คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1880/2534หลักกฎหมาย: โจทก์นำสืบพยานก่อน และเมื่อสืบเสร็จแล้วก็แถลงหมดพยาน จำเลยที่ 2 นำสืบพยานโดยขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ซึ่งกรณีขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนี้ เป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ 2 ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ 2 ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ 2 เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งจำเลยที่ ๑เป็นผู้ออกเช็คและจำเลยที่ ๒ เป็นผู้สลักหลังชำระหนี้แก่โจทก์รวม ๕ ฉบับ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท เมื่อเช็คแต่ละฉบับถึงกำหนดใช้เงิน โจทก์ได้นำเช็คเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารเพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โจทก์ทวงถามแล้ว แต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระต้นเงินจำนวน๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันเช็คถึงกำหนด ถึงวันฟ้องเป็นเงิน ๓๒,๖๑๒.๖๗ บาท กับดอกเบี้ยในต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับต่อจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเสร็จ จำเลยที่ ๑ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จำเลยที่ ๒ ให้การว่า โจทก์จะเป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับโดยชอบหรือไม่จำเลยที่ ๒ ไม่ทราบ อีกทั้งโจทก์มิได้บรรยายฟ้องให้ทราบว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับอย่างไร พอที่จะให้จำเลยที่ ๒ ให้การต่อสู้คดีได้ถูกต้อง ฟ้องของโจทก์จึงเคลือบคลุม เช็คตามฟ้องทั้ง ๕ ฉบับจำเลยที่ ๒ มิได้เป็นผู้ลงลายมือชื่อสลักหลัง จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดใช้เงินตามเช็คให้แก่โจทก์ รวมทั้งดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกมา ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินจำนวน ๒,๐๙๐,๑๑๒.๖๗ บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ส่วนจำเลยที่ ๒ ฟังไม่ได้ว่าเป็นผู้สลักหลังเช็คพิพาท พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ขอให้จำเลยที่ ๒ ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ ๑ ตามฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนจำเลยที่ ๒เป็นเงิน ๗,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในการนำสืบของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ ขอให้ศาลส่งเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับไปให้ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ พิสูจน์ลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อในใบแต่งทนายของจำเลยที่ ๒ ในคดีอื่นและลายเซ็นตัวอย่างของจำเลยที่ ๒ ซึ่งเซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๒๐ ชื่อ ว่าเป็นลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกันหรือไม่ โจทก์ไม่คัดค้าน ต่อมาศาลชั้นต้นได้จัดส่งลายเซ็นตัวอย่างที่จำเลยที่ ๒เซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๔ หน้ากระดาษ สำเนาใบแต่งทนาย ๒ ฉบับ ต้นฉบับสัญญาซื้อขาย สำเนาภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน สัญญาขายที่ดินและบันทึกต่อท้ายสัญญาไปให้กองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ เพิ่มเติมตามที่ผู้เชี่ยวชาญมีหนังสือขอมา ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์เสร็จและแจ้งผลให้ศาลชั้นต้นทราบว่าลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ กับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ตามเอกสารตัวอย่างไม่ใช่ลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกัน หลังจากศาลชั้นต้นรับการแจ้งผลแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องอ้างว่ามีเอกสารบางฉบับที่ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐานยังมิได้รับไปจากศาลชั้นต้นเพื่อประกอบการตรวจพิสูจน์ ขอให้ส่งหลักฐานดังกล่าวและหลักฐานเดิมไปตรวจพิสูจน์ใหม่อีกครั้ง ศาลชั้นต้นอนุญาต หลังจากส่งไปแล้วทางกองพิสูจน์หลักฐานมีหนังสือแจ้งศาลชั้นต้นว่า แม้โจทก์ได้ส่งเอกสารตัวอย่างลายมือชื่อเพิ่มเติมมาขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์อีกครั้ง ก็ไม่อาจทำให้ผลการตรวจพิสูจน์เดิมมีผลเปลี่ยนแปลงไปแต่ประการใด เนื่องจากตัวอย่างลายมือชื่อในเอกสารเดิมที่นำไปทำการตรวจพิสูจน์สมบูรณ์เพียงพอแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่าเมื่อทางกองพิสูจน์หลักฐานไม่ยอมตรวจพิสูจน์ใหม่ โจทก์จึงขอให้ผู้เชี่ยวชาญที่โจทก์อ้างทำการตรวจพิสูจน์ใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง โจทก์ได้ยื่นคำแถลงคัดค้านต่อศาลชั้นต้น พิเคราะห์แล้ว ที่โจทก์ฎีกาว่า คำสั่งของศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของโจทก์ไม่อนุญาตให้โจทก์ขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทว่าเป็นคำสั่งไม่ชอบนั้น เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบพยานของโจทก์ก่อนและสืบพยานโจทก์เสร็จแล้วตั้งแต่เมื่อวันที่๘ พฤศจิกายน ๒๕๒๗ โจทก์แถลงหมดพยานตามรายงานกระบวนพิจารณาฉบับลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน๒๕๒๗ แล้วศาลชั้นต้นนัดสืบพยานของจำเลยที่ ๒ ในการนำสืบพยานของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ได้ขอให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ปรากฏตามบัญชีระบุพยานของจำเลยที่ ๒ฉบับลงวันที่ ๗ กันยายน ๒๕๒๗ และก่อนจะหมดพยานจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ก็ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าว ซึ่งเป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ ๒ไม่ใช่ของโจทก์ เพราะโจทก์ได้นำสืบพยานหลักฐานของโจทก์เสร็จสิ้นไปก่อนแล้ว โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ ๒ ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้ คำสั่งของศาลชั้นต้นดังกล่าวชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น ที่โจทก์ฎีกาว่า จำเลยที่ ๒ ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทไว้ จึงต้องร่วมรับผิดต่อโจทก์ด้วยนั้น ข้อนี้ ศาลฎีกาได้พิจารณาลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทที่โจทก์อ้างว่าเป็นลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ที่เคยเซ็นไว้ในเอกสารอื่น ๆ ก่อนเกิดเหตุคดีนี้ตามที่โจทก์และจำเลยที่ ๒ อ้างส่งต่อศาลชั้นต้นแล้ว เห็นว่าแตกต่างกันมาก และผู้เชี่ยวชาญก็ตรวจพิสูจน์แล้วได้ความว่า ลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทไม่ใช่ลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ข้อเท็จจริงจึงน่าเชื่อว่า จำเลยที่ ๒ ไม่ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาท ดังนี้ จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1880/2534นายอนันต์ ศรีกุเรชาโจทก์นายกฤษณ์ ทศพรพงศ์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 86 วรรคสาม, ม. 126 (3)โจทก์นำสืบพยานก่อน และเมื่อสืบเสร็จแล้วก็แถลงหมดพยาน จำเลยที่ 2 นำสืบพยานโดยขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ซึ่งกรณีขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนี้ เป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ 2 ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ 2 ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ 2 เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งจำเลยที่ ๑เป็นผู้ออกเช็คและจำเลยที่ ๒ เป็นผู้สลักหลังชำระหนี้แก่โจทก์รวม ๕ ฉบับ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท เมื่อเช็คแต่ละฉบับถึงกำหนดใช้เงิน โจทก์ได้นำเช็คเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารเพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โจทก์ทวงถามแล้ว แต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระต้นเงินจำนวน๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันเช็คถึงกำหนด ถึงวันฟ้องเป็นเงิน ๓๒,๖๑๒.๖๗ บาท กับดอกเบี้ยในต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับต่อจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเสร็จ จำเลยที่ ๑ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จำเลยที่ ๒ ให้การว่า โจทก์จะเป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับโดยชอบหรือไม่จำเลยที่ ๒ ไม่ทราบ อีกทั้งโจทก์มิได้บรรยายฟ้องให้ทราบว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับอย่างไร พอที่จะให้จำเลยที่ ๒ ให้การต่อสู้คดีได้ถูกต้อง ฟ้องของโจทก์จึงเคลือบคลุม เช็คตามฟ้องทั้ง ๕ ฉบับจำเลยที่ ๒ มิได้เป็นผู้ลงลายมือชื่อสลักหลัง จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดใช้เงินตามเช็คให้แก่โจทก์ รวมทั้งดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกมา ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินจำนวน ๒,๐๙๐,๑๑๒.๖๗ บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ส่วนจำเลยที่ ๒ ฟังไม่ได้ว่าเป็นผู้สลักหลังเช็คพิพาท พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ขอให้จำเลยที่ ๒ ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ ๑ ตามฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนจำเลยที่ ๒เป็นเงิน ๗,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในการนำสืบของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ ขอให้ศาลส่งเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับไปให้ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ พิสูจน์ลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อในใบแต่งทนายของจำเลยที่ ๒ ในคดีอื่นและลายเซ็นตัวอย่างของจำเลยที่ ๒ ซึ่งเซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๒๐ ชื่อ ว่าเป็นลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกันหรือไม่ โจทก์ไม่คัดค้าน ต่อมาศาลชั้นต้นได้จัดส่งลายเซ็นตัวอย่างที่จำเลยที่ ๒เซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๔ หน้ากระดาษ สำเนาใบแต่งทนาย ๒ ฉบับ ต้นฉบับสัญญาซื้อขาย สำเนาภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน สัญญาขายที่ดินและบันทึกต่อท้ายสัญญาไปให้กองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ เพิ่มเติมตามที่ผู้เชี่ยวชาญมีหนังสือขอมา ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์เสร็จและแจ้งผลให้ศาลชั้นต้นทราบว่าลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ กับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ตามเอกสารตัวอย่างไม่ใช่ลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกัน หลังจากศาลชั้นต้นรับการแจ้งผลแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องอ้างว่ามีเอกสารบางฉบับที่ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐานยังมิได้รับไปจากศาลชั้นต้นเพื่อประกอบการตรวจพิสูจน์ ขอให้ส่งหลักฐานดังกล่าวและหลักฐานเดิมไปตรวจพิสูจน์ใหม่อีกครั้ง ศาลชั้นต้นอนุญาต หลังจากส่งไปแล้วทางกองพิสูจน์หลักฐานมีหนังสือแจ้งศาลชั้นต้นว่า แม้โจทก์ได้ส่งเอกสารตัวอย่างลายมือชื่อเพิ่มเติมมาขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์อีกครั้ง ก็ไม่อาจทำให้ผลการตรวจพิสูจน์เดิมมีผลเปลี่ยนแปลงไปแต่ประการใด เนื่องจากตัวอย่างลายมือชื่อในเอกสารเดิมที่นำไปทำการตรวจพิสูจน์สมบูรณ์เพียงพอแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่าเมื่อทางกองพิสูจน์หลักฐานไม่ยอมตรวจพิสูจน์ใหม่ โจทก์จึงขอให้ผู้เชี่ยวชาญที่โจทก์อ้างทำการตรวจพิสูจน์ใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง โจทก์ได้ยื่นคำแถลงคัดค้านต่อศาลชั้นต้น พิเคราะห์แล้ว ที่โจทก์ฎีกาว่า คำสั่งของศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของโจทก์ไม่อนุญาตให้โจทก์ขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทว่าเป็นคำสั่งไม่ชอบนั้น เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบพยานของโจทก์ก่อนและสืบพยานโจทก์เสร็จแล้วตั้งแต่เมื่อวันที่๘ พฤศจิกายน ๒๕๒๗ โจทก์แถลงหมดพยานตามรายงานกระบวนพิจารณาฉบับลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน๒๕๒๗ แล้วศาลชั้นต้นนัดสืบพยานของจำเลยที่ ๒ ในการนำสืบพยานของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ได้ขอให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ปรากฏตามบัญชีระบุพยานของจำเลยที่ ๒ฉบับลงวันที่ ๗ กันยายน ๒๕๒๗ และก่อนจะหมดพยานจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ก็ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าว ซึ่งเป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ ๒ไม่ใช่ของโจทก์ เพราะโจทก์ได้นำสืบพยานหลักฐานของโจทก์เสร็จสิ้นไปก่อนแล้ว โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ ๒ ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้ คำสั่งของศาลชั้นต้นดังกล่าวชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น ที่โจทก์ฎีกาว่า จำเลยที่ ๒ ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทไว้ จึงต้องร่วมรับผิดต่อโจทก์ด้วยนั้น ข้อนี้ ศาลฎีกาได้พิจารณาลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทที่โจทก์อ้างว่าเป็นลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ที่เคยเซ็นไว้ในเอกสารอื่น ๆ ก่อนเกิดเหตุคดีนี้ตามที่โจทก์และจำเลยที่ ๒ อ้างส่งต่อศาลชั้นต้นแล้ว เห็นว่าแตกต่างกันมาก และผู้เชี่ยวชาญก็ตรวจพิสูจน์แล้วได้ความว่า ลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทไม่ใช่ลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ข้อเท็จจริงจึงน่าเชื่อว่า จำเลยที่ ๒ ไม่ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาท ดังนี้ จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษายืน.(อุดม มั่งมีดี-ชุม สุกแสงเปล่ง-ไพฑูรย์ เนติโพธิ์)ศาลแพ่ง - นายประสิทธิ์ แสนศิริศาลอุทธรณ์ - นายสุชาติ ถาวรวงษ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งจำเลยที่ ๑เป็นผู้ออกเช็คและจำเลยที่ ๒ เป็นผู้สลักหลังชำระหนี้แก่โจทก์รวม ๕ ฉบับ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท เมื่อเช็คแต่ละฉบับถึงกำหนดใช้เงิน โจทก์ได้นำเช็คเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารเพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โจทก์ทวงถามแล้ว แต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระต้นเงินจำนวน๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันเช็คถึงกำหนด ถึงวันฟ้องเป็นเงิน ๓๒,๖๑๒.๖๗ บาท กับดอกเบี้ยในต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับต่อจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเสร็จ จำเลยที่ ๑ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จำเลยที่ ๒ ให้การว่า โจทก์จะเป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับโดยชอบหรือไม่จำเลยที่ ๒ ไม่ทราบ อีกทั้งโจทก์มิได้บรรยายฟ้องให้ทราบว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับอย่างไร พอที่จะให้จำเลยที่ ๒ ให้การต่อสู้คดีได้ถูกต้อง ฟ้องของโจทก์จึงเคลือบคลุม เช็คตามฟ้องทั้ง ๕ ฉบับจำเลยที่ ๒ มิได้เป็นผู้ลงลายมือชื่อสลักหลัง จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดใช้เงินตามเช็คให้แก่โจทก์ รวมทั้งดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกมา ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินจำนวน ๒,๐๙๐,๑๑๒.๖๗ บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ส่วนจำเลยที่ ๒ ฟังไม่ได้ว่าเป็นผู้สลักหลังเช็คพิพาท พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ขอให้จำเลยที่ ๒ ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ ๑ ตามฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนจำเลยที่ ๒เป็นเงิน ๗,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในการนำสืบของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ ขอให้ศาลส่งเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับไปให้ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ พิสูจน์ลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อในใบแต่งทนายของจำเลยที่ ๒ ในคดีอื่นและลายเซ็นตัวอย่างของจำเลยที่ ๒ ซึ่งเซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๒๐ ชื่อ ว่าเป็นลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกันหรือไม่ โจทก์ไม่คัดค้าน ต่อมาศาลชั้นต้นได้จัดส่งลายเซ็นตัวอย่างที่จำเลยที่ ๒เซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๔ หน้ากระดาษ สำเนาใบแต่งทนาย ๒ ฉบับ ต้นฉบับสัญญาซื้อขาย สำเนาภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน สัญญาขายที่ดินและบันทึกต่อท้ายสัญญาไปให้กองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ เพิ่มเติมตามที่ผู้เชี่ยวชาญมีหนังสือขอมา ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์เสร็จและแจ้งผลให้ศาลชั้นต้นทราบว่าลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ กับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ตามเอกสารตัวอย่างไม่ใช่ลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกัน หลังจากศาลชั้นต้นรับการแจ้งผลแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องอ้างว่ามีเอกสารบางฉบับที่ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐานยังมิได้รับไปจากศาลชั้นต้นเพื่อประกอบการตรวจพิสูจน์ ขอให้ส่งหลักฐานดังกล่าวและหลักฐานเดิมไปตรวจพิสูจน์ใหม่อีกครั้ง ศาลชั้นต้นอนุญาต หลังจากส่งไปแล้วทางกองพิสูจน์หลักฐานมีหนังสือแจ้งศาลชั้นต้นว่า แม้โจทก์ได้ส่งเอกสารตัวอย่างลายมือชื่อเพิ่มเติมมาขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์อีกครั้ง ก็ไม่อาจทำให้ผลการตรวจพิสูจน์เดิมมีผลเปลี่ยนแปลงไปแต่ประการใด เนื่องจากตัวอย่างลายมือชื่อในเอกสารเดิมที่นำไปทำการตรวจพิสูจน์สมบูรณ์เพียงพอแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่าเมื่อทางกองพิสูจน์หลักฐานไม่ยอมตรวจพิสูจน์ใหม่ โจทก์จึงขอให้ผู้เชี่ยวชาญที่โจทก์อ้างทำการตรวจพิสูจน์ใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง โจทก์ได้ยื่นคำแถลงคัดค้านต่อศาลชั้นต้น พิเคราะห์แล้ว ที่โจทก์ฎีกาว่า คำสั่งของศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของโจทก์ไม่อนุญาตให้โจทก์ขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทว่าเป็นคำสั่งไม่ชอบนั้น เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบพยานของโจทก์ก่อนและสืบพยานโจทก์เสร็จแล้วตั้งแต่เมื่อวันที่๘ พฤศจิกายน ๒๕๒๗ โจทก์แถลงหมดพยานตามรายงานกระบวนพิจารณาฉบับลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน๒๕๒๗ แล้วศาลชั้นต้นนัดสืบพยานของจำเลยที่ ๒ ในการนำสืบพยานของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ได้ขอให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ปรากฏตามบัญชีระบุพยานของจำเลยที่ ๒ฉบับลงวันที่ ๗ กันยายน ๒๕๒๗ และก่อนจะหมดพยานจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ก็ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าว ซึ่งเป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ ๒ไม่ใช่ของโจทก์ เพราะโจทก์ได้นำสืบพยานหลักฐานของโจทก์เสร็จสิ้นไปก่อนแล้ว โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ ๒ ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้ คำสั่งของศาลชั้นต้นดังกล่าวชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น ที่โจทก์ฎีกาว่า จำเลยที่ ๒ ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทไว้ จึงต้องร่วมรับผิดต่อโจทก์ด้วยนั้น ข้อนี้ ศาลฎีกาได้พิจารณาลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทที่โจทก์อ้างว่าเป็นลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ที่เคยเซ็นไว้ในเอกสารอื่น ๆ ก่อนเกิดเหตุคดีนี้ตามที่โจทก์และจำเลยที่ ๒ อ้างส่งต่อศาลชั้นต้นแล้ว เห็นว่าแตกต่างกันมาก และผู้เชี่ยวชาญก็ตรวจพิสูจน์แล้วได้ความว่า ลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทไม่ใช่ลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ข้อเท็จจริงจึงน่าเชื่อว่า จำเลยที่ ๒ ไม่ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาท ดังนี้ จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1880/2534นายอนันต์ ศรีกุเรชาโจทก์นายกฤษณ์ ทศพรพงศ์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 86 วรรคสาม, ม. 126 (3)โจทก์นำสืบพยานก่อน และเมื่อสืบเสร็จแล้วก็แถลงหมดพยาน จำเลยที่ 2 นำสืบพยานโดยขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ซึ่งกรณีขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนี้ เป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ 2 ไม่ใช่ของโจทก์ โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ 2 ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ 2 เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งจำเลยที่ ๑เป็นผู้ออกเช็คและจำเลยที่ ๒ เป็นผู้สลักหลังชำระหนี้แก่โจทก์รวม ๕ ฉบับ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท เมื่อเช็คแต่ละฉบับถึงกำหนดใช้เงิน โจทก์ได้นำเช็คเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารเพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โจทก์ทวงถามแล้ว แต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันชำระต้นเงินจำนวน๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันเช็คถึงกำหนด ถึงวันฟ้องเป็นเงิน ๓๒,๖๑๒.๖๗ บาท กับดอกเบี้ยในต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท ในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับต่อจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเสร็จ จำเลยที่ ๑ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จำเลยที่ ๒ ให้การว่า โจทก์จะเป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับโดยชอบหรือไม่จำเลยที่ ๒ ไม่ทราบ อีกทั้งโจทก์มิได้บรรยายฟ้องให้ทราบว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คทั้ง ๕ ฉบับอย่างไร พอที่จะให้จำเลยที่ ๒ ให้การต่อสู้คดีได้ถูกต้อง ฟ้องของโจทก์จึงเคลือบคลุม เช็คตามฟ้องทั้ง ๕ ฉบับจำเลยที่ ๒ มิได้เป็นผู้ลงลายมือชื่อสลักหลัง จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดใช้เงินตามเช็คให้แก่โจทก์ รวมทั้งดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกมา ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินจำนวน ๒,๐๙๐,๑๑๒.๖๗ บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากต้นเงิน ๒,๐๕๗,๕๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ส่วนจำเลยที่ ๒ ฟังไม่ได้ว่าเป็นผู้สลักหลังเช็คพิพาท พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ขอให้จำเลยที่ ๒ ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ ๑ ตามฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนจำเลยที่ ๒เป็นเงิน ๗,๐๐๐ บาท โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในการนำสืบของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ ขอให้ศาลส่งเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับไปให้ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ พิสูจน์ลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อในใบแต่งทนายของจำเลยที่ ๒ ในคดีอื่นและลายเซ็นตัวอย่างของจำเลยที่ ๒ ซึ่งเซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๒๐ ชื่อ ว่าเป็นลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกันหรือไม่ โจทก์ไม่คัดค้าน ต่อมาศาลชั้นต้นได้จัดส่งลายเซ็นตัวอย่างที่จำเลยที่ ๒เซ็นต่อหน้าศาลจำนวน ๔ หน้ากระดาษ สำเนาใบแต่งทนาย ๒ ฉบับ ต้นฉบับสัญญาซื้อขาย สำเนาภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน สัญญาขายที่ดินและบันทึกต่อท้ายสัญญาไปให้กองพิสูจน์หลักฐาน กรมตำรวจ เพิ่มเติมตามที่ผู้เชี่ยวชาญมีหนังสือขอมา ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์เสร็จและแจ้งผลให้ศาลชั้นต้นทราบว่าลายมือชื่อด้านหลังเช็คพิพาททั้ง ๕ ฉบับ กับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ตามเอกสารตัวอย่างไม่ใช่ลายมือชื่อของบุคคลคนเดียวกัน หลังจากศาลชั้นต้นรับการแจ้งผลแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องอ้างว่ามีเอกสารบางฉบับที่ผู้เชี่ยวชาญกองพิสูจน์หลักฐานยังมิได้รับไปจากศาลชั้นต้นเพื่อประกอบการตรวจพิสูจน์ ขอให้ส่งหลักฐานดังกล่าวและหลักฐานเดิมไปตรวจพิสูจน์ใหม่อีกครั้ง ศาลชั้นต้นอนุญาต หลังจากส่งไปแล้วทางกองพิสูจน์หลักฐานมีหนังสือแจ้งศาลชั้นต้นว่า แม้โจทก์ได้ส่งเอกสารตัวอย่างลายมือชื่อเพิ่มเติมมาขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์อีกครั้ง ก็ไม่อาจทำให้ผลการตรวจพิสูจน์เดิมมีผลเปลี่ยนแปลงไปแต่ประการใด เนื่องจากตัวอย่างลายมือชื่อในเอกสารเดิมที่นำไปทำการตรวจพิสูจน์สมบูรณ์เพียงพอแล้ว โจทก์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่าเมื่อทางกองพิสูจน์หลักฐานไม่ยอมตรวจพิสูจน์ใหม่ โจทก์จึงขอให้ผู้เชี่ยวชาญที่โจทก์อ้างทำการตรวจพิสูจน์ใหม่ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง โจทก์ได้ยื่นคำแถลงคัดค้านต่อศาลชั้นต้น พิเคราะห์แล้ว ที่โจทก์ฎีกาว่า คำสั่งของศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของโจทก์ไม่อนุญาตให้โจทก์ขอให้ผู้เชี่ยวชาญทำการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทว่าเป็นคำสั่งไม่ชอบนั้น เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบพยานของโจทก์ก่อนและสืบพยานโจทก์เสร็จแล้วตั้งแต่เมื่อวันที่๘ พฤศจิกายน ๒๕๒๗ โจทก์แถลงหมดพยานตามรายงานกระบวนพิจารณาฉบับลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน๒๕๒๗ แล้วศาลชั้นต้นนัดสืบพยานของจำเลยที่ ๒ ในการนำสืบพยานของจำเลยที่ ๒ นั้น จำเลยที่ ๒ได้ขอให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อผู้สลักหลังเช็คพิพาทด้วย ปรากฏตามบัญชีระบุพยานของจำเลยที่ ๒ฉบับลงวันที่ ๗ กันยายน ๒๕๒๗ และก่อนจะหมดพยานจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ ก็ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าว ซึ่งเป็นเรื่องการนำสืบพยานหลักฐานของจำเลยที่ ๒ไม่ใช่ของโจทก์ เพราะโจทก์ได้นำสืบพยานหลักฐานของโจทก์เสร็จสิ้นไปก่อนแล้ว โจทก์จะขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวอีกครั้งหนึ่งหลังจากจำเลยที่ ๒ ได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วไม่ได้ เป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา แม้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ช่วยหาตัวอย่างลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เพื่อส่งไปเปรียบเทียบในการตรวจพิสูจน์ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการอนุญาตให้โจทก์นำสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติม เมื่อศาลชั้นต้นเห็นว่าการตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อดังกล่าวได้ดำเนินการโดยครบถ้วนจนทราบผลการตรวจพิสูจน์แล้ว จึงย่อมมีอำนาจไม่อนุญาตให้ตรวจพิสูจน์ลายมือชื่อนั้นซ้ำใหม่ตามที่โจทก์ขอได้ คำสั่งของศาลชั้นต้นดังกล่าวชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น ที่โจทก์ฎีกาว่า จำเลยที่ ๒ ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาทไว้ จึงต้องร่วมรับผิดต่อโจทก์ด้วยนั้น ข้อนี้ ศาลฎีกาได้พิจารณาลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทที่โจทก์อ้างว่าเป็นลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ เปรียบเทียบกับลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ที่เคยเซ็นไว้ในเอกสารอื่น ๆ ก่อนเกิดเหตุคดีนี้ตามที่โจทก์และจำเลยที่ ๒ อ้างส่งต่อศาลชั้นต้นแล้ว เห็นว่าแตกต่างกันมาก และผู้เชี่ยวชาญก็ตรวจพิสูจน์แล้วได้ความว่า ลายมือชื่อที่สลักหลังเช็คพิพาทไม่ใช่ลายมือชื่อของจำเลยที่ ๒ ข้อเท็จจริงจึงน่าเชื่อว่า จำเลยที่ ๒ ไม่ได้ลงลายมือชื่อสลักหลังเช็คพิพาท ดังนี้ จำเลยที่ ๒ จึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษายืน.(อุดม มั่งมีดี-ชุม สุกแสงเปล่ง-ไพฑูรย์ เนติโพธิ์)ศาลแพ่ง - นายประสิทธิ์ แสนศิริศาลอุทธรณ์ - นายสุชาติ ถาวรวงษ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ