คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3697/2534หลักกฎหมาย: บทบัญญัติตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 19ที่บัญญัติว่า "สมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลงเมื่อ....(7)รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ...." นั้น เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่ง ความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไป โดยไม่จำต้องถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมาย กำหนดหรือไม่ โจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษเช่นนี้การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์แล้วเห็นว่าเป็น การนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งนั้น จึงเป็นการ ใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้น คำสั่งของจำเลยที่ 1 ที่ให้โจทก์ออกจากสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย และเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งที่ 350/2531 ของจำเลยที่ 1ที่ให้โจทก์พ้นจากสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ ให้โจทก์ดำรงตำแหน่งสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์ต่อไปจนครบวาระและให้จำเลยที่ 2 ระงับการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ในวันที่ 4 กันยายน 2531ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้ว ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496มาตรา 19 บัญญัติว่าสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลง เมื่อ....(7) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง หรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ..." ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไปโดยไม่จำต้องไปพิจารณาถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ อันเป็นคนละกรณีกันเมื่อความประพฤติของโจทก์ตามที่ปรากฏในคำฟ้องว่าโจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษ การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์ที่ได้กระทำดังกล่าวแล้วเห็นว่าเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งนั้น จึงเป็นการใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้นคำสั่งของจำเลยที่ 1 จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายและเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสองพิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3697/2534นาย สม ศักดิ์ กาญจนรุจวิวัฒน์โจทก์กระทรวงมหาดไทย กับพวกจำเลย พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2496 ม. 16, ม. 19บทบัญญัติตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 19ที่บัญญัติว่า "สมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลงเมื่อ....(7)รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ...." นั้น เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่ง ความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไป โดยไม่จำต้องถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมาย กำหนดหรือไม่ โจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษเช่นนี้การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์แล้วเห็นว่าเป็น การนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งนั้น จึงเป็นการ ใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้น คำสั่งของจำเลยที่ 1 ที่ให้โจทก์ออกจากสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย และเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งที่ 350/2531 ของจำเลยที่ 1ที่ให้โจทก์พ้นจากสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ ให้โจทก์ดำรงตำแหน่งสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์ต่อไปจนครบวาระและให้จำเลยที่ 2 ระงับการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ในวันที่ 4 กันยายน 2531ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้ว ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496มาตรา 19 บัญญัติว่าสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลง เมื่อ....(7) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง หรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ..." ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไปโดยไม่จำต้องไปพิจารณาถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ อันเป็นคนละกรณีกันเมื่อความประพฤติของโจทก์ตามที่ปรากฏในคำฟ้องว่าโจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษ การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์ที่ได้กระทำดังกล่าวแล้วเห็นว่าเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งนั้น จึงเป็นการใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้นคำสั่งของจำเลยที่ 1 จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายและเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสองพิพากษายืน.(อุดม เฟื่องฟุ้ง-ก้าน อันนานนท์-อัมพร ทองประยูร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งที่ 350/2531 ของจำเลยที่ 1ที่ให้โจทก์พ้นจากสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ ให้โจทก์ดำรงตำแหน่งสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์ต่อไปจนครบวาระและให้จำเลยที่ 2 ระงับการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ในวันที่ 4 กันยายน 2531ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้ว ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496มาตรา 19 บัญญัติว่าสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลง เมื่อ....(7) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง หรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ..." ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไปโดยไม่จำต้องไปพิจารณาถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ อันเป็นคนละกรณีกันเมื่อความประพฤติของโจทก์ตามที่ปรากฏในคำฟ้องว่าโจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษ การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์ที่ได้กระทำดังกล่าวแล้วเห็นว่าเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งนั้น จึงเป็นการใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้นคำสั่งของจำเลยที่ 1 จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายและเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสองพิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3697/2534นาย สม ศักดิ์ กาญจนรุจวิวัฒน์โจทก์กระทรวงมหาดไทย กับพวกจำเลย พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2496 ม. 16, ม. 19บทบัญญัติตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 19ที่บัญญัติว่า "สมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลงเมื่อ....(7)รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ...." นั้น เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่ง ความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไป โดยไม่จำต้องถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมาย กำหนดหรือไม่ โจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษเช่นนี้การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์แล้วเห็นว่าเป็น การนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ ของ ตำแหน่งนั้น จึงเป็นการ ใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้น คำสั่งของจำเลยที่ 1 ที่ให้โจทก์ออกจากสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย และเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสอง.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งที่ 350/2531 ของจำเลยที่ 1ที่ให้โจทก์พ้นจากสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ ให้โจทก์ดำรงตำแหน่งสมาชิกภาพแห่งสภาพเทศบาลเมืองสุรินทร์ต่อไปจนครบวาระและให้จำเลยที่ 2 ระงับการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ในวันที่ 4 กันยายน 2531ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้ว ให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496มาตรา 19 บัญญัติว่าสมาชิกภาพแห่งสภาเทศบาลย่อมสิ้นสุดลง เมื่อ....(7) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งให้ออกโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง หรือเสื่อมเสียแก่เทศบาล หรือราชการ..." ตามบทบัญญัติดังกล่าวนี้เป็นกรณีที่กฎหมายให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าความประพฤติของสมาชิกสภาเทศบาลตามที่ปรากฏนั้นเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหรือเสื่อมเสียแก่เทศบาลหรือราชการหรือไม่ ตามแต่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไปโดยไม่จำต้องไปพิจารณาถึงขนาดว่าจะต้องขาดคุณสมบัติในการเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ อันเป็นคนละกรณีกันเมื่อความประพฤติของโจทก์ตามที่ปรากฏในคำฟ้องว่าโจทก์ได้ลักลอบเล่นการพนันจนถูกศาลพิพากษาลงโทษ การที่จำเลยที่ 1 พิจารณาความประพฤติของโจทก์ที่ได้กระทำดังกล่าวแล้วเห็นว่าเป็นการนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งนั้น จึงเป็นการใช้ดุลพินิจในกรอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้นคำสั่งของจำเลยที่ 1 จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายและเมื่อตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองสุรินทร์ว่างลง จำเลยที่ 2 ก็มีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 มาตรา 16 จัดให้มีการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสองพิพากษายืน.(อุดม เฟื่องฟุ้ง-ก้าน อันนานนท์-อัมพร ทองประยูร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ