ประกาศคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ประกาศคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ที่ กด. ๑๘/๒๕๕๓เรื่องหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเป็นทรัสตีในธุรกรรมที่เกี่ยวกับศุกูก[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๘ มาตรา ๑๑ มาตรา ๑๒ (๓) มาตรา ๑๓ มาตรา ๓๗ (๔) มาตรา ๕๔ มาตรา ๕๕ (๓) มาตรา ๕๖มาตรา ๕๘ และมาตรา ๕๙ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติทรัสต์ เพื่อธุรกรรมในตลาดทุน พ.ศ.๒๕๕๐อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายคณะกรรมการ ก.ล.ต. ออกข้อกำหนดไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ในประกาศนี้(๑)ศุกูก หมายความว่า ตราสารทางการเงินที่มีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก)เป็นใบทรัสต์ที่ออกโดยทรัสตีผู้ออกศุกูก(ข)มีการกำหนดโครงสร้างของการทำธุรกรรมของกองทรัสต์เพื่อนำเงินที่ได้จากการออกตราสารไปหาประโยชน์ในรูปแบบที่เป็นไปตามหลักศาสนาอิสลามและ(ค)มีการกำหนดไว้ล่วงหน้าอย่างชัดเจนเกี่ยวกับเงื่อนไขการคืนเงินลงทุนและอัตราหรือสัดส่วนการจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนที่กองทรัสต์จะได้รับจากผู้ระดมทุนเพื่อประโยชน์ของผู้ถือตราสารและมีการกำหนดเงื่อนไขการคืนเงินลงทุนและอัตราหรือสัดส่วนการจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนที่กองทรัสต์จะจ่ายให้แก่ผู้ถือตราสารด้วยซึ่งการกำหนดอัตราหรือสัดส่วนการจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนดังกล่าวเป็นไปตามหลักศาสนาอิสลาม(๒)ผู้ระดมทุน (Originator หรือ Obligor) หมายความว่ากิจการที่ได้ใช้ประโยชน์จากเงินที่ได้จากการขายศุกูกซึ่งอาจเป็นบุคคลเดียวกันกับทรัสตีผู้ออกศุกูกก็ได้(๓)ผู้ถือศุกูก หมายความว่าผู้ถือหลักทรัพย์ประเภทใบทรัสต์ที่จะได้รับประโยชน์จากกองทรัสต์เนื่องจากการออกศุกูก(๔)ทรัสตีผู้ออกศุกูก (Asset trustee) หมายความว่าทรัสตีที่เป็นผู้ออกและเสนอขายศุกูกตามประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูกและเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์หรือมีสิทธิในทรัพย์สินของกองทรัสต์ตามกฎหมายเพื่อประโยชน์ของผู้ถือศุกูก(๕)ศุกูกทรัสตี (Sukuk trustee) หมายความว่าทรัสตีที่ทำหน้าที่ดูแลรักษาสิทธิประโยชน์ของผู้ถือศุกูก(๖)ผู้ก่อตั้งทรัสต์ หมายความว่าผู้ที่โอนทรัพย์สินหรือก่อทรัพยสิทธิหรือสิทธิใด ๆที่จะเป็นกองทรัสต์ให้แก่ทรัสตีผู้ออกศุกูก(๗)ผู้ขออนุญาต หมายความว่าผู้ที่ประสงค์จะขออนุญาตเป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกตามประกาศฉบับนี้(๘)ประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูก หมายความว่าประกาศคณะกรรมการกำกับตลาดทุนว่าด้วยข้อกำหนดที่เกี่ยวกับการออกและเสนอขายศุกูกและการเปิดเผยข้อมูล(๙)ประกาศอนุญาตให้ประกอบธุรกิจทรัสตีเป็นการทั่วไป หมายความว่าประกาศคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ว่าด้วยหลักเกณฑ์ในการขออนุญาตและการอนุญาตให้ประกอบธุรกิจเป็นทรัสตีข้อ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับเรื่อง ดังต่อไปนี้(๑)การอนุญาตให้เป็นทรัสตีผู้ออกศุกูก ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหมวด ๑(๒)ผู้ก่อตั้งทรัสต์และการประกาศตั้งทรัสต์โดยทรัสตีที่เกี่ยวกับการออกศุกูก ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหมวด๒(๓)การทำหน้าที่ของศุกูกทรัสตี ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหมวด ๓(๔)การจัดทำทะเบียนผู้ถือศุกูกและรายการในใบศุกูกให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหมวด ๔หมวด ๑การอนุญาตให้เป็นทรัสตีผู้ออกศุกูก ข้อ๓ ผู้ที่ประสงค์จะเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่ที่ยังไม่ได้รับอนุญาตให้เป็นทรัสตีอาจยื่นคำขออนุญาตเป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกตามประกาศฉบับนี้ต่อคณะกรรมการ ก.ล.ต.โดยยื่นผ่านสำนักงาน ก.ล.ต. ตามแนวทางและวิธีการที่จัดไว้บนเว็บไซต์ของสำนักงานก.ล.ต. และให้ยื่นคำขออนุญาตตามหลักเกณฑ์ดังนี้(๑)ในกรณีที่ประสงค์จะเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่แก่ประชาชนทั่วไปหรือต่อผู้ลงทุนในต่างประเทศตามที่ประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูกกำหนดให้ยื่นคำขออนุญาตเป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกมาพร้อมกับการยื่นคำขออนุญาตเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่ตามประกาศดังกล่าว(๒)ในกรณีที่ประสงค์จะเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่ในวงจำกัดในประเทศไทยตามที่ประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูกกำหนดให้ยื่นคำขออนุญาตเป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกมาพร้อมกับการยื่นขอจดข้อจำกัดการโอนศุกูกตามประกาศดังกล่าวข้อ๔ ผู้ยื่นคำขออนุญาตตามข้อ ๓ที่มีลักษณะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ ให้ถือว่าได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการก.ล.ต. ให้เป็นทรัสตีผู้ออกศุกูก(๑)เป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย(๒)เป็นผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เสนอขายศุกูกที่ออกใหม่ตามประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูก(๓)ในกรณีที่ผู้ขออนุญาตเป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจากผู้ระดมทุน ผู้ขออนุญาตต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้(ก)ต้องไม่มีวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจอื่นใดนอกจากการออกและจำหน่ายศุกูกและการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการออกศุกูกเท่านั้น(ข)ผู้ขออนุญาตต้องเป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกเพื่อการระดมทุนของผู้ระดมทุนรายใดรายหนึ่งเพียงรายเดียวโดยต้องระบุชื่อผู้ระดมทุนไว้ในคำขออนุญาตอย่างชัดเจน(๔)มีส่วนของทุนไม่น้อยกว่าห้าพันบาท และ(๕)มีระบบงานที่มีความพร้อมในการทำหน้าที่เป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกตามประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูกและตามที่ได้ระบุไว้ในสัญญาก่อตั้งทรัสต์ที่จะจัดทำขึ้นเนื่องจากการออกศุกูกทั้งนี้การจัดให้มีระบบงานดังกล่าวจะจัดให้มีโดยตนเองหรือโดยการมอบหมายให้ศุกูกทรัสตีก็ได้ข้อ๕ การอนุญาตให้เป็นทรัสตีผู้ออกศุกูกเป็นอันสิ้นสุดลงเมื่อมีกรณี ดังต่อไปนี้(๑)ทรัสตีผู้ออกศุกูกไม่มีคุณลักษณะตามข้อ ๔ (๒) (๓) (๔) หรือ (๕)(๒)ทรัสตีผู้ออกศุกูกไม่มีการออกศุกูกอีกในช่วงสองปีนับแต่วันที่ครบอายุศุกูกรุ่นที่ครบกำหนดอายุหลังสุด(๓)เมื่อผู้ระดมทุนสิ้นสภาพนิติบุคคลไม่ว่าด้วยเหตุใดหรือมิได้เป็นสาขาธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศซึ่งได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงินอีกต่อไป(ในกรณีที่ทรัสตีผู้ออกศุกูกเป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจากผู้ระดมทุน)หมวด ๒ผู้ก่อตั้งทรัสต์และการประกาศตั้งทรัสต์โดยทรัสตีที่เกี่ยวกับการออกศุกูก ข้อ๖ เพื่อประโยชน์ในการออกศุกูกให้บุคคลดังต่อไปนี้เป็นผู้ก่อตั้งทรัสต์เนื่องจากการออกศุกูกได้(๑)ผู้ระดมทุน(๒)ทรัสตีผู้ออกศุกูก(๓)ทรัสตีที่ได้รับอนุญาตตามประกาศอนุญาตให้ประกอบธุรกิจทรัสตีเป็นการทั่วไปไม่ว่าโดยตนเองหรือร่วมกับทรัสตีผู้ออกศุกูกเพื่อให้ทรัสตีดังกล่าวสามารถทำหน้าที่เป็นศุกูกทรัสตีได้ข้อ๗ ในกรณีที่ทรัสตีตามข้อ ๖ (๒) และ(๓) เป็นผู้ก่อตั้งทรัสต์ตามมาตรา ๑๑ วรรคสอง ให้ทรัสตีดังกล่าวยื่นคู่ฉบับของหนังสือแสดงเจตนาก่อตั้งทรัสต์ต่อสำนักงานก.ล.ต. ก่อนการเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่หมวด ๓การทำหน้าที่ของศุกูกทรัสตี ข้อ๘ ผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจเป็นทรัสตีตามประกาศอนุญาตให้ประกอบธุรกิจทรัสตีเป็นการทั่วไปจะรับเป็นศุกูกทรัสตีได้ต่อเมื่อทรัสตีดังกล่าวไม่มีความสัมพันธ์กับทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนแล้วแต่กรณี ในลักษณะใดลักษณะหนึ่งดังต่อไปนี้ เว้นแต่เป็นกรณีตามข้อ ๙(๑)เป็นผู้ค้ำประกันการชำระหนี้ของทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนที่เกี่ยวข้องกับการออกศุกูกที่จะทำหน้าที่เป็นศุกูกทรัสตี(๒)เป็นผู้ถือหุ้นในทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนโดยมีสิทธิออกเสียงเกินร้อยละห้าของจำนวนสิทธิออกเสียงของหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดที่มีสิทธิออกเสียงของทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนนั้นทั้งนี้หุ้นของศุกูกทรัสตีดังกล่าวที่ห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทดังต่อไปนี้ถืออยู่ให้นับเป็นหุ้นของศุกูกทรัสตีด้วย(ก)ห้างหุ้นส่วนสามัญที่กรรมการหรือผู้บริหารของศุกูกทรัสตีเป็นหุ้นส่วน(ข)ห้างหุ้นส่วนจำกัดที่กรรมการหรือผู้บริหารของศุกูกทรัสตีเป็นหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดหรือเป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดรวมกันเกินร้อยละสิบของทุนทั้งหมดของห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้น(ค)บริษัทที่ศุกูกทรัสตี กรรมการหรือผู้บริหารของศุกูกทรัสตี หรือห้างหุ้นส่วนตาม (ก)หรือ (ข) ถือหุ้นโดยมีสิทธิออกเสียงรวมกันเกินร้อยละสามสิบของจำนวนสิทธิออกเสียงของหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดที่มีสิทธิออกเสียงของบริษัทนั้น(ง)บริษัทที่ศุกูกทรัสตี กรรมการหรือผู้บริหารของศุกูกทรัสตี หรือห้างหุ้นส่วนตาม (ก)หรือ (ข) หรือบริษัทตาม (ค)ถือหุ้นโดยมีสิทธิออกเสียงรวมกันเกินร้อยละสามสิบของจำนวนสิทธิออกเสียงของหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดที่มีสิทธิออกเสียงของบริษัทนั้น(จ)บริษัทที่มีกรรมการหรือผู้บริหารเป็นบุคคลเดียวกับกรรมการหรือผู้บริหารของศุกูกทรัสตี(๓)มีทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนเป็นผู้ถือหุ้นโดยมีสิทธิออกเสียงในศุกูกทรัสตีเกินร้อยละห้าของจำนวนสิทธิออกเสียงของหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดที่มีสิทธิออกเสียงของศุกูกทรัสตีนั้นทั้งนี้ หุ้นของศุกูกทรัสตีที่ห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทตาม(๒) (ก) ถึง (จ) ถืออยู่ให้นับรวมเป็นหุ้นที่ถือโดยทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนด้วยโดยอนุโลม(๔)มีผู้ถือหุ้นซึ่งเป็นบุคคลเดียวกันถือหุ้นโดยมีสิทธิออกเสียงตั้งแต่ร้อยละห้าของจำนวนสิทธิออกเสียงของหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดที่มีสิทธิออกเสียงทั้งในศุกูกทรัสตี และในทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุน เว้นแต่เป็นการถือหุ้นของส่วนราชการรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินหรือนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น(๕)มีกรรมการหรือผู้บริหารเป็นบุคคลเดียวกับกรรมการหรือผู้บริหารของทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนเว้นแต่บุคคลนั้นเป็นกรรมการที่ไม่มีอำนาจในการจัดการของศุกูกทรัสตีและทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุน ซึ่งมีจำนวนไม่เกินหนึ่งคนและเฉพาะกรณีที่ศุกูกทรัสตีและทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนมีกรรมการของบริษัทไม่น้อยกว่าเก้าคน(๖)มีความเกี่ยวข้องหรือมีส่วนได้เสียในทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมในลักษณะอื่นที่อาจเป็นเหตุให้ศุกูกทรัสตีขาดความเป็นอิสระในการดำเนินงานเพื่อประโยชน์ตามวรรคหนึ่งคำว่า ผู้บริหาร ให้หมายถึง ผู้จัดการหรือผู้ดำรงตำแหน่งระดับบริหารสี่รายแรกนับต่อจากผู้จัดการลงมา ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งเทียบเท่ากับผู้ดำรงตำแหน่งระดับบริหารรายที่สี่ทุกรายและให้หมายความรวมถึงตำแหน่งระดับบริหารในสายงานบัญชีหรือการเงินที่เป็นระดับผู้จัดการฝ่ายขึ้นไปหรือเทียบเท่าข้อ๙ ให้ศุกูกทรัสตีที่มีความสัมพันธ์กับทรัสตีผู้ออกศุกูกหรือผู้ระดมทุนในลักษณะที่อาจทำให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ตามข้อ๘ ได้รับการผ่อนผันจากสำนักงาน ก.ล.ต. ให้เป็นศุกูกทรัสตีได้หากเป็นการเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่ในวงจำกัดในประเทศไทยตามที่ประกาศเกี่ยวกับการออกศุกูกกำหนดให้การผ่อนผันตามวรรคหนึ่งเป็นอันสิ้นสุดลงหากในการเสนอขายศุกูกที่ออกใหม่ทรัสตีผู้ออกศุกูกไม่ได้เปิดเผยความสัมพันธ์ที่อาจทำให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ให้ผู้ลงทุนที่จะซื้อศุกูกทราบก่อนการซื้อขายศุกูกนั้นข้อ๑๐ ให้ศุกูกทรัสตีดูแลให้การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาก่อตั้งทรัสต์เป็นไปตามวิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในสัญญาก่อตั้งทรัสต์และเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุนในกรณีที่การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาก่อตั้งทรัสต์ไม่เป็นไปตามที่สัญญาก่อตั้งทรัสต์หรือกฎหมายกำหนดให้ศุกูกทรัสตีดำเนินการให้เป็นไปตามอำนาจหน้าที่ที่ระบุไว้ในสัญญาก่อตั้งทรัสต์ เพื่อดูแลรักษาสิทธิประโยชน์ของผู้ถือศุกูกข้อ๑๑ ในกรณีที่ศุกูกทรัสตีและทรัสตีผู้ออกศุกูกร่วมกันประกาศตั้งทรัสต์เนื่องจากการออกศุกูกหากศุกูกทรัสตีประสงค์จะเป็นผู้รับประโยชน์ของกองทรัสต์ที่จัดตั้งนั้นโดยการเข้าถือศุกูกให้ศุกูกทรัสตีเข้าถือศุกูกได้ไม่เกินร้อยละยี่สิบห้าของจำนวนศุกูกที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดข้อ๑๒ ในกรณีที่ศุกูกทรัสตีเป็นผู้ถือศุกูกในกองทรัสต์ที่ตนทำหน้าที่เป็นศุกูกทรัสตีด้วยตามข้อ๑๑ การออกเสียงหรือการดำเนินการใด ๆ ในฐานะผู้ถือศุกูกของศุกูกทรัสตีต้องคำนึงถึงและรักษาผลประโยชน์สูงสุดให้แก่ผู้ถือศุกูกและตั้งอยู่บนหลักแห่งความซื่อสัตย์สุจริตและความรอบคอบระมัดระวัง รวมถึงไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้งหรือกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะศุกูกทรัสตีของกองทรัสต์ดังกล่าวข้อ๑๓ ในกรณีที่การออกศุกูกใดที่ศุกูกทรัสตีต้องประกาศตั้งทรัสต์โดยตนเองเพื่อให้สามารถทำหน้าที่เป็นศุกูกทรัสตีได้ให้ศุกูกทรัสตีดังกล่าวได้รับยกเว้นไม่ต้องจัดทำงบการเงินตามประกาศคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ว่าด้วยระบบงานการติดต่อผู้ลงทุน และการประกอบธุรกิจโดยทั่วไปของทรัสตีสำหรับกองทรัสต์นั้นหมวด ๔การจัดทำทะเบียนผู้ถือศุกูกและรายการในใบศุกูก ข้อ๑๔ ให้ทรัสตีผู้ออกศุกูกจัดให้มีการจัดทำทะเบียนผู้ถือศุกูกโดยทรัสตีผู้ออกศุกูกอาจมอบหมายให้บุคคลอื่นดำเนินการแทนได้ ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไขและวิธีการที่สำนักงาน ก.ล.ต. ประกาศกำหนดข้อ๑๕ ในกรณีที่มีการออกใบศุกูกเป็นหลักฐานแสดงสิทธิให้แก่ผู้ถือใบศุกูกดังกล่าวต้องมีรายการขั้นต่ำตามที่สำนักงาน ก.ล.ต. ประกาศกำหนดหมวด ๕วันมีผลใช้บังคับของประกาศ ข้อ๑๖ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๖พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๓วิจิตร สุพินิจประธานกรรมการคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์หมายเหตุ :-เหตุผลในการออกประกาศฉบับนี้ คือเพื่อให้ทรัสต์เป็นกลไกในการพัฒนาตราสารทางการเงินที่สอดคล้องกับหลักศาสนาอิสลามและเป็นกลไกที่ทำให้มีทรัสตีเข้ามาทำหน้าที่ดูแลสิทธิประโยชน์ของผู้ลงทุน จึงจำเป็นต้องออกประกาศนี้ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓ณัฐวดี/ตรวจ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๑๔๓ ง/หน้า ๓๑/๑๕ ธันวาคม ๒๕๕๓