ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์วิธีการติดตั้ง และแบบหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๕๑[๑] อาศัยอำนาจตามความในข้อ๖ และข้อ ๗ ของกฎกระทรวงกำหนดเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๕๑ อธิบดีกรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้งและแบบหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ในประกาศนี้ถัง หมายความว่าถังหรือภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวข้อ ๒ถังที่จะนำมาติดตั้งต้องมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบอย่างน้อย ดังต่อไปนี้(๑)ลิ้นบรรจุ (filling valve)(๒)ลิ้นระบายความดัน (pressure relief valve)(๓)ลิ้นกันกลับ (check valve or non return valve)(๔)ลิ้นเปิดปิด (shut-off valve)(๕)อุปกรณ์วัดระดับก๊าซเหลว (level indicator or fixed liquid level gauge) เป็นระบบไฟฟ้าและมีหน้าปัดแสดงที่ห้องผู้ขับรถ(๖)อุปกรณ์ป้องกันการบรรจุเกิน (overfill protection device)(๗)อุปกรณ์ระบายความดัน (pressure relief device)(๘)อุปกรณ์ควบคุมการเปิดปิดลิ้นระยะไกลพร้อมด้วยลิ้นป้องกันการไหลเกิน (remotely controlled service valve with excess flow valve)ข้อ ๓การติดตั้งถังให้ทำได้บริเวณใต้ท้องรถ หรือภายในตัวถังรถและต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังนี้(๑)ห้ามติดตั้งไว้ในห้องเครื่องกำเนิดพลังงาน หรือส่วนหน้าของตัวถังรถหรือด้านหน้าของเพลาล้อหน้าและต้องติดตั้งอยู่ห่างจากส่วนท้ายสุดของกันชนหลังไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร(๒)ห้ามติดตั้งบนหลังคา หรือเหนือห้องโดยสาร(๓)ต้องวางถังในลักษณะที่สามารถมองเห็นแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับถังได้โดยไม่ต้องรื้อถอนส่วนประกอบใดๆ ออก(๔)ยึดถังหรือขาถังให้ติดแน่นกับตัวรถ ในกรณีที่ใช้แถบโลหะรัดต้องมีวัสดุที่ยืดหยุ่นได้ เช่น สักหลาด หนัง ยาง พลาสติก เป็นต้นหุ้มหรือคั่นกลางเพื่อป้องกันโลหะเสียดสีกัน และเมื่อรถสั่นสะเทือนถังต้องไม่ขยับเขยื้อน และต้องติดตั้งถังตามคู่มือที่ผู้ผลิตกำหนด(๕)อุปกรณ์ยึดถังต้องทนต่อแรงกระชากที่เกิดจากความเร่งหรือความหน่วงของรถและเมื่อเกิดแรงดังกล่าวถังยังต้องยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคงไม่ขยับเขยื้อน(๖)ห้ามเชื่อมหรือต่อเติมถังกับสิ่งอื่นใด เว้นแต่เป็นการเชื่อมมาจากโรงงานผู้ผลิตกรณีมีเหตุจำเป็นต้องติดตั้งถังบริเวณอื่นนอกจากที่กำหนดจะกระทำได้เมื่อกรมการขนส่งทางบกเห็นว่ามีความปลอดภัย มั่นคงแข็งแรงและเหมาะสมในการใช้งานข้อ ๔ภายใต้บังคับความในข้อ ๒ การติดตั้งถังหลายใบในรถคันเดียวกัน ถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมสำหรับบรรจุก๊าซถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้บรรจุก๊าซได้คราวละถังและถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมที่ต่อจากถัง ไปยังเครื่องกำเนิดพลังงานถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้จ่ายก๊าซได้คราวละถังด้วยข้อ ๕ภายใต้บังคับความในข้อ ๓ การติดตั้งถังใต้ท้องรถ ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การติดตั้งเพิ่มเติมดังนี้(๑)จะมีเรือนกักก๊าซที่ติดตั้งบนถังหรือไม่ก็ได้(๒)ส่วนล่างสุดของถังและเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถังต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตรและกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถ ส่วนล่างสุดของถังรวมทั้งเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถัง ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕เซนติเมตร และอยู่สูงจากพื้นถนน ไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนของเพลาล้อท้ายสุด(๓)เครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งกับถังต้องอยู่ห่างจากตัวถังรถเพื่อป้องกันมิให้เกิดการเสียดสีกัน(๔)ติดแผ่นโลหะหนาพอสมควรสำหรับป้องกันเศษหินที่กระเด็นจากการหมุนของล้อรถข้อ ๖การติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบสำหรับการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ติดตั้งให้ห่างจากอุปกรณ์ที่เป็นแหล่งความร้อน แหล่งที่เกิดประกายไฟหรือแหล่งสารเคมี เช่น ท่อไอเสีย เป็นต้น ไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตรเว้นแต่มีการป้องกันเป็นอย่างดี(๒)ไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่อาจจะได้รับความเสียหายเนื่องจากการชำรุดของชิ้นส่วนของรถที่ทำงานในลักษณะเหวี่ยงหรือหมุนเช่น สายพาน หรือเพลาขับ เป็นต้น(๓)ไม่ให้ส่วนหนึ่งส่วนใดพ้นออกนอกตัวถังรถข้อ ๗การติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังเรือนกักก๊าซนั้นต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมจากเครื่องอุปกรณ์ดังกล่าวออกนอกตัวรถได้ดีโดยปลายท่อต้องอยู่ห่างจากท่อไอเสียไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตรกรณีไม่สามารถติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบได้ต้องติดตั้งเรือนกักก๊าซแบบเป็นกล่องบรรจุถังที่มีลักษณะและหลักเกณฑ์ ดังนี้(๑)ต้องทำด้วยวัสดุไม่ติดไฟง่าย และมีฝาปิดแน่น(๒)มีช่องทำด้วยวัสดุใสให้สามารถมองเห็นเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังได้(๓)วางกล่องบรรจุถังบนที่รองรับที่เหมาะสมซึ่งสามารถบรรจุก๊าซได้สะดวกและยึดกล่องบรรจุถังให้ติดแน่นกับพื้นรถ(๔)จุดต่ำสุดของกล่องบรรจุถังต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมตามวรรคหนึ่งข้อ ๘การติดตั้งท่อนำก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตรและในกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซที่ต่อจากถัง ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕เซนติเมตร และต้องอยู่สูงจากพื้นถนนไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนเพลาล้อท้ายสุด(๒)ท่อนำก๊าซต้องมีความหนาและมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางภายในที่เหมาะสมกับการทำงานของลิ้นควบคุมการไหลและอัตราการใช้เชื้อเพลิงของเครื่องกำเนิดพลังงานและสามารถทนความดันได้โดยปลอดภัย(๓)ท่อนำก๊าซต้องไม่ถูกกระทบกระเทือน หรือเสียดสีกับสิ่งอื่นใด(๔)ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ภายในตัวถังรถต้องเป็นชิ้นส่วนเดียวกันโดยไม่มีการเชื่อมหรือต่อ(๕)ท่อนำก๊าซที่ติดตั้งในตำแหน่งซุ้มล้อหรือในตำแหน่งที่อาจจะทำให้เกิดความเสียหายจากการกระแทกของหินที่กระเด็นจากล้อหรือใต้ท้องรถต้องมีอุปกรณ์ป้องกันความเสียหาย(๖)ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ใต้ท้องรถต้องต่อเข้าในโครงคัสซี หรือส่วนของตัวถังรถที่สามารถป้องกันการกระทบกระแทกจากภายนอกได้และต้องไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่ออกแบบไว้สำหรับยกรถ(๗)ท่อนำก๊าซต้องยึดแน่นกับโครงคัสซีหรือส่วนของตัวถังรถด้วยตัวยึดโดยตัวยึดต้องมีระยะห่างกันไม่เกินช่วงละ ๕๐ เซนติเมตร(๘)ท่อนำก๊าซส่วนที่ผ่านเข้าไปในห้องผู้โดยสารหรือห้องผู้ขับรถต้องเดินในท่อโลหะอีกชั้นหนึ่งสำหรับให้ก๊าซระบายออกนอกตัวถังรถได้เมื่อมีก๊าซรั่วและต้องมีการป้องกันการเสียดสีระหว่างท่อโลหะกับท่อนำก๊าซเป็นอย่างดี(๙)ข้อต่อต่าง ๆ ต้องเป็นข้อต่อแบบเกลียว และวัสดุที่ใช้ต้องเหมาะสมกับท่อนำก๊าซข้อ ๙การติดตั้งท่อนำก๊าซสำหรับบรรจุก๊าซกรณีที่ติดตั้งถังภายในตัวถังรถต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ท่อนำก๊าซต้องเป็นท่อแบบยืดหยุ่นหรือแบบคงตัวชนิดที่สามารถทนต่อแรงสั่นสะเทือนเนื่องจากการใช้งานได้มีขนาดเหมาะสม ทนความดันได้โดยปลอดภัย(๒)ต่อท่อนำก๊าซกับลิ้นบรรจุที่ถังออกไปยังตัวรถด้านใดด้านหนึ่งแต่ต้องไม่ยื่นพ้นออกนอกตัวรถ(๓)ปลายท่อนำก๊าซต้องติดตั้งอุปกรณ์รับเติมก๊าซที่ยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคงในตำแหน่งที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก และอยู่ห่างจากประตูทางขึ้นลงพอสมควรข้อ ๑๐การติดตั้งระบบควบคุมการเปิดปิดก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ติดตั้งลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซในตำแหน่งที่ก๊าซจะไม่พุ่งเข้ารถเมื่อเกิดก๊าซรั่วจากลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซไม่ว่าจะรั่วจากท่อทางเข้าหรือท่อทางออก(๒)ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้น้ำมันเบนซิน(๓)เมื่อเครื่องกำเนิดพลังงานดับ ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติ(๔)ระบบไฟฟ้าที่ควบคุมการเปิดปิดก๊าซไปยังเครื่องกำเนิดพลังงานต้องมีฟิวส์ป้องกันการลัดวงจร และต้องต่อแยกออกจากระบบไฟฟ้าอื่น ๆ ในรถข้อ ๑๑การติดตั้งอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้(๑)ท่อนำก๊าซที่ต่อจากอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ ไปยังเครื่องผสมอากาศกับก๊าซต้องเป็นท่อนำก๊าซแบบยืดหยุ่นที่ทนความดันได้ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ กิโลปาสกาลและทนความดันแตกได้ ไม่น้อยกว่า ๘๗๕ กิโลปาสกาล(๒)ห้ามต่อท่อหรืออุปกรณ์อื่นใดเพื่อนำความร้อนจากท่อไอเสียไปยังอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ(๓)ไม่ติดอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซเข้ากับส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องกำเนิดพลังงานระบบส่งกำลัง หรือในห้องโดยสารข้อ ๑๒กรณีที่รถใช้น้ำมันเบนซินสลับกับก๊าซปิโตรเลียมเหลวลิ้นเปิดปิดน้ำมันต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้ก๊าซข้อ ๑๓เมื่อผู้ติดตั้งทำการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบครบถ้วนถูกต้องแล้ว ให้ดำเนินการดังนี้(๑)ออกหนังสือรับรองการติดตั้งให้แก่เจ้าของรถหรือผู้ประกอบการขนส่ง(๒)มอบเอกสารคำแนะนำการใช้งานเกี่ยวกับเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบสำหรับการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงโดยต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับวันสิ้นอายุการรับรองถังหรือภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวและการนำรถเข้าตรวจและทดสอบก่อนใช้รถให้เจ้าของรถหรือผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งทราบ(๓)ต้องจัดเก็บสำเนาหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบพร้อมรายละเอียดการติดตั้งของรถที่ได้เข้ารับบริการไว้ที่สถานติดตั้งให้พร้อมสำหรับการตรวจสอบของกรมการขนส่งทางบกเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๕ ปีข้อ ๑๔หนังสือรับรองการติดตั้งให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้ทั้งนี้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๒๑ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ชัยรัตน์ สงวนชื่อรองอธิบดีรักษาราชการแทนอธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑.หนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบของรถที่ใช้ในการขนส่งที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๓ ธันวาคม ๒๕๕๑โชติกานต์/ปรับปรุง๑๓ สิงหาคม ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๑๙๐ ง/หน้า ๔๗/๑๗ ธันวาคม ๒๕๕๑