คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2530หลักกฎหมาย: จำเลยให้การในตอนแรกว่าไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์และไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำไว้ แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำให้โจทก์เพราะหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน ดังนี้เป็นคำให้การที่ขัดแย้งกันไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ เป็นคำให้การที่ไม่ชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยไม่มีประเด็นนำสืบตามคำให้การ แต่คำให้การดังกล่าวเป็นที่เข้าใจได้ว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาท โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เช่าห้องเลขที่ 7 ของโรงแรมแอมบาสซาเดอร์จากจำเลยมีกำหนด 1 ปี ได้วางมัดจำค่าเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท เมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าแล้วจำเลยไม่คืนเงินมัดจำให้ จึงขอให้บังคับจำเลยคืนเงินดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาเช่าและเรียกเงินมัดจำตามฟ้องโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกเงินมัดจำคืนเพราะจำเลยได้หักเงินมัดจำเป็นค่าเสียหายของห้องเช่าที่โจทก์ส่งมอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณาศาลชั้นต้นงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคำให้การไม่ชัดแจ้งจำเลยไม่มีประเด็นที่จะสืบ ข้อเท็จจริงต้องรับฟังตามฟ้อง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์ต่อไปจนสิ้นกระแสความแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำให้การจำเลยมีใจความในตอนแรกว่าจำเลยไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์ และจำเลยไม่ได้ให้โจทก์เช่าห้องเลขที่7 ไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำการเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำความเสียหายให้แก่โจทก์เพราะคิดหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน เป็นคำให้การจำเลยที่ขัดแย้งกัน ไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ รวมทั้งเหตุแห่งการนั้นด้วย จึงเป็นคำให้การจำเลยที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยจึงไม่มีประเด็นจะนำมาสืบตามคำให้การ... แต่ไม่ถือว่าเป็นการรับข้อเท็จจริงตามฟ้องโจทก์ คำให้การของจำเลยเป็นที่เข้าใจว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาทโจทก์จึงยังต้องนำสืบให้ได้ตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2530นาง พยอม กาญจนาภาโจทก์บริษัท ชวริน จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 84, ม. 177, ม. 183จำเลยให้การในตอนแรกว่าไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์และไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำไว้ แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำให้โจทก์เพราะหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน ดังนี้เป็นคำให้การที่ขัดแย้งกันไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ เป็นคำให้การที่ไม่ชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยไม่มีประเด็นนำสืบตามคำให้การ แต่คำให้การดังกล่าวเป็นที่เข้าใจได้ว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาท โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เช่าห้องเลขที่ 7 ของโรงแรมแอมบาสซาเดอร์จากจำเลยมีกำหนด 1 ปี ได้วางมัดจำค่าเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท เมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าแล้วจำเลยไม่คืนเงินมัดจำให้ จึงขอให้บังคับจำเลยคืนเงินดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาเช่าและเรียกเงินมัดจำตามฟ้องโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกเงินมัดจำคืนเพราะจำเลยได้หักเงินมัดจำเป็นค่าเสียหายของห้องเช่าที่โจทก์ส่งมอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณาศาลชั้นต้นงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคำให้การไม่ชัดแจ้งจำเลยไม่มีประเด็นที่จะสืบ ข้อเท็จจริงต้องรับฟังตามฟ้อง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์ต่อไปจนสิ้นกระแสความแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำให้การจำเลยมีใจความในตอนแรกว่าจำเลยไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์ และจำเลยไม่ได้ให้โจทก์เช่าห้องเลขที่7 ไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำการเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำความเสียหายให้แก่โจทก์เพราะคิดหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน เป็นคำให้การจำเลยที่ขัดแย้งกัน ไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ รวมทั้งเหตุแห่งการนั้นด้วย จึงเป็นคำให้การจำเลยที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยจึงไม่มีประเด็นจะนำมาสืบตามคำให้การ... แต่ไม่ถือว่าเป็นการรับข้อเท็จจริงตามฟ้องโจทก์ คำให้การของจำเลยเป็นที่เข้าใจว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาทโจทก์จึงยังต้องนำสืบให้ได้ตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้..."พิพากษายืน.(ปชา วรธรรมพินิจ-จุนท์ จันทรวงศ์-ถวิล ทองสว่างรัตน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำให้การของจำเลยในคดีแพ่งต้องชัดแจ้งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง บางกรณีข้อต่อสู้ของจำเลย อาจมีได้หลายประการในการปฏิเสธฟ้องโจทก์ปัญหาของทนายความที่จะเขียนคำให้การอย่างไรจึงจะเป็นคำให้การที่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะหากให้การต่อสู้หลายเหตุพร้อมกัน คำให้การนั้นอาจขัดกันในตัวเอง และเป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้ง ซึ่งมีผลดังจะกล่าวต่อไป คำพิพากษาศาลฎีกาต่อไปนี้เป็นตัวอย่างของคำให้การต่อสู้หลายเหตุที่ไม่ขัดกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1544/2503 โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามสัญญากู้จำเลยต่อสู้ว่าไม่เคยทำสัญญากู้ ไม่เคยรับเงินจากโจทก์หากลายมือชื่อในสัญญากู้เป็นลายมือชื่อจำเลย ก็ขอต่อสู้ว่าโจทก์หลอกลวงให้เซ็น เมื่อสืบพยานโจทก์หมดแล้ว จำเลยย่อมนำสืบหักล้างได้ตามข้อต่อสู้ อย่างน้อยจำเลยก็อาจที่จะอ้างตนเองเบิกความปฏิเสธการกู้เงินรายนี้ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1486/2518 จำเลยให้การว่าสัญญาฝากเงินที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเจตนาลวง หากจะมีการฝากกันจริงก็ได้ถอนไปแล้วดังนี้ ไม่ถือว่าเป็นสองแง่ขัดกัน จำเลยนำสืบได้ตามคำให้การ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 543/2524 จำเลยให้การว่าจำเลยซื้อห้องแถวพร้อมที่ดินจากโจทก์ ส่วนสัญญาเช่าที่ทำไว้ก็ไม่มีเจตนาให้บังคับกัน และจำเลยอ้างว่าได้ครอบครองโดยปรปักษ์จนได้กรรมสิทธิ์แล้ว คำให้การของจำเลยดังกล่าวไม่ขัดกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2012/2528 การที่จะพิจารณาว่าฟ้องแย้งเคลือบคลุมหรือไม่ ต้องพิจารณาคำให้การและฟ้องแย้งทั้งฉบับรวมกันไป ข้อความที่จำเลยบรรยายเป็นการเล่าข้อเท็จจริงที่โจทก์จำเลยมีความผูกพันต่อกันเป็นมูลที่มาของสัญญามัดจำท้ายฟ้อง และบรรยายต่อไปว่า เหตุที่ทำสัญญามัดจำก็เพื่อที่จะอำพรางสัญญาซื้อขายสิทธิในที่ดินเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาที่จะให้มีผลเป็นสัญญามัดจำแต่อย่างใด จึงไม่อาจบังคับได้ แม้จะฟังว่าเป็นสัญญามัดจำจริง เมื่อจำเลยได้ส่งมอบที่ดินให้ผู้ซื้อแล้ว ผู้ซื้อก็จะต้องชำระราคาส่วนที่เหลือแก่จำเลย คำให้การดังกล่าวมิได้ขัดหรือแย้งกันเป็นสองฝักสองฝ่าย เพราะข้อเท็จจริงที่จำเลยกล่าวอ้างเป็นการขายสิทธิครอบครอง จำเลยได้ส่งมอบการครอบครองที่ดินให้โจทก์แล้วจำเลยฟ้องแย้งขอให้โจทก์ชำระราคาที่ดินที่เหลือดังนี้ เป็นฟ้องแย้งที่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 ประกอบด้วยมาตรา 177 หากคำให้การจำเลยต่อสู้มาหลายเหตุแล้วขัดแข้งกันเอง กล่าวคือเป็นเหตุการณ์ที่ไม่อาจเกิดขึ้นพร้อมกันได้ในขณะเดียวกัน หรือถ้าเหตุการณ์เป็นอย่างหนึ่งทางหนึ่งก็จะไม่เป็นอีกหย่างหนึ่งหรือทางหนึ่ง ดังนั้เป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้ง ซึ่งจำเลยไม่มีสิทธินำสืบตามข้อต่อสู้ หรือที่เรียกว่าจำเลยไม่มีประเด็นนำสืบ ทั้งนี้เพราะจำเลยเองก็ไม่อาจนำสืบให้เป็นไปตามคำให้การนั้นได้ จึงไม่มีประโยชน์อันใดที่ศาลจะให้จำเลยสืบพยานตามที่ให้การไว้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 72/2505 โจทก์ฟ้องเรียกเงินค่าแชร์เปียหวยจากจำเลย จำเลยให้การว่ามิได้เล่นแชร์กับโจทก์ ถ้าหากปรากฏว่าจำเลยเล่นแชร์กับโจทก์ จำเลยก็ได้จ่ายเงินให้โจทก์ไปหมดแล้ว ดังนี้เป็นคำให้การที่ขัดกัน ไม่ประกอบชอบด้วย เหตุผลที่จำเลยจะนำสืบตามคำให้การของจำเลย จำเลยมิได้แถลงต่อศาลว่าจะสืบแต่เฉพาะทางใดทางหนึ่งแน่ หากจะสืบทั้งสองทางเช่นนี้ ไม่มีประโยชน์ที่จะให้จำเลยสืบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1339/2519 โจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระเงินตามเช็คจำเลยให้การรับส่าเป็นผู้สั่งจ่ายเช็คฉบับพิพาท แต่จำเลยไม่ต้องรับผิดใช้เงิน เพราะโจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายด้วยเหตุผลคือ (ก) โจทก์กับผู้มีชื่อ (ผู้ที่โจทก์อ้างว่าโอนเช็คพิพาทให้โจทก์) ร่วมกันเป็นผู้ขายสินค้าให้จำเลย แต่สินค้าเสื่อมคุณภาพจำเลยไม่ต้องชำระราคา และโดยที่จำเลยออกเช็คพิพาทเพื่อชำระค่าสินต้ารายนี้จำเลยจึงชอบที่จะสั่งให้ธนาคารระงับการจ่ายได้ (ข)หากคดีฟังไม่ได้ตามข้อ(ก) จำเลยก็ขอต่อสู้ว่า โจทก์กับผู้มีชื่อดังกล่าวได้คบคิดกันโอนเช็คพิพาทให้โจทก์ เพื่อให้มาฟ้องบังคับเอากับจำเลยอันเป็นการฉ้อฉลจำเลย ดังนี้ ตามคำให้การของจำเลยในข้อ (ก) นั้น แม้โจทก์จะมิใช่ผู้รับเช็คไว้จากจำเลยแต่การที่ผู้มีชื่อรับเช็คไว้ก็ถือว่ารับในฐานะร่วมหรือแทนโจทก์นั้นเอง เมื่อโจทก์อยู่ในฐานะผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายร่วมกับผู้มีชื่อเช่นนี้แล้ว ย่อมไม่มีทางที่โจทก์จะเป็นผู้รับโอนเช็คพิพาทในลักษณะฉ้อฉลจำเลยตามข้อ (ข) ได้ คำให้การของจำเลยดังกล่าวซึ่งเป็นคำให้การที่ขัดกันเองและไม่ชอบด้วยเหตุผล ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสองจึงไม่ชอบที่จะนำสืบตามคำให้การของจำเลยได้ เพราะถ้าจะสืบพยานตามคำให้การของจำเลยทั้งสองอย่าง จำเลยก็จะต้องสืบขัดแย้งกันเอง ทำให้รับฟังเป็นความจริงไม่ได้อยู่ในตัว คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3679/2528 โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองซึ่งเป็นสามีภริยากันและร่วมกันประกอบการค้าใช้ชื่อร้านว่า อารีรัตน์ได้ซื้อสินค้าเครื่องเคาีภัณฑ์ประเภทหัวน้ำหอมไปจากโจทก์แล้วไม่ชำระเงิน จำเลยทั้งสองหาได้ให้การปฏิเสธว่ามิได้ร่วมกันประกอบการค้าใช้ชื่อร้านว่าอารีรัตน์ แต่อย่างใดไม่ย่อมถือได้ว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงดังกล่าว ข้อที่ให้การว่าไม่เคยรับสินค้าตามฟ้องมาใช้ในกิจการส่วนตัว ถ้ามีการรับก็เป็นการรับไว้แทนผู้อื่นนั้นไม่ชัดแจ้งว่า จำเลยทั้งสองยอมรับหรือปฏิเสธว่าไม่ได้รับสินค้าจากโจทก์ และไม่ชัดแจ้งว่ารับไว้แทนบุคคลใด คำให้การจำเลยมิได้แสดงโดยชัดแจ้งว่าจำเลยยอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือบางส่วน รวมทั้งเหตุแห่งการนั้นจึงไม่มีประเด็นที่จะนำสืบ จากหลักคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสามเรื่องนี้ เห็นได้ว่ากรณีคำให้การของจำเลยขัดกัน จำเลยจะนำสืบตามคำให้การไม่ได้ มีปัญหาต่อไปว่ากรณีเช่นนี้โจทก์ยังมีหน้าที่นำสืบพยานของโจทก์ต่อไปหรือไม่ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ศาลมีอำนาจงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วนัดฟังคำพิพากษาไปเลยได้หรือไม่ มีคำพิพากษาศาลฎีกาอยู่2 แนว คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1339/2519(โปรดดูข้างต้น) และ174/2520 ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยโจทก์ไม่ต้องสืบพยาน ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่บันทึกนี้ และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2529(คดีแรงงาน) วินิจฉัยว่า คำให้การจำเลยขัดกันเป็นคำให้การปฏิเสธฟ้องโจทก์ โจทก์ยังคงมีหน้าที่นำสืบพยานจึงจะชนะคดีได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 174/2520 โจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระเงินตามหนังสือรับสภาพหนี้ จำเลยให้การว่าได้ทำหนังสือรับสภาพหนี้โดยเจตนาลวงเจ้าหนี้อื่น หากหนังสือนี้มีผลบังคับจำเลยก็ใช้หนี้แทนโจทก์ไปแล้ว จึงขอหักหนี้กับโจทก์ ดังนี้ เป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้งไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 แต่เป็นคำให้การที่รับว่าได้ทำหนังสือจริง ศาลพิพากษาให้จำเลยใช้เงินตามฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2529 คำให้การที่ว่าจำเลยไม่เคยให้โจทก์ทำงานเกินกว่าข้อตกลง หากทำเกินข้อตกลงจำเลยก็ได้จ่ายค่าทำงานดังกล่าวไปแล้ว เป็นคำให้การที่ปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิงจึงมีประเด็นข้อพิพาท แม้จำเลยจะมิได้แสดงโดยชัดแจ้งซึ่งเหตุแห่งการปฏิเสธอันทำให้ไม่มีสิทธิสืบหักล้าง แต่โจทก์ก็มีหน้าที่สืบให้สมฟ้อง จะอ้างว่าจำเลยยอมรับตามฟ้องโดยโจทก์ไม่ต้องสืบพยานหาได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองแนวนี้ไม่ขัดกัน เนื่องจากตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2339/2519 และ 174/2520 คำให้การของจำเลยที่ขัดกันเองนั้นเป็นคำให้การรับข้อเท็จจริงตามฟ้องของโจทก์อยู่ด้วยในตัว คือรับว่าเป็นผู้สั่งจ่ายเช็คพิพาท และรับว่าจำเลยได้ทำหนังสือรับสารภาพหนี้ให้โจทก์ไว้จริง ตามลำดับ โจทก์หมดภาระการพิสูจน์อีกต่อไป และจำเลยหมดข้อต่อสู้เนื่องจากนำสืบตามคำให้การไม่ได้ศาลจึงชอบที่จะงดสืบพยานโจทก์จำเลยและนัดฟังคำพิพากษาได้ทันที แต่สำหรับกรณีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2529 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2530 นี้ ตามคำให้การที่ขัดกันของจำเลยนั้นยังถือได้ว่าเป็นคำให้การปฏิเสธฟ้องโจทก์ว่าจำเลยไม่เคยให้โจทก์ทำงานล่วงเวลาหรือจำเลยไม่เคยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำจากโจทก์ ตามลำดับ ดังนี้โจทก์ยังคงมีภาระการพิสูจน์ให้ได้ความตามฟ้องหรือที่เรียกว่าโจทก์มีหน้าที่นำสืบ ดังนั้นในกรณีหลังนี้โจทก์จึงยังคงต้องนำพยานเข้าสืบ ศาลจึงจะพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีได้ โดยสรุป กรณีคำให้การจำเลยขัดกัน โจทก์จะต้องนำพยานเข้าสืบให้ได้ความตามฟ้องหรือไม่ ต้องพิจารณาจากคำให้การที่ขัดกันนั้นเองว่าเป็นคำให้การรับหรือปฏิเสธ หากถือได้ว่าเป็นคำให้การรับและทำให้ภาระการพิสูจน์ของโจทก์หมดไป โจทก์ก็ไม่ต้องนำพยานเข้าสืบ และศาลมีอำนาจงดสืบพยานคู่ความโดยตัดสินให้โจทก์ชนะคดีได้ทันที อนึ่ง ท่านอาจารย์ธานินทร์กรัยวิเชียร (หนังสือการชี้สองสถานพิมพ์โดยสหกรณ์ออกมทรัพย์ กระทรวงยุติธรรม จำกัด ครั้งที่ 1:2521หน้า 21) อธิบายว่า จำเลยต่อสู้ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกเงินกู้คืนว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ถ้าหากกู้ก้ได้ใช้คืนแล้ว ดังนี้จะเห็นได้ว่าข้อเท็จจริงจะเป็นจริงทั้งสองนัยดังที่จำเลยต่อสู้ไม่ได้ ศาลย่อมมีอำนาจสอบถาม (ในชั้นชี้สองสถาน) ให้จำเลยเลือกเอาข้อต่อสู้แต่เพียงประการใดประการหนึ่งในสองประการนี้ได้ ถ้าจำเลยไม่ยอมเลือกแต่จะต่อสู้ทั้งสองประการ ย่อมถือได้ว่าจำเลยไม่มีประเด็นจะสืบซึ่งความเห็นของท่านมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 72/2505(โปรดดูข้างต้น)สนับสนุน แต่อย่างไรก็ตาม มีความเห็นอีกแนวหนึ่งว่า ศาลไม่ควรสอบถามจำเลยให้เลือกว่าจะต่อสู้ในทางใดอีก เพราะจำเลยต่อสู้มาโดยไม่สุจรติหรือสู้แบบวัวพันหลัก เหตุใดจึงจะทำให้จำเลยได้เปรียบในเชิงคดีต่อไปอีก ย่อมจะไม่เป็นธรรมแก่โจทก์. มานิตย์สุธาพร.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เช่าห้องเลขที่ 7 ของโรงแรมแอมบาสซาเดอร์จากจำเลยมีกำหนด 1 ปี ได้วางมัดจำค่าเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท เมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าแล้วจำเลยไม่คืนเงินมัดจำให้ จึงขอให้บังคับจำเลยคืนเงินดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาเช่าและเรียกเงินมัดจำตามฟ้องโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกเงินมัดจำคืนเพราะจำเลยได้หักเงินมัดจำเป็นค่าเสียหายของห้องเช่าที่โจทก์ส่งมอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณาศาลชั้นต้นงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคำให้การไม่ชัดแจ้งจำเลยไม่มีประเด็นที่จะสืบ ข้อเท็จจริงต้องรับฟังตามฟ้อง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์ต่อไปจนสิ้นกระแสความแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำให้การจำเลยมีใจความในตอนแรกว่าจำเลยไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์ และจำเลยไม่ได้ให้โจทก์เช่าห้องเลขที่7 ไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำการเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำความเสียหายให้แก่โจทก์เพราะคิดหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน เป็นคำให้การจำเลยที่ขัดแย้งกัน ไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ รวมทั้งเหตุแห่งการนั้นด้วย จึงเป็นคำให้การจำเลยที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยจึงไม่มีประเด็นจะนำมาสืบตามคำให้การ... แต่ไม่ถือว่าเป็นการรับข้อเท็จจริงตามฟ้องโจทก์ คำให้การของจำเลยเป็นที่เข้าใจว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาทโจทก์จึงยังต้องนำสืบให้ได้ตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2530นาง พยอม กาญจนาภาโจทก์บริษัท ชวริน จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 84, ม. 177, ม. 183จำเลยให้การในตอนแรกว่าไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์และไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำไว้ แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำให้โจทก์เพราะหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน ดังนี้เป็นคำให้การที่ขัดแย้งกันไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ เป็นคำให้การที่ไม่ชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยไม่มีประเด็นนำสืบตามคำให้การ แต่คำให้การดังกล่าวเป็นที่เข้าใจได้ว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาท โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เช่าห้องเลขที่ 7 ของโรงแรมแอมบาสซาเดอร์จากจำเลยมีกำหนด 1 ปี ได้วางมัดจำค่าเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท เมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าแล้วจำเลยไม่คืนเงินมัดจำให้ จึงขอให้บังคับจำเลยคืนเงินดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ไม่เคยทำสัญญาเช่าและเรียกเงินมัดจำตามฟ้องโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกเงินมัดจำคืนเพราะจำเลยได้หักเงินมัดจำเป็นค่าเสียหายของห้องเช่าที่โจทก์ส่งมอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณาศาลชั้นต้นงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าคำให้การไม่ชัดแจ้งจำเลยไม่มีประเด็นที่จะสืบ ข้อเท็จจริงต้องรับฟังตามฟ้อง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินพร้อมดอกเบี้ยตามฟ้องแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ต้องนำสืบให้ได้ความตามฟ้องพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานโจทก์ต่อไปจนสิ้นกระแสความแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีโจทก์และจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คำให้การจำเลยมีใจความในตอนแรกว่าจำเลยไม่เคยทำสัญญาเช่ากับโจทก์ และจำเลยไม่ได้ให้โจทก์เช่าห้องเลขที่7 ไม่ทราบว่าโจทก์วางมัดจำการเสียหายไว้เป็นเงิน 168,000 บาท แต่ตอนหลังกลับให้การว่าจำเลยไม่ต้องคืนเงินมัดจำความเสียหายให้แก่โจทก์เพราะคิดหักเป็นค่าเสียหายที่โจทก์ก่อขึ้นกับห้องเช่าที่ส่งมอบคืน เป็นคำให้การจำเลยที่ขัดแย้งกัน ไม่ชัดแจ้งว่าจำเลยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำไว้หรือไม่ รวมทั้งเหตุแห่งการนั้นด้วย จึงเป็นคำให้การจำเลยที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยจึงไม่มีประเด็นจะนำมาสืบตามคำให้การ... แต่ไม่ถือว่าเป็นการรับข้อเท็จจริงตามฟ้องโจทก์ คำให้การของจำเลยเป็นที่เข้าใจว่าเป็นการปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิง คดียังมีประเด็นข้อพิพาทโจทก์จึงยังต้องนำสืบให้ได้ตามฟ้องจึงจะชนะคดีได้..."พิพากษายืน.(ปชา วรธรรมพินิจ-จุนท์ จันทรวงศ์-ถวิล ทองสว่างรัตน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำให้การของจำเลยในคดีแพ่งต้องชัดแจ้งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง บางกรณีข้อต่อสู้ของจำเลย อาจมีได้หลายประการในการปฏิเสธฟ้องโจทก์ปัญหาของทนายความที่จะเขียนคำให้การอย่างไรจึงจะเป็นคำให้การที่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะหากให้การต่อสู้หลายเหตุพร้อมกัน คำให้การนั้นอาจขัดกันในตัวเอง และเป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้ง ซึ่งมีผลดังจะกล่าวต่อไป คำพิพากษาศาลฎีกาต่อไปนี้เป็นตัวอย่างของคำให้การต่อสู้หลายเหตุที่ไม่ขัดกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1544/2503 โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามสัญญากู้จำเลยต่อสู้ว่าไม่เคยทำสัญญากู้ ไม่เคยรับเงินจากโจทก์หากลายมือชื่อในสัญญากู้เป็นลายมือชื่อจำเลย ก็ขอต่อสู้ว่าโจทก์หลอกลวงให้เซ็น เมื่อสืบพยานโจทก์หมดแล้ว จำเลยย่อมนำสืบหักล้างได้ตามข้อต่อสู้ อย่างน้อยจำเลยก็อาจที่จะอ้างตนเองเบิกความปฏิเสธการกู้เงินรายนี้ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1486/2518 จำเลยให้การว่าสัญญาฝากเงินที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเจตนาลวง หากจะมีการฝากกันจริงก็ได้ถอนไปแล้วดังนี้ ไม่ถือว่าเป็นสองแง่ขัดกัน จำเลยนำสืบได้ตามคำให้การ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 543/2524 จำเลยให้การว่าจำเลยซื้อห้องแถวพร้อมที่ดินจากโจทก์ ส่วนสัญญาเช่าที่ทำไว้ก็ไม่มีเจตนาให้บังคับกัน และจำเลยอ้างว่าได้ครอบครองโดยปรปักษ์จนได้กรรมสิทธิ์แล้ว คำให้การของจำเลยดังกล่าวไม่ขัดกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2012/2528 การที่จะพิจารณาว่าฟ้องแย้งเคลือบคลุมหรือไม่ ต้องพิจารณาคำให้การและฟ้องแย้งทั้งฉบับรวมกันไป ข้อความที่จำเลยบรรยายเป็นการเล่าข้อเท็จจริงที่โจทก์จำเลยมีความผูกพันต่อกันเป็นมูลที่มาของสัญญามัดจำท้ายฟ้อง และบรรยายต่อไปว่า เหตุที่ทำสัญญามัดจำก็เพื่อที่จะอำพรางสัญญาซื้อขายสิทธิในที่ดินเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาที่จะให้มีผลเป็นสัญญามัดจำแต่อย่างใด จึงไม่อาจบังคับได้ แม้จะฟังว่าเป็นสัญญามัดจำจริง เมื่อจำเลยได้ส่งมอบที่ดินให้ผู้ซื้อแล้ว ผู้ซื้อก็จะต้องชำระราคาส่วนที่เหลือแก่จำเลย คำให้การดังกล่าวมิได้ขัดหรือแย้งกันเป็นสองฝักสองฝ่าย เพราะข้อเท็จจริงที่จำเลยกล่าวอ้างเป็นการขายสิทธิครอบครอง จำเลยได้ส่งมอบการครอบครองที่ดินให้โจทก์แล้วจำเลยฟ้องแย้งขอให้โจทก์ชำระราคาที่ดินที่เหลือดังนี้ เป็นฟ้องแย้งที่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 ประกอบด้วยมาตรา 177 หากคำให้การจำเลยต่อสู้มาหลายเหตุแล้วขัดแข้งกันเอง กล่าวคือเป็นเหตุการณ์ที่ไม่อาจเกิดขึ้นพร้อมกันได้ในขณะเดียวกัน หรือถ้าเหตุการณ์เป็นอย่างหนึ่งทางหนึ่งก็จะไม่เป็นอีกหย่างหนึ่งหรือทางหนึ่ง ดังนั้เป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้ง ซึ่งจำเลยไม่มีสิทธินำสืบตามข้อต่อสู้ หรือที่เรียกว่าจำเลยไม่มีประเด็นนำสืบ ทั้งนี้เพราะจำเลยเองก็ไม่อาจนำสืบให้เป็นไปตามคำให้การนั้นได้ จึงไม่มีประโยชน์อันใดที่ศาลจะให้จำเลยสืบพยานตามที่ให้การไว้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 72/2505 โจทก์ฟ้องเรียกเงินค่าแชร์เปียหวยจากจำเลย จำเลยให้การว่ามิได้เล่นแชร์กับโจทก์ ถ้าหากปรากฏว่าจำเลยเล่นแชร์กับโจทก์ จำเลยก็ได้จ่ายเงินให้โจทก์ไปหมดแล้ว ดังนี้เป็นคำให้การที่ขัดกัน ไม่ประกอบชอบด้วย เหตุผลที่จำเลยจะนำสืบตามคำให้การของจำเลย จำเลยมิได้แถลงต่อศาลว่าจะสืบแต่เฉพาะทางใดทางหนึ่งแน่ หากจะสืบทั้งสองทางเช่นนี้ ไม่มีประโยชน์ที่จะให้จำเลยสืบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1339/2519 โจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระเงินตามเช็คจำเลยให้การรับส่าเป็นผู้สั่งจ่ายเช็คฉบับพิพาท แต่จำเลยไม่ต้องรับผิดใช้เงิน เพราะโจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายด้วยเหตุผลคือ (ก) โจทก์กับผู้มีชื่อ (ผู้ที่โจทก์อ้างว่าโอนเช็คพิพาทให้โจทก์) ร่วมกันเป็นผู้ขายสินค้าให้จำเลย แต่สินค้าเสื่อมคุณภาพจำเลยไม่ต้องชำระราคา และโดยที่จำเลยออกเช็คพิพาทเพื่อชำระค่าสินต้ารายนี้จำเลยจึงชอบที่จะสั่งให้ธนาคารระงับการจ่ายได้ (ข)หากคดีฟังไม่ได้ตามข้อ(ก) จำเลยก็ขอต่อสู้ว่า โจทก์กับผู้มีชื่อดังกล่าวได้คบคิดกันโอนเช็คพิพาทให้โจทก์ เพื่อให้มาฟ้องบังคับเอากับจำเลยอันเป็นการฉ้อฉลจำเลย ดังนี้ ตามคำให้การของจำเลยในข้อ (ก) นั้น แม้โจทก์จะมิใช่ผู้รับเช็คไว้จากจำเลยแต่การที่ผู้มีชื่อรับเช็คไว้ก็ถือว่ารับในฐานะร่วมหรือแทนโจทก์นั้นเอง เมื่อโจทก์อยู่ในฐานะผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายร่วมกับผู้มีชื่อเช่นนี้แล้ว ย่อมไม่มีทางที่โจทก์จะเป็นผู้รับโอนเช็คพิพาทในลักษณะฉ้อฉลจำเลยตามข้อ (ข) ได้ คำให้การของจำเลยดังกล่าวซึ่งเป็นคำให้การที่ขัดกันเองและไม่ชอบด้วยเหตุผล ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสองจึงไม่ชอบที่จะนำสืบตามคำให้การของจำเลยได้ เพราะถ้าจะสืบพยานตามคำให้การของจำเลยทั้งสองอย่าง จำเลยก็จะต้องสืบขัดแย้งกันเอง ทำให้รับฟังเป็นความจริงไม่ได้อยู่ในตัว คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3679/2528 โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองซึ่งเป็นสามีภริยากันและร่วมกันประกอบการค้าใช้ชื่อร้านว่า อารีรัตน์ได้ซื้อสินค้าเครื่องเคาีภัณฑ์ประเภทหัวน้ำหอมไปจากโจทก์แล้วไม่ชำระเงิน จำเลยทั้งสองหาได้ให้การปฏิเสธว่ามิได้ร่วมกันประกอบการค้าใช้ชื่อร้านว่าอารีรัตน์ แต่อย่างใดไม่ย่อมถือได้ว่าจำเลยทั้งสองรับข้อเท็จจริงดังกล่าว ข้อที่ให้การว่าไม่เคยรับสินค้าตามฟ้องมาใช้ในกิจการส่วนตัว ถ้ามีการรับก็เป็นการรับไว้แทนผู้อื่นนั้นไม่ชัดแจ้งว่า จำเลยทั้งสองยอมรับหรือปฏิเสธว่าไม่ได้รับสินค้าจากโจทก์ และไม่ชัดแจ้งว่ารับไว้แทนบุคคลใด คำให้การจำเลยมิได้แสดงโดยชัดแจ้งว่าจำเลยยอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือบางส่วน รวมทั้งเหตุแห่งการนั้นจึงไม่มีประเด็นที่จะนำสืบ จากหลักคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสามเรื่องนี้ เห็นได้ว่ากรณีคำให้การของจำเลยขัดกัน จำเลยจะนำสืบตามคำให้การไม่ได้ มีปัญหาต่อไปว่ากรณีเช่นนี้โจทก์ยังมีหน้าที่นำสืบพยานของโจทก์ต่อไปหรือไม่ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ศาลมีอำนาจงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วนัดฟังคำพิพากษาไปเลยได้หรือไม่ มีคำพิพากษาศาลฎีกาอยู่2 แนว คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1339/2519(โปรดดูข้างต้น) และ174/2520 ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยโจทก์ไม่ต้องสืบพยาน ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่บันทึกนี้ และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2529(คดีแรงงาน) วินิจฉัยว่า คำให้การจำเลยขัดกันเป็นคำให้การปฏิเสธฟ้องโจทก์ โจทก์ยังคงมีหน้าที่นำสืบพยานจึงจะชนะคดีได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 174/2520 โจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระเงินตามหนังสือรับสภาพหนี้ จำเลยให้การว่าได้ทำหนังสือรับสภาพหนี้โดยเจตนาลวงเจ้าหนี้อื่น หากหนังสือนี้มีผลบังคับจำเลยก็ใช้หนี้แทนโจทก์ไปแล้ว จึงขอหักหนี้กับโจทก์ ดังนี้ เป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้งไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 แต่เป็นคำให้การที่รับว่าได้ทำหนังสือจริง ศาลพิพากษาให้จำเลยใช้เงินตามฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2529 คำให้การที่ว่าจำเลยไม่เคยให้โจทก์ทำงานเกินกว่าข้อตกลง หากทำเกินข้อตกลงจำเลยก็ได้จ่ายค่าทำงานดังกล่าวไปแล้ว เป็นคำให้การที่ปฏิเสธฟ้องโจทก์โดยสิ้นเชิงจึงมีประเด็นข้อพิพาท แม้จำเลยจะมิได้แสดงโดยชัดแจ้งซึ่งเหตุแห่งการปฏิเสธอันทำให้ไม่มีสิทธิสืบหักล้าง แต่โจทก์ก็มีหน้าที่สืบให้สมฟ้อง จะอ้างว่าจำเลยยอมรับตามฟ้องโดยโจทก์ไม่ต้องสืบพยานหาได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองแนวนี้ไม่ขัดกัน เนื่องจากตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2339/2519 และ 174/2520 คำให้การของจำเลยที่ขัดกันเองนั้นเป็นคำให้การรับข้อเท็จจริงตามฟ้องของโจทก์อยู่ด้วยในตัว คือรับว่าเป็นผู้สั่งจ่ายเช็คพิพาท และรับว่าจำเลยได้ทำหนังสือรับสารภาพหนี้ให้โจทก์ไว้จริง ตามลำดับ โจทก์หมดภาระการพิสูจน์อีกต่อไป และจำเลยหมดข้อต่อสู้เนื่องจากนำสืบตามคำให้การไม่ได้ศาลจึงชอบที่จะงดสืบพยานโจทก์จำเลยและนัดฟังคำพิพากษาได้ทันที แต่สำหรับกรณีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1859/2529 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2530 นี้ ตามคำให้การที่ขัดกันของจำเลยนั้นยังถือได้ว่าเป็นคำให้การปฏิเสธฟ้องโจทก์ว่าจำเลยไม่เคยให้โจทก์ทำงานล่วงเวลาหรือจำเลยไม่เคยให้โจทก์เช่าห้องและรับเงินมัดจำจากโจทก์ ตามลำดับ ดังนี้โจทก์ยังคงมีภาระการพิสูจน์ให้ได้ความตามฟ้องหรือที่เรียกว่าโจทก์มีหน้าที่นำสืบ ดังนั้นในกรณีหลังนี้โจทก์จึงยังคงต้องนำพยานเข้าสืบ ศาลจึงจะพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีได้ โดยสรุป กรณีคำให้การจำเลยขัดกัน โจทก์จะต้องนำพยานเข้าสืบให้ได้ความตามฟ้องหรือไม่ ต้องพิจารณาจากคำให้การที่ขัดกันนั้นเองว่าเป็นคำให้การรับหรือปฏิเสธ หากถือได้ว่าเป็นคำให้การรับและทำให้ภาระการพิสูจน์ของโจทก์หมดไป โจทก์ก็ไม่ต้องนำพยานเข้าสืบ และศาลมีอำนาจงดสืบพยานคู่ความโดยตัดสินให้โจทก์ชนะคดีได้ทันที อนึ่ง ท่านอาจารย์ธานินทร์กรัยวิเชียร (หนังสือการชี้สองสถานพิมพ์โดยสหกรณ์ออกมทรัพย์ กระทรวงยุติธรรม จำกัด ครั้งที่ 1:2521หน้า 21) อธิบายว่า จำเลยต่อสู้ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกเงินกู้คืนว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์ ถ้าหากกู้ก้ได้ใช้คืนแล้ว ดังนี้จะเห็นได้ว่าข้อเท็จจริงจะเป็นจริงทั้งสองนัยดังที่จำเลยต่อสู้ไม่ได้ ศาลย่อมมีอำนาจสอบถาม (ในชั้นชี้สองสถาน) ให้จำเลยเลือกเอาข้อต่อสู้แต่เพียงประการใดประการหนึ่งในสองประการนี้ได้ ถ้าจำเลยไม่ยอมเลือกแต่จะต่อสู้ทั้งสองประการ ย่อมถือได้ว่าจำเลยไม่มีประเด็นจะสืบซึ่งความเห็นของท่านมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 72/2505(โปรดดูข้างต้น)สนับสนุน แต่อย่างไรก็ตาม มีความเห็นอีกแนวหนึ่งว่า ศาลไม่ควรสอบถามจำเลยให้เลือกว่าจะต่อสู้ในทางใดอีก เพราะจำเลยต่อสู้มาโดยไม่สุจรติหรือสู้แบบวัวพันหลัก เหตุใดจึงจะทำให้จำเลยได้เปรียบในเชิงคดีต่อไปอีก ย่อมจะไม่เป็นธรรมแก่โจทก์. มานิตย์สุธาพร.