คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1370/2543หลักกฎหมาย: เมทแอมเฟตามีนของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลย แม้จะมีจำนวนถึง600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยมีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ เมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่าร้อยตำรวจตรีอ. รับแจ้งจากสายลับว่าคนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความและไม่มีพยานหลักฐานอื่นแสดงให้เห็นว่าจำเลยจะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่าย จึงฟังลงโทษจำเลยได้เพียงฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 6, 7, 8, 15, 66, 67, 102 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83,32, 33 ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคหนึ่ง, 66 วรรคหนึ่ง, 102 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ฐานร่วมกันมียาเสพติดให้โทษในประเภท 1 (เมทแอมเฟตามีน) ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย จำคุกคนละ 10 ปี ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 ประกอบประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้จำคุกคนละ 7 ปี ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 ยกคำขอที่ให้ริบรถยนต์ของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง เจ้าพนักงานตำรวจสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์จังหวัดกาฬสินธุ์ จับกุมจำเลยทั้งสามได้พร้อมเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ดรถยนต์กระบะ หมายเลขทะเบียน 1 ท-4484 ขอนแก่น เป็นของกลางโดยแจ้งข้อหาว่าร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนของกลางไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ว่า จำเลยทั้งสามร่วมกันกระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ โจทก์มีร้อยตำรวจตรีอดิศร ทัศนพงษ์ และพลตำรวจจรัญ นาใต้ ผู้ร่วมจับกุมจำเลยทั้งสามเป็นประจักษ์พยานมาเบิกความยืนยันมั่นคงตรงกันในสาระสำคัญว่า จากการสืบสวนทราบจากสายลับแจ้งให้ทราบว่า จะมีผู้ค้ายาเสพติดนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้แก่ลูกค้าที่บ้านห้วยแสง ตำบลภูปอ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ร้อยตำรวจตรีอดิศรจึงรายงานให้ผู้กำกับการตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ทราบและได้รับคำสั่งให้นำกำลังเจ้าพนักงานตำรวจไปสกัดจับ ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกออกเดินทางไปและวางแผนเพื่อจับกุม ขณะที่แอบซุ่มอยู่บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้านโคกคำม่วงจนถึงเวลาประมาณ 20 นาฬิกา มีรถยนต์กระบะซึ่งตรงกับที่สายลับแจ้งแล่นมาจากอำเภอสมเด็จเลี้ยวขวาเข้าบ้านโคกคำม่วง พลตำรวจจรัญได้วิทยุรายงานให้ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกทราบและขับรถจักรยานยนต์ติดตามมาร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกให้สัญญาณไฟฉายเรียกให้หยุด เมื่อรถหยุดจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนขับรถกระบะคันดังกล่าวเปิดประตูลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีแต่ถูกเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปควบคุมตัวไว้ได้ ส่วนจำเลยที่ 2 นั่งอยู่ด้านหน้าคู่กับจำเลยที่ 1 เปิดประตูรถแล้ววิ่งหนีตกลงไปในคลองข้างถนน เจ้าพนักงานตำรวจตามจับจำเลยที่ 2 ไว้ได้ จำเลยที่ 3 นั่งอยู่ด้านหลังลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีก็ถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับได้เช่นเดียวกัน ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกแสดงตนเป็นเจ้าพนักงานตำรวจทำการตรวจค้น พลตำรวจจรัญตรวจค้นพบเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ด อยู่ในกระเป๋ากางเกงด้านขวาที่จำเลยที่ 1 สวมใส่อยู่ส่วนจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไม่พบสิ่งผิดกฎหมาย ชั้นจับกุมแจ้งข้อหาว่าจำเลยทั้งสามร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนอันเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายเห็นว่า พยานโจทก์เป็นเจ้าพนักงานตำรวจได้ปฏิบัติราชการไปตามหน้าที่ไม่เคยรู้จักจำเลยที่ 1 และที่ 3 มาก่อน และไม่มีเหตุให้ระแวงสงสัยว่าจะแกล้งทำพยานหลักฐานเท็จและเบิกความปรักปรำกลั่นแกล้งจำเลยที่ 1 และที่ 3 พยานหลักฐานโจทก์ที่นำสืบมาจึงมีน้ำหนักให้รับฟังได้ ขณะทำบันทึกการจับกุมจำเลยที่ 1 และที่ 3 ให้การปฏิเสธและไม่ยอมลงชื่อผู้ทำบันทึกการจับกุมก็มิได้บังคับขู่เข็ญแต่ประการใดเพียงแต่บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับพฤติการณ์แห่งคดีที่เกิดขึ้นไว้ ทำให้เชื่อว่าผู้ทำบันทึกลงรายละเอียดไว้ตามความเป็นจริงซึ่งสอดคล้องกับคำเบิกความของประจักษ์พยานโจทก์ผู้ร่วมจับกุมการที่จำเลยที่ 3 นั่งรถยนต์กระบะคันเกิดเหตุไปกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นสามีและผู้ขับรถยนต์ขณะเดินทางและถูกเจ้าพนักงานตำรวจสกัดจับได้พร้อมด้วยเมทแอมเฟตามีนของกลางจากตัวจำเลยที่ 1 แม้จำเลยที่ 3 จะไม่มีเมทแอมเฟตามีนอยู่ที่ตัว แต่ตามพฤติการณ์แห่งคดีจำเลยที่ 3 เป็นภริยาจำเลยที่ 1 ร่วมเดินทางมาในรถยนต์กระบะคันเดียวกันกับจำเลยที่ 1 ตั้งแต่ต้น พฤติการณ์ชี้ชัดว่าร่วมรู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิดกับจำเลยที่ 1 การกระทำของจำเลยที่ 1 และที่ 3 จึงเป็นความผิดฐานร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้ของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลยที่ 1 จะมีจำนวนถึง 600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์ก็หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจจะถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ ดังนั้นเมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่า ร้อยตำรวจตรีอดิศรรับแจ้งจากสายลับว่า คนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ก็ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความ และไม่มีพยานหลักฐานอื่นนำสืบเพื่อแสดงให้เห็นว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 จะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่ายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองมิได้มีไว้เพื่อจำหน่าย จึงชอบแล้ว ส่วนจำเลยที่ 2 แม้จะนั่งรถยนต์มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เมื่อเจ้าพนักงานตำรวจเรียกให้หยุดรถ จำเลยที่ 2 ซึ่งนั่งคู่กับจำเลยที่ 1 ตอนหน้ารถได้วิ่งหลบหนีนั้น ก็ได้ความว่าขณะที่ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกสกัดจับจำเลยทั้งสามเป็นเวลาประมาณ 20 นาฬิกา เจ้าพนักงานตำรวจที่ร่วมกันมาสกัดจับมีหลายคนซึ่งบางคนแต่งกายนอกเครื่องแบบและมีอาวุธปืนด้วย อีกทั้งยังใช้วิธีการสกัดจับโดยขับรถยนต์ส่วนตัวไม่มีเครื่องหมายแสดงว่าเป็นรถยนต์ของเจ้าพนักงานตำรวจแล่นออกมาขวางถนนไว้ จึงมีเหตุที่ทำให้จำเลยที่ 2 ตกใจกลัวและวิ่งหลบหนีได้ เมื่อการตรวจค้นตัวจำเลยที่ 2 ไม่พบสิ่งของผิดกฎหมาย และจำเลยที่ 2 ก็ให้การปฏิเสธมาโดยตลอดว่าไม่ได้กระทำความผิด เหตุที่จำเลยที่ 2 มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เพราะจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนรู้จักกันชักชวนมาด้วยจะอนุมาณว่าร่วมกับจำเลยที่ 1 หาได้ไม่พยานหลักฐานโจทก์จึงมีเหตุสงสัยตามสมควรว่า จำเลยที่ 2 ได้ร่วมกระทำความผิดด้วยหรือไม่ ให้ยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลยที่ 2 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 วรรคสอง ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายกฟ้องจำเลยที่ 2 และใช้ดุลพินิจลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1และที่ 3 คนละ 7 ปี นั้นชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1370/2543พนักงานอัยการจังหวัดกาฬสินธุ์โจทก์นาย สีพันธ์ ตาลรุ่ง กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 227เมทแอมเฟตามีนของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลย แม้จะมีจำนวนถึง600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยมีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ เมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่าร้อยตำรวจตรีอ. รับแจ้งจากสายลับว่าคนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความและไม่มีพยานหลักฐานอื่นแสดงให้เห็นว่าจำเลยจะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่าย จึงฟังลงโทษจำเลยได้เพียงฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 6, 7, 8, 15, 66, 67, 102 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83,32, 33 ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคหนึ่ง, 66 วรรคหนึ่ง, 102 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ฐานร่วมกันมียาเสพติดให้โทษในประเภท 1 (เมทแอมเฟตามีน) ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย จำคุกคนละ 10 ปี ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 ประกอบประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้จำคุกคนละ 7 ปี ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 ยกคำขอที่ให้ริบรถยนต์ของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง เจ้าพนักงานตำรวจสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์จังหวัดกาฬสินธุ์ จับกุมจำเลยทั้งสามได้พร้อมเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ดรถยนต์กระบะ หมายเลขทะเบียน 1 ท-4484 ขอนแก่น เป็นของกลางโดยแจ้งข้อหาว่าร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนของกลางไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ว่า จำเลยทั้งสามร่วมกันกระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ โจทก์มีร้อยตำรวจตรีอดิศร ทัศนพงษ์ และพลตำรวจจรัญ นาใต้ ผู้ร่วมจับกุมจำเลยทั้งสามเป็นประจักษ์พยานมาเบิกความยืนยันมั่นคงตรงกันในสาระสำคัญว่า จากการสืบสวนทราบจากสายลับแจ้งให้ทราบว่า จะมีผู้ค้ายาเสพติดนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้แก่ลูกค้าที่บ้านห้วยแสง ตำบลภูปอ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ร้อยตำรวจตรีอดิศรจึงรายงานให้ผู้กำกับการตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ทราบและได้รับคำสั่งให้นำกำลังเจ้าพนักงานตำรวจไปสกัดจับ ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกออกเดินทางไปและวางแผนเพื่อจับกุม ขณะที่แอบซุ่มอยู่บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้านโคกคำม่วงจนถึงเวลาประมาณ 20 นาฬิกา มีรถยนต์กระบะซึ่งตรงกับที่สายลับแจ้งแล่นมาจากอำเภอสมเด็จเลี้ยวขวาเข้าบ้านโคกคำม่วง พลตำรวจจรัญได้วิทยุรายงานให้ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกทราบและขับรถจักรยานยนต์ติดตามมาร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกให้สัญญาณไฟฉายเรียกให้หยุด เมื่อรถหยุดจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนขับรถกระบะคันดังกล่าวเปิดประตูลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีแต่ถูกเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปควบคุมตัวไว้ได้ ส่วนจำเลยที่ 2 นั่งอยู่ด้านหน้าคู่กับจำเลยที่ 1 เปิดประตูรถแล้ววิ่งหนีตกลงไปในคลองข้างถนน เจ้าพนักงานตำรวจตามจับจำเลยที่ 2 ไว้ได้ จำเลยที่ 3 นั่งอยู่ด้านหลังลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีก็ถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับได้เช่นเดียวกัน ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกแสดงตนเป็นเจ้าพนักงานตำรวจทำการตรวจค้น พลตำรวจจรัญตรวจค้นพบเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ด อยู่ในกระเป๋ากางเกงด้านขวาที่จำเลยที่ 1 สวมใส่อยู่ส่วนจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไม่พบสิ่งผิดกฎหมาย ชั้นจับกุมแจ้งข้อหาว่าจำเลยทั้งสามร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนอันเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายเห็นว่า พยานโจทก์เป็นเจ้าพนักงานตำรวจได้ปฏิบัติราชการไปตามหน้าที่ไม่เคยรู้จักจำเลยที่ 1 และที่ 3 มาก่อน และไม่มีเหตุให้ระแวงสงสัยว่าจะแกล้งทำพยานหลักฐานเท็จและเบิกความปรักปรำกลั่นแกล้งจำเลยที่ 1 และที่ 3 พยานหลักฐานโจทก์ที่นำสืบมาจึงมีน้ำหนักให้รับฟังได้ ขณะทำบันทึกการจับกุมจำเลยที่ 1 และที่ 3 ให้การปฏิเสธและไม่ยอมลงชื่อผู้ทำบันทึกการจับกุมก็มิได้บังคับขู่เข็ญแต่ประการใดเพียงแต่บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับพฤติการณ์แห่งคดีที่เกิดขึ้นไว้ ทำให้เชื่อว่าผู้ทำบันทึกลงรายละเอียดไว้ตามความเป็นจริงซึ่งสอดคล้องกับคำเบิกความของประจักษ์พยานโจทก์ผู้ร่วมจับกุมการที่จำเลยที่ 3 นั่งรถยนต์กระบะคันเกิดเหตุไปกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นสามีและผู้ขับรถยนต์ขณะเดินทางและถูกเจ้าพนักงานตำรวจสกัดจับได้พร้อมด้วยเมทแอมเฟตามีนของกลางจากตัวจำเลยที่ 1 แม้จำเลยที่ 3 จะไม่มีเมทแอมเฟตามีนอยู่ที่ตัว แต่ตามพฤติการณ์แห่งคดีจำเลยที่ 3 เป็นภริยาจำเลยที่ 1 ร่วมเดินทางมาในรถยนต์กระบะคันเดียวกันกับจำเลยที่ 1 ตั้งแต่ต้น พฤติการณ์ชี้ชัดว่าร่วมรู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิดกับจำเลยที่ 1 การกระทำของจำเลยที่ 1 และที่ 3 จึงเป็นความผิดฐานร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้ของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลยที่ 1 จะมีจำนวนถึง 600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์ก็หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจจะถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ ดังนั้นเมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่า ร้อยตำรวจตรีอดิศรรับแจ้งจากสายลับว่า คนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ก็ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความ และไม่มีพยานหลักฐานอื่นนำสืบเพื่อแสดงให้เห็นว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 จะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่ายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองมิได้มีไว้เพื่อจำหน่าย จึงชอบแล้ว ส่วนจำเลยที่ 2 แม้จะนั่งรถยนต์มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เมื่อเจ้าพนักงานตำรวจเรียกให้หยุดรถ จำเลยที่ 2 ซึ่งนั่งคู่กับจำเลยที่ 1 ตอนหน้ารถได้วิ่งหลบหนีนั้น ก็ได้ความว่าขณะที่ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกสกัดจับจำเลยทั้งสามเป็นเวลาประมาณ 20 นาฬิกา เจ้าพนักงานตำรวจที่ร่วมกันมาสกัดจับมีหลายคนซึ่งบางคนแต่งกายนอกเครื่องแบบและมีอาวุธปืนด้วย อีกทั้งยังใช้วิธีการสกัดจับโดยขับรถยนต์ส่วนตัวไม่มีเครื่องหมายแสดงว่าเป็นรถยนต์ของเจ้าพนักงานตำรวจแล่นออกมาขวางถนนไว้ จึงมีเหตุที่ทำให้จำเลยที่ 2 ตกใจกลัวและวิ่งหลบหนีได้ เมื่อการตรวจค้นตัวจำเลยที่ 2 ไม่พบสิ่งของผิดกฎหมาย และจำเลยที่ 2 ก็ให้การปฏิเสธมาโดยตลอดว่าไม่ได้กระทำความผิด เหตุที่จำเลยที่ 2 มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เพราะจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนรู้จักกันชักชวนมาด้วยจะอนุมาณว่าร่วมกับจำเลยที่ 1 หาได้ไม่พยานหลักฐานโจทก์จึงมีเหตุสงสัยตามสมควรว่า จำเลยที่ 2 ได้ร่วมกระทำความผิดด้วยหรือไม่ ให้ยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลยที่ 2 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 วรรคสอง ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายกฟ้องจำเลยที่ 2 และใช้ดุลพินิจลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1และที่ 3 คนละ 7 ปี นั้นชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ดลจรัส รัตนโศภิต-สมศักดิ์ วงศ์ยืน-ประพันธ์ ทรัพย์แสง)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาที่น่าจะพิจารณาของการใช้ "สายลับล่อซื้อ" ในคดีลักษณะนี้คือปัญหา"การกันประจักษ์พยาน" ออกจากการพิจารณาของศาล ซึ่งผู้หมายเหตุขอเสนอข้อสังเกตบางประการ ดังนี้ 1. พยานหลักฐานที่ปรากฏในคดีนี้ โจทก์มีผู้จับกุมเบิกความว่า ทราบจากสายลับว่ามีผู้ค้ายาเสพติดไปส่งเมทแอมเฟตามีนให้ลูกค้าและผู้จับกุมจับจำเลยได้พร้อมเมทแอมเฟตามีน ซึ่งเป็นการยืนยันว่าจำเลยมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองแต่โจทก์กลับไม่นำสืบพยานหลักฐานอื่นใดแสดงให้เห็นว่าจำเลยมีไว้เพื่อจำหน่ายพยานหลักฐานที่นำสืบจึงมีเพียงผู้จับกุมซึ่งเป็น "ประจักษ์พยาน" ในการกระทำผิดของจำเลยฐานมีไว้ในครอบครอง แต่เป็น "พยานบอกเล่า" ในความผิดฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายตามฟ้อง ส่วนสายลับซึ่งอาจเป็นประจักษ์พยานในพฤติการณ์บางประการเกี่ยวกับการจำหน่ายของจำเลยนั้น โจทก์มิได้นำมาสืบในชั้นศาล จึงเท่ากับไม่มีประจักษ์พยานในความผิดฐานจำหน่าย 2. ทางปฏิบัติเกี่ยวกับการนำสืบพฤติการณ์จำหน่ายยาเสพติดนี้ เจ้าพนักงานตำรวจมักอ้างว่าได้รับทราบจากสายลับและใช้สายลับไปทำการ "ล่อซื้อ" ซึ่งเดิมก็จะนำผู้ล่อซื้อมาเบิกความในชั้นพิจารณาของศาลบ้าง ในบางคดีที่มีพยานหลักฐานประกอบเพียงพอแล้วก็อาจเลี่ยงไม่นำมาเบิกความ แต่ในปัจจุบันนี้ ดูคล้ายกับกำหนดเป็นแนวปฏิบัติว่าจะไม่นำสายลับมาเบิกความในชั้นศาล โดยให้ผู้จับกุมเบิกความพาดพิงไปถึงบ้างเท่านั้นซึ่งเท่ากับเป็น "การกันประจักษ์พยาน" ออกไปจากการพิจารณาของศาลและใช้พยานบอกเล่าเบิกความแทน ทางปฏิบัติดังกล่าว นอกจากจะเป็นการลดมาตรฐานการดำเนินคดีอาญาแล้ว ยังเป็นการเน้น "การใช้พยานบอกเล่า" ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานของศาลด้วย ดังนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาที่กล่าวมาข้างต้น พนักงานสอบสวนและอัยการโจทก์น่าจะทบทวนการเลือกใช้ประจักษ์พยานให้มากขึ้น โดยเฉพาะในคดีที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากข้อสันนิษฐานตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฯมาตรา 15 วรรคสอง 3. ประเด็นการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานกรณีสายลับซึ่งไม่มาเบิกความในคดีลักษณะนี้ มีคำพิพากษาศาลฎีกาจำนวนมากที่ศาลต้องพิพากษายกฟ้องจากเหตุที่โจทก์ไม่นำสืบประจักษ์พยาน ซึ่งผู้หมายเหตุขอนำตัวอย่างที่มิได้นำลงพิมพ์มากล่าวและจะได้เปรียบเทียบกับเหตุผลในคำพิพากษาฉบับหนึ่งของศาลสูงของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีข้อเท็จจริงคล้ายกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1282/2543(ไม่ลงพิมพ์) ศาลฎีกาลงโทษจำเลยฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองและยกฟ้องฐานมีไว้เพื่อจำหน่าย โดยวินิจฉัยไว้ในตอนหนึ่งสรุปว่า โจทก์มีหน้าที่ต้องนำพยานเข้าเบิกความต่อหน้าศาลเพื่อให้เห็นว่าจำเลยมีเมทแอมเฟตามีนของกลางไว้เพื่อจำหน่าย แต่ตามทางนำสืบของโจทก์เจ้าพนักงานตำรวจเพียงแต่สืบทราบว่าจำเลยจำหน่ายยาเสพติดให้โทษเท่านั้น ไม่มีข้อบ่งชี้ว่าจำเลยมีเจตนามีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามฟ้อง เมื่อปริมาณเมทแอมเฟตามีนของกลางไม่ถึง 20 กรัม ก็ไม่เข้าตามข้อสันนิษฐานว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามมาตรา 15 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฯ และจำเลยให้การปฏิเสธ ก็เป็นหน้าที่ของโจทก์ที่จะต้องนำสืบให้ได้ความเช่นนั้นและข้อนำสืบนั้นต้องมิใช่ส่วนหนึ่งของคำรับที่เคยให้ไว้ในชั้นสอบสวนซึ่งจำเลยปฏิเสธในชั้นศาล ดังนั้น เมื่อโจทก์ไม่มีพยานที่รู้เห็นว่าจำเลยจำหน่าย จ่าย แจก หรือมีไว้ซึ่งของกลางเพื่อจำหน่าย เช่น วิธีการล่อซื้อ เป็นต้น มาเบิกความต่อศาล จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลย นอกจากนี้ ประเด็นของพยานที่เป็น "สายลับล่อซื้อ" นี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1292/2543 (ไม่ลงพิมพ์) ซึ่งศาลฎีกาลงโทษจำเลยฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองและยกฟ้องฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายเช่นกัน ศาลฎีกาได้วินิจฉัยการชั่งน้ำหนักพยานบอกเล่าไว้อย่างชัดเจนว่า "โจทก์มิได้นำสายลับอีก 2 คน ซึ่งเป็นประจักษ์พยานและเป็นพยานคู่มาเบิกความเพื่อให้โอกาสจำเลยถามค้านให้ข้อเท็จจริงกระจ่างชัด ศาลจึงต้องรับฟังคำของสิบตำรวจตรี ค. ด้วยความระมัดระวัง" ซึ่งเมื่อพยานอื่นที่นำมาเบิกความนั้นเบิกความถึงข้อเท็จจริงแตกต่างกับผู้จับกุมอีกปากหนึ่งหลายประการ ในที่สุดศาลฎีกายกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลย 4. การที่ต้องรับฟังพยานบอกเล่า (Hearsay) ด้วยความระมัดระวังนี้เป็นหลักการสำคัญของการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานที่เป็นมาตรฐานสากล มีตัวอย่างคำพิพากษาของ U.S.SupremeCourt ของประเทศสหรัฐอเมริกา ในคดีเกี่ยวกับเฮโรอีนที่ศาลไม่รับฟังคำเบิกความของตำรวจที่อ้างข้อเท็จจริงจากสายลับโดยไม่นำตัวสายลับมาเบิกความ โดยวินิจฉัยว่าเป็น Hearsay และเป็น Hearsay ที่ไม่เข้าข้อยกเว้นให้รับฟังซึ่งศาลสูงได้ให้เหตุผลที่ไม่สามารถรับฟังไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้ Moorev.UnitedStates,429U.S.20,97S.Ct.29(1976) ข้อเท็จจริงคือตำรวจได้ข่าวจากสายลับก่อนการจับกุมว่า จำเลยกับพวกมีเฮโรอีนไว้ในครอบครองใน"อพาร์ตเมนต์ของจำเลย (at"Moore'sapartment")" ตำรวจจึงดำเนินการขอหมายศาลและเข้าจับกุมที่อพาร์ตเมนต์ดังกล่าว พบจำเลยกับพวกอีกหลายคนนอนอยู่ข้างโต๊ะกาแฟในห้องนั่งเล่น และพบถุงเฮโรอีนบนและใต้โต๊ะกาแฟนั้นประเด็นในส่วนความผิดของจำเลยคือโจทก์ต้องการนำสืบว่าที่เกิดเหตุเป็นอพาร์ตเมนต์ของจำเลยเพื่อแสดงให้เห็นว่าจำเลยมีความเกี่ยวข้องกับเฮโรอีนของกลางโดยตรง ปัญหาคือ จากพยานหลักฐานของโจทก์ จำเลยไม่มีชื่อเป็นเจ้าของอพาร์ตเมนต์นั้น และโจทก์ไม่มีพยานมายืนยันว่าจำเลยมาพักที่อพาร์ตเมนต์ดังกล่าวเป็นประจำ โจทก์นำสืบตำรวจเบิกความยืนยันว่า สายลับสืบทราบว่าจำเลยพักที่อพาร์ตเมนต์ดังกล่าวเป็นประจำและเป็นเจ้าของเฮโรอีนของกลาง ศาลชั้นต้นรับฟังคำเบิกความของตำรวจในส่วนนี้เป็นข้อยกเว้นของพยานบอกเล่าและฟังว่าจำเลยมีความผิด โดยเป็นผู้ครอบครองเฮโรอีนของกลางซึ่งอยู่ในอพาร์ตเมนต์ของจำเลย U.S.SupremeCourt กลับคำพิพากษาศาลชั้นต้นโดยวินิจฉัยว่า การอ้างคำกล่าวนอกศาล (out-of-courtdeclaration) ของสายลับในประเด็นความเป็นเจ้าของอพาร์ตเมนต์ของจำเลย (Moore'sapartment) นั้นเป็นพยานบอกเล่าและเป็นพยานบอกเล่าที่ไม่เข้าข้อยกเว้นที่จะรับฟังหากจะนำมาสืบในประเด็นว่าจำเลยกระทำผิดฐานมีเฮโรอีนหรือไม่ (ontheissueofMoore'sguilt) โดยให้เหตุผลประกอบการวินิจฉัยว่า"การปล่อยให้นำสืบพยานหลักฐานเช่นนี้เท่ากับเป็นการตัดสิทธิของจำเลยในการได้ถามค้านสายลับดังกล่าวว่า คำพูดของสายลับที่ว่า Moore'sapartment นั้นหมายความว่าอะไร และเข้าใจหรือสรุปจากข้อเท็จจริงอะไร เหตุที่สายลับเชื่อว่าเป็นอพาร์ตเมนต์ของจำเลยหรือจำเลยอยู่เป็นประจำนั้นเพราะอะไรและมีเหตุผลเพียงพอหรือไม่ นอกจากนี้การรับฟังพยานบอกเล่าดังกล่าว ยังเป็นการตัดสิทธิของจำเลยที่จะพิสูจน์ว่าสายลับจำหรือเข้าใจผิดพลาดหรือไม่น่าเชื่อถือ"(คดีนี้ U.S.SupremeCourt ย้อนสำนวนให้ศาลชั้นต้นพิจารณาคดีใหม่) U.S.SupremeCourt ให้เหตุผลที่ไม่รับฟังคำเบิกความของตำรวจโดยเน้นลงไปในอันตรายบางประการของการใช้พยานบอกเล่า (dangersofhearsay) แล้ว สรุปว่า ในกรณีนี้ไม่ควรให้ใช้พยานบอกเล่าดังกล่าว ในข้อเท็จจริงที่ใกล้เคียงกับ Moorecase นี้ มี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1699/2543(ไม่ลงพิมพ์) ซึ่งศาลฎีกายกฟ้องโดยเหตุของพยานบอกเล่าเช่นเดียวกัน แต่อาจจะไม่ได้ลงไปในรายละเอียดมากนัก ข้อเท็จจริงคือเจ้าพนักงานตำรวจได้ข่าวจากสายลับว่าก่อนจับกุม จำเลยกำลังจำหน่ายเมทแอมเฟตามีนจึงขอหมายค้นและเข้าจับกุมที่บ้านจำเลย เมื่อไปถึงบ้านดังกล่าวพบจำเลยกับถุงบรรจุเมทแอมเฟตามีน ชั้นสอบสวนจำเลยรับสารภาพแต่ปฏิเสธในชั้นพิจารณาของศาล โจทก์นำสืบผู้จับกุมซึ่งเบิกความถึงรายละเอียดตามที่ได้มาจากสายลับ แต่โจทก์ไม่นำตัวสายลับดังกล่าวมาเบิกความ ศาลฎีกาวินิจฉัยให้เหตุผลประเด็นของพยานบอกเล่าในตอนหนึ่งว่า "ที่พยานโจทก์อ้างว่าสืบทราบจากสายลับว่า จำเลยจำหน่ายเมทแอมเฟตามีน โจทก์ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความยืนยันข้อเท็จจริงดังกล่าวและก่อนเข้าตรวจค้นจับกุมจำเลยไม่ได้มีการวางแผนล่อซื้อยาเสพติดจากจำเลยแต่ประการใดอีกทั้งไม่มีพยานรู้เห็นยืนยันว่าจำเลยจำหน่ายเมทแอมเฟตามีนจริง ข้ออ้างที่ว่าสืบทราบจากสายลับ จึงรับฟังไม่ได้" 5. ตามที่กล่าวมาจะเห็นได้ว่า การที่โจทก์ไม่ยอมนำ "ประจักษ์พยาน" มาเบิกความในศาลนั้น อาจส่งผลเสียต่อคดีในภาพรวมได้ ซึ่งการรับฟังพยานบอกเล่าในลักษณะนี้ไม่ว่าศาลไทยหรือศาลของประเทศอื่น เช่น ศาลของสหรัฐอเมริกา เป็นต้น ต่างต้องรับฟังพยานบอกเล่านี้อย่างระมัดระวัง เทียบแล้ว ศาลไทยน่าจะยอมรับฟังได้กว้างขวางกว่าโดยถือเป็นข้อยกเว้นของมาตรา 95 วรรคหนึ่ง (2) แต่ก็จะใช้ความพิถีพิถันในการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานมาก และไม่รับฟังเพียงเฉพาะคำบอกเล่าของผู้จับกุมเท่านั้นเพื่อฟังว่าจำเลยมีพฤติการณ์จำหน่ายยาเสพติด แต่จะรับฟังได้ต่อเมื่อมีพยานประกอบอื่นดังนั้น โจทก์จึงควรพยายามนำประจักษ์พยานมาเบิกความในศาลให้มากที่สุด ซึ่งนอกจากจะเป็นการป้องกันปัญหาการรับฟังพยานบอกเล่าแล้ว ยังเป็นการเพิ่มมาตรฐานและประสิทธิภาพในการดำเนินคดีอาญาประเภทนี้ด้วย จุมพลภิญโญสินวัฒน์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 6, 7, 8, 15, 66, 67, 102 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83,32, 33 ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคหนึ่ง, 66 วรรคหนึ่ง, 102 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ฐานร่วมกันมียาเสพติดให้โทษในประเภท 1 (เมทแอมเฟตามีน) ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย จำคุกคนละ 10 ปี ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 ประกอบประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้จำคุกคนละ 7 ปี ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 ยกคำขอที่ให้ริบรถยนต์ของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง เจ้าพนักงานตำรวจสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์จังหวัดกาฬสินธุ์ จับกุมจำเลยทั้งสามได้พร้อมเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ดรถยนต์กระบะ หมายเลขทะเบียน 1 ท-4484 ขอนแก่น เป็นของกลางโดยแจ้งข้อหาว่าร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนของกลางไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ว่า จำเลยทั้งสามร่วมกันกระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ โจทก์มีร้อยตำรวจตรีอดิศร ทัศนพงษ์ และพลตำรวจจรัญ นาใต้ ผู้ร่วมจับกุมจำเลยทั้งสามเป็นประจักษ์พยานมาเบิกความยืนยันมั่นคงตรงกันในสาระสำคัญว่า จากการสืบสวนทราบจากสายลับแจ้งให้ทราบว่า จะมีผู้ค้ายาเสพติดนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้แก่ลูกค้าที่บ้านห้วยแสง ตำบลภูปอ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ร้อยตำรวจตรีอดิศรจึงรายงานให้ผู้กำกับการตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ทราบและได้รับคำสั่งให้นำกำลังเจ้าพนักงานตำรวจไปสกัดจับ ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกออกเดินทางไปและวางแผนเพื่อจับกุม ขณะที่แอบซุ่มอยู่บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้านโคกคำม่วงจนถึงเวลาประมาณ 20 นาฬิกา มีรถยนต์กระบะซึ่งตรงกับที่สายลับแจ้งแล่นมาจากอำเภอสมเด็จเลี้ยวขวาเข้าบ้านโคกคำม่วง พลตำรวจจรัญได้วิทยุรายงานให้ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกทราบและขับรถจักรยานยนต์ติดตามมาร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกให้สัญญาณไฟฉายเรียกให้หยุด เมื่อรถหยุดจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนขับรถกระบะคันดังกล่าวเปิดประตูลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีแต่ถูกเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปควบคุมตัวไว้ได้ ส่วนจำเลยที่ 2 นั่งอยู่ด้านหน้าคู่กับจำเลยที่ 1 เปิดประตูรถแล้ววิ่งหนีตกลงไปในคลองข้างถนน เจ้าพนักงานตำรวจตามจับจำเลยที่ 2 ไว้ได้ จำเลยที่ 3 นั่งอยู่ด้านหลังลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีก็ถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับได้เช่นเดียวกัน ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกแสดงตนเป็นเจ้าพนักงานตำรวจทำการตรวจค้น พลตำรวจจรัญตรวจค้นพบเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ด อยู่ในกระเป๋ากางเกงด้านขวาที่จำเลยที่ 1 สวมใส่อยู่ส่วนจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไม่พบสิ่งผิดกฎหมาย ชั้นจับกุมแจ้งข้อหาว่าจำเลยทั้งสามร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนอันเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายเห็นว่า พยานโจทก์เป็นเจ้าพนักงานตำรวจได้ปฏิบัติราชการไปตามหน้าที่ไม่เคยรู้จักจำเลยที่ 1 และที่ 3 มาก่อน และไม่มีเหตุให้ระแวงสงสัยว่าจะแกล้งทำพยานหลักฐานเท็จและเบิกความปรักปรำกลั่นแกล้งจำเลยที่ 1 และที่ 3 พยานหลักฐานโจทก์ที่นำสืบมาจึงมีน้ำหนักให้รับฟังได้ ขณะทำบันทึกการจับกุมจำเลยที่ 1 และที่ 3 ให้การปฏิเสธและไม่ยอมลงชื่อผู้ทำบันทึกการจับกุมก็มิได้บังคับขู่เข็ญแต่ประการใดเพียงแต่บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับพฤติการณ์แห่งคดีที่เกิดขึ้นไว้ ทำให้เชื่อว่าผู้ทำบันทึกลงรายละเอียดไว้ตามความเป็นจริงซึ่งสอดคล้องกับคำเบิกความของประจักษ์พยานโจทก์ผู้ร่วมจับกุมการที่จำเลยที่ 3 นั่งรถยนต์กระบะคันเกิดเหตุไปกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นสามีและผู้ขับรถยนต์ขณะเดินทางและถูกเจ้าพนักงานตำรวจสกัดจับได้พร้อมด้วยเมทแอมเฟตามีนของกลางจากตัวจำเลยที่ 1 แม้จำเลยที่ 3 จะไม่มีเมทแอมเฟตามีนอยู่ที่ตัว แต่ตามพฤติการณ์แห่งคดีจำเลยที่ 3 เป็นภริยาจำเลยที่ 1 ร่วมเดินทางมาในรถยนต์กระบะคันเดียวกันกับจำเลยที่ 1 ตั้งแต่ต้น พฤติการณ์ชี้ชัดว่าร่วมรู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิดกับจำเลยที่ 1 การกระทำของจำเลยที่ 1 และที่ 3 จึงเป็นความผิดฐานร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้ของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลยที่ 1 จะมีจำนวนถึง 600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์ก็หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจจะถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ ดังนั้นเมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่า ร้อยตำรวจตรีอดิศรรับแจ้งจากสายลับว่า คนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ก็ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความ และไม่มีพยานหลักฐานอื่นนำสืบเพื่อแสดงให้เห็นว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 จะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่ายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองมิได้มีไว้เพื่อจำหน่าย จึงชอบแล้ว ส่วนจำเลยที่ 2 แม้จะนั่งรถยนต์มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เมื่อเจ้าพนักงานตำรวจเรียกให้หยุดรถ จำเลยที่ 2 ซึ่งนั่งคู่กับจำเลยที่ 1 ตอนหน้ารถได้วิ่งหลบหนีนั้น ก็ได้ความว่าขณะที่ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกสกัดจับจำเลยทั้งสามเป็นเวลาประมาณ 20 นาฬิกา เจ้าพนักงานตำรวจที่ร่วมกันมาสกัดจับมีหลายคนซึ่งบางคนแต่งกายนอกเครื่องแบบและมีอาวุธปืนด้วย อีกทั้งยังใช้วิธีการสกัดจับโดยขับรถยนต์ส่วนตัวไม่มีเครื่องหมายแสดงว่าเป็นรถยนต์ของเจ้าพนักงานตำรวจแล่นออกมาขวางถนนไว้ จึงมีเหตุที่ทำให้จำเลยที่ 2 ตกใจกลัวและวิ่งหลบหนีได้ เมื่อการตรวจค้นตัวจำเลยที่ 2 ไม่พบสิ่งของผิดกฎหมาย และจำเลยที่ 2 ก็ให้การปฏิเสธมาโดยตลอดว่าไม่ได้กระทำความผิด เหตุที่จำเลยที่ 2 มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เพราะจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนรู้จักกันชักชวนมาด้วยจะอนุมาณว่าร่วมกับจำเลยที่ 1 หาได้ไม่พยานหลักฐานโจทก์จึงมีเหตุสงสัยตามสมควรว่า จำเลยที่ 2 ได้ร่วมกระทำความผิดด้วยหรือไม่ ให้ยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลยที่ 2 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 วรรคสอง ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายกฟ้องจำเลยที่ 2 และใช้ดุลพินิจลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1และที่ 3 คนละ 7 ปี นั้นชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1370/2543พนักงานอัยการจังหวัดกาฬสินธุ์โจทก์นาย สีพันธ์ ตาลรุ่ง กับพวกจำเลย ป.วิ.อ. ม. 227เมทแอมเฟตามีนของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลย แม้จะมีจำนวนถึง600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยมีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ เมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่าร้อยตำรวจตรีอ. รับแจ้งจากสายลับว่าคนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความและไม่มีพยานหลักฐานอื่นแสดงให้เห็นว่าจำเลยจะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่าย จึงฟังลงโทษจำเลยได้เพียงฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 6, 7, 8, 15, 66, 67, 102 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83,32, 33 ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคหนึ่ง, 66 วรรคหนึ่ง, 102 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 83 ฐานร่วมกันมียาเสพติดให้โทษในประเภท 1 (เมทแอมเฟตามีน) ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย จำคุกคนละ 10 ปี ริบเมทแอมเฟตามีนและรถยนต์ของกลางจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 ประกอบประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ให้จำคุกคนละ 7 ปี ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 ยกคำขอที่ให้ริบรถยนต์ของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่า ตามวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุตามฟ้อง เจ้าพนักงานตำรวจสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์จังหวัดกาฬสินธุ์ จับกุมจำเลยทั้งสามได้พร้อมเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ดรถยนต์กระบะ หมายเลขทะเบียน 1 ท-4484 ขอนแก่น เป็นของกลางโดยแจ้งข้อหาว่าร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนของกลางไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ว่า จำเลยทั้งสามร่วมกันกระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ โจทก์มีร้อยตำรวจตรีอดิศร ทัศนพงษ์ และพลตำรวจจรัญ นาใต้ ผู้ร่วมจับกุมจำเลยทั้งสามเป็นประจักษ์พยานมาเบิกความยืนยันมั่นคงตรงกันในสาระสำคัญว่า จากการสืบสวนทราบจากสายลับแจ้งให้ทราบว่า จะมีผู้ค้ายาเสพติดนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้แก่ลูกค้าที่บ้านห้วยแสง ตำบลภูปอ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ร้อยตำรวจตรีอดิศรจึงรายงานให้ผู้กำกับการตำรวจภูธรอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ทราบและได้รับคำสั่งให้นำกำลังเจ้าพนักงานตำรวจไปสกัดจับ ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกออกเดินทางไปและวางแผนเพื่อจับกุม ขณะที่แอบซุ่มอยู่บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้านโคกคำม่วงจนถึงเวลาประมาณ 20 นาฬิกา มีรถยนต์กระบะซึ่งตรงกับที่สายลับแจ้งแล่นมาจากอำเภอสมเด็จเลี้ยวขวาเข้าบ้านโคกคำม่วง พลตำรวจจรัญได้วิทยุรายงานให้ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกทราบและขับรถจักรยานยนต์ติดตามมาร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกให้สัญญาณไฟฉายเรียกให้หยุด เมื่อรถหยุดจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนขับรถกระบะคันดังกล่าวเปิดประตูลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีแต่ถูกเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปควบคุมตัวไว้ได้ ส่วนจำเลยที่ 2 นั่งอยู่ด้านหน้าคู่กับจำเลยที่ 1 เปิดประตูรถแล้ววิ่งหนีตกลงไปในคลองข้างถนน เจ้าพนักงานตำรวจตามจับจำเลยที่ 2 ไว้ได้ จำเลยที่ 3 นั่งอยู่ด้านหลังลงจากรถทำท่าจะวิ่งหนีก็ถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับได้เช่นเดียวกัน ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกแสดงตนเป็นเจ้าพนักงานตำรวจทำการตรวจค้น พลตำรวจจรัญตรวจค้นพบเมทแอมเฟตามีนจำนวน 600 เม็ด อยู่ในกระเป๋ากางเกงด้านขวาที่จำเลยที่ 1 สวมใส่อยู่ส่วนจำเลยที่ 2 และที่ 3 ไม่พบสิ่งผิดกฎหมาย ชั้นจับกุมแจ้งข้อหาว่าจำเลยทั้งสามร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนอันเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายเห็นว่า พยานโจทก์เป็นเจ้าพนักงานตำรวจได้ปฏิบัติราชการไปตามหน้าที่ไม่เคยรู้จักจำเลยที่ 1 และที่ 3 มาก่อน และไม่มีเหตุให้ระแวงสงสัยว่าจะแกล้งทำพยานหลักฐานเท็จและเบิกความปรักปรำกลั่นแกล้งจำเลยที่ 1 และที่ 3 พยานหลักฐานโจทก์ที่นำสืบมาจึงมีน้ำหนักให้รับฟังได้ ขณะทำบันทึกการจับกุมจำเลยที่ 1 และที่ 3 ให้การปฏิเสธและไม่ยอมลงชื่อผู้ทำบันทึกการจับกุมก็มิได้บังคับขู่เข็ญแต่ประการใดเพียงแต่บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับพฤติการณ์แห่งคดีที่เกิดขึ้นไว้ ทำให้เชื่อว่าผู้ทำบันทึกลงรายละเอียดไว้ตามความเป็นจริงซึ่งสอดคล้องกับคำเบิกความของประจักษ์พยานโจทก์ผู้ร่วมจับกุมการที่จำเลยที่ 3 นั่งรถยนต์กระบะคันเกิดเหตุไปกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นสามีและผู้ขับรถยนต์ขณะเดินทางและถูกเจ้าพนักงานตำรวจสกัดจับได้พร้อมด้วยเมทแอมเฟตามีนของกลางจากตัวจำเลยที่ 1 แม้จำเลยที่ 3 จะไม่มีเมทแอมเฟตามีนอยู่ที่ตัว แต่ตามพฤติการณ์แห่งคดีจำเลยที่ 3 เป็นภริยาจำเลยที่ 1 ร่วมเดินทางมาในรถยนต์กระบะคันเดียวกันกับจำเลยที่ 1 ตั้งแต่ต้น พฤติการณ์ชี้ชัดว่าร่วมรู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิดกับจำเลยที่ 1 การกระทำของจำเลยที่ 1 และที่ 3 จึงเป็นความผิดฐานร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้ของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลยที่ 1 จะมีจำนวนถึง 600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์ก็หนักเพียง 11.3 กรัม ไม่อาจจะถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 มีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย โจทก์ย่อมมีหน้าที่นำสืบ ดังนั้นเมื่อโจทก์นำสืบเพียงว่า ร้อยตำรวจตรีอดิศรรับแจ้งจากสายลับว่า คนร้ายจะนำเมทแอมเฟตามีนไปส่งให้ลูกค้า แต่ก็ไม่ปรากฏชัดว่าสายลับเป็นใคร อีกทั้งโจทก์ก็ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความ และไม่มีพยานหลักฐานอื่นนำสืบเพื่อแสดงให้เห็นว่าจำเลยที่ 1 และที่ 3 จะนำเมทแอมเฟตามีนของกลางไปจำหน่ายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 และที่ 3 มีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองมิได้มีไว้เพื่อจำหน่าย จึงชอบแล้ว ส่วนจำเลยที่ 2 แม้จะนั่งรถยนต์มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เมื่อเจ้าพนักงานตำรวจเรียกให้หยุดรถ จำเลยที่ 2 ซึ่งนั่งคู่กับจำเลยที่ 1 ตอนหน้ารถได้วิ่งหลบหนีนั้น ก็ได้ความว่าขณะที่ร้อยตำรวจตรีอดิศรกับพวกสกัดจับจำเลยทั้งสามเป็นเวลาประมาณ 20 นาฬิกา เจ้าพนักงานตำรวจที่ร่วมกันมาสกัดจับมีหลายคนซึ่งบางคนแต่งกายนอกเครื่องแบบและมีอาวุธปืนด้วย อีกทั้งยังใช้วิธีการสกัดจับโดยขับรถยนต์ส่วนตัวไม่มีเครื่องหมายแสดงว่าเป็นรถยนต์ของเจ้าพนักงานตำรวจแล่นออกมาขวางถนนไว้ จึงมีเหตุที่ทำให้จำเลยที่ 2 ตกใจกลัวและวิ่งหลบหนีได้ เมื่อการตรวจค้นตัวจำเลยที่ 2 ไม่พบสิ่งของผิดกฎหมาย และจำเลยที่ 2 ก็ให้การปฏิเสธมาโดยตลอดว่าไม่ได้กระทำความผิด เหตุที่จำเลยที่ 2 มาด้วยกับจำเลยที่ 1 เพราะจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคนรู้จักกันชักชวนมาด้วยจะอนุมาณว่าร่วมกับจำเลยที่ 1 หาได้ไม่พยานหลักฐานโจทก์จึงมีเหตุสงสัยตามสมควรว่า จำเลยที่ 2 ได้ร่วมกระทำความผิดด้วยหรือไม่ ให้ยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลยที่ 2 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 วรรคสอง ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายกฟ้องจำเลยที่ 2 และใช้ดุลพินิจลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1และที่ 3 คนละ 7 ปี นั้นชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ดลจรัส รัตนโศภิต-สมศักดิ์ วงศ์ยืน-ประพันธ์ ทรัพย์แสง)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาที่น่าจะพิจารณาของการใช้ "สายลับล่อซื้อ" ในคดีลักษณะนี้คือปัญหา"การกันประจักษ์พยาน" ออกจากการพิจารณาของศาล ซึ่งผู้หมายเหตุขอเสนอข้อสังเกตบางประการ ดังนี้ 1. พยานหลักฐานที่ปรากฏในคดีนี้ โจทก์มีผู้จับกุมเบิกความว่า ทราบจากสายลับว่ามีผู้ค้ายาเสพติดไปส่งเมทแอมเฟตามีนให้ลูกค้าและผู้จับกุมจับจำเลยได้พร้อมเมทแอมเฟตามีน ซึ่งเป็นการยืนยันว่าจำเลยมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองแต่โจทก์กลับไม่นำสืบพยานหลักฐานอื่นใดแสดงให้เห็นว่าจำเลยมีไว้เพื่อจำหน่ายพยานหลักฐานที่นำสืบจึงมีเพียงผู้จับกุมซึ่งเป็น "ประจักษ์พยาน" ในการกระทำผิดของจำเลยฐานมีไว้ในครอบครอง แต่เป็น "พยานบอกเล่า" ในความผิดฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายตามฟ้อง ส่วนสายลับซึ่งอาจเป็นประจักษ์พยานในพฤติการณ์บางประการเกี่ยวกับการจำหน่ายของจำเลยนั้น โจทก์มิได้นำมาสืบในชั้นศาล จึงเท่ากับไม่มีประจักษ์พยานในความผิดฐานจำหน่าย 2. ทางปฏิบัติเกี่ยวกับการนำสืบพฤติการณ์จำหน่ายยาเสพติดนี้ เจ้าพนักงานตำรวจมักอ้างว่าได้รับทราบจากสายลับและใช้สายลับไปทำการ "ล่อซื้อ" ซึ่งเดิมก็จะนำผู้ล่อซื้อมาเบิกความในชั้นพิจารณาของศาลบ้าง ในบางคดีที่มีพยานหลักฐานประกอบเพียงพอแล้วก็อาจเลี่ยงไม่นำมาเบิกความ แต่ในปัจจุบันนี้ ดูคล้ายกับกำหนดเป็นแนวปฏิบัติว่าจะไม่นำสายลับมาเบิกความในชั้นศาล โดยให้ผู้จับกุมเบิกความพาดพิงไปถึงบ้างเท่านั้นซึ่งเท่ากับเป็น "การกันประจักษ์พยาน" ออกไปจากการพิจารณาของศาลและใช้พยานบอกเล่าเบิกความแทน ทางปฏิบัติดังกล่าว นอกจากจะเป็นการลดมาตรฐานการดำเนินคดีอาญาแล้ว ยังเป็นการเน้น "การใช้พยานบอกเล่า" ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานของศาลด้วย ดังนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาที่กล่าวมาข้างต้น พนักงานสอบสวนและอัยการโจทก์น่าจะทบทวนการเลือกใช้ประจักษ์พยานให้มากขึ้น โดยเฉพาะในคดีที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากข้อสันนิษฐานตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฯมาตรา 15 วรรคสอง 3. ประเด็นการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานกรณีสายลับซึ่งไม่มาเบิกความในคดีลักษณะนี้ มีคำพิพากษาศาลฎีกาจำนวนมากที่ศาลต้องพิพากษายกฟ้องจากเหตุที่โจทก์ไม่นำสืบประจักษ์พยาน ซึ่งผู้หมายเหตุขอนำตัวอย่างที่มิได้นำลงพิมพ์มากล่าวและจะได้เปรียบเทียบกับเหตุผลในคำพิพากษาฉบับหนึ่งของศาลสูงของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีข้อเท็จจริงคล้ายกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1282/2543(ไม่ลงพิมพ์) ศาลฎีกาลงโทษจำเลยฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองและยกฟ้องฐานมีไว้เพื่อจำหน่าย โดยวินิจฉัยไว้ในตอนหนึ่งสรุปว่า โจทก์มีหน้าที่ต้องนำพยานเข้าเบิกความต่อหน้าศาลเพื่อให้เห็นว่าจำเลยมีเมทแอมเฟตามีนของกลางไว้เพื่อจำหน่าย แต่ตามทางนำสืบของโจทก์เจ้าพนักงานตำรวจเพียงแต่สืบทราบว่าจำเลยจำหน่ายยาเสพติดให้โทษเท่านั้น ไม่มีข้อบ่งชี้ว่าจำเลยมีเจตนามีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามฟ้อง เมื่อปริมาณเมทแอมเฟตามีนของกลางไม่ถึง 20 กรัม ก็ไม่เข้าตามข้อสันนิษฐานว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามมาตรา 15 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฯ และจำเลยให้การปฏิเสธ ก็เป็นหน้าที่ของโจทก์ที่จะต้องนำสืบให้ได้ความเช่นนั้นและข้อนำสืบนั้นต้องมิใช่ส่วนหนึ่งของคำรับที่เคยให้ไว้ในชั้นสอบสวนซึ่งจำเลยปฏิเสธในชั้นศาล ดังนั้น เมื่อโจทก์ไม่มีพยานที่รู้เห็นว่าจำเลยจำหน่าย จ่าย แจก หรือมีไว้ซึ่งของกลางเพื่อจำหน่าย เช่น วิธีการล่อซื้อ เป็นต้น มาเบิกความต่อศาล จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลย นอกจากนี้ ประเด็นของพยานที่เป็น "สายลับล่อซื้อ" นี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1292/2543 (ไม่ลงพิมพ์) ซึ่งศาลฎีกาลงโทษจำเลยฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองและยกฟ้องฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายเช่นกัน ศาลฎีกาได้วินิจฉัยการชั่งน้ำหนักพยานบอกเล่าไว้อย่างชัดเจนว่า "โจทก์มิได้นำสายลับอีก 2 คน ซึ่งเป็นประจักษ์พยานและเป็นพยานคู่มาเบิกความเพื่อให้โอกาสจำเลยถามค้านให้ข้อเท็จจริงกระจ่างชัด ศาลจึงต้องรับฟังคำของสิบตำรวจตรี ค. ด้วยความระมัดระวัง" ซึ่งเมื่อพยานอื่นที่นำมาเบิกความนั้นเบิกความถึงข้อเท็จจริงแตกต่างกับผู้จับกุมอีกปากหนึ่งหลายประการ ในที่สุดศาลฎีกายกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลย 4. การที่ต้องรับฟังพยานบอกเล่า (Hearsay) ด้วยความระมัดระวังนี้เป็นหลักการสำคัญของการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานที่เป็นมาตรฐานสากล มีตัวอย่างคำพิพากษาของ U.S.SupremeCourt ของประเทศสหรัฐอเมริกา ในคดีเกี่ยวกับเฮโรอีนที่ศาลไม่รับฟังคำเบิกความของตำรวจที่อ้างข้อเท็จจริงจากสายลับโดยไม่นำตัวสายลับมาเบิกความ โดยวินิจฉัยว่าเป็น Hearsay และเป็น Hearsay ที่ไม่เข้าข้อยกเว้นให้รับฟังซึ่งศาลสูงได้ให้เหตุผลที่ไม่สามารถรับฟังไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้ Moorev.UnitedStates,429U.S.20,97S.Ct.29(1976) ข้อเท็จจริงคือตำรวจได้ข่าวจากสายลับก่อนการจับกุมว่า จำเลยกับพวกมีเฮโรอีนไว้ในครอบครองใน"อพาร์ตเมนต์ของจำเลย (at"Moore'sapartment")" ตำรวจจึงดำเนินการขอหมายศาลและเข้าจับกุมที่อพาร์ตเมนต์ดังกล่าว พบจำเลยกับพวกอีกหลายคนนอนอยู่ข้างโต๊ะกาแฟในห้องนั่งเล่น และพบถุงเฮโรอีนบนและใต้โต๊ะกาแฟนั้นประเด็นในส่วนความผิดของจำเลยคือโจทก์ต้องการนำสืบว่าที่เกิดเหตุเป็นอพาร์ตเมนต์ของจำเลยเพื่อแสดงให้เห็นว่าจำเลยมีความเกี่ยวข้องกับเฮโรอีนของกลางโดยตรง ปัญหาคือ จากพยานหลักฐานของโจทก์ จำเลยไม่มีชื่อเป็นเจ้าของอพาร์ตเมนต์นั้น และโจทก์ไม่มีพยานมายืนยันว่าจำเลยมาพักที่อพาร์ตเมนต์ดังกล่าวเป็นประจำ โจทก์นำสืบตำรวจเบิกความยืนยันว่า สายลับสืบทราบว่าจำเลยพักที่อพาร์ตเมนต์ดังกล่าวเป็นประจำและเป็นเจ้าของเฮโรอีนของกลาง ศาลชั้นต้นรับฟังคำเบิกความของตำรวจในส่วนนี้เป็นข้อยกเว้นของพยานบอกเล่าและฟังว่าจำเลยมีความผิด โดยเป็นผู้ครอบครองเฮโรอีนของกลางซึ่งอยู่ในอพาร์ตเมนต์ของจำเลย U.S.SupremeCourt กลับคำพิพากษาศาลชั้นต้นโดยวินิจฉัยว่า การอ้างคำกล่าวนอกศาล (out-of-courtdeclaration) ของสายลับในประเด็นความเป็นเจ้าของอพาร์ตเมนต์ของจำเลย (Moore'sapartment) นั้นเป็นพยานบอกเล่าและเป็นพยานบอกเล่าที่ไม่เข้าข้อยกเว้นที่จะรับฟังหากจะนำมาสืบในประเด็นว่าจำเลยกระทำผิดฐานมีเฮโรอีนหรือไม่ (ontheissueofMoore'sguilt) โดยให้เหตุผลประกอบการวินิจฉัยว่า"การปล่อยให้นำสืบพยานหลักฐานเช่นนี้เท่ากับเป็นการตัดสิทธิของจำเลยในการได้ถามค้านสายลับดังกล่าวว่า คำพูดของสายลับที่ว่า Moore'sapartment นั้นหมายความว่าอะไร และเข้าใจหรือสรุปจากข้อเท็จจริงอะไร เหตุที่สายลับเชื่อว่าเป็นอพาร์ตเมนต์ของจำเลยหรือจำเลยอยู่เป็นประจำนั้นเพราะอะไรและมีเหตุผลเพียงพอหรือไม่ นอกจากนี้การรับฟังพยานบอกเล่าดังกล่าว ยังเป็นการตัดสิทธิของจำเลยที่จะพิสูจน์ว่าสายลับจำหรือเข้าใจผิดพลาดหรือไม่น่าเชื่อถือ"(คดีนี้ U.S.SupremeCourt ย้อนสำนวนให้ศาลชั้นต้นพิจารณาคดีใหม่) U.S.SupremeCourt ให้เหตุผลที่ไม่รับฟังคำเบิกความของตำรวจโดยเน้นลงไปในอันตรายบางประการของการใช้พยานบอกเล่า (dangersofhearsay) แล้ว สรุปว่า ในกรณีนี้ไม่ควรให้ใช้พยานบอกเล่าดังกล่าว ในข้อเท็จจริงที่ใกล้เคียงกับ Moorecase นี้ มี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1699/2543(ไม่ลงพิมพ์) ซึ่งศาลฎีกายกฟ้องโดยเหตุของพยานบอกเล่าเช่นเดียวกัน แต่อาจจะไม่ได้ลงไปในรายละเอียดมากนัก ข้อเท็จจริงคือเจ้าพนักงานตำรวจได้ข่าวจากสายลับว่าก่อนจับกุม จำเลยกำลังจำหน่ายเมทแอมเฟตามีนจึงขอหมายค้นและเข้าจับกุมที่บ้านจำเลย เมื่อไปถึงบ้านดังกล่าวพบจำเลยกับถุงบรรจุเมทแอมเฟตามีน ชั้นสอบสวนจำเลยรับสารภาพแต่ปฏิเสธในชั้นพิจารณาของศาล โจทก์นำสืบผู้จับกุมซึ่งเบิกความถึงรายละเอียดตามที่ได้มาจากสายลับ แต่โจทก์ไม่นำตัวสายลับดังกล่าวมาเบิกความ ศาลฎีกาวินิจฉัยให้เหตุผลประเด็นของพยานบอกเล่าในตอนหนึ่งว่า "ที่พยานโจทก์อ้างว่าสืบทราบจากสายลับว่า จำเลยจำหน่ายเมทแอมเฟตามีน โจทก์ไม่ได้นำสายลับมาเบิกความยืนยันข้อเท็จจริงดังกล่าวและก่อนเข้าตรวจค้นจับกุมจำเลยไม่ได้มีการวางแผนล่อซื้อยาเสพติดจากจำเลยแต่ประการใดอีกทั้งไม่มีพยานรู้เห็นยืนยันว่าจำเลยจำหน่ายเมทแอมเฟตามีนจริง ข้ออ้างที่ว่าสืบทราบจากสายลับ จึงรับฟังไม่ได้" 5. ตามที่กล่าวมาจะเห็นได้ว่า การที่โจทก์ไม่ยอมนำ "ประจักษ์พยาน" มาเบิกความในศาลนั้น อาจส่งผลเสียต่อคดีในภาพรวมได้ ซึ่งการรับฟังพยานบอกเล่าในลักษณะนี้ไม่ว่าศาลไทยหรือศาลของประเทศอื่น เช่น ศาลของสหรัฐอเมริกา เป็นต้น ต่างต้องรับฟังพยานบอกเล่านี้อย่างระมัดระวัง เทียบแล้ว ศาลไทยน่าจะยอมรับฟังได้กว้างขวางกว่าโดยถือเป็นข้อยกเว้นของมาตรา 95 วรรคหนึ่ง (2) แต่ก็จะใช้ความพิถีพิถันในการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานมาก และไม่รับฟังเพียงเฉพาะคำบอกเล่าของผู้จับกุมเท่านั้นเพื่อฟังว่าจำเลยมีพฤติการณ์จำหน่ายยาเสพติด แต่จะรับฟังได้ต่อเมื่อมีพยานประกอบอื่นดังนั้น โจทก์จึงควรพยายามนำประจักษ์พยานมาเบิกความในศาลให้มากที่สุด ซึ่งนอกจากจะเป็นการป้องกันปัญหาการรับฟังพยานบอกเล่าแล้ว ยังเป็นการเพิ่มมาตรฐานและประสิทธิภาพในการดำเนินคดีอาญาประเภทนี้ด้วย จุมพลภิญโญสินวัฒน์