พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ 3) พุทธศักราช 2483พระราชบัญญัติ ควบคุมการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ. พิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๗ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๘๔ เป็นปีที่ ๘ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎรดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า "พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ "รัฐมนตรี" หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ "โรคศิลปะ" หมายความว่า กิจการใด ๆมาตรา 3 อันกระทำโดยตรงต่อร่างกายของมนุษย์ในการบำบัดโรคซึ่งรวมตลอดถึงการตรวจโรคและป้องกันโรคในสาขาต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ (ก) เวชกรรม คือการบำบัดโรคด้วยยา ด้วยศัลยกรรม ด้วยแสงรัศมี ด้วยสูติกรรม หรือด้วยจิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis) (ข) ทันตกรรม คือการบำบัดโรคฟัน หรือการช่างฟัน (ค) เภสัชกรรม คือการปรุงหรือผสมยามาตรา 3 หรือการประดิษฐ์วัตถุใด ๆ ขึ้นเป็นยา (ง) การผดุงครรภ์ (จ) การพยาบาล "การประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบัน" หมายความว่า การประกอบโรคศิลปะโดยอาศัยความรู้อันได้ศึกษาตามหลักวิทยาศาสตร์ "การประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ" หมายความว่ามาตรา 3 การประกอบโรคศิลปะโดยอาศัยความรู้จากตำราหรือการเรียนสืบต่อกันมาอันมิใช่การศึกษาตามหลักวิทยาศาสตร์"มาตรา 4 มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงวางระเบียบเกี่ยวแก่การรับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะมาตรา 4 กำหนดให้แจ้งความต่อคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเมื่อผู้ประกอบโรคศิลปะย้ายที่อยู่หรือตาย กับกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมและระเบียบอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ แต่อัตราค่าธรรมเนียมนั้น จะกำหนดได้ไม่เกินกว่าอัตราดังต่อไปนี้ (ก)มาตรา 4 ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาเวชกรรมและสาขาทันตกรรม ๒๐ บาท สาขาเภสัชกรรม ๑๐ บาท สาขาอื่น ๕ บาท (ข) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณในสาขาเวชกรรม ๔ บาท สาขาอื่น ๒ บาท (ค) ค่าใบแทนใบอนุญาต ฉบับละ ๑ บาท (ง) ค่าแก้ไขหรือเพิ่มเติมอภิไธย ครั้งละ ๑ บาทมาตรา 4 กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้"มาตรา 5 มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๑ (ข) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "(ข) พนักงานสาธารณสุข และผู้ซึ่งได้รับมอบหน้าที่จากกรมสาธารณสุขให้ประกอบโรคศิลปะเฉพาะบางอย่างเพื่อป้องกันหรือช่วยเหลือความเจ็บไข้ของประชาชนในกรณีที่จำเป็นมาตรา 5 ตามระเบียบที่รัฐมนตรีจะได้ประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษา"มาตรา 6 มาตรา ๖ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๒ วรรคท้าย แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาเวชกรรม ทันตกรรม เภสัชกรรม และการผดุงครรภ์ ให้แบ่งออกเป็นสองชั้น คือชั้นหนึ่งกับชั้นสอง และในสาขาเวชกรรมชั้นหนึ่งให้แบ่งออกเป็นประเภท ก.มาตรา 6 กับประเภท ข."มาตรา 7 มาตรา ๗ ให้ถือว่าผู้ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาเวชกรรมชั้นหนึ่งอยู่แล้วก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้ อยู่ในประเภท ก. ตามมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ ตามที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัตินี้มาตรา 8 มาตรา ๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๕ ความรู้ในวิชาชีพของผู้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะได้นั้น คือ (๑) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง (ก)มาตรา 8 มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรสำหรับสาขานั้น ๆ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหรือจากสถานศึกษาอื่นในประเทศไทย ซึ่งคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเห็นว่ามีหลักสูตรเทียบได้ไม่ต่ำกว่าหลักสูตรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งนี้ ถ้าสาขาใด จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังมิได้เปิดการศึกษาและวางหลักสูตรไว้มาตรา 8 ให้คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะมีอำนาจกำหนดหลักสูตรเพื่อสอบความรู้ผู้นั้นได้ตามที่เห็นสมควร หรือ (ข) มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรจากสถานศึกษาในต่างประเทศ และได้รับอนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะในประเทศที่ตนได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตร ทั้งคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะได้สอบความรู้เป็นที่พอใจแล้วมาตรา 8 แต่ถ้าบุคคลเช่นนี้มีสัญชาติเป็นไทย ก็ไม่ต้องเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะในประเทศที่ผู้นั้นได้รับการศึกษา (ค) ผู้ที่มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาในสาขาเวชกรรมจากสถานศึกษาดังกล่าวใน (ก) หรือ (ข) ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตในประเภท ก.มาตรา 8 สำหรับผู้ที่มีประกาศนียบัตรวิชาในสาขาเวชกรรมจากสถานศึกษาของรัฐบาลไทย ซึ่งมีเวลาการศึกษาไม่ต่ำกว่าสี่ปี และคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเห็นชอบด้วยหลักสูตรการศึกษาแห่งสถานที่นั้นแล้ว ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตในประเภท ข. (๒) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นสองมาตรา 8 เป็นผู้ซึ่งได้รับการอบรมศึกษาในสาขาทันตกรรม เภสัชกรรมหรือการผดุงครรภ์ จากโรงพยาบาล หรือสถานศึกษาในประเทศไทยซึ่งรัฐมนตรีได้กำหนดความรู้และเงื่อนไขอันควรให้ขึ้นทะเบียนได้ไว้ในกฎกระทรวง แต่สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาการผดุงครรภ์ ถ้าได้รับการอบรมศึกษาและได้รับประกาศนียบัตรจากกรมสาธารณสุขมาตรา 8 ก็ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตได้ (๓) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาการพยาบาล เป็นผู้มีประกาศนียบัตรจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหรือสถานศึกษาอื่นที่คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะรับรอง (๔) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณมาตรา 8 เป็นผู้ซึ่งได้รับการอบรมศึกษาจากผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณซึ่งได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตแล้วตามกำหนดเวลาและตามเงื่อนไขอันควรให้ขึ้นทะเบียนได้ซึ่งกำหนดไว้ในกฎกระทรวง"มาตรา 9 มาตรา ๙ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๙ (ข) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "(ข) เมื่อปรากฏว่าผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำผิดต่อพระราชบัญญัตินี้ และศาลได้พิพากษาให้ลงโทษ คดีถึงที่สุดแล้วมาตรา 9 หรือกระทำผิดต่อกฎกระทรวงที่ออกตามความในพระราชบัญญัตินี้ในส่วนที่ว่าด้วยมรรยาทหรือข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบโรคศิลปะ หรือในการแจ้งความเรื่องย้ายที่อยู่ คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะจะสั่งพัก หรือเพิกถอนใบอนุญาตเสียก็ได้ การสั่งพักใบอนุญาตนั้น ให้สั่งพักได้เป็นเวลาไม่เกินหนึ่งปีมาตรา 9 ก่อนที่จะสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตดังกล่าวแล้ว ให้คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะทำการไต่สวน โดยให้โอกาสแก่ผู้รับใบอนุญาตนั้นทราบข้อหาและยื่นคำให้การและนำพยานหรือหลักฐานอื่นสืบแก้ตัว และให้มีอำนาจออกหมายเรียกผู้รับใบอนุญาตหรือประกาศเรียกแทนการออกหมายมาตรา 9 ออกหมายเรียกพยานหลักฐานและบังคับพยานให้สาบานหรือปฏิญานตนได้ตามกระบวนพิจารณาในศาลทุกประการ"มาตรา 10 มาตรา ๑๐ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี