คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2043/2540หลักกฎหมาย: ประกาศของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวเป็นพยานในบัญชีระบุพยานจึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา86วรรคแรกเมื่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่างๆเกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วจึงเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าวทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดีที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้วโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ 1,508,496.63บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 976,606.82บาท และพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 299,780.81บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์โดยให้ถือว่าเป็นการชำระหนี้ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองตามฟ้องด้วยถ้าจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้และไม่ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 โฉนดเลขที่ 31306 พร้อมสิ่งปลูกสร้างและให้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 2 โฉนดเลขที่ 6726 พร้อมสิ่งปลูกสร้าง ออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบหากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบถ้วนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้แก่โจทก์ จำนวน 685,453.22บาท พร้อมดอกเบี้ยทบต้นในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับแต่วันที่วันที่ 30 เมษายน 2536 จนถึงวันที่ 29 ตุลาคม 2536 และดอกเบี้ยไม่ทบต้นในอัตราเดียวกัน นับแต่วันที่ 30 ตุลาคม 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินให้แก่โจทก์จำนวน 292,404.11 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2535 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระ ให้ยึดที่ดินโฉนดที่ดินโฉนดเลขที่ 6726 และ 31306 ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลาจังหวัดสงขลา พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ ถ้าได้เงินสุทธิไม่พอชำระ ให้ยึดทรัพย์สินอื่นของของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์จนครบโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาข้อแรกว่า แม้โจทก์มิได้อ้างประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดไว้ในบัญชีพยาน แต่เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมศาลมีอำนาจรับฟังพยานหลักฐานนี้ได้ เห็นว่าประกาศ ของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างเอกสารประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นพยานในบัญชีระบุพยาน จึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86 วรรคแรก และเห็นว่าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าว ทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดี ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นโจทก์ฎีกาข้อสุดท้ายว่า โจทก์ได้นำสืบข้อเท็จจริงให้รับฟังได้แล้วว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยได้ตามฟ้องแม้โจทก์จะมิได้ระบุประกาศกระทรวงการคลังเป็นพยาน แต่กฎหมายมิได้บังคับให้ศาลต้องรับฟังแต่เฉพาะพยานเอกสาร ศาลสามารถฟังประกอบสัญญากู้ยืมและพยานบุคคลของโจทก์ได้ และโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 654 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 152 (6)ปรากฎว่าชั้นอุทธรณ์ โจทก์อุทธรณ์แต่เพียงว่าศาลมิได้กำหนดประเด็นข้อพิพาท โจทก์จึงไม่จำเป็นต้องระบุพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87 และ 88 ฎีกาของโจทก์ข้อนี้จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา249 วรรคแรก ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2043/2540ธนาคาร นครหลวงไทย จำกัด (มหาชนโจทก์นาง จินดา จันทรโชติ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 86, ม. 88ประกาศของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวเป็นพยานในบัญชีระบุพยานจึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา86วรรคแรกเมื่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่างๆเกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วจึงเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าวทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดีที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้วโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ 1,508,496.63บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 976,606.82บาท และพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 299,780.81บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์โดยให้ถือว่าเป็นการชำระหนี้ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองตามฟ้องด้วยถ้าจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้และไม่ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 โฉนดเลขที่ 31306 พร้อมสิ่งปลูกสร้างและให้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 2 โฉนดเลขที่ 6726 พร้อมสิ่งปลูกสร้าง ออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบหากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบถ้วนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้แก่โจทก์ จำนวน 685,453.22บาท พร้อมดอกเบี้ยทบต้นในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับแต่วันที่วันที่ 30 เมษายน 2536 จนถึงวันที่ 29 ตุลาคม 2536 และดอกเบี้ยไม่ทบต้นในอัตราเดียวกัน นับแต่วันที่ 30 ตุลาคม 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินให้แก่โจทก์จำนวน 292,404.11 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2535 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระ ให้ยึดที่ดินโฉนดที่ดินโฉนดเลขที่ 6726 และ 31306 ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลาจังหวัดสงขลา พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ ถ้าได้เงินสุทธิไม่พอชำระ ให้ยึดทรัพย์สินอื่นของของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์จนครบโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาข้อแรกว่า แม้โจทก์มิได้อ้างประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดไว้ในบัญชีพยาน แต่เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมศาลมีอำนาจรับฟังพยานหลักฐานนี้ได้ เห็นว่าประกาศ ของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างเอกสารประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นพยานในบัญชีระบุพยาน จึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86 วรรคแรก และเห็นว่าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าว ทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดี ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นโจทก์ฎีกาข้อสุดท้ายว่า โจทก์ได้นำสืบข้อเท็จจริงให้รับฟังได้แล้วว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยได้ตามฟ้องแม้โจทก์จะมิได้ระบุประกาศกระทรวงการคลังเป็นพยาน แต่กฎหมายมิได้บังคับให้ศาลต้องรับฟังแต่เฉพาะพยานเอกสาร ศาลสามารถฟังประกอบสัญญากู้ยืมและพยานบุคคลของโจทก์ได้ และโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 654 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 152 (6)ปรากฎว่าชั้นอุทธรณ์ โจทก์อุทธรณ์แต่เพียงว่าศาลมิได้กำหนดประเด็นข้อพิพาท โจทก์จึงไม่จำเป็นต้องระบุพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87 และ 88 ฎีกาของโจทก์ข้อนี้จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา249 วรรคแรก ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายืน(สถิตย์ ไพเราะ-ม.ล.เฉลิมชัย เกษมสันต์-จุมพล ณ สงขลา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามหลักกฎหมายลักษณะพยาน ตัวบทกฎหมายถือเป็นเรื่องที่ศาลรู้เองคู่ความไม่ต้องนำสืบ แม้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งจะไม่ได้บัญญัติเรื่องดังกล่าวไว้โดยชัดแจ้ง แต่ก็เป็นที่เห็นได้ว่าตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 84 บัญญัติเฉพาะข้อเท็จจริงเท่านั้นที่คู่ความต้องนำสืบ ซึ่งย่อมแสดงอยู่ในตัวว่ากฎหมายนั้นคู่ความไม่ต้องนำสืบ และการนำสืบข้อเท็จจริงนั้นคู่ความจะต้องปฎิบัติตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับการอ้างพยานหลักฐาน กล่าวคือสิ่งใดที่ประสงค์จะอ้างเป็นพยานหลักฐานเพื่อนำสืบสนับสนุนข้อเท็จจริงใดจะต้องมีการยื่นบัญชีระบุพยานให้ถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 88 หากไม่ปฎิบัติตามพยานหลักฐานนั้นก็จะต้องห้ามไม่ให้รับฟังตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86 วรรคแรก ปัญหาใดเป็นข้อกฎหมาย ปัญหาใดเป็นข้อเท็จจริง จึงเป็นเรื่องสำคัญที่คู่ความจะต้องทำความเข้าใจ มิฉะนั้นอาจก่อให้เกิดผลเสียต่อคดี สำหรับกฎหมายอาจแบ่งได้เป็น 2 อย่างคือ กฎหมายไทยและกฎหมายต่างประเทศ กฎหมายที่จะถือว่าเป็นเรื่องที่ศาลรู้เองนั้นจำกัดเฉพาะกฎหมายไทย ส่วนกฎหมายต่างประเทศถือเป็นข้อเท็จจริงอย่างหนึ่ง ที่คู่ความที่อ้างจะต้องนำสืบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 123/2490) สำหรับกฎหมายไทย สิ่งใดบ้างที่ถือว่าเป็นกฎหมายซึ่งศาลจำต้องรู้เอง มีข้อที่ควรพิจารณาดังนี้ 1. รัฐธรรมนูญ ประมวลกฎหมาย พระราชบัญญัติ พระราชกำหนดพระราชกฤษฎีกาและกฎกระทรวงที่ออกตามพระราชบัญญัตินั้น เมื่อมีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วถือว่าเป็นกฎหมายทั้งสิ้นคู่ความไม่จำต้องสืบพยาน 2. คำสั่งหรือประกาศของคณะผู้ปกครองประเทศในระหว่างปฎิวัติหรือรัฐประหารซึ่งออกให้มีผลบังคับเป็นการทั่วไป เช่น ประกาศของคณะปฎิวัติ คำสั่งคณะปฎิรูปการปกครองแผ่นดิน คำสั่งคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ มีผลเช่นเดียวกับกฎหมายจึงถือว่าเป็นสิ่งที่ศาลรู้เอง คู่ความไม่จำต้องสืบพยาน นอกจากนี้ประกาศที่ออกโดยอาศัยประกาศของคณะปฎิวัติหากมีผลบังคับอย่างกฎหมายย่อมถือว่าเป็นเรื่องที่ศาลรู้เอง เช่น ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การแรงงานสัมพันธ์ ออกตามอำนาจในข้อ 4 และ 14 แห่งประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับ 103 ถือเป็นกฎหมาย คู่ความไม่ต้องนำสืบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 779/2519) 3. พระบรมราชโองการในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชซึ่งมีพระราชประสงค์จะให้ผู้พันบุคคลทั่วไป ย่อมมีผลเป็นกฎหมาย เช่นพระราชหัตถเลขา ซึ่งทรงพระราชทานที่ดินให้แก่เอกชน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 323/2486, 1346-1377/2535) แต่กฎหมายชนิดนี้มิได้มีการประกาศให้ประชาชนทราบจะเกณฑ์ให้ศาลต้องรับรู้ไม่ได้ฉะนั้นเมื่อผู้ใดอ้างในเรื่องเช่นนี้จึงมีหน้าที่ต้องนำสืบให้ศาลรู้ สำหรับกฎ ข้อกำหนด ข้อบังคับ ระเบียบ หรือประกาศต่าง ๆไม่มีผลเป็นกฎหมายคู่ความฝ่ายใดกล่าวอ้างจึงต้องนำสืบ เช่นกฎมหาเถรสมาคม (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 295/2510) ประกาศของรัฐมนตรีตามพระราชบัญญัติป่าไม้ กำหนดเขตควบคุมการแปรรูปไม้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 313/2518) ประกาศของกระทรวงการคลังที่กำหนดอัตราดอกเบี้ยชั้นสูง ที่อนุญาตให้ธนาคารและสถาบันการเงินเรียกเก็บจากลูกค้า (พิพากษาศาลฎีกาที่ 650/2532,567/2536)ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งกำหนดให้ธนาคารถือปฎิบัติเกี่ยวกับการเรียกดอกเบี้ย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4351/2532,3834/2535) เหล่านี้ ถือเป็นข้อเท็จจริงที่คู่ความจะต้องนำสืบและการที่คู่ความจะนำสืบได้นั้นจะต้องปฎิบัติตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับการอ้างพยานหลักฐานด้วย ซึ่งตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็วินิจฉัยยืนยันหลักดังกล่าว มีชัย เตชาชาญคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ 1,508,496.63บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 976,606.82บาท และพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 299,780.81บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์โดยให้ถือว่าเป็นการชำระหนี้ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองตามฟ้องด้วยถ้าจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้และไม่ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 โฉนดเลขที่ 31306 พร้อมสิ่งปลูกสร้างและให้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 2 โฉนดเลขที่ 6726 พร้อมสิ่งปลูกสร้าง ออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบหากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบถ้วนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้แก่โจทก์ จำนวน 685,453.22บาท พร้อมดอกเบี้ยทบต้นในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับแต่วันที่วันที่ 30 เมษายน 2536 จนถึงวันที่ 29 ตุลาคม 2536 และดอกเบี้ยไม่ทบต้นในอัตราเดียวกัน นับแต่วันที่ 30 ตุลาคม 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินให้แก่โจทก์จำนวน 292,404.11 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2535 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระ ให้ยึดที่ดินโฉนดที่ดินโฉนดเลขที่ 6726 และ 31306 ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลาจังหวัดสงขลา พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ ถ้าได้เงินสุทธิไม่พอชำระ ให้ยึดทรัพย์สินอื่นของของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์จนครบโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาข้อแรกว่า แม้โจทก์มิได้อ้างประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดไว้ในบัญชีพยาน แต่เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมศาลมีอำนาจรับฟังพยานหลักฐานนี้ได้ เห็นว่าประกาศ ของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างเอกสารประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นพยานในบัญชีระบุพยาน จึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86 วรรคแรก และเห็นว่าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าว ทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดี ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นโจทก์ฎีกาข้อสุดท้ายว่า โจทก์ได้นำสืบข้อเท็จจริงให้รับฟังได้แล้วว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยได้ตามฟ้องแม้โจทก์จะมิได้ระบุประกาศกระทรวงการคลังเป็นพยาน แต่กฎหมายมิได้บังคับให้ศาลต้องรับฟังแต่เฉพาะพยานเอกสาร ศาลสามารถฟังประกอบสัญญากู้ยืมและพยานบุคคลของโจทก์ได้ และโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 654 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 152 (6)ปรากฎว่าชั้นอุทธรณ์ โจทก์อุทธรณ์แต่เพียงว่าศาลมิได้กำหนดประเด็นข้อพิพาท โจทก์จึงไม่จำเป็นต้องระบุพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87 และ 88 ฎีกาของโจทก์ข้อนี้จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา249 วรรคแรก ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2043/2540ธนาคาร นครหลวงไทย จำกัด (มหาชนโจทก์นาง จินดา จันทรโชติ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 86, ม. 88ประกาศของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวเป็นพยานในบัญชีระบุพยานจึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา86วรรคแรกเมื่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่างๆเกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วจึงเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าวทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดีที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้วโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ 1,508,496.63บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 976,606.82บาท และพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 19 ต่อปี จากต้นเงิน 299,780.81บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์โดยให้ถือว่าเป็นการชำระหนี้ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองตามฟ้องด้วยถ้าจำเลยทั้งสองไม่ชำระหนี้และไม่ไถ่ถอนทรัพย์สินจำนองยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 โฉนดเลขที่ 31306 พร้อมสิ่งปลูกสร้างและให้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 2 โฉนดเลขที่ 6726 พร้อมสิ่งปลูกสร้าง ออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบหากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบถ้วนจำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้แก่โจทก์ จำนวน 685,453.22บาท พร้อมดอกเบี้ยทบต้นในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับแต่วันที่วันที่ 30 เมษายน 2536 จนถึงวันที่ 29 ตุลาคม 2536 และดอกเบี้ยไม่ทบต้นในอัตราเดียวกัน นับแต่วันที่ 30 ตุลาคม 2536 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินให้แก่โจทก์จำนวน 292,404.11 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2535 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยทั้งสองไม่ชำระ ให้ยึดที่ดินโฉนดที่ดินโฉนดเลขที่ 6726 และ 31306 ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลาจังหวัดสงขลา พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ ถ้าได้เงินสุทธิไม่พอชำระ ให้ยึดทรัพย์สินอื่นของของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์จนครบโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาข้อแรกว่า แม้โจทก์มิได้อ้างประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดไว้ในบัญชีพยาน แต่เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมศาลมีอำนาจรับฟังพยานหลักฐานนี้ได้ เห็นว่าประกาศ ของกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบการที่โจทก์ไม่ระบุอ้างเอกสารประกาศกระทรวงการคลังเรื่องอัตราดอกเบี้ยสูงสุดเป็นพยานในบัญชีระบุพยาน จึงเป็นการไม่ปฎิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88ประกาศดังกล่าวจึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานไม่ได้ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86 วรรคแรก และเห็นว่าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้บัญญัติกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องการอ้างพยานหลักฐานไว้ชัดแจ้งแล้วเป็นเรื่องที่โจทก์จะต้องขวนขวายและปฎิบัติให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนดังกล่าว ทั้งพยานที่ว่าโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยจากจำเลยได้ในอัตราใดก็มิใช่พยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีเพราะมิใช่เป็นข้อที่จะทำให้โจทก์แพ้หรือชนะคดี ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับฟังประกาศกระทรวงการคลังดังกล่าวจึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นโจทก์ฎีกาข้อสุดท้ายว่า โจทก์ได้นำสืบข้อเท็จจริงให้รับฟังได้แล้วว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยได้ตามฟ้องแม้โจทก์จะมิได้ระบุประกาศกระทรวงการคลังเป็นพยาน แต่กฎหมายมิได้บังคับให้ศาลต้องรับฟังแต่เฉพาะพยานเอกสาร ศาลสามารถฟังประกอบสัญญากู้ยืมและพยานบุคคลของโจทก์ได้ และโจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 654 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 152 (6)ปรากฎว่าชั้นอุทธรณ์ โจทก์อุทธรณ์แต่เพียงว่าศาลมิได้กำหนดประเด็นข้อพิพาท โจทก์จึงไม่จำเป็นต้องระบุพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87 และ 88 ฎีกาของโจทก์ข้อนี้จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา249 วรรคแรก ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้"พิพากษายืน(สถิตย์ ไพเราะ-ม.ล.เฉลิมชัย เกษมสันต์-จุมพล ณ สงขลา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามหลักกฎหมายลักษณะพยาน ตัวบทกฎหมายถือเป็นเรื่องที่ศาลรู้เองคู่ความไม่ต้องนำสืบ แม้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งจะไม่ได้บัญญัติเรื่องดังกล่าวไว้โดยชัดแจ้ง แต่ก็เป็นที่เห็นได้ว่าตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 84 บัญญัติเฉพาะข้อเท็จจริงเท่านั้นที่คู่ความต้องนำสืบ ซึ่งย่อมแสดงอยู่ในตัวว่ากฎหมายนั้นคู่ความไม่ต้องนำสืบ และการนำสืบข้อเท็จจริงนั้นคู่ความจะต้องปฎิบัติตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับการอ้างพยานหลักฐาน กล่าวคือสิ่งใดที่ประสงค์จะอ้างเป็นพยานหลักฐานเพื่อนำสืบสนับสนุนข้อเท็จจริงใดจะต้องมีการยื่นบัญชีระบุพยานให้ถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 88 หากไม่ปฎิบัติตามพยานหลักฐานนั้นก็จะต้องห้ามไม่ให้รับฟังตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86 วรรคแรก ปัญหาใดเป็นข้อกฎหมาย ปัญหาใดเป็นข้อเท็จจริง จึงเป็นเรื่องสำคัญที่คู่ความจะต้องทำความเข้าใจ มิฉะนั้นอาจก่อให้เกิดผลเสียต่อคดี สำหรับกฎหมายอาจแบ่งได้เป็น 2 อย่างคือ กฎหมายไทยและกฎหมายต่างประเทศ กฎหมายที่จะถือว่าเป็นเรื่องที่ศาลรู้เองนั้นจำกัดเฉพาะกฎหมายไทย ส่วนกฎหมายต่างประเทศถือเป็นข้อเท็จจริงอย่างหนึ่ง ที่คู่ความที่อ้างจะต้องนำสืบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 123/2490) สำหรับกฎหมายไทย สิ่งใดบ้างที่ถือว่าเป็นกฎหมายซึ่งศาลจำต้องรู้เอง มีข้อที่ควรพิจารณาดังนี้ 1. รัฐธรรมนูญ ประมวลกฎหมาย พระราชบัญญัติ พระราชกำหนดพระราชกฤษฎีกาและกฎกระทรวงที่ออกตามพระราชบัญญัตินั้น เมื่อมีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วถือว่าเป็นกฎหมายทั้งสิ้นคู่ความไม่จำต้องสืบพยาน 2. คำสั่งหรือประกาศของคณะผู้ปกครองประเทศในระหว่างปฎิวัติหรือรัฐประหารซึ่งออกให้มีผลบังคับเป็นการทั่วไป เช่น ประกาศของคณะปฎิวัติ คำสั่งคณะปฎิรูปการปกครองแผ่นดิน คำสั่งคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ มีผลเช่นเดียวกับกฎหมายจึงถือว่าเป็นสิ่งที่ศาลรู้เอง คู่ความไม่จำต้องสืบพยาน นอกจากนี้ประกาศที่ออกโดยอาศัยประกาศของคณะปฎิวัติหากมีผลบังคับอย่างกฎหมายย่อมถือว่าเป็นเรื่องที่ศาลรู้เอง เช่น ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การแรงงานสัมพันธ์ ออกตามอำนาจในข้อ 4 และ 14 แห่งประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับ 103 ถือเป็นกฎหมาย คู่ความไม่ต้องนำสืบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 779/2519) 3. พระบรมราชโองการในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชซึ่งมีพระราชประสงค์จะให้ผู้พันบุคคลทั่วไป ย่อมมีผลเป็นกฎหมาย เช่นพระราชหัตถเลขา ซึ่งทรงพระราชทานที่ดินให้แก่เอกชน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 323/2486, 1346-1377/2535) แต่กฎหมายชนิดนี้มิได้มีการประกาศให้ประชาชนทราบจะเกณฑ์ให้ศาลต้องรับรู้ไม่ได้ฉะนั้นเมื่อผู้ใดอ้างในเรื่องเช่นนี้จึงมีหน้าที่ต้องนำสืบให้ศาลรู้ สำหรับกฎ ข้อกำหนด ข้อบังคับ ระเบียบ หรือประกาศต่าง ๆไม่มีผลเป็นกฎหมายคู่ความฝ่ายใดกล่าวอ้างจึงต้องนำสืบ เช่นกฎมหาเถรสมาคม (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 295/2510) ประกาศของรัฐมนตรีตามพระราชบัญญัติป่าไม้ กำหนดเขตควบคุมการแปรรูปไม้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 313/2518) ประกาศของกระทรวงการคลังที่กำหนดอัตราดอกเบี้ยชั้นสูง ที่อนุญาตให้ธนาคารและสถาบันการเงินเรียกเก็บจากลูกค้า (พิพากษาศาลฎีกาที่ 650/2532,567/2536)ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งกำหนดให้ธนาคารถือปฎิบัติเกี่ยวกับการเรียกดอกเบี้ย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4351/2532,3834/2535) เหล่านี้ ถือเป็นข้อเท็จจริงที่คู่ความจะต้องนำสืบและการที่คู่ความจะนำสืบได้นั้นจะต้องปฎิบัติตามกฎเกณฑ์และขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับการอ้างพยานหลักฐานด้วย ซึ่งตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ก็วินิจฉัยยืนยันหลักดังกล่าว มีชัย เตชาชาญ