คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 942/2538หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่17มีนาคม2521โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่17มีนาคม2521ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาแพ่งมาตรา271แม้โจทก์ได้ขอหมายบังคับเมื่อวันที่12มิถุนายน2521แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่2และที่3เมื่อวันที่13มิถุนายน2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10กุมภาพันธ์2530ก็ตามก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีเมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษาโจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 จำนวน2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย นับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษาดังกล่าวจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้แก่โจทก์เลย โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3คือ ที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 7 แปลง และที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2530ได้ในราคา 1,403,500 บาท หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดแล้วคงเหลือชำระหนี้ให้โจทก์จำนวน 1,333,205 บาท จำเลยทั้งสามจึงยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่จำนวน 4,733,477.84 บาท เมื่อคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 2,850,000 บาทนับแต่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2530 ถึงวันฟ้องเป็นดอกเบี้ยจำนวน758,958.90 บาท รวมเงินต้นและดอกเบี้ยที่จำเลยทั้งสามค้างชำระ5,492,436.74 บาท ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ไม่อาจขายทอดตลาดได้เพราะมีผู้ร้องขัดทรัพย์และศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ถอนการยึดสิ่งปลูกสร้างจึงไม่มีผู้ใดสนใจซื้อ เนื่องจากผู้ซื้อจะได้กรรมสิทธิ์เฉพาะที่ดินและจะมีปัญหาในเรื่องสิ่งปลูกสร้างโจทก์จึงตีราคาหลักประกันที่ดินในราคา 1,890,000 บาท เมื่อหักกับจำนวนหนี้ที่จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์แล้วคงเหลือจำนวนเงินที่จำเลยทั้งสามค้างชำระอยู่อีก 3,602,436.74 บาท จำเลยทั้งสามไม่มีทรัพย์สินพอจะชำระหนี้ได้ แสดงว่าจำเลยทั้งสามมีหนี้สินล้นพ้นตัว และเป็นหนี้จำนวนแน่นอนไม่น้อยกว่า 50,000 บาทขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาดและพิพากษาให้จำเลยทั้งสามเป็นบุคคลล้มละลายจำเลยทั้งสามให้การและแก้ไขคำให้การว่า ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 พิพากษาตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ว่า หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระ ให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794,2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800 และ 2802 ตำบลในเมือง(ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้โจทก์ ดังนั้น หากโจทก์ขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จำนองได้เงินสุทธิไม่พอชำระหนี้ จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดชำระหนี้ที่ขาดจำนวนอยู่อีกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 733 นอกจากนี้หนี้ตามคำพิพากษาที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นคดีนี้ถึงที่สุดวันที่ 17 เมษายน 2521 สิทธิเรียกร้องให้ชำระหนี้มีอายุความ 10 ปี นับตั้งแต่วันที่ 18 เมษายน 2521ซึ่งเป็นวันที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องนั้นได้ โจทก์นำสิทธิดังกล่าวมาฟ้องล้มละลายเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2533 เป็นเวลาเกิน 10 ปี คดีขาดอายุความ และจำเลยทั้งสามไม่เป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาด และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยหักจากกองทรัพย์สินของจำเลยทั้งสาม เฉพาะค่าทนายความให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กำหนดตามที่เห็นสมควรจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลให้เป็นพับโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว ข้อเท็จจริงซึ่งคู่ความไม่โต้แย้งกันรับฟังได้ว่า จำเลยทั้งสามเป็นลูกหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 โดยศาลชั้นต้นพิพากษาเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2521 ให้จำเลยที่ 1 ใช้เงินแก่โจทก์2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน1,000,000 บาท นับแต่วันที่ 25 กันยายน 2516 ถึงวันที่ 10 ธันวาคม2516 ดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาทนับแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2516 ถึงวนที่ 29 ธันวาคม 2517ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2520 ดอกเบี้ยร้อยละ7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่ 1 มิถุนายน2520 จนกว่าจะชำระเสร็จกับดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน1,350,000 บาท นับแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่30 มิถุนายน 2518 และดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่1 กรกฎาคม 2518 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794, 2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800และ 2802 ตำบลในเมือง (ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้ให้โจทก์ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 20,000 บาท แทนโจทก์ และจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้ตามคำบังคับของศาล ต่อมาวันที่ 12 มิถุนายน 2521 โจทก์ขอหมายบังคับคดี แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนอง คือที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 และ 2802 ของจำเลยที่ 2 และที่ 3เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2531 และนำออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 เฉพาะที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800ขายได้เป็นเงิน 1,403,500 บาท เมื่อหักเป็นค่าธรรมเนียมการขายและค่าใช้จ่ายแล้วเหลือเงิน 1,333,205 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2530 ส่วนที่ดินโฉนดเลยที่ 2802 ไม่มีผู้ใดสนใจซื้อโจทก์จึงตีราคาที่ดินโฉนดดังกล่าวเป็นเงิน 1,890,000 บาท แล้วนำมาหักจำนวนหนี้ที่ยังคงค้างชำระอยู่ หลังจากหักแล้วจำเลยทั้งสามยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่อีกจำนวน 3,622,436.74 บาท โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่31 สิงหาคม 2533พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า โจทก์จะนำหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งเกินกำหนดสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษามาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้หรือไม่ เห็นว่า เมื่อศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่ 17 มีนาคม2521 โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่ 17 มีนาคม 2521 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 271 แม้ข้อเท็จจริงจะปรากฏว่าโจทก์ได้ขอหมายบังคับคดีเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2521 แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3 เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 ก็ตาม ก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีศาลฎีกาโดยมติของที่ประชุมใหญ่เห็นว่า เมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้ โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา โจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์ที่ว่าโจทก์มีสิทธิบังคับคดีในหนี้ส่วนที่ยังขาดจำนวนจากการบังคับคดีจำนองหรือไม่ จึงไม่ต้องวินิจฉัย ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผลพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 942/2538ธนาคาร กรุงเทพ จำกัดโจทก์นาง ตงเลี้ยงหรือม้องควร แซ่เต็ง ที่ 1จำเลยนาย ตงอี้หรือธรรมรักษ์ แซ่เต็งหรือเต็มธนานันท์ ที่ 2จำเลยนาย วิชัย ชาญดิษฐ์หรือเต็มธนานันท์ ที่ 3จำเลย ป.วิ.พ. ม. 271 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 9, ม. 14ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่17มีนาคม2521โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่17มีนาคม2521ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาแพ่งมาตรา271แม้โจทก์ได้ขอหมายบังคับเมื่อวันที่12มิถุนายน2521แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่2และที่3เมื่อวันที่13มิถุนายน2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10กุมภาพันธ์2530ก็ตามก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีเมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษาโจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 จำนวน2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย นับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษาดังกล่าวจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้แก่โจทก์เลย โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3คือ ที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 7 แปลง และที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2530ได้ในราคา 1,403,500 บาท หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดแล้วคงเหลือชำระหนี้ให้โจทก์จำนวน 1,333,205 บาท จำเลยทั้งสามจึงยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่จำนวน 4,733,477.84 บาท เมื่อคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 2,850,000 บาทนับแต่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2530 ถึงวันฟ้องเป็นดอกเบี้ยจำนวน758,958.90 บาท รวมเงินต้นและดอกเบี้ยที่จำเลยทั้งสามค้างชำระ5,492,436.74 บาท ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ไม่อาจขายทอดตลาดได้เพราะมีผู้ร้องขัดทรัพย์และศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ถอนการยึดสิ่งปลูกสร้างจึงไม่มีผู้ใดสนใจซื้อ เนื่องจากผู้ซื้อจะได้กรรมสิทธิ์เฉพาะที่ดินและจะมีปัญหาในเรื่องสิ่งปลูกสร้างโจทก์จึงตีราคาหลักประกันที่ดินในราคา 1,890,000 บาท เมื่อหักกับจำนวนหนี้ที่จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์แล้วคงเหลือจำนวนเงินที่จำเลยทั้งสามค้างชำระอยู่อีก 3,602,436.74 บาท จำเลยทั้งสามไม่มีทรัพย์สินพอจะชำระหนี้ได้ แสดงว่าจำเลยทั้งสามมีหนี้สินล้นพ้นตัว และเป็นหนี้จำนวนแน่นอนไม่น้อยกว่า 50,000 บาทขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาดและพิพากษาให้จำเลยทั้งสามเป็นบุคคลล้มละลายจำเลยทั้งสามให้การและแก้ไขคำให้การว่า ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 พิพากษาตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ว่า หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระ ให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794,2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800 และ 2802 ตำบลในเมือง(ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้โจทก์ ดังนั้น หากโจทก์ขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จำนองได้เงินสุทธิไม่พอชำระหนี้ จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดชำระหนี้ที่ขาดจำนวนอยู่อีกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 733 นอกจากนี้หนี้ตามคำพิพากษาที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นคดีนี้ถึงที่สุดวันที่ 17 เมษายน 2521 สิทธิเรียกร้องให้ชำระหนี้มีอายุความ 10 ปี นับตั้งแต่วันที่ 18 เมษายน 2521ซึ่งเป็นวันที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องนั้นได้ โจทก์นำสิทธิดังกล่าวมาฟ้องล้มละลายเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2533 เป็นเวลาเกิน 10 ปี คดีขาดอายุความ และจำเลยทั้งสามไม่เป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาด และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยหักจากกองทรัพย์สินของจำเลยทั้งสาม เฉพาะค่าทนายความให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กำหนดตามที่เห็นสมควรจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลให้เป็นพับโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว ข้อเท็จจริงซึ่งคู่ความไม่โต้แย้งกันรับฟังได้ว่า จำเลยทั้งสามเป็นลูกหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 โดยศาลชั้นต้นพิพากษาเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2521 ให้จำเลยที่ 1 ใช้เงินแก่โจทก์2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน1,000,000 บาท นับแต่วันที่ 25 กันยายน 2516 ถึงวันที่ 10 ธันวาคม2516 ดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาทนับแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2516 ถึงวนที่ 29 ธันวาคม 2517ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2520 ดอกเบี้ยร้อยละ7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่ 1 มิถุนายน2520 จนกว่าจะชำระเสร็จกับดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน1,350,000 บาท นับแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่30 มิถุนายน 2518 และดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่1 กรกฎาคม 2518 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794, 2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800และ 2802 ตำบลในเมือง (ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้ให้โจทก์ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 20,000 บาท แทนโจทก์ และจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้ตามคำบังคับของศาล ต่อมาวันที่ 12 มิถุนายน 2521 โจทก์ขอหมายบังคับคดี แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนอง คือที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 และ 2802 ของจำเลยที่ 2 และที่ 3เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2531 และนำออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 เฉพาะที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800ขายได้เป็นเงิน 1,403,500 บาท เมื่อหักเป็นค่าธรรมเนียมการขายและค่าใช้จ่ายแล้วเหลือเงิน 1,333,205 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2530 ส่วนที่ดินโฉนดเลยที่ 2802 ไม่มีผู้ใดสนใจซื้อโจทก์จึงตีราคาที่ดินโฉนดดังกล่าวเป็นเงิน 1,890,000 บาท แล้วนำมาหักจำนวนหนี้ที่ยังคงค้างชำระอยู่ หลังจากหักแล้วจำเลยทั้งสามยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่อีกจำนวน 3,622,436.74 บาท โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่31 สิงหาคม 2533พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า โจทก์จะนำหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งเกินกำหนดสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษามาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้หรือไม่ เห็นว่า เมื่อศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่ 17 มีนาคม2521 โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่ 17 มีนาคม 2521 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 271 แม้ข้อเท็จจริงจะปรากฏว่าโจทก์ได้ขอหมายบังคับคดีเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2521 แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3 เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 ก็ตาม ก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีศาลฎีกาโดยมติของที่ประชุมใหญ่เห็นว่า เมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้ โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา โจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์ที่ว่าโจทก์มีสิทธิบังคับคดีในหนี้ส่วนที่ยังขาดจำนวนจากการบังคับคดีจำนองหรือไม่ จึงไม่ต้องวินิจฉัย ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผลพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ(จิระ บุญพจนสุนทร-สมาน เวทวินิจ-สมิทธิ์ วราอุบล)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 168 เดิม หรือมาตรา 193/32 ที่แก้ไขใหม่ กำหนดให้ใช้สิทธิเรียกร้องที่เกิดขึ้นโดยคำพิพากษาของศาลที่ถึงที่สุดมีอายุความ 10 ปี ส่วนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 กำหนดให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาชอบที่จะร้องขอให้บังคับคดีตามคำพิพากษาได้ภายใน 10 ปี นับแต่วันมีคำพิพากษาทั้งสองมาตรามีข้อแตกต่างในการใช้บังคับอย่างไรในข้อนี้ต้องดูสภาพของปัญหา กล่าวคือ ถ้าเป็นกรณีที่เจ้าหนี้นำหนี้ตามคำพิพากษานั้นมาฟ้องเป็นคดีใหม่ เช่นฟ้องเป็นคดีล้มละลายสภาพของปัญหาก็จะเป็นเรื่องพ้นกำหนดระยะเวลาในการใช้สิทธิเรียกร้องหรือขาดอายุความแล้วหรือไม่ ต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 168 เดิม หรือมาตรา 193/32 มาใช้บังคับซึ่งเมื่อปัญหาเรื่องอายุความก็จะมีปัญหาเรื่องอายุความสะดุดหยุดลงเข้ามาเกี่ยวข้องได้ (คำพิพากษาฎีกา 3839/2535) แต่ถ้าเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาใช้สิทธิในการบังคับคดีในคดีเดิมโดยไม่ได้มีการฟ้องเป็นคดีใหม่ สภาพของปัญหาก็เป็นเรื่องพ้นกำหนดระยะเวลาในการบังคับคดีแล้วหรือไม่ ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 มาใช้บังคับ ซึ่งเมื่อเป็นปัญหาเรื่องกำหนดระยะเวลาในการบังคับคดี จึงไม่มีปัญหาเรื่องอายุความสะดุดหยุดลงเข้ามาเกี่ยวข้อง พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 14 กำหนดให้ศาลที่พิจารณาคดีล้มละลายต้องพิจารณาเอาความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 หรือมาตรา 10 ถ้าไม่ได้ความจริงดังกล่าว หรือมีเหตุอื่นที่ไม่ควรให้ลูกหนี้ล้มละลาย ให้ศาลยกฟ้อง จะเห็นได้ว่าถ้านำหนี้ที่ขาดอายุความแล้วมาฟ้องเป็นคดีล้มละลาย แม้จะเป็นหนี้ตามคำพิพากษาหรือไม่ก็ตามและจำเลยให้การต่อสู้ว่าหนี้ขาดอายุความ ก็ถือเท่ากับว่าพิจารณาเอาความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 หรือมาตรา 10 ไม่ได้นั่นเอง ต้องพิพากษายกฟ้องแต่ถ้าเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่พ้นกำหนดระยะเวลาบังคับคดีแล้วย่อมไม่ใช่หนี้ที่ขาดอายุความอันไม่อาจใช้สิทธิฟ้องร้องได้เป็นแต่เพียงบังคับคดีในคดีเดิมไม่ได้เท่านั้น ศาลย่อมพิพากษายกฟ้องโดยอาศัยเหตุผลที่ว่าพิจารณาเอาความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 หรือมาตรา 10 ไม่ได้หาได้ไม่ แต่กรณีน่าจะถือว่าเป็นเหตุที่ไม่ควรให้ลูกหนี้ล้มละลายได้ต้องพิพากษายกฟ้องเช่นกันแต่อ้างเหตุผลต่างกัน คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้คดีน่าจะยังไม่ขาดอายุความฟ้องร้องและคำพิพากษามิได้ยกเหตุผลในข้อที่ว่าเป็นกรณีที่พิจารณาไม่ได้ความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 ขึ้นกล่าวโดยชัดแจ้งอย่างที่เคยยกขึ้นกล่าวไว้ในคำพิพากษาฎีกาที่ 482/2536แต่น่าจะถือว่ามีเหตุผลทำนองเดียวกัน ซึ่งไม่ตรงกับความเข้าใจที่กล่าวไว้ข้างต้น ที่น่าจะยกเหตุผลที่ว่าเป็นเหตุที่ไม่ควรให้ลูกหนี้ล้มละลายซึ่งตรงกับสภาพของปัญหามากกว่ามาเป็นข้อวินิจฉัย ไพโรจน์ วายุภาพคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 จำนวน2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย นับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษาดังกล่าวจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้แก่โจทก์เลย โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3คือ ที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 7 แปลง และที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2530ได้ในราคา 1,403,500 บาท หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดแล้วคงเหลือชำระหนี้ให้โจทก์จำนวน 1,333,205 บาท จำเลยทั้งสามจึงยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่จำนวน 4,733,477.84 บาท เมื่อคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 2,850,000 บาทนับแต่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2530 ถึงวันฟ้องเป็นดอกเบี้ยจำนวน758,958.90 บาท รวมเงินต้นและดอกเบี้ยที่จำเลยทั้งสามค้างชำระ5,492,436.74 บาท ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ไม่อาจขายทอดตลาดได้เพราะมีผู้ร้องขัดทรัพย์และศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ถอนการยึดสิ่งปลูกสร้างจึงไม่มีผู้ใดสนใจซื้อ เนื่องจากผู้ซื้อจะได้กรรมสิทธิ์เฉพาะที่ดินและจะมีปัญหาในเรื่องสิ่งปลูกสร้างโจทก์จึงตีราคาหลักประกันที่ดินในราคา 1,890,000 บาท เมื่อหักกับจำนวนหนี้ที่จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์แล้วคงเหลือจำนวนเงินที่จำเลยทั้งสามค้างชำระอยู่อีก 3,602,436.74 บาท จำเลยทั้งสามไม่มีทรัพย์สินพอจะชำระหนี้ได้ แสดงว่าจำเลยทั้งสามมีหนี้สินล้นพ้นตัว และเป็นหนี้จำนวนแน่นอนไม่น้อยกว่า 50,000 บาทขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาดและพิพากษาให้จำเลยทั้งสามเป็นบุคคลล้มละลายจำเลยทั้งสามให้การและแก้ไขคำให้การว่า ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 พิพากษาตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ว่า หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระ ให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794,2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800 และ 2802 ตำบลในเมือง(ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้โจทก์ ดังนั้น หากโจทก์ขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จำนองได้เงินสุทธิไม่พอชำระหนี้ จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดชำระหนี้ที่ขาดจำนวนอยู่อีกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 733 นอกจากนี้หนี้ตามคำพิพากษาที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นคดีนี้ถึงที่สุดวันที่ 17 เมษายน 2521 สิทธิเรียกร้องให้ชำระหนี้มีอายุความ 10 ปี นับตั้งแต่วันที่ 18 เมษายน 2521ซึ่งเป็นวันที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องนั้นได้ โจทก์นำสิทธิดังกล่าวมาฟ้องล้มละลายเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2533 เป็นเวลาเกิน 10 ปี คดีขาดอายุความ และจำเลยทั้งสามไม่เป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาด และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยหักจากกองทรัพย์สินของจำเลยทั้งสาม เฉพาะค่าทนายความให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กำหนดตามที่เห็นสมควรจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลให้เป็นพับโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว ข้อเท็จจริงซึ่งคู่ความไม่โต้แย้งกันรับฟังได้ว่า จำเลยทั้งสามเป็นลูกหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 โดยศาลชั้นต้นพิพากษาเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2521 ให้จำเลยที่ 1 ใช้เงินแก่โจทก์2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน1,000,000 บาท นับแต่วันที่ 25 กันยายน 2516 ถึงวันที่ 10 ธันวาคม2516 ดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาทนับแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2516 ถึงวนที่ 29 ธันวาคม 2517ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2520 ดอกเบี้ยร้อยละ7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่ 1 มิถุนายน2520 จนกว่าจะชำระเสร็จกับดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน1,350,000 บาท นับแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่30 มิถุนายน 2518 และดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่1 กรกฎาคม 2518 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794, 2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800และ 2802 ตำบลในเมือง (ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้ให้โจทก์ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 20,000 บาท แทนโจทก์ และจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้ตามคำบังคับของศาล ต่อมาวันที่ 12 มิถุนายน 2521 โจทก์ขอหมายบังคับคดี แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนอง คือที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 และ 2802 ของจำเลยที่ 2 และที่ 3เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2531 และนำออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 เฉพาะที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800ขายได้เป็นเงิน 1,403,500 บาท เมื่อหักเป็นค่าธรรมเนียมการขายและค่าใช้จ่ายแล้วเหลือเงิน 1,333,205 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2530 ส่วนที่ดินโฉนดเลยที่ 2802 ไม่มีผู้ใดสนใจซื้อโจทก์จึงตีราคาที่ดินโฉนดดังกล่าวเป็นเงิน 1,890,000 บาท แล้วนำมาหักจำนวนหนี้ที่ยังคงค้างชำระอยู่ หลังจากหักแล้วจำเลยทั้งสามยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่อีกจำนวน 3,622,436.74 บาท โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่31 สิงหาคม 2533พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า โจทก์จะนำหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งเกินกำหนดสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษามาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้หรือไม่ เห็นว่า เมื่อศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่ 17 มีนาคม2521 โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่ 17 มีนาคม 2521 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 271 แม้ข้อเท็จจริงจะปรากฏว่าโจทก์ได้ขอหมายบังคับคดีเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2521 แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3 เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 ก็ตาม ก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีศาลฎีกาโดยมติของที่ประชุมใหญ่เห็นว่า เมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้ โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา โจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์ที่ว่าโจทก์มีสิทธิบังคับคดีในหนี้ส่วนที่ยังขาดจำนวนจากการบังคับคดีจำนองหรือไม่ จึงไม่ต้องวินิจฉัย ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผลพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 942/2538ธนาคาร กรุงเทพ จำกัดโจทก์นาง ตงเลี้ยงหรือม้องควร แซ่เต็ง ที่ 1จำเลยนาย ตงอี้หรือธรรมรักษ์ แซ่เต็งหรือเต็มธนานันท์ ที่ 2จำเลยนาย วิชัย ชาญดิษฐ์หรือเต็มธนานันท์ ที่ 3จำเลย ป.วิ.พ. ม. 271 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 9, ม. 14ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่17มีนาคม2521โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่17มีนาคม2521ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาแพ่งมาตรา271แม้โจทก์ได้ขอหมายบังคับเมื่อวันที่12มิถุนายน2521แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่2และที่3เมื่อวันที่13มิถุนายน2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10กุมภาพันธ์2530ก็ตามก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีเมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษาโจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 จำนวน2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย นับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษาดังกล่าวจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้แก่โจทก์เลย โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3คือ ที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 7 แปลง และที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2530ได้ในราคา 1,403,500 บาท หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดแล้วคงเหลือชำระหนี้ให้โจทก์จำนวน 1,333,205 บาท จำเลยทั้งสามจึงยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่จำนวน 4,733,477.84 บาท เมื่อคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 2,850,000 บาทนับแต่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2530 ถึงวันฟ้องเป็นดอกเบี้ยจำนวน758,958.90 บาท รวมเงินต้นและดอกเบี้ยที่จำเลยทั้งสามค้างชำระ5,492,436.74 บาท ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 2802 ไม่อาจขายทอดตลาดได้เพราะมีผู้ร้องขัดทรัพย์และศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ถอนการยึดสิ่งปลูกสร้างจึงไม่มีผู้ใดสนใจซื้อ เนื่องจากผู้ซื้อจะได้กรรมสิทธิ์เฉพาะที่ดินและจะมีปัญหาในเรื่องสิ่งปลูกสร้างโจทก์จึงตีราคาหลักประกันที่ดินในราคา 1,890,000 บาท เมื่อหักกับจำนวนหนี้ที่จำเลยทั้งสามเป็นหนี้โจทก์แล้วคงเหลือจำนวนเงินที่จำเลยทั้งสามค้างชำระอยู่อีก 3,602,436.74 บาท จำเลยทั้งสามไม่มีทรัพย์สินพอจะชำระหนี้ได้ แสดงว่าจำเลยทั้งสามมีหนี้สินล้นพ้นตัว และเป็นหนี้จำนวนแน่นอนไม่น้อยกว่า 50,000 บาทขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาดและพิพากษาให้จำเลยทั้งสามเป็นบุคคลล้มละลายจำเลยทั้งสามให้การและแก้ไขคำให้การว่า ตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 พิพากษาตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ว่า หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระ ให้จำเลยที่ 2 ที่ 3ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระ ให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794,2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800 และ 2802 ตำบลในเมือง(ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้โจทก์ ดังนั้น หากโจทก์ขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จำนองได้เงินสุทธิไม่พอชำระหนี้ จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดชำระหนี้ที่ขาดจำนวนอยู่อีกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 733 นอกจากนี้หนี้ตามคำพิพากษาที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นคดีนี้ถึงที่สุดวันที่ 17 เมษายน 2521 สิทธิเรียกร้องให้ชำระหนี้มีอายุความ 10 ปี นับตั้งแต่วันที่ 18 เมษายน 2521ซึ่งเป็นวันที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องนั้นได้ โจทก์นำสิทธิดังกล่าวมาฟ้องล้มละลายเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2533 เป็นเวลาเกิน 10 ปี คดีขาดอายุความ และจำเลยทั้งสามไม่เป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสามเด็ดขาด และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยหักจากกองทรัพย์สินของจำเลยทั้งสาม เฉพาะค่าทนายความให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กำหนดตามที่เห็นสมควรจำเลย ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลให้เป็นพับโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว ข้อเท็จจริงซึ่งคู่ความไม่โต้แย้งกันรับฟังได้ว่า จำเลยทั้งสามเป็นลูกหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นในคดีหมายเลขแดงที่ 42/2521 โดยศาลชั้นต้นพิพากษาเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2521 ให้จำเลยที่ 1 ใช้เงินแก่โจทก์2,850,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน1,000,000 บาท นับแต่วันที่ 25 กันยายน 2516 ถึงวันที่ 10 ธันวาคม2516 ดอกเบี้ยร้อยละ 14 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาทนับแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2516 ถึงวนที่ 29 ธันวาคม 2517ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2520 ดอกเบี้ยร้อยละ7.5 ต่อปี ในต้นเงิน 1,500,000 บาท นับแต่วันที่ 1 มิถุนายน2520 จนกว่าจะชำระเสร็จกับดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี ในต้นเงิน1,350,000 บาท นับแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2517 ถึงวันที่30 มิถุนายน 2518 และดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่1 กรกฎาคม 2518 จนกว่าจะชำระเสร็จ หากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระให้จำเลยที่ 2 ที่ 3 ชำระแทน หากจำเลยทั้งสามไม่ชำระให้เอาที่ดินโฉนดเลขที่ 2794, 2795, 2796, 2797, 2798, 2799, 2800และ 2802 ตำบลในเมือง (ปทุม) อำเภอเมืองอุบลราชธานีจังหวัดอุบลราชธานี พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้ให้โจทก์ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 20,000 บาท แทนโจทก์ และจำเลยทั้งสามไม่ชำระหนี้ตามคำบังคับของศาล ต่อมาวันที่ 12 มิถุนายน 2521 โจทก์ขอหมายบังคับคดี แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนอง คือที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800 และ 2802 ของจำเลยที่ 2 และที่ 3เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2531 และนำออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 เฉพาะที่ดินโฉนดเลขที่ 2794 ถึง 2800ขายได้เป็นเงิน 1,403,500 บาท เมื่อหักเป็นค่าธรรมเนียมการขายและค่าใช้จ่ายแล้วเหลือเงิน 1,333,205 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวไปแล้วเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2530 ส่วนที่ดินโฉนดเลยที่ 2802 ไม่มีผู้ใดสนใจซื้อโจทก์จึงตีราคาที่ดินโฉนดดังกล่าวเป็นเงิน 1,890,000 บาท แล้วนำมาหักจำนวนหนี้ที่ยังคงค้างชำระอยู่ หลังจากหักแล้วจำเลยทั้งสามยังคงค้างชำระหนี้โจทก์อยู่อีกจำนวน 3,622,436.74 บาท โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่31 สิงหาคม 2533พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า โจทก์จะนำหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งเกินกำหนดสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษามาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้หรือไม่ เห็นว่า เมื่อศาลชั้นต้นได้พิพากษาให้จำเลยทั้งสามชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อวันที่ 17 มีนาคม2521 โจทก์ชอบที่จะร้องขอบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามภายในสิบปีนับแต่วันที่ 17 มีนาคม 2521 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 271 แม้ข้อเท็จจริงจะปรากฏว่าโจทก์ได้ขอหมายบังคับคดีเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2521 แล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 2 และที่ 3 เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2521ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีนำทรัพย์ดังกล่าวออกขายทอดตลาดในวันที่10 กุมภาพันธ์ 2530 ก็ตาม ก็เป็นขั้นตอนของการดำเนินการบังคับคดีศาลฎีกาโดยมติของที่ประชุมใหญ่เห็นว่า เมื่อหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องคดีนี้ โจทก์มิได้ดำเนินการบังคับคดีเสียภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา โจทก์ย่อมหมดสิทธิที่จะบังคับคดีแก่จำเลยทั้งสามโจทก์จึงไม่อาจนำหนี้ที่พ้นกำหนดเวลาบังคับคดีดังกล่าวแล้วมาฟ้องจำเลยทั้งสามให้ล้มละลายได้ ปัญหาตามฎีกาโจทก์ที่ว่าโจทก์มีสิทธิบังคับคดีในหนี้ส่วนที่ยังขาดจำนวนจากการบังคับคดีจำนองหรือไม่ จึงไม่ต้องวินิจฉัย ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผลพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ(จิระ บุญพจนสุนทร-สมาน เวทวินิจ-สมิทธิ์ วราอุบล)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 168 เดิม หรือมาตรา 193/32 ที่แก้ไขใหม่ กำหนดให้ใช้สิทธิเรียกร้องที่เกิดขึ้นโดยคำพิพากษาของศาลที่ถึงที่สุดมีอายุความ 10 ปี ส่วนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 กำหนดให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาชอบที่จะร้องขอให้บังคับคดีตามคำพิพากษาได้ภายใน 10 ปี นับแต่วันมีคำพิพากษาทั้งสองมาตรามีข้อแตกต่างในการใช้บังคับอย่างไรในข้อนี้ต้องดูสภาพของปัญหา กล่าวคือ ถ้าเป็นกรณีที่เจ้าหนี้นำหนี้ตามคำพิพากษานั้นมาฟ้องเป็นคดีใหม่ เช่นฟ้องเป็นคดีล้มละลายสภาพของปัญหาก็จะเป็นเรื่องพ้นกำหนดระยะเวลาในการใช้สิทธิเรียกร้องหรือขาดอายุความแล้วหรือไม่ ต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 168 เดิม หรือมาตรา 193/32 มาใช้บังคับซึ่งเมื่อปัญหาเรื่องอายุความก็จะมีปัญหาเรื่องอายุความสะดุดหยุดลงเข้ามาเกี่ยวข้องได้ (คำพิพากษาฎีกา 3839/2535) แต่ถ้าเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาใช้สิทธิในการบังคับคดีในคดีเดิมโดยไม่ได้มีการฟ้องเป็นคดีใหม่ สภาพของปัญหาก็เป็นเรื่องพ้นกำหนดระยะเวลาในการบังคับคดีแล้วหรือไม่ ต้องนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 มาใช้บังคับ ซึ่งเมื่อเป็นปัญหาเรื่องกำหนดระยะเวลาในการบังคับคดี จึงไม่มีปัญหาเรื่องอายุความสะดุดหยุดลงเข้ามาเกี่ยวข้อง พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 14 กำหนดให้ศาลที่พิจารณาคดีล้มละลายต้องพิจารณาเอาความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 หรือมาตรา 10 ถ้าไม่ได้ความจริงดังกล่าว หรือมีเหตุอื่นที่ไม่ควรให้ลูกหนี้ล้มละลาย ให้ศาลยกฟ้อง จะเห็นได้ว่าถ้านำหนี้ที่ขาดอายุความแล้วมาฟ้องเป็นคดีล้มละลาย แม้จะเป็นหนี้ตามคำพิพากษาหรือไม่ก็ตามและจำเลยให้การต่อสู้ว่าหนี้ขาดอายุความ ก็ถือเท่ากับว่าพิจารณาเอาความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 หรือมาตรา 10 ไม่ได้นั่นเอง ต้องพิพากษายกฟ้องแต่ถ้าเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่พ้นกำหนดระยะเวลาบังคับคดีแล้วย่อมไม่ใช่หนี้ที่ขาดอายุความอันไม่อาจใช้สิทธิฟ้องร้องได้เป็นแต่เพียงบังคับคดีในคดีเดิมไม่ได้เท่านั้น ศาลย่อมพิพากษายกฟ้องโดยอาศัยเหตุผลที่ว่าพิจารณาเอาความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 หรือมาตรา 10 ไม่ได้หาได้ไม่ แต่กรณีน่าจะถือว่าเป็นเหตุที่ไม่ควรให้ลูกหนี้ล้มละลายได้ต้องพิพากษายกฟ้องเช่นกันแต่อ้างเหตุผลต่างกัน คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้คดีน่าจะยังไม่ขาดอายุความฟ้องร้องและคำพิพากษามิได้ยกเหตุผลในข้อที่ว่าเป็นกรณีที่พิจารณาไม่ได้ความจริงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 ขึ้นกล่าวโดยชัดแจ้งอย่างที่เคยยกขึ้นกล่าวไว้ในคำพิพากษาฎีกาที่ 482/2536แต่น่าจะถือว่ามีเหตุผลทำนองเดียวกัน ซึ่งไม่ตรงกับความเข้าใจที่กล่าวไว้ข้างต้น ที่น่าจะยกเหตุผลที่ว่าเป็นเหตุที่ไม่ควรให้ลูกหนี้ล้มละลายซึ่งตรงกับสภาพของปัญหามากกว่ามาเป็นข้อวินิจฉัย ไพโรจน์ วายุภาพ