พระราชบัญญัติพระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎรลงวันที่๒๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘)เจ้าพระยายมราชพล.อ.เจ้าพระยาพิชเยนทร โยธินตราไว้ณ วันที่ ๓๑ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๗๙เป็นปีที่๓ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่าสมควรมีพระราชบัญญัติยศทหารขึ้นโดยเฉพาะจึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎรดังต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙มาตรา ๒[๑]ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ ตั้งแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ให้ยกเลิกบรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งขัดแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้มาตรา ๔[๒] ยศทหารมีตามลำดับดั่งนี้๑. สัญญาบัตร ลำดับยศและเทียบยศทหารบกทหารเรือทหารอากาศจอมพลจอมพลเรือจอมพลอากาศพลเอกพลเรือเอกพลอากาศเอกพลโทพลเรือโทพลอากาศโทพลตรีพลเรือตรีพลอากาศตรีพันเอกนาวาเอกนาวาอากาศเอกพันโทนาวาโทนาวาอากาศโทพันตรีนาวาตรีนาวาอากาศตรีร้อยเอกเรือเอกเรืออากาศเอกร้อยโทเรือโทเรืออากาศโทร้อยตรีเรือตรีเรืออากาศตรี๒.ประทวน ลำดับยศและเทียบยศทหารบกทหารเรือทหารอากาศนายดาบจ่าสิบเอกพันจ่าเอกพันจ่าอากาศเอกจ่าสิบโทพันจ่าโทพันจ่าอากาศโทจ่าสิบตรีพันจ่าตรีพันจ่าอากาศตรีสิบเอกจ่าเอกจ่าอากาศเอกสิบโทจ่าโทจ่าอากาศโทสิบตรีจ่าตรีจ่าอากาศตรีมาตรา ๕[๓] ผู้ใดจะเป็นทหารสัญญาบัตรยศชั้นใดได้นั้นจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งขึ้น เว้นแต่ผู้ที่มียศเป็นทหารสัญญาบัตรอยู่แล้วรับราชการประจำในสังกัดใหม่กองทัพใดทหารยศไม่ตรงกับสังกัดกองทัพนั้นก็ให้มียศตามกองทัพที่สังกัดใหม่ในชั้นเดียวกับยศเดิมได้ตั้งแต่วันที่มีคำสั่งให้รับราชการประจำในสังกัดใหม่มาตรา ๖ผู้ที่จะเป็นทหารสัญญาบัตรนั้นต้องเป็นผู้ที่มีวิทยฐานะตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้เว้นแต่ผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งเป็นพิเศษมาตรา ๗การแต่งตั้งผู้ใดให้ว่าที่ยศทหารสัญญาบัตรชั้นใดชั่วคราวให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจแต่งตั้งผู้นั้นให้ว่าที่ยศสัญญาบัตรชั้นนั้นชั่วคราวได้มาตรา ๘ ผู้ใดจะเป็นทหารประทวนชั้นใดได้นั้น ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหรือผู้บังคับบัญชาหน่วยทหารที่ขึ้นตรงต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกประทวนแต่งตั้งได้มาตรา ๙ ผู้ที่จะเป็นทหารประทวนนั้นต้องเป็นผู้ที่มีวิทยฐานะตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้ เว้นแต่ผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแต่งตั้งเป็นพิเศษมาตรา ๑๐ผู้ที่ได้รับยศทหารอยู่แล้วก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้ให้คงมียศต่อไปตามเดิมมาตรา ๑๑ทหารผู้ใดที่มิได้มียศตามพระราชบัญญัตินี้ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีอำนาจออกกฎกระทรวงเทียบฐานะกับยศทหารได้มาตรา ๑๒ การถอดหรือการออกจากยศสัญญาบัตรจะกระทำได้โดยประกาศพระบรมราชโองการมาตรา ๑๓ การให้ออกจากว่าที่ยศสัญญาบัตร หรือการถอดหรือการออกจากยศประทวน ให้ผู้มีอำนาจแต่งตั้งสั่งได้มาตรา ๑๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้กฎกระทรวงนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการพ.อ.พหลพลพยุหเสนานายกรัฐมนตรีพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔[๔]มาตรา ๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้หมายเหตุ:- พระราชกำหนดนี้ได้ยกเลิกมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติยศทหาร พ.ศ. ๒๔๗๙(ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๗ ตอนที่ ๔๓หน้า ๕๓๑) แก้ไขใหม่เป็นความว่า สำหรับผู้ได้รับพระราชทานยศเป็นนายทหารสัญญาบัตรอยู่แล้วไปรับราชการในสังกัดใหม่ กองทัพใดก็ให้มียศในสังกัดใหม่ในชั้นเดียวกับยศเดิมนับแต่วันที่มีคำสั่งโดยไม่ต้องโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งอีกพระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๕[๕]มาตรา ๓ในกฎหมายว่าด้วยยศทหารและบรรดากฎหมายอื่นใด ซึ่งมีคำว่า นายประกอบยศทหารอยู่ด้วยนั้น ให้ตัดคำว่า นายออกทั้งสิ้นถ้าผู้ที่ได้รับยศทหารเป็นหญิง ให้เติมคำว่า หญิงท้ายยศนั้น ๆ ด้วยมาตรา ๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้พระราชบัญญัติยศทหาร(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๔[๖]วศิน/ผู้จัดทำ๒๐กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๓/หน้า ๕๓๑/๘ พฤศจิกายน ๒๔๗๙[๒]มาตรา ๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยศทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๔[๓]มาตรา ๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติยศทหารพุทธศักราช ๒๔๗๙ พุทธศักราช ๒๔๘๔[๔]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๘/หน้า ๓๖๗/๑๑ มีนาคม ๒๔๘๔[๕]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๙/ตอน ๗๖/หน้า ๒๓๕๙/๘ ธันวาคม ๒๔๘๕[๖]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๘/ตอนที่ ๘๐/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๘/๓๑ ธันวาคม ๒๔๙๔