กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๒๕)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ และมาตรา ๙๓ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ผู้ใดประสงค์จะปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามแบบของกรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ(ก)ภาพถ่ายประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว หรือภาพถ่ายหนังสือเดินทางหรือภาพถ่ายหนังสือสำคัญประจำตัวอย่างอื่น(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้าน หรือเอกสารแสดงถิ่นที่อยู่(ค) รูปถ่ายครึ่งตัว หน้าตรง ไม่สวมหมวกและแว่นตาดำ ขนาด ๓x๔เซนติเมตร จำนวน ๖ รูป(ง) ใบรับรองแพทย์(จ)ประกาศนียบัตรหรือหนังสือรับรองว่าได้ผ่านการศึกษาและจบหลักสูตรจากโรงเรียนการขนส่งของกรมการขนส่งทางบกหรือโรงเรียนสอนขับรถที่กรมการขนส่งทางบกรับรองสำหรับกรณีผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทางการขนส่งไม่ประจำทาง หรือการขนส่งโดยรถขนาดเล็ก ถ้ามี(ฉ)ประกาศนียบัตรหรือหนังสือรับรองของกรมการขนส่งทางบกว่าเป็นผู้มีความรู้และความสามารถตามกฎกระทรวงออกตามความในมาตรา๙๖ (๒) ในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ถ้ามี(ช) ใบอนุญาตเป็นผู้ประจำเครื่องอุปกรณ์การขนส่งหน้าที่ผู้ขับรถออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่ง พ.ศ. ๒๔๙๗หรือใบอนุญาตขับรถยนต์ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พุทธศักราช ๒๔๙๓ ถ้ามี(๒) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้เก็บค่าโดยสาร นายตรวจหรือผู้บริการ(ก) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้าน(ค) รูปถ่ายครึ่งตัว หน้าตรง ไม่สวมหมวกและแว่นตาดำขนาด ๓x๔เซนติเมตร จำนวน ๖ รูป(ง) ใบรับรองแพทย์(จ) ประกาศนียบัตรหรือหนังสือรับรองของกรมการขนส่งทางบกว่าเป็นผู้มีความรู้และความสามารถตามกฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบกพ.ศ. ๒๕๒๒ ถ้ามี(ฉ) ใบอนุญาตเป็นผู้ประจำเครื่องอุปกรณ์การขนส่งหรือมีหน้าที่ผู้เก็บค่าโดยสาร หรือหน้าที่นายตรวจออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๔๙๗ ถ้ามีข้อ ๒การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้(๑) สำหรับผู้ขอที่มีภูมิลำเนาในกรุงเทพมหานครให้ยื่นต่อกรมการขนส่งทางบก(๒) สำหรับผู้ขอที่มีภูมิลำเนาในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครให้ยื่นต่อสำนักงานขนส่งจังหวัดนั้น ๆข้อ ๓ใบอนุญาตสำหรับผู้ประจำรถ ให้ใช้แบบใบอนุญาตท้ายกฎกระทรวงดังต่อไปนี้(๑) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ(ก) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งส่วนบุคคลชนิดที่หนึ่ง ให้ใช้แบบ บ.๑(ข) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งส่วนบุคคลชนิดที่สอง ให้ใช้แบบ บ.๒(ค) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งส่วนบุคคลชนิดที่สาม ให้ใช้แบบ บ.๓(ง) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทางการขนส่งไม่ประจำทาง การขนส่งโดยรถขนาดเล็ก และการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่หนึ่งให้ใช้แบบ ท.๑(จ) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทางการขนส่งไม่ประจำทาง การขนส่งโดยรถขนาดเล็ก และการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่สองให้ใช้แบบ ท.๒(ฉ) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทางการขนส่งไม่ประจำทาง การขนส่งโดยรถขนาดเล็ก และการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่สามให้ใช้แบบ ท.๓(๒) ใบอนุญาตเป็นผู้เก็บค่าโดยสาร ให้ใช้แบบ กส.(๓) ใบอนุญาตเป็นนายตรวจ ให้ใช้แบบ นต.(๔) ใบอนุญาตเป็นผู้บริการ ให้ใช้แบบ บก.ข้อ ๔ผู้ได้รับใบอนุญาตสำหรับผู้ประจำรถผู้ใดประสงค์จะขอรับใบแทนใบอนุญาตที่สูญหายหรือชำรุดในสาระสำคัญให้ยื่นคำขอตามแบบของกรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยหลักฐานการรับแจ้งความของสถานีตำรวจหรือใบอนุญาตที่ชำรุดนั้นและรูปถ่ายครึ่งตัว หน้าตรง ไม่สวมหมวกและแว่นตาดำ ขนาด ๓x๔ เซนติเมตร จำนวน ๖ รูปการอนุญาตคำขอใบแทนใบอนุญาตให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบใบอนุญาตเดิม แต่ให้ระบุคำว่า ใบแทน ไว้ที่ด้านหน้าด้วยให้ไว้ ณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๕วีระ มุสิกพงศ์รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคมนาคมปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม[เอกสารแนบท้าย]๑.ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่ ๑ (บ. ๑)๒.ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่ ๒ (บ. ๒)๓.ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่ ๓ (บ. ๓)๔.ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทาง การขนส่งไม่ประจำทางการขนส่งโดยรถขนาดเล็ก และการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่ ๑ (ท. ๑)๕.ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทาง การขนส่งไม่ประจำทาง การขนส่งโดยรถขนาดเล็กและการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่ ๒ (ท. ๒)๖.ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทาง การขนส่งไม่ประจำทางการขนส่งโดยรถขนาดเล็ก และการขนส่งส่วนบุคคล ชนิดที่ ๓ (ท. ๓)๗.ใบอนุญาตเป็นผู้เก็บค่าโดยสาร (กส.)๘.ใบอนุญาตเป็นนายตรวจ (นต.)๙.ใบอนุญาตเป็นผู้บริการ (บก.)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๙๓วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติว่าการขออนุญาตและการอนุญาตให้ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้โชติกานต์/ปรับปรุง๑๕ มกราคม ๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๙/ตอนที่ ๑๒๘/ฉบับพิเศษ หน้า ๔/๑๐ กันยายน ๒๕๒๕