คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 50/2513หลักกฎหมาย: ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดบังคับคดีไว้แล้ว เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยในทรัพย์นั้นหรือเงินที่ขายหรือจำหน่ายได้เท่านั้นจะยึดทรัพย์นั้นซ้ำอีกไม่ได้ ฉะนั้นหากมีการยึดทรัพย์ซ้ำกับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายแรก และปรากฏว่าผู้ร้องเป็นผู้ประมูลซื้อทรัพย์ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานำยึดซ้ำรายหลังนี้การซื้อขายอันเป็นผลมาจากการยึดที่ต้องห้ามตามกฎหมายนี้ย่อมไม่ชอบด้วยเช่นกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ผู้ร้องจึงจะร้องให้ปล่อยทรัพย์ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานำยึดไว้ก่อนไม่ได้ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ที่ดินพิพาทอันเป็นทรัพย์รายการอันดับ 1 ตามประกาศเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นขายทอดตลาดทรัพย์ของนายคำมีจำเลยผู้แพ้คดีนั้น เป็นที่ดินแปลงเดียวกับที่ดินในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 ระหว่างนายสื่อ โจทก์ นายคำมี จำเลยผู้แพ้คดีซึ่งผู้ร้องได้เข้าประมูลซื้อไว้ในราคา 7,000 บาท จากการประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นและทางพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมภายหลังที่ได้ออกประกาศตามระเบียบและไม่มีผู้ใดคัดค้าน ได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้เป็นของผู้ร้องแล้ว ที่ดินพิพาทนี้จึงมิใช่ทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะนำออกขายได้อีก การยึดทรัพย์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหรือไม่ ผู้ร้องไม่อาจทราบได้ และโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยหรือผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหาได้โต้แย้งแต่อย่างใดไม่ จึงไม่มีสิทธิขอให้ขายหรือเพิกถอนเปลี่ยนแปลงการบังคับคดีที่เสร็จสิ้นไปแล้วนั้นได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งงดการขายทอดตลาด และปล่อยที่ดินพิพาทที่ถูกนำยึดนี้โจทก์ยื่นคำให้การว่า ผู้ร้องจะได้ซื้อที่ดินพิพาทจากการขายทอดตลาดตามคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 หรือไม่ โจทก์ไม่ทราบทรัพย์พิพาทนี้โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและได้ประกาศขายทอดตลาดตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 ในนัดวันที่ 7 กรกฎาคม ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ขายทอดตลาดในราคา 19,000 บาท แต่ศาลไม่อนุมัติการขาย ทรัพย์พิพาทจึงยังอยู่ระหว่างการยึดของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อรอการขายทอดตลาดต่อไป หากผู้ร้องได้ซื้อทรัพย์พิพาทจากการขายทอดตลาดในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จริง การซื้อขายก็ตกเป็นโมฆะ เพราะเป็นการยึดซ้ำ อันเป็นการฝ่าฝืนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ผู้ร้องเป็นบุตรของโจทก์ในคดีดังกล่าวและทราบดีว่าโจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้ว แต่โดยเจตนาทุจริตคิดเอาเปรียบโจทก์จึงสมคบกันนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและขายทอดตลาดทรัพย์พิพาทในราคาเพียง 7,000 บาท อันเป็นราคาต่ำมากศาลชั้นต้นเห็นว่า การยึดทรัพย์พิพาทในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510เป็นการยึดซ้ำอันฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ซึ่งบัญญัติไว้ว่าทรัพย์ของลูกหนี้ผู้แพ้คดีจะถูกยึดได้ครั้งเดียว ผู้ชนะคดีภายหลังได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยจากการจำหน่ายทรัพย์ที่ถูกยึดครั้งแรกเท่านั้น ฉะนั้น แม้จะฟังว่า ผู้ร้องซื้อทรัพย์โดยสุจริตในการขายทอดตลาดได้ก็ตาม แต่โจทก์ก็ได้ปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายก่อนผู้ร้อง จะทำให้โจทก์เสียสิทธิไม่ได้ พิพากษายกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่ดินพิพาทตามคำร้องขัดทรัพย์นี้ได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วในคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 ตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 และต่อมาจึงมีการยึดที่ดินพิพาทซ้ำอีกในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 และผู้ร้องขัดทรัพย์ซึ่งเป็นบุตรนายสื่อโจทก์ในคดีหลังนี้เป็นผู้ประมูลซื้อได้จากการขายทอดตลาดที่ศาลจังหวัดขอนแก่นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2510 ในราคา 7,000 บาทศาลฎีกาเห็นว่า ที่ดินพิพาทได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วตามสำนวนคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 และยังมิได้ขายทั้งโจทก์ในคดีแรกก็ยังมิได้ขอให้ถอนการยึด การยึดในคดีแรกจึงยังมีผลสมบูรณ์อยู่ โจทก์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะนำยึดที่พิพาทซ้ำอีกหาได้ไม่ เพราะต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 โจทก์เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีหลังคงมีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อมีคำสั่งให้ตนเข้าเฉลี่ยในที่ดินพิพาทเมื่อขายแล้วเท่านั้น แม้จะมีการยึดก็เป็นการยึดซ้ำและเป็นการยึดโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การขายทอดตลาดที่ดินพิพาทซึ่งดำเนินต่อมาภายหลังก็เป็นการไม่ชอบเช่นเดียวกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ดังที่ผู้ร้องอ้างผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิจะมาร้องขอให้ปล่อยทรัพย์พิพาทรายนี้ได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 50/2513นายสมพร ศิริอมตวัฒน์โจทก์ผู้ร้องขัดทรัพย์โจทก์นายสันต์ ธีระอำพนโจทก์นายคำมี พลชำนิจำเลย ป.วิ.พ. ม. 288, ม. 290ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดบังคับคดีไว้แล้ว เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยในทรัพย์นั้นหรือเงินที่ขายหรือจำหน่ายได้เท่านั้นจะยึดทรัพย์นั้นซ้ำอีกไม่ได้ ฉะนั้นหากมีการยึดทรัพย์ซ้ำกับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายแรก และปรากฏว่าผู้ร้องเป็นผู้ประมูลซื้อทรัพย์ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานำยึดซ้ำรายหลังนี้การซื้อขายอันเป็นผลมาจากการยึดที่ต้องห้ามตามกฎหมายนี้ย่อมไม่ชอบด้วยเช่นกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ผู้ร้องจึงจะร้องให้ปล่อยทรัพย์ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานำยึดไว้ก่อนไม่ได้ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ที่ดินพิพาทอันเป็นทรัพย์รายการอันดับ 1 ตามประกาศเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นขายทอดตลาดทรัพย์ของนายคำมีจำเลยผู้แพ้คดีนั้น เป็นที่ดินแปลงเดียวกับที่ดินในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 ระหว่างนายสื่อ โจทก์ นายคำมี จำเลยผู้แพ้คดีซึ่งผู้ร้องได้เข้าประมูลซื้อไว้ในราคา 7,000 บาท จากการประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นและทางพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมภายหลังที่ได้ออกประกาศตามระเบียบและไม่มีผู้ใดคัดค้าน ได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้เป็นของผู้ร้องแล้ว ที่ดินพิพาทนี้จึงมิใช่ทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะนำออกขายได้อีก การยึดทรัพย์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหรือไม่ ผู้ร้องไม่อาจทราบได้ และโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยหรือผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหาได้โต้แย้งแต่อย่างใดไม่ จึงไม่มีสิทธิขอให้ขายหรือเพิกถอนเปลี่ยนแปลงการบังคับคดีที่เสร็จสิ้นไปแล้วนั้นได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งงดการขายทอดตลาด และปล่อยที่ดินพิพาทที่ถูกนำยึดนี้โจทก์ยื่นคำให้การว่า ผู้ร้องจะได้ซื้อที่ดินพิพาทจากการขายทอดตลาดตามคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 หรือไม่ โจทก์ไม่ทราบทรัพย์พิพาทนี้โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและได้ประกาศขายทอดตลาดตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 ในนัดวันที่ 7 กรกฎาคม ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ขายทอดตลาดในราคา 19,000 บาท แต่ศาลไม่อนุมัติการขาย ทรัพย์พิพาทจึงยังอยู่ระหว่างการยึดของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อรอการขายทอดตลาดต่อไป หากผู้ร้องได้ซื้อทรัพย์พิพาทจากการขายทอดตลาดในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จริง การซื้อขายก็ตกเป็นโมฆะ เพราะเป็นการยึดซ้ำ อันเป็นการฝ่าฝืนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ผู้ร้องเป็นบุตรของโจทก์ในคดีดังกล่าวและทราบดีว่าโจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้ว แต่โดยเจตนาทุจริตคิดเอาเปรียบโจทก์จึงสมคบกันนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและขายทอดตลาดทรัพย์พิพาทในราคาเพียง 7,000 บาท อันเป็นราคาต่ำมากศาลชั้นต้นเห็นว่า การยึดทรัพย์พิพาทในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510เป็นการยึดซ้ำอันฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ซึ่งบัญญัติไว้ว่าทรัพย์ของลูกหนี้ผู้แพ้คดีจะถูกยึดได้ครั้งเดียว ผู้ชนะคดีภายหลังได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยจากการจำหน่ายทรัพย์ที่ถูกยึดครั้งแรกเท่านั้น ฉะนั้น แม้จะฟังว่า ผู้ร้องซื้อทรัพย์โดยสุจริตในการขายทอดตลาดได้ก็ตาม แต่โจทก์ก็ได้ปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายก่อนผู้ร้อง จะทำให้โจทก์เสียสิทธิไม่ได้ พิพากษายกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่ดินพิพาทตามคำร้องขัดทรัพย์นี้ได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วในคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 ตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 และต่อมาจึงมีการยึดที่ดินพิพาทซ้ำอีกในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 และผู้ร้องขัดทรัพย์ซึ่งเป็นบุตรนายสื่อโจทก์ในคดีหลังนี้เป็นผู้ประมูลซื้อได้จากการขายทอดตลาดที่ศาลจังหวัดขอนแก่นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2510 ในราคา 7,000 บาทศาลฎีกาเห็นว่า ที่ดินพิพาทได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วตามสำนวนคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 และยังมิได้ขายทั้งโจทก์ในคดีแรกก็ยังมิได้ขอให้ถอนการยึด การยึดในคดีแรกจึงยังมีผลสมบูรณ์อยู่ โจทก์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะนำยึดที่พิพาทซ้ำอีกหาได้ไม่ เพราะต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 โจทก์เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีหลังคงมีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อมีคำสั่งให้ตนเข้าเฉลี่ยในที่ดินพิพาทเมื่อขายแล้วเท่านั้น แม้จะมีการยึดก็เป็นการยึดซ้ำและเป็นการยึดโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การขายทอดตลาดที่ดินพิพาทซึ่งดำเนินต่อมาภายหลังก็เป็นการไม่ชอบเช่นเดียวกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ดังที่ผู้ร้องอ้างผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิจะมาร้องขอให้ปล่อยทรัพย์พิพาทรายนี้ได้พิพากษายืน(อาจิต ไชยาคำ-โกวิท ถิระวัฒน์-จำรูญ โชติรัต)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ที่ดินพิพาทอันเป็นทรัพย์รายการอันดับ 1 ตามประกาศเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นขายทอดตลาดทรัพย์ของนายคำมีจำเลยผู้แพ้คดีนั้น เป็นที่ดินแปลงเดียวกับที่ดินในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 ระหว่างนายสื่อ โจทก์ นายคำมี จำเลยผู้แพ้คดีซึ่งผู้ร้องได้เข้าประมูลซื้อไว้ในราคา 7,000 บาท จากการประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นและทางพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมภายหลังที่ได้ออกประกาศตามระเบียบและไม่มีผู้ใดคัดค้าน ได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้เป็นของผู้ร้องแล้ว ที่ดินพิพาทนี้จึงมิใช่ทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะนำออกขายได้อีก การยึดทรัพย์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหรือไม่ ผู้ร้องไม่อาจทราบได้ และโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยหรือผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหาได้โต้แย้งแต่อย่างใดไม่ จึงไม่มีสิทธิขอให้ขายหรือเพิกถอนเปลี่ยนแปลงการบังคับคดีที่เสร็จสิ้นไปแล้วนั้นได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งงดการขายทอดตลาด และปล่อยที่ดินพิพาทที่ถูกนำยึดนี้โจทก์ยื่นคำให้การว่า ผู้ร้องจะได้ซื้อที่ดินพิพาทจากการขายทอดตลาดตามคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 หรือไม่ โจทก์ไม่ทราบทรัพย์พิพาทนี้โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและได้ประกาศขายทอดตลาดตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 ในนัดวันที่ 7 กรกฎาคม ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ขายทอดตลาดในราคา 19,000 บาท แต่ศาลไม่อนุมัติการขาย ทรัพย์พิพาทจึงยังอยู่ระหว่างการยึดของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อรอการขายทอดตลาดต่อไป หากผู้ร้องได้ซื้อทรัพย์พิพาทจากการขายทอดตลาดในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จริง การซื้อขายก็ตกเป็นโมฆะ เพราะเป็นการยึดซ้ำ อันเป็นการฝ่าฝืนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ผู้ร้องเป็นบุตรของโจทก์ในคดีดังกล่าวและทราบดีว่าโจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้ว แต่โดยเจตนาทุจริตคิดเอาเปรียบโจทก์จึงสมคบกันนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและขายทอดตลาดทรัพย์พิพาทในราคาเพียง 7,000 บาท อันเป็นราคาต่ำมากศาลชั้นต้นเห็นว่า การยึดทรัพย์พิพาทในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510เป็นการยึดซ้ำอันฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ซึ่งบัญญัติไว้ว่าทรัพย์ของลูกหนี้ผู้แพ้คดีจะถูกยึดได้ครั้งเดียว ผู้ชนะคดีภายหลังได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยจากการจำหน่ายทรัพย์ที่ถูกยึดครั้งแรกเท่านั้น ฉะนั้น แม้จะฟังว่า ผู้ร้องซื้อทรัพย์โดยสุจริตในการขายทอดตลาดได้ก็ตาม แต่โจทก์ก็ได้ปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายก่อนผู้ร้อง จะทำให้โจทก์เสียสิทธิไม่ได้ พิพากษายกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่ดินพิพาทตามคำร้องขัดทรัพย์นี้ได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วในคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 ตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 และต่อมาจึงมีการยึดที่ดินพิพาทซ้ำอีกในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 และผู้ร้องขัดทรัพย์ซึ่งเป็นบุตรนายสื่อโจทก์ในคดีหลังนี้เป็นผู้ประมูลซื้อได้จากการขายทอดตลาดที่ศาลจังหวัดขอนแก่นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2510 ในราคา 7,000 บาทศาลฎีกาเห็นว่า ที่ดินพิพาทได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วตามสำนวนคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 และยังมิได้ขายทั้งโจทก์ในคดีแรกก็ยังมิได้ขอให้ถอนการยึด การยึดในคดีแรกจึงยังมีผลสมบูรณ์อยู่ โจทก์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะนำยึดที่พิพาทซ้ำอีกหาได้ไม่ เพราะต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 โจทก์เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีหลังคงมีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อมีคำสั่งให้ตนเข้าเฉลี่ยในที่ดินพิพาทเมื่อขายแล้วเท่านั้น แม้จะมีการยึดก็เป็นการยึดซ้ำและเป็นการยึดโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การขายทอดตลาดที่ดินพิพาทซึ่งดำเนินต่อมาภายหลังก็เป็นการไม่ชอบเช่นเดียวกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ดังที่ผู้ร้องอ้างผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิจะมาร้องขอให้ปล่อยทรัพย์พิพาทรายนี้ได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 50/2513นายสมพร ศิริอมตวัฒน์โจทก์ผู้ร้องขัดทรัพย์โจทก์นายสันต์ ธีระอำพนโจทก์นายคำมี พลชำนิจำเลย ป.วิ.พ. ม. 288, ม. 290ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดบังคับคดีไว้แล้ว เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยในทรัพย์นั้นหรือเงินที่ขายหรือจำหน่ายได้เท่านั้นจะยึดทรัพย์นั้นซ้ำอีกไม่ได้ ฉะนั้นหากมีการยึดทรัพย์ซ้ำกับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษารายแรก และปรากฏว่าผู้ร้องเป็นผู้ประมูลซื้อทรัพย์ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานำยึดซ้ำรายหลังนี้การซื้อขายอันเป็นผลมาจากการยึดที่ต้องห้ามตามกฎหมายนี้ย่อมไม่ชอบด้วยเช่นกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ผู้ร้องจึงจะร้องให้ปล่อยทรัพย์ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานำยึดไว้ก่อนไม่ได้ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ที่ดินพิพาทอันเป็นทรัพย์รายการอันดับ 1 ตามประกาศเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นขายทอดตลาดทรัพย์ของนายคำมีจำเลยผู้แพ้คดีนั้น เป็นที่ดินแปลงเดียวกับที่ดินในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 ระหว่างนายสื่อ โจทก์ นายคำมี จำเลยผู้แพ้คดีซึ่งผู้ร้องได้เข้าประมูลซื้อไว้ในราคา 7,000 บาท จากการประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีศาลจังหวัดขอนแก่นและทางพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมภายหลังที่ได้ออกประกาศตามระเบียบและไม่มีผู้ใดคัดค้าน ได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้เป็นของผู้ร้องแล้ว ที่ดินพิพาทนี้จึงมิใช่ทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะนำออกขายได้อีก การยึดทรัพย์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหรือไม่ ผู้ร้องไม่อาจทราบได้ และโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยหรือผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งหาได้โต้แย้งแต่อย่างใดไม่ จึงไม่มีสิทธิขอให้ขายหรือเพิกถอนเปลี่ยนแปลงการบังคับคดีที่เสร็จสิ้นไปแล้วนั้นได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งงดการขายทอดตลาด และปล่อยที่ดินพิพาทที่ถูกนำยึดนี้โจทก์ยื่นคำให้การว่า ผู้ร้องจะได้ซื้อที่ดินพิพาทจากการขายทอดตลาดตามคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 หรือไม่ โจทก์ไม่ทราบทรัพย์พิพาทนี้โจทก์ได้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและได้ประกาศขายทอดตลาดตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 ในนัดวันที่ 7 กรกฎาคม ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ขายทอดตลาดในราคา 19,000 บาท แต่ศาลไม่อนุมัติการขาย ทรัพย์พิพาทจึงยังอยู่ระหว่างการยึดของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อรอการขายทอดตลาดต่อไป หากผู้ร้องได้ซื้อทรัพย์พิพาทจากการขายทอดตลาดในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จริง การซื้อขายก็ตกเป็นโมฆะ เพราะเป็นการยึดซ้ำ อันเป็นการฝ่าฝืนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ผู้ร้องเป็นบุตรของโจทก์ในคดีดังกล่าวและทราบดีว่าโจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้ว แต่โดยเจตนาทุจริตคิดเอาเปรียบโจทก์จึงสมคบกันนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดและขายทอดตลาดทรัพย์พิพาทในราคาเพียง 7,000 บาท อันเป็นราคาต่ำมากศาลชั้นต้นเห็นว่า การยึดทรัพย์พิพาทในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510เป็นการยึดซ้ำอันฝ่าฝืนต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ซึ่งบัญญัติไว้ว่าทรัพย์ของลูกหนี้ผู้แพ้คดีจะถูกยึดได้ครั้งเดียว ผู้ชนะคดีภายหลังได้แต่จะขอเข้าเฉลี่ยจากการจำหน่ายทรัพย์ที่ถูกยึดครั้งแรกเท่านั้น ฉะนั้น แม้จะฟังว่า ผู้ร้องซื้อทรัพย์โดยสุจริตในการขายทอดตลาดได้ก็ตาม แต่โจทก์ก็ได้ปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายก่อนผู้ร้อง จะทำให้โจทก์เสียสิทธิไม่ได้ พิพากษายกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่ดินพิพาทตามคำร้องขัดทรัพย์นี้ได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วในคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 ตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2508 และต่อมาจึงมีการยึดที่ดินพิพาทซ้ำอีกในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 และผู้ร้องขัดทรัพย์ซึ่งเป็นบุตรนายสื่อโจทก์ในคดีหลังนี้เป็นผู้ประมูลซื้อได้จากการขายทอดตลาดที่ศาลจังหวัดขอนแก่นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2510 ในราคา 7,000 บาทศาลฎีกาเห็นว่า ที่ดินพิพาทได้ถูกเจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้ก่อนแล้วตามสำนวนคดีแพ่งแดงที่ 219/2507 และยังมิได้ขายทั้งโจทก์ในคดีแรกก็ยังมิได้ขอให้ถอนการยึด การยึดในคดีแรกจึงยังมีผลสมบูรณ์อยู่ โจทก์ในคดีแพ่งแดงที่ 163/2510 จะนำยึดที่พิพาทซ้ำอีกหาได้ไม่ เพราะต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 โจทก์เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีหลังคงมีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อมีคำสั่งให้ตนเข้าเฉลี่ยในที่ดินพิพาทเมื่อขายแล้วเท่านั้น แม้จะมีการยึดก็เป็นการยึดซ้ำและเป็นการยึดโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การขายทอดตลาดที่ดินพิพาทซึ่งดำเนินต่อมาภายหลังก็เป็นการไม่ชอบเช่นเดียวกัน และกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 296 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ดังที่ผู้ร้องอ้างผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิจะมาร้องขอให้ปล่อยทรัพย์พิพาทรายนี้ได้พิพากษายืน(อาจิต ไชยาคำ-โกวิท ถิระวัฒน์-จำรูญ โชติรัต)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ