คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 290/2494หลักกฎหมาย: บุตรบุญธรรมตายก่อนผู้รับบุตรบุญธรรม บุตรของบุตรบุญธรรมย่อมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่ ก.ม.ให้ไว้ตามประมวลแพ่ง ฯ มาตรา 1639คดีได้ความว่า นางซิ้วอ้อย และนางซิ้วเจ็งจำเลยเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมายของนางสาวเซียม นางซิ้วอ้อยถึงแก่ความตายมาได้ราว ๕-๖ ปีแล้ว แต่มีบุตร ๑ คน คือเด็กหญิงอ๊าต โจทก์ นางสาวเซียมเพิ่งตายเมื่อเดือนสิงหาคม ๒๔๙๒ บัดนี้เด็กหญิงอ๊าดโจทก์ ได้นำคดีมาฟ้องขอแบ่งมรดกของนางสาวเซียม จากจำเลย โดยอ้างสิทธิรับมรดกแทนที่นางซิ้วอ้อยผู้เป็นมารดาตาม ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๖๒๗,๑๖๒๙ อนุมาตรา (๑) , และ ๑๖๓๙ จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นแต่เพียงบุตรของบุตรบุญธรรมจึงไม่มีสิทธิที่จะได้รับมรดกแทนที่กันได้ ศาลชั้นต้นชี้ขาดว่า บุตรของบุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้โดยอาศัย ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงให้ยกคำร้องของจำเลยที่ขอให้ศาลชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตาม ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา ๒๔ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า บุตรบุญธรรมนั้น แม้จะไม่ใช่ญาติทางสายโลหิตของผู้รับบุตรบุญธรรม แต่เป็๋นเรื่องที่กฎหมายยอมรับรู้ และเชิดชูฐานะของบุตรบุญธรรมอย่างเดียวกับบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้รับบุตรบุญธรรมนั้น ดังจะเห็นได้จากประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงเป็นทายาทโดยธรรมอันดับ ๑ ตามความในมาตรา ๑๖๒๙ บุตรของบุตรบุญธรรมจึงมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่กฎหมายบัญญัติไว้ตามมาตรา ๑๖๓๙ จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 290/2494นายประสงค์ ชีวบุตรชีวบุตรบุตรอายุ 6 ขวบโจทก์นางซิ้วเจ็ง กิจสวัสดิ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1586, ม. 1627, ม. 1629, ม. 1639บุตรบุญธรรมตายก่อนผู้รับบุตรบุญธรรม บุตรของบุตรบุญธรรมย่อมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่ ก.ม.ให้ไว้ตามประมวลแพ่ง ฯ มาตรา 1639คดีได้ความว่า นางซิ้วอ้อย และนางซิ้วเจ็งจำเลยเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมายของนางสาวเซียม นางซิ้วอ้อยถึงแก่ความตายมาได้ราว ๕-๖ ปีแล้ว แต่มีบุตร ๑ คน คือเด็กหญิงอ๊าต โจทก์ นางสาวเซียมเพิ่งตายเมื่อเดือนสิงหาคม ๒๔๙๒ บัดนี้เด็กหญิงอ๊าดโจทก์ ได้นำคดีมาฟ้องขอแบ่งมรดกของนางสาวเซียม จากจำเลย โดยอ้างสิทธิรับมรดกแทนที่นางซิ้วอ้อยผู้เป็นมารดาตาม ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๖๒๗,๑๖๒๙ อนุมาตรา (๑) , และ ๑๖๓๙ จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นแต่เพียงบุตรของบุตรบุญธรรมจึงไม่มีสิทธิที่จะได้รับมรดกแทนที่กันได้ ศาลชั้นต้นชี้ขาดว่า บุตรของบุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้โดยอาศัย ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงให้ยกคำร้องของจำเลยที่ขอให้ศาลชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตาม ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา ๒๔ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า บุตรบุญธรรมนั้น แม้จะไม่ใช่ญาติทางสายโลหิตของผู้รับบุตรบุญธรรม แต่เป็๋นเรื่องที่กฎหมายยอมรับรู้ และเชิดชูฐานะของบุตรบุญธรรมอย่างเดียวกับบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้รับบุตรบุญธรรมนั้น ดังจะเห็นได้จากประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงเป็นทายาทโดยธรรมอันดับ ๑ ตามความในมาตรา ๑๖๒๙ บุตรของบุตรบุญธรรมจึงมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่กฎหมายบัญญัติไว้ตามมาตรา ๑๖๓๙ จึงพิพากษายืน(ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ-ธรรมบัณฑิต-นนทปัญญา)ศาลจังหวัดนครปฐม - นายสุพรรณ อยู่เกษศาลอุทธรณ์ - หลวงประธานคดีศาสตร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีได้ความว่า นางซิ้วอ้อย และนางซิ้วเจ็งจำเลยเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมายของนางสาวเซียม นางซิ้วอ้อยถึงแก่ความตายมาได้ราว ๕-๖ ปีแล้ว แต่มีบุตร ๑ คน คือเด็กหญิงอ๊าต โจทก์ นางสาวเซียมเพิ่งตายเมื่อเดือนสิงหาคม ๒๔๙๒ บัดนี้เด็กหญิงอ๊าดโจทก์ ได้นำคดีมาฟ้องขอแบ่งมรดกของนางสาวเซียม จากจำเลย โดยอ้างสิทธิรับมรดกแทนที่นางซิ้วอ้อยผู้เป็นมารดาตาม ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๖๒๗,๑๖๒๙ อนุมาตรา (๑) , และ ๑๖๓๙ จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นแต่เพียงบุตรของบุตรบุญธรรมจึงไม่มีสิทธิที่จะได้รับมรดกแทนที่กันได้ ศาลชั้นต้นชี้ขาดว่า บุตรของบุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้โดยอาศัย ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงให้ยกคำร้องของจำเลยที่ขอให้ศาลชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตาม ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา ๒๔ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า บุตรบุญธรรมนั้น แม้จะไม่ใช่ญาติทางสายโลหิตของผู้รับบุตรบุญธรรม แต่เป็๋นเรื่องที่กฎหมายยอมรับรู้ และเชิดชูฐานะของบุตรบุญธรรมอย่างเดียวกับบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้รับบุตรบุญธรรมนั้น ดังจะเห็นได้จากประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงเป็นทายาทโดยธรรมอันดับ ๑ ตามความในมาตรา ๑๖๒๙ บุตรของบุตรบุญธรรมจึงมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่กฎหมายบัญญัติไว้ตามมาตรา ๑๖๓๙ จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 290/2494นายประสงค์ ชีวบุตรชีวบุตรบุตรอายุ 6 ขวบโจทก์นางซิ้วเจ็ง กิจสวัสดิ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1586, ม. 1627, ม. 1629, ม. 1639บุตรบุญธรรมตายก่อนผู้รับบุตรบุญธรรม บุตรของบุตรบุญธรรมย่อมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่ ก.ม.ให้ไว้ตามประมวลแพ่ง ฯ มาตรา 1639คดีได้ความว่า นางซิ้วอ้อย และนางซิ้วเจ็งจำเลยเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมายของนางสาวเซียม นางซิ้วอ้อยถึงแก่ความตายมาได้ราว ๕-๖ ปีแล้ว แต่มีบุตร ๑ คน คือเด็กหญิงอ๊าต โจทก์ นางสาวเซียมเพิ่งตายเมื่อเดือนสิงหาคม ๒๔๙๒ บัดนี้เด็กหญิงอ๊าดโจทก์ ได้นำคดีมาฟ้องขอแบ่งมรดกของนางสาวเซียม จากจำเลย โดยอ้างสิทธิรับมรดกแทนที่นางซิ้วอ้อยผู้เป็นมารดาตาม ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๖๒๗,๑๖๒๙ อนุมาตรา (๑) , และ ๑๖๓๙ จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นแต่เพียงบุตรของบุตรบุญธรรมจึงไม่มีสิทธิที่จะได้รับมรดกแทนที่กันได้ ศาลชั้นต้นชี้ขาดว่า บุตรของบุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้โดยอาศัย ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงให้ยกคำร้องของจำเลยที่ขอให้ศาลชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมายตาม ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา ๒๔ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า บุตรบุญธรรมนั้น แม้จะไม่ใช่ญาติทางสายโลหิตของผู้รับบุตรบุญธรรม แต่เป็๋นเรื่องที่กฎหมายยอมรับรู้ และเชิดชูฐานะของบุตรบุญธรรมอย่างเดียวกับบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้รับบุตรบุญธรรมนั้น ดังจะเห็นได้จากประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา ๑๕๘๖,๑๖๒๗ จึงเป็นทายาทโดยธรรมอันดับ ๑ ตามความในมาตรา ๑๖๒๙ บุตรของบุตรบุญธรรมจึงมีสิทธิรับมรดกแทนที่กันได้ตามสิทธิที่กฎหมายบัญญัติไว้ตามมาตรา ๑๖๓๙ จึงพิพากษายืน(ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ-ธรรมบัณฑิต-นนทปัญญา)ศาลจังหวัดนครปฐม - นายสุพรรณ อยู่เกษศาลอุทธรณ์ - หลวงประธานคดีศาสตร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ