ่าอากรแสตมป์ ใช้เป็นพยานหลักฐานไม่ได้ นายอาทร สตันยสุวรรณจึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนใครโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาข้อกฎหมายว่านายอาทร สตันยสุวรรณ มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนโจทก์หรือไม่ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า หนังสือมอบอำนาจท้ายฟ้องเอกสารหมาย จ.1 ทำขึ้นในวันฟ้องคือวันที่ 17 พฤษภาคม 2528 มีใจความว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ เป็นตัวแทนของโจทก์ในกิจการต่าง ๆ รวมทั้งเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองในคดีนี้ หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวปิดอากรแสตมป์ไว้ 30 บาท แต่ไม่ขีดฆ่า ศาลฎีกาเห็นว่า หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ในลักษณะแห่งตราสารข้อ 7 (ข) แล้วแต่การที่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์นั้น ย่อมถือว่ายังไม่ปิดอากรแสตมป์บริบูรณ์ดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 จะใช้หนังสือมอบอำนาจตามเอกสารหมาย จ.1 เป็นพยานหลักฐานฟังว่าโจทก์มอบอำนาจให้นายอาทร สตันยสุวรรณ ฟ้องคดีแทนโจทก์ไม่ได้ ที่โจทก์ฎีกาว่าจำเลยมิได้ให้การต่อสู้เรื่องขีดฆ่าอากรแสตมป์ในศาลชั้นต้นจึงไม่มีประเด็นที่จะต้องวินิจฉัยในเรื่องนี้ โดยไม่จำต้องฟังพยานเอกสารหมาย จ.1 ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 2668/2519 และแม้ปัญหาดังกล่าวจะเป็นเรื่องอำนาจฟ้องซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ตาม แต่หาได้กระทบถึงผลประโยชน์ของส่วนรวม เนื่องจากใบมอบอำนาจได้ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนแล้วคงมีผลเฉพาะคู่ความ ศาลอุทธรณ์จึงไม่สมควรหยิบยกปัญหานี้ขึ้นวินิจฉัยนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ได้แนบต้นฉบับหนังสือมอบอำนาจที่ปิดอากรแสตมป์ครบถ้วนมาพร้อมกับคำฟ้อง แต่ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้ว่า หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวไม่สมบูรณ์ตามกฎหมาย จึงเป็นที่เห็นได้อย่างชัดแจ้งตั้งแต่เริ่มแรกแล้วว่านายอาทร สตันยสุวรรณ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนโจทก์ กรณีเช่นนี้เป็นหน้าที่ของศาลที่จะต้องวินิจฉัยและรับฟังพยานหลักฐานให้เป็นไปตามกฎหมาย ดังนั้นการที่ศาลอุทธรณ์หยิบยกปัญหาที่ว่าหนังสือมอบอำนาจของโจทก์ไม่ขีดฆ่าอากรแสตมป์ขึ้นมาวินิจฉัยให้โดยถือว่ายังไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์จึงชอบแล้ว คำพิพากษาฎีกาที่โจทก์อ้างมีข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้..."พิพากษายืน(สัมฤทธิ์ ไชยศิริ-ชูเชิด รักตะบุตร์-เธียร ยูงทอง)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุใบมอบอำนาจให้ฟ้องคดีเป็นเอกสารที่ต้องปิดอากรแสตมป์ มิฉะนั้นรับฟังเป็นพยานหลักฐานว่ามีการมอบอำนาจไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 342/2521) การปิดอากรแสตมป์ไม่เหมือนกับการปิดแสตมป์ที่ใช้ส่งจดหมายกล่าวคือเมื่อปิดอากรแสตมป์แล้วจะต้องขีดฆ่าด้วย จึงจะถือว่าเป็นการปิดแสตมป์ที่บริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103เพราะฉะนั้นการขีดฆ่าอากรแสตมป์จึงเป็นสาระสำคัญประการหนึ่งที่จะส่งผลให้เอกสารนั้นใช้รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้หรือไม่การขีดฆ่ามีข้อที่น่าสังเกตดังนี้ ขีดฆ่าคืออะไร ขีดฆ่าคือ การกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก(ประมวลรัษฎากร มาตรา 103) ใครเป็นผู้ขีดฆ่า ผู้ที่มีหน้าที่ขีดฆ่าแสตมป์ได้มีระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ท้ายประมวลรัษฎากร โดยแยกตามลักษณะแห่งตราสาร เช่น ใบมอบอำนาจ ผู้ที่ต้องขีดฆ่าแสตมป์คือ ผู้รับมอบอำนาจ มีปัญหาว่า หากผู้ที่ขีดฆ่าแสตมป์ไม่ใช่ผู้ที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์จะมีผลอย่างไร เรื่องนี้คงต้องถือว่าแม้ขีดฆ่าโดยผู้ที่ไม่มีหน้าที่ต้องขีดฆ่า การขีดฆ่านั้นก็ใช้ได้เพราะเป็นการกระทำให้แสตมป์ใช้ไม่ได้อีก ซึ่งสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกฎหมายที่ไม่ต้องการให้นำแสตมป์ที่ใช้แล้วมาใช้อีกอันเป็นการหลีกเลี่ยงค่าอากร ดังนั้นแนวคำพิพากษาศาลฎีกาจึงออกมาในลักษณะที่ว่า แม้ขีดฆ่าแสตมป์โดยผู้ที่ไม่มีหน้าที่ต้องขีดฆ่า เอกสารนั้นก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1208/2498 การขีดฆ่าอากรแสตมป์ในสัญญากู้ แม้ผู้กู้จะมิได้ขีดฆ่าเอง แต่ผู้เขียนเป็นผู้ขีดฆ่านั้นก็ย่อมรับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ ขีดฆ่าอย่างไร ในกรณีแสตมป์ปิดทับก็โดยลงลายมือชื่อหรือลงชื่อห้างร้านบนแสตมป์ หรือขีดเส้นคร่อมฆ่าแสตมป์ที่ปิดทับกระดาษและลงวันเดือนปีที่กระทำสิ่งเหล่านี้ด้วย ในกรณีแสตมป์ดุนโดยเขียนบนตราสารหรือยื่นตราสารให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประทับแสตมป์ดุน ให้แสตมป์ปรากฏอยู่ในด้านหน้าของตราสารนั้น (ประมวลรัษฎากร มาตรา 103) มีปัญหาว่า หากขีดฆ่าแล้ว แต่ไม่ได้ลงวันเดือนปี จะถือว่าการขีดฆ่านั้นใช้ได้หรือไม่ ได้มีคำพิพากษาศาลฎีกาวางแนวไว้ว่าแม้ไม่ลงวันเดือนปีก็รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1178/2519 ประชุมใหญ่) ปัญหาต่อไปคือ หากขีดฆ่าโดยการขีดคร่อมลงบนอากรแสตมป์แต่ไม่ได้ลงลายมือชื่อหรือลงชื่อห้างร้านบนแสตมป์ จะถือว่าเป็นการขีดฆ่าที่สมบูรณ์หรือไม่ ในเรื่องนี้คำพิพากษาศาลฎีกาวางแนวไว้ว่าแม้ไม่ได้ลงลายมือชื่อหรือชื่อห้างร้านก็เป็นการขีดฆ่าที่สมบูรณ์(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 463/2516,2546/2517) ขีดฆ่าเมื่อใด จะต้องขีดฆ่าก่อนหรือในทันทีที่ทำตราสารหากไม่ขีดฆ่าในกำหนดอาจต้องเสียอากรเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา103,113,114 อย่างไรก็ตาม หากมิได้ขีดฆ่าก่อนหรือในทันทีที่ทำตราสารก็มิใช่ว่าเอกสารนั้นจะรับฟังไม่ได้ กล่าวคือเอกสารที่จะใช้รับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา118 นั้น ต้องเป็นเอกสารที่ปิดแสตมป์บริบูรณ์และได้ขีดฆ่าแสตมป์ก่อนศาลมีคำพิพากษาดังอุทาหรณ์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 115/2504 ใบมอบอำนาจให้ฟ้องคดีแทนมิได้ปิดอากรแสตมป์มาแต่แรก เมื่อได้มีการปิดอากรครบถ้วนแล้วก่อนสืบพยานจำเลย แม้จะยังมิได้เสียเงินเพิ่มตามมาตรา 113 และมาตรา114 ก็ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีได้ ทองธารเหลืองเรืองรอง