ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะพ.ศ. ๒๕๔๗ ด้วยรัฐบาลได้กำหนดยุทธศาสตร์เพื่อสร้างสังคมสันติสุขและยกระดับพื้นฐานความเป็นอยู่ของประชาชนในจังหวัดปัตตานีจังหวัดยะลา และจังหวัดนราธิวาสกระทรวงศึกษาธิการจึงเห็นสมควรส่งเสริมสถาบันศึกษาปอเนาะเป็นสถาบันสังคมเพื่อการสอนตามหลักศาสนาอิสลามให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตตามวัฒนธรรมอิสลามและความต้องการของชุมชนในการศึกษาอย่างเหมาะสมอาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ และมาตรา ๒๙ แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการจึงออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะพ.ศ. ๒๕๔๗ข้อ ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไปบรรดาระเบียบข้อบังคับหรือคำสั่งอื่นใดที่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทนข้อ ๓ในระเบียบนี้สถาบันศึกษาปอเนาะหมายความว่าสถาบันสังคมของชุมชนอิสลามที่เสริมสร้างการเรียนรู้ในทางศาสนาอิสลามและวัฒนธรรมอิสลามเพื่อเสริมสร้างให้สมาชิกในชุมชนมีความรู้และความประพฤติที่ดีงามในการดำรงชีพอย่างสันติสุขและมีความรับผิดชอบต่อสังคมและประเทศชาติโต๊ะครู[๒] หมายความว่าผู้สอนที่มีความรู้ด้านศาสนาอิสลามเป็นอย่างดีเป็นที่เคารพนับถือของชุมชนและเป็นเจ้าของปอเนาะผู้ช่วยโต๊ะครู[๓] หมายความว่าผู้ที่มีความรู้ด้านศาสนาอิสลามเป็นอย่างดีซึ่งโต๊ะครูให้ช่วยสอนในปอเนาะนายทะเบียนหมายความว่า นายทะเบียนสถาบันศึกษาปอเนาะประจำจังหวัดสำนักงานหมายความว่า สำนักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนหรือสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน ตามกฎหมายโรงเรียนเอกชน แล้วแต่กรณีข้อ ๔[๔] โต๊ะครูเจ้าของปอเนาะใดประสงค์จะจดทะเบียนเป็นสถาบันศึกษาปอเนาะให้ยื่นคำขอต่อนายทะเบียนตามแบบป.น. ๑ ท้ายระเบียบนี้ข้อ ๕ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้ที่ผู้ว่าราชการจังหวัดมอบหมายเป็นนายทะเบียนสถาบันศึกษาปอเนาะจังหวัดทำหน้าที่จดทะเบียนสถาบันศึกษาปอเนาะและมีหน้าที่ส่งเสริมสนับสนุนและกำกับ ดูแลสถาบันศึกษาปอเนาะที่ได้จดทะเบียนแล้วให้นายทะเบียนออกหลักฐานการจดทะเบียนสถาบันศึกษาปอเนาะภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับคำร้องขอ พร้อมเอกสารครบถ้วน ถูกต้อง ตามแบบ ป.น.๒ข้อ ๖ให้สำนักงานทำหน้าที่เป็นสำนักงานทะเบียนกลางสถาบันศึกษาปอเนาะเพื่อรวบรวมข้อมูลสถาบันศึกษาปอเนาะทุกจังหวัดและมีหน้าที่ส่งเสริม สนับสนุน สถาบันศึกษาปอเนาะ และกำกับดูแลนายทะเบียนประจำจังหวัดให้ดำเนินการตามระเบียบนี้ข้อ ๗สถานที่และบริเวณที่ตั้งสถาบันศึกษาปอเนาะต้องมีความเหมาะสมแก่การดำเนินการสอนโดยคำนึงถึงความปลอดภัยและไม่ขัดต่อสุขลักษณะหรืออนามัยของผู้เรียนข้อ ๘โต๊ะครูที่ขอจดทะเบียนสถาบันศึกษาปอเนาะต้องมีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายในที่ดินและอาคารที่ใช้ดำเนินการสอนข้อ ๙โต๊ะครูต้องมีคุณสมบัติและความรู้ ดังต่อไปนี้(๑)มีสัญชาติไทย(๒)มีความรู้วิชาสามัญไม่ต่ำกว่าหลักสูตรการศึกษาภาคบังคับในช่วงชั้นปีที่จบหลักสูตรหรือความรู้ที่กระทรวงศึกษาธิการรับรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่านี้(๓)มีความรู้ด้านศาสนาอิสลามเป็นอย่างดีโดยได้รับการรับรองจากคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดหรือสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดชายแดนภาคใต้ข้อ ๑๐โต๊ะครูอาจมอบหมายผู้ช่วยโต๊ะครูทำการสอนในสถาบันศึกษาปอเนาะได้โดยแจ้งให้นายทะเบียนทราบ ตามแบบ ป.น. ๓ ท้ายระเบียบนี้ผู้ช่วยโต๊ะครูต้องมีคุณสมบัติและความรู้ตามข้อ ๙ (๑) (๒) และ (๓)ข้อ ๑๑โต๊ะครูหรือผู้ช่วยโต๊ะครูที่ไม่มีความรู้วิชาสามัญตามที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้แต่มีความรู้สามารถอ่านและเขียนภาษาไทยได้ ให้ยื่นคำขอผ่อนผันต่อนายทะเบียนโดยโต๊ะครูหรือผู้ช่วยโต๊ะครูจะต้องเข้ารับการอบรมในหลักสูตรที่สมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดชายแดนภาคใต้จัดขึ้นภายใน๒ ปี นับแต่วันที่ได้รับการผ่อนผันข้อ ๑๒[๕]กรณีที่ผู้เรียนในสถาบันศึกษาปอเนาะเป็นเด็กที่ต้องเข้าเรียนการศึกษาภาคบังคับตามพระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับพ.ศ. ๒๕๔๕ โต๊ะครูและผู้ปกครองต้องจัดให้เด็กได้เข้าเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับหรืออาจพัฒนาร่วมกับสถานศึกษาอื่นเพื่อให้ผู้เรียนได้มีโอกาสศึกษาวิชาสามัญในระดับที่สูงกว่าการศึกษาภาคบังคับข้อ ๑๓สถาบันศึกษาปอเนาะอาจจะพัฒนาให้ผู้เรียนได้ฝึกอบรมวิชาชีพร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีอาชีพและสามารถดำรงชีพได้อย่างมีความสุขข้อ ๑๔ให้สถาบันศึกษาปอเนาะรายงานการดำเนินงาน พร้อมจำนวนผู้เรียนและผู้ช่วยโต๊ะครูให้ถูกต้องตามความเป็นจริงพร้อมทั้งสภาพปัญหา อุปสรรคและความต้องการที่จะขอรับการช่วยเหลือต่อนายทะเบียนทุกๆ ๖ เดือน ตามแบบ ป.น. ๔ข้อ ๑๕ให้สถาบันศึกษาปอเนาะสิ้นสภาพ เมื่อ(๑)โต๊ะครูถึงแก่กรรม เว้นแต่ทายาทซึ่งมีคุณสมบัติตามข้อ ๙ได้ยื่นคำขอแสดงความจำนงขอดำเนินการต่อภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่โต๊ะครูถึงแก่กรรม(๒)โต๊ะครูยื่นคำร้องขอเลิกสถาบันศึกษาปอเนาะ(๓)ถูกเพิกถอนการจดทะเบียน เนื่องจากไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้ข้อ ๑๖[๖]เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาชุมชนอิสลามให้สอดคล้องกับสภาพในปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการอาจส่งเสริมและพัฒนาสถาบันศึกษาปอเนาะตามความเหมาะสมทั้งนี้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไข ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการข้อ ๑๗ให้ปลัดกระทรวงศึกษาธิการเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาหรือข้อขัดแย้งที่เกิดขึ้นจากการใช้ตามระเบียบนี้ประกาศ ณ วันที่ ๒๘เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๗อดิศัย โพธารามิกรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ[เอกสารแนบท้าย]๑.คำร้องขอจดทะเบียนสถาบันศึกษาปอเนาะตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยสถาบันกาศึกษาปอเนาะ(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๘ แบบ ป.น. ๑(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๘[๗]พัชรินทร์/ผู้จัดทำ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๕๒ภัทรวีร์/ปรับปรุง๓๑ สิงหาคม ๒๕๖๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนที่ ๖๗ ง/หน้า ๔/๑๙ สิงหาคม ๒๕๔๗[๒] ข้อ ๓ นิยามคำว่าโต๊ะครู แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะ(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๘[๓] ข้อ ๓ นิยามคำว่าผู้ช่วยโต๊ะครูแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะ (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๔๘[๔] ข้อ ๔แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะ (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๔๘[๕] ข้อ ๑๒แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะ (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๔๘[๖] ข้อ ๑๖แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยสถาบันศึกษาปอเนาะ (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๔๘[๗] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๒/ตอนพิเศษ ๑๑๘ ง/หน้า ๓๐/๒๑ ตุลาคม ๒๕๔๘