กฎกระทรวง ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2492) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. 2489 ว่าด้วยการรับจ่ายและโอนเงินกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๔๙๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ ว่าด้วยการรับจ่ายและโอนเงินอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้บทวิเคราะห์ศัพท์มาตรา 1 ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ "ผู้อำนวยการ" หมายความว่า ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน "บัญชี" หมายความว่า เอกสารการบัญชีเกี่ยวกับการรับจ่ายและโอนเงิน "บัญชีร่วม" หมายความว่า บัญชีที่มีผู้ฝากร่วมกันแต่ ๒ คนขึ้นไป "ผู้ฝาก" หมายความว่า บุคคลที่ฝากเงินประเภทรับจ่ายและโอนเงิน "ผู้มีสิทธิ" หมายความว่ามาตรา 1 บุคคลที่มีสิทธิในการรับจ่ายและโอนเงิน "สำนักงานถือบัญชี" หมายความว่า สำนักงานแห่งใหญ่ สาขาหรือตัวแทนที่รับเปิดบัญชีไว้ให้แก่ผู้ฝาก "สำนักงานรับและจ่าย" หมายความว่า สำนักงานแห่งใหญ่ สาขา หรือตัวแทนที่รับหรือจ่ายเงินตามคำสั่งของสำนักงานถือบัญชี "ส่วนลด" หมายความว่ามาตรา 1 จำนวนเงินที่หักไว้เป็นค่าน้ำเงินของการรับจ่ายและโอนเงิน "เงินคงเหลือ" หมายความว่า จำนวนเงินที่ปรากฏคงเหลือของบัญชีการวางระเบียบปฏิบัติมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจประกาศวางระเบียบปฏิบัติเพื่อให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้สถานที่รับจ่ายและโอนเงินมาตรา 3 ข้อ ๓ การรับจ่ายและโอนเงินในฐานะสำนักงานถือบัญชี หรือสำนักงานรับและจ่าย ณ สำนักงานแห่งใหญ่ สาขา หรือตัวแทนจะประกอบ หรือเลิก ณ แห่งใด เมื่อใด ให้ผู้อำนวยการประกาศให้ทราบทุกครั้งไปการเปิดบัญชีรับและจ่ายเงินมาตรา 4 ข้อ ๔ การเปิดบัญชีกระทำได้ทั่วไป ณ สำนักงานถือบัญชี โดยไม่จำกัดจำนวนบัญชี หรือจำกัดว่าได้เคยฝากเงินประเภทอื่น ๆ ของธนาคารออมสินมาแล้วผู้มีสิทธิมาตรา 5 ข้อ ๕ ในกรณีที่ผู้ฝากได้ระบุชื่อ และให้ตัวอย่างลายมือชื่อผู้มีสิทธิไว้ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการ ผู้มีสิทธิดังกล่าวย่อมมีสิทธิในการจ่ายและโอนเงินได้เช่นเดียวกับผู้ฝาก เว้นสิทธิในการขอเลิกบัญชี แต่สิทธิในการจ่ายและโอนเงินเช่นว่านี้ ผู้ฝากอาจเพิกถอนเสียเมื่อใดก็ได้มาตรา 5 การเพิกถอนสิทธิตามความในวรรคก่อน จะมีผลต่อเมื่อสำนักงานถือบัญชีทราบการเพิกถอนเป็นลายลักษณ์อักษรนั้นแล้วเงินประกันมาตรา 6 ข้อ ๖ เงินประกันตามระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการนั้น ให้เริ่มแต่เมื่อเปิดบัญชีและคงอยู่ตลอดไปในยอดเงินคงเหลือ เงื่อนไขเกี่ยวกับเงินประกันนั้น ให้ตราไว้ในระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการการรับเงินมาตรา 7 ข้อ ๗ การรับเงินกระทำได้ตามวิธีดังต่อไปนี้ (๑) รับ ณ สำนักงานแห่งใหญ่ สาขาหรือตัวแทนเพื่อเข้าบัญชีอีกแห่งหนึ่ง (๒) รับเข้าบัญชีของสำนักงานถือบัญชีนั้นเองการจ่ายเงินมาตรา 8 ข้อ ๘ การจ่ายเงินกระทำได้ตามวิธีดังต่อไปนี้ (๑) จ่ายเงิน ณ สำนักงานแห่งใหญ่ สาขาหรือตัวแทน (๒) จ่ายเงิน ณ สำนักงานถือบัญชีนั้นเองการโอนเงินมาตรา 9 ข้อ ๙ การโอนเงินให้กระทำได้ในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) โอนเงินระหว่างบัญชีของสำนักงานถือบัญชีด้วยกัน (๒) โอนเงินระหว่างบัญชีภายในสำนักงานถือบัญชีเดียวกัน (๓) โอนเงินเข้าบัญชีของธนาคารออมสิน (๔) โอนเงินเข้าบัญชีเงินฝากเผื่อเรียก บัญชีเงินฝากประจำ หรือบัญชีกระแสรายวันที่เปิดไว้กับธนาคารออมสินมาตรา 9 การโอนเงินตามวรรคหนึ่งให้กระทำได้โดยวิธีโอนทางไปรษณีย์ โทรศัพท์ วิทยุ โทรศัพท์ โทรเลข หรือวิธีอื่นที่คณะกรรมการกำหนด ทั้งนี้ ตามระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการส่วนลดมาตรา 10 ข้อ ๑๐ ระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการเพื่อใช้แก่ความในข้อ ๗ ข้อ ๘ และข้อ ๙ นั้น ให้มีการคิดค่าส่วนลดตามอัตราที่ผู้อำนวยการจะได้กำหนด และถ้ามีการเปลี่ยนแปลงประการใด ต้องแจ้งให้ผู้ฝากทราบล่วงหน้าอย่างน้อยเก้าสิบวันการแจ้งฐานะของบัญชีมาตรา 11 ข้อ ๑๑ ถ้าเงินคงเหลือมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อใด ให้แจ้งฐานะของบัญชีให้ผู้ฝากทราบ และขอให้ผู้ฝาก หรือผู้มีสิทธิแจ้งการคัดค้าน (ถ้ามี) ภายในระยะเวลาสิบห้าวันบัญชีร่วมมาตรา 12 ข้อ ๑๒ บัญชีร่วมมีผู้ฝากได้อย่างมากสามคนและห้ามมิให้ตั้งผู้มีสิทธิ อนึ่ง ถ้าผู้ฝากบัญชีร่วมคนหนึ่งหรือหลายคนตายลงก็ดี หรือขอเลิกบัญชีก็ดี ให้เลิกบัญชีและจัดการแก่เงินคงเหลือนั้นตามควรแก่กรณีการเลิกบัญชีมาตรา 13 ข้อ ๑๓ การเลิกบัญชี ให้กระทำได้ตามความจำนงของผู้ฝาก ประกอบด้วยเงื่อนไขในระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการมาตรา 14 ข้อ ๑๔ นอกจากที่กล่าวไว้ในข้อ ๑๓ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจสั่งเลิกบัญชีในกรณีที่ผู้ฝากฝ่าฝืนต่อระเบียบปฏิบัติของผู้อำนวยการ หรือก่อความยุ่งยากให้แก่ธนาคารออมสิน การสั่งเลิกบัญชีตามความในวรรคก่อน หากมีการยื่นแสดงความจำนงขอเปิดบัญชีใหม่ โดยมีเหตุผลอันควรแก่กรณี ผู้อำนวยการอาจสั่งการให้เป็นไปตามนั้นได้มาตรา 14 แต่ต้องภายหลังจากวันที่สั่งเลิกบัญชีไปแล้วเก้าสิบวันการส่งเงินและการจ่ายเงินของบุคคลที่ไม่ได้เปิดบัญชีมาตรา 14 ทวิ ข้อ ๑๔ ทวิ บุคคลที่ไม่ได้เปิดบัญชีอาจส่งเงินผ่านสำนักงานแห่งใหญ่ สาขา หรือตัวแทน เพื่อเข้าบัญชี บัญชีเงินฝากเผื่อเรียก บัญชีเงินฝากประจำ หรือบัญชีกระแสรายวันที่เปิดไว้กับธนาคารออมสิน หรือจ่ายเงินให้บุคคลอื่นตามคำสั่งได้เช่นเดียวกับผู้ฝากโดยเสียค่าธรรมเนียมตามอัตราที่ผู้อำนวยการกำหนด ให้นำข้อ ๗ ข้อมาตรา 14 ทวิ ๘ และข้อ ๙ มาใช้บังคับแก่การส่งเงินและการจ่ายเงินตามวรรคหนึ่งโดยอนุโลมอนุโลมใช้กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ ว่าด้วยการรับฝากเงินออมสินมาตรา 15 ข้อ ๑๕ นอกจากที่ระบุไว้แล้วให้นำกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ ว่าด้วยการรับฝากเงินออมสินมาใช้บังคับโดยอนุโลมให้ไว้ ณ วันที่ ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๒ วิวัฒนไชย ไชยันต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๙ (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ ว่าด้วยการรับจ่ายและโอนเงินมาตรา 3 ข้อ ๓ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นต้นไปหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๔๙๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ ว่าด้วยการรับจ่ายและโอนเงิน ไม่ได้กำหนดให้บุคคลที่ฝากเงินประเภทรับจ่ายและโอนเงิน สามารถโอนเงินจากบัญชีรับจ่ายและโอนเงินของตนเข้าบัญชีเงินฝากเผื่อเรียกบัญชีเงินฝากประจำ หรือบัญชีกระแสรายวันของตนที่เปิดไว้กับธนาคารออมสินได้ และไม่ได้กำหนดให้บุคคลที่ไม่ได้เปิดบัญชีรับจ่ายและโอนเงินไว้กับธนาคารออมสินสามารถใช้บริการการรับจ่ายและโอนเงินของธนาคารออมสินได้ สมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงดังกล่าวเพื่อให้กระทำเช่นนั้นได้ ทั้งนี้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ฝากและบุคคลทั่วไปและเพื่อขยายกิจการการรับจ่ายและโอนเงินของธนาคารออมสิน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้