คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 667227หลักกฎหมาย: คดีนี้เอกชนยื่นฟ้อง บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด ผู้ถูกฟ้องคดี ว่าผู้ถูกฟ้องคดีตกลงว่าจ้างผู้ฟ้องคดีให้ทำงานก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงาน ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีชำระค่างานที่ทำไปแล้วในอัตราร้อยละ ๔๗.๗๖ ของงานทั้งหมด ชำระค่าเสียหายจากการที่ผู้ฟ้องคดีต้องชำระค่าธรรมเนียม คืนเงินค่าประกันสัญญาให้แก่ผู้ฟ้องคดี ชำระค่าเสียหายเนื่องจากผู้ฟ้องคดีไม่ได้รับเงินค่าจ้างจึงไม่สามารถชำระค่าวัสดุก่อสร้าง ชำระค่าเสียหายจากการที่ผู้ฟ้องคดีไม่สามารถประมูลงานต่อไปได้และค่าเสียหายจากการขาดกำไรในงานก่อสร้างแล้วเสร็จตามกำหนดระยะเวลา ผู้ถูกฟ้องคดีให้การและฟ้องแย้งว่า ผู้ฟ้องคดีเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่สามารถส่งงานตามกำหนดเวลา จึงมีหนังสือบอกเลิกสัญญาขอให้ผู้ฟ้องคดีชำระค่าปรับนับแต่ผิดนัดจนถึงวันยื่นคำให้การและฟ้องแย้งนี้ กรณีมีปัญหาต้องพิจารณาว่าสัญญาจ้างก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงานเป็นสัญญาทางปกครองหรือไม่ เห็นว่า เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งเป็นเอกชน ส่วนบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด ผู้ถูกฟ้องคดี ซึ่งเป็นคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่ง เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แต่ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้เป็นหน่วยงานผู้ให้บริการการเดินอากาศของประเทศ โดยรัฐบาลได้รับโอนกิจการเข้ามาดำเนินงานในรูปแบบองค์กรของรัฐบาล และมอบหมายให้บริหารการจราจรทางอากาศ การสื่อสารการบิน การให้บริการระบบช่วยการเดินอากาศ และระบบติดตามอากาศยาน ให้บริการข่าวสารการเดินอากาศและงานแผนที่เดินอากาศ อันเป็นภารกิจของรัฐ ผู้ถูกฟ้องคดีจึงเป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นในรูปแบบบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ไม่ใช่รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกาที่จะถือว่าเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.๒๕๔๒ อย่างไรก็ตาม ผู้ถูกฟ้องคดีอาจเป็นหน่วยงานทางปกครองประเภทหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครองได้ หากผู้ถูกฟ้องคดีได้กระทำการตามหน้าที่หรืออำนาจที่ได้รับมอบหมายจากรัฐ นอกเหนือจากนี้แล้ว การกระทำของผู้ถูกฟ้องคดีย่อมเป็นการดำเนินการในฐานะบริษัทจำกัดเช่นเดียวกับนิติบุคคลเอกชนทั่วไป เมื่อพิจารณาเนื้อหาของสัญญาจ้างก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงาน มีสาระสำคัญเพียงผู้ถูกฟ้องคดีเป็นผู้ว่าจ้างผู้ฟ้องคดีให้ก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงานเพื่อใช้เป็นที่พักอาศัยของพนักงานบริษัทของผู้ถูกฟ้องคดี มิใช่การให้บริการควบคุมการจราจรทางอากาศ ให้บริการสื่อสารการบิน และให้บริการเครื่องช่วยการเดินอากาศ ที่เป็นการดำเนินกิจการทางปกครอง อันจะถือได้ว่าผู้ถูกฟ้องคดีกระทำการในฐานะที่เป็นหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครอง การกระทำของผู้ถูกฟ้องคดีตามสัญญานี้ จึงไม่ทำให้ผู้ถูกฟ้องคดีมีฐานะเป็นหน่วยงานทางปกครอง สัญญาพิพาทจึงเป็นสัญญาทางแพ่งที่มีคู่สัญญาเป็นเอกชนด้วยกันไม่ใช่สัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ คดีพิพาทตามสัญญาดังกล่าวจึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน แต่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางแพ่งที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 30/2564ศาลปกครองกลางศาลผู้ส่งความเห็นศาลแพ่งกรุงเทพใต้ศาลผู้รับความเห็นบริษัท ม.ผู้ฟ้องคดีบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัดผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. คดีนี้เอกชนยื่นฟ้อง บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด ผู้ถูกฟ้องคดี ว่าผู้ถูกฟ้องคดีตกลงว่าจ้างผู้ฟ้องคดีให้ทำงานก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงาน ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีชำระค่างานที่ทำไปแล้วในอัตราร้อยละ ๔๗.๗๖ ของงานทั้งหมด ชำระค่าเสียหายจากการที่ผู้ฟ้องคดีต้องชำระค่าธรรมเนียม คืนเงินค่าประกันสัญญาให้แก่ผู้ฟ้องคดี ชำระค่าเสียหายเนื่องจากผู้ฟ้องคดีไม่ได้รับเงินค่าจ้างจึงไม่สามารถชำระค่าวัสดุก่อสร้าง ชำระค่าเสียหายจากการที่ผู้ฟ้องคดีไม่สามารถประมูลงานต่อไปได้และค่าเสียหายจากการขาดกำไรในงานก่อสร้างแล้วเสร็จตามกำหนดระยะเวลา ผู้ถูกฟ้องคดีให้การและฟ้องแย้งว่า ผู้ฟ้องคดีเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่สามารถส่งงานตามกำหนดเวลา จึงมีหนังสือบอกเลิกสัญญาขอให้ผู้ฟ้องคดีชำระค่าปรับนับแต่ผิดนัดจนถึงวันยื่นคำให้การและฟ้องแย้งนี้ กรณีมีปัญหาต้องพิจารณาว่าสัญญาจ้างก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงานเป็นสัญญาทางปกครองหรือไม่ เห็นว่า เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งเป็นเอกชน ส่วนบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด ผู้ถูกฟ้องคดี ซึ่งเป็นคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่ง เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แต่ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้เป็นหน่วยงานผู้ให้บริการการเดินอากาศของประเทศ โดยรัฐบาลได้รับโอนกิจการเข้ามาดำเนินงานในรูปแบบองค์กรของรัฐบาล และมอบหมายให้บริหารการจราจรทางอากาศ การสื่อสารการบิน การให้บริการระบบช่วยการเดินอากาศ และระบบติดตามอากาศยาน ให้บริการข่าวสารการเดินอากาศและงานแผนที่เดินอากาศ อันเป็นภารกิจของรัฐ ผู้ถูกฟ้องคดีจึงเป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นในรูปแบบบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ไม่ใช่รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกาที่จะถือว่าเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.๒๕๔๒ อย่างไรก็ตาม ผู้ถูกฟ้องคดีอาจเป็นหน่วยงานทางปกครองประเภทหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครองได้ หากผู้ถูกฟ้องคดีได้กระทำการตามหน้าที่หรืออำนาจที่ได้รับมอบหมายจากรัฐ นอกเหนือจากนี้แล้ว การกระทำของผู้ถูกฟ้องคดีย่อมเป็นการดำเนินการในฐานะบริษัทจำกัดเช่นเดียวกับนิติบุคคลเอกชนทั่วไป เมื่อพิจารณาเนื้อหาของสัญญาจ้างก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงาน มีสาระสำคัญเพียงผู้ถูกฟ้องคดีเป็นผู้ว่าจ้างผู้ฟ้องคดีให้ก่อสร้างอาคารบ้านพักพนักงานเพื่อใช้เป็นที่พักอาศัยของพนักงานบริษัทของผู้ถูกฟ้องคดี มิใช่การให้บริการควบคุมการจราจรทางอากาศ ให้บริการสื่อสารการบิน และให้บริการเครื่องช่วยการเดินอากาศ ที่เป็นการดำเนินกิจการทางปกครอง อันจะถือได้ว่าผู้ถูกฟ้องคดีกระทำการในฐานะที่เป็นหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครอง การกระทำของผู้ถูกฟ้องคดีตามสัญญานี้ จึงไม่ทำให้ผู้ถูกฟ้องคดีมีฐานะเป็นหน่วยงานทางปกครอง สัญญาพิพาทจึงเป็นสัญญาทางแพ่งที่มีคู่สัญญาเป็นเอกชนด้วยกันไม่ใช่สัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ คดีพิพาทตามสัญญาดังกล่าวจึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน แต่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางแพ่งที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (เสถียร ศรีทองชัย-) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา30/2564หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีพิพาทเกี่ยวกับเขตอำนาจศาลตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (4)หมายเหตุ: คดีพิพาทเกี่ยวกับเขตอำนาจศาลตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (4)