ประกาศคณะกรรมการการมาตรฐานแห่งชาติประกาศคณะกรรมการการมาตรฐานแห่งชาติฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการรับรองระบบงานหน่วยตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจก[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๒๐ วรรคสาม มาตรา ๒๓ วรรคสอง มาตรา ๒๔ วรรคสอง มาตรา ๒๕ วรรคสอง มาตรา ๒๘ วรรคสองและมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการมาตรฐานแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๕๑ และมติคณะอนุกรรมการพิจารณาหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการประชุมครั้งที่๑๓ - ๑/๒๕๕๙ เมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน ๒๕๕๙ คณะกรรมการการมาตรฐานแห่งชาติ ออกประกาศกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองระบบงานหน่วยตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกดังมีรายละเอียดต่อท้ายประกาศนี้ทั้งนี้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๗กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๙สมคิด จาตุศรีพิทักษ์รองนายกรัฐมนตรีประธานกรรมการการมาตรฐานแห่งชาติหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจก๑. ขอบข่ายเอกสารนี้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขสำหรับการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกแนวทางการตรวจประเมินเพื่อการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกและการกำหนดสาขาและขอบข่ายรวมถึงการสุ่มตัวอย่างเพื่อตรวจประเมินความสามารถผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบของหน่วยงานตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจก๒. เอกสารอ้างอิง๒.๑ หลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองระบบงานหน่วยรับรอง๒.๒ หลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไข การตรวจประเมินหน่วยรับรอง๒.๓ประกาศกำหนดสาขาการตรวจสอบและรับรองสำหรับหน่วยรับรองและหน่วยตรวจ๒.๔ IAF Mandatory Document Application of ISO/IEC17011 Greenhouse Gas Validation and Verification (ISO 14065)๓. นิยามความหมายของคำที่ใช้ในเอกสารนี้ให้เป็นไปตามนิยามที่กำหนดไว้ในหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองระบบงานหน่วยรับรอง หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจประเมินหน่วยรับรองและนิยามดังต่อไปนี้๓.๑ หน่วยงานตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกซึ่งต่อไปในเอกสารนี้จะเรียกว่า หน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบ หมายถึง ผู้ประกอบการตรวจสอบและรับรองที่เป็นบุคคลที่สาม (third party) ที่ให้บริการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรหรือระดับโครงการของผู้ประกอบกิจการตามมาตรฐานมอก.14064-1 หรือ มอก.14064-2 หรือข้อกำหนดของโปรแกรมการรับรองอื่นๆเช่น ข้อกำหนดขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)๓.๒ การรับรองระบบงาน (Accreditation) หมายถึงกระบวนการให้การยอมรับอย่างเป็นทางการแก่หน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบว่ามีความสามารถในการดำเนินการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรหรือระดับโครงการของผู้ประกอบกิจการตามมาตรฐานมอก. 14064-1 หรือ มอก. 14064-2 หรือข้อกำหนดของโปรแกรมการรับรองอื่นๆและมีสิทธิแสดงเครื่องหมายการรับรองระบบงาน๓.๓ ผู้ยื่นคำขอ หมายถึงหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบที่ประสงค์จะขอรับการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจก๓.๔ ผู้ได้รับการรับรองระบบงาน หมายถึงหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบที่ผ่านการตรวจประเมินแล้วพบว่ามีความสามารถเป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด และได้รับใบรับรองระบบงานหรือใบอนุญาตแล้วแต่กรณี๔.เงื่อนไขสำหรับผู้ยื่นคำขอ และผู้ได้รับการรับรองระบบงาน๔.๑ หลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไข สำหรับการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองระบบงานหน่วยรับรอง ซึ่งครอบคลุมขั้นตอนการยื่นคำขอการตรวจประเมิน การรับรองระบบงาน การตรวจติดตามผล และการต่ออายุการรับรองระบบงานการขยายสาขาและขอบข่ายการรับรองระบบงาน การลดสาขาและขอบข่ายการรับรองระบบงานการยกเลิก การพักใช้ และการเพิกถอนการรับรองระบบงาน การร้องเรียน การอุทธรณ์รวมถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับการรับรองระบบงาน๔.๒ ผู้ยื่นคำขอและผู้ได้รับการรับรองระบบงานต้องดำเนินการ ดังนี้๔.๒.๑ ให้บริการทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรตามมาตรฐาน มอก. 14064-1 หรือข้อกำหนดของโปรแกรมการรับรองอื่นๆในสาขาและขอบข่ายที่ขอรับการรับรองระบบงาน และมีการดำเนินการที่เป็นไปตามมาตรฐานมอก. 14064-3 หรือข้อกำหนดของโปรแกรมการรับรองอื่นๆ และมาตรฐานมอก. 14065 หรือ๔.๒.๒ ให้บริการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการของผู้ประกอบกิจการตามมาตรฐานมอก. 14064-2 หรือข้อกำหนดของโปรแกรมการรับรองอื่นๆ ในสาขาและขอบข่ายที่ขอรับการรับรองระบบงานและมีการดำเนินการที่เป็นไปตามมาตรฐานมอก. 14064-3 หรือข้อกำหนดของโปรแกรมการรับรองอื่นๆและมาตรฐาน มอก. 14065๕. การตรวจประเมินแนวทางการตรวจประเมินเพื่อการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบให้เป็นตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไข การตรวจประเมินหน่วยรับรองซึ่งครอบคลุมถึงขั้นตอนในการตรวจประเมินเพื่อให้การรับรองระบบงาน การตรวจติดตามผลและการตรวจประเมินใหม่รวมทั้งการพิจารณาคุณสมบัติและหน้าที่ของผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบ และผู้เชี่ยวชาญ๖. การกำหนดสาขาและขอบข่าย๖.๑ การกำหนดสาขาและขอบข่ายในการรับรองระบบงานหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบอ้างอิงเอกสารขององค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการรับรองระบบงาน (IAF Mandatory Document Application of ISO/IEC 17011 Greenhouse Gas Validation and Verification (ISO14065)) โดยจำแนกเป็น ๒ กลุ่ม คือ กลุ่มที่ ๑ สาขาและขอบข่ายการทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรและ กลุ่มที่ ๒สาขาและขอบข่ายการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการรายละเอียดดังตารางที่ ๑ และ ตารางที่ ๒ ตามลำดับตารางที่ ๑การจำแนกสาขาและขอบข่ายสำหรับการทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรลำดับที่สาขาและขอบข่ายการทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กร๑การผลิตพลังงาน และการจัดการพลังงานไฟฟ้า(Power Generation and Electric Power Transactions)๒อุตสาหกรรมการผลิตทั่วไป(General Manufacturing Industries)๓การสำรวจ การผลิต การกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมและก๊าซ และการจัดส่งทางท่อ รวมถึงอุตสาหกรรมปิโตรเคมี(Oil and Gas Exploration, Extraction, Production and Refining, and pipelinedistribution, including Petrochemicals)๔อุตสาหกรรมการผลิตโลหะ(Metals Production)๕อุตสาหกรรมการผลิตอะลูมิเนียม(Aluminum Production)๖การทำเหมืองและการผลิตแร่(Mining and Mineral Production)๗อุตสาหกรรมการผลิตเยื่อกระดาษ กระดาษ และการพิมพ์(Pulp, Paper and Print)๘อุตสาหกรรมการผลิตสารเคมี(Chemical Production)๙การดักจับและเก็บก๊าซเรือนกระจก(Carbon Capture Storage )๑๐การขนส่ง(Transport)๑๑การจัดการและกำจัดของเสีย(Waste handling and disposal)๑๒การเกษตร ป่าไม้ และการใช้ที่ดิน(Agriculture, Forestry and Other Land Use (AFOLU))๑๓กิจกรรมการบริการทั่วไปตารางที่ ๒การจำแนกสาขาและขอบข่ายสำหรับการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการลำดับที่สาขาและขอบข่ายการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการ๑พลังงานภาคอุตสาหกรรม(Energy industries)๒การจ่ายพลังงาน(Energy distribution)๓ความต้องการพลังงาน(Energy demand)๔อุตสาหกรรมการผลิต(Manufacturing industries)๕อุตสาหกรรมเคมี(Chemical industry)๖การก่อสร้าง(Construction)๗การขนส่ง(Transport)๘การทำเหมืองและการผลิตแร่(Mining and mineral production)๙อุตสาหกรรมการผลิตโลหะ(Metal Production industry)๑๐การรั่วซึมของก๊าซเรือนกระจกจากเชื้อเพลิง(Fugitive emissions from fuels)๑๑การรั่วซึมของก๊าซเรือนกระจกจากกระบวนผลิตและการใช้แฮโลคาร์บอนและซัลเฟอร์เฮกซะฟลูออไรด์(Fugitive emissions from production and consumption of halocarbons andsulphur hexafluoride)๑๒การใช้สารละลาย(Solvents use)๑๓การจัดการและกำจัดของเสีย(Waste handling and disposal)๑๔การตัดไม้และการทำสวนป่า(Afforestation and reforestation)๑๕การเกษตร(Agriculture)๑๖การดักจับและเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไว้ใต้พื้นดิน(Carbon capture and storage of CO2 geological formations)๗. การสุ่มตัวอย่าง๗.๑สำนักงานจะพิจารณาตรวจประเมินความสามารถผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบของหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบขณะตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรหรือระดับโครงการของผู้ประกอบกิจการที่ขอรับการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกณ ที่ตั้งโครงการหรือองค์กรของผู้ประกอบกิจการ (Witnessing)ผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบของหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบครอบคลุมทั้งผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบที่เป็นบุคลากรประจำ (Full-time staff) และผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบที่ไม่ใช่บุคลากรประจำ (Part-time staff)๗.๒สำนักงานสามารถเลือกสาขาและขอบข่ายและผู้ตรวจสอบและผู้ทวนสอบที่จะตรวจประเมินความสามารถได้ตามความเหมาะสม๗.๓ การพิจารณาเลือกสุ่มตัวอย่างเพื่อการ Witnessing จะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของการตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรหรือระดับโครงการดังนี้-ประเภทองค์กร-ประเภทโครงการ-ลักษณะกระบวนการผลิต-ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (total emission)-แหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Greenhouse gas emission source)-แหล่งดูดกลับก๊าซเรือนกระจก (Greenhouse gas emissionremoval)๗.๔การสุ่มตัวอย่างการ Witnessingในแต่ละกรณี ให้เป็นดังนี้๗.๔.๑การรับรองระบบงานครั้งแรก๑) การทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรสุ่มตัวอย่างอย่างน้อย ๑ สาขาและขอบข่าย ตามตารางที่ ๑๒) การตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการสุ่มตัวอย่างอย่างน้อย ๑ สาขาและขอบข่าย ตามตารางที่ ๒หากหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบมีจำนวนลูกค้าเกิน๕๐ องค์กรหรือโครงการ สำนักงานจะพิจารณาเพิ่มจำนวนการสุ่มตัวอย่าง ดังตารางที่ ๓ตารางที่ ๓จำนวนการสุ่มตัวอย่างเพื่อการ Witnessingกรณีหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบมีจำนวนลูกค้าเกิน ๕๐ องค์กรหรือโครงการจำนวนลูกค้าของหน่วยงานตรวจสอบ/ทวนสอบ(องค์กร/โครงการ)จำนวนการสุ่มตัวอย่าง(องค์กร/โครงการ)๑-๕๐อย่างน้อย ๑๕๑-๑๐๐อย่างน้อย ๒มากกว่า ๑๐๐อย่างน้อย ๓๗.๔.๒การขอขยายสาขาและขอบข่ายการรับรองระบบงานการสุ่มตัวอย่างให้ใช้หลักเกณฑ์ตามข้อ ๗.๔.๑โดยอนุโลม๗.๔.๓การตรวจติดตามผล๑) การทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กรสุ่มตัวอย่างอย่างน้อย ๑ สาขาและขอบข่าย ตามตารางที่ ๑๒)การตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการ สุ่มตัวอย่างอย่างน้อย ๑สาขาและขอบข่าย ตามตารางที่ ๒๗.๔.๔การต่ออายุการรับรองระบบงานการสุ่มตัวอย่างให้ใช้หลักเกณฑ์ตามข้อ๗.๔.๑ โดยอนุโลมวริญา/ปริยานุช/จัดทำ๒๖ สิงหาคม๒๕๕๙นุสรา/ตรวจ๒๔ พฤศจิกายน๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๑๘๗ ง/หน้า ๑๕/๒๔ สิงหาคม ๒๕๕๙