คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3057/2525หลักกฎหมาย: การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจยินยอมของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสกันภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีบทกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส ศาลจึงไม่อาจพิพากษาให้โจทก์จำเลยกลับคืน สู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันตามข้อตกลงในสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์จำเลยอันมิชอบด้วยกฎหมายได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมาย ต่อมาจำเลยได้กระทำการอันเป็นการปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยาต่อโจทก์อย่างร้ายแรงและหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้พิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยทำร้ายหรือหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีการะหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์จำเลยยื่นคำร้องร่วมกันว่า โจทก์จำเลยไม่ติดใจดำเนินคดีต่อกัน มีความประสงค์จะคืนดีกลับไปอยู่กินฉันสามีภรรยากันต่อไป ขอให้ศาลพิพากษาให้โจทก์และจำเลยกลับคืนสู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันอย่างเดิม ตามข้อตกลงตามสัญญาประนีประนอมยอมความ เพื่อจะนำไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เขตพระโขนงในอันที่จะเพิกถอนการจดทะเบียนหย่าต่อไปศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยดังกล่าว เป็นการแสดงชัดอยู่ในตัวว่า โจทก์จำเลยได้ทำการจดทะเบียนหย่าขาดจากการเป็นสามีภริยาโดยสมบูรณ์แล้ว การสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นอันสิ้นสุดลงนับแต่วันที่ได้มีการจดทะเบียนหย่าเป็นต้นมา เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ระหว่างการพิจารณาคดีของศาลฎีกา โจทก์จำเลยได้ขาดจากการสมรสด้วยเจตนาหย่าโดยสมบูรณ์แล้ว การพิจารณาฎีกาของจำเลยในปัญหาเรื่องการหย่าย่อมไร้ประโยชน์ต่อการวินิจฉัยของศาลฎีกาต่อไปอนึ่ง ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยที่ขอให้ศาลฎีกาพิพากษาตามยอม ซึ่งโจทก์ขอถอนคำฟ้องนั้น เห็นว่าโจทก์ไม่อาจจะขอถอนฟ้องหลังจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาไปแล้วได้ แต่เมื่อพิจารณาเจตนารมณ์ของโจทก์และจำเลยตามคำร้องนี้แล้วพอจะเข้าใจได้ว่า โจทก์จำเลยมีความประสงค์เพียงเพื่อจะนำเอาคำพิพากษาของศาลฎีกาไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เพื่อเพิกถอนการจดทะเบียนหย่า แล้วมีการจดทะเบียนสมรสกันไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจเจตนาของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส จึงไม่อาจจะพิพากษาตามข้อตกลงสัญญาประนีประนอมยอมความอันไม่ชอบด้วยกฎหมายนี้ได้"ให้จำหน่ายคดีจากสารบบความของศาลฎีกา ให้คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดแก่จำเลย กับให้ยกคำร้องของโจทก์จำเลยฉบับลงวันที่ 26 มิถุนายน 2525 ว่าคำร้องให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3057/2525นางชลลัดดา มองโกเมอรี่โจทก์นายเจมส์ เอ มองโกเมอรี่จำเลย ป.วิ.พ. ม. 138การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจยินยอมของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสกันภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีบทกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส ศาลจึงไม่อาจพิพากษาให้โจทก์จำเลยกลับคืน สู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันตามข้อตกลงในสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์จำเลยอันมิชอบด้วยกฎหมายได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมาย ต่อมาจำเลยได้กระทำการอันเป็นการปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยาต่อโจทก์อย่างร้ายแรงและหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้พิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยทำร้ายหรือหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีการะหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์จำเลยยื่นคำร้องร่วมกันว่า โจทก์จำเลยไม่ติดใจดำเนินคดีต่อกัน มีความประสงค์จะคืนดีกลับไปอยู่กินฉันสามีภรรยากันต่อไป ขอให้ศาลพิพากษาให้โจทก์และจำเลยกลับคืนสู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันอย่างเดิม ตามข้อตกลงตามสัญญาประนีประนอมยอมความ เพื่อจะนำไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เขตพระโขนงในอันที่จะเพิกถอนการจดทะเบียนหย่าต่อไปศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยดังกล่าว เป็นการแสดงชัดอยู่ในตัวว่า โจทก์จำเลยได้ทำการจดทะเบียนหย่าขาดจากการเป็นสามีภริยาโดยสมบูรณ์แล้ว การสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นอันสิ้นสุดลงนับแต่วันที่ได้มีการจดทะเบียนหย่าเป็นต้นมา เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ระหว่างการพิจารณาคดีของศาลฎีกา โจทก์จำเลยได้ขาดจากการสมรสด้วยเจตนาหย่าโดยสมบูรณ์แล้ว การพิจารณาฎีกาของจำเลยในปัญหาเรื่องการหย่าย่อมไร้ประโยชน์ต่อการวินิจฉัยของศาลฎีกาต่อไปอนึ่ง ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยที่ขอให้ศาลฎีกาพิพากษาตามยอม ซึ่งโจทก์ขอถอนคำฟ้องนั้น เห็นว่าโจทก์ไม่อาจจะขอถอนฟ้องหลังจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาไปแล้วได้ แต่เมื่อพิจารณาเจตนารมณ์ของโจทก์และจำเลยตามคำร้องนี้แล้วพอจะเข้าใจได้ว่า โจทก์จำเลยมีความประสงค์เพียงเพื่อจะนำเอาคำพิพากษาของศาลฎีกาไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เพื่อเพิกถอนการจดทะเบียนหย่า แล้วมีการจดทะเบียนสมรสกันไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจเจตนาของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส จึงไม่อาจจะพิพากษาตามข้อตกลงสัญญาประนีประนอมยอมความอันไม่ชอบด้วยกฎหมายนี้ได้"ให้จำหน่ายคดีจากสารบบความของศาลฎีกา ให้คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดแก่จำเลย กับให้ยกคำร้องของโจทก์จำเลยฉบับลงวันที่ 26 มิถุนายน 2525 ว่าคำร้องให้เป็นพับ(สนิท อังศุสิงห์-ปรีชา พานิชวงศ์-สำเนียง ด้วงมหาสอน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมาย ต่อมาจำเลยได้กระทำการอันเป็นการปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยาต่อโจทก์อย่างร้ายแรงและหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้พิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยทำร้ายหรือหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีการะหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์จำเลยยื่นคำร้องร่วมกันว่า โจทก์จำเลยไม่ติดใจดำเนินคดีต่อกัน มีความประสงค์จะคืนดีกลับไปอยู่กินฉันสามีภรรยากันต่อไป ขอให้ศาลพิพากษาให้โจทก์และจำเลยกลับคืนสู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันอย่างเดิม ตามข้อตกลงตามสัญญาประนีประนอมยอมความ เพื่อจะนำไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เขตพระโขนงในอันที่จะเพิกถอนการจดทะเบียนหย่าต่อไปศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยดังกล่าว เป็นการแสดงชัดอยู่ในตัวว่า โจทก์จำเลยได้ทำการจดทะเบียนหย่าขาดจากการเป็นสามีภริยาโดยสมบูรณ์แล้ว การสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นอันสิ้นสุดลงนับแต่วันที่ได้มีการจดทะเบียนหย่าเป็นต้นมา เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ระหว่างการพิจารณาคดีของศาลฎีกา โจทก์จำเลยได้ขาดจากการสมรสด้วยเจตนาหย่าโดยสมบูรณ์แล้ว การพิจารณาฎีกาของจำเลยในปัญหาเรื่องการหย่าย่อมไร้ประโยชน์ต่อการวินิจฉัยของศาลฎีกาต่อไปอนึ่ง ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยที่ขอให้ศาลฎีกาพิพากษาตามยอม ซึ่งโจทก์ขอถอนคำฟ้องนั้น เห็นว่าโจทก์ไม่อาจจะขอถอนฟ้องหลังจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาไปแล้วได้ แต่เมื่อพิจารณาเจตนารมณ์ของโจทก์และจำเลยตามคำร้องนี้แล้วพอจะเข้าใจได้ว่า โจทก์จำเลยมีความประสงค์เพียงเพื่อจะนำเอาคำพิพากษาของศาลฎีกาไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เพื่อเพิกถอนการจดทะเบียนหย่า แล้วมีการจดทะเบียนสมรสกันไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจเจตนาของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส จึงไม่อาจจะพิพากษาตามข้อตกลงสัญญาประนีประนอมยอมความอันไม่ชอบด้วยกฎหมายนี้ได้"ให้จำหน่ายคดีจากสารบบความของศาลฎีกา ให้คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดแก่จำเลย กับให้ยกคำร้องของโจทก์จำเลยฉบับลงวันที่ 26 มิถุนายน 2525 ว่าคำร้องให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3057/2525นางชลลัดดา มองโกเมอรี่โจทก์นายเจมส์ เอ มองโกเมอรี่จำเลย ป.วิ.พ. ม. 138การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจยินยอมของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสกันภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีบทกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส ศาลจึงไม่อาจพิพากษาให้โจทก์จำเลยกลับคืน สู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันตามข้อตกลงในสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์จำเลยอันมิชอบด้วยกฎหมายได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมาย ต่อมาจำเลยได้กระทำการอันเป็นการปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยาต่อโจทก์อย่างร้ายแรงและหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้พิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยทำร้ายหรือหมิ่นประมาทโจทก์ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีการะหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์จำเลยยื่นคำร้องร่วมกันว่า โจทก์จำเลยไม่ติดใจดำเนินคดีต่อกัน มีความประสงค์จะคืนดีกลับไปอยู่กินฉันสามีภรรยากันต่อไป ขอให้ศาลพิพากษาให้โจทก์และจำเลยกลับคืนสู่ฐานะเป็นสามีภรรยากันอย่างเดิม ตามข้อตกลงตามสัญญาประนีประนอมยอมความ เพื่อจะนำไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เขตพระโขนงในอันที่จะเพิกถอนการจดทะเบียนหย่าต่อไปศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยดังกล่าว เป็นการแสดงชัดอยู่ในตัวว่า โจทก์จำเลยได้ทำการจดทะเบียนหย่าขาดจากการเป็นสามีภริยาโดยสมบูรณ์แล้ว การสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นอันสิ้นสุดลงนับแต่วันที่ได้มีการจดทะเบียนหย่าเป็นต้นมา เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ระหว่างการพิจารณาคดีของศาลฎีกา โจทก์จำเลยได้ขาดจากการสมรสด้วยเจตนาหย่าโดยสมบูรณ์แล้ว การพิจารณาฎีกาของจำเลยในปัญหาเรื่องการหย่าย่อมไร้ประโยชน์ต่อการวินิจฉัยของศาลฎีกาต่อไปอนึ่ง ตามคำร้องและสัญญาประนีประนอมยอมความของโจทก์จำเลยที่ขอให้ศาลฎีกาพิพากษาตามยอม ซึ่งโจทก์ขอถอนคำฟ้องนั้น เห็นว่าโจทก์ไม่อาจจะขอถอนฟ้องหลังจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาไปแล้วได้ แต่เมื่อพิจารณาเจตนารมณ์ของโจทก์และจำเลยตามคำร้องนี้แล้วพอจะเข้าใจได้ว่า โจทก์จำเลยมีความประสงค์เพียงเพื่อจะนำเอาคำพิพากษาของศาลฎีกาไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่เพื่อเพิกถอนการจดทะเบียนหย่า แล้วมีการจดทะเบียนสมรสกันไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การสมรสเป็นสิทธิเฉพาะตัวโดยความสมัครใจเจตนาของชายและหญิงทั้งสองฝ่าย ในอันที่จะทำการสมรสภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยการนั้น ไม่มีกฎหมายใดสนับสนุนให้อำนาจศาลที่จะบังคับให้มีการสมรส จึงไม่อาจจะพิพากษาตามข้อตกลงสัญญาประนีประนอมยอมความอันไม่ชอบด้วยกฎหมายนี้ได้"ให้จำหน่ายคดีจากสารบบความของศาลฎีกา ให้คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดแก่จำเลย กับให้ยกคำร้องของโจทก์จำเลยฉบับลงวันที่ 26 มิถุนายน 2525 ว่าคำร้องให้เป็นพับ(สนิท อังศุสิงห์-ปรีชา พานิชวงศ์-สำเนียง ด้วงมหาสอน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ