ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องและการให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น---------------- เนื่องจากสถาบันการเงินได้มีการลงทุนในกิจการต่างๆ มากมายซึ่งมีทั้งกิจการที่สถาบันการเงินเข้าไปลงทุนด้วยตนเองและลงทุนร่วมกับกรรมการผู้บริหารระดับสูงของสถาบันการเงิน และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้รวมทั้งมีการให้สินเชื่อแก่กิจการที่กล่าว ผู้ถือหุ้น และผู้บริหารระดับสูงในปริมาณสูงโดยไม่ได้มีกระบวนการพิจารณาสินเชื่อที่รัดกุมเหมาะสมหรือให้สินเชื่อในลักษณะเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการเหล่านี้หรือไม่ได้มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่วางเป็นประกันอย่างรอบครอบส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสียหายจากการให้สินเชื่อนั้น ดังนั้น เพื่อพิทักษ์รักษาผลประโยชน์ของประชาชน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๒๒ (๕) และ ๒๒ (๘) แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕พ.ศ. ๒๕๒๘ ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกำหนดดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ในหนังสือฉบับนี้ "บริษัทจำกัด"หมายความว่า บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัดห้างหุ้นส่วนจำกัดห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น "ผู้ที่เกี่ยวข้อง"หมายความว่า บุคคลที่มีความสัมพันธ์กับอีกบุคคลหนึ่งในลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (๑)เป็นคู่สมรส บิดา มารดา หรือผู้รับบุตรบุญธรรม (๒)เป็นบุตรหรือบุตรบุญธรรม (๓)เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการจัดการ (๔)เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น (๕)เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ (๖)เป็นบริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕) (๗)บริษัทร่วมของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕) (๘)เป็นตัวการหรือตัวแทน ในกรณีที่บุคคลใดถือหุ้นในบริษัทจำกัดใดตั้งแต่ร้อยละ๒๐ ขึ้นไปของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริษัทจำกัดนั้นเป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว "บริษัทแม่"หมายความว่า บริษัทจำกัดที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดอื่น "บริษัทลูก"หมายความว่า (๑)บริษัทจำกัดที่มีบริษัทจำกัดอื่นมีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดนั้น (๒)บริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๑) ทุกทอด "บริษัทร่วม"หมายความว่า บริษัทลูกที่มีบริษัทแม่ร่วมกัน "อำนาจควบคุมกิจการ"หมายความว่า (๑)การที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมหรือ (๒)การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดหนึ่งไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมหรือไม่ว่าเพราะเหตุอื่นใดหรือ (๓)การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งและถอดถอนกรรมการตั้งแต่กึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดในบริษัทจำกัดหนึ่ง ในกรณีที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งตั้งแต่ร้อยละ๒๐ ขึ้นไปของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมในสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บุคคลที่มีหุ้นดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น "ผู้บริหารระดับสูง"หมายความว่า ผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ขึ้นไป "สมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิด"หมายความว่า พี่ น้อง ลุง ป้า น้า อา รวมทั้งคู่สมรสและบุตรของบุคคลดังกล่าว "กิจการที่ธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง" หมายความว่า (๑)กิจการที่ธนาคารพาณิชย์ กรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ หรือผู้ที่เกี่ยวข้องหรือสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดของบุคคลเหล่านี้ถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ ๑๐ของจำนวนหุ้นที่จะหน่ายได้แล้วทั้งหมดของกิจการนั้นหรือมีอำนาจควบคุมกิจการนั้น (๒)บริษัทร่วมของธนาคารพาณิชย์ (๓)กิจการที่มีกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์เป็นกรรมการในกิจการนั้น "ผู้ถือหุ้น"หมายความว่า (๑)บุคคลที่ถือหุ้นในธนาคารพาณิชย์ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมเกินร้อยละ ๕ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของธนาคารพาณิชย์โดยให้นับรวมถึงหุ้นที่ถือโดยผู้ที่เกี่ยวข้องและสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย (๒)บุคคลที่มีอำนาจควบคุมกิจการของธนาคารพาณิชย์รวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้องและสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย (๓)บริษัทจำกัดที่บุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ถือหุ้นเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้นหรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น "ธุรกิจทางการเงิน"หมายความว่า ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น ธุรกิจธนาคารพาณิชย์ ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเช่าซื้อธุรกิจลิสซิ่ง ธุรกิจประกันชีวิต ธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ธุรกิจการรับโอนโดยมีค่าตอบแทนซึ่งสิทธิเรียกร้องที่เกิดจากการจำหน่ายสินค้า เป็นต้น ข้อ๒ให้ธนาคารพาณิชย์ระงับการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง หรือให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ในปริมาณเกินสมควร การให้สินเชื่อหรือลงทุนในปริมาณเกินสมควรหมายความว่าการให้สินเชื่อหรือลงทุนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหรือหลายอย่างร่วมกันแก่กิจการหรือบุคคลตามวรรคหนึ่งเกินร้อยละ๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ หรือร้อยละ ๕๐ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดนั้น หรือร้อยละ ๒๕ของยอดหนี้สินรวมของบริษัทจำกัดนั้นแล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า และให้สินเชื่อหรือลงทุนในทุกรายรวมกันเกินร้อยละ ๒๐ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ ทั้งนี้การให้สินเชื่อหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้นไม่รวมถึงการให้สินเชื่อหรือลงทุนในธุรกิจทางการเงิน ธุรกิจที่ลงทุนเนื่องจากการควบรวมกิจการการแยกธุรกิจและการปรับโครงสร้างหนี้ซึ่งธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ไม่ได้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องในธุรกิจนั้นก่อนการปรับโครงสร้างหนี้ ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ใดได้ให้สินเชื่อหรือลงทุนเกินอัตราส่วนที่กล่าวข้างต้นก่อนวันที่ในหนังสือฉบับนี้และไม่ใช่เป็นการให้สินเชื่อที่มีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติดังกล่าวในข้อ ๓ ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้แต่จะให้สินเชื่อหรือลงทุนเพิ่มขึ้นอีกไม่ได้ และให้ธนาคารพาณิชย์ทยอยลดอัตราส่วนลงเหลือไม่เกินอัตราที่กำหนดตามวรรคสองเมื่อการให้สินเชื่อครบกำหนดตามสัญญายกเว้นกรณีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตหรือสั่งการเป็นอย่างอื่นไว้แล้ว ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามนั้นหรือกรณีที่เป็นเงินให้สินเชื่อเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในกิจการที่ประกอบธุรกิจการนำเข้าหรือส่งออกให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้อีก ๓ ปี นับแต่วันที่ในหนังสือนี้ ข้อ๓ให้ธนาคารพาณิชย์ระงับการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคารพาณิชย์ หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องหรือให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์โดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติ การให้สินเชื่อหรือลงทุนในกรณีต่อไปนี้ให้ถือว่ามีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติ (๑)การให้สินเชื่อหรือลงทุนโดยไม่ได้พิจารณาถึงฐานะและผลการดำเนินงานของธุรกิจ หรือไม่ได้มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ (๒)การให้สินเชื่อหรือลงทุนในลักษณะที่เป็นการเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการนั้น เช่นเรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราปกติของลูกค้าที่มีความเสี่ยงระดับเดียวกันไม่มีการจดจำนองอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นหลักประกันไม่ดำเนินการให้หลักประกันมีผลบังคับได้ตามกฎหมาย เป็นต้น (๓)การให้สินเชื่อแก่กิจการที่มีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนสูงผิดไปจากปกติสำหรับธุรกิจประเภทเดียวกัน ข้อ๔ให้ธนาคารพาณิชย์จัดทำนโยบายการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องหรือให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์โดยจะต้องมีข้อกำหนดอย่างน้อยดังต่อไปนี้ (๑)ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในหนังสือธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ ธปท. สนส. (๒๑) ว. ๒๑๓๐/๒๕๔๓ ลงวันที่ ๑๖สิงหาคม ๒๕๔๓ เรื่อง การปฏิบัติเกี่ยวกับการให้สินเชื่อการก่อภาระผูกพันการลงทุนในหลักทรัพย์ และการขายสินทรัพย์ของธนาคารพาณิชย์ (๒)การให้สินเชื่อหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคารพาณิชย์ด้วยมติเป็นเอกฉันท์ (๓)ห้ามกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการให้สินเชื่อเข้าร่วมพิจารณาอนุมัติสินเชื่อนั้น ข้อ๕ ประกาศนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ประกาศณ วันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔ หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธรเทวกุล ผู้ว่าการ ธนาคารแห่งประเทศไทย[รก. ๒๕๔๔/พ๘๘ง/๔๙/๑๑ กันยายน ๒๕๔๔] พรพิมล/พิมพ์/แก้ไข ๓มิ.ย ๒๕๔๔