คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 388/2533หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างพ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ โจทก์อุทธรณ์ว่าคำสั่งที่จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้น ยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างวันที่โจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานใหม่ ดังนี้ อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นฟังยุติแล้วว่า โจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ อันเป็นอุทธรณ์ข้อเท็จจริง ต้องห้ามตาม พ.ร.บ. จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน มาตรา 54.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้จ้างโจทก์ทำงานเป็นลูกจ้างประจำ ได้ค่าจ้างเดือนละ 13,800 บาท ต่อมาเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529จำเลยได้สั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน ตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน2529 โดยไม่สอบสวนและได้ทวงเงินเดือนที่จ่ายให้โจทก์รับไปแล้วกลับคืน 6 วัน วันละ 460 บาท อีกทั้งยังยึดสลากออมสินของโจทก์ไว้การกระทำของจำเลยเป็นการจงใจจะลงโทษทางวินัยด้วยการไล่ออกเพื่อมิให้โจทก์ได้รับเงินใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ต่อมาปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้กระทำผิดวินัย จำเลยจึงมีคำสั่งใหม่เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2532ให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมซึ่งโจทก์ได้เซ็นทราบคำสั่งแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงมีสิทธิได้รับเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อน ตามข้อบังคับระเบียบการธนาคารออมสิน ฉบับที่ 123 ข้อ 20 ซึ่งระบุไว้ว่าจะต้องจ่ายเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อนเต็มจำนวนเป็นเงิน472,420 บาท โจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยไม่ยอมจ่าย จึงขอให้จำเลยจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายจำนวน 472,420 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันผิดนัดคือวันที่ 8 สิงหาคม 2532 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสภาพเป็นพนักงานลูกจ้างของจำเลยตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 เพราะโจทก์ออกจากงานเนื่องจากเกษียณอายุ โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างตั้งแต่เดือนตุลาคม2529 เป็นต้นไป จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์จนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532แต่ได้จ้างโจทก์ถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 เท่านั้น อันเป็นปีที่โจทก์มีอายุครบ 60 ปี และการเลิกจ้างก็เป็นไปตามระเบียบการ ซึ่งโจทก์ก็ทราบดีเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยได้ทราบจากบุคคลภายนอกว่า เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2529 โจทก์ได้ถูกศาลแขวงพระนครใต้พิพากษาลงโทษจำคุกในข้อหาหมิ่นประมาท จำเลยเห็นว่าโจทก์ได้ทำผิดวินัยตามระเบียบการ ฉบับที่ 123 ข้อ 20 จึงมีคำสั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน และถือว่าโจทก์ยังมิได้ออกจากงานเพราะเหตุเกษียณอายุและระงับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับไว้ก่อน จนกว่าคดีอาญาดังกล่าวจะถึงที่สุด จนกระทั่งในปี 2532 จำเลยได้ทราบว่าคดีอาญาข้อหาหมิ่นประมาทดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโดยศาลเห็นว่าโจทก์หมิ่นประมาทจริง แต่ให้รอการลงอาญา จำเลยจึงได้ดำเนินการตามระเบียบการฉบับที่ 123 ข้อ 20 มีคำสั่งให้เพิกถอนคำสั่งที่ให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนเป็นว่าให้โจทก์กลับเข้าทำงานโดยกำหนดในคำสั่งใหม่ให้เข้าทำงานจนถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 ซึ่งเป็นวันเกษียณอายุ มิใช่เข้าทำงานจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ส่วนเงินเดือนที่โจทก์ได้รับไปในช่วงวันที่ 25 กันยายน 2529 ถึงวันที่30 กันยายน 2529 นั้น แม้จำเลยจะได้เคยทวงถามไป แต่โจทก์ก็ยังมิได้คืนจำเลยแต่อย่างใด ฉะนั้นเกี่ยวกับเงินค่าจ้างในระหว่างที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายให้แก่โจทก์แต่อย่างใดทั้งสิ้นขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์เกิดเมื่อวันที่8 ตุลาคม 2468 มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ในปี 2529 จำเลยไม่ได้ต่อเวลาทำงานให้โจทก์ โจทก์ได้พ้นจากตำแหน่งพนักงานเนื่องจากสูงอายุเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 จึงฟ้องให้จำเลยจ่ายค่าจ้างตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ไม่ได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ว่า วันที่จะถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมคือวันที่ 7 สิงหาคม 2532 เพราะคำสั่งที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้นยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้าง โจทก์ยังเป็นลูกจ้างจำเลยอยู่ในระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลแรงงานกลางฟังเป็นยุติแล้วว่าโจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 อันเป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกอุทธรณ์โจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 388/2533นาย สำรอง สิทธิ แพทย์โจทก์ธนาคาร ออมสินจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 54ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างพ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ โจทก์อุทธรณ์ว่าคำสั่งที่จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้น ยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างวันที่โจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานใหม่ ดังนี้ อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นฟังยุติแล้วว่า โจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ อันเป็นอุทธรณ์ข้อเท็จจริง ต้องห้ามตาม พ.ร.บ. จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน มาตรา 54.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้จ้างโจทก์ทำงานเป็นลูกจ้างประจำ ได้ค่าจ้างเดือนละ 13,800 บาท ต่อมาเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529จำเลยได้สั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน ตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน2529 โดยไม่สอบสวนและได้ทวงเงินเดือนที่จ่ายให้โจทก์รับไปแล้วกลับคืน 6 วัน วันละ 460 บาท อีกทั้งยังยึดสลากออมสินของโจทก์ไว้การกระทำของจำเลยเป็นการจงใจจะลงโทษทางวินัยด้วยการไล่ออกเพื่อมิให้โจทก์ได้รับเงินใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ต่อมาปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้กระทำผิดวินัย จำเลยจึงมีคำสั่งใหม่เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2532ให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมซึ่งโจทก์ได้เซ็นทราบคำสั่งแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงมีสิทธิได้รับเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อน ตามข้อบังคับระเบียบการธนาคารออมสิน ฉบับที่ 123 ข้อ 20 ซึ่งระบุไว้ว่าจะต้องจ่ายเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อนเต็มจำนวนเป็นเงิน472,420 บาท โจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยไม่ยอมจ่าย จึงขอให้จำเลยจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายจำนวน 472,420 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันผิดนัดคือวันที่ 8 สิงหาคม 2532 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสภาพเป็นพนักงานลูกจ้างของจำเลยตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 เพราะโจทก์ออกจากงานเนื่องจากเกษียณอายุ โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างตั้งแต่เดือนตุลาคม2529 เป็นต้นไป จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์จนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532แต่ได้จ้างโจทก์ถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 เท่านั้น อันเป็นปีที่โจทก์มีอายุครบ 60 ปี และการเลิกจ้างก็เป็นไปตามระเบียบการ ซึ่งโจทก์ก็ทราบดีเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยได้ทราบจากบุคคลภายนอกว่า เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2529 โจทก์ได้ถูกศาลแขวงพระนครใต้พิพากษาลงโทษจำคุกในข้อหาหมิ่นประมาท จำเลยเห็นว่าโจทก์ได้ทำผิดวินัยตามระเบียบการ ฉบับที่ 123 ข้อ 20 จึงมีคำสั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน และถือว่าโจทก์ยังมิได้ออกจากงานเพราะเหตุเกษียณอายุและระงับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับไว้ก่อน จนกว่าคดีอาญาดังกล่าวจะถึงที่สุด จนกระทั่งในปี 2532 จำเลยได้ทราบว่าคดีอาญาข้อหาหมิ่นประมาทดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโดยศาลเห็นว่าโจทก์หมิ่นประมาทจริง แต่ให้รอการลงอาญา จำเลยจึงได้ดำเนินการตามระเบียบการฉบับที่ 123 ข้อ 20 มีคำสั่งให้เพิกถอนคำสั่งที่ให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนเป็นว่าให้โจทก์กลับเข้าทำงานโดยกำหนดในคำสั่งใหม่ให้เข้าทำงานจนถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 ซึ่งเป็นวันเกษียณอายุ มิใช่เข้าทำงานจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ส่วนเงินเดือนที่โจทก์ได้รับไปในช่วงวันที่ 25 กันยายน 2529 ถึงวันที่30 กันยายน 2529 นั้น แม้จำเลยจะได้เคยทวงถามไป แต่โจทก์ก็ยังมิได้คืนจำเลยแต่อย่างใด ฉะนั้นเกี่ยวกับเงินค่าจ้างในระหว่างที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายให้แก่โจทก์แต่อย่างใดทั้งสิ้นขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์เกิดเมื่อวันที่8 ตุลาคม 2468 มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ในปี 2529 จำเลยไม่ได้ต่อเวลาทำงานให้โจทก์ โจทก์ได้พ้นจากตำแหน่งพนักงานเนื่องจากสูงอายุเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 จึงฟ้องให้จำเลยจ่ายค่าจ้างตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ไม่ได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ว่า วันที่จะถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมคือวันที่ 7 สิงหาคม 2532 เพราะคำสั่งที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้นยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้าง โจทก์ยังเป็นลูกจ้างจำเลยอยู่ในระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลแรงงานกลางฟังเป็นยุติแล้วว่าโจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 อันเป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกอุทธรณ์โจทก์.(อุดม เฟื่องฟุ้ง-ศักดา โมกขมรรคกุล-ปรีชา ธนานันท์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 บัญญัติว่า "...คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงานให้อุทธรณ์ได้เฉพาะในข้อกฎหมายไปยังศาลฎีกา..." จากบทบัญญัติดังกล่าวทำให้มีการตีความแปลปรับต่อไปว่า ถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับข้อเท็จจริงหรือที่เรียกกันว่า"ปัญหาข้อเท็จจริง" แล้ว ก็อุทธรณ์ไม่ได้ นักกฎหมายทั่วไป ทนายความ รวมทั้งคู่ความในคดีแรงงานมักจะสับสนว่า อย่างไรจึงเป็น "ปัญหาข้อเท็จจริง" ที่อุทธรณ์ไม่ได้ และอย่างไรจึงเป็น "ปัญหาข้อกฎหมาย" ที่อุทธรณ์ได้ มีผู้รู้อธิบายเป็นภาษาธรรมดา ๆ ว่า ถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับเหตุการณ์หรือการกระทำต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นซึ่งคู่ความโต้เถียงกันในคดีว่ามีหรือเป็นอยู่อย่างไร ถือว่าเป็น "ข้อเท็จจริง" และตามที่ศาลฎีกาวางหลักไว้หลายคดีแล้วว่า ความเห็นหรือความเชื่อของศาล(การชั่งน้ำหนักพยานหลักฐาน) ในเหตุการณ์อันเป็นข้อเท็จจริงในคดีหรือการคำนวณจำนวนค่าเสียหายที่โต้เถียงกันในคดีนั้นก็ถือว่าเป็น"ข้อเท็จจริง" ทั้งสิ้น 2. เมื่อคู่ความยื่นอุทธรณ์ในคดีแรงงาน เป็นหน้าที่ของศาลแรงงานที่จะพิจารณาอุทธรณ์นั้นว่าเป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อกฎหมายหรือไม่ หากเป็นปัญหาข้อกฎหมายก็ "สั่งรับ" และดำเนินการขั้นตอนต่อไปจนกระทั่งส่งสำนวนและอุทธรณ์ไปยังศาลฎีกาเพื่อพิจารณาพิพากษาและสั่งต่อไป หากมิใช่ข้อกฎหมายแต่เป็นข้อเท็จจริงก็จะต้องสั่งไม่รับ คดีนี้ ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้และส่งมาศาลฎีกาที่แสดงว่าศาลแรงงานก็เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์ใน "ข้อกฎหมาย"และความเข้าใจของนักกฎหมายทั่วไปก็คงเข้าใจว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมายด้วย เพราะอุทธรณ์ของโจทก์พยายามที่จะยกข้ออ้างข้อเถียงขึ้นมาว่าที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2532(หลังจากมีคำสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อนเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529) นั้นแสดงว่า โจทก์ยังเป็นลูกจ้าง ตลอดมาจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นอุทธรณ์ที่ประสงค์จะให้ศาลฎีกาตีความและแปลความในคำสั่งลงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ว่าจะถือว่า "เป็นการจ้างโจทก์หรือให้โจทก์มีสภาพเป็นลูกจ้างจนถึงวันดังกล่าว" หรือไม่ ซึ่งปัญหาการแปลปรับเอกสารนี้ถือกันว่าเป็นปัญหา "ข้อกฎหมาย" และอาจวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายนี้ต่อไปได้ว่า คำสั่งดังกล่าวหมายถึงคำสั่งให้กลับเข้าทำงานตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน 2529 ถึงวันที่โจทก์ขาดคุณสมบัติฯ พนักงานรัฐวิสาหกิจ (เกษียณอายุ) ในวันที่ 30 กันยายน2529 เท่านั้น ไม่อาจถือหรือแปลปรับได้ว่าเป็นการสั่งให้โจทก์มีสภาพเป็นลูกจ้างหรือจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม2532 ได้ ซึ่งผลของคำพิพากษาก็จะเป็นอย่างเดียวกัน อย่างไรก็ตาม หากมองในแง่ของผลคดีตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ซึ่งเรียกร้องค่าจ้างระหว่างวันเกษียณอายุจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532แล้ว ก็อาจถือได้ว่า ประเด็นสำคัญของคดีอยู่ที่ว่า "โจทก์ถูกเลิกจ้างเมื่อใด" เมื่อศาลแรงงานฟังข้อเท็จจริงว่า ถูกเลิกจ้างเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 ข้ออุทธรณ์ที่อ้างมาทั้งหลายหลากนั้นก็เพื่อจะให้ศาลฎีกาวินิจฉัยหรือฟังว่าโจทก์ถูกเลิกจ้างในวันอื่นนั่นเอง หากพิจารณาถึงผลในที่สุดดังกล่าวมานี้ ข้ออุทธรณ์ของโจทก์ก็ต้องถือว่าเป็น "ข้อเท็จจริง" ซึ่งอุทธรณ์ไม่ได้ 3. เรื่องปัญหา "ข้อเท็จจริง" หรือ "ข้อกฎหมาย" เป็นเรื่องที่นักกฎหมายทั่วไป และทนายความจำต้องศึกษาเพื่อประโยชน์ของการใช้สิทธิในการอุทธรณ์ฎีกาตลอดไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าศึกษาในคดีแรงงานที่ถือว่าเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง คือ - เกี่ยวกับการกระทำหรือเหตุการณ์ที่โต้เถียงกันในคดี(1568/2523,2029/2523,2453/2523) - เกี่ยวกับเรื่องหรือข้อเท็จจริงที่ปรากฎในสำนวน (2260/2523,2265/2523,2582/2523) - เกี่ยวกับความเชื่อของคู่ความ (3099/2523) - เกี่ยวกับจำนวนค่าเสียหาย (376-7/2524,2809/2524,2644/2525). เกษมสันต์ วิลาวรรณ.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้จ้างโจทก์ทำงานเป็นลูกจ้างประจำ ได้ค่าจ้างเดือนละ 13,800 บาท ต่อมาเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529จำเลยได้สั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน ตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน2529 โดยไม่สอบสวนและได้ทวงเงินเดือนที่จ่ายให้โจทก์รับไปแล้วกลับคืน 6 วัน วันละ 460 บาท อีกทั้งยังยึดสลากออมสินของโจทก์ไว้การกระทำของจำเลยเป็นการจงใจจะลงโทษทางวินัยด้วยการไล่ออกเพื่อมิให้โจทก์ได้รับเงินใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ต่อมาปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้กระทำผิดวินัย จำเลยจึงมีคำสั่งใหม่เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2532ให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมซึ่งโจทก์ได้เซ็นทราบคำสั่งแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงมีสิทธิได้รับเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อน ตามข้อบังคับระเบียบการธนาคารออมสิน ฉบับที่ 123 ข้อ 20 ซึ่งระบุไว้ว่าจะต้องจ่ายเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อนเต็มจำนวนเป็นเงิน472,420 บาท โจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยไม่ยอมจ่าย จึงขอให้จำเลยจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายจำนวน 472,420 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันผิดนัดคือวันที่ 8 สิงหาคม 2532 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสภาพเป็นพนักงานลูกจ้างของจำเลยตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 เพราะโจทก์ออกจากงานเนื่องจากเกษียณอายุ โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างตั้งแต่เดือนตุลาคม2529 เป็นต้นไป จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์จนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532แต่ได้จ้างโจทก์ถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 เท่านั้น อันเป็นปีที่โจทก์มีอายุครบ 60 ปี และการเลิกจ้างก็เป็นไปตามระเบียบการ ซึ่งโจทก์ก็ทราบดีเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยได้ทราบจากบุคคลภายนอกว่า เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2529 โจทก์ได้ถูกศาลแขวงพระนครใต้พิพากษาลงโทษจำคุกในข้อหาหมิ่นประมาท จำเลยเห็นว่าโจทก์ได้ทำผิดวินัยตามระเบียบการ ฉบับที่ 123 ข้อ 20 จึงมีคำสั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน และถือว่าโจทก์ยังมิได้ออกจากงานเพราะเหตุเกษียณอายุและระงับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับไว้ก่อน จนกว่าคดีอาญาดังกล่าวจะถึงที่สุด จนกระทั่งในปี 2532 จำเลยได้ทราบว่าคดีอาญาข้อหาหมิ่นประมาทดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโดยศาลเห็นว่าโจทก์หมิ่นประมาทจริง แต่ให้รอการลงอาญา จำเลยจึงได้ดำเนินการตามระเบียบการฉบับที่ 123 ข้อ 20 มีคำสั่งให้เพิกถอนคำสั่งที่ให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนเป็นว่าให้โจทก์กลับเข้าทำงานโดยกำหนดในคำสั่งใหม่ให้เข้าทำงานจนถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 ซึ่งเป็นวันเกษียณอายุ มิใช่เข้าทำงานจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ส่วนเงินเดือนที่โจทก์ได้รับไปในช่วงวันที่ 25 กันยายน 2529 ถึงวันที่30 กันยายน 2529 นั้น แม้จำเลยจะได้เคยทวงถามไป แต่โจทก์ก็ยังมิได้คืนจำเลยแต่อย่างใด ฉะนั้นเกี่ยวกับเงินค่าจ้างในระหว่างที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายให้แก่โจทก์แต่อย่างใดทั้งสิ้นขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์เกิดเมื่อวันที่8 ตุลาคม 2468 มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ในปี 2529 จำเลยไม่ได้ต่อเวลาทำงานให้โจทก์ โจทก์ได้พ้นจากตำแหน่งพนักงานเนื่องจากสูงอายุเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 จึงฟ้องให้จำเลยจ่ายค่าจ้างตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ไม่ได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ว่า วันที่จะถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมคือวันที่ 7 สิงหาคม 2532 เพราะคำสั่งที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้นยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้าง โจทก์ยังเป็นลูกจ้างจำเลยอยู่ในระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลแรงงานกลางฟังเป็นยุติแล้วว่าโจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 อันเป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกอุทธรณ์โจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 388/2533นาย สำรอง สิทธิ แพทย์โจทก์ธนาคาร ออมสินจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 54ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างพ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ โจทก์อุทธรณ์ว่าคำสั่งที่จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้น ยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างวันที่โจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานใหม่ ดังนี้ อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นฟังยุติแล้วว่า โจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ อันเป็นอุทธรณ์ข้อเท็จจริง ต้องห้ามตาม พ.ร.บ. จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน มาตรา 54.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้จ้างโจทก์ทำงานเป็นลูกจ้างประจำ ได้ค่าจ้างเดือนละ 13,800 บาท ต่อมาเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529จำเลยได้สั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน ตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน2529 โดยไม่สอบสวนและได้ทวงเงินเดือนที่จ่ายให้โจทก์รับไปแล้วกลับคืน 6 วัน วันละ 460 บาท อีกทั้งยังยึดสลากออมสินของโจทก์ไว้การกระทำของจำเลยเป็นการจงใจจะลงโทษทางวินัยด้วยการไล่ออกเพื่อมิให้โจทก์ได้รับเงินใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ต่อมาปรากฏว่าโจทก์ไม่ได้กระทำผิดวินัย จำเลยจึงมีคำสั่งใหม่เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2532ให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมซึ่งโจทก์ได้เซ็นทราบคำสั่งแล้ว ดังนั้นโจทก์จึงมีสิทธิได้รับเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อน ตามข้อบังคับระเบียบการธนาคารออมสิน ฉบับที่ 123 ข้อ 20 ซึ่งระบุไว้ว่าจะต้องจ่ายเงินเดือนในระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อนเต็มจำนวนเป็นเงิน472,420 บาท โจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยไม่ยอมจ่าย จึงขอให้จำเลยจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายจำนวน 472,420 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันผิดนัดคือวันที่ 8 สิงหาคม 2532 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสภาพเป็นพนักงานลูกจ้างของจำเลยตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 เพราะโจทก์ออกจากงานเนื่องจากเกษียณอายุ โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างตั้งแต่เดือนตุลาคม2529 เป็นต้นไป จำเลยไม่เคยจ้างโจทก์จนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532แต่ได้จ้างโจทก์ถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 เท่านั้น อันเป็นปีที่โจทก์มีอายุครบ 60 ปี และการเลิกจ้างก็เป็นไปตามระเบียบการ ซึ่งโจทก์ก็ทราบดีเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยได้ทราบจากบุคคลภายนอกว่า เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2529 โจทก์ได้ถูกศาลแขวงพระนครใต้พิพากษาลงโทษจำคุกในข้อหาหมิ่นประมาท จำเลยเห็นว่าโจทก์ได้ทำผิดวินัยตามระเบียบการ ฉบับที่ 123 ข้อ 20 จึงมีคำสั่งให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน และถือว่าโจทก์ยังมิได้ออกจากงานเพราะเหตุเกษียณอายุและระงับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับไว้ก่อน จนกว่าคดีอาญาดังกล่าวจะถึงที่สุด จนกระทั่งในปี 2532 จำเลยได้ทราบว่าคดีอาญาข้อหาหมิ่นประมาทดังกล่าวถึงที่สุดแล้วโดยศาลเห็นว่าโจทก์หมิ่นประมาทจริง แต่ให้รอการลงอาญา จำเลยจึงได้ดำเนินการตามระเบียบการฉบับที่ 123 ข้อ 20 มีคำสั่งให้เพิกถอนคำสั่งที่ให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนเป็นว่าให้โจทก์กลับเข้าทำงานโดยกำหนดในคำสั่งใหม่ให้เข้าทำงานจนถึงวันที่ 30 กันยายน 2529 ซึ่งเป็นวันเกษียณอายุ มิใช่เข้าทำงานจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ส่วนเงินเดือนที่โจทก์ได้รับไปในช่วงวันที่ 25 กันยายน 2529 ถึงวันที่30 กันยายน 2529 นั้น แม้จำเลยจะได้เคยทวงถามไป แต่โจทก์ก็ยังมิได้คืนจำเลยแต่อย่างใด ฉะนั้นเกี่ยวกับเงินค่าจ้างในระหว่างที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อน จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายให้แก่โจทก์แต่อย่างใดทั้งสิ้นขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์เกิดเมื่อวันที่8 ตุลาคม 2468 มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ในปี 2529 จำเลยไม่ได้ต่อเวลาทำงานให้โจทก์ โจทก์ได้พ้นจากตำแหน่งพนักงานเนื่องจากสูงอายุเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 จึงฟ้องให้จำเลยจ่ายค่าจ้างตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ไม่ได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ว่า วันที่จะถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้างต้องถือเอาวันที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมคือวันที่ 7 สิงหาคม 2532 เพราะคำสั่งที่จำเลยให้โจทก์ออกจากงานไว้ก่อนนั้นยังไม่ถือว่าโจทก์พ้นจากการเป็นลูกจ้าง โจทก์ยังเป็นลูกจ้างจำเลยอยู่ในระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2529 ถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นการโต้เถียงข้อเท็จจริงที่ศาลแรงงานกลางฟังเป็นยุติแล้วว่าโจทก์พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากสูงอายุ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 อันเป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงต้องห้ามตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกอุทธรณ์โจทก์.(อุดม เฟื่องฟุ้ง-ศักดา โมกขมรรคกุล-ปรีชา ธนานันท์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 54 บัญญัติว่า "...คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแรงงานให้อุทธรณ์ได้เฉพาะในข้อกฎหมายไปยังศาลฎีกา..." จากบทบัญญัติดังกล่าวทำให้มีการตีความแปลปรับต่อไปว่า ถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับข้อเท็จจริงหรือที่เรียกกันว่า"ปัญหาข้อเท็จจริง" แล้ว ก็อุทธรณ์ไม่ได้ นักกฎหมายทั่วไป ทนายความ รวมทั้งคู่ความในคดีแรงงานมักจะสับสนว่า อย่างไรจึงเป็น "ปัญหาข้อเท็จจริง" ที่อุทธรณ์ไม่ได้ และอย่างไรจึงเป็น "ปัญหาข้อกฎหมาย" ที่อุทธรณ์ได้ มีผู้รู้อธิบายเป็นภาษาธรรมดา ๆ ว่า ถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับเหตุการณ์หรือการกระทำต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นซึ่งคู่ความโต้เถียงกันในคดีว่ามีหรือเป็นอยู่อย่างไร ถือว่าเป็น "ข้อเท็จจริง" และตามที่ศาลฎีกาวางหลักไว้หลายคดีแล้วว่า ความเห็นหรือความเชื่อของศาล(การชั่งน้ำหนักพยานหลักฐาน) ในเหตุการณ์อันเป็นข้อเท็จจริงในคดีหรือการคำนวณจำนวนค่าเสียหายที่โต้เถียงกันในคดีนั้นก็ถือว่าเป็น"ข้อเท็จจริง" ทั้งสิ้น 2. เมื่อคู่ความยื่นอุทธรณ์ในคดีแรงงาน เป็นหน้าที่ของศาลแรงงานที่จะพิจารณาอุทธรณ์นั้นว่าเป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อกฎหมายหรือไม่ หากเป็นปัญหาข้อกฎหมายก็ "สั่งรับ" และดำเนินการขั้นตอนต่อไปจนกระทั่งส่งสำนวนและอุทธรณ์ไปยังศาลฎีกาเพื่อพิจารณาพิพากษาและสั่งต่อไป หากมิใช่ข้อกฎหมายแต่เป็นข้อเท็จจริงก็จะต้องสั่งไม่รับ คดีนี้ ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้และส่งมาศาลฎีกาที่แสดงว่าศาลแรงงานก็เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์ใน "ข้อกฎหมาย"และความเข้าใจของนักกฎหมายทั่วไปก็คงเข้าใจว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมายด้วย เพราะอุทธรณ์ของโจทก์พยายามที่จะยกข้ออ้างข้อเถียงขึ้นมาว่าที่จำเลยออกคำสั่งให้โจทก์กลับเข้าปฏิบัติงานในตำแหน่งและอัตราเงินเดือนเดิมเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2532(หลังจากมีคำสั่งให้ออกจากงานไว้ก่อนเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2529) นั้นแสดงว่า โจทก์ยังเป็นลูกจ้าง ตลอดมาจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 อุทธรณ์ของโจทก์จึงเป็นอุทธรณ์ที่ประสงค์จะให้ศาลฎีกาตีความและแปลความในคำสั่งลงวันที่ 7 สิงหาคม 2532 ว่าจะถือว่า "เป็นการจ้างโจทก์หรือให้โจทก์มีสภาพเป็นลูกจ้างจนถึงวันดังกล่าว" หรือไม่ ซึ่งปัญหาการแปลปรับเอกสารนี้ถือกันว่าเป็นปัญหา "ข้อกฎหมาย" และอาจวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายนี้ต่อไปได้ว่า คำสั่งดังกล่าวหมายถึงคำสั่งให้กลับเข้าทำงานตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน 2529 ถึงวันที่โจทก์ขาดคุณสมบัติฯ พนักงานรัฐวิสาหกิจ (เกษียณอายุ) ในวันที่ 30 กันยายน2529 เท่านั้น ไม่อาจถือหรือแปลปรับได้ว่าเป็นการสั่งให้โจทก์มีสภาพเป็นลูกจ้างหรือจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม2532 ได้ ซึ่งผลของคำพิพากษาก็จะเป็นอย่างเดียวกัน อย่างไรก็ตาม หากมองในแง่ของผลคดีตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ซึ่งเรียกร้องค่าจ้างระหว่างวันเกษียณอายุจนถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2532แล้ว ก็อาจถือได้ว่า ประเด็นสำคัญของคดีอยู่ที่ว่า "โจทก์ถูกเลิกจ้างเมื่อใด" เมื่อศาลแรงงานฟังข้อเท็จจริงว่า ถูกเลิกจ้างเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2529 ข้ออุทธรณ์ที่อ้างมาทั้งหลายหลากนั้นก็เพื่อจะให้ศาลฎีกาวินิจฉัยหรือฟังว่าโจทก์ถูกเลิกจ้างในวันอื่นนั่นเอง หากพิจารณาถึงผลในที่สุดดังกล่าวมานี้ ข้ออุทธรณ์ของโจทก์ก็ต้องถือว่าเป็น "ข้อเท็จจริง" ซึ่งอุทธรณ์ไม่ได้ 3. เรื่องปัญหา "ข้อเท็จจริง" หรือ "ข้อกฎหมาย" เป็นเรื่องที่นักกฎหมายทั่วไป และทนายความจำต้องศึกษาเพื่อประโยชน์ของการใช้สิทธิในการอุทธรณ์ฎีกาตลอดไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าศึกษาในคดีแรงงานที่ถือว่าเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง คือ - เกี่ยวกับการกระทำหรือเหตุการณ์ที่โต้เถียงกันในคดี(1568/2523,2029/2523,2453/2523) - เกี่ยวกับเรื่องหรือข้อเท็จจริงที่ปรากฎในสำนวน (2260/2523,2265/2523,2582/2523) - เกี่ยวกับความเชื่อของคู่ความ (3099/2523) - เกี่ยวกับจำนวนค่าเสียหาย (376-7/2524,2809/2524,2644/2525). เกษมสันต์ วิลาวรรณ.