พระราชบัญญัติปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิง พุทธศักราช 2483พระราชบัญญัติ ปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิง พุทธศักราช ๒๔๘๓ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ. พิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๑๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๔๘๓ เป็นปีที่ ๗ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรมีกฎหมายไว้สำหรับปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อจะได้มีน้ำมันเชื้อเพลิงใช้ตามความจำเป็นโดยทั่วกัน จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า"พระราชบัญญัติปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิง พุทธศักราช ๒๔๘๓"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ น้ำมันเชื้อเพลิงชนิดใด จะให้มีการปันส่วนจะได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษามาตรา 4 มาตรา ๔ ให้มีคณะกรรมการปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิงขึ้นคณะหนึ่ง เป็นคณะกรรมการกลาง ประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการเป็นประธาน ผู้แทนกรมเชื้อเพลิงเป็นกรรมการและเลขานุการ ผู้แทนกระทรวงมหาดไทย ผู้แทนกองทัพบก ผู้แทนกองทัพเรือ ผู้แทนกองทัพอากาศ องค์การละ ๑ นาย เป็นกรรมการมาตรา 4 และกรรมการอื่นอีกไม่น้อยกว่าสามนาย ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการจะได้ตั้งขึ้นและประกาศในราชกิจจานุเบกษามาตรา 5 มาตรา ๕ คณะกรรมการกลางมีอำนาจหน้าที่ประกาศชนิดของน้ำมันเชื้อเพลิงที่จะให้มีการปันส่วน ทำการสอบสวนเพื่อทราบปริมาณของน้ำมันเชื้อเพลิงทุกชนิด กำหนดเกณฑ์ปกติและอัตราปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิง ควบคุมการซื้อการขายรวมตลอดทั้งวางระเบียบการอนุญาตให้ซื้อและให้ขาย ให้เป็นไปตามความประสงค์ของพระราชบัญญัตินี้มาตรา 5 ระเบียบการนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้มาตรา 6 มาตรา ๖ ให้คณะกรมการจังหวัดภายในเขตจังหวัด คณะกรมการอำเภอภายในเขตอำเภอ เป็นคณะกรรมการปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิงในส่วนภูมิภาค มีหน้าที่ช่วยคณะกรรมการกลางดำเนินการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้มาตรา 7 มาตรา ๗ นับแต่วันที่ได้ประกาศชนิดของน้ำมันเชื้อเพลิงที่จะให้มีการปันส่วน การซื้อและการขายน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดนั้นจะต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ ทั้งตามกฎและระเบียบการซึ่งออกเพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ การซื้อ ให้หมายความรวมถึงการได้มาด้วยประการใด ๆมาตรา 7 เว้นแต่การนำเข้ามาจากต่างประเทศ การขาย ให้หมายความรวมถึงการจำหน่ายไปด้วยประการใด ๆมาตรา 8 มาตรา ๘ เพื่อให้การปันส่วนเป็นไปตามความจำเป็นให้แบ่งประเภทผู้บริโภคออกเป็นหน่วย เพื่อการกำหนดอัตราปันส่วน ดังต่อไปนี้ ก. หน่วยส่วนกลาง ๑. ราชการทหารและองค์การในความควบคุมของราชการทหาร ๒. ราชการพลเรือนและองค์การในความควบคุมของราชการพลเรือน ข. หน่วยส่วนภูมิภาค ๑. องค์การปกครองส่วนภูมิภาคมาตรา 8 และส่วนท้องถิ่น ๒. สาธารณูปโภคของเอกชน ๓. อุตสาหกรรมและพาณิชยกรรมของเอกชน ๔. องค์การศึกษา พยาบาล นายแพทย์ สัตวแพทย์ ผู้จำหน่ายอาหาร และทำการผลิตอาหาร ๕. ประชาชน ในกรณีที่มีปัญหาว่า ผู้บริโภครายใดพึงเข้าอยู่ในหน่วยใด ให้คณะกรรมการกลางเป็นผู้วินิจฉัยมาตรา 9 มาตรา ๙ ในการขออนุญาตซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อใช้สำหรับหน่วยส่วนกลาง ให้กระทรวงเจ้าสังกัดแจ้งรายละเอียดเกี่ยวแก่การใช้น้ำมันเชื้อเพลิงตามปกติไปยังคณะกรรมการกลางเพื่อพิจารณาอนุญาตมาตรา 10 มาตรา ๑๐ ในการขออนุญาตซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อใช้สำหรับหน่วยส่วนภูมิภาค ให้ผู้บริโภคซึ่งต้องการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงเกินกว่าปริมาณที่คณะกรรมการกลางยกเว้นจากการปันส่วนตามพระราชบัญญัตินี้ ยื่นคำขอโดยใช้แบบพิมพ์ของคณะกรรมการกลางต่อคณะกรมการอำเภอแห่งท้องที่ที่ผู้ยื่นคำขอมีถิ่นที่อยู่มาตรา 10 ในกรณีที่จังหวัดเทศบาลนคร หรือเทศบาลเมืองขออนุญาตให้ยื่นต่อคณะกรมการจังหวัดมาตรา 11 มาตรา ๑๑ เมื่อคณะกรมการอำเภอหรือคณะกรมการจังหวัด แล้วแต่กรณี ได้รับความจำนงจะขอใช้น้ำมันเชื้อเพลิงจากผู้บริโภคในท้องที่อำเภอ หรือในจังหวัดดังกล่าวมาในมาตราก่อนนี้แล้วมาตรา 11 ถ้าคณะกรมการอำเภอหรือคณะกรมการจังหวัดพิจารณาเห็นสมควรให้ออกใบอนุญาตตามระเบียบของคณะกรรมการกลางแสดงว่าผู้ขอมีสิทธิซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงไว้ใช้ได้ในเกณฑ์ปกติสำหรับระยะเวลาหนึ่งซึ่งกำหนดไว้เป็นปริมาณเท่าใด ในกรณีที่ปรากฏขึ้นภายหลังว่า ปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งกำหนดไว้ในใบอนุญาตใดมาตรา 11 มีเหตุสมควรจะเพิ่มหรือลด ให้คณะกรมการอำเภอหรือคณะกรมการจังหวัด แล้วแต่กรณี มีอำนาจที่จะอนุญาตเพิ่มหรือลดปริมาณให้ใหม่ในใบอนุญาตมาตรา 12 มาตรา ๑๒ ผู้ใดเห็นว่าปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่คณะกรมการอำเภออนุญาตให้ซื้อไม่พอแก่การใช้อันจำเป็นของตน หรือผู้ใดไม่ได้รับอนุญาตให้ซื้อน้ำมันเชื้อเพลิง ผู้นั้นจะอุทธรณ์ไปยังคณะกรมการจังหวัดก็ได้ ถ้าผู้อุทธรณ์ไม่พอใจคำวินิจฉัยนั้น จะอุทธรณ์ไปยังคณะกรรมการกลางอีกก็ได้มาตรา 12 คำวินิจฉัยของคณะกรรมการกลางให้เป็นที่สุด ส่วนผู้บริโภคที่ให้ยื่นคำขอรับอนุญาตต่อคณะกรมการจังหวัดนั้น ถ้าจะอุทธรณ์ให้ยื่นต่อคณะกรรมการกลาง คำวินิจฉัยของคณะกรรมการกลางให้เป็นที่สุดมาตรา 13 มาตรา ๑๓ ในการซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงทุกคราวไป ผู้ซื้อจักต้องแสดงใบอนุญาตให้ซื้อและจะซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงได้ตามปริมาณในเกณฑ์ปกติและตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต เว้นแต่จะเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงบางชนิดและภายในปริมาณ และเงื่อนไขอันคณะกรรมการกลางยกเว้นว่าผู้ซื้อไม่ต้องมีใบอนุญาตมาตรา 14 มาตรา ๑๔ เมื่อคณะกรรมการกลางกำหนดอัตราปันส่วนให้ใช้แก่น้ำมันเชื้อเพลิงชนิดใดในระยะเวลาใด นับแต่วันที่คณะกรมการอำเภอประกาศอัตราปันส่วนนั้น ณ ที่ว่าการอำเภอ สำหรับน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดนั้นภายในระยะเวลานั้น ผู้ได้รับอนุญาตซื้อจะพึงซื้อได้เพียงไม่เกินปริมาณของอัตราปันส่วนสำหรับหน่วยของตนมาตรา 14 อัตราปันส่วนของแต่ละหน่วยผู้บริโภคนั้น ให้กำหนดเป็นส่วนร้อยของเกณฑ์ปกติมาตรา 15 มาตรา ๑๕ ใบอนุญาตให้ซื้อเป็นใบอนุญาตเฉพาะตัว ใช้ได้เฉพาะเวลาและตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต จะโอนให้ผู้หนึ่งผู้ใดมิได้มาตรา 16 มาตรา ๑๖ ในการขายน้ำมันเชื้อเพลิงที่ให้มีการปันส่วน ผู้ขายจักต้องได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการกลาง หรือผู้ที่คณะกรรมการกลางมอบหมาย เว้นแต่จะเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงบางชนิดและภายในปริมาณและเงื่อนไขอันคณะกรรมการกลางยกเว้นว่า ผู้ขายไม่ต้องมีใบอนุญาต บทบัญญัติมาตรานี้มิให้ใช้บังคับแก่กรมเชื้อเพลิงมาตรา 17 มาตรา ๑๗ ในการซื้อเพื่อขาย ให้ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ขาย ซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงได้เฉพาะจากสถานที่ที่ปรากฏในใบอนุญาต สำหรับผู้ที่ขายน้ำมันเชื้อเพลิงบางชนิด ซึ่งขายภายในปริมาณและเงื่อนไขอันคณะกรรมการกลางยกเว้นว่าการขายไม่ต้องมีใบอนุญาต ให้ปฏิบัติอย่างการซื้อเพื่อใช้ และให้จัดเข้าอยู่ในหน่วยประชาชนมาตรา 18 มาตรา ๑๘ ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ขายน้ำมันเชื้อเพลิง ถ้าจะใช้น้ำมันเชื้อเพลิงนั้นเพื่อกิจการใด ๆ ซึ่งมิใช่เพื่อขายต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติที่เกี่ยวกับผู้บริโภคมาตรา 19 มาตรา ๑๙ พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งได้รับแต่งตั้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ของผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ขายน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อตรวจว่าได้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้มาตรา 19 ตามกฎกระทรวงหรือระเบียบการซึ่งออกเพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ได้ในเวลากลางวันระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก และต่อหน้าเจ้าของสถานที่หรือผู้แทน เจ้าของสถานที่หรือผู้แทนต้องให้ความสะดวกตามสมควรมาตรา 20 มาตรา ๒๐ ผู้ใดฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงหรือระเบียบการซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัตินี้ ถ้าเป็นผู้บริโภคให้คณะกรมการอำเภอหรือคณะกรมการจังหวัด แล้วแต่กรณี มีอำนาจยึดใบอนุญาตไว้ชั่วคราวแล้วพิจารณาว่าจะพึงถอนใบอนุญาตหรือไม่ ถ้าเป็นผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ขายมาตรา 20 ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ยึดใบอนุญาตไว้ชั่วคราว แล้วรายงานไปยังคณะกรรมการกลางเพื่อพิจารณาว่าจะพึงถอนการอนุญาตหรือไม่ การยึดใบอนุญาตชั่วคราวนั้น ให้มีกำหนดไม่เกินสิบห้าวันมาตรา 21 มาตรา ๒๑ ผู้ใดซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงโดยไม่มีใบอนุญาตเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๓ หรือซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงเกินกว่าปริมาณที่ตนมีสิทธิจะซื้อได้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาทมาตรา 22 มาตรา ๒๒ ผู้ใดขายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 23 มาตรา ๒๓ ผู้ใดได้รับอนุญาตให้ขายน้ำมันเชื้อเพลิงทำการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๗ หรือ ๑๘ หรือขายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ผู้บริโภค ซึ่งไม่มีสิทธิซื้อหรือมีสิทธิซื้อ แต่ขายให้เกินกว่าปริมาณที่ผู้บริโภคนั้นมีสิทธิจะซื้อได้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 24 มาตรา ๒๔ ผู้ใดไม่ให้ความสะดวกตามสมควรแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ในการที่เข้าไปตรวจในสถานที่ของผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ขายน้ำมันเชื้อเพลิงตามมาตรา ๑๙ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาทมาตรา 25 มาตรา ๒๕ การมอบอำนาจหรือตั้งตัวแทนหรือการยื่นคำขอใด ๆ เพื่อปฏิบัติให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ยกเว้นค่าธรรมเนียมหรือภาษีอากรซึ่งบัญญัติไว้ในกฎหมายอื่นมาตรา 26 มาตรา ๒๖ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย มีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ และออกกฎกระทรวง กำหนดค่าธรรมเนียมไม่เกินอัตราชั้นสูงตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้นมาตรา 26 เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี