คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1590/2530หลักกฎหมาย: แม้การร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรม แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ก็ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ บริษัทโจทก์จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้ คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อกรรมการโจทก์เพียงผู้เดียวลงชื่อมอบอำนาจให้สมุห์บัญชีไปร้องทุกข์ การมอบอำนาจจึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของสมุห์บัญชีไม่ผูกพันโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ไม่สามารถถือเอาการกระทำของสมุห์บัญชีเป็นของโจทก์ได้เมื่อโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อ พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบริษัทจำกัด จำเลยทั้งสองร่วมกันออกเช็คชำระหนี้โจทก์ แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น โจทก์ร้องทุกข์ภายในอายุความแล้ว ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว วินิจฉัยว่า ตามหนังสือรับรองความเป็นนิติบุคคลของโจทก์ การกระทำอันจะผูกพันโจทก์ได้นั้น กรรมการประเภท ก. ต้องร่วมลงชื่อกับกรรมการประเภท ข. และประทับตราสำคัญของโจทก์ แต่ได้ความจากพยานโจทก์ว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการของโจทก์เพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ สมุห์บัญชีของโจทก์ไปร้องทุกข์จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์มอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์ เท่ากับโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ โจทก์ฟ้องคดีเกินกำหนดเวลาสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด จึงขาดอายุความ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายเพียงประการเดียวว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการเพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ไปแจ้งความดำเนินคดีกับจำเลยทั้งสองได้ เพราะการร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนมิใช่การทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคลแต่เป็นการใช้สิทธิตามกฎหมาย พิเคราะห์แล้วเห็นว่าการร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 112 แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ ซึ่งบริษัทโจทก์ได้จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อปรากฏว่ากรรมการบริษัทโจทก์ลงชื่อแต่เพียงผู้เดียว ไม่ตรงตามข้อบังคับของบริษัทที่ได้จดทะเบียนไว้ การมอบอำนาจก็ไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของนายกระแสร์จึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ก็ไม่สามารถถือเอาการกระทำของนายกระแสร์เป็นของโจทก์ได้ การร้องทุกข์ของนายกระแสร์ไม่ได้เป็นการร้องทุกข์ของบริษัทโจทก์ เมื่อบริษัทโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1590/2530บริษัท ยูเนียนมิทอล จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ส. วิวัฒน์เรดิเอเตอร์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 112, ม. 1144 ป.อ. ม. 96 ป.วิ.อ. ม. 2 (7), ม. 123 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 4แม้การร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรม แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ก็ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ บริษัทโจทก์จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้ คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อกรรมการโจทก์เพียงผู้เดียวลงชื่อมอบอำนาจให้สมุห์บัญชีไปร้องทุกข์ การมอบอำนาจจึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของสมุห์บัญชีไม่ผูกพันโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ไม่สามารถถือเอาการกระทำของสมุห์บัญชีเป็นของโจทก์ได้เมื่อโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อ พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบริษัทจำกัด จำเลยทั้งสองร่วมกันออกเช็คชำระหนี้โจทก์ แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น โจทก์ร้องทุกข์ภายในอายุความแล้ว ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว วินิจฉัยว่า ตามหนังสือรับรองความเป็นนิติบุคคลของโจทก์ การกระทำอันจะผูกพันโจทก์ได้นั้น กรรมการประเภท ก. ต้องร่วมลงชื่อกับกรรมการประเภท ข. และประทับตราสำคัญของโจทก์ แต่ได้ความจากพยานโจทก์ว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการของโจทก์เพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ สมุห์บัญชีของโจทก์ไปร้องทุกข์จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์มอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์ เท่ากับโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ โจทก์ฟ้องคดีเกินกำหนดเวลาสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด จึงขาดอายุความ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายเพียงประการเดียวว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการเพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ไปแจ้งความดำเนินคดีกับจำเลยทั้งสองได้ เพราะการร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนมิใช่การทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคลแต่เป็นการใช้สิทธิตามกฎหมาย พิเคราะห์แล้วเห็นว่าการร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 112 แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ ซึ่งบริษัทโจทก์ได้จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อปรากฏว่ากรรมการบริษัทโจทก์ลงชื่อแต่เพียงผู้เดียว ไม่ตรงตามข้อบังคับของบริษัทที่ได้จดทะเบียนไว้ การมอบอำนาจก็ไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของนายกระแสร์จึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ก็ไม่สามารถถือเอาการกระทำของนายกระแสร์เป็นของโจทก์ได้ การร้องทุกข์ของนายกระแสร์ไม่ได้เป็นการร้องทุกข์ของบริษัทโจทก์ เมื่อบริษัทโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ..."พิพากษายืน.(ไมตรี กลั่นนุรักษ์-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์-เฉลิม การปลื้มจิตต์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบริษัทจำกัด จำเลยทั้งสองร่วมกันออกเช็คชำระหนี้โจทก์ แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น โจทก์ร้องทุกข์ภายในอายุความแล้ว ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว วินิจฉัยว่า ตามหนังสือรับรองความเป็นนิติบุคคลของโจทก์ การกระทำอันจะผูกพันโจทก์ได้นั้น กรรมการประเภท ก. ต้องร่วมลงชื่อกับกรรมการประเภท ข. และประทับตราสำคัญของโจทก์ แต่ได้ความจากพยานโจทก์ว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการของโจทก์เพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ สมุห์บัญชีของโจทก์ไปร้องทุกข์จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์มอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์ เท่ากับโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ โจทก์ฟ้องคดีเกินกำหนดเวลาสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด จึงขาดอายุความ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายเพียงประการเดียวว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการเพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ไปแจ้งความดำเนินคดีกับจำเลยทั้งสองได้ เพราะการร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนมิใช่การทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคลแต่เป็นการใช้สิทธิตามกฎหมาย พิเคราะห์แล้วเห็นว่าการร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 112 แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ ซึ่งบริษัทโจทก์ได้จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อปรากฏว่ากรรมการบริษัทโจทก์ลงชื่อแต่เพียงผู้เดียว ไม่ตรงตามข้อบังคับของบริษัทที่ได้จดทะเบียนไว้ การมอบอำนาจก็ไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของนายกระแสร์จึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ก็ไม่สามารถถือเอาการกระทำของนายกระแสร์เป็นของโจทก์ได้ การร้องทุกข์ของนายกระแสร์ไม่ได้เป็นการร้องทุกข์ของบริษัทโจทก์ เมื่อบริษัทโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1590/2530บริษัท ยูเนียนมิทอล จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ส. วิวัฒน์เรดิเอเตอร์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 112, ม. 1144 ป.อ. ม. 96 ป.วิ.อ. ม. 2 (7), ม. 123 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 4แม้การร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรม แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ก็ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ บริษัทโจทก์จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้ คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อกรรมการโจทก์เพียงผู้เดียวลงชื่อมอบอำนาจให้สมุห์บัญชีไปร้องทุกข์ การมอบอำนาจจึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของสมุห์บัญชีไม่ผูกพันโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ไม่สามารถถือเอาการกระทำของสมุห์บัญชีเป็นของโจทก์ได้เมื่อโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อ พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบริษัทจำกัด จำเลยทั้งสองร่วมกันออกเช็คชำระหนี้โจทก์ แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น โจทก์ร้องทุกข์ภายในอายุความแล้ว ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว วินิจฉัยว่า ตามหนังสือรับรองความเป็นนิติบุคคลของโจทก์ การกระทำอันจะผูกพันโจทก์ได้นั้น กรรมการประเภท ก. ต้องร่วมลงชื่อกับกรรมการประเภท ข. และประทับตราสำคัญของโจทก์ แต่ได้ความจากพยานโจทก์ว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการของโจทก์เพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ สมุห์บัญชีของโจทก์ไปร้องทุกข์จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์มอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์ เท่ากับโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ โจทก์ฟ้องคดีเกินกำหนดเวลาสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด จึงขาดอายุความ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์ฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายเพียงประการเดียวว่า นายโจเซฟ ยิน กรรมการเพียงผู้เดียวมอบอำนาจให้นายกระแสร์ไปแจ้งความดำเนินคดีกับจำเลยทั้งสองได้ เพราะการร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนมิใช่การทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคลแต่เป็นการใช้สิทธิตามกฎหมาย พิเคราะห์แล้วเห็นว่าการร้องทุกข์มิใช่การทำนิติกรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 112 แต่การมอบอำนาจให้ไปร้องทุกข์แทนโจทก์ โจทก์ต้องทำให้ถูกต้องตามข้อบังคับของบริษัทโจทก์ที่ได้จดทะเบียนไว้ ซึ่งบริษัทโจทก์ได้จดทะเบียนไว้ว่า จำนวนกรรมการที่ลงชื่อผูกพันบริษัทได้คือ กรรมการจำพวก ก. 1 นาย กับกรรมการจำพวก ข. 1 นาย เมื่อปรากฏว่ากรรมการบริษัทโจทก์ลงชื่อแต่เพียงผู้เดียว ไม่ตรงตามข้อบังคับของบริษัทที่ได้จดทะเบียนไว้ การมอบอำนาจก็ไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ การกระทำของนายกระแสร์จึงไม่ผูกพันบริษัทโจทก์ ในทางกลับกันบริษัทโจทก์ก็ไม่สามารถถือเอาการกระทำของนายกระแสร์เป็นของโจทก์ได้ การร้องทุกข์ของนายกระแสร์ไม่ได้เป็นการร้องทุกข์ของบริษัทโจทก์ เมื่อบริษัทโจทก์ไม่ได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีโจทก์ก็ขาดอายุความ..."พิพากษายืน.(ไมตรี กลั่นนุรักษ์-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์-เฉลิม การปลื้มจิตต์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ