เทศบัญญัติเทศบาลนครเชียงรายเทศบัญญัติเทศบาลนครเชียงรายเรื่องกำหนดลักษณะ แบบ รูปทรง ระยะหรือระดับของอาคาร และบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงรื้อถอนเคลื่อนย้าย และใช้ หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดในเขตวงเมืองพ.ศ.๒๕๕๐ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖๐ (๒)แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมตามความในมาตรา ๕แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๑๐ และมาตรา ๙ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ เทศบาลนครเชียงราย โดยความเห็นชอบของสภาเทศบาลนครเชียงรายและผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย จึงตราเทศบัญญัติไว้ ดังนี้ข้อ ๑เทศบัญญัตินี้เรียกว่า เทศบัญญัติเทศบาลนครเชียงรายเรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน เคลื่อนย้ายและใช้หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดในเขตเมืองเก่า พ.ศ. ๒๕๕๐ข้อ ๒[๑]เทศบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓บรรดาเทศบัญญัติ กฎ ข้อบังคับระเบียบ หรือคำสั่งอื่นๆ ในส่วนที่ได้ตราไว้แล้วในเทศบัญญัติหรือซึ่งขัดหรือแย้งกับเทศบัญญัตินี้ ให้ใช้เทศบัญญัตินี้แทนข้อ ๔ในเทศบัญญัตินี้เขตวงเมือง หมายความว่าพื้นที่ในบริเวณด้านเหนือจดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนไกรสรสิทธิ์และถนนสิงหไคล ด้านตะวันออกจดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนพหลโยธินด้านใต้จดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนประตูเชียงใหม่ตั้งแต่จุดตัดถนนวินิจฉัยกุลถึงจุดตัดถนนราชโยธา กับศูนย์กลางถนนบรรพปราการและถนนพหลโยธินด้านตะวันตก จดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนวินิจฉัยกุล ทั้งนี้ ปรากฏตามแผนที่แนบท้ายเทศบัญญัตินี้อาคารแบบล้านนาไทยหรือพื้นเมืองภาคเหนือหมายความว่า อาคารที่มีรูปลักษณะโครงหลังคา หรือส่วนของหลังคาเป็นหน้าจั่วหรือมีแบบหรือรูปทรงส่วนหนึ่งส่วนใดของอาคารเป็นส่วนประกอบตกแต่งซึ่งแสดงลักษณะสถาปัตยกรรมล้านนาไทย เป็นต้นว่า กาแล จ๋องหรือลวดลายแกะสลักตกแต่งชายคาหน้ามุข หรือลูกกรงเฉลียงเขตโบราณสถาน หมายความว่าพื้นที่ของอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราช สะดือเมือง สำนักสงฆ์ เขตที่วัดเขตที่ดินของคริสตจักร เขตที่ดินของมัสยิดหรือสุเหร่าสวนตุงและโคมเชียงรายเฉลิมพระเกียรติในหลวง ๗๕ พรรษาและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อันเป็นที่เคารพสักการะของประชาชนรวมทั้งบริเวณโดยรอบพื้นที่ของสถานที่ดังกล่าวจากแนวเขตในระยะ๓๐ เมตรข้อ ๕ภายในบริเวณเขตวงเมืองห้ามมิให้ก่อสร้างอาคารที่มีความสูงเกินสี่ชั้นหรือเกินสิบสองเมตรหากภายในเขตวงเมืองมีเขตโบราณสถานห้ามมิให้ก่อสร้างอาคารที่มีความสูงเกินหนึ่งชั้นหรือเกินหกเมตรภายในเขตโบราณสถานนั้นข้อ ๖ให้กำหนดพื้นที่ในเขตวงเมืองเป็นเขตอนุรักษ์ควบคุมการก่อสร้างอาคารหรือดัดแปลงอาคาร ต้องมีลักษณะ แบบ รูปทรงที่ตั้งอาคารซึ่งมีความเป็นเอกลักษณ์ของล้านนาไทยหรือพื้นเมืองภาคเหนือตามที่กำหนดในข้อ ๔ข้อ ๗อาคารที่มีอยู่แล้วในเขตวงเมืองก่อนหรือในวันที่เทศบัญญัตินี้ใช้บังคับให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามเทศบัญญัตินี้แต่ห้ามดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารใดๆให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๕ข้อ ๘อาคารที่ได้รับใบอนุญาตให้ก่อสร้างหรือดัดแปลงอาคารก่อนวันที่เทศบัญญัตินี้ใช้บังคับและยังก่อสร้างหรือดัดแปลงไม่แล้วเสร็จให้ดำเนินการตามที่ได้รับอนุญาตต่อไปได้ และเมื่อก่อสร้างหรือดัดแปลงเสร็จแล้วให้ถือว่าเป็นอาคารที่มีอยู่แล้ว ตามข้อ ๗ข้อ ๙เทศบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่อาคารดังต่อไปนี้๑. อาคารของกระทรวง ทบวง กรมที่ใช้ในราชการหรือใช้เพื่อสาธารณประโยชน์๒. อาคารของส่วนราชการท้องถิ่นที่ใช้ในราชการหรือใช้เพื่อสาธารณประโยชน์๓. อาคารขององค์การของรัฐที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายที่ใช้ในกิจการขององค์การหรือใช้เพื่อสาธารณประโยชน์๔. โบราณสถาน วัดวาอาราม หรืออาคารต่างๆที่ใช้เพื่อการศาสนา ซึ่งมีกฎหมายควบคุมการก่อสร้างไว้แล้วโดยเฉพาะ๕. อาคารที่ทำการขององค์การระหว่างประเทศหรืออาคารที่ทำการของหน่วยงานที่ตั้งขึ้นตามความตกลงระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลต่างประเทศ๖. อาคารที่ทำการสถานฑูตหรืออาคารกงสุลต่างประเทศ๗.อาคารชั่วคราวเพื่อใช้ประโยชน์ในการก่อสร้างอาคารถาวร หรืออาคารเพื่อประโยชน์เป็นการชั่วคราวที่มีกำหนดเวลาการรื้อถอนข้อ ๑๐ให้นายกเทศมนตรีนครเชียงรายรักษาการตามเทศบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ หรือมีคำสั่งเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้ประกาศณ วันที่ ๒๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐วันชัยจงสุทธนามณีนายกเทศมนตรีนครเชียงราย[เอกสารแนบท้าย]๑.แผนที่ท้ายเทศบัญญัติเทศบาลนครเชียงราย เรื่อง กำหนดลักษณะ แบบ รูปทรงระยะหรือระดับของอาคาร และบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน เคลื่อนย้าย และใช้หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดในเขตวงเมือง พ.ศ. ๒๕๕๐(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้เทศบัญญัติฉบับนี้ คือเนื่องจากในเขตเทศบาลนครเชียงรายจังหวัดเชียงรายมีศาสนาสถานและโบราณสถานที่สำคัญอันทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์หลายแหล่งอีกทั้งยังนับได้ว่าเป็นเมืองท่องเที่ยวที่สำคัญจังหวัดหนึ่งแต่โดยที่ปัจจุบันมีสภาพความเจริญในเขตเมืองขยายตัวขึ้นทุกขณะมีการก่อสร้างอาคารบ้านเรือนโดยมีลักษณะ รูปทรง ระยะและระดับความสูงของอาคารแตกต่างกันไปอันมีลักษณะเป็นการบดบังศาสนสถาน โบราณสถาน และสภาพธรรมชาติตลอดจนเกิดมลภาวะแวดล้อมเป็นพิษซึ่งส่งผลเป็นอุปสรรคต่อทัศนียภาพและการส่งเสริมการท่องเที่ยวประกอบกับได้เล็งเห็นความเหมาะสมทางด้านการอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมพื้นเมืองเพื่อประโยชน์แห่งการอนุรักษ์และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม การผังเมือง การสถาปัตยกรรมและการส่งเสริมการท่องเที่ยว จึงจำเป็นต้องตราเทศบัญญัตินี้วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ๒๐พฤศจิกายน ๒๕๕๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๑๖๖ ง/หน้า ๗๓/๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๐