คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8274/2543หลักกฎหมาย: เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ เจ้าหนี้ย่อมต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร ฉะนั้น เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุนอีกทั้งลูกหนี้ยังค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้ตั้งแต่เดือนมกราคม 2536 เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังคงให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินโดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี 2539 เป็นเงินทั้งสิ้น 7,900,000 บาท แสดงว่า เจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 94 (2)คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย) ไว้เด็ดขาด เมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม ๒๕๓๙ เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและตามตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวน ๑๒,๐๘๑,๐๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้รายละเอียดปรากฏตามบัญชีท้ายคำขอรับชำระหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์นัดตรวจคำขอรับชำระหนี้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๑๐๔ แล้ว ไม่มีผู้ใดโต้แย้งคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้รายนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วเห็นว่า เจ้าหนี้มีสิทธิรับชำระหนี้เฉพาะในมูลหนี้อันดับ ๑ เป็นเงิน ๗๖๘,๕๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้เต็มตามคำขอ ส่วนคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ ให้ยกคำขอเสียทั้งสิ้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีล้มละลายวินิจฉัยว่า เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ จึงย่อมจะต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุน ลูกหนี้ค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้เองเริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม ๒๕๓๖ เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังให้ลูกหนี้กู้ยืมเงิน โดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี ๒๕๓๙ เป็นเงินทั้งสิ้น ๗,๙๐๐,๐๐๐ บาท แสดงว่าเจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙๔ (๒) ที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8274/2543นางอัจฉรา จันทภาษาโจทก์นายเดชา จันทภาษาเจ้าหนี้บริษัทวีดีโอโปรดักชั่นเซ็นเตอร์ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94 (2)เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ เจ้าหนี้ย่อมต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร ฉะนั้น เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุนอีกทั้งลูกหนี้ยังค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้ตั้งแต่เดือนมกราคม 2536 เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังคงให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินโดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี 2539 เป็นเงินทั้งสิ้น 7,900,000 บาท แสดงว่า เจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 94 (2)คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย) ไว้เด็ดขาด เมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม ๒๕๓๙ เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและตามตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวน ๑๒,๐๘๑,๐๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้รายละเอียดปรากฏตามบัญชีท้ายคำขอรับชำระหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์นัดตรวจคำขอรับชำระหนี้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๑๐๔ แล้ว ไม่มีผู้ใดโต้แย้งคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้รายนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วเห็นว่า เจ้าหนี้มีสิทธิรับชำระหนี้เฉพาะในมูลหนี้อันดับ ๑ เป็นเงิน ๗๖๘,๕๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้เต็มตามคำขอ ส่วนคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ ให้ยกคำขอเสียทั้งสิ้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีล้มละลายวินิจฉัยว่า เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ จึงย่อมจะต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุน ลูกหนี้ค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้เองเริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม ๒๕๓๖ เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังให้ลูกหนี้กู้ยืมเงิน โดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี ๒๕๓๙ เป็นเงินทั้งสิ้น ๗,๙๐๐,๐๐๐ บาท แสดงว่าเจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙๔ (๒) ที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย พิพากษายืน.(วัฒนชัย โชติชูตระกูล-พิชัย เตโชพิทยากูล-ประพันธ์ ทรัพย์แสง)ศาลชั้นต้น - นายดุลโชค มนูญพรศาลอุทธรณ์ - นายสุพัฒน์ บุญยุบลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย) ไว้เด็ดขาด เมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม ๒๕๓๙ เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและตามตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวน ๑๒,๐๘๑,๐๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้รายละเอียดปรากฏตามบัญชีท้ายคำขอรับชำระหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์นัดตรวจคำขอรับชำระหนี้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๑๐๔ แล้ว ไม่มีผู้ใดโต้แย้งคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้รายนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วเห็นว่า เจ้าหนี้มีสิทธิรับชำระหนี้เฉพาะในมูลหนี้อันดับ ๑ เป็นเงิน ๗๖๘,๕๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้เต็มตามคำขอ ส่วนคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ ให้ยกคำขอเสียทั้งสิ้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีล้มละลายวินิจฉัยว่า เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ จึงย่อมจะต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุน ลูกหนี้ค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้เองเริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม ๒๕๓๖ เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังให้ลูกหนี้กู้ยืมเงิน โดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี ๒๕๓๙ เป็นเงินทั้งสิ้น ๗,๙๐๐,๐๐๐ บาท แสดงว่าเจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙๔ (๒) ที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8274/2543นางอัจฉรา จันทภาษาโจทก์นายเดชา จันทภาษาเจ้าหนี้บริษัทวีดีโอโปรดักชั่นเซ็นเตอร์ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94 (2)เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ เจ้าหนี้ย่อมต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร ฉะนั้น เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุนอีกทั้งลูกหนี้ยังค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้ตั้งแต่เดือนมกราคม 2536 เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังคงให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินโดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี 2539 เป็นเงินทั้งสิ้น 7,900,000 บาท แสดงว่า เจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 94 (2)คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย) ไว้เด็ดขาด เมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม ๒๕๓๙ เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและตามตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวน ๑๒,๐๘๑,๐๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้รายละเอียดปรากฏตามบัญชีท้ายคำขอรับชำระหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์นัดตรวจคำขอรับชำระหนี้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๑๐๔ แล้ว ไม่มีผู้ใดโต้แย้งคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้รายนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วเห็นว่า เจ้าหนี้มีสิทธิรับชำระหนี้เฉพาะในมูลหนี้อันดับ ๑ เป็นเงิน ๗๖๘,๕๒๓.๒๕ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้เต็มตามคำขอ ส่วนคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ ให้ยกคำขอเสียทั้งสิ้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีล้มละลายวินิจฉัยว่า เจ้าหนี้ทำงานกับลูกหนี้มานานจนกระทั่งเป็นกรรมการคนหนึ่งและเป็นกรรมการผู้จัดการของลูกหนี้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารกิจการของลูกหนี้ จึงย่อมจะต้องทราบถึงฐานะและกิจการของลูกหนี้ได้ว่าตกอยู่ในสภาพเช่นไร เมื่อกิจการของลูกหนี้อยู่ในภาวะขาดทุน ลูกหนี้ค้างชำระค่าจ้างพนักงานและเจ้าหนี้เองเริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม ๒๕๓๖ เป็นต้นไป เจ้าหนี้ก็ยังให้ลูกหนี้กู้ยืมเงิน โดยลูกหนี้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้จนถึงปี ๒๕๓๙ เป็นเงินทั้งสิ้น ๗,๙๐๐,๐๐๐ บาท แสดงว่าเจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้ยืมเงินดังกล่าวโดยรู้ถึงการที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เจ้าหนี้จึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙๔ (๒) ที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ในมูลหนี้อันดับ ๒ นั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย พิพากษายืน.(วัฒนชัย โชติชูตระกูล-พิชัย เตโชพิทยากูล-ประพันธ์ ทรัพย์แสง)ศาลชั้นต้น - นายดุลโชค มนูญพรศาลอุทธรณ์ - นายสุพัฒน์ บุญยุบลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ