คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3470/2538หลักกฎหมาย: การที่จำเลยมิได้ระบุหนังสือมอบอำนาจเป็นพยานและส่งสำเนาให้โจทก์แต่ใช้เอกสารนั้นประกอบการถามค้านโจทก์ว่า ล. เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ ย. ทำสัญญาเช่ากับจำเลยพยานเอกสารดังกล่าวมิใช่เป็นพยานหลักฐานสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงแม้จะมิได้ระบุไว้ในบัญชีพยานและส่งสำเนาให้โจทก์ก็ไม่ต้องห้ามมิให้รับฟังกรณีไม่อยู่ในบังคับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88,90ศาลรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่า ล. เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ ย. ทำสัญญาเช่ากับจำเลยย่อมนำสืบโดยอ้างหนังสือมอบอำนาจเพื่ออธิบายให้เห็นว่าที่มีชื่อ ย. เป็นผู้ให้เช่าในสัญญาเช่าเพราะได้รับมอบอำนาจจาก ล. ไม่เป็นการนำสืบเปลี่ยนแปลงแก้ไขเอกสารสัญญาเช่าโจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สาม เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ร่วม กันใน ที่ดิน โฉนด เลขที่ 1593 พร้อม ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3โดย รับโอน มาจาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล จำเลย ที่ 1 เช่า ตึกแถว เลขที่ 136/3 และ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วมกัน เช่า ตึกแถว เลขที่ 124/1กับ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา นาง ลาวัณย์ โดย นาง ลาวัณย์ เจ้าของ กรรมสิทธิ์ เดิม ไม่ได้ รู้เห็น ยินยอม ด้วย สัญญาเช่า จึง ไม่มี ผลผูกพัน นาง ลาวัณย์ และ โจทก์ ทั้ง จำเลย ได้ ประพฤติ ปฏิบัติ ผิดสัญญา เช่า โจทก์ บอกเลิก สัญญา แล้ว ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร ขนย้ายทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3 และ ให้ จำเลยทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท และ ให้ จำเลย ที่ 1ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท กับ ค่าเสียหาย เป็น รายเดือนอีก เดือน ละ 8,000 บาท ใน ตึกแถว แต่ละ ห้อง นับ ถัด จาก วันฟ้อง เป็นต้น ไปจนกว่า จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร จะ ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว ที่ เช่าจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ทั้ง สาม ไม่ได้ เป็น เจ้าของกรรมสิทธิ์ ที่ดิน และ สิ่งปลูกสร้าง ที่ ฟ้อง จำเลย ได้ เช่า ตึกแถวตาม ฟ้อง มี กำหนด ระยะเวลา 30 ปี จาก นาย เยี่ยม ซึ่ง ได้รับ มอบอำนาจ จาก เจ้าของ จำเลย ทั้ง สอง ไม่เคย ประพฤติ ผิดสัญญา เช่า ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนโจทก์ ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์ทั้ง สาม มี ว่า กรณี ที่ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยาน และ มิได้ ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ทั้ง สาม นั้น ศาล จะ รับฟัง เอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ได้ หรือไม่โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่า จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยานและ ไม่ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ ทั้ง สาม ศาล จะ รับฟังเอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ไม่ได้ เห็นว่า จำเลย ทั้ง สอง ใช้ เอกสารประกอบ ใน การ ถาม ค้าน ที่ โจทก์ ที่ 1 เบิกความ ว่า นาง ลาวัณย์ ยอดกมล เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ตึกแถว ที่ ให้ เช่า ไม่ได้ มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา ของ นาง ลาวัณย์ ทำ สัญญาเช่า ตึกแถว พิพาท กับ จำเลย ทั้ง สอง ดังนั้น พยานเอกสาร ดังกล่าว มิใช่ เป็น พยานหลักฐานสนับสนุน ข้ออ้าง หรือ ข้อเถียง ของ จำเลย ทั้ง สอง ซึ่ง จะ ต้อง ดำเนินการตาม หลักเกณฑ์ และ ขั้นตอน ของ กฎหมาย แม้ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสารดังกล่าว ใน บัญชีระบุพยาน และ ส่ง สำเนา ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง สาม ก็ ไม่ต้องห้าม มิให้ รับฟัง แต่อย่างใด กรณี ดังกล่าว ไม่อยู่ ใน บังคับ แห่งบทบัญญัติ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88 และ 90ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สาม กล่าวอ้าง ศาล จึง รับฟัง เอกสาร หมาย ล. 1เป็น พยาน ได้ฎีกา ข้อ ต่อไป ที่ ว่า กรณี สัญญาเช่า ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ตึกแถว พิพาท จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น เพียง ผู้รับมอบอำนาจ นั้น ถือว่า เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า หรือไม่ โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่าเมื่อ สัญญาเช่า ใน เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า แล้ว จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ได้รับ อำนาจ จาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท ตาม หนังสือมอบอำนาจ เอกสาร หมาย ล. 1 หาได้ไม่เพราะ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า เห็นว่า เมื่อ จำเลยทั้ง สอง ให้การ ต่อสู้ ไว้ ว่า เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท คือนาง ลาวัณย์ ยอดกมล มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ทำ สัญญาเช่า กับ จำเลย ทั้ง สอง แล้ว จำเลย ทั้ง สอง ย่อม นำสืบ โดย อ้าง หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เพื่อ อธิบาย ให้ เห็นว่า ที่ มี ชื่อ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ใน สัญญาเช่า เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 นั้น เพราะ นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว มอบอำนาจ ให้ ทำ สัญญาเช่า ได้ การ นำสืบ ของ จำเลย ทั้ง สอง ดังกล่าวจึง ไม่ใช่ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สามกล่าวอ้าง แต่อย่างใด ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สามชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ ทั้ง สาม ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3470/2538นาย ประเสริฐ จองวิริยะวงศ์ กับพวกโจทก์นาย อุ่ยตุ่น แซ่ห่าน กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 88, ม. 90, ม. 94 (ข)การที่จำเลยมิได้ระบุหนังสือมอบอำนาจเป็นพยานและส่งสำเนาให้โจทก์แต่ใช้เอกสารนั้นประกอบการถามค้านโจทก์ว่า ล. เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ ย. ทำสัญญาเช่ากับจำเลยพยานเอกสารดังกล่าวมิใช่เป็นพยานหลักฐานสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงแม้จะมิได้ระบุไว้ในบัญชีพยานและส่งสำเนาให้โจทก์ก็ไม่ต้องห้ามมิให้รับฟังกรณีไม่อยู่ในบังคับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88,90ศาลรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่า ล. เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ ย. ทำสัญญาเช่ากับจำเลยย่อมนำสืบโดยอ้างหนังสือมอบอำนาจเพื่ออธิบายให้เห็นว่าที่มีชื่อ ย. เป็นผู้ให้เช่าในสัญญาเช่าเพราะได้รับมอบอำนาจจาก ล. ไม่เป็นการนำสืบเปลี่ยนแปลงแก้ไขเอกสารสัญญาเช่าโจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สาม เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ร่วม กันใน ที่ดิน โฉนด เลขที่ 1593 พร้อม ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3โดย รับโอน มาจาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล จำเลย ที่ 1 เช่า ตึกแถว เลขที่ 136/3 และ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วมกัน เช่า ตึกแถว เลขที่ 124/1กับ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา นาง ลาวัณย์ โดย นาง ลาวัณย์ เจ้าของ กรรมสิทธิ์ เดิม ไม่ได้ รู้เห็น ยินยอม ด้วย สัญญาเช่า จึง ไม่มี ผลผูกพัน นาง ลาวัณย์ และ โจทก์ ทั้ง จำเลย ได้ ประพฤติ ปฏิบัติ ผิดสัญญา เช่า โจทก์ บอกเลิก สัญญา แล้ว ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร ขนย้ายทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3 และ ให้ จำเลยทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท และ ให้ จำเลย ที่ 1ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท กับ ค่าเสียหาย เป็น รายเดือนอีก เดือน ละ 8,000 บาท ใน ตึกแถว แต่ละ ห้อง นับ ถัด จาก วันฟ้อง เป็นต้น ไปจนกว่า จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร จะ ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว ที่ เช่าจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ทั้ง สาม ไม่ได้ เป็น เจ้าของกรรมสิทธิ์ ที่ดิน และ สิ่งปลูกสร้าง ที่ ฟ้อง จำเลย ได้ เช่า ตึกแถวตาม ฟ้อง มี กำหนด ระยะเวลา 30 ปี จาก นาย เยี่ยม ซึ่ง ได้รับ มอบอำนาจ จาก เจ้าของ จำเลย ทั้ง สอง ไม่เคย ประพฤติ ผิดสัญญา เช่า ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนโจทก์ ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์ทั้ง สาม มี ว่า กรณี ที่ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยาน และ มิได้ ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ทั้ง สาม นั้น ศาล จะ รับฟัง เอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ได้ หรือไม่โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่า จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยานและ ไม่ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ ทั้ง สาม ศาล จะ รับฟังเอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ไม่ได้ เห็นว่า จำเลย ทั้ง สอง ใช้ เอกสารประกอบ ใน การ ถาม ค้าน ที่ โจทก์ ที่ 1 เบิกความ ว่า นาง ลาวัณย์ ยอดกมล เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ตึกแถว ที่ ให้ เช่า ไม่ได้ มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา ของ นาง ลาวัณย์ ทำ สัญญาเช่า ตึกแถว พิพาท กับ จำเลย ทั้ง สอง ดังนั้น พยานเอกสาร ดังกล่าว มิใช่ เป็น พยานหลักฐานสนับสนุน ข้ออ้าง หรือ ข้อเถียง ของ จำเลย ทั้ง สอง ซึ่ง จะ ต้อง ดำเนินการตาม หลักเกณฑ์ และ ขั้นตอน ของ กฎหมาย แม้ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสารดังกล่าว ใน บัญชีระบุพยาน และ ส่ง สำเนา ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง สาม ก็ ไม่ต้องห้าม มิให้ รับฟัง แต่อย่างใด กรณี ดังกล่าว ไม่อยู่ ใน บังคับ แห่งบทบัญญัติ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88 และ 90ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สาม กล่าวอ้าง ศาล จึง รับฟัง เอกสาร หมาย ล. 1เป็น พยาน ได้ฎีกา ข้อ ต่อไป ที่ ว่า กรณี สัญญาเช่า ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ตึกแถว พิพาท จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น เพียง ผู้รับมอบอำนาจ นั้น ถือว่า เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า หรือไม่ โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่าเมื่อ สัญญาเช่า ใน เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า แล้ว จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ได้รับ อำนาจ จาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท ตาม หนังสือมอบอำนาจ เอกสาร หมาย ล. 1 หาได้ไม่เพราะ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า เห็นว่า เมื่อ จำเลยทั้ง สอง ให้การ ต่อสู้ ไว้ ว่า เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท คือนาง ลาวัณย์ ยอดกมล มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ทำ สัญญาเช่า กับ จำเลย ทั้ง สอง แล้ว จำเลย ทั้ง สอง ย่อม นำสืบ โดย อ้าง หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เพื่อ อธิบาย ให้ เห็นว่า ที่ มี ชื่อ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ใน สัญญาเช่า เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 นั้น เพราะ นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว มอบอำนาจ ให้ ทำ สัญญาเช่า ได้ การ นำสืบ ของ จำเลย ทั้ง สอง ดังกล่าวจึง ไม่ใช่ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สามกล่าวอ้าง แต่อย่างใด ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สามชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ ทั้ง สาม ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(อธิราช มณีภาค-ปรีชา เฉลิมวณิชย์-วุฒิ คราวุฒิ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88กำหนดให้คู่ความที่มีความจำนงอ้างอิงเอกสารเพื่อเป็นพยานสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงของตนต้องยื่นบัญชีระบุพยานพร้อมสำเนาต่อศาลทั้งนี้ก็เพื่อให้ศาลและคู่ความทุกฝ่ายทราบถึงพยานหลักฐานที่จะนำสืบซึ่งคู่ความอีกฝ่ายจะได้เตรียมการต่อสู้คดีได้ถูกต้องและเพื่อให้ศาลควบคุมให้การเสนอพยานหลักฐานเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายนัดความได้ถูกต้องเหมาะสมควบคุมให้การพิจารณาคดีเสร็จไปในเวลาอันสมควรการที่ไม่ยื่นบัญชีระบุพยานดังกล่าวกฎหมายห้ามมิให้ศาลรับฟังพยานหลักฐานนั้น ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้เป็นกรณีที่จำเลยใช้เอกสารหนังสือมอบอำนาจประกอบในการถามค้านพยานโจทก์เพื่อพิสูจน์ต่อพยานมิใช่เป็นการอ้างเอกสารเพื่อสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงตามกฎหมายจึงไม่จำต้องมีการยื่นบัญชีระบุพยานตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่789-799/2499,850/2534 คำพิพากษาศาลฎีกาที่789-799/2499คดีพิพาทกันเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดินโจทก์อ้างว่าซื้อมาจำเลยต่อสู้ว่าให้ที่ดินทำต่างดอกเบี้ยเงินกู้ในขณะที่โจทก์อ้างตนเองเป็นพยานและจำเลยเป็นฝ่ายถามค้านโจทก์ให้การปฏิเสธการกู้เงินจำเลยย่อมอ้างเอกสารกู้เงินมายันโจทก์ได้โดยไม่ต้องระบุพยานและส่งเอกสารล่วงหน้าเมื่อโจทก์รับรองเอกสารนั้นแล้วจำเลยก็ย่อมส่งอ้างเป็นพยานประกอบคำโจทก์ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่850/2534ในการสืบพยานจำเลยชั้นแรกพ. ผู้จัดการมรดกของ ร. อ้างตนเองเป็นพยานเบิกความว่าที่ดินตามสำเนาโฉนดที่ดินเอกสารหมายล.4ราคาประเมินตารางวาละ2,500บาทตามหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายล.1โจทก์จึงอ้างหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายจ.6มาหักล้างคำของ พ.และข้อความตามหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายล.1เมื่อ พ.พยานจำเลยเบิกความรับรองหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายจ.6ดังกล่าวโจทก์ย่อมมีสิทธิอ้างอิงหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายจ.6เป็นพยานหลักฐานประกอบคำของ พ. โดยไม่ต้องยื่นบัญชีแสดงเอกสารต่อศาลได้ และตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา90กำหนดให้คู่ความที่ระบุอ้างอิงเอกสารเป็นพยานตามมาตรา88ยื่นสำเนาเอกสารนั้นต่อศาลและคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งทั้งนี้เพื่อตรวจสอบความถูกต้องแท้จริงของพยานเอกสารมีผลสำคัญต่อการแพ้ชนะในคดีเป็นการสะดวกขึ้นเมื่อได้ให้โอกาสคู่ความอีกฝ่ายได้เห็นเอกสารนั้นเพื่อได้มีโอกาสพิจารณาและระลึกถึงข้อเท็จจริงที่เกิดมาแล้วว่าเคยมีเอกสารชิ้นนั้นหรือไม่เพื่อให้การพิจารณารวบรัดขึ้นตกลงรับกันว่าเอกสารฉบับไหนควรรับรองความถูกต้องแท้จริงเป็นการประหยัดทั้งเวลาและค่าธรรมเนียม การที่กฎหมายบัญญัติให้ส่งสำเนาอีกฝ่ายหนึ่งเป็นเพียงวางวิธีปฏิบัติไว้ไม่ถึงกับว่าเมื่อไม่ส่งสำเนาแล้วก็ไม่ให้รับฟังเอกสารนั้นเสียทีเดียวการไม่ส่งสำเนาเอกสารตามกฎหมายแม้จะถูกต้องห้ามมิให้รับฟังแต่ก็มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาผ่อนปรนว่าเป็นเพียงการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3055/2526และ6108/2531 คำพิพากษาศาลฎีกาที่3055/2526ข้อที่ว่าจำเลยมิได้ยื่นต่อศาลและส่งให้แก่โจทก์ซึ่งสำเนาเอกสารก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวันนั้นเมื่อโจทก์มิได้คัดค้านเสียภายในแปดวันนับแต่วันที่จำเลยส่งเอกสารดังกล่าวต่อศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27วรรคสองโจทก์เพิ่งยกปัญหานี้ขึ้นมาโต้แย้งคัดค้านในชั้นฎีกาศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่6108/2531จำเลยเบิกความและอ้างพยานเอกสารโดยมิได้ส่งสำเนาให้แก่โจทก์ก่อนวันสืบพยานตามกฎหมายซึ่งเป็นข้อผิดระเบียบและทนายโจทก์ก็ได้มาศาลกับได้ซักค้านพยานจำเลยด้วยแสดงว่าโจทก์ได้ทราบข้อผิดระเบียบนั้นแล้วแต่โจทก์ก็มิได้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องคัดค้านภายในกำหนดแปดวันนับแต่วันที่ส่งเอกสารต่อศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27วรรคสองโจทก์จะยกปัญหาข้อนี้ขึ้นโต้แย้งคัดค้านในชั้นอุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ จำเลยมิได้ยื่นบัญชีระบุพยานเอกสารที่อ้างและมิได้ส่งสำเนาให้แก่โจทก์ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดแต่เมื่อศาลชั้นต้นได้ใช้ดุลพินิจรับฟังพยานเอกสารดังกล่าวก็เป็นข้อแสดงว่าศาลชั้นต้นเห็นว่าเป็นพยานหลักฐานสำคัญเกี่ยวกับประเด็นสำคัญในคดีที่จำเป็นต้องสืบพยานนั้นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมซึ่งศาลชั้นต้นชอบที่จะรับฟังพยานหลักฐานเช่นว่านั้นได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา87(2) ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้การนำสืบโดยอ้างหนังสือมอบอำนาจเพื่ออธิบายว่าที่มีชื่อ ย. เป็นผู้ให้เช่าในสัญญาเช่าเพราะ ล.เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ทำสัญญาเช่าได้จึงเป็นลักษณะการนำสืบถึงฐานะของบุคคลตามสัญญาในเรื่องตัวการตัวแทนเพราะการนำสืบดังกล่าวมิได้มีผลกระทบในเนื้อหาของข้อความในเอกสารความรับผิดตามสิทธิหน้าที่ระหว่างคู่สัญญายังคงเดิมกรณีไม่ต้องห้ามในการนำสืบพยานบุคคลและการที่คู่สัญญาผู้อ้างว่าคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเป็นตัวแทนของบุคคลภายนอกเพื่อให้ตัวการเข้ามารับผิดให้ตนเองพ้นความรับผิดหรือให้สัญญามีผลผูกพันกันย่อมนำสืบพยานบุคคลตามข้ออ้างนั้นได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่65/2489,795/2495และ2147/2518 คำพิพากษาศาลฎีกาที่65/2489ในสัญญาระบุชื่อและระบุว่าผู้จัดการร้านนั้นอาจแสดงว่ามีหน้าที่อะไรหรือแสดงว่าทำในฐานะผู้จัดการร้านซึ่งเป็นตัวแทนของเจ้าของร้านก็ได้ฉะนั้นอีกฝ่ายหนึ่งนำพยานบุคคลมาสืบว่าผู้นั้นเป็นตัวแทนของเจ้าของร้านก็ได้ไม่เป็นการสืบแก้เอกสารแต่เป็นการสืบอธิบาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่795/2495บุตรเอาที่ดินของบิดาไปให้ผู้อื่นเช่าโดยทำสัญญาเช่ากันเป็นหนังสือลงชื่อบุตรเป็นผู้ให้เช่าแล้วนำสืบว่าที่ทำสัญญาให้เช่าที่รายนี้ก็โดยได้อำนาจมาจากบิดามารดาการสืบดังกล่าวนี้มิใช่เป็นการสืบแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสารสัญญาเช่าแต่อย่างใด การที่ตัวการให้สัตยาบันการกระทำของตัวแทนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา823นั้นหาจำต้องทำเป็นหนังสือไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่2147/2518เอกสารกู้มีชื่อโจทก์เป็นผู้ให้กู้จำเลยต่อสู้ว่าโจทก์เป็นตัวแทน ผ. จำเลยชำระหนี้แก่ ผ. โดยมีเอกสารมาแสดงจำเลยนำสืบพยานตามข้ออ้างได้ ?ณัฐภกฤษเผือกผ่อง?คำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สาม เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ร่วม กันใน ที่ดิน โฉนด เลขที่ 1593 พร้อม ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3โดย รับโอน มาจาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล จำเลย ที่ 1 เช่า ตึกแถว เลขที่ 136/3 และ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วมกัน เช่า ตึกแถว เลขที่ 124/1กับ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา นาง ลาวัณย์ โดย นาง ลาวัณย์ เจ้าของ กรรมสิทธิ์ เดิม ไม่ได้ รู้เห็น ยินยอม ด้วย สัญญาเช่า จึง ไม่มี ผลผูกพัน นาง ลาวัณย์ และ โจทก์ ทั้ง จำเลย ได้ ประพฤติ ปฏิบัติ ผิดสัญญา เช่า โจทก์ บอกเลิก สัญญา แล้ว ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร ขนย้ายทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3 และ ให้ จำเลยทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท และ ให้ จำเลย ที่ 1ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท กับ ค่าเสียหาย เป็น รายเดือนอีก เดือน ละ 8,000 บาท ใน ตึกแถว แต่ละ ห้อง นับ ถัด จาก วันฟ้อง เป็นต้น ไปจนกว่า จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร จะ ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว ที่ เช่าจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ทั้ง สาม ไม่ได้ เป็น เจ้าของกรรมสิทธิ์ ที่ดิน และ สิ่งปลูกสร้าง ที่ ฟ้อง จำเลย ได้ เช่า ตึกแถวตาม ฟ้อง มี กำหนด ระยะเวลา 30 ปี จาก นาย เยี่ยม ซึ่ง ได้รับ มอบอำนาจ จาก เจ้าของ จำเลย ทั้ง สอง ไม่เคย ประพฤติ ผิดสัญญา เช่า ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนโจทก์ ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์ทั้ง สาม มี ว่า กรณี ที่ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยาน และ มิได้ ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ทั้ง สาม นั้น ศาล จะ รับฟัง เอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ได้ หรือไม่โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่า จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยานและ ไม่ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ ทั้ง สาม ศาล จะ รับฟังเอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ไม่ได้ เห็นว่า จำเลย ทั้ง สอง ใช้ เอกสารประกอบ ใน การ ถาม ค้าน ที่ โจทก์ ที่ 1 เบิกความ ว่า นาง ลาวัณย์ ยอดกมล เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ตึกแถว ที่ ให้ เช่า ไม่ได้ มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา ของ นาง ลาวัณย์ ทำ สัญญาเช่า ตึกแถว พิพาท กับ จำเลย ทั้ง สอง ดังนั้น พยานเอกสาร ดังกล่าว มิใช่ เป็น พยานหลักฐานสนับสนุน ข้ออ้าง หรือ ข้อเถียง ของ จำเลย ทั้ง สอง ซึ่ง จะ ต้อง ดำเนินการตาม หลักเกณฑ์ และ ขั้นตอน ของ กฎหมาย แม้ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสารดังกล่าว ใน บัญชีระบุพยาน และ ส่ง สำเนา ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง สาม ก็ ไม่ต้องห้าม มิให้ รับฟัง แต่อย่างใด กรณี ดังกล่าว ไม่อยู่ ใน บังคับ แห่งบทบัญญัติ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88 และ 90ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สาม กล่าวอ้าง ศาล จึง รับฟัง เอกสาร หมาย ล. 1เป็น พยาน ได้ฎีกา ข้อ ต่อไป ที่ ว่า กรณี สัญญาเช่า ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ตึกแถว พิพาท จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น เพียง ผู้รับมอบอำนาจ นั้น ถือว่า เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า หรือไม่ โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่าเมื่อ สัญญาเช่า ใน เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า แล้ว จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ได้รับ อำนาจ จาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท ตาม หนังสือมอบอำนาจ เอกสาร หมาย ล. 1 หาได้ไม่เพราะ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า เห็นว่า เมื่อ จำเลยทั้ง สอง ให้การ ต่อสู้ ไว้ ว่า เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท คือนาง ลาวัณย์ ยอดกมล มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ทำ สัญญาเช่า กับ จำเลย ทั้ง สอง แล้ว จำเลย ทั้ง สอง ย่อม นำสืบ โดย อ้าง หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เพื่อ อธิบาย ให้ เห็นว่า ที่ มี ชื่อ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ใน สัญญาเช่า เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 นั้น เพราะ นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว มอบอำนาจ ให้ ทำ สัญญาเช่า ได้ การ นำสืบ ของ จำเลย ทั้ง สอง ดังกล่าวจึง ไม่ใช่ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สามกล่าวอ้าง แต่อย่างใด ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สามชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ ทั้ง สาม ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3470/2538นาย ประเสริฐ จองวิริยะวงศ์ กับพวกโจทก์นาย อุ่ยตุ่น แซ่ห่าน กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 88, ม. 90, ม. 94 (ข)การที่จำเลยมิได้ระบุหนังสือมอบอำนาจเป็นพยานและส่งสำเนาให้โจทก์แต่ใช้เอกสารนั้นประกอบการถามค้านโจทก์ว่า ล. เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ ย. ทำสัญญาเช่ากับจำเลยพยานเอกสารดังกล่าวมิใช่เป็นพยานหลักฐานสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงแม้จะมิได้ระบุไว้ในบัญชีพยานและส่งสำเนาให้โจทก์ก็ไม่ต้องห้ามมิให้รับฟังกรณีไม่อยู่ในบังคับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88,90ศาลรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานได้ เมื่อจำเลยให้การต่อสู้ว่า ล. เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ ย. ทำสัญญาเช่ากับจำเลยย่อมนำสืบโดยอ้างหนังสือมอบอำนาจเพื่ออธิบายให้เห็นว่าที่มีชื่อ ย. เป็นผู้ให้เช่าในสัญญาเช่าเพราะได้รับมอบอำนาจจาก ล. ไม่เป็นการนำสืบเปลี่ยนแปลงแก้ไขเอกสารสัญญาเช่าโจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทั้ง สาม เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ร่วม กันใน ที่ดิน โฉนด เลขที่ 1593 พร้อม ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3โดย รับโอน มาจาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล จำเลย ที่ 1 เช่า ตึกแถว เลขที่ 136/3 และ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วมกัน เช่า ตึกแถว เลขที่ 124/1กับ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา นาง ลาวัณย์ โดย นาง ลาวัณย์ เจ้าของ กรรมสิทธิ์ เดิม ไม่ได้ รู้เห็น ยินยอม ด้วย สัญญาเช่า จึง ไม่มี ผลผูกพัน นาง ลาวัณย์ และ โจทก์ ทั้ง จำเลย ได้ ประพฤติ ปฏิบัติ ผิดสัญญา เช่า โจทก์ บอกเลิก สัญญา แล้ว ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร ขนย้ายทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว เลขที่ 124/1 และ 136/3 และ ให้ จำเลยทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท และ ให้ จำเลย ที่ 1ใช้ ค่าเสียหาย เป็น เงิน 12,000 บาท กับ ค่าเสียหาย เป็น รายเดือนอีก เดือน ละ 8,000 บาท ใน ตึกแถว แต่ละ ห้อง นับ ถัด จาก วันฟ้อง เป็นต้น ไปจนกว่า จำเลย ทั้ง สอง และ บริวาร จะ ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก ไป จาก ตึกแถว ที่ เช่าจำเลย ทั้ง สอง ให้การ ว่า โจทก์ ทั้ง สาม ไม่ได้ เป็น เจ้าของกรรมสิทธิ์ ที่ดิน และ สิ่งปลูกสร้าง ที่ ฟ้อง จำเลย ได้ เช่า ตึกแถวตาม ฟ้อง มี กำหนด ระยะเวลา 30 ปี จาก นาย เยี่ยม ซึ่ง ได้รับ มอบอำนาจ จาก เจ้าของ จำเลย ทั้ง สอง ไม่เคย ประพฤติ ผิดสัญญา เช่า ขอให้ ยกฟ้องศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษายก ฟ้องโจทก์โจทก์ ทั้ง สาม อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนโจทก์ ทั้ง สาม ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ประเด็น ที่ ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ โจทก์ทั้ง สาม มี ว่า กรณี ที่ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยาน และ มิได้ ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ทั้ง สาม นั้น ศาล จะ รับฟัง เอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ได้ หรือไม่โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่า จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสาร หมาย ล. 1 เป็น พยานและ ไม่ส่ง สำเนา เอกสาร ดังกล่าว ให้ โจทก์ ทั้ง สาม ศาล จะ รับฟังเอกสาร ดังกล่าว เป็น พยาน ไม่ได้ เห็นว่า จำเลย ทั้ง สอง ใช้ เอกสารประกอบ ใน การ ถาม ค้าน ที่ โจทก์ ที่ 1 เบิกความ ว่า นาง ลาวัณย์ ยอดกมล เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ตึกแถว ที่ ให้ เช่า ไม่ได้ มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา บิดา ของ นาง ลาวัณย์ ทำ สัญญาเช่า ตึกแถว พิพาท กับ จำเลย ทั้ง สอง ดังนั้น พยานเอกสาร ดังกล่าว มิใช่ เป็น พยานหลักฐานสนับสนุน ข้ออ้าง หรือ ข้อเถียง ของ จำเลย ทั้ง สอง ซึ่ง จะ ต้อง ดำเนินการตาม หลักเกณฑ์ และ ขั้นตอน ของ กฎหมาย แม้ จำเลย ทั้ง สอง มิได้ ระบุ เอกสารดังกล่าว ใน บัญชีระบุพยาน และ ส่ง สำเนา ให้ แก่ โจทก์ ทั้ง สาม ก็ ไม่ต้องห้าม มิให้ รับฟัง แต่อย่างใด กรณี ดังกล่าว ไม่อยู่ ใน บังคับ แห่งบทบัญญัติ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88 และ 90ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สาม กล่าวอ้าง ศาล จึง รับฟัง เอกสาร หมาย ล. 1เป็น พยาน ได้ฎีกา ข้อ ต่อไป ที่ ว่า กรณี สัญญาเช่า ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ตึกแถว พิพาท จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น เพียง ผู้รับมอบอำนาจ นั้น ถือว่า เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า หรือไม่ โจทก์ ทั้ง สาม ฎีกา ว่าเมื่อ สัญญาเช่า ใน เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 ระบุ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า แล้ว จำเลย ทั้ง สอง จะ นำสืบ ว่า นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ได้รับ อำนาจ จาก นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท ตาม หนังสือมอบอำนาจ เอกสาร หมาย ล. 1 หาได้ไม่เพราะ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า เห็นว่า เมื่อ จำเลยทั้ง สอง ให้การ ต่อสู้ ไว้ ว่า เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว พิพาท คือนาง ลาวัณย์ ยอดกมล มอบอำนาจ ให้ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา ทำ สัญญาเช่า กับ จำเลย ทั้ง สอง แล้ว จำเลย ทั้ง สอง ย่อม นำสืบ โดย อ้าง หนังสือมอบอำนาจเอกสาร หมาย ล. 1 เพื่อ อธิบาย ให้ เห็นว่า ที่ มี ชื่อ นาย เยี่ยม ไหลวัฒนา เป็น ผู้ให้เช่า ใน สัญญาเช่า เอกสาร หมาย ล. 2 และ ล. 3 นั้น เพราะ นาง ลาวัณย์ ยอดกมล ผู้เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ใน ตึกแถว มอบอำนาจ ให้ ทำ สัญญาเช่า ได้ การ นำสืบ ของ จำเลย ทั้ง สอง ดังกล่าวจึง ไม่ใช่ เป็น การ นำสืบ เปลี่ยนแปลง แก้ไข สัญญาเช่า ดัง ที่ โจทก์ ทั้ง สามกล่าวอ้าง แต่อย่างใด ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ทั้ง สามชอบแล้ว ฎีกา ของ โจทก์ ทั้ง สาม ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(อธิราช มณีภาค-ปรีชา เฉลิมวณิชย์-วุฒิ คราวุฒิ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา88กำหนดให้คู่ความที่มีความจำนงอ้างอิงเอกสารเพื่อเป็นพยานสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงของตนต้องยื่นบัญชีระบุพยานพร้อมสำเนาต่อศาลทั้งนี้ก็เพื่อให้ศาลและคู่ความทุกฝ่ายทราบถึงพยานหลักฐานที่จะนำสืบซึ่งคู่ความอีกฝ่ายจะได้เตรียมการต่อสู้คดีได้ถูกต้องและเพื่อให้ศาลควบคุมให้การเสนอพยานหลักฐานเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายนัดความได้ถูกต้องเหมาะสมควบคุมให้การพิจารณาคดีเสร็จไปในเวลาอันสมควรการที่ไม่ยื่นบัญชีระบุพยานดังกล่าวกฎหมายห้ามมิให้ศาลรับฟังพยานหลักฐานนั้น ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้เป็นกรณีที่จำเลยใช้เอกสารหนังสือมอบอำนาจประกอบในการถามค้านพยานโจทก์เพื่อพิสูจน์ต่อพยานมิใช่เป็นการอ้างเอกสารเพื่อสนับสนุนข้ออ้างหรือข้อเถียงตามกฎหมายจึงไม่จำต้องมีการยื่นบัญชีระบุพยานตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่789-799/2499,850/2534 คำพิพากษาศาลฎีกาที่789-799/2499คดีพิพาทกันเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดินโจทก์อ้างว่าซื้อมาจำเลยต่อสู้ว่าให้ที่ดินทำต่างดอกเบี้ยเงินกู้ในขณะที่โจทก์อ้างตนเองเป็นพยานและจำเลยเป็นฝ่ายถามค้านโจทก์ให้การปฏิเสธการกู้เงินจำเลยย่อมอ้างเอกสารกู้เงินมายันโจทก์ได้โดยไม่ต้องระบุพยานและส่งเอกสารล่วงหน้าเมื่อโจทก์รับรองเอกสารนั้นแล้วจำเลยก็ย่อมส่งอ้างเป็นพยานประกอบคำโจทก์ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่850/2534ในการสืบพยานจำเลยชั้นแรกพ. ผู้จัดการมรดกของ ร. อ้างตนเองเป็นพยานเบิกความว่าที่ดินตามสำเนาโฉนดที่ดินเอกสารหมายล.4ราคาประเมินตารางวาละ2,500บาทตามหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายล.1โจทก์จึงอ้างหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายจ.6มาหักล้างคำของ พ.และข้อความตามหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายล.1เมื่อ พ.พยานจำเลยเบิกความรับรองหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายจ.6ดังกล่าวโจทก์ย่อมมีสิทธิอ้างอิงหนังสือรับรองราคาประเมินเอกสารหมายจ.6เป็นพยานหลักฐานประกอบคำของ พ. โดยไม่ต้องยื่นบัญชีแสดงเอกสารต่อศาลได้ และตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา90กำหนดให้คู่ความที่ระบุอ้างอิงเอกสารเป็นพยานตามมาตรา88ยื่นสำเนาเอกสารนั้นต่อศาลและคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งทั้งนี้เพื่อตรวจสอบความถูกต้องแท้จริงของพยานเอกสารมีผลสำคัญต่อการแพ้ชนะในคดีเป็นการสะดวกขึ้นเมื่อได้ให้โอกาสคู่ความอีกฝ่ายได้เห็นเอกสารนั้นเพื่อได้มีโอกาสพิจารณาและระลึกถึงข้อเท็จจริงที่เกิดมาแล้วว่าเคยมีเอกสารชิ้นนั้นหรือไม่เพื่อให้การพิจารณารวบรัดขึ้นตกลงรับกันว่าเอกสารฉบับไหนควรรับรองความถูกต้องแท้จริงเป็นการประหยัดทั้งเวลาและค่าธรรมเนียม การที่กฎหมายบัญญัติให้ส่งสำเนาอีกฝ่ายหนึ่งเป็นเพียงวางวิธีปฏิบัติไว้ไม่ถึงกับว่าเมื่อไม่ส่งสำเนาแล้วก็ไม่ให้รับฟังเอกสารนั้นเสียทีเดียวการไม่ส่งสำเนาเอกสารตามกฎหมายแม้จะถูกต้องห้ามมิให้รับฟังแต่ก็มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาผ่อนปรนว่าเป็นเพียงการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3055/2526และ6108/2531 คำพิพากษาศาลฎีกาที่3055/2526ข้อที่ว่าจำเลยมิได้ยื่นต่อศาลและส่งให้แก่โจทก์ซึ่งสำเนาเอกสารก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวันนั้นเมื่อโจทก์มิได้คัดค้านเสียภายในแปดวันนับแต่วันที่จำเลยส่งเอกสารดังกล่าวต่อศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27วรรคสองโจทก์เพิ่งยกปัญหานี้ขึ้นมาโต้แย้งคัดค้านในชั้นฎีกาศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่6108/2531จำเลยเบิกความและอ้างพยานเอกสารโดยมิได้ส่งสำเนาให้แก่โจทก์ก่อนวันสืบพยานตามกฎหมายซึ่งเป็นข้อผิดระเบียบและทนายโจทก์ก็ได้มาศาลกับได้ซักค้านพยานจำเลยด้วยแสดงว่าโจทก์ได้ทราบข้อผิดระเบียบนั้นแล้วแต่โจทก์ก็มิได้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องคัดค้านภายในกำหนดแปดวันนับแต่วันที่ส่งเอกสารต่อศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา27วรรคสองโจทก์จะยกปัญหาข้อนี้ขึ้นโต้แย้งคัดค้านในชั้นอุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ จำเลยมิได้ยื่นบัญชีระบุพยานเอกสารที่อ้างและมิได้ส่งสำเนาให้แก่โจทก์ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดแต่เมื่อศาลชั้นต้นได้ใช้ดุลพินิจรับฟังพยานเอกสารดังกล่าวก็เป็นข้อแสดงว่าศาลชั้นต้นเห็นว่าเป็นพยานหลักฐานสำคัญเกี่ยวกับประเด็นสำคัญในคดีที่จำเป็นต้องสืบพยานนั้นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมซึ่งศาลชั้นต้นชอบที่จะรับฟังพยานหลักฐานเช่นว่านั้นได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา87(2) ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้การนำสืบโดยอ้างหนังสือมอบอำนาจเพื่ออธิบายว่าที่มีชื่อ ย. เป็นผู้ให้เช่าในสัญญาเช่าเพราะ ล.เจ้าของกรรมสิทธิ์มอบอำนาจให้ทำสัญญาเช่าได้จึงเป็นลักษณะการนำสืบถึงฐานะของบุคคลตามสัญญาในเรื่องตัวการตัวแทนเพราะการนำสืบดังกล่าวมิได้มีผลกระทบในเนื้อหาของข้อความในเอกสารความรับผิดตามสิทธิหน้าที่ระหว่างคู่สัญญายังคงเดิมกรณีไม่ต้องห้ามในการนำสืบพยานบุคคลและการที่คู่สัญญาผู้อ้างว่าคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเป็นตัวแทนของบุคคลภายนอกเพื่อให้ตัวการเข้ามารับผิดให้ตนเองพ้นความรับผิดหรือให้สัญญามีผลผูกพันกันย่อมนำสืบพยานบุคคลตามข้ออ้างนั้นได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่65/2489,795/2495และ2147/2518 คำพิพากษาศาลฎีกาที่65/2489ในสัญญาระบุชื่อและระบุว่าผู้จัดการร้านนั้นอาจแสดงว่ามีหน้าที่อะไรหรือแสดงว่าทำในฐานะผู้จัดการร้านซึ่งเป็นตัวแทนของเจ้าของร้านก็ได้ฉะนั้นอีกฝ่ายหนึ่งนำพยานบุคคลมาสืบว่าผู้นั้นเป็นตัวแทนของเจ้าของร้านก็ได้ไม่เป็นการสืบแก้เอกสารแต่เป็นการสืบอธิบาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่795/2495บุตรเอาที่ดินของบิดาไปให้ผู้อื่นเช่าโดยทำสัญญาเช่ากันเป็นหนังสือลงชื่อบุตรเป็นผู้ให้เช่าแล้วนำสืบว่าที่ทำสัญญาให้เช่าที่รายนี้ก็โดยได้อำนาจมาจากบิดามารดาการสืบดังกล่าวนี้มิใช่เป็นการสืบแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสารสัญญาเช่าแต่อย่างใด การที่ตัวการให้สัตยาบันการกระทำของตัวแทนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา823นั้นหาจำต้องทำเป็นหนังสือไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่2147/2518เอกสารกู้มีชื่อโจทก์เป็นผู้ให้กู้จำเลยต่อสู้ว่าโจทก์เป็นตัวแทน ผ. จำเลยชำระหนี้แก่ ผ. โดยมีเอกสารมาแสดงจำเลยนำสืบพยานตามข้ออ้างได้ ?ณัฐภกฤษเผือกผ่อง?