คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 957/2510หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องเรียกมรดกตามพินัยกรรม จำเลยสู้ว่าจำเลยครอบครองมรดกนั้นอยู่โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า 10 ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง การที่ศาลอุทธรณ์ไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1374 จึงเป็นเรื่องนอกประเด็น ที่พิพาทเป็นที่ยังไม่มีโฉนด โจทก์อ้างว่าที่พิพาทรวมทั้งสิ่งปลูกสร้างได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์แล้ว แต่โจทก์จะได้ครอบครองที่พิพาทมาเพียงใดหรือไม่ ยังไม่ปรากฏฝ่ายจำเลยก็โต้เถียงว่าจำเลยเป็นฝ่ายครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลากว่า 40 ปี แล้วจึงมีประเด็นว่าที่พิพาทรายนี้ฝ่ายโจทก์หรือฝ่ายจำเลยเป็นผู้ครอบครองหลังจากเจ้ามรดกตายแล้ว จึงมีข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐานต่อไปโจทก์ฟ้องว่า นายซายาอุดินได้ทำพินัยกรรมยกที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างให้แก่โจทก์ ต่อมาปรากฏว่าจำเลยกับพวกสมคบกันจับมือนายซายาอุดินในขณะป่วยหนักพิมพ์ลายมือลงในพินัยกรรมอีกฉบับหนึ่ง ลบล้างพินัยกรรมฉบับที่ยกทรัพย์สินให้โจทก์ พินัยกรรมฉบับหลังจึงเป็นโมฆะ ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างเป็นของโจทก์ และเพิกถอนพินัยกรรมฉบับหลังเสีย จำเลยให้การว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและขาดอายุความและฟ้องซ้ำ และฟ้องโจทก์ไม่เกี่ยวข้องกับพินัยกรรมที่โจทก์อ้าง ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์แล้วพิพากษาว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความและเคลือบคลุมให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ โจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดก ศาลแพ่งจะยกอายุความ ๑๐ ปี ตามมาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ โดยฟังว่าเป็นคดีเกี่ยวกับพินัยกรรมนั้นไม่ชอบ ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกของนายซายาอุดิน จะยกอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ ขึ้นบังคับใช้ไม่ได้นั้น เห็นว่าตามคำฟ้องคำแถลงของโจทก์ อาศัยสิทธิตามพินัยกรรมของนายซายาอุดินจึงเป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง เมื่อจำเลยต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความ คดีก็มีประเด็นในเรื่องนี้ด้วย เมื่อโจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกนั้นอยู่ โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า ๑๐ ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เช่นนี้การที่ศาลอุทธรณ์กลับไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๗๔ จึงเป็นเรื่องนอกประเด็นคดีมีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยเรื่องการครอบครองที่พิพาท ถ้าโจทก์ครอบครองคดีก็ไม่ขาดอายุความ และยังจะต้องวินิจฉัยว่าพินัยกรรมที่ยกทรัพย์ให้จำเลยนั้นสมบูรณ์หรือไม่ ประเด็นเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐาน พิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 957/2510มัสยิดเซพี โดยนายเช็คอับดุลค ยุมเอ็ม กูรมานฮูเซ็น อิหม่ามผู้รับมอบอำนาจนายคาดูบาย โมฮาเม็ดดัลลี รูปาวาลาในฐานะผู้จัดการมรดกนายซายาอุดินฯและ1กับพวกรวม 3 คนจำเลย ป.วิ.พ. ม. 142, ม. 183โจทก์ฟ้องเรียกมรดกตามพินัยกรรม จำเลยสู้ว่าจำเลยครอบครองมรดกนั้นอยู่โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า 10 ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง การที่ศาลอุทธรณ์ไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1374 จึงเป็นเรื่องนอกประเด็น ที่พิพาทเป็นที่ยังไม่มีโฉนด โจทก์อ้างว่าที่พิพาทรวมทั้งสิ่งปลูกสร้างได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์แล้ว แต่โจทก์จะได้ครอบครองที่พิพาทมาเพียงใดหรือไม่ ยังไม่ปรากฏฝ่ายจำเลยก็โต้เถียงว่าจำเลยเป็นฝ่ายครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลากว่า 40 ปี แล้วจึงมีประเด็นว่าที่พิพาทรายนี้ฝ่ายโจทก์หรือฝ่ายจำเลยเป็นผู้ครอบครองหลังจากเจ้ามรดกตายแล้ว จึงมีข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐานต่อไปโจทก์ฟ้องว่า นายซายาอุดินได้ทำพินัยกรรมยกที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างให้แก่โจทก์ ต่อมาปรากฏว่าจำเลยกับพวกสมคบกันจับมือนายซายาอุดินในขณะป่วยหนักพิมพ์ลายมือลงในพินัยกรรมอีกฉบับหนึ่ง ลบล้างพินัยกรรมฉบับที่ยกทรัพย์สินให้โจทก์ พินัยกรรมฉบับหลังจึงเป็นโมฆะ ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างเป็นของโจทก์ และเพิกถอนพินัยกรรมฉบับหลังเสีย จำเลยให้การว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและขาดอายุความและฟ้องซ้ำ และฟ้องโจทก์ไม่เกี่ยวข้องกับพินัยกรรมที่โจทก์อ้าง ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์แล้วพิพากษาว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความและเคลือบคลุมให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ โจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดก ศาลแพ่งจะยกอายุความ ๑๐ ปี ตามมาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ โดยฟังว่าเป็นคดีเกี่ยวกับพินัยกรรมนั้นไม่ชอบ ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกของนายซายาอุดิน จะยกอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ ขึ้นบังคับใช้ไม่ได้นั้น เห็นว่าตามคำฟ้องคำแถลงของโจทก์ อาศัยสิทธิตามพินัยกรรมของนายซายาอุดินจึงเป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง เมื่อจำเลยต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความ คดีก็มีประเด็นในเรื่องนี้ด้วย เมื่อโจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกนั้นอยู่ โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า ๑๐ ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เช่นนี้การที่ศาลอุทธรณ์กลับไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๗๔ จึงเป็นเรื่องนอกประเด็นคดีมีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยเรื่องการครอบครองที่พิพาท ถ้าโจทก์ครอบครองคดีก็ไม่ขาดอายุความ และยังจะต้องวินิจฉัยว่าพินัยกรรมที่ยกทรัพย์ให้จำเลยนั้นสมบูรณ์หรือไม่ ประเด็นเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐาน พิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย.(ทองคำ จารุเหติ-ยง เหลืองรังษี-นิคม ชัยอาญา)ศาลแพ่ง - นายจำเนียร บุญพละศาลอุทธรณ์ - นายชิต บุณยประภัศรแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า นายซายาอุดินได้ทำพินัยกรรมยกที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างให้แก่โจทก์ ต่อมาปรากฏว่าจำเลยกับพวกสมคบกันจับมือนายซายาอุดินในขณะป่วยหนักพิมพ์ลายมือลงในพินัยกรรมอีกฉบับหนึ่ง ลบล้างพินัยกรรมฉบับที่ยกทรัพย์สินให้โจทก์ พินัยกรรมฉบับหลังจึงเป็นโมฆะ ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างเป็นของโจทก์ และเพิกถอนพินัยกรรมฉบับหลังเสีย จำเลยให้การว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและขาดอายุความและฟ้องซ้ำ และฟ้องโจทก์ไม่เกี่ยวข้องกับพินัยกรรมที่โจทก์อ้าง ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์แล้วพิพากษาว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความและเคลือบคลุมให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ โจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดก ศาลแพ่งจะยกอายุความ ๑๐ ปี ตามมาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ โดยฟังว่าเป็นคดีเกี่ยวกับพินัยกรรมนั้นไม่ชอบ ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกของนายซายาอุดิน จะยกอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ ขึ้นบังคับใช้ไม่ได้นั้น เห็นว่าตามคำฟ้องคำแถลงของโจทก์ อาศัยสิทธิตามพินัยกรรมของนายซายาอุดินจึงเป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง เมื่อจำเลยต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความ คดีก็มีประเด็นในเรื่องนี้ด้วย เมื่อโจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกนั้นอยู่ โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า ๑๐ ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เช่นนี้การที่ศาลอุทธรณ์กลับไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๗๔ จึงเป็นเรื่องนอกประเด็นคดีมีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยเรื่องการครอบครองที่พิพาท ถ้าโจทก์ครอบครองคดีก็ไม่ขาดอายุความ และยังจะต้องวินิจฉัยว่าพินัยกรรมที่ยกทรัพย์ให้จำเลยนั้นสมบูรณ์หรือไม่ ประเด็นเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐาน พิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 957/2510มัสยิดเซพี โดยนายเช็คอับดุลค ยุมเอ็ม กูรมานฮูเซ็น อิหม่ามผู้รับมอบอำนาจนายคาดูบาย โมฮาเม็ดดัลลี รูปาวาลาในฐานะผู้จัดการมรดกนายซายาอุดินฯและ1กับพวกรวม 3 คนจำเลย ป.วิ.พ. ม. 142, ม. 183โจทก์ฟ้องเรียกมรดกตามพินัยกรรม จำเลยสู้ว่าจำเลยครอบครองมรดกนั้นอยู่โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า 10 ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง การที่ศาลอุทธรณ์ไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1374 จึงเป็นเรื่องนอกประเด็น ที่พิพาทเป็นที่ยังไม่มีโฉนด โจทก์อ้างว่าที่พิพาทรวมทั้งสิ่งปลูกสร้างได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์แล้ว แต่โจทก์จะได้ครอบครองที่พิพาทมาเพียงใดหรือไม่ ยังไม่ปรากฏฝ่ายจำเลยก็โต้เถียงว่าจำเลยเป็นฝ่ายครอบครองที่พิพาทมาเป็นเวลากว่า 40 ปี แล้วจึงมีประเด็นว่าที่พิพาทรายนี้ฝ่ายโจทก์หรือฝ่ายจำเลยเป็นผู้ครอบครองหลังจากเจ้ามรดกตายแล้ว จึงมีข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐานต่อไปโจทก์ฟ้องว่า นายซายาอุดินได้ทำพินัยกรรมยกที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างให้แก่โจทก์ ต่อมาปรากฏว่าจำเลยกับพวกสมคบกันจับมือนายซายาอุดินในขณะป่วยหนักพิมพ์ลายมือลงในพินัยกรรมอีกฉบับหนึ่ง ลบล้างพินัยกรรมฉบับที่ยกทรัพย์สินให้โจทก์ พินัยกรรมฉบับหลังจึงเป็นโมฆะ ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่พิพาทและสิ่งปลูกสร้างเป็นของโจทก์ และเพิกถอนพินัยกรรมฉบับหลังเสีย จำเลยให้การว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและขาดอายุความและฟ้องซ้ำ และฟ้องโจทก์ไม่เกี่ยวข้องกับพินัยกรรมที่โจทก์อ้าง ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์แล้วพิพากษาว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความและเคลือบคลุมให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ โจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดก ศาลแพ่งจะยกอายุความ ๑๐ ปี ตามมาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ โดยฟังว่าเป็นคดีเกี่ยวกับพินัยกรรมนั้นไม่ชอบ ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาใหม่ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์มิได้ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกของนายซายาอุดิน จะยกอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๐, ๑๗๕๔ ขึ้นบังคับใช้ไม่ได้นั้น เห็นว่าตามคำฟ้องคำแถลงของโจทก์ อาศัยสิทธิตามพินัยกรรมของนายซายาอุดินจึงเป็นคดีฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง เมื่อจำเลยต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความ คดีก็มีประเด็นในเรื่องนี้ด้วย เมื่อโจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมโดยตรง ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่าจำเลยครอบครองทรัพย์มรดกนั้นอยู่ โจทก์ฟ้องคดีเกินกว่า ๑๐ ปี นับแต่เจ้ามรดกตาย และเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมฉบับสุดท้ายยกที่พิพาทให้แก่จำเลยแล้ว เช่นนี้การที่ศาลอุทธรณ์กลับไปวินิจฉัยเรื่องสิทธิฟ้องร้องของโจทก์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๗๔ จึงเป็นเรื่องนอกประเด็นคดีมีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยเรื่องการครอบครองที่พิพาท ถ้าโจทก์ครอบครองคดีก็ไม่ขาดอายุความ และยังจะต้องวินิจฉัยว่าพินัยกรรมที่ยกทรัพย์ให้จำเลยนั้นสมบูรณ์หรือไม่ ประเด็นเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่จะต้องฟังจากพยานหลักฐาน พิพากษายืน ยกฎีกาจำเลย.(ทองคำ จารุเหติ-ยง เหลืองรังษี-นิคม ชัยอาญา)ศาลแพ่ง - นายจำเนียร บุญพละศาลอุทธรณ์ - นายชิต บุณยประภัศรแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ