คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 49/2502หลักกฎหมาย: ปัญหาที่ว่าสัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไร นั้นไม่ใช่ปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกัน เพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อนุ่นเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไปเช่นนี้ ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย อันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิด เพราะปรากฎว่าขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ มีโรงงานทำนุ่นหลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อนุ่นได้.ได้ความว่า จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาซื้อขายนุ่นไทยจำนวน ๕ ตัน ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย ๓,๑๙๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ศาลฎีกาวินิจฉัยเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายดังนี้. ฎีกาข้อที่ว่า สัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไรนั้น จำเลยมิได้ยกปัญหาข้อนี้ขึ้นว่าไว้ในศาลชั้นต้น และไม่เป็นปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้ ฎีกาข้อที่ว่า การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกันเพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไป ถือเป็นเหตุสุดวิสัยอันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิดหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ไม่ใช่เหตุสุดวิสัยอันจะพึงกระทำให้จำเลยหลุดพ้นจากความรับผิดตามสัญญาซื้อขายนั้นได้ เพราะปรากฎว่า ขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ในกรุงเทพฯมีโรงงานทำนุ่นอยู่หลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อได้ มิใช่มีอยู่แต่เพียงแห่งเดียวเฉพาะที่โรงงงานทำนุ่นที่จำเลยจะตกลงซื้อ การที่จำเลยจะตกลงซื้อนุ่นจากโรงงานทำนุ่นแห่งใดเป็นเรื่องของจำเลยเองโดยเฉพาะ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับโจทก์และโจทก์ไม่อาจจะทักท้วงได้. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 49/2502ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทเอ็ดเวิร์ดริงเกิลโจทก์บริษัท เสริมทอง จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 152, ม. 113, ม. 114, ม. 8. ป.วิ.พ. ม. 225, ม. 249.ปัญหาที่ว่าสัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไร นั้นไม่ใช่ปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกัน เพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อนุ่นเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไปเช่นนี้ ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย อันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิด เพราะปรากฎว่าขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ มีโรงงานทำนุ่นหลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อนุ่นได้.ได้ความว่า จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาซื้อขายนุ่นไทยจำนวน ๕ ตัน ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย ๓,๑๙๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ศาลฎีกาวินิจฉัยเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายดังนี้. ฎีกาข้อที่ว่า สัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไรนั้น จำเลยมิได้ยกปัญหาข้อนี้ขึ้นว่าไว้ในศาลชั้นต้น และไม่เป็นปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้ ฎีกาข้อที่ว่า การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกันเพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไป ถือเป็นเหตุสุดวิสัยอันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิดหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ไม่ใช่เหตุสุดวิสัยอันจะพึงกระทำให้จำเลยหลุดพ้นจากความรับผิดตามสัญญาซื้อขายนั้นได้ เพราะปรากฎว่า ขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ในกรุงเทพฯมีโรงงานทำนุ่นอยู่หลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อได้ มิใช่มีอยู่แต่เพียงแห่งเดียวเฉพาะที่โรงงงานทำนุ่นที่จำเลยจะตกลงซื้อ การที่จำเลยจะตกลงซื้อนุ่นจากโรงงานทำนุ่นแห่งใดเป็นเรื่องของจำเลยเองโดยเฉพาะ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับโจทก์และโจทก์ไม่อาจจะทักท้วงได้.(ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ-ประมูล สุวรรณศร-วุฒินัยเนติศาสตร์)ศาลแพ่ง - นายแก้ว เขมจรัสศาลอุทธรณ์ - นายประสงค์ ศิริทรัพย์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ได้ความว่า จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาซื้อขายนุ่นไทยจำนวน ๕ ตัน ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย ๓,๑๙๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ศาลฎีกาวินิจฉัยเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายดังนี้. ฎีกาข้อที่ว่า สัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไรนั้น จำเลยมิได้ยกปัญหาข้อนี้ขึ้นว่าไว้ในศาลชั้นต้น และไม่เป็นปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้ ฎีกาข้อที่ว่า การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกันเพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไป ถือเป็นเหตุสุดวิสัยอันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิดหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ไม่ใช่เหตุสุดวิสัยอันจะพึงกระทำให้จำเลยหลุดพ้นจากความรับผิดตามสัญญาซื้อขายนั้นได้ เพราะปรากฎว่า ขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ในกรุงเทพฯมีโรงงานทำนุ่นอยู่หลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อได้ มิใช่มีอยู่แต่เพียงแห่งเดียวเฉพาะที่โรงงงานทำนุ่นที่จำเลยจะตกลงซื้อ การที่จำเลยจะตกลงซื้อนุ่นจากโรงงานทำนุ่นแห่งใดเป็นเรื่องของจำเลยเองโดยเฉพาะ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับโจทก์และโจทก์ไม่อาจจะทักท้วงได้. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 49/2502ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทเอ็ดเวิร์ดริงเกิลโจทก์บริษัท เสริมทอง จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 152, ม. 113, ม. 114, ม. 8. ป.วิ.พ. ม. 225, ม. 249.ปัญหาที่ว่าสัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไร นั้นไม่ใช่ปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกัน เพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อนุ่นเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไปเช่นนี้ ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย อันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิด เพราะปรากฎว่าขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ มีโรงงานทำนุ่นหลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อนุ่นได้.ได้ความว่า จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาซื้อขายนุ่นไทยจำนวน ๕ ตัน ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย ๓,๑๙๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ศาลฎีกาวินิจฉัยเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายดังนี้. ฎีกาข้อที่ว่า สัญญารายพิพาทเป็นนิติกรรมมีเงื่อนไขบังคับก่อนแล้วแต่ใจลูกหนี้ฝ่ายเดียวหรืออย่างไรนั้น จำเลยมิได้ยกปัญหาข้อนี้ขึ้นว่าไว้ในศาลชั้นต้น และไม่เป็นปัญหาที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้ ฎีกาข้อที่ว่า การที่ไม่มีนุ่นตามตัวอย่างที่ตกลงกันเพราะโรงงานที่จำเลยตกลงจะซื้อเพื่อขายให้โจทก์ต้องเลิกล้มไป ถือเป็นเหตุสุดวิสัยอันจะทำให้จำเลยพ้นจากความรับผิดหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ไม่ใช่เหตุสุดวิสัยอันจะพึงกระทำให้จำเลยหลุดพ้นจากความรับผิดตามสัญญาซื้อขายนั้นได้ เพราะปรากฎว่า ขณะทำสัญญาซื้อขายนุ่นกันนี้ในกรุงเทพฯมีโรงงานทำนุ่นอยู่หลายแห่งที่จำเลยสามารถหาซื้อได้ มิใช่มีอยู่แต่เพียงแห่งเดียวเฉพาะที่โรงงงานทำนุ่นที่จำเลยจะตกลงซื้อ การที่จำเลยจะตกลงซื้อนุ่นจากโรงงานทำนุ่นแห่งใดเป็นเรื่องของจำเลยเองโดยเฉพาะ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับโจทก์และโจทก์ไม่อาจจะทักท้วงได้.(ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ-ประมูล สุวรรณศร-วุฒินัยเนติศาสตร์)ศาลแพ่ง - นายแก้ว เขมจรัสศาลอุทธรณ์ - นายประสงค์ ศิริทรัพย์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ