คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1608/2528หลักกฎหมาย: จำเลยมีสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีกับธนาคาร การที่จำเลยนำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา จนในที่สุดจำเลยเป็นหนี้ธนาคาร 6,000,000 บาท การที่จำเลยนำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันเช่นนี้ แม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราว การนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยจึงเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารได้เปรียบเจ้าหนี้อื่นตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา 115 ศาลจึงไม่เพิกถอนเงินฝากดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่า โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสี่เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๑๗ ขอให้เป็นบุคคลล้มละลาย ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสี่เด็ดขาดเมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๘ จำเลยที่ ๒ เปิดบัญชีเงินฝากกระแสรายวันไว้กับธนาคารแห่งอินโดจีนและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๑๗ ถึงวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ ได้นำเงินฝากและถอนจากบัญชีดังกล่าวรวม ๒๘ ครั้ง เป็นเงิน ๑๘,๖๒๓,๐๐๙ บาท ๒๙ สตางค์ จำเลยที่ ๒ รู้ดีว่าธนาคารต้องหักยอดเงินออกจากจำนวนหนี้ทั้งหมดโดยจำเลยที่ ๒ ไม่อาจถอนเงินได้อีก ถือได้ว่าจำเลยที่ ๒ มุ่งให้เจ้าหนี้คนหนึ่งคนใดได้เปรียบ จึงขอให้ศาลเพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารดังกล่าวให้ธนาคารคืนเงินพร้อมดอกเบี้ย ธนาคารแห่งอินโดจียและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ ยื่นคำคัดค้านว่า จำเลยที่ ๒ ได้เปิดบัญชีเดินสะพัดกับผู้คัดค้าน ให้มีการเบิกเงินเกินบัญชีได้ จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีและกู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นระยะ ๆ หาใช่เป็นการชำระหนี้โดยเด็ดขาดและไม่มีสิทธิเบิกเงินอีกไม่ ถือไม่ได้ว่าจำเลยที่ ๒ โอนหรือกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินโดยมุ่งให้ผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้อื่น ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยี่ ๒ ไม่มีสิทธินำเงินเข้าฝากภายหลังที่ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด มีคำสั่งให้เพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นเงิน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท๒๙ สตางค์ ของจำเลยที่ ๒ โดยให้คืนเงินฝากดังกล่าวแก่จำเลยที่ ๒ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้เพิกถอนการนำเงินเข้าฝากธนาคารของจำเลยที่ ๒ นับแต่วันเริ่มเปิดบัญชีจนถึงวันศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ ๒ เด็ดขาดเป็นเงิน๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท โดยให้ธนาคารคืนเงินฝากจำนวนดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ย ผู้คัดค้านฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา เริ่มจากจำเลยที่ ๒ เอาเงินเข้าฝากเพียง ๒๐,๐๐๐ บาท แล้วมีการเบิกเงินและนำเงินเข้าบัญชีติดต่อกันมาจนในที่สุดในวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ เป็นหนี้ธนาคารผู้คัดค้านอยู่ ๖,๐๐๐,๐๐๐ บาท การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันแม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราวการนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๒ จึงน่าจะเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารผู้คัดค้านให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้คนอื่นของจำเลยที่ ๒ แต่อย่างไรก็ดี เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ ซึ่งเป็นเวลาภายหลังที่จำเลยที่ ๒ ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องใช้ดอกเบี้ยด้วยนั้น แม้ธนาคารผู้คัดค้านจะได้ยื่นอุทธรณ์โต้แย้งคำพิพากษาศาลชั้นต้นในข้อนี้ แต่เนื่องจากมีข้อผิดพลาดมิได้ส่งอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้านไปยังศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน คงวินิจฉัยแต่อุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งธนาคารผู้คัดค้านได้ยื่นคำร้องขอให้ศาลอุทธรณ์เพิกถอนกระบวนพิจารณาและให้พิพากษาใหม่ทั้งอุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน แต่ศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งยกคำร้องของธนาคารผู้คัดค้าน และธนาคารผู้คัดค้านแถลงว่าไม่ติดใจฎีกาคำสั่งของศาลอุทธรณ์แล้ว ดังที่ปรากฏในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งลงวันที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๒๗ จึงต้องถือว่าจำเลยที่ ๒ ยอมรับตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ไม่ติดใจอุทธรณ์ต่อไปแล้ว คำพิพากษาศาลชั้นต้นที่ให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์ โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องชำระดอกเบี้ย จึงเป็นอันยุติ ไม่มีประเด็นขึ้นมาสู่ศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาอีก ในชั้นฎีกาจึงมีประเด็นเพียงว่าศาลจะเพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ที่ฝากก่อนวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ จำนวน ๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ มาตรา ๑๑๕ ได้หรือไม่ ซึ่งได้วินิจฉัยแล้วว่าการกระทำของจำเลยไม่ได้มุ่งหมายจะทำให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบตามบทบัญญัติดังกล่าว ศาลจึงมิอาจเพิกถอนเงินฝากจำนวนนี้ได้ พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1608/2528ธนาคารกรุงไทย จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดเอี๊ยบบราเดอร์ส กับพวกจำเลยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องธนาคารแห่งอินโดจีนและสุเอซ จำกัด สาขากรุงเทพฯผู้คัดค้าน พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 115จำเลยมีสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีกับธนาคาร การที่จำเลยนำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา จนในที่สุดจำเลยเป็นหนี้ธนาคาร 6,000,000 บาท การที่จำเลยนำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันเช่นนี้ แม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราว การนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยจึงเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารได้เปรียบเจ้าหนี้อื่นตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา 115 ศาลจึงไม่เพิกถอนเงินฝากดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่า โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสี่เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๑๗ ขอให้เป็นบุคคลล้มละลาย ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสี่เด็ดขาดเมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๘ จำเลยที่ ๒ เปิดบัญชีเงินฝากกระแสรายวันไว้กับธนาคารแห่งอินโดจีนและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๑๗ ถึงวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ ได้นำเงินฝากและถอนจากบัญชีดังกล่าวรวม ๒๘ ครั้ง เป็นเงิน ๑๘,๖๒๓,๐๐๙ บาท ๒๙ สตางค์ จำเลยที่ ๒ รู้ดีว่าธนาคารต้องหักยอดเงินออกจากจำนวนหนี้ทั้งหมดโดยจำเลยที่ ๒ ไม่อาจถอนเงินได้อีก ถือได้ว่าจำเลยที่ ๒ มุ่งให้เจ้าหนี้คนหนึ่งคนใดได้เปรียบ จึงขอให้ศาลเพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารดังกล่าวให้ธนาคารคืนเงินพร้อมดอกเบี้ย ธนาคารแห่งอินโดจียและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ ยื่นคำคัดค้านว่า จำเลยที่ ๒ ได้เปิดบัญชีเดินสะพัดกับผู้คัดค้าน ให้มีการเบิกเงินเกินบัญชีได้ จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีและกู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นระยะ ๆ หาใช่เป็นการชำระหนี้โดยเด็ดขาดและไม่มีสิทธิเบิกเงินอีกไม่ ถือไม่ได้ว่าจำเลยที่ ๒ โอนหรือกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินโดยมุ่งให้ผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้อื่น ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยี่ ๒ ไม่มีสิทธินำเงินเข้าฝากภายหลังที่ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด มีคำสั่งให้เพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นเงิน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท๒๙ สตางค์ ของจำเลยที่ ๒ โดยให้คืนเงินฝากดังกล่าวแก่จำเลยที่ ๒ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้เพิกถอนการนำเงินเข้าฝากธนาคารของจำเลยที่ ๒ นับแต่วันเริ่มเปิดบัญชีจนถึงวันศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ ๒ เด็ดขาดเป็นเงิน๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท โดยให้ธนาคารคืนเงินฝากจำนวนดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ย ผู้คัดค้านฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา เริ่มจากจำเลยที่ ๒ เอาเงินเข้าฝากเพียง ๒๐,๐๐๐ บาท แล้วมีการเบิกเงินและนำเงินเข้าบัญชีติดต่อกันมาจนในที่สุดในวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ เป็นหนี้ธนาคารผู้คัดค้านอยู่ ๖,๐๐๐,๐๐๐ บาท การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันแม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราวการนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๒ จึงน่าจะเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารผู้คัดค้านให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้คนอื่นของจำเลยที่ ๒ แต่อย่างไรก็ดี เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ ซึ่งเป็นเวลาภายหลังที่จำเลยที่ ๒ ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องใช้ดอกเบี้ยด้วยนั้น แม้ธนาคารผู้คัดค้านจะได้ยื่นอุทธรณ์โต้แย้งคำพิพากษาศาลชั้นต้นในข้อนี้ แต่เนื่องจากมีข้อผิดพลาดมิได้ส่งอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้านไปยังศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน คงวินิจฉัยแต่อุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งธนาคารผู้คัดค้านได้ยื่นคำร้องขอให้ศาลอุทธรณ์เพิกถอนกระบวนพิจารณาและให้พิพากษาใหม่ทั้งอุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน แต่ศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งยกคำร้องของธนาคารผู้คัดค้าน และธนาคารผู้คัดค้านแถลงว่าไม่ติดใจฎีกาคำสั่งของศาลอุทธรณ์แล้ว ดังที่ปรากฏในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งลงวันที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๒๗ จึงต้องถือว่าจำเลยที่ ๒ ยอมรับตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ไม่ติดใจอุทธรณ์ต่อไปแล้ว คำพิพากษาศาลชั้นต้นที่ให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์ โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องชำระดอกเบี้ย จึงเป็นอันยุติ ไม่มีประเด็นขึ้นมาสู่ศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาอีก ในชั้นฎีกาจึงมีประเด็นเพียงว่าศาลจะเพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ที่ฝากก่อนวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ จำนวน ๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ มาตรา ๑๑๕ ได้หรือไม่ ซึ่งได้วินิจฉัยแล้วว่าการกระทำของจำเลยไม่ได้มุ่งหมายจะทำให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบตามบทบัญญัติดังกล่าว ศาลจึงมิอาจเพิกถอนเงินฝากจำนวนนี้ได้ พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น(โสภณ รัตนากร-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์-วุฒิ ยุววิทยาพาณิชย์)ศาลแพ่ง - นายปลิว พลชัยศาลอุทธรณ์ - นายอุทิศ บุญชูแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่า โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสี่เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๑๗ ขอให้เป็นบุคคลล้มละลาย ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสี่เด็ดขาดเมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๘ จำเลยที่ ๒ เปิดบัญชีเงินฝากกระแสรายวันไว้กับธนาคารแห่งอินโดจีนและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๑๗ ถึงวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ ได้นำเงินฝากและถอนจากบัญชีดังกล่าวรวม ๒๘ ครั้ง เป็นเงิน ๑๘,๖๒๓,๐๐๙ บาท ๒๙ สตางค์ จำเลยที่ ๒ รู้ดีว่าธนาคารต้องหักยอดเงินออกจากจำนวนหนี้ทั้งหมดโดยจำเลยที่ ๒ ไม่อาจถอนเงินได้อีก ถือได้ว่าจำเลยที่ ๒ มุ่งให้เจ้าหนี้คนหนึ่งคนใดได้เปรียบ จึงขอให้ศาลเพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารดังกล่าวให้ธนาคารคืนเงินพร้อมดอกเบี้ย ธนาคารแห่งอินโดจียและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ ยื่นคำคัดค้านว่า จำเลยที่ ๒ ได้เปิดบัญชีเดินสะพัดกับผู้คัดค้าน ให้มีการเบิกเงินเกินบัญชีได้ จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีและกู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นระยะ ๆ หาใช่เป็นการชำระหนี้โดยเด็ดขาดและไม่มีสิทธิเบิกเงินอีกไม่ ถือไม่ได้ว่าจำเลยที่ ๒ โอนหรือกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินโดยมุ่งให้ผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้อื่น ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยี่ ๒ ไม่มีสิทธินำเงินเข้าฝากภายหลังที่ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด มีคำสั่งให้เพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นเงิน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท๒๙ สตางค์ ของจำเลยที่ ๒ โดยให้คืนเงินฝากดังกล่าวแก่จำเลยที่ ๒ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้เพิกถอนการนำเงินเข้าฝากธนาคารของจำเลยที่ ๒ นับแต่วันเริ่มเปิดบัญชีจนถึงวันศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ ๒ เด็ดขาดเป็นเงิน๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท โดยให้ธนาคารคืนเงินฝากจำนวนดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ย ผู้คัดค้านฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา เริ่มจากจำเลยที่ ๒ เอาเงินเข้าฝากเพียง ๒๐,๐๐๐ บาท แล้วมีการเบิกเงินและนำเงินเข้าบัญชีติดต่อกันมาจนในที่สุดในวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ เป็นหนี้ธนาคารผู้คัดค้านอยู่ ๖,๐๐๐,๐๐๐ บาท การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันแม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราวการนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๒ จึงน่าจะเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารผู้คัดค้านให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้คนอื่นของจำเลยที่ ๒ แต่อย่างไรก็ดี เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ ซึ่งเป็นเวลาภายหลังที่จำเลยที่ ๒ ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องใช้ดอกเบี้ยด้วยนั้น แม้ธนาคารผู้คัดค้านจะได้ยื่นอุทธรณ์โต้แย้งคำพิพากษาศาลชั้นต้นในข้อนี้ แต่เนื่องจากมีข้อผิดพลาดมิได้ส่งอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้านไปยังศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน คงวินิจฉัยแต่อุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งธนาคารผู้คัดค้านได้ยื่นคำร้องขอให้ศาลอุทธรณ์เพิกถอนกระบวนพิจารณาและให้พิพากษาใหม่ทั้งอุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน แต่ศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งยกคำร้องของธนาคารผู้คัดค้าน และธนาคารผู้คัดค้านแถลงว่าไม่ติดใจฎีกาคำสั่งของศาลอุทธรณ์แล้ว ดังที่ปรากฏในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งลงวันที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๒๗ จึงต้องถือว่าจำเลยที่ ๒ ยอมรับตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ไม่ติดใจอุทธรณ์ต่อไปแล้ว คำพิพากษาศาลชั้นต้นที่ให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์ โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องชำระดอกเบี้ย จึงเป็นอันยุติ ไม่มีประเด็นขึ้นมาสู่ศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาอีก ในชั้นฎีกาจึงมีประเด็นเพียงว่าศาลจะเพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ที่ฝากก่อนวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ จำนวน ๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ มาตรา ๑๑๕ ได้หรือไม่ ซึ่งได้วินิจฉัยแล้วว่าการกระทำของจำเลยไม่ได้มุ่งหมายจะทำให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบตามบทบัญญัติดังกล่าว ศาลจึงมิอาจเพิกถอนเงินฝากจำนวนนี้ได้ พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1608/2528ธนาคารกรุงไทย จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดเอี๊ยบบราเดอร์ส กับพวกจำเลยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องธนาคารแห่งอินโดจีนและสุเอซ จำกัด สาขากรุงเทพฯผู้คัดค้าน พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 115จำเลยมีสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีกับธนาคาร การที่จำเลยนำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา จนในที่สุดจำเลยเป็นหนี้ธนาคาร 6,000,000 บาท การที่จำเลยนำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันเช่นนี้ แม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราว การนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยจึงเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารได้เปรียบเจ้าหนี้อื่นตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา 115 ศาลจึงไม่เพิกถอนเงินฝากดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่า โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสี่เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๑๗ ขอให้เป็นบุคคลล้มละลาย ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสี่เด็ดขาดเมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๘ จำเลยที่ ๒ เปิดบัญชีเงินฝากกระแสรายวันไว้กับธนาคารแห่งอินโดจีนและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๑๗ ถึงวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ ได้นำเงินฝากและถอนจากบัญชีดังกล่าวรวม ๒๘ ครั้ง เป็นเงิน ๑๘,๖๒๓,๐๐๙ บาท ๒๙ สตางค์ จำเลยที่ ๒ รู้ดีว่าธนาคารต้องหักยอดเงินออกจากจำนวนหนี้ทั้งหมดโดยจำเลยที่ ๒ ไม่อาจถอนเงินได้อีก ถือได้ว่าจำเลยที่ ๒ มุ่งให้เจ้าหนี้คนหนึ่งคนใดได้เปรียบ จึงขอให้ศาลเพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารดังกล่าวให้ธนาคารคืนเงินพร้อมดอกเบี้ย ธนาคารแห่งอินโดจียและสุเอช จำกัด สาขากรุงเทพฯ ยื่นคำคัดค้านว่า จำเลยที่ ๒ ได้เปิดบัญชีเดินสะพัดกับผู้คัดค้าน ให้มีการเบิกเงินเกินบัญชีได้ จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีและกู้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นระยะ ๆ หาใช่เป็นการชำระหนี้โดยเด็ดขาดและไม่มีสิทธิเบิกเงินอีกไม่ ถือไม่ได้ว่าจำเลยที่ ๒ โอนหรือกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินโดยมุ่งให้ผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้อื่น ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยี่ ๒ ไม่มีสิทธินำเงินเข้าฝากภายหลังที่ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด มีคำสั่งให้เพิกถอนการนำเงินเข้าบัญชีธนาคารเป็นเงิน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท๒๙ สตางค์ ของจำเลยที่ ๒ โดยให้คืนเงินฝากดังกล่าวแก่จำเลยที่ ๒ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้เพิกถอนการนำเงินเข้าฝากธนาคารของจำเลยที่ ๒ นับแต่วันเริ่มเปิดบัญชีจนถึงวันศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ ๒ เด็ดขาดเป็นเงิน๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท โดยให้ธนาคารคืนเงินฝากจำนวนดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ย ผู้คัดค้านฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีมีลักษณะเป็นการลดหนี้ลงชั่วคราวแล้วก็เบิกเงินใหม่มีจำนวนรวมกันสูงกว่าเงินที่นำเข้าบัญชีอยู่ตลอดเวลา เริ่มจากจำเลยที่ ๒ เอาเงินเข้าฝากเพียง ๒๐,๐๐๐ บาท แล้วมีการเบิกเงินและนำเงินเข้าบัญชีติดต่อกันมาจนในที่สุดในวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๑๗ จำเลยที่ ๒ เป็นหนี้ธนาคารผู้คัดค้านอยู่ ๖,๐๐๐,๐๐๐ บาท การที่จำเลยที่ ๒ นำเงินเข้าบัญชีแล้วมีการลดหนี้กันแม้จะถือว่าเป็นการชำระหนี้ ก็หาใช่เป็นการชำระหนี้ทีเดียวเสร็จสิ้นกันไปเลยไม่ หากแต่เป็นการชำระหนี้เพื่อก่อหนี้ใหม่เพิ่มขึ้นอีกหลายครั้งหลายคราวการนำเงินเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๒ จึงน่าจะเป็นวิธีการเบิกเงินจากธนาคารผู้คัดค้านให้ได้มากยิ่งขึ้น ยิ่งกว่าจะมุ่งหมายให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบเจ้าหนี้คนอื่นของจำเลยที่ ๒ แต่อย่างไรก็ดี เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ ซึ่งเป็นเวลาภายหลังที่จำเลยที่ ๒ ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องใช้ดอกเบี้ยด้วยนั้น แม้ธนาคารผู้คัดค้านจะได้ยื่นอุทธรณ์โต้แย้งคำพิพากษาศาลชั้นต้นในข้อนี้ แต่เนื่องจากมีข้อผิดพลาดมิได้ส่งอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้านไปยังศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน คงวินิจฉัยแต่อุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งธนาคารผู้คัดค้านได้ยื่นคำร้องขอให้ศาลอุทธรณ์เพิกถอนกระบวนพิจารณาและให้พิพากษาใหม่ทั้งอุทธรณ์ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และอุทธรณ์ของธนาคารผู้คัดค้าน แต่ศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งยกคำร้องของธนาคารผู้คัดค้าน และธนาคารผู้คัดค้านแถลงว่าไม่ติดใจฎีกาคำสั่งของศาลอุทธรณ์แล้ว ดังที่ปรากฏในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งลงวันที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๒๗ จึงต้องถือว่าจำเลยที่ ๒ ยอมรับตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ไม่ติดใจอุทธรณ์ต่อไปแล้ว คำพิพากษาศาลชั้นต้นที่ให้เพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ จำนวน ๓,๔๗๘,๐๙๐ บาท ๒๙ สตางค์ โดยธนาคารผู้คัดค้านไม่ต้องชำระดอกเบี้ย จึงเป็นอันยุติ ไม่มีประเด็นขึ้นมาสู่ศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาอีก ในชั้นฎีกาจึงมีประเด็นเพียงว่าศาลจะเพิกถอนเงินฝากของจำเลยที่ ๒ ที่ฝากก่อนวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ จำนวน ๑๕,๑๔๔,๙๑๙ บาท ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ มาตรา ๑๑๕ ได้หรือไม่ ซึ่งได้วินิจฉัยแล้วว่าการกระทำของจำเลยไม่ได้มุ่งหมายจะทำให้ธนาคารผู้คัดค้านได้เปรียบตามบทบัญญัติดังกล่าว ศาลจึงมิอาจเพิกถอนเงินฝากจำนวนนี้ได้ พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น(โสภณ รัตนากร-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์-วุฒิ ยุววิทยาพาณิชย์)ศาลแพ่ง - นายปลิว พลชัยศาลอุทธรณ์ - นายอุทิศ บุญชูแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ