คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3923/2539หลักกฎหมาย: พระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องกระทำการแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยไม่จำต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่ อายุความที่ใช้บังคับจึงถือตามอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ เมื่อผู้ร้องยื่นคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลเมื่อพ้น 1 ปี นับแต่เวลาที่เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งเป็นผู้ร้องขอให้ผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 ประกอบพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่20 มกราคม 2529 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2529 และพิพากษาให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2530 ผู้ร้องยื่นคำร้อง ขอให้เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529, 10540, 10693, 16366, 16367, 16368และ 16369 ระหว่างจำเลยกับผู้คัดค้านที่ 1 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 2 และเพิกถอนการโอนโฉนดที่ดินเลขที่ 10540, 10693,16367, 16368 และ 16369 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 3 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 3 กับผู้คัดค้านที่ 4 เพิกถอนสิทธิการเช่าที่ดินทั้งห้าโฉนดระหว่างผู้คัดค้านที่ 4 กับผู้คัดค้านที่ 5เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 6 และเพิกถอนการจดทะเบียนการจำยอมบนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 กับที่ดินโฉนดเลขที่ 10540,16367 และ 16368 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 6 กับผู้คัดค้านที่ 4 ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 โดยให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ ให้ผู้คัดค้านทั้งหกร่วมกันชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 10,059,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันยื่นคำร้องขอเพิกถอนการโอนเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จผู้คัดค้านที่ 1 ที่ 2 และที่ 4 ถึงที่ 6 ยื่นคำคัดค้านในทำนองเดียวกันว่าทำนิติกรรม โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน มิได้ทำให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบ โจทก์เจ้าหนี้อื่นและผู้ร้องรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเกิน 1 ปีแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้คัดค้านที่ 3 ไม่ยื่นคำคัดค้านศาลชั้นต้นยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องประการเดียวว่าการขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2583 มาตรา 113 เริ่มนับอายุความตั้งแต่เมื่อไรผู้ร้องฎีกาว่าการนับอายุความใช้สิทธิเรียกร้องขอให้เพิกถอนเริ่มนับตั้งแต่วันที่ผู้ร้องทราบเหตุการโอนโดยฉ้อฉลภายใน 1 ปีซึ่งในคดีนี้ผู้ร้องทราบเหตุแห่งการโอนดังกล่าวเมื่อวันที่ 11มีนาคม 2531 และได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้เพิกถอนการโอนเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2531 ภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 นั้น เห็นว่า ธรรมดาบุคคลที่จะอ้างอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ได้ต้องเป็นเจ้าหนี้ของลูกหนี้อยู่ในขณะที่ลูกหนี้กระทำนิติกรรมโอนทรัพย์สินเท่านั้น ส่วนการที่พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 113 บัญญัติให้ผู้ร้องขอต่อศาลได้ เป็นเรื่องกฎหมายล้มละลายให้อำนาจให้แก่ผู้ร้องในอันที่จะกระทำแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยทำเป็นคำร้องต่อศาลในคดีล้มละลายไม่ต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่เท่านั้น ฉะนั้นอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ดังนั้น เมื่อเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งร้องขอให้ผู้ร้องร้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉลที่ดินพิพาทได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2527 ซึ่งนับถึงวันที่ผู้ร้องยื่นคำร้องเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2531 เป็นเวลาเกินกว่า 1 ปีแล้วคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 240 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นมานั้นชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3923/2539บริษัท เคี่ยนหง วน ( ประเทศ ไทย ) จำกัดโจทก์เจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องหม่อม ฮิวแก๊ต คริสติน รังสิต กับพวกผู้คัดค้านหม่อม เจ้า สนิธ ประยูรศักดิ์ รังสิตจำเลย ป.พ.พ. ม. 240 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 113พระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องกระทำการแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยไม่จำต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่ อายุความที่ใช้บังคับจึงถือตามอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ เมื่อผู้ร้องยื่นคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลเมื่อพ้น 1 ปี นับแต่เวลาที่เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งเป็นผู้ร้องขอให้ผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 ประกอบพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่20 มกราคม 2529 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2529 และพิพากษาให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2530 ผู้ร้องยื่นคำร้อง ขอให้เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529, 10540, 10693, 16366, 16367, 16368และ 16369 ระหว่างจำเลยกับผู้คัดค้านที่ 1 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 2 และเพิกถอนการโอนโฉนดที่ดินเลขที่ 10540, 10693,16367, 16368 และ 16369 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 3 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 3 กับผู้คัดค้านที่ 4 เพิกถอนสิทธิการเช่าที่ดินทั้งห้าโฉนดระหว่างผู้คัดค้านที่ 4 กับผู้คัดค้านที่ 5เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 6 และเพิกถอนการจดทะเบียนการจำยอมบนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 กับที่ดินโฉนดเลขที่ 10540,16367 และ 16368 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 6 กับผู้คัดค้านที่ 4 ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 โดยให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ ให้ผู้คัดค้านทั้งหกร่วมกันชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 10,059,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันยื่นคำร้องขอเพิกถอนการโอนเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จผู้คัดค้านที่ 1 ที่ 2 และที่ 4 ถึงที่ 6 ยื่นคำคัดค้านในทำนองเดียวกันว่าทำนิติกรรม โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน มิได้ทำให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบ โจทก์เจ้าหนี้อื่นและผู้ร้องรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเกิน 1 ปีแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้คัดค้านที่ 3 ไม่ยื่นคำคัดค้านศาลชั้นต้นยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องประการเดียวว่าการขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2583 มาตรา 113 เริ่มนับอายุความตั้งแต่เมื่อไรผู้ร้องฎีกาว่าการนับอายุความใช้สิทธิเรียกร้องขอให้เพิกถอนเริ่มนับตั้งแต่วันที่ผู้ร้องทราบเหตุการโอนโดยฉ้อฉลภายใน 1 ปีซึ่งในคดีนี้ผู้ร้องทราบเหตุแห่งการโอนดังกล่าวเมื่อวันที่ 11มีนาคม 2531 และได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้เพิกถอนการโอนเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2531 ภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 นั้น เห็นว่า ธรรมดาบุคคลที่จะอ้างอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ได้ต้องเป็นเจ้าหนี้ของลูกหนี้อยู่ในขณะที่ลูกหนี้กระทำนิติกรรมโอนทรัพย์สินเท่านั้น ส่วนการที่พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 113 บัญญัติให้ผู้ร้องขอต่อศาลได้ เป็นเรื่องกฎหมายล้มละลายให้อำนาจให้แก่ผู้ร้องในอันที่จะกระทำแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยทำเป็นคำร้องต่อศาลในคดีล้มละลายไม่ต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่เท่านั้น ฉะนั้นอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ดังนั้น เมื่อเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งร้องขอให้ผู้ร้องร้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉลที่ดินพิพาทได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2527 ซึ่งนับถึงวันที่ผู้ร้องยื่นคำร้องเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2531 เป็นเวลาเกินกว่า 1 ปีแล้วคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 240 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นมานั้นชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สุทธิ นิชโรจน์-สมาน เวทวินิจ-ปรีชา นาคพันธุ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาการเริ่มต้นนับอายุความเพิกถอนการฉ้อฉลในคดีล้มละลายเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้ 2 แนวทาง คือ (1) อายุความ 1 ปี ให้เริ่มนับแต่วันที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 ส. ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่30 พฤศจิกายน 2513 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เรียก ส. มาสอบสวนเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2514 เป็นวันทราบว่า ส. โอนที่ดินขายแก่ ว.ทำให้เจ้าหนี้ของส.เสียเปรียบ อายุความขอเพิกถอนตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113 ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 มีกำหนด 1 ปี นับแต่วันที่ 15 มีนาคม 2514 (2) อายุความ 1 ปี นับแต่เจ้าหนี้รู้ว่าลูกหนี้ทำนิติกรรมอันเพิกถอนได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 เนื่องจากพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 เป็นเพียงให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กระทำการแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษโดยทำเป็นคำร้องต่อศาล ไม่ต้องฟ้องเป็นคดีใหม่เท่านั้น อายุความต้องถือตามอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณา จะถือเอาวันที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รู้เหตุเพิกถอนไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521) สาเหตุที่เกิดแนวคำพิพากษาศาลฎีกา 2 แนวทางดังกล่าวเนื่องมาจากในทางปฎิบัติมูลเหตุที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะดำเนินการตั้งสำนวนเพิกถอนการฉ้อฉลมีได้ 2 วิธีการ คือ (ก) เมื่อความปรากฎแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอง จากคำให้การในชั้นสอบสวนเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้(จำเลย) หรือจากเอกสารของลูกหนี้ (จำเลย) ที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยึดมาได้ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 ข้างต้น) (ข) เมื่อเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์หรือเจ้าหนี้อื่นได้ยื่นคำร้องขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดำเนินการให้ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521 ข้างต้น) ปัญหาจึงอยู่ที่การตีความถ้อยคำในพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 113 ที่ว่าการขอเพิกถอนการฉ้อฉล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอได้โดยทำเป็นคำร้องนั้นเป็นเพียงการให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กระทำการแทนเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้อง หรือเป็นบทบัญญัติที่ให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้โดยเฉพาะแล้ว แต่หากวิเคราะห์ข้อเท็จจริงที่ปรากฎในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 กับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521 แล้ว มิได้มีการขัดกันในเนื้อหาเนื่องจากมูลเหตุที่ทำให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลต่อศาลได้มาแตกต่างกัน โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 เป็นข้อเท็จจริงที่ได้มาจากทางการสอบสวนของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอง ส่วนข้อเท็จจริงในคดีที่หมายเหตุนี้และในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521 ได้ข้อเท็จจริงมาจากคำร้องของเจ้าหนี้ในคดีล้มละลาย การเริ่มนับอายุความศาลฎีกาจึงวางแนวปฎิบัติไว้แตกต่างกัน แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะร้องขอต่อศาลให้เพิกถอนการฉ้อฉลเมื่อพ้นสิบปี นับแต่ลูกหนี้ (จำเลย) ได้ทำนิติกรรมอันเป็นมูลเหตุให้เพิกถอนไม่ได้ อย่างไรก็ตาม การกำหนดนับอายุความแต่เจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องได้ทราบถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนนั้น ย่อมก่อให้เกิดข้อขัดข้องในทางปฎิบัติไม่มากก็น้อย เช่นหากมีเจ้าหนี้ในคดีล้มละลายหลายรายจะถือการรับรู้ของเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ หรือเจ้าหนี้รายใดเป็นหลัก หรือในระหว่างการพิจารณาคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลของศาลหรือเป็นเวลาภายหลังจากศาลมีคำสั่งยกคำร้องฉบับดังกล่าวแล้วหากมีเจ้าหนี้รายอื่นร้องขอต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้ยื่นคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลต่อศาลอันเกี่ยวกับการจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์สินที่พิพาทรายเดียวกันโดยอ้างว่าอายุความเพิกถอนการฉ้อฉลของเจ้าหนี้รายนั้นยังไม่ขาดอายุความจะถือเป็นกรณีฟ้องซ้ำฟ้องซ้อน หรือดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำหรือไม่ หากต้องห้ามตามกฎหมายดังกล่าวแล้วจะเป็นธรรมต่อเจ้าหนี้ที่สิทธิเพิกถอนการฉ้อฉลยังไม่ขาดอายุความหรือไม่เพียงใด เพราะกรณีที่ลูกหนี้ (จำเลย)ไม่สุจริตร่วมมือกับเจ้าหนี้รายหนึ่งรายใดโดยเสนอผลประโยชน์เป็นการตอบแทน ให้รีบกล่าวอ้างต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้ร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลต่อศาลเป็นคดีแรกทั้งที่สิทธิการเพิกถอนของตนขาดอายุความแล้วย่อมเกิดขึ้นได้ ปัจจุบันได้มีการยกร่างปรับปรุงพระราชบัญญัติล้มละลายฯ เพิ่มบทบัญญัติหมวด 3 ทวิ ว่าด้วยการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ และกำหนดให้มีกระบวนพิจารณาและขั้นตอนคล้ายคลึงกับบทบัญญัติในคดีล้มละลายตามปกติโดยบทบัญญัติในส่วนที่ 5/1 เรื่องการเพิกถอนนิติกรรมที่ได้กระทำไปแล้ว มาตรา 90/32 บัญญัติว่า "การขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั้น ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอได้โดยทำเป็นคำร้อง การขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลห้ามมิให้กระทำเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่เวลาที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้รู้ต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนหรือพ้นสิบปีนับแต่ได้ทำนิติกรรมนั้น" หากร่างดังกล่าวได้มีการประกาศใช้บังคับเป็นกฎหมายแล้ว การตีความบทบัญญัติพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 113 กับมาตรา 90/32 ที่แก้ไขเพิ่มเติมไม่น่าที่จะแตกต่างกันเนื่องจาก (1) แม้เป็นบทบัญญัติต่างหมวดกัน แต่เป็นบทบัญญัติว่าด้วยเรื่องเพิกถอนการฉ้อฉลเหมือนกันและมีวัตถุประสงค์ในการเพิกถอนนิติกรรมใด ๆ ที่ลูกหนี้ (จำเลย) กระทำไปในทางให้เจ้าหนี้ทั้งหลายเสียเปรียบอันเป็นผลให้ทรัพย์สินที่จำหน่ายจ่ายโอนไปกลับคืนสู่กองทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลย) เพื่อประโยชน์ในการแบ่งทรัพย์สินให้แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายตามคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายตามปกติหรือตามการขอรับชำระหนี้ตามแผนฟื้นฟูกิจการลูกหนี้ (จำเลย)เช่นเดียวกัน ตามหลัก "ถ้อยคำเดียวกันในกฎหมายว่าด้วยเรื่องเดียวกันต้องมีความหมายเหมือนกัน "(Statutesinparimateria:inananalogouscase.) ดังนั้น ถ้อยคำที่ว่า "ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอได้โดยทำเป็นคำร้อง" ทั้งในพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 113 กับมาตรา 90/32 ที่แก้ไขเพิ่มเติม จึงมีความหมายเดียวกันว่า เป็นบทบัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้โดยเฉพาะแล้ว มิใช่กระทำการแทนเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้อง (2) อาศัยหลักการตีความกฎหมายควรตีความตามประสงค์ของกฎหมายและในทางที่จะทำให้บทกฎหมายนั้นมีผลบังคับได้จริงจัง(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 462/2488) กฎหมายล้มละลายมีวัตถุประสงค์ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ซึ่งถือว่าเป็นเจ้าพนักงานศาลทำการรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลย) ให้มากที่สุด ดังนั้น เพียงเหตุสิทธิเรียกร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลของเจ้าหนี้รายหนึ่งรายใดขาดอายุความก็ไม่น่าที่จะมีผลกระทบต่ออำนาจการรวบรวมทรัพย์สินของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (3) พระราชบัญญัติล้มละลายฯ เป็นกฎหมายพิเศษย่อมยกเว้นกฎหมายทั่วไป (Specialwordsderogatefromgeneralones.) คือหลักให้เจ้าหนี้เท่านั้นเป็นผู้มีสิทธิร้องขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237(ผู้สนใจหลักการตีความกฎหมาย ดูธานินทร์กรัยวิเชียรและวิชามหาคุณพิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2539, การตีความกฎหมาย และ ปรีดาเกษมทรัพย์พิมพ์ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2526, กฎหมายแพ่งหลักทั่วไป หน้า 61-82) (4) เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์มีหน้าที่ระวังรักษาประโยชน์ของเจ้าหนี้ทั้งหลาย มิใช่เพียงรักษาประโยชน์ของตนเอง และมีหน้าที่ช่วยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลย) ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 155 การรับรู้ถึงมูลเหตุเพิกถอนการฉ้อฉลของเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์แม้จะทำให้สิทธิร้องขอเพิกถอนดังกล่าวขาดอายุความไปแล้วก็ไม่น่าที่จะทำให้เสื่อมสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่นที่สิทธิเรียกร้องยังไม่ขาดอายุความ ความเห็นข้างต้นเป็นการวินิจฉัยโดยเทียบเคียงบทบัญญัติพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 กับมาตรา 90/32 ที่กำลังจะแก้ไขเพิ่มเติมจึงยังไม่มีผลใช้บังคับเป็นกฎหมาย ดังนั้นในทางปฎิบัติผู้เกี่ยวข้องในคดีล้มละลายตามมาตรา 113 จึงควรใช้แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518,209/2521 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เป็นแนวบรรทัดฐานต่อไปจนกว่าจะมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาในภายหน้าวินิจฉัยไว้เป็นประการอื่น วิรัตน์วิศิษฎ์วงศกรคำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่20 มกราคม 2529 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2529 และพิพากษาให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2530 ผู้ร้องยื่นคำร้อง ขอให้เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529, 10540, 10693, 16366, 16367, 16368และ 16369 ระหว่างจำเลยกับผู้คัดค้านที่ 1 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 2 และเพิกถอนการโอนโฉนดที่ดินเลขที่ 10540, 10693,16367, 16368 และ 16369 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 3 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 3 กับผู้คัดค้านที่ 4 เพิกถอนสิทธิการเช่าที่ดินทั้งห้าโฉนดระหว่างผู้คัดค้านที่ 4 กับผู้คัดค้านที่ 5เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 6 และเพิกถอนการจดทะเบียนการจำยอมบนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 กับที่ดินโฉนดเลขที่ 10540,16367 และ 16368 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 6 กับผู้คัดค้านที่ 4 ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 โดยให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ ให้ผู้คัดค้านทั้งหกร่วมกันชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 10,059,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันยื่นคำร้องขอเพิกถอนการโอนเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จผู้คัดค้านที่ 1 ที่ 2 และที่ 4 ถึงที่ 6 ยื่นคำคัดค้านในทำนองเดียวกันว่าทำนิติกรรม โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน มิได้ทำให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบ โจทก์เจ้าหนี้อื่นและผู้ร้องรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเกิน 1 ปีแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้คัดค้านที่ 3 ไม่ยื่นคำคัดค้านศาลชั้นต้นยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องประการเดียวว่าการขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2583 มาตรา 113 เริ่มนับอายุความตั้งแต่เมื่อไรผู้ร้องฎีกาว่าการนับอายุความใช้สิทธิเรียกร้องขอให้เพิกถอนเริ่มนับตั้งแต่วันที่ผู้ร้องทราบเหตุการโอนโดยฉ้อฉลภายใน 1 ปีซึ่งในคดีนี้ผู้ร้องทราบเหตุแห่งการโอนดังกล่าวเมื่อวันที่ 11มีนาคม 2531 และได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้เพิกถอนการโอนเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2531 ภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 นั้น เห็นว่า ธรรมดาบุคคลที่จะอ้างอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ได้ต้องเป็นเจ้าหนี้ของลูกหนี้อยู่ในขณะที่ลูกหนี้กระทำนิติกรรมโอนทรัพย์สินเท่านั้น ส่วนการที่พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 113 บัญญัติให้ผู้ร้องขอต่อศาลได้ เป็นเรื่องกฎหมายล้มละลายให้อำนาจให้แก่ผู้ร้องในอันที่จะกระทำแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยทำเป็นคำร้องต่อศาลในคดีล้มละลายไม่ต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่เท่านั้น ฉะนั้นอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ดังนั้น เมื่อเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งร้องขอให้ผู้ร้องร้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉลที่ดินพิพาทได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2527 ซึ่งนับถึงวันที่ผู้ร้องยื่นคำร้องเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2531 เป็นเวลาเกินกว่า 1 ปีแล้วคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 240 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นมานั้นชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3923/2539บริษัท เคี่ยนหง วน ( ประเทศ ไทย ) จำกัดโจทก์เจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องหม่อม ฮิวแก๊ต คริสติน รังสิต กับพวกผู้คัดค้านหม่อม เจ้า สนิธ ประยูรศักดิ์ รังสิตจำเลย ป.พ.พ. ม. 240 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 113พระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 บัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องกระทำการแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยไม่จำต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่ อายุความที่ใช้บังคับจึงถือตามอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ เมื่อผู้ร้องยื่นคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลเมื่อพ้น 1 ปี นับแต่เวลาที่เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งเป็นผู้ร้องขอให้ผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 ประกอบพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่20 มกราคม 2529 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2529 และพิพากษาให้จำเลยล้มละลายเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2530 ผู้ร้องยื่นคำร้อง ขอให้เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529, 10540, 10693, 16366, 16367, 16368และ 16369 ระหว่างจำเลยกับผู้คัดค้านที่ 1 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 2 และเพิกถอนการโอนโฉนดที่ดินเลขที่ 10540, 10693,16367, 16368 และ 16369 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 3 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 3 กับผู้คัดค้านที่ 4 เพิกถอนสิทธิการเช่าที่ดินทั้งห้าโฉนดระหว่างผู้คัดค้านที่ 4 กับผู้คัดค้านที่ 5เพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 2 กับผู้คัดค้านที่ 6 และเพิกถอนการจดทะเบียนการจำยอมบนที่ดินโฉนดเลขที่ 10529 และ 16366 กับที่ดินโฉนดเลขที่ 10540,16367 และ 16368 ระหว่างผู้คัดค้านที่ 6 กับผู้คัดค้านที่ 4 ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 โดยให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ ให้ผู้คัดค้านทั้งหกร่วมกันชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 10,059,750 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันยื่นคำร้องขอเพิกถอนการโอนเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จผู้คัดค้านที่ 1 ที่ 2 และที่ 4 ถึงที่ 6 ยื่นคำคัดค้านในทำนองเดียวกันว่าทำนิติกรรม โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน มิได้ทำให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบ โจทก์เจ้าหนี้อื่นและผู้ร้องรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเกิน 1 ปีแล้ว ขอให้ยกคำร้องผู้คัดค้านที่ 3 ไม่ยื่นคำคัดค้านศาลชั้นต้นยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ร้องประการเดียวว่าการขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2583 มาตรา 113 เริ่มนับอายุความตั้งแต่เมื่อไรผู้ร้องฎีกาว่าการนับอายุความใช้สิทธิเรียกร้องขอให้เพิกถอนเริ่มนับตั้งแต่วันที่ผู้ร้องทราบเหตุการโอนโดยฉ้อฉลภายใน 1 ปีซึ่งในคดีนี้ผู้ร้องทราบเหตุแห่งการโอนดังกล่าวเมื่อวันที่ 11มีนาคม 2531 และได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้เพิกถอนการโอนเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2531 ภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 นั้น เห็นว่า ธรรมดาบุคคลที่จะอ้างอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 ได้ต้องเป็นเจ้าหนี้ของลูกหนี้อยู่ในขณะที่ลูกหนี้กระทำนิติกรรมโอนทรัพย์สินเท่านั้น ส่วนการที่พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483มาตรา 113 บัญญัติให้ผู้ร้องขอต่อศาลได้ เป็นเรื่องกฎหมายล้มละลายให้อำนาจให้แก่ผู้ร้องในอันที่จะกระทำแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษ โดยทำเป็นคำร้องต่อศาลในคดีล้มละลายไม่ต้องไปฟ้องเป็นคดีใหม่เท่านั้น ฉะนั้นอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความที่จะใช้บังคับย่อมต้องถือเอาอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณาจะถือเอาวันที่ผู้ร้องได้รู้ถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนเป็นหลักในการเริ่มต้นนับอายุความไม่ได้ดังนั้น เมื่อเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ซึ่งร้องขอให้ผู้ร้องร้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉลที่ดินพิพาทได้รู้หรือควรจะรู้เหตุแห่งการเพิกถอนเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2527 ซึ่งนับถึงวันที่ผู้ร้องยื่นคำร้องเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2531 เป็นเวลาเกินกว่า 1 ปีแล้วคำร้องของผู้ร้องจึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 240 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 113 ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นมานั้นชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สุทธิ นิชโรจน์-สมาน เวทวินิจ-ปรีชา นาคพันธุ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุปัญหาการเริ่มต้นนับอายุความเพิกถอนการฉ้อฉลในคดีล้มละลายเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยไว้ 2 แนวทาง คือ (1) อายุความ 1 ปี ให้เริ่มนับแต่วันที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทราบถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 ส. ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดเมื่อวันที่30 พฤศจิกายน 2513 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เรียก ส. มาสอบสวนเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2514 เป็นวันทราบว่า ส. โอนที่ดินขายแก่ ว.ทำให้เจ้าหนี้ของส.เสียเปรียบ อายุความขอเพิกถอนตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 113 ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 มีกำหนด 1 ปี นับแต่วันที่ 15 มีนาคม 2514 (2) อายุความ 1 ปี นับแต่เจ้าหนี้รู้ว่าลูกหนี้ทำนิติกรรมอันเพิกถอนได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 240 เนื่องจากพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 เป็นเพียงให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กระทำการแทนเจ้าหนี้ได้เป็นกรณีพิเศษโดยทำเป็นคำร้องต่อศาล ไม่ต้องฟ้องเป็นคดีใหม่เท่านั้น อายุความต้องถือตามอายุความของเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องในขณะที่อาจจะบังคับตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้นั้นจริง ๆ เป็นเกณฑ์พิจารณา จะถือเอาวันที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์รู้เหตุเพิกถอนไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521) สาเหตุที่เกิดแนวคำพิพากษาศาลฎีกา 2 แนวทางดังกล่าวเนื่องมาจากในทางปฎิบัติมูลเหตุที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะดำเนินการตั้งสำนวนเพิกถอนการฉ้อฉลมีได้ 2 วิธีการ คือ (ก) เมื่อความปรากฎแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอง จากคำให้การในชั้นสอบสวนเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้(จำเลย) หรือจากเอกสารของลูกหนี้ (จำเลย) ที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยึดมาได้ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 ข้างต้น) (ข) เมื่อเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์หรือเจ้าหนี้อื่นได้ยื่นคำร้องขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดำเนินการให้ (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521 ข้างต้น) ปัญหาจึงอยู่ที่การตีความถ้อยคำในพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 113 ที่ว่าการขอเพิกถอนการฉ้อฉล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอได้โดยทำเป็นคำร้องนั้นเป็นเพียงการให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์กระทำการแทนเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้อง หรือเป็นบทบัญญัติที่ให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้โดยเฉพาะแล้ว แต่หากวิเคราะห์ข้อเท็จจริงที่ปรากฎในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 กับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521 แล้ว มิได้มีการขัดกันในเนื้อหาเนื่องจากมูลเหตุที่ทำให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลต่อศาลได้มาแตกต่างกัน โดยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518 เป็นข้อเท็จจริงที่ได้มาจากทางการสอบสวนของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอง ส่วนข้อเท็จจริงในคดีที่หมายเหตุนี้และในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2521 ได้ข้อเท็จจริงมาจากคำร้องของเจ้าหนี้ในคดีล้มละลาย การเริ่มนับอายุความศาลฎีกาจึงวางแนวปฎิบัติไว้แตกต่างกัน แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะร้องขอต่อศาลให้เพิกถอนการฉ้อฉลเมื่อพ้นสิบปี นับแต่ลูกหนี้ (จำเลย) ได้ทำนิติกรรมอันเป็นมูลเหตุให้เพิกถอนไม่ได้ อย่างไรก็ตาม การกำหนดนับอายุความแต่เจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้องได้ทราบถึงต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนนั้น ย่อมก่อให้เกิดข้อขัดข้องในทางปฎิบัติไม่มากก็น้อย เช่นหากมีเจ้าหนี้ในคดีล้มละลายหลายรายจะถือการรับรู้ของเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ หรือเจ้าหนี้รายใดเป็นหลัก หรือในระหว่างการพิจารณาคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลของศาลหรือเป็นเวลาภายหลังจากศาลมีคำสั่งยกคำร้องฉบับดังกล่าวแล้วหากมีเจ้าหนี้รายอื่นร้องขอต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้ยื่นคำร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลต่อศาลอันเกี่ยวกับการจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์สินที่พิพาทรายเดียวกันโดยอ้างว่าอายุความเพิกถอนการฉ้อฉลของเจ้าหนี้รายนั้นยังไม่ขาดอายุความจะถือเป็นกรณีฟ้องซ้ำฟ้องซ้อน หรือดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำหรือไม่ หากต้องห้ามตามกฎหมายดังกล่าวแล้วจะเป็นธรรมต่อเจ้าหนี้ที่สิทธิเพิกถอนการฉ้อฉลยังไม่ขาดอายุความหรือไม่เพียงใด เพราะกรณีที่ลูกหนี้ (จำเลย)ไม่สุจริตร่วมมือกับเจ้าหนี้รายหนึ่งรายใดโดยเสนอผลประโยชน์เป็นการตอบแทน ให้รีบกล่าวอ้างต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้ร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลต่อศาลเป็นคดีแรกทั้งที่สิทธิการเพิกถอนของตนขาดอายุความแล้วย่อมเกิดขึ้นได้ ปัจจุบันได้มีการยกร่างปรับปรุงพระราชบัญญัติล้มละลายฯ เพิ่มบทบัญญัติหมวด 3 ทวิ ว่าด้วยการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ และกำหนดให้มีกระบวนพิจารณาและขั้นตอนคล้ายคลึงกับบทบัญญัติในคดีล้มละลายตามปกติโดยบทบัญญัติในส่วนที่ 5/1 เรื่องการเพิกถอนนิติกรรมที่ได้กระทำไปแล้ว มาตรา 90/32 บัญญัติว่า "การขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั้น ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอได้โดยทำเป็นคำร้อง การขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลห้ามมิให้กระทำเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่เวลาที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้รู้ต้นเหตุอันเป็นมูลให้เพิกถอนหรือพ้นสิบปีนับแต่ได้ทำนิติกรรมนั้น" หากร่างดังกล่าวได้มีการประกาศใช้บังคับเป็นกฎหมายแล้ว การตีความบทบัญญัติพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 113 กับมาตรา 90/32 ที่แก้ไขเพิ่มเติมไม่น่าที่จะแตกต่างกันเนื่องจาก (1) แม้เป็นบทบัญญัติต่างหมวดกัน แต่เป็นบทบัญญัติว่าด้วยเรื่องเพิกถอนการฉ้อฉลเหมือนกันและมีวัตถุประสงค์ในการเพิกถอนนิติกรรมใด ๆ ที่ลูกหนี้ (จำเลย) กระทำไปในทางให้เจ้าหนี้ทั้งหลายเสียเปรียบอันเป็นผลให้ทรัพย์สินที่จำหน่ายจ่ายโอนไปกลับคืนสู่กองทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลย) เพื่อประโยชน์ในการแบ่งทรัพย์สินให้แก่เจ้าหนี้ทั้งหลายตามคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายตามปกติหรือตามการขอรับชำระหนี้ตามแผนฟื้นฟูกิจการลูกหนี้ (จำเลย)เช่นเดียวกัน ตามหลัก "ถ้อยคำเดียวกันในกฎหมายว่าด้วยเรื่องเดียวกันต้องมีความหมายเหมือนกัน "(Statutesinparimateria:inananalogouscase.) ดังนั้น ถ้อยคำที่ว่า "ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอได้โดยทำเป็นคำร้อง" ทั้งในพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 113 กับมาตรา 90/32 ที่แก้ไขเพิ่มเติม จึงมีความหมายเดียวกันว่า เป็นบทบัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไว้โดยเฉพาะแล้ว มิใช่กระทำการแทนเจ้าหนี้ผู้เกี่ยวข้อง (2) อาศัยหลักการตีความกฎหมายควรตีความตามประสงค์ของกฎหมายและในทางที่จะทำให้บทกฎหมายนั้นมีผลบังคับได้จริงจัง(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 462/2488) กฎหมายล้มละลายมีวัตถุประสงค์ให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ซึ่งถือว่าเป็นเจ้าพนักงานศาลทำการรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลย) ให้มากที่สุด ดังนั้น เพียงเหตุสิทธิเรียกร้องขอเพิกถอนการฉ้อฉลของเจ้าหนี้รายหนึ่งรายใดขาดอายุความก็ไม่น่าที่จะมีผลกระทบต่ออำนาจการรวบรวมทรัพย์สินของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (3) พระราชบัญญัติล้มละลายฯ เป็นกฎหมายพิเศษย่อมยกเว้นกฎหมายทั่วไป (Specialwordsderogatefromgeneralones.) คือหลักให้เจ้าหนี้เท่านั้นเป็นผู้มีสิทธิร้องขอให้ศาลเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237(ผู้สนใจหลักการตีความกฎหมาย ดูธานินทร์กรัยวิเชียรและวิชามหาคุณพิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2539, การตีความกฎหมาย และ ปรีดาเกษมทรัพย์พิมพ์ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2526, กฎหมายแพ่งหลักทั่วไป หน้า 61-82) (4) เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์มีหน้าที่ระวังรักษาประโยชน์ของเจ้าหนี้ทั้งหลาย มิใช่เพียงรักษาประโยชน์ของตนเอง และมีหน้าที่ช่วยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลย) ตามพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 155 การรับรู้ถึงมูลเหตุเพิกถอนการฉ้อฉลของเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์แม้จะทำให้สิทธิร้องขอเพิกถอนดังกล่าวขาดอายุความไปแล้วก็ไม่น่าที่จะทำให้เสื่อมสิทธิของเจ้าหนี้รายอื่นที่สิทธิเรียกร้องยังไม่ขาดอายุความ ความเห็นข้างต้นเป็นการวินิจฉัยโดยเทียบเคียงบทบัญญัติพระราชบัญญัติ ล้มละลายฯ มาตรา 113 กับมาตรา 90/32 ที่กำลังจะแก้ไขเพิ่มเติมจึงยังไม่มีผลใช้บังคับเป็นกฎหมาย ดังนั้นในทางปฎิบัติผู้เกี่ยวข้องในคดีล้มละลายตามมาตรา 113 จึงควรใช้แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2518,209/2521 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เป็นแนวบรรทัดฐานต่อไปจนกว่าจะมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาในภายหน้าวินิจฉัยไว้เป็นประการอื่น วิรัตน์วิศิษฎ์วงศกร