คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2228/2539หลักกฎหมาย: ผู้ร้องเป็นผู้เก็บโฉนดที่พิพาทไว้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถดำเนินการบังคับคดีได้การที่ศาลสั่งให้ผู้ร้อง ส่งมอบโฉนดที่พิพาทต่อศาลก็เพื่อนำไปดำเนินการให้เป็นไปตามคำพิพากษาเท่านั้นหาใช่เอาไปเสียจากการ ยึดถือครอบครองของผู้ร้องเสียทีเดียวไม่ผู้ร้องจึงต้อง ส่งโฉนดที่พิพาทต่อศาล การที่ผู้ร้องอ้างว่าคดีที่ผู้ร้องฟ้องจำเลยอยู่ระหว่างส่งคำบังคับให้จำเลยไปจดทะเบียนใส่ชื่อผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดินร่วมกับจำเลยในโฉนดพิพาทนั้นเมื่อผู้ร้องไม่ได้แถลงโต้แย้งไว้จึงเป็นข้อที่มิได้ว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและมิใช่ปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนหรือปัญหาที่ผู้ร้องไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างเพราะพฤติการณ์ไม่เปิดช่องให้กระทำได้แต่จะอย่างไรก็ตามแม้จะเป็นดังที่ผู้ร้องกล่าวอ้างก็หาใช่เหตุที่ผู้ร้องจะปฏิเสธไม่ยอมส่งโฉนดพิพาทต่อศาลได้ไม่คดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย จดทะเบียน โอนที่ดิน โฉนด เลขที่ 1439 เฉพาะ ส่วน ของ นาย เนื่อง กัณฑวงศ์ ผู้ตาย แก่ โจทก์ หาก จำเลย ไม่ยอม ไป ดำเนินการ โอน ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน คดีถึงที่สุด จำเลย ไม่ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษาโจทก์ จึง ขอให้ บังคับคดี โดย ให้ จำเลย ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท เพื่อ จะ นำ ไปจดทะเบียน ใส่ ชื่อ โจทก์ เป็น ผู้ถือกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ตาม คำพิพากษา ต่อไปแต่ จำเลย ไม่อาจ ส่ง โฉนด ที่พิพาท ได้ เพราะ มอบ ให้ ไว้ แก่ นาย สุนทร บุษษะ ผู้ร้องศาลชั้นต้น นัด พร้อม หมายเรียก ผู้ร้อง มา สอบถาม ใน วันนัด ผู้ร้องแถลง ยอมรับ ว่า โฉนด ที่พิพาท อยู่ กับ ผู้ร้อง เพราะ จำเลย มอบ ให้ ไว้เป็น ประกัน เงิน ที่ จำเลย กู้ยืม ไป และ ยัง ไม่ได้ชำระ ศาลชั้นต้น มีคำสั่ง ให้ ผู้ร้อง ส่ง โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาลผู้ร้อง อุทธรณ์ คำสั่งศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ผู้ร้อง เป็น ผู้ เก็บ โฉนด ที่พิพาท ไว้เป็นเหตุ ให้ โจทก์ ไม่สามารถ ดำเนินการ บังคับคดี ได้ การ ที่ ศาล สั่งให้ ผู้ร้อง ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาล ก็ เพื่อ นำ ไป ดำเนินการ ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา เท่านั้น หาใช่ เอาไป เสีย จาก การ ยึดถือ ครอบครอง ของผู้ร้อง เสีย ทีเดียว ไม่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง อ้างว่า คดี ที่ ผู้ร้อง ฟ้องจำเลย อยู่ ระหว่าง ส่ง คำบังคับ ให้ จำเลย ไป จดทะเบียน ใส่ ชื่อ ผู้ร้อง เป็นเจ้าของ ที่ดิน ร่วม กับ จำเลย ใน โฉนด พิพาท ผู้ร้อง ไม่ได้ แถลง โต้แย้งไว้ จึง เป็น ข้อ ที่ มิได้ ว่า กัน มา แล้ว ใน ศาลชั้นต้น และ มิใช่ ปัญหา ข้อกฎหมาย อัน เกี่ยว ด้วย ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน หรือ ปัญหา ที่ ผู้ร้องไม่สามารถ ยกขึ้น กล่าวอ้าง เพราะ พฤติการณ์ ไม่ เปิด ช่อง ให้ กระทำ ได้ตาม ที่ ผู้ร้อง ฎีกา แต่ จะ อย่างไร ก็ ตาม แม้ จะ เป็น ดัง ที่ ผู้ร้องกล่าวอ้าง ก็ หาใช่ เหตุ ที่ ผู้ร้อง จะ ปฏิเสธ ไม่ยอม ส่ง โฉนด พิพาท ต่อศาล ได้ไม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกาผู้ร้อง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2228/2539นาง สำรวล กลัดแก้วโจทก์นาย สุนทร บุษษะผู้ร้องนาย เดี่ยน กันฑวงศ์ หรือกัณฑวงศ์หรือกัณฑวงษ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 241 ป.วิ.พ. ม. 145, ม. 249ผู้ร้องเป็นผู้เก็บโฉนดที่พิพาทไว้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถดำเนินการบังคับคดีได้การที่ศาลสั่งให้ผู้ร้อง ส่งมอบโฉนดที่พิพาทต่อศาลก็เพื่อนำไปดำเนินการให้เป็นไปตามคำพิพากษาเท่านั้นหาใช่เอาไปเสียจากการ ยึดถือครอบครองของผู้ร้องเสียทีเดียวไม่ผู้ร้องจึงต้อง ส่งโฉนดที่พิพาทต่อศาล การที่ผู้ร้องอ้างว่าคดีที่ผู้ร้องฟ้องจำเลยอยู่ระหว่างส่งคำบังคับให้จำเลยไปจดทะเบียนใส่ชื่อผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดินร่วมกับจำเลยในโฉนดพิพาทนั้นเมื่อผู้ร้องไม่ได้แถลงโต้แย้งไว้จึงเป็นข้อที่มิได้ว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและมิใช่ปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนหรือปัญหาที่ผู้ร้องไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างเพราะพฤติการณ์ไม่เปิดช่องให้กระทำได้แต่จะอย่างไรก็ตามแม้จะเป็นดังที่ผู้ร้องกล่าวอ้างก็หาใช่เหตุที่ผู้ร้องจะปฏิเสธไม่ยอมส่งโฉนดพิพาทต่อศาลได้ไม่คดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย จดทะเบียน โอนที่ดิน โฉนด เลขที่ 1439 เฉพาะ ส่วน ของ นาย เนื่อง กัณฑวงศ์ ผู้ตาย แก่ โจทก์ หาก จำเลย ไม่ยอม ไป ดำเนินการ โอน ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน คดีถึงที่สุด จำเลย ไม่ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษาโจทก์ จึง ขอให้ บังคับคดี โดย ให้ จำเลย ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท เพื่อ จะ นำ ไปจดทะเบียน ใส่ ชื่อ โจทก์ เป็น ผู้ถือกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ตาม คำพิพากษา ต่อไปแต่ จำเลย ไม่อาจ ส่ง โฉนด ที่พิพาท ได้ เพราะ มอบ ให้ ไว้ แก่ นาย สุนทร บุษษะ ผู้ร้องศาลชั้นต้น นัด พร้อม หมายเรียก ผู้ร้อง มา สอบถาม ใน วันนัด ผู้ร้องแถลง ยอมรับ ว่า โฉนด ที่พิพาท อยู่ กับ ผู้ร้อง เพราะ จำเลย มอบ ให้ ไว้เป็น ประกัน เงิน ที่ จำเลย กู้ยืม ไป และ ยัง ไม่ได้ชำระ ศาลชั้นต้น มีคำสั่ง ให้ ผู้ร้อง ส่ง โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาลผู้ร้อง อุทธรณ์ คำสั่งศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ผู้ร้อง เป็น ผู้ เก็บ โฉนด ที่พิพาท ไว้เป็นเหตุ ให้ โจทก์ ไม่สามารถ ดำเนินการ บังคับคดี ได้ การ ที่ ศาล สั่งให้ ผู้ร้อง ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาล ก็ เพื่อ นำ ไป ดำเนินการ ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา เท่านั้น หาใช่ เอาไป เสีย จาก การ ยึดถือ ครอบครอง ของผู้ร้อง เสีย ทีเดียว ไม่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง อ้างว่า คดี ที่ ผู้ร้อง ฟ้องจำเลย อยู่ ระหว่าง ส่ง คำบังคับ ให้ จำเลย ไป จดทะเบียน ใส่ ชื่อ ผู้ร้อง เป็นเจ้าของ ที่ดิน ร่วม กับ จำเลย ใน โฉนด พิพาท ผู้ร้อง ไม่ได้ แถลง โต้แย้งไว้ จึง เป็น ข้อ ที่ มิได้ ว่า กัน มา แล้ว ใน ศาลชั้นต้น และ มิใช่ ปัญหา ข้อกฎหมาย อัน เกี่ยว ด้วย ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน หรือ ปัญหา ที่ ผู้ร้องไม่สามารถ ยกขึ้น กล่าวอ้าง เพราะ พฤติการณ์ ไม่ เปิด ช่อง ให้ กระทำ ได้ตาม ที่ ผู้ร้อง ฎีกา แต่ จะ อย่างไร ก็ ตาม แม้ จะ เป็น ดัง ที่ ผู้ร้องกล่าวอ้าง ก็ หาใช่ เหตุ ที่ ผู้ร้อง จะ ปฏิเสธ ไม่ยอม ส่ง โฉนด พิพาท ต่อศาล ได้ไม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกาผู้ร้อง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(บุญธรรม อยู่พุก-ณรงค์ ตันติเตมิท-ปรีชา บูรณะไทย)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุที่ศาลฎีกาวินิจฉัยให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดที่พิพาทต่อศาลนั้นมีปัญหาว่าจะเป็นการบังคับคดีต่อบุคคลภายนอกหรือไม่เพราะการบังคับคดีหลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งภาคบังคับคดีจะมีการบังคับคดีต่อลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นคดีในทำนองเดียวกันนี้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยให้ผู้ครอบครองโฉนดที่ดินส่งมอบโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่2704/2531และ3278/2532 ในคดีนี้เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยจดทะเบียนโอนที่ดินมีโฉนดให้แก่โจทก์หากไม่โอนให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนเมื่อจำเลยไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาเนื่องจากโฉนดที่ดินอยู่ที่ผู้ร้องโจทก์ไม่อาจดำเนินการบังคับคดีต่อไปได้เพราะตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา78และกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)ข้อ8บัญญัติไว้เฉพาะกรณีการจดทะเบียนกรรมสิทธิในที่ดินซึ่งได้มาโดยการครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าหากผู้ครอบครองมิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายให้เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วดำเนินการจดทะเบียนต่อไปตามควรแก่กรณีสำหรับคดีนี้โจทก์ได้สิทธิมาตามคำพิพากษาของศาลซึ่งถือว่าเป็นการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ซึ่งได้มาโดยประการอื่นตามข้อ9ของกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)แต่กฎกระทรวงดังกล่าวมิได้บัญญัติไว้ว่าหากโจทก์มิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายเมื่อโจทก์มิได้โฉนดที่ดินมาเจ้าพนักงานที่ดินจึงไม่อาจจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินให้แก่โจทก์ได้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่อาจบังคับคดีตามคำพิพากษาได้ การที่ผู้ร้องเก็บโฉนดไว้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถดำเนินการบังคับคดีให้เป็นไปตามคำพิพากษาระหว่างโจทก์และจำเลยหากโจทก์แถลงให้ศาลทราบศาลก็มีอำนาจออกหมายเรียกให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดได้แต่ถ้าผู้ร้องไม่ยอมส่งมอบโจทก์ยังไม่อาจบังคับคดีเอากับผู้ร้องได้ทันทีเพราะผู้ร้องไม่ใช่ลูกหนี้ตามคำพิพากษา แต่การกระทำของผู้ร้องดังกล่าวน่าจะถือว่ามีข้อโต้แย้งสิทธิเกิดขึ้นระหว่างโจทก์และผู้ร้องเกิดขึ้นแล้วโจทก์จึงฟ้องผู้ร้องได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา55โดยต้องเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ได้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีในชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา7(2)ประกอบกับมาตรา302 สำหรับคดีนี้เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดที่ดินหลังจากผู้ร้องได้รับหมายเรียกแล้วได้แถลงต่อศาลว่าโฉนดที่ดินอยู่ที่ผู้ร้องเพราะจำเลยมอบให้ไว้เป็นประกันเงินที่จำเลยกู้ยืมไปและยังไม่ได้ชำระแต่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งโฉนดที่ดินต่อศาลกรณีดังกล่าวน่าจะถือได้ว่าเป็นกรณีที่โจทก์ได้ยื่นฟ้องผู้ร้องเป็นจำเลยในคดีสาขาชั้นบังคับคดีโดยยื่นฟ้องเข้ามาในคดีเดิมและศาลได้พิจารณาพิพากษาคดีเป็นอีกคดีหนึ่งแล้วซึ่งเป็นการพิพากษากำหนดสิทธิและหน้าที่ระหว่างโจทก์และผู้ร้องโดยถือว่าผู้ร้องเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่จะต้องส่งมอบโฉนดที่ดินในคดีสาขาชั้นบังคับคดีแล้ว เมื่อศาลมีคำพิพากษาในคดีสาขาชั้นบังคับคดีแล้วหากผู้ร้องไม่ส่งมอบโฉนดที่ดินโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีสาขาชั้นบังคับคดีย่อมบังคับคดีเอาแก่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้โดยต้องขอให้ศาลออกคำบังคับส่งไปยังผู้ร้องเมื่อครบกำหนดตามคำบังคับแล้วหากผู้ร้องไม่ส่งมอบโฉนดที่ดินทั้งที่สามารถส่งมอบได้ก็ถือได้ว่าไม่มีวิธีอื่นใดที่จะบังคับให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดที่ดินได้โจทก์ก็มีสิทธิยื่นคำร้องขอให้ศาลออกหมายจับผู้ร้องมากักขังตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา297ถึงมาตรา300เพื่อให้ผู้ร้องปฏิบัติตามคำพิพากษาต่อไป แต่มีข้อสังเกตว่าการฟ้องคดีในคดีสาขาชั้นบังคับคดีแม้กฎหมายจะให้ยื่นฟ้องต่อศาลที่ได้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีในชั้นต้นก็ตามแต่การดำเนินกระบวนพิจารณาของศาลก็ต้องดำเนินกระบวนพิจารณาเช่นเดียวกับการยื่นฟ้องคดีธรรมดาเช่นเมื่อโจทก์ยื่นฟ้องแล้วศาลต้องออกหมายเรียกให้ผู้ร้องแก้คดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา173โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามตารางท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและอื่นๆ อนึ่งผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์นั้นกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)ข้อ8บัญญัติทางแก้ไว้ว่าหากผู้ครอบครองมิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายให้เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วดำเนินการจดทะเบียนต่อไปตามควรแก่กรณีแต่ถ้าโจทก์ได้สิทธิมาตามคำพิพากษาของศาลเช่นตัวอย่างคดีนี้แต่โจทก์ไม่สามารถนำโฉนดมาได้การบังคับคดีจะมีเหตุขัดข้องซึ่งอาจทำให้โจทก์ต้องดำเนินกระบวนพิจารณาตามที่กล่าวมาแล้วดังนั้นเพื่อความสะดวกในการบริการประชาชนทางฝ่ายบริหารน่าจะเพิ่มเติมกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)ข้อ9ว่าหากผู้ได้สิทธิมิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายให้เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วดำเนินการจดทะเบียนต่อไปตามควรแก่กรณีเช่นเดียวกับผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์ ?สมชายพงษ์พัฒนาศิลป์?คำพิพากษา: คดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย จดทะเบียน โอนที่ดิน โฉนด เลขที่ 1439 เฉพาะ ส่วน ของ นาย เนื่อง กัณฑวงศ์ ผู้ตาย แก่ โจทก์ หาก จำเลย ไม่ยอม ไป ดำเนินการ โอน ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน คดีถึงที่สุด จำเลย ไม่ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษาโจทก์ จึง ขอให้ บังคับคดี โดย ให้ จำเลย ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท เพื่อ จะ นำ ไปจดทะเบียน ใส่ ชื่อ โจทก์ เป็น ผู้ถือกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ตาม คำพิพากษา ต่อไปแต่ จำเลย ไม่อาจ ส่ง โฉนด ที่พิพาท ได้ เพราะ มอบ ให้ ไว้ แก่ นาย สุนทร บุษษะ ผู้ร้องศาลชั้นต้น นัด พร้อม หมายเรียก ผู้ร้อง มา สอบถาม ใน วันนัด ผู้ร้องแถลง ยอมรับ ว่า โฉนด ที่พิพาท อยู่ กับ ผู้ร้อง เพราะ จำเลย มอบ ให้ ไว้เป็น ประกัน เงิน ที่ จำเลย กู้ยืม ไป และ ยัง ไม่ได้ชำระ ศาลชั้นต้น มีคำสั่ง ให้ ผู้ร้อง ส่ง โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาลผู้ร้อง อุทธรณ์ คำสั่งศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ผู้ร้อง เป็น ผู้ เก็บ โฉนด ที่พิพาท ไว้เป็นเหตุ ให้ โจทก์ ไม่สามารถ ดำเนินการ บังคับคดี ได้ การ ที่ ศาล สั่งให้ ผู้ร้อง ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาล ก็ เพื่อ นำ ไป ดำเนินการ ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา เท่านั้น หาใช่ เอาไป เสีย จาก การ ยึดถือ ครอบครอง ของผู้ร้อง เสีย ทีเดียว ไม่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง อ้างว่า คดี ที่ ผู้ร้อง ฟ้องจำเลย อยู่ ระหว่าง ส่ง คำบังคับ ให้ จำเลย ไป จดทะเบียน ใส่ ชื่อ ผู้ร้อง เป็นเจ้าของ ที่ดิน ร่วม กับ จำเลย ใน โฉนด พิพาท ผู้ร้อง ไม่ได้ แถลง โต้แย้งไว้ จึง เป็น ข้อ ที่ มิได้ ว่า กัน มา แล้ว ใน ศาลชั้นต้น และ มิใช่ ปัญหา ข้อกฎหมาย อัน เกี่ยว ด้วย ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน หรือ ปัญหา ที่ ผู้ร้องไม่สามารถ ยกขึ้น กล่าวอ้าง เพราะ พฤติการณ์ ไม่ เปิด ช่อง ให้ กระทำ ได้ตาม ที่ ผู้ร้อง ฎีกา แต่ จะ อย่างไร ก็ ตาม แม้ จะ เป็น ดัง ที่ ผู้ร้องกล่าวอ้าง ก็ หาใช่ เหตุ ที่ ผู้ร้อง จะ ปฏิเสธ ไม่ยอม ส่ง โฉนด พิพาท ต่อศาล ได้ไม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกาผู้ร้อง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2228/2539นาง สำรวล กลัดแก้วโจทก์นาย สุนทร บุษษะผู้ร้องนาย เดี่ยน กันฑวงศ์ หรือกัณฑวงศ์หรือกัณฑวงษ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 241 ป.วิ.พ. ม. 145, ม. 249ผู้ร้องเป็นผู้เก็บโฉนดที่พิพาทไว้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถดำเนินการบังคับคดีได้การที่ศาลสั่งให้ผู้ร้อง ส่งมอบโฉนดที่พิพาทต่อศาลก็เพื่อนำไปดำเนินการให้เป็นไปตามคำพิพากษาเท่านั้นหาใช่เอาไปเสียจากการ ยึดถือครอบครองของผู้ร้องเสียทีเดียวไม่ผู้ร้องจึงต้อง ส่งโฉนดที่พิพาทต่อศาล การที่ผู้ร้องอ้างว่าคดีที่ผู้ร้องฟ้องจำเลยอยู่ระหว่างส่งคำบังคับให้จำเลยไปจดทะเบียนใส่ชื่อผู้ร้องเป็นเจ้าของที่ดินร่วมกับจำเลยในโฉนดพิพาทนั้นเมื่อผู้ร้องไม่ได้แถลงโต้แย้งไว้จึงเป็นข้อที่มิได้ว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและมิใช่ปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนหรือปัญหาที่ผู้ร้องไม่สามารถยกขึ้นกล่าวอ้างเพราะพฤติการณ์ไม่เปิดช่องให้กระทำได้แต่จะอย่างไรก็ตามแม้จะเป็นดังที่ผู้ร้องกล่าวอ้างก็หาใช่เหตุที่ผู้ร้องจะปฏิเสธไม่ยอมส่งโฉนดพิพาทต่อศาลได้ไม่คดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย จดทะเบียน โอนที่ดิน โฉนด เลขที่ 1439 เฉพาะ ส่วน ของ นาย เนื่อง กัณฑวงศ์ ผู้ตาย แก่ โจทก์ หาก จำเลย ไม่ยอม ไป ดำเนินการ โอน ให้ ถือเอา คำพิพากษา เป็น การแสดง เจตนา แทน คดีถึงที่สุด จำเลย ไม่ปฏิบัติ ตาม คำพิพากษาโจทก์ จึง ขอให้ บังคับคดี โดย ให้ จำเลย ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท เพื่อ จะ นำ ไปจดทะเบียน ใส่ ชื่อ โจทก์ เป็น ผู้ถือกรรมสิทธิ์ ที่ดิน ตาม คำพิพากษา ต่อไปแต่ จำเลย ไม่อาจ ส่ง โฉนด ที่พิพาท ได้ เพราะ มอบ ให้ ไว้ แก่ นาย สุนทร บุษษะ ผู้ร้องศาลชั้นต้น นัด พร้อม หมายเรียก ผู้ร้อง มา สอบถาม ใน วันนัด ผู้ร้องแถลง ยอมรับ ว่า โฉนด ที่พิพาท อยู่ กับ ผู้ร้อง เพราะ จำเลย มอบ ให้ ไว้เป็น ประกัน เงิน ที่ จำเลย กู้ยืม ไป และ ยัง ไม่ได้ชำระ ศาลชั้นต้น มีคำสั่ง ให้ ผู้ร้อง ส่ง โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาลผู้ร้อง อุทธรณ์ คำสั่งศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนผู้ร้อง ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ผู้ร้อง เป็น ผู้ เก็บ โฉนด ที่พิพาท ไว้เป็นเหตุ ให้ โจทก์ ไม่สามารถ ดำเนินการ บังคับคดี ได้ การ ที่ ศาล สั่งให้ ผู้ร้อง ส่งมอบ โฉนด ที่พิพาท ต่อ ศาล ก็ เพื่อ นำ ไป ดำเนินการ ให้ เป็น ไปตาม คำพิพากษา เท่านั้น หาใช่ เอาไป เสีย จาก การ ยึดถือ ครอบครอง ของผู้ร้อง เสีย ทีเดียว ไม่ ส่วน ที่ ผู้ร้อง อ้างว่า คดี ที่ ผู้ร้อง ฟ้องจำเลย อยู่ ระหว่าง ส่ง คำบังคับ ให้ จำเลย ไป จดทะเบียน ใส่ ชื่อ ผู้ร้อง เป็นเจ้าของ ที่ดิน ร่วม กับ จำเลย ใน โฉนด พิพาท ผู้ร้อง ไม่ได้ แถลง โต้แย้งไว้ จึง เป็น ข้อ ที่ มิได้ ว่า กัน มา แล้ว ใน ศาลชั้นต้น และ มิใช่ ปัญหา ข้อกฎหมาย อัน เกี่ยว ด้วย ความสงบ เรียบร้อย ของ ประชาชน หรือ ปัญหา ที่ ผู้ร้องไม่สามารถ ยกขึ้น กล่าวอ้าง เพราะ พฤติการณ์ ไม่ เปิด ช่อง ให้ กระทำ ได้ตาม ที่ ผู้ร้อง ฎีกา แต่ จะ อย่างไร ก็ ตาม แม้ จะ เป็น ดัง ที่ ผู้ร้องกล่าวอ้าง ก็ หาใช่ เหตุ ที่ ผู้ร้อง จะ ปฏิเสธ ไม่ยอม ส่ง โฉนด พิพาท ต่อศาล ได้ไม่ ที่ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา มา นั้น ศาลฎีกา เห็นพ้อง ด้วย ฎีกาผู้ร้อง ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(บุญธรรม อยู่พุก-ณรงค์ ตันติเตมิท-ปรีชา บูรณะไทย)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุที่ศาลฎีกาวินิจฉัยให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดที่พิพาทต่อศาลนั้นมีปัญหาว่าจะเป็นการบังคับคดีต่อบุคคลภายนอกหรือไม่เพราะการบังคับคดีหลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งภาคบังคับคดีจะมีการบังคับคดีต่อลูกหนี้ตามคำพิพากษาเท่านั้นคดีในทำนองเดียวกันนี้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยให้ผู้ครอบครองโฉนดที่ดินส่งมอบโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่2704/2531และ3278/2532 ในคดีนี้เมื่อศาลพิพากษาให้จำเลยจดทะเบียนโอนที่ดินมีโฉนดให้แก่โจทก์หากไม่โอนให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนเมื่อจำเลยไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาเนื่องจากโฉนดที่ดินอยู่ที่ผู้ร้องโจทก์ไม่อาจดำเนินการบังคับคดีต่อไปได้เพราะตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา78และกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)ข้อ8บัญญัติไว้เฉพาะกรณีการจดทะเบียนกรรมสิทธิในที่ดินซึ่งได้มาโดยการครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าหากผู้ครอบครองมิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายให้เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วดำเนินการจดทะเบียนต่อไปตามควรแก่กรณีสำหรับคดีนี้โจทก์ได้สิทธิมาตามคำพิพากษาของศาลซึ่งถือว่าเป็นการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ซึ่งได้มาโดยประการอื่นตามข้อ9ของกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)แต่กฎกระทรวงดังกล่าวมิได้บัญญัติไว้ว่าหากโจทก์มิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายเมื่อโจทก์มิได้โฉนดที่ดินมาเจ้าพนักงานที่ดินจึงไม่อาจจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินให้แก่โจทก์ได้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่อาจบังคับคดีตามคำพิพากษาได้ การที่ผู้ร้องเก็บโฉนดไว้เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถดำเนินการบังคับคดีให้เป็นไปตามคำพิพากษาระหว่างโจทก์และจำเลยหากโจทก์แถลงให้ศาลทราบศาลก็มีอำนาจออกหมายเรียกให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดได้แต่ถ้าผู้ร้องไม่ยอมส่งมอบโจทก์ยังไม่อาจบังคับคดีเอากับผู้ร้องได้ทันทีเพราะผู้ร้องไม่ใช่ลูกหนี้ตามคำพิพากษา แต่การกระทำของผู้ร้องดังกล่าวน่าจะถือว่ามีข้อโต้แย้งสิทธิเกิดขึ้นระหว่างโจทก์และผู้ร้องเกิดขึ้นแล้วโจทก์จึงฟ้องผู้ร้องได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา55โดยต้องเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ได้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีในชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา7(2)ประกอบกับมาตรา302 สำหรับคดีนี้เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดที่ดินหลังจากผู้ร้องได้รับหมายเรียกแล้วได้แถลงต่อศาลว่าโฉนดที่ดินอยู่ที่ผู้ร้องเพราะจำเลยมอบให้ไว้เป็นประกันเงินที่จำเลยกู้ยืมไปและยังไม่ได้ชำระแต่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งโฉนดที่ดินต่อศาลกรณีดังกล่าวน่าจะถือได้ว่าเป็นกรณีที่โจทก์ได้ยื่นฟ้องผู้ร้องเป็นจำเลยในคดีสาขาชั้นบังคับคดีโดยยื่นฟ้องเข้ามาในคดีเดิมและศาลได้พิจารณาพิพากษาคดีเป็นอีกคดีหนึ่งแล้วซึ่งเป็นการพิพากษากำหนดสิทธิและหน้าที่ระหว่างโจทก์และผู้ร้องโดยถือว่าผู้ร้องเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่จะต้องส่งมอบโฉนดที่ดินในคดีสาขาชั้นบังคับคดีแล้ว เมื่อศาลมีคำพิพากษาในคดีสาขาชั้นบังคับคดีแล้วหากผู้ร้องไม่ส่งมอบโฉนดที่ดินโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีสาขาชั้นบังคับคดีย่อมบังคับคดีเอาแก่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้โดยต้องขอให้ศาลออกคำบังคับส่งไปยังผู้ร้องเมื่อครบกำหนดตามคำบังคับแล้วหากผู้ร้องไม่ส่งมอบโฉนดที่ดินทั้งที่สามารถส่งมอบได้ก็ถือได้ว่าไม่มีวิธีอื่นใดที่จะบังคับให้ผู้ร้องส่งมอบโฉนดที่ดินได้โจทก์ก็มีสิทธิยื่นคำร้องขอให้ศาลออกหมายจับผู้ร้องมากักขังตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา297ถึงมาตรา300เพื่อให้ผู้ร้องปฏิบัติตามคำพิพากษาต่อไป แต่มีข้อสังเกตว่าการฟ้องคดีในคดีสาขาชั้นบังคับคดีแม้กฎหมายจะให้ยื่นฟ้องต่อศาลที่ได้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีในชั้นต้นก็ตามแต่การดำเนินกระบวนพิจารณาของศาลก็ต้องดำเนินกระบวนพิจารณาเช่นเดียวกับการยื่นฟ้องคดีธรรมดาเช่นเมื่อโจทก์ยื่นฟ้องแล้วศาลต้องออกหมายเรียกให้ผู้ร้องแก้คดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา173โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามตารางท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและอื่นๆ อนึ่งผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์นั้นกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)ข้อ8บัญญัติทางแก้ไว้ว่าหากผู้ครอบครองมิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายให้เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วดำเนินการจดทะเบียนต่อไปตามควรแก่กรณีแต่ถ้าโจทก์ได้สิทธิมาตามคำพิพากษาของศาลเช่นตัวอย่างคดีนี้แต่โจทก์ไม่สามารถนำโฉนดมาได้การบังคับคดีจะมีเหตุขัดข้องซึ่งอาจทำให้โจทก์ต้องดำเนินกระบวนพิจารณาตามที่กล่าวมาแล้วดังนั้นเพื่อความสะดวกในการบริการประชาชนทางฝ่ายบริหารน่าจะเพิ่มเติมกฎกระทรวงฉบับที่7(พ.ศ.2497)ข้อ9ว่าหากผู้ได้สิทธิมิได้โฉนดที่ดินมาให้ถือว่าโฉนดที่ดินสูญหายให้เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดที่ดินแล้วดำเนินการจดทะเบียนต่อไปตามควรแก่กรณีเช่นเดียวกับผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์ ?สมชายพงษ์พัฒนาศิลป์?