คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6034/2533หลักกฎหมาย: ตามสัญญาเช่าซื้อระบุว่า "ถ้า ผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวดใดโดยมิต้องบอกกล่าวให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน"แต่ปรากฏว่าในการชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวดที่ผ่านมาแม้จำเลยจะชำระไม่ตรงตามกำหนดเวลาโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อก็ยอมรับชำระ พฤติการณ์จึงแสดงว่า โจทก์และจำเลยไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญ ดังนั้น หากโจทก์จะเลิกสัญญาจะต้องบอกกล่าวให้จำเลยชำระค่าเช่าซื้อเสียก่อนตาม ป.พ.พ. มาตรา 387 แต่เมื่อจำเลยไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนจำเลยไม่โต้แย้ง ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืน.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2526 นายเสกสันต์รุ่งรัตนประเสริฐ ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์แลนเซียคูเป้ 1 คันจากโจทก์ต่อมาวันที่ 16 สิงหาคม 2526 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาโอนการเช่าซื้อรถยนต์คันดังกล่าวกับโจทก์ในราคา 488,800 บาท โดยรับโอนสิทธิและหน้าที่จากผู้เช่าเดิม เสมือนเป็นผู้เช่ามาแต่ต้นจำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1อย่างลูกหนี้ร่วม จำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินจำนวน 10,400 บาท ในวันทำสัญญา ต่อมาจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์ตั้งแต่งวดที่ 10 คืองวดวันที่ 5 มิถุนายน 2527 เป็นต้นมา สัญญาเช่าซื้อเป็นอันเลิกกัน จำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อ แต่ไม่ส่งมอบโจทก์ติดตามยึดรถยนต์ได้เมื่อวันที่ 9สิงหาคม 2527 ในสภาพเสียหายมาก ต่อมาโจทก์ขายรถยนต์คันดังกล่าวไปในราคา 220,000 บาท ราคารถยังขาดอยู่อีก 164,800 บาท โจทก์ถวงถามแล้ว ขอให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 164,800 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่ารถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนนั้นมีสภาพดี โจทก์ขายในราคาต่ำกว่าราคาจริงและราคาท้องตลาด โจทก์จึงไม่เสียหายคดีขาดอายุความโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบแปดต่อปีจำเลยที่ 3 ให้การว่า รถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนมีสภาพดีและโจทก์ขายได้ราคามากกว่า 220,000 บาท โจทก์จึงไม่เสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 120,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย แก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า จำเลยที่ 1 ได้เช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ และชำระค่าเช่าซื้อกับค้างชำระค่าเช่าซื้อจริงตามฟ้องโจทก์ได้ติดตามยึดรถดังกล่าวคืนแล้ว จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม แต่เนื่องจากศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสามที่คัดค้านว่า สัญญาเช่าซื้อตามฟ้องยังไม่สิ้นสุดลง เพราะจำเลยทั้งสามมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 จำเลยทั้งสามฎีกาในข้อนี้ จึงต้องวินิจฉัยปัญหานี้ก่อนคดีนี้จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิจารณาพยานหลักฐานของโจทก์กับจำเลยที่ 2 และที่ 3 แล้วฟังว่า จำเลยที่ 1ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ตลอดมา เป็นเหตุให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง เป็นกรณ๊ที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยคดีตามประเด็นที่โจทก์กล่าวมาในคำฟ้อง จำเลยที่ 1 จึงอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาของศาลชั้นต้นได้ ที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยปัญหาดังกล่าวนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย และเห็นควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยก่อนตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 นั้น ถ้าผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวใดโดยมิต้องบอกกล่าว ให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน ซึ่งหมายความว่าหากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระค่าเช่าซื้อภายในกำหนดเวลาเพียงครั้งเดียวสัญญาเช่าซื้อก็เลิกกันแล้ว นายสวง บินมาดี หัวหน้าแผนกสินเชื่อของโจทก์ก็เบิกความว่า จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวด ตรงนัดบ้างผิดนัดบ้าง เมื่อพิจารณาคำเบิกความของพยานโจทก์ดังกล่าวประกอบกับสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 แล้ว จะเห็นได้ว่าหากโจทก์ถือเอาสัญญาข้อนี้เป็นสำคัญโจทก์คงจะไม่ยอมรับค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้ หลังจากผิดนัดแล้วและสัญญาเช่าซื้อจะต้องสิ้นสุดลงก่อนที่จำเลยที่ 1 จะชำระค่าเช่าซื้องวดที่ 9 ให้โจทก์ พฤติการณ์แสดงว่า หลังจากจำเลยที่ 1 ผิดนัดในการชำระค่าเช่าซื้อครั้งแรกแล้ว โจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญอีกต่อไป ในกรณีนี้หากโจทก์ต้องการจะเลิกสัญญาก็จะต้องบอกกล่าวให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 ก่อน แต่เมื่อจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโดยจำเลยที่ 1 ไม่ได้โต้แย้งการยึด ก็เป็นพฤติการณ์ที่ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนคือวันที่ 9 สิงหาคม 2527เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ผิดสัญญาก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆแก่โจทก์ คงจะต้องรับผิดเฉพาะค่าเสียหายเป็นค่าขาดประโยชน์ของโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อในระหว่างจำเลยผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อจนถึงวันสัญญาเลิกกัน ศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ 31,200..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน21,200 บาท แก่โจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6034/2533บริษัท สยาม ลิสซิ่ง จำกัดโจทก์นาย ขัตติยะ จินดานนท์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 387ตามสัญญาเช่าซื้อระบุว่า "ถ้า ผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวดใดโดยมิต้องบอกกล่าวให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน"แต่ปรากฏว่าในการชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวดที่ผ่านมาแม้จำเลยจะชำระไม่ตรงตามกำหนดเวลาโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อก็ยอมรับชำระ พฤติการณ์จึงแสดงว่า โจทก์และจำเลยไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญ ดังนั้น หากโจทก์จะเลิกสัญญาจะต้องบอกกล่าวให้จำเลยชำระค่าเช่าซื้อเสียก่อนตาม ป.พ.พ. มาตรา 387 แต่เมื่อจำเลยไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนจำเลยไม่โต้แย้ง ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืน.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2526 นายเสกสันต์รุ่งรัตนประเสริฐ ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์แลนเซียคูเป้ 1 คันจากโจทก์ต่อมาวันที่ 16 สิงหาคม 2526 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาโอนการเช่าซื้อรถยนต์คันดังกล่าวกับโจทก์ในราคา 488,800 บาท โดยรับโอนสิทธิและหน้าที่จากผู้เช่าเดิม เสมือนเป็นผู้เช่ามาแต่ต้นจำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1อย่างลูกหนี้ร่วม จำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินจำนวน 10,400 บาท ในวันทำสัญญา ต่อมาจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์ตั้งแต่งวดที่ 10 คืองวดวันที่ 5 มิถุนายน 2527 เป็นต้นมา สัญญาเช่าซื้อเป็นอันเลิกกัน จำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อ แต่ไม่ส่งมอบโจทก์ติดตามยึดรถยนต์ได้เมื่อวันที่ 9สิงหาคม 2527 ในสภาพเสียหายมาก ต่อมาโจทก์ขายรถยนต์คันดังกล่าวไปในราคา 220,000 บาท ราคารถยังขาดอยู่อีก 164,800 บาท โจทก์ถวงถามแล้ว ขอให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 164,800 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่ารถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนนั้นมีสภาพดี โจทก์ขายในราคาต่ำกว่าราคาจริงและราคาท้องตลาด โจทก์จึงไม่เสียหายคดีขาดอายุความโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบแปดต่อปีจำเลยที่ 3 ให้การว่า รถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนมีสภาพดีและโจทก์ขายได้ราคามากกว่า 220,000 บาท โจทก์จึงไม่เสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 120,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย แก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า จำเลยที่ 1 ได้เช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ และชำระค่าเช่าซื้อกับค้างชำระค่าเช่าซื้อจริงตามฟ้องโจทก์ได้ติดตามยึดรถดังกล่าวคืนแล้ว จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม แต่เนื่องจากศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสามที่คัดค้านว่า สัญญาเช่าซื้อตามฟ้องยังไม่สิ้นสุดลง เพราะจำเลยทั้งสามมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 จำเลยทั้งสามฎีกาในข้อนี้ จึงต้องวินิจฉัยปัญหานี้ก่อนคดีนี้จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิจารณาพยานหลักฐานของโจทก์กับจำเลยที่ 2 และที่ 3 แล้วฟังว่า จำเลยที่ 1ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ตลอดมา เป็นเหตุให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง เป็นกรณ๊ที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยคดีตามประเด็นที่โจทก์กล่าวมาในคำฟ้อง จำเลยที่ 1 จึงอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาของศาลชั้นต้นได้ ที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยปัญหาดังกล่าวนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย และเห็นควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยก่อนตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 นั้น ถ้าผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวใดโดยมิต้องบอกกล่าว ให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน ซึ่งหมายความว่าหากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระค่าเช่าซื้อภายในกำหนดเวลาเพียงครั้งเดียวสัญญาเช่าซื้อก็เลิกกันแล้ว นายสวง บินมาดี หัวหน้าแผนกสินเชื่อของโจทก์ก็เบิกความว่า จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวด ตรงนัดบ้างผิดนัดบ้าง เมื่อพิจารณาคำเบิกความของพยานโจทก์ดังกล่าวประกอบกับสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 แล้ว จะเห็นได้ว่าหากโจทก์ถือเอาสัญญาข้อนี้เป็นสำคัญโจทก์คงจะไม่ยอมรับค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้ หลังจากผิดนัดแล้วและสัญญาเช่าซื้อจะต้องสิ้นสุดลงก่อนที่จำเลยที่ 1 จะชำระค่าเช่าซื้องวดที่ 9 ให้โจทก์ พฤติการณ์แสดงว่า หลังจากจำเลยที่ 1 ผิดนัดในการชำระค่าเช่าซื้อครั้งแรกแล้ว โจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญอีกต่อไป ในกรณีนี้หากโจทก์ต้องการจะเลิกสัญญาก็จะต้องบอกกล่าวให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 ก่อน แต่เมื่อจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโดยจำเลยที่ 1 ไม่ได้โต้แย้งการยึด ก็เป็นพฤติการณ์ที่ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนคือวันที่ 9 สิงหาคม 2527เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ผิดสัญญาก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆแก่โจทก์ คงจะต้องรับผิดเฉพาะค่าเสียหายเป็นค่าขาดประโยชน์ของโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อในระหว่างจำเลยผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อจนถึงวันสัญญาเลิกกัน ศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ 31,200..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน21,200 บาท แก่โจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์.(อัมพร ทองประยูร-เจริญ นิลเอสงฆ์-ก้าน อันนานนท์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาว่าจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ แต่ไม่ขาดนัดพิจารณาโดยได้ตั้งทนายมาถามค้านพยานโจทก์ แต่ไม่ได้อ้างตนเองเบิกความเป็นพยาน แล้วศาลชั้นต้นได้วินิจฉัยปัญหาเรื่องการสิ้นสุดของสัญญาไปตามประเด็นแห่งคดีที่โจทก์ฟ้องโดยวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ทำให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลงผู้บันทึกเห็นว่าในเรื่องการยื่นคำให้การนั้นโดยหลักการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 ถ้าจำเลยยื่นคำให้การแต่ไม่ปฏิเสธฟ้องโจทก์ในข้อใดก็ถือว่ารับ แต่เมื่อจำเลยไม่ได้ยื่นคำให้การก็จะถือว่ารับตามฟ้องไม่ได้ การที่จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจึงไม่ถือว่ารับตามฟ้องโจทก์ เมื่อศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง จำเลยที่ 1 จึงมีสิทธิอุทธรณ์ได้ คดีนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนปัญหาทำนองนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4174/2530 วินิจฉัยว่าคู่สัญญาจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมโดยผู้เช่าซื้อต้องชดใช้ค่าใช้ทรัพย์ดังกล่าวให้ผู้ให้เช่าซื้อตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสาม เมื่อสัญญาเลิกกันโดยที่ผู้เช่าซื้อมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา ผู้เช่าซื้อก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆ รวมทั้งค่าติดตามรถยนต์ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อ... โดยหลักแล้วการกำหนดเงินให้แก่โจทก์ต้องเป็นไปตามที่โจทก์ขอคดีนี้โจทก์ขอให้ใช้ราคารถที่ยังขาดอยู่แต่เพียงอย่างเดียว ไม่ได้ฟ้องเรียกค่าใช้ทรัพย์มาด้วยเหมือนคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่4174/2530 ข้างต้น มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3745/2526 วินิจฉัยว่าการเรียกให้ใช้ราคารถส่วนที่ขาดถือไม่ได้ว่าเป็นการเรียกค่าเสียหายในการใช้รถ ดังนี้ผู้บันทึกเห็นว่าศาลจะถือว่าราคารถที่ยังขาดอยู่เป็นค่าใช้รถและกำหนดให้เป็นเงินจำนวนนี้ไม่ได้ ปัญหาว่าเรื่องราคารถที่ขาดเป็นการกำหนดค่าเสียหายไว้ล่วงหน้าซึ่งมีลักษณะเหมือนเบี้ยปรับที่ศาลอาจกำหนดให้ตามส่วนได้ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1195/2511 หรือไม่ ผู้บันทึกก็เห็นว่ากรณีมีข้อน่าคิดว่าการเรียกเงินจำนวนนี้เป็นการเรียกตามข้อสัญญาเช่าซื้อตามฟ้องในเมื่อการเลิกสัญญาตามข้อวินิจฉัยในคดีนี้มิใช่เป็นการเลิกสัญญาตามข้อสัญญาเช่าซื้อ ศาลก็นาจะกำหนดเงินจำนวนนี้เป็นเบี้ยปรับตามสัญญาเช่าซื้อตามฟ้องไม่ได้ ผู้บันทึกมีความเห็นว่ากรณีนี้ศาลน่าจะกำหนดค่ารถส่วนที่ขาดโดยผลของการเลิกสัญญาตามมาตรา 391ไม่ได้ หากจะกำหนดให้ก็น่าจะกำหนดให้ตามประเด็นที่โจทก์ฟ้องและที่โจทก์นำสืบให้เห็นถึงผลแห่งการกระทำของจำเลยอันเป็นเหตุให้รถยนต์ของโจทก์ราคาลดลงไปตามหลักเรื่องละเมิดหรือตามข้อสัญญาที่ทำไว้แล้วแต่กรณี. เถกิงศักดิ์คำสุระ.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2526 นายเสกสันต์รุ่งรัตนประเสริฐ ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์แลนเซียคูเป้ 1 คันจากโจทก์ต่อมาวันที่ 16 สิงหาคม 2526 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาโอนการเช่าซื้อรถยนต์คันดังกล่าวกับโจทก์ในราคา 488,800 บาท โดยรับโอนสิทธิและหน้าที่จากผู้เช่าเดิม เสมือนเป็นผู้เช่ามาแต่ต้นจำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1อย่างลูกหนี้ร่วม จำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินจำนวน 10,400 บาท ในวันทำสัญญา ต่อมาจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์ตั้งแต่งวดที่ 10 คืองวดวันที่ 5 มิถุนายน 2527 เป็นต้นมา สัญญาเช่าซื้อเป็นอันเลิกกัน จำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อ แต่ไม่ส่งมอบโจทก์ติดตามยึดรถยนต์ได้เมื่อวันที่ 9สิงหาคม 2527 ในสภาพเสียหายมาก ต่อมาโจทก์ขายรถยนต์คันดังกล่าวไปในราคา 220,000 บาท ราคารถยังขาดอยู่อีก 164,800 บาท โจทก์ถวงถามแล้ว ขอให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 164,800 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่ารถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนนั้นมีสภาพดี โจทก์ขายในราคาต่ำกว่าราคาจริงและราคาท้องตลาด โจทก์จึงไม่เสียหายคดีขาดอายุความโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบแปดต่อปีจำเลยที่ 3 ให้การว่า รถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนมีสภาพดีและโจทก์ขายได้ราคามากกว่า 220,000 บาท โจทก์จึงไม่เสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 120,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย แก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า จำเลยที่ 1 ได้เช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ และชำระค่าเช่าซื้อกับค้างชำระค่าเช่าซื้อจริงตามฟ้องโจทก์ได้ติดตามยึดรถดังกล่าวคืนแล้ว จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม แต่เนื่องจากศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสามที่คัดค้านว่า สัญญาเช่าซื้อตามฟ้องยังไม่สิ้นสุดลง เพราะจำเลยทั้งสามมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 จำเลยทั้งสามฎีกาในข้อนี้ จึงต้องวินิจฉัยปัญหานี้ก่อนคดีนี้จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิจารณาพยานหลักฐานของโจทก์กับจำเลยที่ 2 และที่ 3 แล้วฟังว่า จำเลยที่ 1ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ตลอดมา เป็นเหตุให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง เป็นกรณ๊ที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยคดีตามประเด็นที่โจทก์กล่าวมาในคำฟ้อง จำเลยที่ 1 จึงอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาของศาลชั้นต้นได้ ที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยปัญหาดังกล่าวนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย และเห็นควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยก่อนตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 นั้น ถ้าผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวใดโดยมิต้องบอกกล่าว ให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน ซึ่งหมายความว่าหากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระค่าเช่าซื้อภายในกำหนดเวลาเพียงครั้งเดียวสัญญาเช่าซื้อก็เลิกกันแล้ว นายสวง บินมาดี หัวหน้าแผนกสินเชื่อของโจทก์ก็เบิกความว่า จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวด ตรงนัดบ้างผิดนัดบ้าง เมื่อพิจารณาคำเบิกความของพยานโจทก์ดังกล่าวประกอบกับสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 แล้ว จะเห็นได้ว่าหากโจทก์ถือเอาสัญญาข้อนี้เป็นสำคัญโจทก์คงจะไม่ยอมรับค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้ หลังจากผิดนัดแล้วและสัญญาเช่าซื้อจะต้องสิ้นสุดลงก่อนที่จำเลยที่ 1 จะชำระค่าเช่าซื้องวดที่ 9 ให้โจทก์ พฤติการณ์แสดงว่า หลังจากจำเลยที่ 1 ผิดนัดในการชำระค่าเช่าซื้อครั้งแรกแล้ว โจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญอีกต่อไป ในกรณีนี้หากโจทก์ต้องการจะเลิกสัญญาก็จะต้องบอกกล่าวให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 ก่อน แต่เมื่อจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโดยจำเลยที่ 1 ไม่ได้โต้แย้งการยึด ก็เป็นพฤติการณ์ที่ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนคือวันที่ 9 สิงหาคม 2527เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ผิดสัญญาก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆแก่โจทก์ คงจะต้องรับผิดเฉพาะค่าเสียหายเป็นค่าขาดประโยชน์ของโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อในระหว่างจำเลยผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อจนถึงวันสัญญาเลิกกัน ศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ 31,200..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน21,200 บาท แก่โจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6034/2533บริษัท สยาม ลิสซิ่ง จำกัดโจทก์นาย ขัตติยะ จินดานนท์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 387ตามสัญญาเช่าซื้อระบุว่า "ถ้า ผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวดใดโดยมิต้องบอกกล่าวให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน"แต่ปรากฏว่าในการชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวดที่ผ่านมาแม้จำเลยจะชำระไม่ตรงตามกำหนดเวลาโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อก็ยอมรับชำระ พฤติการณ์จึงแสดงว่า โจทก์และจำเลยไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญ ดังนั้น หากโจทก์จะเลิกสัญญาจะต้องบอกกล่าวให้จำเลยชำระค่าเช่าซื้อเสียก่อนตาม ป.พ.พ. มาตรา 387 แต่เมื่อจำเลยไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนจำเลยไม่โต้แย้ง ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืน.โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2526 นายเสกสันต์รุ่งรัตนประเสริฐ ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์แลนเซียคูเป้ 1 คันจากโจทก์ต่อมาวันที่ 16 สิงหาคม 2526 จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาโอนการเช่าซื้อรถยนต์คันดังกล่าวกับโจทก์ในราคา 488,800 บาท โดยรับโอนสิทธิและหน้าที่จากผู้เช่าเดิม เสมือนเป็นผู้เช่ามาแต่ต้นจำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1อย่างลูกหนี้ร่วม จำเลยที่ 1 ได้ชำระเงินจำนวน 10,400 บาท ในวันทำสัญญา ต่อมาจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์ตั้งแต่งวดที่ 10 คืองวดวันที่ 5 มิถุนายน 2527 เป็นต้นมา สัญญาเช่าซื้อเป็นอันเลิกกัน จำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อ แต่ไม่ส่งมอบโจทก์ติดตามยึดรถยนต์ได้เมื่อวันที่ 9สิงหาคม 2527 ในสภาพเสียหายมาก ต่อมาโจทก์ขายรถยนต์คันดังกล่าวไปในราคา 220,000 บาท ราคารถยังขาดอยู่อีก 164,800 บาท โจทก์ถวงถามแล้ว ขอให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 164,800 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจำเลยที่ 2 ให้การว่ารถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนนั้นมีสภาพดี โจทก์ขายในราคาต่ำกว่าราคาจริงและราคาท้องตลาด โจทก์จึงไม่เสียหายคดีขาดอายุความโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยอัตราร้อยละสิบแปดต่อปีจำเลยที่ 3 ให้การว่า รถยนต์ที่โจทก์ยึดคืนมีสภาพดีและโจทก์ขายได้ราคามากกว่า 220,000 บาท โจทก์จึงไม่เสียหายศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงิน 120,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย แก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้วข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า จำเลยที่ 1 ได้เช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ และชำระค่าเช่าซื้อกับค้างชำระค่าเช่าซื้อจริงตามฟ้องโจทก์ได้ติดตามยึดรถดังกล่าวคืนแล้ว จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้ค้ำประกันจำเลยที่ 1 โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม แต่เนื่องจากศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสามที่คัดค้านว่า สัญญาเช่าซื้อตามฟ้องยังไม่สิ้นสุดลง เพราะจำเลยทั้งสามมิได้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 จำเลยทั้งสามฎีกาในข้อนี้ จึงต้องวินิจฉัยปัญหานี้ก่อนคดีนี้จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิจารณาพยานหลักฐานของโจทก์กับจำเลยที่ 2 และที่ 3 แล้วฟังว่า จำเลยที่ 1ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ตลอดมา เป็นเหตุให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง เป็นกรณ๊ที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยคดีตามประเด็นที่โจทก์กล่าวมาในคำฟ้อง จำเลยที่ 1 จึงอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาของศาลชั้นต้นได้ ที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยปัญหาดังกล่าวนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย และเห็นควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยก่อนตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 นั้น ถ้าผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่าเช่าซื้องวดหนึ่งงวใดโดยมิต้องบอกกล่าว ให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันเลิกกัน ซึ่งหมายความว่าหากจำเลยที่ 1 ไม่ชำระค่าเช่าซื้อภายในกำหนดเวลาเพียงครั้งเดียวสัญญาเช่าซื้อก็เลิกกันแล้ว นายสวง บินมาดี หัวหน้าแผนกสินเชื่อของโจทก์ก็เบิกความว่า จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ 9 งวด ตรงนัดบ้างผิดนัดบ้าง เมื่อพิจารณาคำเบิกความของพยานโจทก์ดังกล่าวประกอบกับสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4 ข้อ 8 แล้ว จะเห็นได้ว่าหากโจทก์ถือเอาสัญญาข้อนี้เป็นสำคัญโจทก์คงจะไม่ยอมรับค่าเช่าซื้อที่จำเลยที่ 1 ชำระให้ หลังจากผิดนัดแล้วและสัญญาเช่าซื้อจะต้องสิ้นสุดลงก่อนที่จำเลยที่ 1 จะชำระค่าเช่าซื้องวดที่ 9 ให้โจทก์ พฤติการณ์แสดงว่า หลังจากจำเลยที่ 1 ผิดนัดในการชำระค่าเช่าซื้อครั้งแรกแล้ว โจทก์และจำเลยที่ 1 ไม่ถือเอากำหนดเวลาชำระค่าเช่าซื้อตามสัญญาเป็นสำคัญอีกต่อไป ในกรณีนี้หากโจทก์ต้องการจะเลิกสัญญาก็จะต้องบอกกล่าวให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387 ก่อน แต่เมื่อจำเลยที่ 1ไม่ชำระค่าเช่าซื้อตามกำหนดและโจทก์ไปยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโดยจำเลยที่ 1 ไม่ได้โต้แย้งการยึด ก็เป็นพฤติการณ์ที่ถือได้ว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันแล้วนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนคือวันที่ 9 สิงหาคม 2527เมื่อจำเลยที่ 1 มิได้ผิดสัญญาก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆแก่โจทก์ คงจะต้องรับผิดเฉพาะค่าเสียหายเป็นค่าขาดประโยชน์ของโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อในระหว่างจำเลยผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อจนถึงวันสัญญาเลิกกัน ศาลฎีกาเห็นควรกำหนดให้ 31,200..."พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน21,200 บาท แก่โจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์.(อัมพร ทองประยูร-เจริญ นิลเอสงฆ์-ก้าน อันนานนท์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาว่าจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ แต่ไม่ขาดนัดพิจารณาโดยได้ตั้งทนายมาถามค้านพยานโจทก์ แต่ไม่ได้อ้างตนเองเบิกความเป็นพยาน แล้วศาลชั้นต้นได้วินิจฉัยปัญหาเรื่องการสิ้นสุดของสัญญาไปตามประเด็นแห่งคดีที่โจทก์ฟ้องโดยวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ทำให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลงผู้บันทึกเห็นว่าในเรื่องการยื่นคำให้การนั้นโดยหลักการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 ถ้าจำเลยยื่นคำให้การแต่ไม่ปฏิเสธฟ้องโจทก์ในข้อใดก็ถือว่ารับ แต่เมื่อจำเลยไม่ได้ยื่นคำให้การก็จะถือว่ารับตามฟ้องไม่ได้ การที่จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจึงไม่ถือว่ารับตามฟ้องโจทก์ เมื่อศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง จำเลยที่ 1 จึงมีสิทธิอุทธรณ์ได้ คดีนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนปัญหาทำนองนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4174/2530 วินิจฉัยว่าคู่สัญญาจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมโดยผู้เช่าซื้อต้องชดใช้ค่าใช้ทรัพย์ดังกล่าวให้ผู้ให้เช่าซื้อตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสาม เมื่อสัญญาเลิกกันโดยที่ผู้เช่าซื้อมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา ผู้เช่าซื้อก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆ รวมทั้งค่าติดตามรถยนต์ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อ... โดยหลักแล้วการกำหนดเงินให้แก่โจทก์ต้องเป็นไปตามที่โจทก์ขอคดีนี้โจทก์ขอให้ใช้ราคารถที่ยังขาดอยู่แต่เพียงอย่างเดียว ไม่ได้ฟ้องเรียกค่าใช้ทรัพย์มาด้วยเหมือนคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่4174/2530 ข้างต้น มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3745/2526 วินิจฉัยว่าการเรียกให้ใช้ราคารถส่วนที่ขาดถือไม่ได้ว่าเป็นการเรียกค่าเสียหายในการใช้รถ ดังนี้ผู้บันทึกเห็นว่าศาลจะถือว่าราคารถที่ยังขาดอยู่เป็นค่าใช้รถและกำหนดให้เป็นเงินจำนวนนี้ไม่ได้ ปัญหาว่าเรื่องราคารถที่ขาดเป็นการกำหนดค่าเสียหายไว้ล่วงหน้าซึ่งมีลักษณะเหมือนเบี้ยปรับที่ศาลอาจกำหนดให้ตามส่วนได้ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1195/2511 หรือไม่ ผู้บันทึกก็เห็นว่ากรณีมีข้อน่าคิดว่าการเรียกเงินจำนวนนี้เป็นการเรียกตามข้อสัญญาเช่าซื้อตามฟ้องในเมื่อการเลิกสัญญาตามข้อวินิจฉัยในคดีนี้มิใช่เป็นการเลิกสัญญาตามข้อสัญญาเช่าซื้อ ศาลก็นาจะกำหนดเงินจำนวนนี้เป็นเบี้ยปรับตามสัญญาเช่าซื้อตามฟ้องไม่ได้ ผู้บันทึกมีความเห็นว่ากรณีนี้ศาลน่าจะกำหนดค่ารถส่วนที่ขาดโดยผลของการเลิกสัญญาตามมาตรา 391ไม่ได้ หากจะกำหนดให้ก็น่าจะกำหนดให้ตามประเด็นที่โจทก์ฟ้องและที่โจทก์นำสืบให้เห็นถึงผลแห่งการกระทำของจำเลยอันเป็นเหตุให้รถยนต์ของโจทก์ราคาลดลงไปตามหลักเรื่องละเมิดหรือตามข้อสัญญาที่ทำไว้แล้วแต่กรณี. เถกิงศักดิ์คำสุระ.หมายเหตุ: ปัญหาว่าจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ แต่ไม่ขาดนัดพิจารณาโดยได้ตั้งทนายมาถามค้านพยานโจทก์ แต่ไม่ได้อ้างตนเองเบิกความเป็นพยาน แล้วศาลชั้นต้นได้วินิจฉัยปัญหาเรื่องการสิ้นสุดของสัญญาไปตามประเด็นแห่งคดีที่โจทก์ฟ้องโดยวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดที่ 10 ทำให้สัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลงผู้บันทึกเห็นว่าในเรื่องการยื่นคำให้การนั้นโดยหลักการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 ถ้าจำเลยยื่นคำให้การแต่ไม่ปฏิเสธฟ้องโจทก์ในข้อใดก็ถือว่ารับ แต่เมื่อจำเลยไม่ได้ยื่นคำให้การก็จะถือว่ารับตามฟ้องไม่ได้ การที่จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การจึงไม่ถือว่ารับตามฟ้องโจทก์ เมื่อศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดลง จำเลยที่ 1 จึงมีสิทธิอุทธรณ์ได้ คดีนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่างสมัครใจเลิกสัญญาเช่าซื้อต่อกันนับแต่วันที่โจทก์ยึดรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนปัญหาทำนองนี้มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4174/2530 วินิจฉัยว่าคู่สัญญาจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมโดยผู้เช่าซื้อต้องชดใช้ค่าใช้ทรัพย์ดังกล่าวให้ผู้ให้เช่าซื้อตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคสาม เมื่อสัญญาเลิกกันโดยที่ผู้เช่าซื้อมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา ผู้เช่าซื้อก็ไม่ต้องชดใช้ค่าเสียหายใด ๆ รวมทั้งค่าติดตามรถยนต์ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อ... โดยหลักแล้วการกำหนดเงินให้แก่โจทก์ต้องเป็นไปตามที่โจทก์ขอคดีนี้โจทก์ขอให้ใช้ราคารถที่ยังขาดอยู่แต่เพียงอย่างเดียว ไม่ได้ฟ้องเรียกค่าใช้ทรัพย์มาด้วยเหมือนคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่4174/2530 ข้างต้น มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3745/2526 วินิจฉัยว่าการเรียกให้ใช้ราคารถส่วนที่ขาดถือไม่ได้ว่าเป็นการเรียกค่าเสียหายในการใช้รถ ดังนี้ผู้บันทึกเห็นว่าศาลจะถือว่าราคารถที่ยังขาดอยู่เป็นค่าใช้รถและกำหนดให้เป็นเงินจำนวนนี้ไม่ได้ ปัญหาว่าเรื่องราคารถที่ขาดเป็นการกำหนดค่าเสียหายไว้ล่วงหน้าซึ่งมีลักษณะเหมือนเบี้ยปรับที่ศาลอาจกำหนดให้ตามส่วนได้ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1195/2511 หรือไม่ ผู้บันทึกก็เห็นว่ากรณีมีข้อน่าคิดว่าการเรียกเงินจำนวนนี้เป็นการเรียกตามข้อสัญญาเช่าซื้อตามฟ้องในเมื่อการเลิกสัญญาตามข้อวินิจฉัยในคดีนี้มิใช่เป็นการเลิกสัญญาตามข้อสัญญาเช่าซื้อ ศาลก็นาจะกำหนดเงินจำนวนนี้เป็นเบี้ยปรับตามสัญญาเช่าซื้อตามฟ้องไม่ได้ ผู้บันทึกมีความเห็นว่ากรณีนี้ศาลน่าจะกำหนดค่ารถส่วนที่ขาดโดยผลของการเลิกสัญญาตามมาตรา 391ไม่ได้ หากจะกำหนดให้ก็น่าจะกำหนดให้ตามประเด็นที่โจทก์ฟ้องและที่โจทก์นำสืบให้เห็นถึงผลแห่งการกระทำของจำเลยอันเป็นเหตุให้รถยนต์ของโจทก์ราคาลดลงไปตามหลักเรื่องละเมิดหรือตามข้อสัญญาที่ทำไว้แล้วแต่กรณี. เถกิงศักดิ์คำสุระ.51068. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6034/2533 พิมพ์คำพิพากษาฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6034/2533()แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ