ประกาศกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมประกาศกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมเรื่องมาตรฐานและหลักเกณฑ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงานในกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล---------------------------- โดยที่ประกาศกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม เรื่อง การคุ้มครองแรงงานในกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล ลงวันที่ ๘ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ ข้อ ๑๐ กำหนดให้นายจ้างจัดให้มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงานและปฏิบัติตามมาตรการเพื่อความปลอดภัยในการทำงานตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒ (๗) แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓ลงวันที่ ๑๖มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๕รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมจึงกำหนดมาตรฐานและหลักเกณฑ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงานในกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ในประกาศนี้ "ความปลอดภัยในการทำงาน" หมายความว่า สภาพการทำงานซึ่งปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิดอุบัติเหตุ การประสบอันตราย โรคการเจ็บป่วย หรือความเดือดร้อนรำคาญเนื่องจากการทำงานหรือเกี่ยวกับการทำงาน "สินค้าอันตราย" หมายความว่า สิ่งของหรือวัตถุอื่นที่มีคุณสมบัติทางเคมีหรือทางกายภาพ หรือเมื่อสัมผัสกับสารอื่น เช่น อากาศ น้ำแล้วเป็นอันตรายต่อคน ทรัพย์สิน หรือสภาพแวดล้อม ทั้งนี้ ประเภทและชนิดของสินค้าอันตรายให้เป็นไปตามข้อบังคับขององค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (International Maritime Dangerous GoodsCode หรือ IMDG CODE) "พื้นที่อันตราย" หมายความว่า ห้องเก็บสินค้าที่ไม่มีอากาศถ่ายเทหรือบริเวณอื่นใดที่มีลักษณะคล้ายกัน อันอาจเป็นอันตรายต่อลูกจ้างที่ทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล หมวด ๑ ข้อกำหนดทั่วไป ข้อ ๒ให้นายจ้างจัดให้ให้มีอุปกรณ์สำหรับลูกจ้างใช้ในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายที่เหมาะสมไม่ชำรุดเสียหายอันอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างได้ ข้อ ๓ให้นายจ้างจัดให้มีการชี้แจงให้ลูกจ้างมีความเข้าใจถึงขั้นตอนในการทำงานบนเรือรวมตลอดถึงการใช้เครื่องมือและอุปกรณ์เครื่องช่วยในการทำงานก่อนเริ่มลงมือปฏิบัติงาน ข้อ ๔ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างสูบบุหรี่ในสถานที่หวงห้าม หรือสถานที่ใกล้เคียงกับที่เก็บเชื้อเพลิงหรือสถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัย ข้อ ๕ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้ลูกจ้างเดินทางกราบเรือที่ไม่ได้ทำการยกขนสินค้าขึ้นลง ข้อ ๖ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างสวมรองเท้าหุ้มส้นพื้นยางในระหว่างการทำงาน ข้อ ๗ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างสวมหมวกนิรภัยตลอดเวลาที่มีการทำงาน ข้อ ๘ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างทำงานในบริเวณที่มีการเคาะสนิมเรือ ทาสีเรือ หรือเชื่อมโลหะในการซ่อมแซมเรือ ข้อ ๙ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างทำงานในขณะเชือกหรือสลิงผูกเรือหย่อน หรือห่างจากหน้าท่าอันอาจทำให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างได้ ข้อ ๑๐ ให้นายจ้างดำเนินการเพื่อให้เกิดความปลอดภัยต่อการทำงานของลูกจ้างในกรณีที่พื้นที่ในการปฏิบัติงานมีคราบน้ำมันอันอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างได้ ข้อ ๑๑ห้ามนายจ้างให้ลูกจ้างทำงานบนที่สูงเกินสี่เมตรขึ้นไปในขณะที่มีพายุ ลมแรง ฝนตก หรือฟ้าคะนอง หมวด ๒ ความปลอดภัยในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าทั่วไป ข้อ ๑๒ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการปฏิบัติงานของคนคุมเครื่องกว้าน (WINCH MAN)ในการยกสินค้าขึ้นลง (การหะเบท-หะเรีย) โดยขณะยกสินค้าขึ้นลงต้องไม่กระตุกหรือกระชากอันอาจทำให้ลวดกว้านขาดเป็นอันตรายต่อลูกจ้างและมิให้ทำการแขวนพักสินค้าในขณะยกสินค้าขึ้นลง ข้อ ๑๓ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการใช้ลวดสลิงในการยกขนสินค้ามิให้ไปถูครูดกับขอบระวาง ข้อ ๑๔ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในบริเวณการทำงานในขณะทำการยกขนสินค้าหนัก ข้อ ๑๕ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการให้สัญญาณปากระวางของลูกค้าที่ทำหน้าที่ให้สัญญาณปากระวาง (SIGNAL MAN)โดยให้ยืนอยู่ในตำแหน่งที่คนคุมเครื่องกว้าน (WINCH MAN) สามารถมองเห็นได้ชัดเจนโดยใช้สัญญาณมือทั้งสองข้างและให้สัญญาณตามจังหวะของการทำงานไม่ให้เกิดความสับสนอันอาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ข้อ ๑๖ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างขึ้นไปเกาะบนตู้สินค้าหรืออุปกรณ์ในการเกี่ยวตู้สินค้า (SPREADER) หรือห้อยโหนลวดสลิงในขณะทำการยกขนตู้สินค้า ข้อ ๑๗ ให้นายจ้างจัดให้มีแสงสว่างเพียงพอต่อการมองเห็นสินค้าในระวางได้อย่างชัดเจนในระหว่างการทำงาน หมวด ๓ ความปลอดภัยในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตราย ข้อ ๑๘ ให้นายจ้างจัดให้มีการชักธงสัญญาณสากลอักษร B (BRAVO) ในการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตรายในเวลากลางวันและจัดให้มีโคมไฟสัญญาณแดงหนึ่งดวงในเวลากลางคืน ข้อ ๑๙ ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์และเครื่องมือที่นำมาใช้ในการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตรายให้อยู่ในสภาพที่เรียบร้อย มีประสิทธิภาพมั่นคง แข็งแรง สามารถใช้งานได้ดีและต่อเนื่องและห้ามใช้ตะเกาหรือเครื่องมือที่มีปลายแหลมคมเกี่ยวหีบห่อถุงหรือภาชนะที่ห่อหุ้มสินค้าอันตราย ข้อ ๒๐ ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้มีการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตรายให้เป็นการเฉพาะโดยไม่ให้มีการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอย่างอื่นในระวางเดียวกัน ห้ามนายจ้างทำการบรรจุสินค้าอันตรายปะปนกับสินค้าธรรมดาหรือสินค้าอันตรายที่มิใช่ประเภทเดียวกัน. ข้อ ๒๑ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้มีการโยนหรือกระแทกสินค้าในการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตราย ข้อ ๒๒ การขนย้ายสินค้าซึ่งเป็นสารเคมีที่เป็นพิษต่อร่างกาย ได้แก่แก๊สพิษ และสารเป็นพิษที่มีคุณสมบัติติดไฟด้วย (IMO CLASS ๒.๓ และ๖.๑) ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างสวมใส่เสื้อผ้าที่มิดชิด สวมหน้ากากป้องกันสารพิษ ถุงมือยางและรองเท้ายางเพื่อป้องกันมิให้เกิดอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ และผิวหนัง ข้อ ๒๓ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างใช้อุปกรณ์หรือเครื่องมือหรือสื่ออื่นใดที่อาจทำให้เกิดความร้อนสูงหรือเกิดประกายไฟในระหว่างที่ทำการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตรายและให้ลูกจ้างงดสูบบุหรี่ในระวางโดยเด็ดขาด ข้อ ๒๔ การยกขึ้นลงซึ่งสินค้าอันตรายที่บรรจุด้วยถังภาชนะหรือหีบห่อเป็นพิเศษ เช่น ถังบรรจุสารเคมี ถังบรรจุน้ำมันให้นายจ้างควบคุมดูแลให้ลูกจ้างปฏิบัติด้วยความระมัดระวังและใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่ปลอดภัย ข้อ ๒๕ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้ลูกจ้างใช้ความระมัดระวังในการเคลื่อนย้ายสินค้าอันตรายประเภทของแข็งและของเหลวที่มีไอระเหยไวไฟ และให้แยกเก็บไว้ในที่เย็นหรือห่างจากความร้อน หรือเปลวไฟ และสินค้าอันตรายประเภทอื่น ๆ สินค้าอันตรายบางประเภทที่ถูกน้ำไม่ได้เมื่อมีฝนตกให้นายจ้างสั่งให้ลูกจ้างหยุดงานทันที หมวด ๔ ความปลอดภัยในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าในพื้นที่อันตราย ข้อ ๒๖ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์ไฟฟ้าและอุปกรณ์ประกอบที่ใช้ทำงานในพื้นที่อันตรายเป็นชนิดที่สามารถป้องกันความร้อน ฝุ่น การระเบิดการลุกไหม้ และไฟฟ้าลัดวงจรอย่างมีประสิทธิภาพ ข้อ ๒๗ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์และเวชภัณฑ์ที่จำเป็นแก่การปฐมพยาบาลลูกจ้างที่ได้รับอันตรายจากการทำงานตามความเหมาะสม ข้อ ๒๘ให้นายจ้างจัดให้มีผู้ควบคุมงานที่มีความรู้ความสามารถเพื่อปฏิบัติหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑)วางแผนการปฏิบัติงานและการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการทำงานและปิดประกาศหรือแจ้งให้ลูกจ้างทราบเป็นลายลักษณ์อักษร (๒) ชี้แจงและซักซ้อมหน้าที่ความรับผิดชอบวิธีการปฏิบัติงานและวิธีการป้องกันอันตรายให้เป็นไปตามแผนที่กำหนดไว้ (๓)ควบคุมดูแลให้ลูกจ้างใช้และตรวจตราเครื่องป้องกัน และอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยที่ใช้ให้อยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้งาน ข้อ ๒๙ ให้นายจ้างห้ามลูกจ้างสูบบุหรี่หรือพกพาอุปกรณ์สำหรับจุดไฟหรือติดไฟเข้าไปในพื้นที่อันตราย ข้อ ๓๐ให้นายจ้างห้ามลูกจ้างที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในพื้นที่อันตราย หมวด ๕ มาตรฐานเกี่ยวกับการคุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ข้อ ๓๑ ลูกจ้างต้องใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ให้นายจ้างสั่งหยุดการทำงานของลูกจ้างได้ทันทีและไม่ยินยอมให้ลูกจ้างเข้าทำงานจนกว่าจะใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์ ข้อ ๓๒ อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่เหมาะสมกับสภาพของงานซึ่งนายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างนั้น ต้องได้มาตรฐานดังต่อไปนี้ (๑) หมวกนิรภัยให้เป็นไปตามมาตรฐานของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (๒) รองเท้าหุ้มส้นพื้นยางทำด้วยหนังหรือผ้าหุ้มตลอด และมีพื้นรองเท้าเป็นยางสามารถป้องกันการลื่นได้ (๓) รองเท้านิรภัยหุ้มแข้ง ต้องทำด้วยยางหรือยางผสมวัตถุอื่นเมื่อสวมแล้วมีความสูงไม่น้อยกว่าครึ่งแข้ง ไม่ฉีกขาดง่ายสามารถกันน้ำและสารเคมีได้ (๔) ถุงมือต้องมีความเหนียว ไม่ฉีกขาดง่ายมีความยาวหุ้มถึงข้อมือ และใช้สวมนิ้วมือได้ทุกนิ้วเมื่อสวมแล้วสามารถเคลื่อนไหวนิ้วมือได้สะดวก ถ้าเป็นถุงมือยางต้องสามารถกันน้ำและกรดได้ด้วย ข้อ ๓๓ ข้อกำหนดเกี่ยวกับความปลอดภัยตามประกาศนี้ เป็นมาตรฐานขั้นต่ำที่จะต้องปฏิบัติเท่านั้น ข้อ ๓๔ งานใดที่มีลักษณะไม่เหมาะสมแก่การที่จะให้ลูกจ้างใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ดังที่ระบุไว้ในประกาศนี้นายจ้างอาจผ่อนผันให้ลูกจ้างระงับการใช้อุปกรณ์นั้นเฉพาะการปฏิบัติงานในลักษณะเช่นว่านั้นเป็นการชั่วคราว ข้อ ๓๕ ให้นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติตามประกาศนี้ ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ประสงค์ บูรณ์พงศ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม[รก.๒๕๓๙/๖๙ง/๙/๒๗ สิงหาคม ๒๕๓๙] ธิดาวรรณ/ แก้ไข ๒๒ ส.ค. ๒๕๔๕ B+A(C)