ระเบียบกระทรวงการพัฒนาสังคมระเบียบกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ว่าด้วยวิธีการให้การสงเคราะห์เด็ก พ.ศ. ๒๕๔๗ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๓๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ว่าด้วยวิธีการให้การสงเคราะห์เด็ก พ.ศ. ๒๕๔๗ข้อ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๓ให้ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และมีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้ระเบียบว่าด้วยการสงเคราะห์เด็กในครอบครัวยากจนและระเบียบว่าด้วยการสงเคราะห์เด็กแบบครอบครัวอุปถัมภ์ใช้บังคับต่อไปได้เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้หมวด ๑การสืบเสาะพินิจและการรายงาน ข้อ๔ การสงเคราะห์เด็กตามมาตรา ๓๓วรรคหนึ่งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการสืบเสาะพินิจค้นหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพปัญหาความเดือดร้อนของเด็กและครอบครัวและการบันทึกประวัติรวมถึงรายละเอียดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องตามมาตรฐานขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนำมาวิเคราะห์วินิจฉัย หาสาเหตุของปัญหา รวมถึงแนวทางการสงเคราะห์ที่เหมาะสมพนักงานเจ้าหน้าที่อาจขอข้อมูลที่จำเป็นและเห็นว่าเป็นประโยชน์สำหรับนำมาประกอบแนวทางการสงเคราะห์เด็กทั้งจากครอบครัว ญาติพี่น้อง ชุมชน หน่วยงานของรัฐหรือหน่วยงานเอกชนรวมทั้งสถานที่อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับเด็กการรายงานเพื่อการสงเคราะห์ตามมาตรา๓๓ ให้ประกอบด้วยข้อเท็จจริงและความเห็น ดังต่อไปนี้(๑)รายละเอียดเกี่ยวกับสภาวะด้านร่างกาย จิตใจ และสังคมของเด็กและบุคคลที่เด็กอาศัยอยู่ด้วย(๒)การวินิจฉัยถึงสภาวะตาม (๑)ให้นำมาตรฐานขั้นต่ำตามที่กำหนดในกฎกระทรวงมาเป็นเกณฑ์ในการวินิจฉัย(๓)สาเหตุที่เด็กตกอยู่ในสภาวะจำต้องได้รับการสงเคราะห์(๔)กำหนดวิธีการที่เหมาะสมในการสงเคราะห์ ตามมาตรา ๓๓วรรคหนึ่งต้องมีความเห็นของนักสังคมสงเคราะห์หรือแพทย์ประกอบรายงาน(๕)การกำหนดวิธีการสงเคราะห์ตามมาตรา ๓๓ (๔) (๕) (๖) หรือ (๗)ต้องมีหนังสือแสดงความยินยอมจากผู้ปกครองหรือการให้ความยินยอมด้วยวาจามาด้วยกรณีที่ผู้ปกครองไม่ให้ความยินยอมหรือไม่อาจให้ความยินยอมได้ให้ทำบันทึกถึงสาเหตุของการไม่ให้ความยินยอม หรือสาเหตุที่ไม่อาจให้ความยินยอมนั้นพร้อมด้วยความเห็นของผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์และการแพทย์ด้วยข้อ๕รายละเอียดเกี่ยวกับการรายงานตามข้อ ๔ (๑) ให้รวมถึง(๑)เด็ก(ก)พฤติกรรม บุคลิกภาพ การศึกษา(ข)การพัฒนาบุคลิกภาพ ร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม จริยธรรม และครอบครัวของเด็ก(ค)ทักษะต่าง ๆ ในการดำเนินชีวิตความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในครอบครัวโดยเฉพาะอย่างยิ่งระหว่างเด็กกับบุคคลในครอบครัว(๒)บุคคลที่เกี่ยวข้องการศึกษาอาชีพ ฐานะ รายได้ สุขภาพ สถานภาพทางกฎหมาย และความสัมพันธ์กับเด็ก(๓)สภาพแวดล้อม(ก)ที่พักอาศัย สุขอนามัยของที่พักอาศัย(ข)ชุมชน และการบริการทางสังคมของชุมชน เช่น บริการทางการแพทย์ การศึกษา กีฬานันทนาการ และการสังคมสงเคราะห์ข้อ๖การวินิจฉัยและค้นหาสาเหตุที่ทำให้เด็กตกอยู่ในสภาวะจำต้องได้รับการสงเคราะห์ตามข้อ ๔ (๓) ให้พนักงานเจ้าหน้าที่รวบรวมบันทึกข้อเท็จจริงและความเห็นของนักสังคมสงเคราะห์นักจิตวิทยา แพทย์ นักกฎหมาย หรือนักวิชาการอื่นทางด้านเด็กนำมาประมวลแล้ววินิจฉัยถึงมูลเหตุดังกล่าวข้างต้นประกอบไว้ในรายงานที่จะส่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนั้นด้วยข้อ๗ หนังสือยินยอมตามมาตรา ๓๓ วรรคสองให้เป็นไปตามแบบที่ปลัดกระทรวงกำหนดท้ายระเบียบนี้ข้อ๘การให้ความยินยอมด้วยวาจาให้กระทำต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนและให้พนักงานเจ้าหน้าที่จัดทำบันทึกการให้ความยินยอมนั้นตามแบบท้ายระเบียบนี้เพื่อนำเสนอประกอบรายงานตามข้อ๔ โดยมีสาระสำคัญ ดังต่อไปนี้(๑)รายละเอียดเกี่ยวกับบุคคลซึ่งเป็นผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กอาศัยอยู่ด้วย(๒)ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลนั้นกับเด็ก รวมทั้งนิติสัมพันธ์หากมี เช่นเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง(๓)สาเหตุที่เด็กจำต้องได้รับการสงเคราะห์โดยสรุป(๔)วิธีการสงเคราะห์ตามมาตรา ๓๓ (๔) (๕) (๖) หรือ (๗) โดยสรุปข้อ๙พนักงานเจ้าหน้าที่อาจทบทวนเงื่อนไขและวิธีการสงเคราะห์เด็กแล้วรายงานปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดแล้วแต่กรณีเพื่อเปลี่ยนแปลงวิธีการสงเคราะห์ให้สอดคล้องกับสภาวะของเด็กและครอบครัวหมวด ๒การสงเคราะห์เด็กและครอบครัว ข้อ๑๐ การสงเคราะห์เด็กและครอบครัวหรือบุคคลที่อุปการะเลี้ยงดูเด็กอาจกระทำได้หลายวิธีโดยพิจารณาถึงความจำเป็นและเหมาะสม ดังต่อไปนี้(๑)การสงเคราะห์เกี่ยวกับ(ก)ช่วยเป็นค่าเลี้ยงดู ค่าพาหนะ หรือค่าใช้จ่ายอื่น ๆ สำหรับเด็ก(ข)ช่วยเหลือเกี่ยวกับการศึกษา และอุปกรณ์การศึกษาสำหรับเด็ก(ค)ช่วยเหลือครอบครัวของเด็กในกรณีที่ปัญหาความเดือดร้อนของครอบครัวนั้นกระทบหรือเกี่ยวเนื่องกับสวัสดิภาพของเด็กโดยตรงเช่น ให้เงินเป็นทุนประกอบอาชีพ ค่ารักษาพยาบาลและอื่น ๆ (ง)ช่วยเหลือเป็นค่ากายอุปกรณ์แก่เด็กพิการและทุพพลภาพตามความเห็นและคำวินิจฉัยของแพทย์รวมทั้งอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่จะช่วยป้องกันและแก้ไขความพิการของเด็ก(๒)ให้การสงเคราะห์เกี่ยวกับเครื่องอุปโภคบริโภค เช่น มุ้ง ผ้าห่มนอนนมสำหรับเลี้ยงดูเด็กและอื่น ๆ (๓)ให้ความรู้และการฝึกอบรมเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาในการอุปการะเลี้ยงดูเด็กให้ได้ตามมาตรฐานขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงรวมถึงการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีภายในครอบครัว(๔)ให้บริการในการฟื้นฟูสภาพครอบครัว(๕)ให้การสงเคราะห์ด้านคำแนะนำปรึกษาและบริการอื่น ๆ ที่เหมาะสมหมวด ๓การให้เด็กเป็นบุตรบุญธรรมและการสงเคราะห์เด็กในครอบครัวอุปถัมภ์ ข้อ๑๑การดำเนินการเพื่อให้เด็กได้เป็นบุตรบุญธรรมของบุคคลอื่นให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมข้อ๑๒บุคคลที่สมควรได้รับอนุญาตให้เป็นผู้อุปการะเลี้ยงดูเด็กในลักษณะของครอบครัวอุปถัมภ์จะต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้(๑)มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบห้าปีบริบูรณ์ แต่ไม่เกินหกสิบห้าปีบริบูรณ์และมีอายุมากกว่าเด็กไม่น้อยกว่าสิบห้าปี(๒)มีที่อยู่อาศัยเป็นหลักแหล่งและที่อยู่นั้นต้องถูกสุขลักษณะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี(๓)มีอุปนิสัยและความประพฤติเหมาะสมที่จะเป็นผู้อุปการะเด็ก(๔)มีสุขภาพสมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและจิตใจ(๕)มีเวลาในการดูแลเด็กและได้รับความเห็นชอบจากสมาชิกในครอบครัวที่จะรับเด็กไว้อุปการะเลี้ยงดู(๖)มีทรัพย์สินและรายได้ที่แน่นอนสามารถให้การอุปการะแก่เด็กได้(๗)ไม่มีประวัติเคยกระทำความผิดทางอาญาจนได้รับโทษจำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ รวมทั้งไม่เคยถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดต่อเด็กหรือบุคคลในครอบครัวและไม่มีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงต่อบุคคลอื่นหรือประพฤติผิดศีลธรรมและจารีตประเพณีอันดีงาม(๘)มีความสามารถในการอุปการะเลี้ยงดูเด็กได้ตามมาตรฐานขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง(๙)เป็นผู้มีความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการเลี้ยงดูเด็ก จิตวิทยา และพัฒนาการเด็กข้อ๑๓ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องดำเนินการพิจารณาคัดเลือกบุคคลครอบครัวอาสาสมัครซึ่งมีคุณสมบัติตามข้อ๑๒ หรือสถานรับเลี้ยงเด็กที่ขึ้นทะเบียนไว้เพื่อรับเด็กไว้อุปการะตามมาตรา ๓๓ (๔)ข้อ๑๔การส่งเด็กเข้ารับการอุปการะในครอบครัวอุปถัมภ์หรือสถานรับเลี้ยงเด็กตามหมวดนี้ให้ปลัดกระทรวง หรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี พิจารณาในเรื่องดังต่อไปนี้(๑)กรณีที่ผู้ปกครองยินยอม ต้องมีหนังสือยินยอมตามข้อ ๗หรือบันทึกยินยอมด้วยวาจาตามข้อ ๘ แล้วแต่กรณี(๒)กรณีผู้ปกครองไม่ยินยอมโดยไม่มีเหตุอันควรหรือไม่อาจให้ความยินยอมได้ต้องพิจารณาจากความเห็นพร้อมเหตุผลความจำเป็นที่จะต้องนำเด็กส่งเข้ารับการสงเคราะห์จากพนักงานเจ้าหน้าที่พร้อมรายงานความเห็นของผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์และการแพทย์เพื่อประกอบการพิจารณาตามมาตรา ๓๓ วรรคสอง ด้วย(๓)ในการส่งเด็กไปรับการอุปการะในครอบครัวอุปถัมภ์หรือสถานรับเลี้ยงเด็กอาจพิจารณาช่วยเหลือค่าเลี้ยงดูเด็กแก่ครอบครัวอุปถัมภ์หรือช่วยเหลือเครื่องอุปโภคบริโภคสำหรับเด็กตามความจำเป็นก็ได้(๔)กำหนดระยะเวลาในการส่งเด็กเข้าอุปการะ รวมทั้งมีอำนาจในการขยายหรือย่นระยะเวลาที่กำหนดข้อ๑๕ให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กติดตามเยี่ยมเยียนเด็กและครอบครัวอุปถัมภ์ หรือสถานรับเลี้ยงเด็กเป็นประจำอย่างน้อยปีละสามครั้ง และให้รายงานปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดแล้วแต่กรณีข้อ๑๖ปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณีมีอำนาจสั่งให้ครอบครัวอุปถัมภ์ หรือสถานรับเลี้ยงเด็กคืนเด็กให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้ปกครองเด็ก ในกรณีดังต่อไปนี้(๑)ครอบครัวอุปถัมภ์ หรือสถานรับเลี้ยงเด็กไม่สามารถเลี้ยงดูเด็กได้หรือการเลี้ยงดูไม่เหมาะสม(๒)ครอบครัวอุปถัมภ์ หรือสถานรับเลี้ยงเด็ก มีความต้องการจะคืนเด็ก(๓)บิดามารดา หรือผู้ปกครองของเด็กมีความพร้อมและต้องการจะรับเด็กไปอุปการะหมวด ๔การส่งเด็กเข้าอุปการะในสถานแรกรับสถานสงเคราะห์หรือสถานพัฒนาและฟื้นฟู ข้อ๑๗การส่งเด็กเข้ารับการสงเคราะห์ในสถานแรกรับ สถานสงเคราะห์และสถานพัฒนาและฟื้นฟู ให้นำความในข้อ ๑๓ ข้อ ๑๔ และข้อ ๑๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ๑๘ การแจ้งความประสงค์ขอส่งเด็กเข้าอุปการะในสถานแรกรับสถานสงเคราะห์ สถานพัฒนาและฟื้นฟูตามมาตรา ๓๓ (๕) (๖) และ (๗)ในกรณีที่เด็กและครอบครัวมีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ในกรุงเทพมหานครให้ยื่นคำขอที่กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการส่วนผู้ที่มีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ในจังหวัดอื่นให้ยื่นคำขอที่สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดทุกจังหวัดหรือยื่นคำขอที่สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์ และสถานพัฒนาและฟื้นฟู โดยตรงข้อ๑๙ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามมาตรา ๓๐ (๔)เพื่อให้ผู้ปกครองสวัสดิภาพส่งเอกสารหรือหลักฐานเกี่ยวกับสภาพความเป็นอยู่การศึกษา การทำงานหรือความประพฤติของเด็กสำหรับจัดทำรายงานเกี่ยวกับการสืบเสาะพินิจเด็กและครอบครัวเพื่อประกอบการพิจารณาดำเนินการสงเคราะห์เด็กและครอบครัว ต่อไปประกาศ ณ วันที่ ๘ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๗วัลลภ พลอยทับทิมปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์[เอกสารแนบท้าย]๑. หนังสือยินยอมของผู้ปกครองให้เด็กเข้ารับการสงเคราะห์(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)คุณากร/ผู้จัดทำ๑๔ ธันวาคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๑๔๔ ง/หน้า ๑/๓๑ ธันวาคม ๒๕๔๗