คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 699381หลักกฎหมาย: แม้กรมชลประทาน ผู้ถูกฟ้องคดี จะเป็นส่วนราชการระดับกรม สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ตามมาตรา ๑๘ และมาตรา ๑๙ (๓) แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๔๕ และเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ แต่เหตุแห่งการฟ้องคดีนี้ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างว่า ได้รับความเสียหายจากการที่เจ้าหน้าที่ในสังกัดของผู้ถูกฟ้องคดีมีคำสั่งด้วยวาจาให้ผู้ฟ้องคดีระงับการก่อสร้างโดยแจ้งว่า ผู้ฟ้องคดีก่อสร้างที่พักอาศัยรุกล้ำที่ดินแนวเขตคลองชลประทานที่ ๑๓ ทั้งที่ผู้ฟ้องคดีได้ถมดินและก่อสร้างที่พักอาศัยบนที่ดินซึ่งมารดาของผู้ฟ้องคดีเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วม และได้ขออนุญาตก่อสร้างโดยถูกต้องต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นแล้ว ดังนี้ แม้คดีมีประเด็นเกี่ยวข้องกับการกระทำละเมิดของเจ้าหน้าที่ของรัฐในการออกคำสั่งด้วยวาจาให้ผู้ฟ้องคดีระงับการก่อสร้างที่พักอาศัย ซึ่งมีผลกระทบต่อสิทธิของผู้ฟ้องคดี แต่โดยที่ผู้ถูกฟ้องคดีให้การโต้แย้งว่า ที่ดินบริเวณพิพาทเป็นที่ดินที่ผู้ถูกฟ้องคดีได้จัดซื้อและขึ้นทะเบียนเป็นที่ราชพัสดุอยู่ในความครอบครองของผู้ถูกฟ้องคดีสำหรับใช้ประโยชน์เพื่อการชลประทาน จึงมิใช่ที่ดินของผู้ฟ้องคดี ประกอบกับเมื่อพิจารณาความมุ่งหมายของผู้ฟ้องคดีที่ใช้สิทธิทางศาล ก็เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในสิ่งปลูกสร้างตามที่ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างว่าตนมีสิทธิเป็นสำคัญ และการที่ศาลจะพิพากษาตามคำขอของผู้ฟ้องคดีได้นั้น จะต้องพิจารณาให้ได้ความเสียก่อนว่า ผู้ฟ้องคดีก่อสร้างที่พักอาศัยในที่ดินซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ร่วมของมารดาผู้ฟ้องคดีตามที่กล่าวอ้างหรือได้ก่อสร้างที่พักอาศัยรุกล้ำที่ราชพัสดุซึ่งอยู่ในความครอบครองของผู้ถูกฟ้องคดี สำหรับใช้ประโยชน์เพื่อการชลประทานเป็นสำคัญ แล้วจึงจะพิจารณาประเด็นอื่นได้ต่อไป จึงเป็นคดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 100/2566ศาลปกครองกลางศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดนครปฐมศาลผู้รับความเห็นนาย น.ผู้ฟ้องคดีกรมชลประทานผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.ที่ดิน ป.พ.พ. แม้กรมชลประทาน ผู้ถูกฟ้องคดี จะเป็นส่วนราชการระดับกรม สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ตามมาตรา ๑๘ และมาตรา ๑๙ (๓) แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๔๕ และเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ แต่เหตุแห่งการฟ้องคดีนี้ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างว่า ได้รับความเสียหายจากการที่เจ้าหน้าที่ในสังกัดของผู้ถูกฟ้องคดีมีคำสั่งด้วยวาจาให้ผู้ฟ้องคดีระงับการก่อสร้างโดยแจ้งว่า ผู้ฟ้องคดีก่อสร้างที่พักอาศัยรุกล้ำที่ดินแนวเขตคลองชลประทานที่ ๑๓ ทั้งที่ผู้ฟ้องคดีได้ถมดินและก่อสร้างที่พักอาศัยบนที่ดินซึ่งมารดาของผู้ฟ้องคดีเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วม และได้ขออนุญาตก่อสร้างโดยถูกต้องต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นแล้ว ดังนี้ แม้คดีมีประเด็นเกี่ยวข้องกับการกระทำละเมิดของเจ้าหน้าที่ของรัฐในการออกคำสั่งด้วยวาจาให้ผู้ฟ้องคดีระงับการก่อสร้างที่พักอาศัย ซึ่งมีผลกระทบต่อสิทธิของผู้ฟ้องคดี แต่โดยที่ผู้ถูกฟ้องคดีให้การโต้แย้งว่า ที่ดินบริเวณพิพาทเป็นที่ดินที่ผู้ถูกฟ้องคดีได้จัดซื้อและขึ้นทะเบียนเป็นที่ราชพัสดุอยู่ในความครอบครองของผู้ถูกฟ้องคดีสำหรับใช้ประโยชน์เพื่อการชลประทาน จึงมิใช่ที่ดินของผู้ฟ้องคดี ประกอบกับเมื่อพิจารณาความมุ่งหมายของผู้ฟ้องคดีที่ใช้สิทธิทางศาล ก็เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในสิ่งปลูกสร้างตามที่ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างว่าตนมีสิทธิเป็นสำคัญ และการที่ศาลจะพิพากษาตามคำขอของผู้ฟ้องคดีได้นั้น จะต้องพิจารณาให้ได้ความเสียก่อนว่า ผู้ฟ้องคดีก่อสร้างที่พักอาศัยในที่ดินซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ร่วมของมารดาผู้ฟ้องคดีตามที่กล่าวอ้างหรือได้ก่อสร้างที่พักอาศัยรุกล้ำที่ราชพัสดุซึ่งอยู่ในความครอบครองของผู้ถูกฟ้องคดี สำหรับใช้ประโยชน์เพื่อการชลประทานเป็นสำคัญ แล้วจึงจะพิจารณาประเด็นอื่นได้ต่อไป จึงเป็นคดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา100/2566หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน