คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1393/2526หลักกฎหมาย: จำเลยเป็นแต่เพียงทายาทโดยธรรมแต่ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายดังนั้นแม้จำเลยจะทำหนังสือยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์จนครบถ้วนก็ตามแต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัวทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า นายเนียฮวดได้ทำสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้ไว้แก่ธนาคารโจทก์นายเนียฮวดได้เดินสะพัดทางบัญชีกับธนาคารโจทก์และยอมรับยอดหนี้เพียงวันที่27 พฤศจิกายน 2517 เป็นเงิน 245,997.29 บาท ต่อมานายเนียฮวดถึงแก่กรรมจำเลยในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกได้ทำหนังสือยอมชำระหนี้ของนายเนียฮวดทั้งหมด แต่ก็ไม่ยอมชำระ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวด และไม่ได้รับมรดกของนายเนียฮวด จำเลยลงชื่อในหนังสือรับสภาพหนี้โดยสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหนังสือรับสภาพหนี้ดังกล่าวจึงเป็นโมฆะ จำเลยขอบอกล้าง และขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยในฐานะทายาทผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมิใช่ผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดแต่ให้จำเลยในฐานะทายาทชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยโดยให้จำเลยรับผิดไม่เกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่จำเลยโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเนียฮวดผู้ตายเป็นหนี้เงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์ 306,499 บาท จำเลยในฐานะทายาทได้ชำระหนี้รายนี้ให้แก่โจทก์ 82,891.10บาท เมื่อหักเงินที่จำเลยชำระแล้วผู้ตายเป็นหนี้โจทก์ 223,607.90 บาท ทายาทคนอื่นชำระหนี้ให้โจทก์อีก 9,400 บาท ผู้ตายคงเป็นหนี้โจทก์ 214,207.90 บาท จำเลยซึ่งเป็นบุตรคนหนึ่งของผู้ตายได้ทำหนังสือในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกของผู้ตายยอมรับชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์ตามเอกสารหมาย จ.6 จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล แต่เป็นทายาทโดยธรรมของผู้ตายและวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า แม้จำเลยจะทำหนังสือเอกสารหมาย จ.6 ยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์โดยครบถ้วนจนหมดสิ้นทุกประการ แต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายซึ่งเป็นเจ้ามรดกนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1601 ทายาทไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว ที่โจทก์ฎีกาว่า หลังจากจำเลยลงชื่อในเอกสารหมาย จ.6 จำเลยและทายาทอื่นมิได้คัดค้านกลับนิ่งเฉยซึ่งเป็นการยอมรับว่า ยอมให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายโดยพฤตินัย จึงต้องรับผิดชำระหนี้ให้แก่โจทก์นั้น เห็นว่าทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1711 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1393/2526ธนาคารกรุงเทพฯพณิชย์การ จำกัดโจทก์นางสาวสุนีย์ เทพพรประภากรจำเลย ป.พ.พ. ม. 314, ม. 350, ม. 856, ม. 1601, ม. 1711จำเลยเป็นแต่เพียงทายาทโดยธรรมแต่ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายดังนั้นแม้จำเลยจะทำหนังสือยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์จนครบถ้วนก็ตามแต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัวทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า นายเนียฮวดได้ทำสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้ไว้แก่ธนาคารโจทก์นายเนียฮวดได้เดินสะพัดทางบัญชีกับธนาคารโจทก์และยอมรับยอดหนี้เพียงวันที่27 พฤศจิกายน 2517 เป็นเงิน 245,997.29 บาท ต่อมานายเนียฮวดถึงแก่กรรมจำเลยในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกได้ทำหนังสือยอมชำระหนี้ของนายเนียฮวดทั้งหมด แต่ก็ไม่ยอมชำระ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวด และไม่ได้รับมรดกของนายเนียฮวด จำเลยลงชื่อในหนังสือรับสภาพหนี้โดยสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหนังสือรับสภาพหนี้ดังกล่าวจึงเป็นโมฆะ จำเลยขอบอกล้าง และขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยในฐานะทายาทผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมิใช่ผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดแต่ให้จำเลยในฐานะทายาทชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยโดยให้จำเลยรับผิดไม่เกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่จำเลยโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเนียฮวดผู้ตายเป็นหนี้เงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์ 306,499 บาท จำเลยในฐานะทายาทได้ชำระหนี้รายนี้ให้แก่โจทก์ 82,891.10บาท เมื่อหักเงินที่จำเลยชำระแล้วผู้ตายเป็นหนี้โจทก์ 223,607.90 บาท ทายาทคนอื่นชำระหนี้ให้โจทก์อีก 9,400 บาท ผู้ตายคงเป็นหนี้โจทก์ 214,207.90 บาท จำเลยซึ่งเป็นบุตรคนหนึ่งของผู้ตายได้ทำหนังสือในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกของผู้ตายยอมรับชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์ตามเอกสารหมาย จ.6 จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล แต่เป็นทายาทโดยธรรมของผู้ตายและวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า แม้จำเลยจะทำหนังสือเอกสารหมาย จ.6 ยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์โดยครบถ้วนจนหมดสิ้นทุกประการ แต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายซึ่งเป็นเจ้ามรดกนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1601 ทายาทไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว ที่โจทก์ฎีกาว่า หลังจากจำเลยลงชื่อในเอกสารหมาย จ.6 จำเลยและทายาทอื่นมิได้คัดค้านกลับนิ่งเฉยซึ่งเป็นการยอมรับว่า ยอมให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายโดยพฤตินัย จึงต้องรับผิดชำระหนี้ให้แก่โจทก์นั้น เห็นว่าทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1711 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์พิพากษายืน(ธรรมสถิตย์ ธีรกุล-ประสม ศรีเจริญ-กิติ บูรพรรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า นายเนียฮวดได้ทำสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้ไว้แก่ธนาคารโจทก์นายเนียฮวดได้เดินสะพัดทางบัญชีกับธนาคารโจทก์และยอมรับยอดหนี้เพียงวันที่27 พฤศจิกายน 2517 เป็นเงิน 245,997.29 บาท ต่อมานายเนียฮวดถึงแก่กรรมจำเลยในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกได้ทำหนังสือยอมชำระหนี้ของนายเนียฮวดทั้งหมด แต่ก็ไม่ยอมชำระ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวด และไม่ได้รับมรดกของนายเนียฮวด จำเลยลงชื่อในหนังสือรับสภาพหนี้โดยสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหนังสือรับสภาพหนี้ดังกล่าวจึงเป็นโมฆะ จำเลยขอบอกล้าง และขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยในฐานะทายาทผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมิใช่ผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดแต่ให้จำเลยในฐานะทายาทชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยโดยให้จำเลยรับผิดไม่เกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่จำเลยโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเนียฮวดผู้ตายเป็นหนี้เงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์ 306,499 บาท จำเลยในฐานะทายาทได้ชำระหนี้รายนี้ให้แก่โจทก์ 82,891.10บาท เมื่อหักเงินที่จำเลยชำระแล้วผู้ตายเป็นหนี้โจทก์ 223,607.90 บาท ทายาทคนอื่นชำระหนี้ให้โจทก์อีก 9,400 บาท ผู้ตายคงเป็นหนี้โจทก์ 214,207.90 บาท จำเลยซึ่งเป็นบุตรคนหนึ่งของผู้ตายได้ทำหนังสือในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกของผู้ตายยอมรับชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์ตามเอกสารหมาย จ.6 จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล แต่เป็นทายาทโดยธรรมของผู้ตายและวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า แม้จำเลยจะทำหนังสือเอกสารหมาย จ.6 ยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์โดยครบถ้วนจนหมดสิ้นทุกประการ แต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายซึ่งเป็นเจ้ามรดกนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1601 ทายาทไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว ที่โจทก์ฎีกาว่า หลังจากจำเลยลงชื่อในเอกสารหมาย จ.6 จำเลยและทายาทอื่นมิได้คัดค้านกลับนิ่งเฉยซึ่งเป็นการยอมรับว่า ยอมให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายโดยพฤตินัย จึงต้องรับผิดชำระหนี้ให้แก่โจทก์นั้น เห็นว่าทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1711 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1393/2526ธนาคารกรุงเทพฯพณิชย์การ จำกัดโจทก์นางสาวสุนีย์ เทพพรประภากรจำเลย ป.พ.พ. ม. 314, ม. 350, ม. 856, ม. 1601, ม. 1711จำเลยเป็นแต่เพียงทายาทโดยธรรมแต่ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายดังนั้นแม้จำเลยจะทำหนังสือยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์จนครบถ้วนก็ตามแต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัวทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า นายเนียฮวดได้ทำสัญญาเบิกเงินเกินบัญชีให้ไว้แก่ธนาคารโจทก์นายเนียฮวดได้เดินสะพัดทางบัญชีกับธนาคารโจทก์และยอมรับยอดหนี้เพียงวันที่27 พฤศจิกายน 2517 เป็นเงิน 245,997.29 บาท ต่อมานายเนียฮวดถึงแก่กรรมจำเลยในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกได้ทำหนังสือยอมชำระหนี้ของนายเนียฮวดทั้งหมด แต่ก็ไม่ยอมชำระ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวด และไม่ได้รับมรดกของนายเนียฮวด จำเลยลงชื่อในหนังสือรับสภาพหนี้โดยสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหนังสือรับสภาพหนี้ดังกล่าวจึงเป็นโมฆะ จำเลยขอบอกล้าง และขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยในฐานะทายาทผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมิใช่ผู้จัดการมรดกของนายเนียฮวดแต่ให้จำเลยในฐานะทายาทชำระเงิน 214,207.90 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยโดยให้จำเลยรับผิดไม่เกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่จำเลยโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเนียฮวดผู้ตายเป็นหนี้เงินกู้เบิกเงินเกินบัญชีโจทก์ 306,499 บาท จำเลยในฐานะทายาทได้ชำระหนี้รายนี้ให้แก่โจทก์ 82,891.10บาท เมื่อหักเงินที่จำเลยชำระแล้วผู้ตายเป็นหนี้โจทก์ 223,607.90 บาท ทายาทคนอื่นชำระหนี้ให้โจทก์อีก 9,400 บาท ผู้ตายคงเป็นหนี้โจทก์ 214,207.90 บาท จำเลยซึ่งเป็นบุตรคนหนึ่งของผู้ตายได้ทำหนังสือในฐานะทายาทและผู้จัดการมรดกของผู้ตายยอมรับชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์ตามเอกสารหมาย จ.6 จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล แต่เป็นทายาทโดยธรรมของผู้ตายและวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า แม้จำเลยจะทำหนังสือเอกสารหมาย จ.6 ยอมรับชำระหนี้สินต่าง ๆ ของผู้ตายให้แก่โจทก์โดยครบถ้วนจนหมดสิ้นทุกประการ แต่ความรับผิดของจำเลยในฐานะทายาทเกี่ยวกับหนี้สินของผู้ตายซึ่งเป็นเจ้ามรดกนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1601 ทายาทไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดได้แก่ตน จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว ที่โจทก์ฎีกาว่า หลังจากจำเลยลงชื่อในเอกสารหมาย จ.6 จำเลยและทายาทอื่นมิได้คัดค้านกลับนิ่งเฉยซึ่งเป็นการยอมรับว่า ยอมให้จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายโดยพฤตินัย จึงต้องรับผิดชำระหนี้ให้แก่โจทก์นั้น เห็นว่าทายาทไม่ได้ตกลงแต่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดก และจำเลยก็ไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกโดยพินัยกรรมหรือโดยคำสั่งศาล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1711 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในฐานะผู้จัดการมรดกชำระหนี้ของผู้ตายให้แก่โจทก์พิพากษายืน(ธรรมสถิตย์ ธีรกุล-ประสม ศรีเจริญ-กิติ บูรพรรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ