คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 240/2514หลักกฎหมาย: โจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงที่จำเลยอ้างว่า ล. ผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย โจทก์เช่าตึกพิพาทจาก ล. โดยให้โจทก์มีสิทธิให้เช่าช่วงได้ จำเลยเช่าช่วงตึกแถวจากโจทก์ จำเลยค้างชำระค่าเช่า โจทก์จึงฟ้องขับไล่และให้จำเลยชำระค่าเช่า จำเลยให้การว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้ ล. สร้างแล้วยกให้กระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้ ล. เช่า ล. ก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา ล. จึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาท ดังนี้ ไม่ใช่เรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 543โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าตึกแถวเลขที่ ๒๘๖/๑๙ และ ๒๘๖/๒๐ จากโจทก์ซึ่งโจทก์ได้เช่ามาจากนานเลี่ยนเป้า ครบกำหนดเช่าแล้วจำเลยค้างค่าเช่าตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ๒๕๐๙ ถึงวันฟ้อง เป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท ขอให้ขับไล่จำเลยและชำระค่าเช่าที่ค้าง และค่าเช่าเดือนละ ๑,๐๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาท จำเลยให้การว่า ตึกแถวพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังได้ทำสัญญาให้นายเลี่ยนเป้าสร้างตึกแถวนี้ขึ้นในที่ดินราชพัสดุแล้วยกให้เป็นกรรมสิทธิ์ของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้นายเลี่ยนเป้า แซ่อาว เช่ามีกำหนด ๒๐ ปี ต่อมานายเลี่ยนเป้าก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา นายเลียนเป้าจึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาทต่อไป จำเลยทำสัญญาเช่ากับโจทก์จริง เพราะจำเลยสำคัญผิดในตัวผู้เป็นเจ้าของต่อมาจำเลยทราบว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง จำเลยจึงได้ทำสัญญาเช่ากับกระทรวงการคลังนี้กำหนด ๓ ปี จำเลยยื่นคำร้องขอให้เรียกกระทรวงการคลังเข้ามาเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาต กระทรวงการคลังจำเลยร่วมไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลชั้นต้นจึงสั่งขาดนัดยื่นคำให้การ ก่อนวันชี้สองสถาน โจทก์ยื่นคำร้องขอเพิ่มเติมฟ้องว่า จำเลยและผู้แทนของจำเลยร่วมได้สมคบกันทำการโดยไม่สุจริต ขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมสัญญาเช่าระหว่างจำเลยกับจำเลยร่วม จำเลยให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมโจทก์ว่า จำเลยทำสัญญาเช่าตึกพิพาทกับกระทรวงการคลังโดยสุจริตและเปิดเผย ส่วนจำเลยร่วมซึ่งศาลชั้นต้นสั่งขาดนัดยื่นคำให้การแล้ว ยื่นคำให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมว่าตึกแถวดังกล่าวเป็นของจำเลยร่วม นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา นายเลี่ยนเป้าจึงไม่มีสิทธิเช่าตึกพิพาทและไม่มีสิทธินำไปให้โจทก์เช่า ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การจำเลยร่วมเฉพาะคำให้การแก้ข้อหาเพิ่มเติมฟ้องโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญาที่ทำไว้กับจำเลยร่วม เพราะก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงบอกเลิกสัญญาและริบอาคาร โจทก์ก็ย่อมหมดสิทธิให้ห้องพิพาทด้วย พิพากษาให้จำเลยชำระค่าเช่า ๑,๐๐๐ บาทให้โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญาแล้ว นายเลี่ยนเป้าย่อมไม่มีสิทธิที่จะเกี่ยวข้องกับตึกพิพาทนั้น ก็เป็นการฟังตามข้อต่อสู้ของจำเลยซึ่งโจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้แต่ประการใด แม้ศาลจังหวัดอุดรธานีจะพิพากษาคดีที่นายเลี่ยนเป้าเป็นโจทก์ฟ้องกระทรวงการคลังว่าตึกแถว ๔๐ ห้อง (ซึ่งรวมทั้งห้องพิพาทในคดีนี้ด้วย) ได้ตกเป็นของกระทรวงการคลังจำเลยโดยสมบูรณ์ตามกฎหมาย นายเลี่ยนเป้าไม่มีสิทธิเข้าไปเกี่ยวข้อง แต่คดีก็ยังไม่ถึงที่สุด ทั้งโจทก์ยังฎีกาว่าคดีดังกล่าวศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลจังหวัดอุดรธานีว่านายเลี่ยนเป้ามีสิทธิเช่าห้องจากกระทรวงการคลัง ฉะนั้น ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการที่จะวินิจฉัยในเรื่องนายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับกระทรวงการคลัง และโจทก์หมดสิทธิในตึกพิพาทหรือไม่ ตามที่ศาลชั้นต้นฟังมา จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย กรณีไม่ใช่เป็นเรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๕๔๓ ดังที่ศาลชั้นต้นอ้าง เพราะจำเลยเข้าครอบครองตึกพิพาทในชั้นแรกก็โดยอาศัยสิทธิการเช่าจากโจทก์ ที่ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้วพืพากษายกฟ้องโจทก์และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๓ ข้อ ๓ (ข) ประกอบกับมาตรา ๒๔๗ คดีจึงจำเป็นต้องฟังข้อเท็จจริงต่อไป พิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินงานพิจารณาแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 240/2514นางผุสดี อนุรักษ์โจทก์นายเปียราซิงห์ นารูราจำเลยกระทรวงการคลังจำเลยร่วม ป.วิ.พ. ม. 172, ม. 177, ม. 183, ม. 243, ม. 247 ป.พ.พ. ม. 537, ม. 543โจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงที่จำเลยอ้างว่า ล. ผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย โจทก์เช่าตึกพิพาทจาก ล. โดยให้โจทก์มีสิทธิให้เช่าช่วงได้ จำเลยเช่าช่วงตึกแถวจากโจทก์ จำเลยค้างชำระค่าเช่า โจทก์จึงฟ้องขับไล่และให้จำเลยชำระค่าเช่า จำเลยให้การว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้ ล. สร้างแล้วยกให้กระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้ ล. เช่า ล. ก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา ล. จึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาท ดังนี้ ไม่ใช่เรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 543โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าตึกแถวเลขที่ ๒๘๖/๑๙ และ ๒๘๖/๒๐ จากโจทก์ซึ่งโจทก์ได้เช่ามาจากนานเลี่ยนเป้า ครบกำหนดเช่าแล้วจำเลยค้างค่าเช่าตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ๒๕๐๙ ถึงวันฟ้อง เป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท ขอให้ขับไล่จำเลยและชำระค่าเช่าที่ค้าง และค่าเช่าเดือนละ ๑,๐๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาท จำเลยให้การว่า ตึกแถวพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังได้ทำสัญญาให้นายเลี่ยนเป้าสร้างตึกแถวนี้ขึ้นในที่ดินราชพัสดุแล้วยกให้เป็นกรรมสิทธิ์ของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้นายเลี่ยนเป้า แซ่อาว เช่ามีกำหนด ๒๐ ปี ต่อมานายเลี่ยนเป้าก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา นายเลียนเป้าจึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาทต่อไป จำเลยทำสัญญาเช่ากับโจทก์จริง เพราะจำเลยสำคัญผิดในตัวผู้เป็นเจ้าของต่อมาจำเลยทราบว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง จำเลยจึงได้ทำสัญญาเช่ากับกระทรวงการคลังนี้กำหนด ๓ ปี จำเลยยื่นคำร้องขอให้เรียกกระทรวงการคลังเข้ามาเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาต กระทรวงการคลังจำเลยร่วมไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลชั้นต้นจึงสั่งขาดนัดยื่นคำให้การ ก่อนวันชี้สองสถาน โจทก์ยื่นคำร้องขอเพิ่มเติมฟ้องว่า จำเลยและผู้แทนของจำเลยร่วมได้สมคบกันทำการโดยไม่สุจริต ขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมสัญญาเช่าระหว่างจำเลยกับจำเลยร่วม จำเลยให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมโจทก์ว่า จำเลยทำสัญญาเช่าตึกพิพาทกับกระทรวงการคลังโดยสุจริตและเปิดเผย ส่วนจำเลยร่วมซึ่งศาลชั้นต้นสั่งขาดนัดยื่นคำให้การแล้ว ยื่นคำให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมว่าตึกแถวดังกล่าวเป็นของจำเลยร่วม นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา นายเลี่ยนเป้าจึงไม่มีสิทธิเช่าตึกพิพาทและไม่มีสิทธินำไปให้โจทก์เช่า ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การจำเลยร่วมเฉพาะคำให้การแก้ข้อหาเพิ่มเติมฟ้องโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญาที่ทำไว้กับจำเลยร่วม เพราะก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงบอกเลิกสัญญาและริบอาคาร โจทก์ก็ย่อมหมดสิทธิให้ห้องพิพาทด้วย พิพากษาให้จำเลยชำระค่าเช่า ๑,๐๐๐ บาทให้โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญาแล้ว นายเลี่ยนเป้าย่อมไม่มีสิทธิที่จะเกี่ยวข้องกับตึกพิพาทนั้น ก็เป็นการฟังตามข้อต่อสู้ของจำเลยซึ่งโจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้แต่ประการใด แม้ศาลจังหวัดอุดรธานีจะพิพากษาคดีที่นายเลี่ยนเป้าเป็นโจทก์ฟ้องกระทรวงการคลังว่าตึกแถว ๔๐ ห้อง (ซึ่งรวมทั้งห้องพิพาทในคดีนี้ด้วย) ได้ตกเป็นของกระทรวงการคลังจำเลยโดยสมบูรณ์ตามกฎหมาย นายเลี่ยนเป้าไม่มีสิทธิเข้าไปเกี่ยวข้อง แต่คดีก็ยังไม่ถึงที่สุด ทั้งโจทก์ยังฎีกาว่าคดีดังกล่าวศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลจังหวัดอุดรธานีว่านายเลี่ยนเป้ามีสิทธิเช่าห้องจากกระทรวงการคลัง ฉะนั้น ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการที่จะวินิจฉัยในเรื่องนายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับกระทรวงการคลัง และโจทก์หมดสิทธิในตึกพิพาทหรือไม่ ตามที่ศาลชั้นต้นฟังมา จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย กรณีไม่ใช่เป็นเรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๕๔๓ ดังที่ศาลชั้นต้นอ้าง เพราะจำเลยเข้าครอบครองตึกพิพาทในชั้นแรกก็โดยอาศัยสิทธิการเช่าจากโจทก์ ที่ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้วพืพากษายกฟ้องโจทก์และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๓ ข้อ ๓ (ข) ประกอบกับมาตรา ๒๔๗ คดีจึงจำเป็นต้องฟังข้อเท็จจริงต่อไป พิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินงานพิจารณาแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี(ถนอม ครูไพศาล-สุธี โรจนธรรม-เฉลิม กรพุกกะณะ)ศาลจังหวัดอุดรธานี - นายเรืองยุทธ สมุทรกลินศาลอุทธรณ์ - นายชวลิต สุขสบายแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าตึกแถวเลขที่ ๒๘๖/๑๙ และ ๒๘๖/๒๐ จากโจทก์ซึ่งโจทก์ได้เช่ามาจากนานเลี่ยนเป้า ครบกำหนดเช่าแล้วจำเลยค้างค่าเช่าตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ๒๕๐๙ ถึงวันฟ้อง เป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท ขอให้ขับไล่จำเลยและชำระค่าเช่าที่ค้าง และค่าเช่าเดือนละ ๑,๐๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาท จำเลยให้การว่า ตึกแถวพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังได้ทำสัญญาให้นายเลี่ยนเป้าสร้างตึกแถวนี้ขึ้นในที่ดินราชพัสดุแล้วยกให้เป็นกรรมสิทธิ์ของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้นายเลี่ยนเป้า แซ่อาว เช่ามีกำหนด ๒๐ ปี ต่อมานายเลี่ยนเป้าก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา นายเลียนเป้าจึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาทต่อไป จำเลยทำสัญญาเช่ากับโจทก์จริง เพราะจำเลยสำคัญผิดในตัวผู้เป็นเจ้าของต่อมาจำเลยทราบว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง จำเลยจึงได้ทำสัญญาเช่ากับกระทรวงการคลังนี้กำหนด ๓ ปี จำเลยยื่นคำร้องขอให้เรียกกระทรวงการคลังเข้ามาเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาต กระทรวงการคลังจำเลยร่วมไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลชั้นต้นจึงสั่งขาดนัดยื่นคำให้การ ก่อนวันชี้สองสถาน โจทก์ยื่นคำร้องขอเพิ่มเติมฟ้องว่า จำเลยและผู้แทนของจำเลยร่วมได้สมคบกันทำการโดยไม่สุจริต ขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมสัญญาเช่าระหว่างจำเลยกับจำเลยร่วม จำเลยให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมโจทก์ว่า จำเลยทำสัญญาเช่าตึกพิพาทกับกระทรวงการคลังโดยสุจริตและเปิดเผย ส่วนจำเลยร่วมซึ่งศาลชั้นต้นสั่งขาดนัดยื่นคำให้การแล้ว ยื่นคำให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมว่าตึกแถวดังกล่าวเป็นของจำเลยร่วม นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา นายเลี่ยนเป้าจึงไม่มีสิทธิเช่าตึกพิพาทและไม่มีสิทธินำไปให้โจทก์เช่า ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การจำเลยร่วมเฉพาะคำให้การแก้ข้อหาเพิ่มเติมฟ้องโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญาที่ทำไว้กับจำเลยร่วม เพราะก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงบอกเลิกสัญญาและริบอาคาร โจทก์ก็ย่อมหมดสิทธิให้ห้องพิพาทด้วย พิพากษาให้จำเลยชำระค่าเช่า ๑,๐๐๐ บาทให้โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญาแล้ว นายเลี่ยนเป้าย่อมไม่มีสิทธิที่จะเกี่ยวข้องกับตึกพิพาทนั้น ก็เป็นการฟังตามข้อต่อสู้ของจำเลยซึ่งโจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้แต่ประการใด แม้ศาลจังหวัดอุดรธานีจะพิพากษาคดีที่นายเลี่ยนเป้าเป็นโจทก์ฟ้องกระทรวงการคลังว่าตึกแถว ๔๐ ห้อง (ซึ่งรวมทั้งห้องพิพาทในคดีนี้ด้วย) ได้ตกเป็นของกระทรวงการคลังจำเลยโดยสมบูรณ์ตามกฎหมาย นายเลี่ยนเป้าไม่มีสิทธิเข้าไปเกี่ยวข้อง แต่คดีก็ยังไม่ถึงที่สุด ทั้งโจทก์ยังฎีกาว่าคดีดังกล่าวศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลจังหวัดอุดรธานีว่านายเลี่ยนเป้ามีสิทธิเช่าห้องจากกระทรวงการคลัง ฉะนั้น ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการที่จะวินิจฉัยในเรื่องนายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับกระทรวงการคลัง และโจทก์หมดสิทธิในตึกพิพาทหรือไม่ ตามที่ศาลชั้นต้นฟังมา จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย กรณีไม่ใช่เป็นเรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๕๔๓ ดังที่ศาลชั้นต้นอ้าง เพราะจำเลยเข้าครอบครองตึกพิพาทในชั้นแรกก็โดยอาศัยสิทธิการเช่าจากโจทก์ ที่ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้วพืพากษายกฟ้องโจทก์และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๓ ข้อ ๓ (ข) ประกอบกับมาตรา ๒๔๗ คดีจึงจำเป็นต้องฟังข้อเท็จจริงต่อไป พิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินงานพิจารณาแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 240/2514นางผุสดี อนุรักษ์โจทก์นายเปียราซิงห์ นารูราจำเลยกระทรวงการคลังจำเลยร่วม ป.วิ.พ. ม. 172, ม. 177, ม. 183, ม. 243, ม. 247 ป.พ.พ. ม. 537, ม. 543โจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงที่จำเลยอ้างว่า ล. ผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย โจทก์เช่าตึกพิพาทจาก ล. โดยให้โจทก์มีสิทธิให้เช่าช่วงได้ จำเลยเช่าช่วงตึกแถวจากโจทก์ จำเลยค้างชำระค่าเช่า โจทก์จึงฟ้องขับไล่และให้จำเลยชำระค่าเช่า จำเลยให้การว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้ ล. สร้างแล้วยกให้กระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้ ล. เช่า ล. ก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา ล. จึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาท ดังนี้ ไม่ใช่เรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 543โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าตึกแถวเลขที่ ๒๘๖/๑๙ และ ๒๘๖/๒๐ จากโจทก์ซึ่งโจทก์ได้เช่ามาจากนานเลี่ยนเป้า ครบกำหนดเช่าแล้วจำเลยค้างค่าเช่าตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ๒๕๐๙ ถึงวันฟ้อง เป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท ขอให้ขับไล่จำเลยและชำระค่าเช่าที่ค้าง และค่าเช่าเดือนละ ๑,๐๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาท จำเลยให้การว่า ตึกแถวพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังได้ทำสัญญาให้นายเลี่ยนเป้าสร้างตึกแถวนี้ขึ้นในที่ดินราชพัสดุแล้วยกให้เป็นกรรมสิทธิ์ของกระทรวงการคลัง กระทรวงการคลังให้นายเลี่ยนเป้า แซ่อาว เช่ามีกำหนด ๒๐ ปี ต่อมานายเลี่ยนเป้าก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา กระทรวงการคลังจึงบอกเลิกสัญญา นายเลียนเป้าจึงหมดสิทธิที่จะเช่าอาคารพิพาทต่อไป จำเลยทำสัญญาเช่ากับโจทก์จริง เพราะจำเลยสำคัญผิดในตัวผู้เป็นเจ้าของต่อมาจำเลยทราบว่าตึกพิพาทเป็นของกระทรวงการคลัง จำเลยจึงได้ทำสัญญาเช่ากับกระทรวงการคลังนี้กำหนด ๓ ปี จำเลยยื่นคำร้องขอให้เรียกกระทรวงการคลังเข้ามาเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นอนุญาต กระทรวงการคลังจำเลยร่วมไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลชั้นต้นจึงสั่งขาดนัดยื่นคำให้การ ก่อนวันชี้สองสถาน โจทก์ยื่นคำร้องขอเพิ่มเติมฟ้องว่า จำเลยและผู้แทนของจำเลยร่วมได้สมคบกันทำการโดยไม่สุจริต ขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมสัญญาเช่าระหว่างจำเลยกับจำเลยร่วม จำเลยให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมโจทก์ว่า จำเลยทำสัญญาเช่าตึกพิพาทกับกระทรวงการคลังโดยสุจริตและเปิดเผย ส่วนจำเลยร่วมซึ่งศาลชั้นต้นสั่งขาดนัดยื่นคำให้การแล้ว ยื่นคำให้การแก้ฟ้องเพิ่มเติมว่าตึกแถวดังกล่าวเป็นของจำเลยร่วม นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญา นายเลี่ยนเป้าจึงไม่มีสิทธิเช่าตึกพิพาทและไม่มีสิทธินำไปให้โจทก์เช่า ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การจำเลยร่วมเฉพาะคำให้การแก้ข้อหาเพิ่มเติมฟ้องโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญาที่ทำไว้กับจำเลยร่วม เพราะก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงบอกเลิกสัญญาและริบอาคาร โจทก์ก็ย่อมหมดสิทธิให้ห้องพิพาทด้วย พิพากษาให้จำเลยชำระค่าเช่า ๑,๐๐๐ บาทให้โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังว่า นายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับจำเลยร่วมโดยทำการก่อสร้างไม่เสร็จตามสัญญา จำเลยร่วมจึงได้บอกเลิกสัญญาแล้ว นายเลี่ยนเป้าย่อมไม่มีสิทธิที่จะเกี่ยวข้องกับตึกพิพาทนั้น ก็เป็นการฟังตามข้อต่อสู้ของจำเลยซึ่งโจทก์มิได้รับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องนี้แต่ประการใด แม้ศาลจังหวัดอุดรธานีจะพิพากษาคดีที่นายเลี่ยนเป้าเป็นโจทก์ฟ้องกระทรวงการคลังว่าตึกแถว ๔๐ ห้อง (ซึ่งรวมทั้งห้องพิพาทในคดีนี้ด้วย) ได้ตกเป็นของกระทรวงการคลังจำเลยโดยสมบูรณ์ตามกฎหมาย นายเลี่ยนเป้าไม่มีสิทธิเข้าไปเกี่ยวข้อง แต่คดีก็ยังไม่ถึงที่สุด ทั้งโจทก์ยังฎีกาว่าคดีดังกล่าวศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลจังหวัดอุดรธานีว่านายเลี่ยนเป้ามีสิทธิเช่าห้องจากกระทรวงการคลัง ฉะนั้น ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการที่จะวินิจฉัยในเรื่องนายเลี่ยนเป้าผิดสัญญากับกระทรวงการคลัง และโจทก์หมดสิทธิในตึกพิพาทหรือไม่ ตามที่ศาลชั้นต้นฟังมา จึงไม่พอแก่การวินิจฉัยข้อกฎหมาย กรณีไม่ใช่เป็นเรื่องที่บุคคลหลายคนเรียกร้องเอาอสังหาริมทรัพย์อันเดียวกันอาศัยมูลสัญญาเช่าต่างราย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๕๔๓ ดังที่ศาลชั้นต้นอ้าง เพราะจำเลยเข้าครอบครองตึกพิพาทในชั้นแรกก็โดยอาศัยสิทธิการเช่าจากโจทก์ ที่ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้วพืพากษายกฟ้องโจทก์และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๓ ข้อ ๓ (ข) ประกอบกับมาตรา ๒๔๗ คดีจึงจำเป็นต้องฟังข้อเท็จจริงต่อไป พิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินงานพิจารณาแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี(ถนอม ครูไพศาล-สุธี โรจนธรรม-เฉลิม กรพุกกะณะ)ศาลจังหวัดอุดรธานี - นายเรืองยุทธ สมุทรกลินศาลอุทธรณ์ - นายชวลิต สุขสบายแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ