ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาเรื่องบัญชียาหลักแห่งชาติพ.ศ.๒๕๕๑ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๔๗ ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางการแพทย์และสาธารณสุขปัจจุบันและเพื่อเป็นแนวทางในการบริหารระบบยาสำหรับการบริการสาธารณสุขของประเทศอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพเป็นไปตามหลักปรัชญาวิถีชีวิตพอเพียงคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ในการประชุมครั้งที่๓/๒๕๕๐ เมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๕๐ ได้พิจารณาเห็นชอบให้แก้ไขปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติตามข้อเสนอของคณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติจึงออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิก(๑) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๒/๒๕๔๗เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗(๒) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๘เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๑) ลงวันที่ ๒๕เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๘(๓) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๙เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๒) ลงวันที่ ๒๗มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙(๔) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา (ฉบับที่ ๕)พ.ศ. ๒๕๔๙ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๔) ลงวันที่ ๔ กันยายนพ.ศ. ๒๕๔๙(๕) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่องบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๕) ลงวันที่ ๓๐พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙ข้อ ๒ให้ใช้บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑ตามบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วย(๑) บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข(๒) บัญชียาจากสมุนไพร(๓) เภสัชตำรับโรงพยาบาลข้อ ๓ในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขหมายความว่า รายการยาสำหรับใช้ในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วยบัญชีย่อย๕ บัญชี ได้แก่ บัญชี ก บัญชี ข บัญชี ค บัญชี ง และบัญชี จบัญชี ก หมายความว่ารายการยาสำหรับสถานพยาบาลทุกระดับเป็นรายการยามาตรฐานที่ใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยมีหลักฐานชัดเจนที่สนับสนุนการใช้มีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างพอเพียงและเป็นยาที่ควรได้รับการเลือกใช้เป็นอันดับแรกตามข้อบ่งใช้ของยานั้นบัญชี ข หมายความว่ารายการยาที่ใช้สำหรับข้อบ่งใช้หรือโรคบางชนิดที่ใช้ยาในบัญชี ก ไม่ได้หรือไม่ได้ผล หรือใช้เป็นยาแทนยาในบัญชี ก ตามความจำเป็นบัญชี ค หมายความว่ารายการยาที่ต้องใช้ในโรคเฉพาะทาง โดยผู้ชำนาญหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้นๆ โดยมีมาตรการกำกับการใช้ซึ่งสถานพยาบาลที่ใช้จะต้องมีความพร้อมตั้งแต่การวินิจฉัยจนถึงการติดตามผลการรักษาเนื่องจากยากลุ่มนี้ เป็นยาที่ถ้าใช้ไม่ถูกต้อง อาจเกิดพิษหรือเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยหรือเป็นสาเหตุให้เกิดเชื้อดื้อยาได้ง่ายหรือเป็นยาที่มีแนวโน้มในการใช้ไม่ตรงตามข้อบ่งชี้หรือไม่คุ้มค่าหรือมีการนำไปใช้ในทางที่ผิดหรือมีหลักฐานสนับสนุนการใช้ที่จำกัด หรือมีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างจำกัดหรือมีราคาแพงกว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกันบัญชี ง หมายความว่ารายการยาที่มีหลายข้อบ่งใช้ แต่มีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นรายการยาที่มีราคาแพงจึงเป็นกลุ่มยาที่มีความจำเป็นต้องมีการระบุข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยาการใช้บัญชียาหลักแห่งชาติไปอ้างอิงในการเบิกจ่ายควรนำข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ไปประกอบในการพิจารณาอนุมัติการเบิกจ่ายจึงจะก่อประโยชน์สูงสุดทั้งนี้ ยาในบัญชี งจำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยบางรายแต่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วยหรือก่อปัญหาเชื้อดื้อยาที่ร้ายแรงการสั่งใช้ยาซึ่งต้องให้สมเหตุผลเกิดความคุ้มค่าสมประโยชน์จะต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยและพิจารณาโดยผู้ชำนาญเฉพาะโรคที่ได้รับการฝึกอบรมในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องจากสถานฝึกอบรมหรือได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติจากแพทยสภาหรือทันตแพทยสภาเท่านั้นและโรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับประเมินและตรวจสอบการใช้ยา(Drug Utilization Evaluation,DUE) โดยต้องมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้นเพื่อตรวจสอบในอนาคตได้บัญชี จ หมายความว่า(๑) รายการยาสำหรับโครงการพิเศษของกระทรวง ทบวงกรม หรือหน่วยงานของรัฐ ที่มีการกำหนดวิธีการใช้และการติดตามประเมินการใช้ยาตามโครงการโดยมีหน่วยงานนั้นรับผิดชอบ(๒) รายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะซึ่งมีการจัดกลไกกลางเป็นพิเศษในกำกับการเข้าถึงยาภายใต้ความรับผิดชอบร่วมกันของระบบประกันสุขภาพของประเทศซึ่งดูแลโดยกรมบัญชีกลาง(ระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ) กระทรวงการคลังสำนักงานประกันสังคมกระทรวงแรงงาน และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติรายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะตามบัญชี จ (๒) หมายความว่า ยาที่จำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยเฉพาะรายโดยยามีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นยาที่ต้องอาศัยความรู้ความชำนาญเฉพาะโรค หรือใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และเป็นยาที่มีราคาแพงมากหรือส่งผลอย่างมากต่อความสามารถในการจ่ายทั้งของสังคมและผู้ป่วยจึงต้องมีระบบกำกับและอนุมัติการสั่งใช้ยา (authorized system)ที่เหมาะสม โดยหน่วยงานสิทธิประโยชน์หรือหน่วยงานกลางที่ได้รับมอบหมาย ทั้งนี้เพื่อให้เป็นไปตามข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา จึงจะก่อประโยชน์สูงสุดโรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับประเมินและตรวจสอบการใช้ยาและมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้น เพื่อให้ตรวจสอบโดยกลไกกลางในอนาคตได้บัญชียาจากสมุนไพร หมายความว่ารายการยาจากสมุนไพรที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิมและยาพัฒนาจากสมุนไพรซึ่งมียาสมุนไพรหรือตัวยาในสูตรตำรับ รูปแบบยา ข้อบ่งใช้ ความแรงขนาดและวิธีใช้ตามรายละเอียดในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ ทั้งนี้ ยาจากสมุนไพรตามรายการในบัญชีให้ใช้สำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข รวมทั้งงานสาธารณสุขมูลฐานด้วยเภสัชตำรับโรงพยาบาล หมายความว่ารายการยาที่โรงพยาบาลสามารถผลิตขึ้นใช้ภายในโรงพยาบาล ตามเภสัชตำรับของโรงพยาบาลหรือตามที่ระบุไว้ในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ทั้งนี้ให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]ประกาศณ วันที่ ๒๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑มงคลณ สงขลารัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประธานคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา[เอกสารแนบท้าย]๑.[๒] บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข(แก้ไขเพิ่มเติมข้อที่ ๘.๑.๕ และข้อที่ ๘.๓.๑) (แก้ไขเพิ่มเติมรายการยาในกลุ่มยา๒., ข้อที่ ๓.๔, กลุ่มยา ๕., ข้อที่ ๖.๖, กลุ่มยา ๘., กลุ่มยา ๑๑, กลุ่มยา ๑๓.,กลุ่มยา๑๖) (แก้ไขเพิ่มเติมรายการยาในกลุ่มยา ๑.,ข้อที่ ๒.๕, ข้อที่ ๒.๖.๑, ข้อที่ ๓.๘, ข้อที่๗.๔.๑, รายการยาที่ ๑๑.ของข้อ ๘.๒, ข้อที่ ๙.๑.๒, รายการยาที่ ๔.และรายการยาที่๑๓.ของข้อ ๙.๓, รายการยาที่ ๘.ของข้อที่ ๑๑.๔, รายการยาที่ ๔.ของข้อ ๑๒.๑, รายการยาที่๑.ของข้อ ๑๓.๖ และรายการยาที่ ๑๑.กลุ่มยา ๑๖.)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาเรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑[๓]ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาเรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๑[๔]ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยาเรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๒[๕]รัศม์วรรณวลัย/ผู้จัดทำ๑๐ มิถุนายน ๒๕๕๒[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๒/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑[๒]รายการยาในกลุ่มยา ๑.,ข้อที่ ๒.๕, ข้อที่ ๒.๖.๑, ข้อที่ ๓.๘, ข้อที่ ๗.๔.๑, รายการยาที่๑๑.ของข้อ ๘.๒, ข้อที่ ๙.๑.๒, รายการยาที่ ๔.และรายการยาที่ ๑๓.ของข้อ ๙.๓, รายการยาที่๘.ของข้อที่ ๑๑.๔, รายการยาที่ ๔.ของข้อ ๑๒.๑, รายการยาที่ ๑.ของข้อ ๑๓.๖ และรายการยาที่๑๑.กลุ่มยา ๑๖. ของบัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๒[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๖/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑[๔]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๑๓๖ ง/หน้า ๓๒/๑๑ สิงหาคม ๒๕๕๑[๕]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๓๙ ง/หน้า ๔๖/๑๓ มีนาคม ๒๕๕๒