คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1402/2498หลักกฎหมาย: การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้นไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงว่าเป็นการครอบครองตาม กฎหมายแม้จะเป็นผู้มีชื่อในบัญชีสำรวจและเป็นผู้เสียค่าบำรุงท้องที่ก็ตามแต่ไม่ได้ครอบครองที่นั้นๆแล้วก็หาได้ชื่อว่าเป็นผู้ครอบครองและหามีสิทธิดีกว่าผู้ที่ครอบครองโดยแท้จริงไม่โจทก์ฟ้องว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์โดยนายรุ่น สามีจำเลยยกให้นายครบสามีโจทก์ โจทก์ได้ครอบครองตลอดมา ต่อมาจำเลยได้จัดการให้นางทองน้องจำเลยยื่นคำร้องขอจับจองใหม่บุกรุกเข้าไปในที่โจทก์ทั้งหมดขอให้ห้ามจำเลยและบริวารอย่าให้เกี่ยวข้อง และสั่งให้ยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองทับที่โจทก์จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นของนายชูยกให้จำเลย นายรุ่นสามีจำเลยไม่เคยแบ่งที่ดินให้แก่สามีโจทก์ จำเลยและนายเหมสามีใหม่ของจำเลยได้ครอบครองและเสียค่าบำรุงท้องที่ตลอดมา ความจริงจำเลยจ้างโจทก์เฝ้าและปลูกขนำให้อยู่ นางทองขอจับของที่พิพาทจริง โดยจำเลยยกให้แก่นางทองและจำเลยไม่ประสงค์จะให้โจทก์อยู่ต่อไป จึงฟ้องแย้งขอให้ขับไล่โจทก์และบริวารออกจากที่พิพาทโจทก์แก้ฟ้องแย้งว่าได้ครอบครองที่พิพาทเพื่อประโยชน์ของโจทก์ ไม่เคยรับจ้างจำเลยเฝ้าที่พิพาทคู่ความรับกันว่าที่พิพาทเป็นที่มือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญและว่าโจทก์ครอบครองอยู่ศาลชั้นต้นพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องที่พิพาทส่วนที่ขอให้สั่งยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองนั้นโจทก์มิได้ฟ้องนางทองเป็นจำเลยด้วยจึงไม่มีทางจะสั่งได้ ให้ยกฟ้องแย้งจำเลยจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งว่าฎีกาข้อเท็จจริงไม่ได้ ส่วนข้อที่ว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและเสียค่าบำรุงท้องที่อยู่เสมอจะถือว่าเป็นการใช้สิทธิครอบครองหรือไม่เป็นปัญหาข้อกฎหมาย ให้รับฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้ศาลล่างทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่าโจทก์เป็นฝ่ายครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาท ฝ่ายจำเลยมิได้ครอบครองทำประโยชน์ ข้อที่จำเลยฎีกาว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและการเสียค่าบำรุงท้องที่ก็เป็นการครอบครองตามกฎหมายนั้น ไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงอย่างที่จำเลยยกขึ้นกล่าว การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าจะได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้น คดีนี้ศาลทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยมิได้ครอบครอง จะขืนฟังว่าจำเลยครอบครองทำประโยชน์หาได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1402/2498นางนวน คงแง่งโจทก์นางดำ ชูเกษจำเลย พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ 6) พ.ศ.2479 การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้นไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงว่าเป็นการครอบครองตาม กฎหมายแม้จะเป็นผู้มีชื่อในบัญชีสำรวจและเป็นผู้เสียค่าบำรุงท้องที่ก็ตามแต่ไม่ได้ครอบครองที่นั้นๆแล้วก็หาได้ชื่อว่าเป็นผู้ครอบครองและหามีสิทธิดีกว่าผู้ที่ครอบครองโดยแท้จริงไม่โจทก์ฟ้องว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์โดยนายรุ่น สามีจำเลยยกให้นายครบสามีโจทก์ โจทก์ได้ครอบครองตลอดมา ต่อมาจำเลยได้จัดการให้นางทองน้องจำเลยยื่นคำร้องขอจับจองใหม่บุกรุกเข้าไปในที่โจทก์ทั้งหมดขอให้ห้ามจำเลยและบริวารอย่าให้เกี่ยวข้อง และสั่งให้ยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองทับที่โจทก์จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นของนายชูยกให้จำเลย นายรุ่นสามีจำเลยไม่เคยแบ่งที่ดินให้แก่สามีโจทก์ จำเลยและนายเหมสามีใหม่ของจำเลยได้ครอบครองและเสียค่าบำรุงท้องที่ตลอดมา ความจริงจำเลยจ้างโจทก์เฝ้าและปลูกขนำให้อยู่ นางทองขอจับของที่พิพาทจริง โดยจำเลยยกให้แก่นางทองและจำเลยไม่ประสงค์จะให้โจทก์อยู่ต่อไป จึงฟ้องแย้งขอให้ขับไล่โจทก์และบริวารออกจากที่พิพาทโจทก์แก้ฟ้องแย้งว่าได้ครอบครองที่พิพาทเพื่อประโยชน์ของโจทก์ ไม่เคยรับจ้างจำเลยเฝ้าที่พิพาทคู่ความรับกันว่าที่พิพาทเป็นที่มือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญและว่าโจทก์ครอบครองอยู่ศาลชั้นต้นพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องที่พิพาทส่วนที่ขอให้สั่งยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองนั้นโจทก์มิได้ฟ้องนางทองเป็นจำเลยด้วยจึงไม่มีทางจะสั่งได้ ให้ยกฟ้องแย้งจำเลยจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งว่าฎีกาข้อเท็จจริงไม่ได้ ส่วนข้อที่ว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและเสียค่าบำรุงท้องที่อยู่เสมอจะถือว่าเป็นการใช้สิทธิครอบครองหรือไม่เป็นปัญหาข้อกฎหมาย ให้รับฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้ศาลล่างทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่าโจทก์เป็นฝ่ายครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาท ฝ่ายจำเลยมิได้ครอบครองทำประโยชน์ ข้อที่จำเลยฎีกาว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและการเสียค่าบำรุงท้องที่ก็เป็นการครอบครองตามกฎหมายนั้น ไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงอย่างที่จำเลยยกขึ้นกล่าว การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าจะได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้น คดีนี้ศาลทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยมิได้ครอบครอง จะขืนฟังว่าจำเลยครอบครองทำประโยชน์หาได้ไม่ พิพากษายืน(มนูภันย์วิมลสาร-พิบูลย์ไอศวรรย์-ประศาสน์วินิจฉัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์โดยนายรุ่น สามีจำเลยยกให้นายครบสามีโจทก์ โจทก์ได้ครอบครองตลอดมา ต่อมาจำเลยได้จัดการให้นางทองน้องจำเลยยื่นคำร้องขอจับจองใหม่บุกรุกเข้าไปในที่โจทก์ทั้งหมดขอให้ห้ามจำเลยและบริวารอย่าให้เกี่ยวข้อง และสั่งให้ยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองทับที่โจทก์จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นของนายชูยกให้จำเลย นายรุ่นสามีจำเลยไม่เคยแบ่งที่ดินให้แก่สามีโจทก์ จำเลยและนายเหมสามีใหม่ของจำเลยได้ครอบครองและเสียค่าบำรุงท้องที่ตลอดมา ความจริงจำเลยจ้างโจทก์เฝ้าและปลูกขนำให้อยู่ นางทองขอจับของที่พิพาทจริง โดยจำเลยยกให้แก่นางทองและจำเลยไม่ประสงค์จะให้โจทก์อยู่ต่อไป จึงฟ้องแย้งขอให้ขับไล่โจทก์และบริวารออกจากที่พิพาทโจทก์แก้ฟ้องแย้งว่าได้ครอบครองที่พิพาทเพื่อประโยชน์ของโจทก์ ไม่เคยรับจ้างจำเลยเฝ้าที่พิพาทคู่ความรับกันว่าที่พิพาทเป็นที่มือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญและว่าโจทก์ครอบครองอยู่ศาลชั้นต้นพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องที่พิพาทส่วนที่ขอให้สั่งยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองนั้นโจทก์มิได้ฟ้องนางทองเป็นจำเลยด้วยจึงไม่มีทางจะสั่งได้ ให้ยกฟ้องแย้งจำเลยจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งว่าฎีกาข้อเท็จจริงไม่ได้ ส่วนข้อที่ว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและเสียค่าบำรุงท้องที่อยู่เสมอจะถือว่าเป็นการใช้สิทธิครอบครองหรือไม่เป็นปัญหาข้อกฎหมาย ให้รับฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้ศาลล่างทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่าโจทก์เป็นฝ่ายครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาท ฝ่ายจำเลยมิได้ครอบครองทำประโยชน์ ข้อที่จำเลยฎีกาว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและการเสียค่าบำรุงท้องที่ก็เป็นการครอบครองตามกฎหมายนั้น ไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงอย่างที่จำเลยยกขึ้นกล่าว การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าจะได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้น คดีนี้ศาลทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยมิได้ครอบครอง จะขืนฟังว่าจำเลยครอบครองทำประโยชน์หาได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1402/2498นางนวน คงแง่งโจทก์นางดำ ชูเกษจำเลย พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ 6) พ.ศ.2479 การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้นไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงว่าเป็นการครอบครองตาม กฎหมายแม้จะเป็นผู้มีชื่อในบัญชีสำรวจและเป็นผู้เสียค่าบำรุงท้องที่ก็ตามแต่ไม่ได้ครอบครองที่นั้นๆแล้วก็หาได้ชื่อว่าเป็นผู้ครอบครองและหามีสิทธิดีกว่าผู้ที่ครอบครองโดยแท้จริงไม่โจทก์ฟ้องว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์โดยนายรุ่น สามีจำเลยยกให้นายครบสามีโจทก์ โจทก์ได้ครอบครองตลอดมา ต่อมาจำเลยได้จัดการให้นางทองน้องจำเลยยื่นคำร้องขอจับจองใหม่บุกรุกเข้าไปในที่โจทก์ทั้งหมดขอให้ห้ามจำเลยและบริวารอย่าให้เกี่ยวข้อง และสั่งให้ยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองทับที่โจทก์จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นของนายชูยกให้จำเลย นายรุ่นสามีจำเลยไม่เคยแบ่งที่ดินให้แก่สามีโจทก์ จำเลยและนายเหมสามีใหม่ของจำเลยได้ครอบครองและเสียค่าบำรุงท้องที่ตลอดมา ความจริงจำเลยจ้างโจทก์เฝ้าและปลูกขนำให้อยู่ นางทองขอจับของที่พิพาทจริง โดยจำเลยยกให้แก่นางทองและจำเลยไม่ประสงค์จะให้โจทก์อยู่ต่อไป จึงฟ้องแย้งขอให้ขับไล่โจทก์และบริวารออกจากที่พิพาทโจทก์แก้ฟ้องแย้งว่าได้ครอบครองที่พิพาทเพื่อประโยชน์ของโจทก์ ไม่เคยรับจ้างจำเลยเฝ้าที่พิพาทคู่ความรับกันว่าที่พิพาทเป็นที่มือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญและว่าโจทก์ครอบครองอยู่ศาลชั้นต้นพิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องที่พิพาทส่วนที่ขอให้สั่งยกเลิกเรื่องราวซึ่งนางทองขอจับจองนั้นโจทก์มิได้ฟ้องนางทองเป็นจำเลยด้วยจึงไม่มีทางจะสั่งได้ ให้ยกฟ้องแย้งจำเลยจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งว่าฎีกาข้อเท็จจริงไม่ได้ ส่วนข้อที่ว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและเสียค่าบำรุงท้องที่อยู่เสมอจะถือว่าเป็นการใช้สิทธิครอบครองหรือไม่เป็นปัญหาข้อกฎหมาย ให้รับฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้ศาลล่างทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่าโจทก์เป็นฝ่ายครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาท ฝ่ายจำเลยมิได้ครอบครองทำประโยชน์ ข้อที่จำเลยฎีกาว่าการขึ้นบัญชีสำรวจของกำนันและการเสียค่าบำรุงท้องที่ก็เป็นการครอบครองตามกฎหมายนั้น ไม่มีกฎหมายบัญญัติโดยตรงอย่างที่จำเลยยกขึ้นกล่าว การขึ้นบัญชีสำรวจและการเสียค่าบำรุงท้องที่เป็นแต่เพียงข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งอันจะแสดงว่าจะได้มีการครอบครองทำประโยชน์หรือไม่เท่านั้น คดีนี้ศาลทั้งสองฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยมิได้ครอบครอง จะขืนฟังว่าจำเลยครอบครองทำประโยชน์หาได้ไม่ พิพากษายืน(มนูภันย์วิมลสาร-พิบูลย์ไอศวรรย์-ประศาสน์วินิจฉัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ