กฎกระทรวง (พ.ศ. 2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 80กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๘๐อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๔ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา 1 ข้อ ๑ ให้ยกเลิก (๑) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ (๒) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๐ (๓) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๕)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๑ (๔) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๒ (๕) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๓ (๖) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๔ (๗) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๕ (๘) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๔)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๖ (๙) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๗ (๑๐) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๘ (๑๑) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๔๙ (๑๒) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๐ (๑๓) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๑)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๑ (๑๔) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๒ (๑๕) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๓ (๑๖) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๔ (๑๗) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๕ (๑๘) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๔)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๖ (๑๙) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๗ (๒๐) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๘ (๒๑) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๕๙ (๒๒) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๐ (๒๓) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๗)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๑ (๒๔) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๒ (๒๕) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๓ (๒๖) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๔ (๒๗) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๕ (๒๘) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๐)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๖ (๒๙) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๗ (๓๐) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๘ (๓๑) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๙ (๓๒) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๐ (๓๓) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑ (๓๔) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๒ (๓๕) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๓ (๓๖) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๔ (๓๗) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๕ (๓๘) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๔)มาตรา 1 ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๖ (๓๙) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๗ (๔๐) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗มาตรา 1 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๘ (๔๑) กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๙มาตรา 2 ข้อ ๒ ลักษณะ ชนิด และประเภทของเครื่องแบบทหารบกกับการแต่งเครื่องแบบทหารบกให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้มาตรา 3 ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้ "นายทหารประทวน" หมายถึง นายทหารประทวนตั้งแต่ชั้นจ่านายสิบลงมา "นายทหารสัญญาบัตร" หมายความรวมถึงนายดาบด้วย เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นมาตรา 1 ภาค ๑ เครื่องแบบทหารชายมาตรา 1 หมวด ๑ ชนิดของเครื่องแบบมาตรา 1 ส่วนที่ ๑ เครื่องแบบพลทหารมาตรา 4 ข้อ ๔ เครื่องแบบพลทหาร มี ๕ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย (ก) หมวดหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 4 หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำในโอกาสลำลองจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวก็ได้ (๒) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง)มาตรา 4 เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๓) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค)มาตรา 4 กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขาวยาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค)มาตรา 4 ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๔) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับพลทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 4 ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔มาตรา 4 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์มาตรา 4 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์มาตรา 4 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์มาตรา 4 ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับพลทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์มาตรา 4 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 4 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑มาตรา 4 รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑มาตรา 4 รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 4 ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 2 ส่วนที่ ๒ เครื่องแบบนักเรียนนายสิบและนายทหารประทวนมาตรา 5 ข้อ ๕ เครื่องแบบนักเรียนนายสิบและนายทหารประทวน มี ๘ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงขายาวสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวมาตรา 5 หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค)มาตรา 5 กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข)มาตรา 5 เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค) กางเกงขาวยาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำมาตรา 5 หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๖) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำมาตรา 5 หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก)มาตรา 5 (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 5 ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์มาตรา 5 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์มาตรา 5 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์มาตรา 5 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑มาตรา 5 กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค)มาตรา 5 กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าเป็นประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒มาตรา 5 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 5 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑มาตรา 5 รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑มาตรา 5 รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 5 ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 3 ส่วนที่ ๓ เครื่องแบบนักเรียนนายทหารมาตรา 6 ข้อ ๖ เครื่องแบบนักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้าและนักเรียนนายทหารแผนที่ มี ๙ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงขายาวสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วยมาตรา 6 (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข)มาตรา 6 เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสือดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวมาตรา 6 หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค) กางเกงขาวยาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก)มาตรา 6 หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๖) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก)มาตรา 6 หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ)มาตรา 6 รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวมาตรา 6 (ค) กางเกงแถบ (ง) เข็มขัดนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ให้ใช้เข็มขัดหนัง สีเขียวเข้ม และนักเรียนนายทหารแผนที่ ให้ใช้เข็มขัดหนังสีขาว (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) ถุงมือสีขาว สำหรับนักเรียนนายร้อย ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข)มาตรา 6 เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนังสีแดง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) ถุงมือสีขาว (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ สำหรับนักเรียนนายร้อย ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่งประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค)มาตรา 6 กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนังสีแดง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) ถุงมือสีขาว (๙) เครื่องแบบสโมสร เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบมาตรา 7 ข้อ ๗ เครื่องแบบนักเรียนนายร้อยสำรอง มี ๖ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ (๕) เครื่องแบบฝึก (๖) เครื่องแบบสนาม เครื่องแบบทั้ง ๖ ชนิดนี้ เช่นเดียวกับเครื่องแบบนักเรียนนายร้อยมาตรา 4 ส่วนที่ ๔ เครื่องแบบนายดาบและนายทหารสัญญาบัตรมาตรา 8 ข้อ ๘ เครื่องแบบนายดาบ เช่นเดียวกับเครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตรมาตรา 9 ข้อ ๙ เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตร มี ๑๑ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงขายาวสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวมาตรา 9 หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค)มาตรา 9 กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค)มาตรา 9 กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค)มาตรา 9 กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๖) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวมาตรา 9 หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค)มาตรา 9 ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 9 ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑มาตรา 9 กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้ามาตรา 9 ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพ (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าหรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์มาตรา 9 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยเฉพาะกิจทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ๙๐๔ ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชา (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวมาตรา 9 เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ในโอกาสที่อยู่ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำและเสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒มาตรา 9 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑มาตรา 9 รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑มาตรา 9 รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและประคด (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก แม่ทัพภาคที่ ๑ ผู้บัญชาการกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และผู้บัญชาการกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชา สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชาของกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชาของกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชาของกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์มาตรา 9 ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารม้าที่ ๕มาตรา 9 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สำหรับนายทหารพิเศษประจำหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์มาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำหน่วย ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์มาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำหน่วย ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์มาตรา 9 ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าหรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้ามาตรา 9 นายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ นายทหารพิเศษประจำกรมในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้ามาตรา 9 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยเฉพาะกิจทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ๙๐๔ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชา (๙) เครื่องแบบสโมสรคอปิด เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวมาตรา 9 เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๑๐) เครื่องแบบสโมสรอกแข็ง ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ใช้หมวกทรงหม้อตาลที่ใช้กับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในหน่วยทหารรักษาพระองค์นั้น ๆมาตรา 9 ในโอกาสอื่นที่มิได้ประจำแถวทหารและเมื่อใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ (ข) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว เมื่อมีอากาศหนาวจะใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำก็ได้ (ค) เสื้อกั๊กสีขาวและเชิ้ตอกแข็งสีขาว หรือจะใช้เชิ้ตอกจีบสีขาวแทนเชิ้ตอกแข็งสีขาวก็ได้มาตรา 9 เมื่อใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ให้ใช้เสื้อกั๊กสีน้ำเงินดำ (ง) กางเกงแถบ เมื่อใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงิน ให้ใช้กางเกงแถบสีน้ำเงินดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๑๑) เครื่องแบบสโมสรอกอ่อน เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งมาตรา 9 เว้นแต่ให้ใช้เชิ้ตอกอ่อนสีขาวและแพรแถบรัดเอวแทนเสื้อกั๊กสีขาว และเชิ้ตอกแข็งสีขาวมาตรา 2 หมวด ๒ ส่วนของเครื่องแบบมาตรา 10 ข้อ ๑๐ หมวก มี ๑๑ แบบ คือ (๑) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้ (๒) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว มีสาบโดยรอบ ป้ายเฉียงจากทางด้านหน้าลงไปทางซ้าย และด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้า ๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก ริมบนของสาบหมวกมีลักษณะดังนี้ (ก)มาตรา 10 นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบไหมสีทอง (ข) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน นายร้อย และนายทหารประทวนชั้นนายดาบ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดงยกดิ้นทาง (ค) นักเรียนนายร้อย มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดงและสีเหลือง ให้สีแดงอยู่ด้านบน (ง)มาตรา 10 นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้า มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีเขียวเข้มและสีเหลือง ให้สีเขียวเข้มอยู่ด้านบน (จ) นักเรียนนายทหารแผนที่ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีเขียวและสีเหลือง ให้สีเขียวอยู่ด้านบน (ฉ) นักเรียนนายร้อยสำรอง มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 10 ทำด้วยแถบสีน้ำเงินและสีเหลือง ให้สีน้ำเงินอยู่ด้านบน (ช) นายทหารประทวนและนักเรียนนายสิบ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดง (ซ) พลทหาร มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีน้ำเงิน (๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก (๔) หมวกทรงอ่อนสีดำ มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง (๕)มาตรา 10 หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดกลางและมีเครื่องประกอบ คือ (ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ ๑ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำมาตรา 10 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพลที่ขอบโค้งขอบกะบังด้านบนปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ พื้นกะบังด้านล่างสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (ข) สายรัดคาง กว้าง ๑ เซนติเมตร ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำมาตรา 10 ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม (ค) ผ้าพันหมวก กว้าง ๔ เซนติเมตร มีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล ใช้สักหลาดสีบานเย็น ที่กึ่งกลางผ้าพันหมวกมีแถบสีดำ กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน นายร้อยมาตรา 10 และนายทหารประทวนชั้นนายดาบ ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน ขลิบริมสีแดงกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร นักเรียนนายร้อย ใช้สักหลาดสีแดง นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้สักหลาดสีเขียวเข้ม นักเรียนทหารแผนที่ ใช้สักหลาดสีเขียว นักเรียนนายร้อยสำรอง ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน นายทหารประทวน นักเรียนนายสิบ และพลทหารมาตรา 10 ใช้สักหลาด หรือผ้าสีเดียวกับหมวกขลิบสีแดงกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร (๖) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางมีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตร นายดาบ จ่านายสิบ และนักเรียนนายทหารใช้แถบไหมทอง นายสิบ นักเรียนนายสิบและพลทหารมาตรา 10 ใช้หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ (๗) หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๘) หมวกทรงหม้อตาลสีดำ มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๙) หมวกทรงหม้อตาลสีฟ้าหม่น มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๑๐)มาตรา 10 หมวกทรงหม้อตาลสีเทา มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๑๑) หมวกยอด ตัวหมวกสีขาว ยอดหมวกและสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองด้านหน้าหมวกมีพระตรา และยอดหมวกมีพู่ตามสังกัดและโอกาส ดังนี้ ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒มาตรา 10 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎมาตรา 10 ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี"มาตรา 10 ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมู ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๔มาตรา 10 กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกรมาตรา 10 ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น แต่ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในโอกาสขี่ม้า ให้ใช้หมวกยอด มีตัวหมวกเป็นโลหะทรงสูงสีเงิน ยอดหมวกเป็นรูปดอกบัวตูมทำด้วยโลหะสีทอง มีพู่สีฟ้าหม่น ด้านหน้าหมวกมีพระตราพระราชลัญจกร อยู่เหนือช่อลายรักร้อยมาตรา 10 และสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองรูปดอกมะเขือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม ด้านหลังหมวกจากกึ่งกลางถึงขอบหมวกมีแนวดอกมะเขือ ทำด้วยโลหะสีทอง ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎมาตรา 10 ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์มาตรา 10 ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมู นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย มีพระตราแผ่นดินมาตรา 10 ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำมาตรา 11 ข้อ ๑๑ เสื้อ มี ๑๐ แบบ คือ (๑) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุมมาตรา 11 ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร นายทหารประทวนและนักเรียนนายสิบ ถ้ามิได้บังคับแถวหรือประจำแถว จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒ ก็ได้มาตรา 11 แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี ในบางโอกาสเสื้อนี้จะใช้แขนสั้นเพียงข้อศอกก็ได้ (๒) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนสั้นเพียงข้อศอกที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามมาตรา 11 กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีนวลแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง (๓) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว มี ๒ ชนิด คือ (ก) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๔ กระเป๋า ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลมมาตรา 11 ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอก ที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองาม ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุม ติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุมมาตรา 11 สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ ไม่มีแถบ มีปกรูปเหลี่ยม มุมปกเสมอกัน ขัดดุมตรงกลางปก ๑ ดุม มุมกระเป๋าตัดมนพองาม กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามยืดชาย ตัวกระเป๋าพับจีบตรงกลางมุมกระเป๋าตัดมนพองาม มีปกรูปสี่เหลี่ยมมาตรา 11 มุมปกเยื้องเฉียงต่ำไปทางข้างตัวเล็กน้อยพองามขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่างตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร สองแผ่นชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้า ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมที่ตะเข็บข้างอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอวมาตรา 11 ดุมทิ้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า ปกเสื้อแบะมุมปกแหลมมาตรา 11 ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอกที่อกมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียวชายไม่มีเว้ามาตรา 11 เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง ในบางโอกาสที่ไม่เป็นพิธีการ จะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (๔) เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลมที่บ่ามีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๖ ดุมมาตรา 11 แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอก ที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองข้างตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองามชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุมติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อมาตรา 11 ที่แขนเสื้อด้านขวาเหนือข้อศอกมีกระเป๋าปะขนาดเล็กขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุม ที่แขนเสื้อด้านซ้ายเหนือข้อศอกมีที่เหน็บปากกา ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและกระเป๋าล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะยืดรูปสี่เหลี่ยมชายข้างทั้งสองข้างพับจีบเพื่อให้ขยายได้ ชายล่างเย็บติดกับตัวเสื้อมาตรา 11 มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุม กระเป๋าล่างให้ชายล่างของกระเป๋าอยู่ชิดกับตะเข็บชายเสื้อ ตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร สองแผ่นชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลัง ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอวมาตรา 11 ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว รังดุมทั้งหมดให้ซ่อนไว้ภายในเสื้อและด้านในของฝากระเป๋าเมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้มาตรา 11 นอกจากนี้จะใช้แถบแปรงไนล่อน-สักหลาด แทนการขัดดุมที่แผ่นรัดมือและที่แผ่นรัดเอวก็ได้ (๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แบบคอป้าน มีตะเข็มหลัง ๓ ตะเข็บ ที่ตะเข็บกลางเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวเอว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๔ ดุม ด้านหน้ามีกระเป่าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะมาตรา 11 มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง มีปกรูปมน ชายกลางแหลมกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่าม มีปกรูปตัดชายใน ปกกระเป๋าทั้งสี่ขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลาง กระเป๋าละ ๑ ดุม และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุม โลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียวแขนยาวมาตรา 11 ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ่าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (๖) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ กระเป๋าบนมีปกรูปมนชายกลางแหลม กระเป๋าล่างไม่มีปกมาตรา 11 สำหรับนายทหารประทวนชั้นนายสิบ นักเรียนนายสิบ และพลทหารมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีอินทรธนูแข็ง เว้นแต่นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เมื่อปฏิบัติหน้าที่ที่ต้องใช้อาวุธปืนเล็กยาวประกอบมาตรา 11 จะใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุมก็ได้ เฉพาะนักเรียนนายร้อย นายทหารประทวน เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ และนักเรียนแพทย์ทหาร วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ให้มีกรีทองเหลืองที่บั้นเอวเสื้อทั้งสองข้างก็ได้ (๗)มาตรา 11 เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว มีตะเข็มหลัง ๔ ตะเข็ม คอแบะกว้างไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๖.๕ เซนติเมตร ไม่มีบาก กลมมนจนถึงชายพับแหลมใต้อกปาดเอว ด้านหน้าระหว่างชายคอพับกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๒ ดุม ตามทางดิ่ง และที่ใต้ชายพับแหลมมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุมมาตรา 11 มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และให้ใช้เสื้อและเครื่องประกอบ แล้วแต่กรณี คือ (ก) เสื้อกั๊กสีขาว หน้าอกเว้ามีปก ชายล่างสุดของเสื้อบากเป็นรูปสามเหลี่ยม ระหว่างหน้าอกกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม (ข) เชิ้ตอกแข็งสีขาว หรือเชิ้ตอกจีบสีขาว แขนยาว ข้อมือแข็งขัดดุมมาตรา 11 คอแข็งชั้นเดียว แบบปีกผีเสื้อ ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย (ค) เชิ้ตอกอ่อนสีขาว แขนยาว ข้อมือพับขัดดุม ที่แนวอกมีสาบ คอพันผูกผ้าผูกคอสีดำ เงื่อนหูกระต่าย (ง) แพรแถบรัดเอวสีเดียวกับสาบอินทรธนูกึ่งกลางด้านหน้า กว้าง ๑๒เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้าง กว้าง ๑๑ เซนติเมตร ยาวเท่าขนาดเอวของผู้ใช้ (๘)มาตรา 11 เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว (๙) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ก) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์มาตรา 11 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีม่วง ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๐.๕มาตรา 11 เซนติเมตร ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อมาตรา 11 สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมาตรา 11 ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยไหมสีเหลืองปักบนสักหลาดหรือเสิร์จสีดำข้างละ ๓ ช่อ นายทหารสัญญาบัตร คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมาตรา 11 ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยดิ้นทองปักบนกำมะหยี่สีดำข้างละ ๓ ช่อ ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้วยดิ้นทอง แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงินมาตรา 11 เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ข) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำมาตรา 11 ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู มีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบมาตรา 11 ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบไหมสีเหลืองด้านล่างห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมมีขอบเป็นไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ทั้งรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อมาตรา 11 ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมาตรา 11 ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองข้างละ ๒ ช่อ ปลายแขนโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ด้านล่างมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบมาตรา 11 ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง ๒ แถบ ไหมสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานด้านละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๑ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลืองมาตรา 11 นายทหารสัญญาบัตร คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมู ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างเป็นกำมะหยี่สีเลือดหมู ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบมาตรา 11 ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ปลายแขนโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมมาตรา 11 มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานด้านละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ แถบ รูปอักษร ช่อชัยพฤกษ์ และดอกพุดตาน สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและสีขาวมาตรา 11 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ค) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๕มาตรา 11 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖มาตรา 11 ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลืองมาตรา 11 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ง) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์มาตรา 11 ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบมาตรา 11 ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กมาตรา 11 สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (จ) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่นมาตรา 11 ที่ปลายคอโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง มีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุมมาตรา 11 ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองทั้งสองข้าง ตามมุมโค้งมีดุมขนาดกลางประดับข้างละ ๓ ดุมมาตรา 11 ปลายแขนเสื้อมีปลอกโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นแถบ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร เย็บติดปลายแขนทั้งสองข้าง ด้านบนแถบมีขอบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑ เซนติเมตร ระหว่างแถบไหมสีเหลืองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 11 ใต้แถบไหมสีเหลืองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองรอบแขนเสื้อ ปลายแขนเสื้อด้านนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้าง ๘ เซนติเมตร สูง ๑๘ เซนติเมตร ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 11 ภายในกรอบสี่เหลี่ยมมีช่อชัยพฤกษ์ปักด้วยไหมสีเหลือง เสื้อมีดุมขนาดเล็กติดตามมุมส่วนโค้งข้างละ ๓ ดุม ที่บนแถบสี่เหลี่ยมปลายแขนทั้งสองข้าง มีรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบและช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาวมาตรา 11 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฉ) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่นมาตรา 11 ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปรมาตรา 11 ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็งมาตรา 11 (ช) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง มีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองมาตรา 11 ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 11 ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองทั้งสองข้าง ตามมุมโค้งมีดุมขนาดกลางประดับข้างละ ๓ ดุม ปลายแขนเสื้อมีปลอกโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นแถบ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร เย็บติดปลายแขนทั้งสองข้าง ด้านบนแถบมีขอบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑ เซนติเมตรมาตรา 11 ระหว่างแถบไหมสีเหลืองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ใต้แถบไหมสีเหลืองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองรอบแขนเสื้อ ปลายแขนเสื้อด้านนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้าง ๘ เซนติเมตร สูง ๑๘ เซนติเมตร ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาวมาตรา 11 กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในกรอบสี่เหลี่ยมมีช่อชัยพฤกษ์ปักด้วยไหมสีเหลือง เสื้อมีดุมขนาดเล็กติดตามมุมส่วนโค้งข้างละ ๓ ดุม ที่บนแถบสี่เหลี่ยมปลายแขนทั้งสองข้างมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบและช่อชัยพฤกษ์มาตรา 11 สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ซ) ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 11 ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ปลอกคอและปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุมมาตรา 11 ที่ปลอกแขนโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ สีเหลือง ๒ แถบ สีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองข้างมีลายกระหนกข้างละ ๑ ลาย ด้านใต้รูปอักษรมีแถบ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบมาตรา 11 และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลืองโดยรอบ ๑ แถบ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายกระหนก ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมาตรา 11 ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายกระหนกปักบนสักหลาดหรือเสิร์จสีดำข้างละ ๓ ลาย นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายกระหนก แถบ รูปอักษร และลายกระหนก สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาวมาตรา 11 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฌ) ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 11 ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ปลอกคอและปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลอกแขนโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ สีเหลือง ๒ แถบ สีขาวอยู่กลาง ๑ แถบมาตรา 11 ด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ โดย ส ปักเป็นสีเหลือง ก ปักเป็นสีขาว และใต้พระนามาภิไธยย่อ สก ทั้งสองข้างปักเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์สีเหลืองข้างละ ๑ ช่อ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้มาตรา 11 นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเรียวไปทางด้านบนภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์มาตรา 11 นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวน ใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมาตรา 11 มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ญ) ทหารในกรมทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๑ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำมาตรา 11 ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง และที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ เซนติเมตรมาตรา 11 ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีด้านข้างรูปอักษรปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบมาตรา 11 ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์มาตรา 11 นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมาตรา 11 มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฎ) ทหารในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำมาตรา 11 ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ โดย ส ปักเป็นสีเหลือง ก ปักเป็นสีขาว ด้านข้างรูปอักษรปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้มาตรา 11 นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์มาตรา 11 มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฏ) ทหารในกรมรบพิเศษที่ ๓ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบมาตรา 11 ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบด้านล่างห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมมาตรา 11 ขอบสามเหลี่ยมมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ทั้งรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตาน ปักด้วยไหมสีเหลืองมาตรา 11 สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลืองมาตรา 11 กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองข้างละ ๒ ช่อ ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ด้านล่างมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง ๒ แถบมาตรา 11 ไหมสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๑ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง นายทหารสัญญาบัตร ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำมาตรา 11 ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง กลางชายเสื้อเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างเป็นกำมะหยี่สีดำ ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อมาตรา 11 ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปรมาตรา 11 ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ แถบ รูปอักษร ช่อชัยพฤกษ์ และดอกพุดตาน สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงินมาตรา 11 เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฐ) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อยมาตรา 11 เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศใช้เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ มีลักษณะ ดังนี้ นักเรียนนายร้อย ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองมาตรา 11 ปลายของลายห่างจากขอบหน้าของปลอกคอข้างละ ๗.๕ เซนติเมตร แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้างกลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละมาตรา 11 ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแขนมีปลอกทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ใต้ช่อชัยพฤกษ์มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ เหนือช่อชัยพฤกษ์มีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมมาตรา 11 ขอบสามเหลี่ยมมีแถบทำด้วยดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ทุกแถบดิ้นทองมีลวดดิ้นทองขดด้านข้าง นายทหารสัญญาบัตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตรมาตรา 11 มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุมมาตรา 11 ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแขนมีปลอกทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ใต้ช่อชัยพฤกษ์มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบมาตรา 11 เหนือช่อชัยพฤกษ์มีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม ขอบสามเหลี่ยมมีแถบทำด้วยดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ทุกแถบดิ้นทองมีลวดดิ้นทองขดด้านข้าง (๑๐)มาตรา 11 เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว เว้นแต่ปากกระเป๋าบนเป็นรูปชายแหลม ๓ ชาย ไม่ขัดดุมและชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิดไว้ข้างละ ๑๐ เซนติเมตรมาตรา 12 ข้อ ๑๒ กางเกง มี ๕ แบบ คือ (๑) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๑๘ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง สำหรับสอดเข็มขัดที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะ ข้างละ ๑ กระเป๋ามาตรา 12 และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้ (๒) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก มี ๒ ชนิด คือ (ก) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าเจาะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปกมาตรา 12 ในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองมีกระเป๋าปะยืดชายชายล่างของกระเป๋าอยู่เหนือแนวเข่าตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมตรงกลางพับจีบ ๒ จีบ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกง ชายหลังจีบพับเพื่อให้ขยายได้มีปกรูปสี่เหลี่ยมชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุมมาตรา 12 ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยม ขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่าง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๔ กระเป๋าหรือเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๒ กระเป๋าก็ได้ (ข)มาตรา 12 กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ข ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็มกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋าเป็นกระเป๋าปะชายล่างของกระเป๋าเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางปลายขากางเกง มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุมมาตรา 12 กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า (๓) กางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก เว้นแต่ที่ขอบเอวมีแผ่นรัดเอวสองแผ่นมาตรา 12 ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้าขัดดุม ๑ ดุม ติดกับขอบเอวในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดเอวหรือเป็นแผ่นรัดเอวชนิดเข็มขัดใช้แถบแปรงไนล่อน - สักหลาดแทนการขัดดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุมมาตรา 12 ตรงมุกปกในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองข้างมีกระเป๋าปะยืดข้างละ ๑ กระเป๋า ตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยม ตรงกลางพับจีบ ๒ จับ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกงชายหลังพับจีบเพื่อให้ขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยม ชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุมมาตรา 12 รังดุมทั้งหมดซ่อนไว้ด้านในของฝากระเป๋าปลายขากางเกงมีเชือกสำหรับรัดปลายขากางเกง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่าปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (๔) กางเกงขายาวสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๕)มาตรา 12 กางเกงแถบ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ เว้นแต่ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 12 และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้สักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น และทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สักหลาดหรือเสิร์จสีเทามาตรา 12 ในโอกาสที่ใช้เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ใช้กางเกงแถบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะของกางเกงแถบเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวปกติ เว้นแต่ปลายขาเรียวกว้างไม่น้อยกว่า ๑๖ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๒ เซนติเมตร ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีแถบหรือเส้นประกอบมาตรา 12 ดังนี้ (ก) นักเรียนนายร้อยและนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า มีแถบสักหลาด กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร โดยนักเรียนนายร้อย ใช้แถบสักหลาดสีแดง และนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้แถบสักหลาดสีเขียวเข้ม (ข) นักเรียนทหารแผนที่มาตรา 12 มีแถบสักหลาดสีเขียว กว้าง ๓ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ (ค) พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ เว้นแต่ พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์มาตรา 12 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้แถบสีม่วงขอบของแถบมีไหมสีเหลืองกำกับ พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้แถบสีเลือดหมูมาตรา 12 พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์มาตรา 12 ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้แถบสีเหลือง พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ ใช้แถบสีเหลือง พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒มาตรา 12 กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้แถบสีดำ พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ใช้แถบสีเลือดหมู (ง) นายทหารสัญญาบัตร มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลมาตรา 12 มีแถบสักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๑.๕ เซนติเมตร และมีแถบสักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ คั่นกลาง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาด กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร ใช้สีดังนี้มาตรา 12 นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีม่วง ขอบของแถบและระยะระหว่างแถบมีแถบสีเหลืองทำด้วยดิ้นทองกำกับมาตรา 12 นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ใช้สีเลือดหมู นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชมาตรา 12 บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ ใช้สีเหลือง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์มาตรา 12 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีเหลือง ขอบของแถบขลิบสีม่วง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีดำ นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้สีแดงมาตรา 13 ข้อ ๑๓ เข็มขัดและประคด มี ๙ แบบ คือ (๑) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมาตรา 13 มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง สำหรับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวที่มีหัวเข็มขัดและโลหะหุ้มปลายสายรมดำมาตรา 13 ให้ใช้กับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามเท่านั้น (๒) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร ไม่มีโลหะหุ้มปลายสายหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมาตรา 13 ด้านนอกมีรูปเครื่องหมายกองทัพบกอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดขอบริมด้านในทั้งสองข้างพับสำหรับสอดห่วงร้อยสายเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง สำหรับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำที่มีหัวเข็มขัดโลหะรมดำ ให้ใช้กับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามเท่านั้น (๓) เข็มขัดหนังสีขาวมาตรา 13 กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่มาตรา 13 ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์มาตรา 13 กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย และนักเรียนนายทหารแผนที่เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ (๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวนมาตรา 13 ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมาตรา 13 ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีน้ำตาลมาตรา 13 ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๕) เข็มขัดหนังสีแดง กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร มีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลางและแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๔.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมาตรา 13 มีรูปพระตราแผ่นดินดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๖) เข็มขัดหนังสีเขียวเข้ม กว้าง ๔.๕มาตรา 13 เซนติเมตร มีแถบไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลาง และแถบไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ อยู่เหนือรูปจักรแปดแฉก แฉกของจักรเวียนไปทางขวามาตรา 13 และมีรูปสมอสอดขัดในวงจักรข้างซ้ายและข้างขวาของรูปจักรมีรูปปีกนกกาง รูปเหล่านี้อยู่ภายใต้รูปพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีเบื้องล่างสุดมีรูปช่อชัยพฤกษ์โอบขึ้นบนทั้งสองข้าง รูปทั้งหมดนี้ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวของนักเรียนแพทย์ทหารมาตรา 13 วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ (๗) เข็มขัดหนังสีดำ มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 13 เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีดำในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๘) ประคดไหมริ้วทองสลับเงิน ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตรมาตรา 13 ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมาตรา 13 ไม่ใช้ประคดนี้ (๙) ประคดไหมทอง ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์มาตรา 13 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมาตรา 14 ข้อ ๑๔ คันชีพ มีดังนี้ (๑) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาวมาตรา 14 ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชายกระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชายมาตรา 14 บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้ายมาตรา 14 ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๒) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์มาตรา 14 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีเลือดหมู มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีเลือดหมูมาตรา 14 ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๓) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาลมาตรา 14 ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๔) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชมาตรา 14 บรมนาถบพิตร พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกร ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๕)มาตรา 14 ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวามาตรา 14 ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑มาตรา 14 แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชายมาตรา 14 บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๖) ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีดำ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบมาตรา 14 ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๗) ทหารในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้คันชีพหนังสีดำ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้นมาตรา 14 มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีดำมาตรา 14 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่งมาตรา 14 ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๘) ทหารในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองมาตรา 14 และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๙) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าและนักเรียนนายร้อยใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำมาตรา 14 มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราแผ่นดินทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทองมาตรา 15 ข้อ ๑๕ รองเท้า มี ๔ แบบ คือ (๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก หรือยืดข้าง หรือติดซิบข้าง (๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) รองเท้าเดินป่า รองเท้าทุกแบบต้องมีส้น ไม่มีริ้วและลวดลายมาตรา 16 ข้อ ๑๖ ถุงเท้า เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นให้ใช้สีดำมาตรา 17 ข้อ ๑๗ กระบี่ มี ๒ แบบ คือ (๑) กระบี่นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่ ยาวประมาณ ๔๐ เซนติเมตร ปลายด้ามเป็นรูปหัวช้างและกระบังทำด้วยโลหะสีทอง ฝักทำด้วยโลหะสีเงิน ตอนต้นของฝักและปลายฝักหุ้มด้วยโลหะสีทอง มีห่วง ๒ ห่วง ทำด้วยโลหะสีทอง มีสายกระบี่มาตรา 17 ๒ สาย กว้างสายละ ๒ เซนติเมตร ทำด้วยหนังสีดำ ใช้เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาว (๒) กระบี่นายทหารสัญญาบัตร นายดาบ และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ยาวประมาณ ๙๐ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีเงิน ปลายดาบเป็นรูปหัวช้างมาตรา 17 มีกระบังและโกร่งที่โกร่งด้านนอกมีรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพู่ไหมทองหรือไหมสีเหลืองประกอบมีฝักมีห่วง ๑ ห่วง และมีสายกระบี่หรือซองกระบี่ประกอบดังนี้ (ก) สายกระบี่ สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นายดาบ ใช้หนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบมาตรา 17 ใช้หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีน้ำตาล ไม่มีแถบไหมทอง (ข) ซองกระบี่ ทำด้วยด้ายถักสีกากีแกมเขียว ตอนบนมีสาย ปลายสายมีขอสำหรับแขวนกับตาไก่ของเข็มขัดเครื่องสนาม ปรับสายให้สั้นยาวได้มาตรา 3 หมวด ๓ อินทรธนูเครื่องหมายยศมาตรา 18 ข้อ ๑๘ อินทรธนู มี ๒ แบบ คือ (๑) อินทรธนูอ่อน ทำด้วยสักหลาด เสิร์จหรือผ้า ชนิดและสีเดียวกับเสื้อเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมน ด้านไหล่ กว้าง ๕ เซนติเมตร เย็บติดกับเสื้อ ด้านคอกว้าง ๔ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุม (๒) อินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำมาตรา 18 เว้นแต่อินทรธนูนักเรียนนายร้อยและนักเรียนนายร้อยสำรอง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง อินทรธนูนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเขียวเข้ม และอินทรธนูนักเรียนนายทหารแผนที่ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเขียวเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมนด้านไหล่มาตรา 18 กว้าง ๕ เซนติเมตร ด้านคอ กว้าง ๔ เซนติเมตร ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กและมีเครื่องประกอบ ดังนี้ นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า นักเรียนนายทหารแผนที่ และนักเรียนนายร้อยสำรอง มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร พาดกึ่งกลางตามยาวของอินทรธนูมาตรา 18 นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายดาบ มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร เป็นขอบเว้นด้านไหล่ และมีสาบสีแดง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบเว้นด้านไหล่ และมีสาบสีแดง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้างมาตรา 18 ๑ เซนติเมตร เป็นขอบเว้นด้านไหล่ และมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร สองแถบเว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒ เซนติเมตร พาดกลางตามยาวของอินทรธนู และมีสาบสีแดง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลและจอมพล มีดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองปักหรือทำเป็นลายถักเต็มแผ่นอินทรธนู และมีสาบสีบานเย็นมาตรา 19 ข้อ ๑๙ เครื่องหมายยศ มีดังนี้ (๑) นายทหารประทวนชั้นนายสิบ ใช้บั้งรูปหางนกแซงแซว ทำด้วยแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ตรึงบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๘ เซนติเมตร มุมบั้งแหลมเล็ก เหนือบั้งมีรูปจักรภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎทำด้วยโลหะสีทองมาตรา 19 ประดับที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหลกับข้อศอกให้มุมแหลมอยู่ทางล่าง มีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือ สิบตรี ๑ บั้ง สิบโท ๒ บั้ง สิบเอก ๓ บั้ง ในกรณีมีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๔ เซนติเมตร เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบครึ่งยศ หรือเครื่องแบบเต็มยศให้ใช้บั้งทำด้วยแถบไหมทองมาตรา 19 (๒) นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้บั้งรูปหางนกแซงแซว กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๓ เซนติเมตร และมีขีด กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ยาว ๓ เซนติเมตร หนึ่งขีด ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้มุมแหลมของบั้งอยู่ทางด้านคอและให้ขีดวางตามขวางของอินทรธนูมาตรา 19 ติดกับปลายบั้งและห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือ จ่าสิบตรี ๑ บั้ง จ่าสิบโท ๒ บั้ง จ่าสิบเอก ๓ บั้ง ในกรณีมีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง ให้ติดเรียงกันไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๒ เซนติเมตร (๓) นายดาบ ใช้รูปดาบสองเล่มไขว้มาตรา 19 ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้ปลายดาบอยู่ทางด้านคอ ด้ามดาบห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร (๔) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย ใช้ดาวห้ากลีบ ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนดาวตามชั้นยศ คือ ร้อยตรี ๑ ดาว ร้อยโท ๒ ดาว ร้อยเอก ๓ ดาวมาตรา 19 ในกรณีมีดาวมากกว่า ๑ ดาว ให้ติดเรียงกันไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะระหว่างดาว ๐.๕ เซนติเมตร (๕) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน ใช้ดาวห้ากลีบ และพระมหามงกุฎประดับบนอินทรธนู ทั้งสองข้าง ให้พระมหามงกุฎครอบดาว ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ และให้ดาวห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 19 แต่ละข้างมีจำนวนดาวตามชั้นยศ คือ พันตรี ๑ ดาว พันโท ๒ ดาว พันเอก ๓ ดาว ในกรณีมีดาวมากกว่า ๑ ดาว ให้ติดเรียงกันไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะระหว่างดาว ๐.๕ เซนติเมตร และให้พระมหามงกุฎครอบดาวที่อยู่ทางด้านคอ (๖) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพล ใช้ดาวห้ากลีบ พระมหามงกุฎและช่อชัยพฤกษ์มาตรา 19 ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้พระมหามงกุฎครองดาว ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ และให้ช่อชัยพฤกษ์โอบดาวห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนดาวตามชั้นยศ คือ พลจัตวา ๑ ดาว พลตรี ๒ ดาว เรียงตามยาวของอินทรธนู พลโท ๓ ดาว เรียงตามยาวของอินทรธนู พลเอก ๔ ดาวมาตรา 19 เรียงเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ให้มุมแหลมวางตามยาวของอินทรธนู ในกรณีมีดาวมากกว่า ๑ ดาว เว้นระยะระหว่างดาว ๐.๕ เซนติเมตร ให้พระมหามงกุฎครอบดาวที่อยู่ทางด้านคอ และให้ช่อชัยพฤกษ์โอบดาวที่อยู่ทางด้านไหล่ (๗) จอมพล ใช้ดาวห้ากลีบขนาดย่อม ๕ ดาว เรียงเป็นรูปวงกลม ภายในวงกลมมีคธากับกระบี่ไขว้มาตรา 19 และมีช่อชัยพฤกษ์โอบด้านคธาและปลายกระบี่ ภายนอกวงกลมมีพระมหามงกุฎครอบดาวด้านปลายคธาและด้ามกระบี่ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ เครื่องหมายยศนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตร ทำด้วยโลหะสีทองมาตรา 20 ข้อ ๒๐ เครื่องหมายยศ สำหรับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนาม มีดังนี้ นายทหารประทวนชั้นนายสิบ ใช้เครื่องหมายยศตามข้อ ๑๙ (๑) เว้นแต่ไม่มีรูปจักรและพระมหามงกุฎ เย็บติดกับแขนเสื้อ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตรใช้เครื่องหมายยศตามข้อ ๑๙ (๒)(๓)(๔)(๕)(๖) และ (๗) แล้วแต่กรณีมาตรา 20 ประดับที่มุมปกคอพับข้างซ้ายของเสื้อ สำหรับยศที่มีดาว ๓ ดาว ประดับเป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วในด้านฐานอยู่ข่างล่าง และนายทหารสัญญาบัตรตั้งแต่ชั้นพันโทขึ้นไป จะใช้เครื่องหมายยศขนาดย่อมก็ได้มาตรา 4 หมวด ๔ เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัดมาตรา 21 ข้อ ๒๑ เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัด ทำด้วยโลหะสีทอง เครื่องหมายเหล่าติดที่คอเสื้อข้างขวา เครื่องหมายสังกัดติดที่คอเสื้อด้านซ้าย ดังนี้ (๑) เสื้อคอพับติดที่มุมปกคอพับ (๒) เสื้อคอเปิดติดที่มุมคอเปิดตอนบน (๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะติดที่มุมคอแบะตอนบน (๔) เสื้อชั้นนอกคอเปิดติดที่คอตอนหน้า (๕)มาตรา 21 เสื้อชั้นนอกเปิดอกติดที่คอแบะตอนบน นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตรต่ำกว่าชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องหมายแบบสนามให้ติดเครื่องหมายสังกัดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋ามาตรา 22 ข้อ ๒๒ เครื่องหมายเหล่า มีดังนี้ (๑) ทหารราบรูปปืนเล็กไขว้ประกอบกับตับกระสุน (๒) ทหารม้ารูปกระบี่ไขว้ประกอบกับเกือกม้าและรถถัง (๓) ทหารปืนใหญ่รูปปืนใหญ่ไขว้ประกอบกับลูกระเบิดมีเปลว (๔) ทหารช่างรูปพลั่วกับขวานไขว้ประกอบกับสมอ (๕) ทหารสื่อสารรูปสายฟ้าแลบประกอบกับจักร (๖)มาตรา 22 ทหารขนส่งรูปพวงมาลัยเรือประกอบกับจักรและปีกนก บนแผ่นโล่ (๗) ทหารสรรพาวุธรูปลูกระเบิดมีเปลว (๘) ทหารพลาธิการรูปกระบี่ไขว้ประกอบกับจักรสามจัก (๙) ทหารสารวัตรรูปปืนพกไขว้ประกอบกับจักร (๑๐) ทหารสารบรรณรูปกระบี่กับปากไก่ไขว้ประกอบกับหนังสือ (๑๑) ทหารการเงินรูปกระบี่ไขว้ประกอบกับช้างสามเศียร (๑๒)มาตรา 22 ทหารพระธรรมนูญรูปพระดุลพ่าห์ประกอบกับจักร (๑๓) ทหารแพทย์รูปพญานาคคู่พันคบเพลิง (๑๔) ทหารแผนที่รูปกระบี่ไขว้ประกอบกับกล้องส่อง (๑๕) ทหารการสัตว์รูปพญานาคไขว้ประกอบกับเกือกม้า (๑๖) ทหารดุริยางค์รูปพิณ (๑๗) ทหารการข่าวรูปสายฟ้ากับลูกศรไขว้ประกอบกับดาวแปด แฉกบนแผ่นโล่มาตรา 23 ข้อ ๒๓ (ยกเลิก)มาตรา 24 ข้อ ๒๔ ทหารประจำการสังกัดสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี สำนักงานปลัดกระทรวง และกองบัญชาการทหารสูงสุด ใช้เครื่องหมายสังกัดรูปจักรมีสมอสอดขัดในจักรด้านซ้ายขวามีรูปปีกนกกางสำหรับทหารประจำการสังกัดกรมราชองครักษ์ ใช้เครื่องหมายสังกัดรูปครุฑมาตรา 25 ข้อ ๒๕ ทหารกองประจำการและทหารประจำการสังกัดหน่วยราชการในส่วนกลาง ส่วนการศึกษา ส่วนภูมิภาค และหน่วยทหารของกองทัพบก กับนายทหารนอกกองและนายทหารพิเศษสังกัดกองทัพบก ใช้เครื่องหมายสังกัด ดังนี้ (๑) ทหารกองประจำการและทหารประจำการสังกัดหน่วยราชการในส่วนกลางและส่วนการศึกษามาตรา 25 กับนายทหารนอกกองและนายทหารพิเศษสังกัดกองทัพบกใช้เครื่องหมายสังกัด คือ กองบัญชาการกองทัพบก ใช้อักษรทบ สำนักงานเลขานุการกองทัพบก หน่วยข่าวกรองทางทหาร,, ขกท สำนักงานปลัดบัญชีกองทัพบก,,ปช สำนักงานตรวจบัญชีกองทัพบก,,ตช สำนักงานประสานการวิจัย,, สวพ และพัฒนาการทางทหารกองทัพบก กรมกำลังพลทหารบก,,กพมาตรา 25 กรมข่าวทหารบก,,ขว กรมยุทธการทหารบก,,ยก กรมส่งกำลังบำรุงทหารบก,,กบ กรมกิจการพลเรือนทหารบก,,กร กรมสารบรรณทหารบก,,สบ กรมการกำลังสำรองทหารบก,, กสร กรมการสารวัตรทหารบก,,สห กรมสวัสดิการทหารบก,,สก กรมสรรพาวุธทหารบก,,สพ กรมวิทยาศาสตร์ทหารบก,,วศ กรมพลาธิการทหารบก,,พธ กรมแพทย์ทหารบก,,พบ กรมยุทธโยธาทหารบก,,ยยมาตรา 25 กรมการขนส่งทหารบก,,ขส กรมการสัตว์ทหารบก,,กส กรมการทหารสื่อสาร,,สส กรมการทหารช่าง,,กช กรมการเงินทหารบก,,กง ศูนย์เทคโนโลยีทางทหารกองทัพบก,, ศทท กรมจเรทหารบก,,จบ ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธกองทัพบก,, ศอว กรมยุทธศึกษาทหารบก,,ยศ ศูนย์การทหารราบ กรมยุทธศึกษาทหารบก,,ศร ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก,,ศมมาตรา 25 ศูนย์การทหารปืนใหญ่,,ศป ศูนย์การบินทหารบก,, ศบบ ศูนย์สงครามพิเศษ,, ศสพ กรมการรักษาดินแดน,,รด สถาบันวิชาการทหารบกชั้นสูง,, สบส วิทยาลัยการทัพบก,, วทบ โรงเรียนเสนาธิการทหารบก,,สธ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้เครื่องหมายรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (๒)มาตรา 25 ทหารกองประจำการและทหารประจำการสังกัดหน่วยราชการส่วนภูมิภาคใช้เครื่องหมายสังกัด คือ กองทัพภาค ใช้อักษรทภ และมีเลขหมายกองทัพภาคประกอบ กองทัพน้อย,,ทน และมีเลขหมายกองทัพน้อยประกอบ มณฑลทหารบก,,มบ และมีเลขหมายมณฑลทหารบกประกอบ จังหวัดทหารบกกรุงเทพฯ,,จทบ กท จังหวัดทหารบกกาญจนบุรี,,จทบ กจมาตรา 25 จังหวัดทหารบกเพชรบุรี,,จทบ พบ จังหวัดทหารบกราชบุรี,,จทบ รบ จังหวัดทหารบกปราจีนบุรี,,จทบ ปจ จังหวัดทหารบกสระแก้ว,,จทบ สก จังหวัดทหารบกฉะเชิงเทรา,,จทบ ฉช จังหวัดทหารบกลพบุรี,,จทบ ลบ จังหวัดทหารบกสระบุรี,,จทบ สบ จังหวัดทหารบกชลบุรี,,จทบ ชบ จังหวัดทหารบกนครราชสีมา,,จทบ นม จังหวัดทหารบกบุรีรัมย์,,จทบ บรมาตรา 25 จังหวัดทหารบกสุรินทร์,,จทบ สร จังหวัดทหารบกอุบล,,จทบ อบ จังหวัดทหารบกร้อยเอ็ด,,จทบ รอ จังหวัดทหารบกขอนแก่น,,จทบ ขก จังหวัดทหารบกเลย,,จทบ ลย จังหวัดทหารบกอุดร,,จทบ อด จังหวัดทหารบกนครพนม,,จทบ นพ จังหวัดทหารบกสกลนคร,,จทบ สน จังหวัดทหารบกนครสวรรค์,,จทบ นว จังหวัดทหารบกตาก,,จทบ ตกมาตรา 25 จังหวัดทหารบกเพชรบูรณ์,,จทบ พช จังหวัดทหารบกพิษณุโลก,,จทบ พล จังหวัดทหารบกลำปาง,,จทบ ลป จังหวัดทหารบกพะเยา,,จทบ พย จังหวัดทหารบกน่าน,,จทบ นน จังหวัดทหารบกอุตรดิตถ์,,จทบ อต จังหวัดทหารบกเชียงใหม่,,จทบ ชม จังหวัดทหารบกเชียงราย,,จทบ ชร จังหวัดทหารบกนครศรีธรรมราช,,จทบ นศ จังหวัดทหารบกชุมพร,,จทบ ชพมาตรา 25 จังหวัดทหารบกทุ่งสง,,จทบ ทส จังหวัดทหารบกสุราษฎร์ธานี,,จทบ สฎ จังหวัดทหารบกสงขลา,,จทบ สข จังหวัดทหารบกปัตตานี,,จทบ ปน (๓) ทหารกองประจำการ ทหารประจำการ และนายทหารพิเศษสังกัดหน่วยทหาร ใช้เครื่องหมายสังกัด คือมาตรา 25 สังกัดหน่วยบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์และหน่วยขึ้นตรงเฉพาะนายทหารสัญญาบัตรผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ใช้เครื่องหมายสังกัดเป็นรูปตราราชวัลลภ สังกัดหน่วยบัญชาการทหารมหาดเล็ก ราชวัลลภรักษาพระองค์ใช้อักษร นทม รอ สังกัดหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษใช้อักษรนสศมาตรา 25 สังกัดหน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศ กองทัพบกใช้อักษรนปอ สังกัดกองพล ใช้อักษร พล ตามด้วยอักษรประจำเหล่า และมีเลขหมายกองพลประกอบ เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ให้ใช้อักษรประจำเหล่า ดังนี้ กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานใช้อักษร ปตอ กองพลรบพิเศษ,, รพศ กองพลพัฒนา,, พน กองพลทหารอาสาสมัคร,, อสสมาตรา 25 สังกัดกองบัญชาการช่วยรบ,, บชร มีเลขหมายกองบัญชาการประกอบ สังกัดศูนย์ต่อสู้ป้องกันภัยทางอากาศ กองทัพบกใช้อักษรศปอ สังกัดศูนย์ต่อสู้ป้องกันภัยทางอากาศ กองทัพบกประจำพื้นที่ใช้อักษรศปอ มีเลขหมายศูนย์ต่อสู้ป้องกันภัยทางอากาศกองทัพบกประจำพื้นที่ต่อท้าย สังกัดกรม ใช้อักษรประจำเหล่าและมีเลขหมายกรมประกอบมาตรา 25 เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ใช้อักษรแทนอักษรประจำเหล่า ดังนี้ กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ใช้อักษรทม รอ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน,, ปตอ กรมรบพิเศษ,, รพศ กรมพัฒนา,, พน กรมสนับสนุน,, สน สังกัดกองพันที่จัดเป็นกรม ใช้อักษรประจำเหล่ามาตรา 25 และมีเลขหมายกรมประกอบและมีเลขหมายกองพันต่อท้ายโดยมีขีดทับคั่น เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ให้ใช้อักษรแทนอักษรประจำเหล่า ดังนี้ กองพันทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ใช้อักษรทม รอ กองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน,, ปตอ กองพันรบพิเศษ,, รพศ กองพันพัฒนา,, พน สังกัดกองพันที่มิได้จัดเป็นกรมมาตรา 25 ใช้อักษรประจำเหล่าและมีเลขหมายกองพันต่อท้ายโดยมีขีดทับคั่น เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ใช้อักษรแทนอักษรประจำเหล่า ดังนี้ กองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน ใช้อักษรปตอ กองพันป้องกันฐานบิน,,ปฐบ กองพันบิน,, บ กองพันส่งทหารอากาศ,, สอ กองพันปฏิบัติการจิตวิทยา,, ปจว กองพันฝึกรบพิเศษ,, ฝรพ กองพันส่งกำลังและบริการ,,มาตรา 25 สบร กองพันซ่อมบำรุง,, ซบร กองพันรบพิเศษ,, รพศ กองพันพัฒนา,, พน กองพันจู่โจม,, จจ กองพันสัตว์ต่าง,, สต สังกัดหน่วยทหารที่ไม่เข้าลักษณะดังกล่าวข้างต้น ใช้เครื่องหมายสังกัดของหน่วยบังคับบัญชาโดยตรง อักษรประจำเหล่าต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นเครื่องหมายสังกัด มีดังนี้ (ก) เหล่าทหารราบ ใช้อักษร ร (ข)มาตรา 25 เหล่าทหารม้า,, ม (ค) เหล่าทหารปืนใหญ่,, ป (ง) เหล่าทหารช่าง,, ช (จ) เหล่าทหารสื่อสาร,, ส (ฉ) เหล่าทหารขนส่ง,, ขส (ช) เหล่าทหารสรรพาวุธ,, สพ (ซ) เหล่าทหารพลาธิการ,, พธ (ฌ) เหล่าทหารสารวัตร,, สห (ญ) เหล่าทหารสารบรรณ,, สบ (ฎ) เหล่าทหารการเงิน,, กง (ฏ) เหล่าทหารพระธรรมนูญ,, ธน (ฐ) เหล่าทหารแพทย์,, พมาตรา 25 (ฑ) เหล่าทหารแผนที่,, ผท (ฒ) เหล่าทหารการสัตว์,, กส (ณ) เหล่าทหารดุริยางค์,, ดย (ด) เหล่าทหารการข่าว,, ขวมาตรา 26 ข้อ ๒๖ นายทหารสัญญาบัตรประจำการชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา นายพล และจอมพลใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปคทาไขว้ประกอบกับช่อชัยพฤกษ์แทนเครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัด เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายตามข้อนี้ ที่คอเสื้อข้างขวาข้างเดียวมาตรา 27 ข้อ ๒๗ นักเรียนทหาร ใช้เครื่องหมายดังนี้ (๑) นักเรียนนายร้อย ใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ติดที่คอเสื้อทั้งสองข้าง โดยไม่ใช้เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัดเมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายนี้ที่คอเสื้อข้างขวา (๒)มาตรา 27 นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้เครื่องหมายเหล่าทหารแพทย์ติดที่คอเสื้อข้างขวาและใช้เครื่องหมายสังกัดของกรมแพทย์ทหารบกติดที่คอเสื้อข้างซ้าย เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายสังกัดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า (๓) นักเรียนนายทหารแผนที่มาตรา 27 ใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปจักรกระบองมีดาวกลางจักรติดที่คอเสื้อทั้งสองข้าง โดยไม่ใช้เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัด เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายนี้ที่คอเสื้อข้างขวา (๔) นักเรียนนายร้อยสำรอง ใช้เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัดตามเหล่าและสังกัดของตนมาตรา 27 เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายสังกัดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า นักเรียนนายสิบปีที่ ๑ ใช้เครื่องหมายดอกจันทน์ติดที่คอเสื้อทั้งสองข้างสำหรับนักเรียนนายสิบตั้งแต่ชั้นปีที่ ๒ ขึ้นไป และนักเรียนนายสิบหลักสูตร ๑ ปีมาตรา 27 ใช้เครื่องหมายดอกจันทน์ติดที่คอเสื้อข้างซ้ายแทนเครื่องหมายสังกัด และใช้เครื่องหมายเหล่าตามเหล่าของตนมาตรา 28 ข้อ ๒๘ ทหารนอกประจำการ ใช้เครื่องหมายเหล่าครั้งสุดท้ายติดที่คอเสื้อข้างขวาและติดอักษร นก ที่คอเสื้อข้างซ้าย สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา นายพลและจอมพล ใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปคทาไขว้ประกอบกับช่อชัยพฤกษ์ติดที่คอเสื้อทั้งสองข้างและติดอักษร นกมาตรา 28 ที่ปกกระเป๋าบนซ้ายชิดขอบกระเป๋าด้านใกล้กับแขนเสื้อทางซ้าย ถ้าเป็นเสื้อที่ไม่มีกระเป๋าบนให้ติดอักษร นก ที่อกเสื้อด้านซ้ายแนวเดียวกับกระเป๋าบนมาตรา 5 หมวด ๕ เครื่องหมายพิเศษมาตรา 29 ข้อ ๒๙ นายทหารซึ่งดำรงตำแหน่งเสนาธิการ ฝ่ายเสนาธิการหรือตำแหน่งที่กำหนดว่าเป็นตำแหน่งฝ่ายเสนาธิการ ใช้สายยงยศเป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม สายเกลี้ยง ๒ เส้น ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา สายถักคล้องใต้แขนขวาผ่านหน้าอก สายเกลี้ยงทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ๑ เส้น ส่วนอีก ๑ เส้นมาตรา 29 ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมารวมกับปลายสายถักคล้องที่ดุมอกเสื้อ ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่กับที่อกเสื้อ ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอปิดคล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๑ ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอแบะหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกคล้องใต้ชายพับประมาณแนวเดียวกับดุมเม็ดที่ ๑ ของเสื้อชั้นนอกคอปิด สายยงยศทำด้วยไหมทองหรือไหมสีเหลืองมาตรา 29 ใช้ประกอบกับเครื่องแบบ ดังนี้ (๑) เครื่องแบบปกติขาว หรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคะแบะที่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาวน้ำเงินดำ ใช้สายยงยศไหมทอง (๒) เครื่องแบบปกติขาวมาตรา 29 หรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะที่ไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ใช้สายยงยศไหมสีทอง (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพัก หรือเครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับใช้สายยงยศไหมสีเหลือง เฉพาะแต่สายเกลี้ยง ๑ เส้น ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมาคล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๒ ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวามาตรา 30 ข้อ ๓๐ นายทหารคนสนิท ใช้สายยงยศเป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ทางด้านหน้า สายยงยศทำด้วยไหมทองหรือไหมสีเหลือง ใช้ประกอบกับเครื่องแบบ ดังนี้ (๑)มาตรา 30 เครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะที่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาวสีน้ำเงินดำ ใช้สายยงยศไหมทอง (๒) เครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะที่ไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ใช้สายยงยศไหมสีเหลือง (๓)มาตรา 30 เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับหรือเครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับใช้สายยงยศไหมสีเหลืองเกลี้ยง ๑ เส้น ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวาปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา นายทหารซึ่งใช้สายยงยศเสนาธิการและดำรงตำแหน่งนายทหารคนสนิท ใช้สายยงยศเสนาธิการแต่อย่างเดียวมาตรา 31 ข้อ ๓๑ นักเรียนนายสิบและนักเรียนนายทหาร ใช้เครื่องหมายเลขตามชั้นปีการศึกษา ติดบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๑ เซนติเมตร ให้ด้านบนของเลขอยู่ทางด้านคอ นักเรียนนายร้อยซึ่งศึกษาวิชาการแพทย์และนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้เครื่องหมาย ๑-พ ๒-พ ๓-พ ๔-พ ๕-พ และมาตรา 31 ๖-พ ตามชั้นปีการศึกษาที่ศึกษาวิชาการแพทย์ สำหรับนักเรียนนายร้อยหลักสูตรพิเศษ ใช้เครื่องหมายอักษร พ และนักเรียนนายร้อยสำรองใช้เครื่องหมายอักษร นส แทนเครื่องหมายเลขตามวรรคหนึ่ง เครื่องหมายตามข้อนี้ทำด้วยโลหะสีทอง เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายนี้ที่คอเสื้อข้างซ้ายมาตรา 31 สำหรับนักเรียนนายสิบให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋ามาตรา 32 ข้อ ๓๒ นักเรียนนายทหาร ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าตอน หัวหน้าหมวด หัวหน้ากองร้อย หัวหน้ากองพัน หรือหัวหน้านักเรียน ใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่กึ่งกลางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้ด้านบนของเครื่องหมายอยู่ทางด้านคอ ดังนี้ หัวหน้าตอนรูปจักร หัวหน้าหมวดรูปจักรภายใต้พระมหามงกุฎมาตรา 32 หัวหน้ากองร้อยรูปจักรภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี หัวหน้ากองพันรูปกระบี่ไขว้ประกอบกับจักรภายใต้ พระมหามงกุฎมีรัศมี หัวหน้านักเรียนนายร้อย รูปกระบี่ไขว้ประกอบกับจักรภายใต้ พระมหามงกุฎมีรัศมี และมีช่อ ชัยพฤกษ์โอบอยู่เบื้องล่าง หัวหน้านักเรียนแพทย์ทหารรูปอักษร รร ๖ ภายใต้พระมหามงกุฎมีมาตรา 32 วิทยาลัยแพทยศาสตร์รัศมี และช่อชัยพฤกษ์โอบอยู่เบื้องล่าง หัวหน้านักเรียนนายทหารแผนที่รูปจักรประกอบกับกระบองมีดาว กลางจักร หัวหน้านักเรียนนายร้อยสำรองรูปพระเกี้ยวมีรัศมี เครื่องหมายตามข้อนี้ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม ให้ติดที่คอเสื้อด้านซ้ายเหนือเครื่องหมายเลขชั้นปีการศึกษามาตรา 33 ข้อ ๓๓ พลทหารอาสาสมัคร ใช้เครื่องหมายอักษร อส และเลขตามจำนวนปีที่อาสาสมัครต่อท้ายตัวอักษร ทำด้วยโลหะสีทอง ติดบนอินทรธนูทั้งสองข้างห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๑ เซนติเมตร ให้ด้านบนของเครื่องหมายอยู่ทางด้านคอเครื่องหมายตามข้อนี้มาตรา 33 เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋ามาตรา 34 ข้อ ๓๔ ทหารในหน่วยทหารรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารที่มีนามเกียรติยศใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองติดที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า ดังนี้ (๑) ทหารในกองบัญชาการและกองร้อยกองบัญชาการกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์มาตรา 34 ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๑ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมรบพิเศษที่ ๓ รักษาพระองค์ ในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปรมาตรา 34 ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ในวงรี กว้าง ๒.๘ เซนติเมตร สูง ๓.๕ เซนติเมตร (๒) ทหารในกองบัญชาการและกองร้อยกองบัญชาการกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 34 ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 34 ใช้รูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก กว้าง ๑.๔ เซนติเมตร สูง ๒.๒ เซนติเมตร (๓) ทหารในกองบัญชาการและกองร้อยกองบัญชาการกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์มาตรา 34 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร (๔) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรมาตรา 34 ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร (๕) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีในกองพันทหารราบที่ ๓ กรมทหารราบที่ ๑๗มาตรา 34 ในพระองค์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้รูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว กว้าง ๒ เซนติเมตร สูง ๒.๗ เซนติเมตร (๖) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๖ ในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ในกองพันทหารม้าที่ ๖ กรมทหารม้าที่ ๖ ในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ในกองพันทหารม้าที่ ๑๔ กรมทหารม้าที่ ๗มาตรา 34 ในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ใช้รูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สผ กว้าง ๒ เซนติเมตร สูง ๑.๘ เซนติเมตร (๗) ทหารในหน่วยทหารที่ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สถาปนาเป็นหน่วยทหารรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารในพระองค์ ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อหรือรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อของพระองค์นั้น ๆมาตรา 34 ถ้าแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ที่ไม่ใช่เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ ให้งดประดับเครื่องหมายนี้ ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสามในสี่ และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวา เว้นแต่เครื่องหมายใน (๑)มาตรา 34 ให้ใช้ขนาดปกติมาตรา 35 ข้อ ๓๕ ทหารซึ่งเป็นนักโดดร่ม ใช้เครื่องหมายนักโดดร่มติดที่อกเสื้อด้านซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามชั้น ดังนี้ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปร่มชูชีพอยู่เหนือเอราวัณ ปักหรือทำด้วยดิ้นเงินหรือวัตถุเทียม ดิ้นเงินระหว่างเศียรเอราวัณกับขอบกระโปรงร่มมีอุณาโลมทำด้วยโลหะสีเงินประกอบกับปีกนก ๒ ปีกมาตรา 35 ปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองบนพื้นสักหลาดสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร สูง ๔ เซนติเมตร ที่กึ่งกลางตัวร่มชูชีพมีดาวโลหะสีน้ำเงิน ๑ ดาว และช่อชัยพฤกษ์โลหะสีน้ำเงินโอบใต้ดาว ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีช่อชัยพฤกษ์ ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีดาวและช่อชัยพฤกษ์มาตรา 35 ชั้นกิตติมศักดิ์ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีอุณาโลม เครื่องหมายนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด เว้นแต่เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามใช้ชนิดปักด้วยด้ายมันหรือไหมสีน้ำเงินดำ เย็บติดอกเสื้อข้างซ้าย ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนมาตรา 35 ใช้ชนิดปักหรือทำด้วยดิ้นหรือวัตถุเทียมดิ้นขนาดย่อลงเหลือหนึ่งในสอง ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านซ้าย สำหรับผู้ที่ได้รับเครื่องหมายนักโดดร่มชั้นกิตติมศักดิ์และสายยงยศไหมสีแดง ให้แต่งกายได้เช่นเดียวกับนักโดดร่มประจำกองมาตรา 36 ข้อ ๓๖ ทหารซึ่งเป็นนักบิน ใช้เครื่องหมายแสดงความสามารถในการบิน ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามชั้น ดังนี้ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ทำด้วยโลหะสีเงิน กว้าง ๒ เซนติเมตร ยาว ๗.๖ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกต่อกันมีรูปอาร์มทำด้วยโลหะสีเงิน กว้าง ๑.๓ เซนติเมตร ยาว ๑.๕ เซนติเมตรมาตรา 36 ภายในอาร์มเป็นรูปแถบธงไตรรงค์เฉียงจากขวามาซ้าย มีจักรโลหะสีทองขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๐.๘ เซนติเมตร ทับบนกลางอาร์ม เหนืออาร์มมีอุณาโลมอยู่ในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาวทำด้วยโลหะสีเงิน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๔ เซนติเมตรมาตรา 36 แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นกิตติมศักดิ์ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลม ชั้นศิษย์การบินชั้นมัธยม เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ทางด้านขวาไม่มีปีกมาตรา 36 เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือหนึ่งในสอง และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านซ้าย ทหารซึ่งเป็นนักบินและนักโดดร่ม ถ้าติดเครื่องหมายแสดงความสามารถในการบินมาตรา 36 และเครื่องหมายนักโดดร่มในขณะเดียวกัน ให้ติดเครื่องหมายแสดงความสามารถในการบินเหนือเครื่องหมายนักโดดร่มมาตรา 37 ข้อ ๓๗ ทหารซึ่งเป็นนักทำลายวัตถุระเบิด ให้ใช้เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิดติดที่อกเสื้อด้านซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิด มีลักษณะเป็นรูปประกอบด้วยกงจักรสายฟ้า และลูกระเบิดทำด้วยโลหะสีเงินทำให้เป็นมันมาตรา 37 มีรูปเปลวระเบิดทำด้วยโลหะสีทองอยู่ตรงกลางโอบล้อมจากเบื้องล่างขึ้นบนด้วยช่อชัยพฤกษ์สีเงินทำให้เป็นมัน ขนาดสูง ๒.๕ เซนติเมตร กว้าง ๕.๖ เซนติเมตร เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิดกิตติมศักดิ์ มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิด เว้นแต่มีดาวทำด้วยโลหะสีทองประดับอยู่เหนือเปลวระเบิดมาตรา 37 เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสาม และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านซ้ายมาตรา 38 ข้อ ๓๘ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรการรบแบบจู่โจมของศูนย์การทหารราบ กรมยุทธศึกษาทหารบก ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก ศูนย์สงครามพิเศษ หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ หรือของต่างประเทศที่ศูนย์การทหารราบ กรมยุทธศึกษาทหารบก ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก หรือศูนย์สงครามพิเศษมาตรา 38 หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ได้พิจารณาแล้วเห็นว่ามีมาตรฐานเทียบเท่าใช้เครื่องหมายทหารจู่โจมติดที่อกเสื้อข้างขวาใต้แนวเครื่องหมายหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีลักษณะเป็นรูปหัวเสือทำด้วยโลหะสีทองคาบดาบปลายปืนสีเงินทำให้เป็นมัน ด้ามสีน้ำตาลแกมแดงอยู่เหนือช่อชัยพฤกษ์สีเงินทำให้เป็นมัน ขนาดสูง ๒.๕ เซนติเมตรมาตรา 38 กว้าง ๕.๒ เซนติเมตร เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสามและให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวามาตรา 39 ข้อ ๓๙ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ ใช้เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทหารอากาศติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ มีลักษณะเป็นรูปร่มชูชีพอยู่เหนือกงจักรประกอบกับปีกนก ๒มาตรา 39 ปีก เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินขนาดสูง ๒.๕ เซนติเมตร กว้าง ๕ เซนติเมตร เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศกิตติมศักดิ์มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ เว้นแต่มีดาวทำด้วยโลหะสีเงินประดับอยู่เหนือร่มชูชีพมาตรา 39 เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสามและให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวามาตรา 40 ข้อ ๔๐ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรสงครามทุ่นระเบิดจากโรงเรียนทหารช่าง กรมการทหารช่าง ใช้เครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิดติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ เครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิดทำด้วยโลหะ มีลักษณะเป็นรูปทุ่นระเบิดดักรถถังสีเขียวมรกตที่กลางทุ่นระเบิดมีเครื่องหมายทหารช่างสีทองตัวนูนมาตรา 40 ทั้งสองข้างของทุ่นระเบิดมีสายฟ้าสีทองข้างละ ๑ สาย อยู่ภายในเปลวระเบิดสีแดง ทั้งหมดนี้รองรับด้วยช่อชัยพฤกษ์สีเงิน เครื่องหมายนี้ขนาดสูง ๓.๘ เซนติเมตร กว้าง ๖.๓ เซนติเมตร เครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิดกิตติมศักดิ์ มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิด เว้นแต่มีดาวสีทอง ๑ ดวงมาตรา 40 ประดับที่แกนของทุ่นระเบิด เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด เว้นแต่เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามให้ใช้ชนิดไหมปักเย็บติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสาม และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวามาตรา 41 ข้อ ๔๑ พลทหารซึ่งทำหน้าที่อย่างนายสิบ ใช้บั้งทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินขนาดเท่ากับบั้งเครื่องหมายยศสิบตรี ติดที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหล่กับข้อศอกมาตรา 42 ข้อ ๔๒ พลทหารซึ่งทำหน้าที่ครูทหารใหม่ ใช้เครื่องหมายรูปจักรทำด้วยโลหะสีทองเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓.๕ เซนติเมตร ทาบบนพื้นสักหลาดสีน้ำเงินรูปวงกลม ติดที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหล่กับข้อศอกมาตรา 43 ข้อ ๔๓ ทหารซึ่งทำหน้าที่เป็นกรรมการตรวจเลือกคนเข้ากองประจำการตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร ในขณะปฏิบัติหน้าที่ตรวจเลือกใช้ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง กว้าง ๗ เซนติเมตร ขลิบริมสีน้ำเงินข้างละ ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 43 ทหารซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการในการตรวจเลือกใช้ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงิน กว้าง ๗ เซนติเมตร ขลิบริมสีแดงข้างละ ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนตามข้อนี้ ให้สวมที่แขนเสื้อข้างขวาเหนือข้อศอกภาค ๒ เครื่องแบบทหารหญิงมาตรา 1 หมวด ๑ ชนิดของเครื่องแบบมาตรา 44 ข้อ ๔๔ เครื่องแบบทหารหญิง มี ๑๓ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว (ค) กระโปรงสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก (จ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดเล็ก (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วย (ก)มาตรา 44 หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก (จ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอปก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียวมาตรา 44 หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอปกสีกากีแกมเขียว (ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว หรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก (จ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ สำหรับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำมาตรา 44 ชนิดไม่ผูกเชือก ให้ใช้กับกระโปรงสีกากีแกมเขียมหรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว และรองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือกให้ใช้กับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๔) เครื่องแบบปกติขาวคอปก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอปกสีขาว (ค)มาตรา 44 กระโปรงสีกากีแกมเขียว หรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก (จ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ สำหรับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือกมาตรา 44 ให้ใช้กับกระโปรงสีกากีแกมเขียวหรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว และรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือกให้ใช้กับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๕) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอปก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอปกสีกากีนวลแกมเขียว (ค)มาตรา 44 กระโปรงสีกากีแกมเขียว หรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก (จ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ สำหรับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือกมาตรา 44 ให้ใช้กระโปรงสีกากีแกมเขียวหรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว และรองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก ให้ใช้กับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๖) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค)มาตรา 44 กระโปรงสีกากีแกมเขียว หรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดหนังสีดำ หรือเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่มาตรา 44 สำหรับเข็มขัดหนังสีดำกับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก ให้ใช้กระโปรงสีกากีแกมเขียวหรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว และเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำกับรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก ให้ใช้กับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๗) เครื่องแบบปกติขาวคอพับมาตรา 44 ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีขาว (ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว หรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดหนังสีดำ หรือเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ)มาตรา 44 รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่สำหรับเข็มขัดและรองเท้า ให้ใช้เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ (๘) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็ก สีกากีแกมเขียว (ข)มาตรา 44 เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก หรือรองเท้าเดินป่า (๙) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวมาตรา 44 (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค)มาตรา 44 ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น เพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๑๐) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กระโปรงสีดำและกระเป๋าถือสีดำขนาดเล็ก สำหรับทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์มาตรา 44 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒มาตรา 44 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์มาตรา 44 และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนสีดำ (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กระโปรงสีดำแบบป้าย (ง) คันชีพ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าสูงหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือกมาตรา 44 (ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์มาตรา 44 ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กระโปรงสีฟ้าหม่นแบบป้าย (ง) คันชีพ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าสูงหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก (ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ (๑๑) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศมาตรา 44 เว้นแต่ในโอกาสที่อยู่ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ให้ใช้หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีน้ำเงินดำ เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และกระโปรงสีน้ำเงินดำ สำหรับทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑มาตรา 44 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑มาตรา 44 กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่งมาตรา 44 ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนสีดำ มีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กระโปรงสีดำแบบป้าย (ง) คันชีพและประคด (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าสูงหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก (ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาตรา 44 ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ มีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์มาตรา 44 (ค) กระโปรงสีฟ้าหม่นแบบป้าย (ง) คันชีพและประคด (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าสูงหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก (ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ (๑๒) เครื่องแบบสโมสร เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ (๑๓) เครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาวมาตรา 44 (ค) เสื้อเชิ้ตอกจีบสีขาว (ง) กระโปรงสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก (ฉ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน (ช) กระเป๋าถือสีดำขนาดเล็ก (ซ) ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนรูปสามเหลี่ยมมาตรา 2 หมวด ๒ ส่วนของเครื่องแบบมาตรา 45 ข้อ ๔๕ หมวก มี ๙ แบบ คือ (๑) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว มีสาบโดยรอบป้ายเฉียงทางด้านหน้าลงไปทางซ้าย รูปหมวดตัดให้เรียวโค้งไปตามศีรษะ มีขลิบที่ขอบหมวกเช่นเดียวกับทหารชาย ด้านซ้ายห่างจากกึ่งกลางด้านหน้าหมวก ๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก (๒) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวมาตรา 45 ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๓) หมวกทรงอ่อนสีดำ ด้านซ้ายหมวกมีตราหน้าหมวกขนาดกลางใช้ประกอบกับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนาม (๔) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๕) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียวมาตรา 45 มีปีกโดยรอบพอสมควรด้านข้างทั้งสองพับขึ้นเล็กน้อย และมีเครื่องประกอบ คือ (ก) ตราหน้าหมวกขนาดกลาง ตรงกึ่งกลางหน้าหมวก (ข) สายรัดคาง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง สำหรับนายทหารประทวนใช้หนังสีดำ ที่ปลายสายรัดคางทั้งสองข้าง ติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม (ค) ผ้าพันหมวกมาตรา 45 ให้มีเฉพาะนายทหารสัญญาบัตร มีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพล ใช้สักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ที่กึ่งกลางผ้าพันหมวกมีแถบสีดำ กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร สอบแถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 45 และให้มีรูปช่อชัยพฤกษ์ข้างตราหน้าหมวกทั้งสองข้างปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองข้างละสองแถว นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพันและนายร้อย ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน กว้าง ๓ เซนติเมตร ขลิบริมสีแดง กว้าง ๐.๔ เซนติเมตรมาตรา 45 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกให้มีรูปช่อชัยพฤกษ์ข้างตราหน้าหมวกทั้งสองข้างปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองข้างละหนึ่งแถว (๖) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว (๗) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีน้ำเงินดำมาตรา 45 ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว (๘) หมวกทรงอ่อนสีดำ สำหรับในหน่วยทหารรักษาพระองค์ ที่ด้านซ้ายหมวกมีพระตราหน้าหมวกและมีพู่ตามสังกัดและโอกาสดังนี้ ทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์มาตรา 45 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 45 มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่ามาตรา 45 "นวมินทราชินี" ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมูติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวกมาตรา 45 ทหารหญิงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์มาตรา 45 ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมูติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก นายทหารสัญญาบัตรหญิงในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้ามาตรา 45 มีพระตราแผ่นดิน ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก (๙) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ สำหรับในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ที่ด้านซ้ายหมวกมีพระตราหน้าหมวก และมีพู่ตามสังกัดและโอกาส ดังนี้ ทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์มาตรา 45 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่นติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์มาตรา 45 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่นติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก และถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในโอกาสขี่ม้าให้ใช้หมวกลักษณะเช่นเดียวกัน ทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์มาตรา 45 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิงมาตรา 45 ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่นติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวกมาตรา 46 ข้อ ๔๖ เสื้อ มี ๑๓ แบบ คือ (๑) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๒) เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๓) เสื้อคอปกสีกากีแกมเขียว ที่แนวอกมีดุม ๓ ดุม แขนยาวไม่รัดข้อมือหรือแขนสั้นเหนือข้อศอกไม่เกิน ๕มาตรา 46 เซนติเมตร ปลายแขนพับทบ มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง ไม่มีปก มุมกระเป๋าด้านล่างเป็นรูปตัดพองาม ปากกระเป๋าขัดดุม ๑ ดุม และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก (๔) เสื้อคอปกสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอปกสีกากีแกมเขียว (๕)มาตรา 46 เสื้อคอปกสีกากีนวลแกมเขียวลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอปกสีกากีแกมเขียว (๖) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว ไม่มีสาบ ที่ชายคอพับด้านหน้ามีแถบสีกากีแกมเขียว กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุม ๓ ดุม แขนสั้นเหนือข้อศอกไม่เกิน ๕ เซนติเมตร ปลายแขนพับทบและมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุมมาตรา 46 ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก เมื่อสวมเสื้อนี้ ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกระโปรงสีกากีแกมเขียว กระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียวหรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๗) เสื้อคอพับสีขาว ไม่มีสาบ ที่ชายคอพับด้านหน้ามีแถบสีกากีแกมเขียวกว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุม ๓ ดุมมาตรา 46 แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเหนือข้อศอกไม่เกิน ๕ เซนติเมตร ปลายแขนพับทบ และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก เมื่อสวมเสื้อนี้ ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกระโปรงสีกากีแกมเขียว กระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียวหรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๘)มาตรา 46 เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แบบคอป้าน มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม มีกระเป่าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย ไม่มีปก และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ข้างละ ๑ ดุม เสื้อแบบนี้ให้ใช้เสื้อเชิ๊ตสีกากีนวลแกมเขียว ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวมาตรา 46 เงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (๙) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แต่ใช้อินทรธนูแข็ง เสื้อแบบนี้ให้ใช้เชิ้ตสีขาว ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย เว้นแต่เมื่อแต่งเครื่องแบบสโมสร ให้ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายมาตรา 46 (๑๐) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (๑๑) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะไม่มีปก และใช้อินทรธนูแข็ง (๑๒)มาตรา 46 เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ก) ทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ข)มาตรา 46 ทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ค) ทหารหญิงในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์มาตรา 46 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ง) ทหารหญิงในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมาตรา 46 ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (จ) ทหารหญิงในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชายมาตรา 46 (ฉ) ทหารหญิงในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ช) ทหารหญิงในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ซ)มาตรา 46 ทหารหญิงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ฌ) ทหารหญิงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 46 ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ญ) ทหารหญิงในกรมทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๑ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ฎ) ทหารหญิงในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒มาตรา 46 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ฏ) ทหารหญิงในกรมรบพิเศษที่ ๓ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชาย (ฐ) นายทหารสัญญาบัตรหญิงในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้ามาตรา 46 ใช้เสื้อลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรชาย (๑๓) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ คอแบะกว้างไม่มีบากกลมมนถึงชายพับแหลมใต้อก ปาดเอวเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาวของทหารชาย ด้านหน้าระหว่างชายคอพับถึงชายเสื้อ มีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุมมาตรา 46 มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และให้ใช้เสื้อและเครื่องประกอบ ดังนี้ (ก) เสื้อเชิ้ตอกจีบสีขาว แขนยาว ข้อมือแข็งขัดดุม คอปกเชิ้ตเป็นรูปบัวมน ผูกผ้าพันคอสีดำเป็นรูปสามเหลี่ยมจากชายปกบัวมน (ข) แพรแถบรัดเอวสีแดง เช่นเดียวกับสายอินทรธนูกึ่งกลางด้านหน้ากว้าง ๗ เซนติเมตรมาตรา 46 ปลายทั้งสองข้าง กว้าง ๕ เซนติเมตร ยาวเท่าขนาดเอวของผู้ใช้มาตรา 47 ข้อ ๔๗ กระโปรงและกางเกง มีดังนี้ (๑) กระโปรงสีกากีแกมเขียว ยาวปิดเข่าพอสมควร ชายประโปรงไม่บาน ไม่มีกระเป๋า ไม่มีทบด้านหน้า สำหรับด้านหลังเป็นแบบผ่าซ้อนกันชั้นเดียวซึ่งมีความสูงจากชายกระโปรงไม่ต่ำกว่า ๑๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๒๕ เซนติเมตร โดยซ้อนกันลึกไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร ที่ขอบเอวมีห่วงกว้าง ๑มาตรา 47 เซนติเมตร จำนวน ๔ ห่วง สำหรับสอดสายเข็มขัด โดยให้ห่วงคู่หน้าอยู่ห่างจากกึ่งกลางหัวเข็มขัดประมาณ ๑๐ เซนติเมตร ทั้งทางซ้ายและทางขวา ส่วนห่วงคู่หลังให้อยู่ตรงแนวเดียวกับห่วงคู่หน้า ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกระโปรง (๒) กระโปรงสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีกากีแกมเขียว (๓) กระโปรงสีดำมาตรา 47 ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีกากีแกมเขียว (๔) กระโปรงสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีกากีแกมเขียว (๕) กระโปรงสีดำแบบป้าย ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ เป็นผ้าชิ้นเดียวเมื่อสวมให้ป้ายขวาทับซ้าย ชายกระโปรงยาวเลยครึ่งน่องเล็กน้อย (๖)มาตรา 47 กระโปรงสีฟ้าหม่นแบบป้าย ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีดำแบบป้าย (๗) กระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว ยาวปิดเข่าพอสมควร ชายกระโปรงกางเกงบานเล็กน้อย ไม่มีกระเป๋า ด้านหน้าและด้านหลังเป็นแบบจีบกระทบ ที่ขอบเอวมีห่วงกว้าง ๑ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๕ เซนติเมตร จำนวน ๔ ห่วงมาตรา 47 สำหรับสอดสายเข็มขัดโดยให้ห่วงคู่หน้าอยู่ห่างจากกึ่งกลางหัวเข็มขัดประมาณ ๑๐ เซนติเมตร ทั้งทางซ้ายและทางขวา ส่วนห่วงคู่หลังให้อยู่ตรงแนวเดียวกับห่วงคู่หน้าทำด้วยผ้าสีเดียวกับกระโปรงกางเกง (๘) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว แบบฝึกของทหารชายมาตรา 47 ปลายขากว้างไม่น้อยกว่า ๑๖ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๒๒ เซนติเมตร (๙) กางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๑๐) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว แบบปกติของทหารชายมาตรา 48 ข้อ ๔๘ เข็มขัด ประคดและคันชีพ มีดังนี้ (๑) เข็มขัด มี ๓ แบบ คือ (ก) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีของทหารชาย ใช้คาดทับขอบกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกหรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวมาตรา 48 หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ข) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำของทหารชาย ใช้คาดทับขอบกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ค) เข็มขัดหนังสีดำมาตรา 48 มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวของทหารชาย ใช้คาดทับขอบกระโปรงสีกากีแกมเขียวหรือกระโปรงกางเกงสีกากีแกมเขียว (๒) ประคดและคันชีพ (ก) ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์มาตรา 48 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายแต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ข) ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายมาตรา 48 แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ค) ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายมาตรา 48 แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ง) ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชาย แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (จ) ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์มาตรา 48 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชาย แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ฉ) ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายแต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ช) ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมาตรา 48 เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชาย แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ซ) ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายแต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย (ฌ) ในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชาย แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชายมาตรา 49 ข้อ ๔๙ รองเท้า มี ๖ แบบ คือ (๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก ส้นใหญ่พอสมควร สูงไม่เกิน ๗ เซนติเมตร (๒) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (๔) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก (๕) รองเท้าสูงหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก (๖) รองเท้าเดินป่ามาตรา 49 รองเท้าทุกแบบต้องมีส้น ไม่มีริ้วและลวดลายมาตรา 50 ข้อ ๕๐ กระเป๋าถือ มี ๒ แบบ คือ (๑) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ ทำด้วยหนังสือวัตถุเทียมหนังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า สูง ๒๐ เซนติเมตร ยาว ๓๐ เซนติเมตร มีสายสะพาย (๒) กระเป๋าถือสีดำขนาดเล็ก ลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่เว้นแต่สูง ๑๕ เซนติเมตร ยาว ๒๐ เซนติเมตร ไม่มีสายสะพาย กระเป๋าถือทั้ง ๒มาตรา 50 แบบไม่มีลวดลายโดยปกติถือด้วยมือซ้าย สำหรับกระเป๋าที่มีสายสะพายจะสะพายที่ไหล่ซ้ายห้อยลงมาใต้แนวเอวก็ได้มาตรา 3 หมวด ๓ อินทรธนูและเครื่องหมายยศมาตรา 51 ข้อ ๕๑ อินทรธนู มี ๒ แบบ คือ (๑) อินทรธนูอ่อน ทำด้วยสักหลาด เสิร์จหรือผ้า ชนิดและสีเดียวกับเสื้อเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมน ด้านไหล่ กว้าง ๔ เซนติเมตร เย็บติดกับเสื้อ ด้านคอ กว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุม (๒) อินทรธนูแข็ง ลักษณะเช่นเดียวกับอินทรธนูแข็งของทหารชายมาตรา 51 เว้นแต่ขนาดเช่นเดียวกับอินทรธนูอ่อนมาตรา 52 ข้อ ๕๒ เครื่องหมายยศ มีดังนี้ (๑) นายทหารประทวนชั้นนายสิบ ใช้เครื่องหมายยศและประดับเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นนายสิบชาย แต่ปลายบั้งทั้งสองข้าง ห่างกัน ๕ เซนติเมตร (๒) นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้เครื่องหมายยศและประดับเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบชาย แต่ปลายบั้งทั้งสองข้าง ห่างกัน ๒.๕มาตรา 52 เซนติเมตร (๓) นายทหารสัญญาบัตร ใช้เครื่องหมายยศ เช่นเดียวกับนายทหารสัญญาบัตรชาย เครื่องหมายยศสำหรับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนาม อนุโลมใช้เช่นเดียวกับทหารชายมาตรา 4 หมวด ๔ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษมาตรา 53 ข้อ ๕๓ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษ ลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษของทหารชายมาตรา 3 ภาค ๓ เครื่องแบบพิเศษมาตรา 54 ข้อ ๕๔ เครื่องแบบกันหนาวสำหรับทหารชาย มี ๒ แบบ คือ (๑) เครื่องแบบกันหนาวกากีแกมเขียว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ หมวก เสื้อ และกางเกงของเครื่องแบบนี้ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีกากีแกมเขียว เครื่องแบบชนิดนี้ใช้ได้สำหรับทหารทุกชั้น (๒) เครื่องแบบกันหนาวน้ำเงินดำ ประกอบด้วย (ก)มาตรา 54 หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ (ค) กางเกงแถบ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ใช้แถมสีแดงลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงแถบของนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล นักเรียนนายร้อยมาตรา 54 นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่ใช้กางเกงแถบของเครื่องแบบเต็มยศ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ เครื่องแบบชนิดนี้ใช้ได้เฉพาะนายทหารสัญญาบัตร นายดาบมาตรา 54 นักเรียนนายร้อยนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่มาตรา 55 ข้อ ๕๕ เครื่องแบบกันหนาวสำหรับทหารหญิง มี ๒ แบบ คือ (๑) เครื่องแบบกันหนาวกากีแกมเขียว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ หมวก เสื้อ และกระโปรงของเครื่องแบบนี้ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีกากีแกมเขียว (๒) เครื่องแบบกันหนาวน้ำเงินดำ เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวมาตรา 56 ข้อ ๕๖ ทหารชายเหล่าทหารดุริยางค์ ในโอกาสบรรเลงใช้เครื่องแบบดังนี้ (๑) ชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ มีแถบสักหลาดสีแดง เช่นเดียวกับกางเกงแถบในข้อ ๑๒ (๕) (ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (จ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดงมาตรา 56 เป็นสายถัก ๒ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม สายทั้ง ๒ เส้น ถักเป็นบ่วงใหญ่ ๑ เส้น เล็ก ๑ เส้น คล้องใต้แขนขวา ให้ตุ้มอยู่ที่อกเสื้อปลายสายรวมติดอยู่ที่ดุมอินทรธนูข้างขวา (๒) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว รัดเอว แบบคอป้านมาตรา 56 ไม่มีตะเข็บหลังที่แนวอกมีดุมซ่อนอยู่ในสาบเสื้อ ด้านหน้ามีกระเป๋าบนข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่งมีปกรูปมน ชายกลางแหลม ปกกระเป๋าขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลาง กระเป๋าละ ๑ ดุม มีอินทรธนูอ่อน ขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม มีขอบเสื้อด้านล่างสุด ตรงรัดเอวมีขอบป้านกว้างประมาณ ๔มาตรา 56 เซนติเมตร ป้ายไปติดขอทางขวาห่างจากกึ่งกลางประมาณ ๑๐ เซนติเมตร ที่ตรงเอวมีหูเสื้อสำหรับรัดเอวไปทางหลังและมีดุมสีเดียวกับเสื้อเรียงตามแนวเอวข้างละ ๒ เม็ด ที่ปลายแขนเสื้อ ปักด้วยไหมทองกว้าง ๔ เซนติเมตร ปักป้ายจากกึ่งกลางซ้ายสุดและขวาสุดของตะเข็บข้อมือเสื้อทั้งสองด้านห่างจากปลายแขนเสื้อ ๔ เซนติเมตรมาตรา 56 ปักป้ายโค้งขึ้นมาพบกันที่กึ่งกลางข้อมือเสื้อห่างจากปลายแขนเสื้อประมาณ ๗ เซนติเมตร ไขว้ทับกันเป็นรูปห่วง ๔ ห่วง โดยมีห่วงขนาดใหญ่ ๒ ห่วงเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓ เซนติเมตร อยู่ด้านล่าง และห่วงขนาดเล็ก ๒ ห่วง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร อยู่ด้านบนมาตรา 56 เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีขาวแขนยาวและผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสี (ค) กางเกงขายาวสีขาวหรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกาสีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑)มาตรา 56 (จ) (๓) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปกากีแกมเขียว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียวรัดเอว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาวรัดเอวตาม (๒) (ข) แต่ที่ปลายแขนเสื้อไม่มีปัก เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีแกมเขียวอ่อนมาตรา 56 และผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสี (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวหรือกางเกงขายาวสีขาว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้นส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ) (๔) ชุดบรรเลงปกติมาตรา 56 ใช้เครื่องแบบปกติสีกากีแกมเขียวคอพับประดับสายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ) (๕) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนนักเรียนนายร้อย ซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ หรือหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารรักษาพระองค์มาตรา 56 ซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ ให้แต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์หรือทหารรักษาพระองค์ (๖) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารในพิธีตรวจพลสวนสนามและในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารกองเกียรติยศมาตรา 56 นอกจากที่กล่าวใน (๕) ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว และมีสายรัดคางหนังสีขาวกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว และผ้าพันคอสีแดง (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักสีขาว กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร มีตาไก่มาตรา 56 หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๖ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมีรูปจักรดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ เชือกผูกรองเท้าสีขาว (ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ) เว้นแต่ปลายสายรวมติดที่บ่าทางด้านคอมาตรา 56 (ช) คนถือไม้ชี้ทาง ใช้หมวกทำด้วยโลหะชุบโครเมี่ยมลักษณะเช่นเดียวกับรองในหมวกเหล็ก มีตราหน้าหมวกขนาดใหญ่ และมีสายรัดคางสีขาวให้สวมสายสะพายหนังมีแถบไหมทองทางด้านนอก สะพายจากไหล่ซ้ายไปขวา (ซ) ถุงมือสีขาว (๗) ทหารแตรเดี่ยวมาตรา 56 ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนนักเรียนนายร้อยซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเครื่องแบบอนุโลมตามเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศของนักเรียนนายร้อย (๘) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารซึ่งจัดเป็นกองเกียรติยศพิเศษให้แต่งเครื่องแบบทหารซึ่งจัดเป็นกองเกียรติยศ เครื่องแบบตาม (๑)มาตรา 56 (๒) (๓) และ (๔) ให้ประดับเครื่องหมายสำหรับทหารดุริยางค์ทำด้วยโลหะเป็นรูปพิณสีทอง อยู่บนช่อชัยพฤกษ์สีเงินขัดมันที่อกเสื้อด้านขวามาตรา 57 ข้อ ๕๗ ทหารหญิงเหล่าทหารดุริยางค์ ในโอกาสบรรเลงใช้เครื่องแบบดังนี้ (๑) ชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว เสื้อแบบนี้ให้ใช้เสื้อคอพับแบบชายสีขาว ผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย (ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ (ง)มาตรา 57 รองเท้าหุ้มส้นสูงหนังสีดำ (จ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ (๒) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปขาว เช่นเดียวกับชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ เว้นแต่ให้ใช้กระโปรงสีขาวและหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว (๓) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปกากีแกมเขียว ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว (ข)มาตรา 57 เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว เสื้อแบบนี้ให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีกากีแกมเขียวอ่อน ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ (จ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ (๔)มาตรา 57 ชุดบรรเลงปกติคอพับ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติคอพับสำหรับทหารหญิงทั่วไป (๕) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารในพิธีตรวจพลสวนสนาม และในโอกาสประจำแถว หรือเดินนำขบวนทหารกองเกียรติยศ นอกจากที่กล่าวในข้อ ๕๖ (๕) ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปกสีกากีแกมเขียวมาตรา 57 มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ตะเข็บกลางยาวตะเข็บขนาบข้างสั้น ด้านหน้ามีตะเข็บ ๔ ตะเข็บ ตะเข็บยาวข้างละ ๑ ตะเข็บ ตะเข็บสั้นขนาบตะเข็บยาวข้างละ ๑ ตะเข็บ เอวเสื้อปล่อย ที่คอและแนวอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวไม่รัดข้อมือกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย มีปกรูปตัดชายมน และอินทรธนูอ่อนขัดดุมมาตรา 57 ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก (ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (จ) ถุงเท้าสั้นสีดำ (ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่ เครื่องแบบตาม (๑) (๒) (๓) และ (๔) ไม่มีสายยงยศมาตรา 57 ในโอกาสที่บรรเลงให้ติดเครื่องหมายสำหรับทหารดุริยางค์ทำด้วยโลหะเป็นรูปพิณสีทองอยู่บนช่อชัยพฤกษ์สีเงินขัดมันที่อกเสื้อด้านขวา สำหรับชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปขาว และชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปกากีแกมเขียวไม่ประดับเครื่องหมายยศ แต่ให้ประดับเพียงเครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัดมาตรา 58 ข้อ ๕๘ ทหารซึ่งทำหน้าที่สารวัตรทหาร ใช้เครื่องแบบดังนี้ (๑) ในโอกาสปฏิบัติงานปกติ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) รองในหมวกเหล็กสีดำลักษณะเช่นเดียวกับรองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว มีสายรัดคางหนังสีดำ กว้าง ๒ เซนติเมตร ด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีขาวสูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตรมาตรา 58 สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนมีแถบ ๒ สี คาดรอบขอบหมวกจนเกือบจดอักษร สห แถบสีแดงอยู่กลางกว้าง ๔ เซนติเมตร ริมแถบสีแดงมีแถบสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรไม่มีแถบคาดรอบขอบหมวก ในบางโอกาสนายทหารสัญญาบัตรและนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบมาตรา 58 ซึ่งปฏิบัติหน้าที่นายทหารสัญญาบัตรจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวก็ได้ (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ รัดปลายขา (ง) เข็มขัดด้ายถักสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีขาวในข้อ ๕๖ (๖) (ง) (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (ฉ) สายนกหวีดทำด้วยไหมสีขาวมาตรา 58 มีลักษณะดังนี้ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวน เป็นสายถัก ๔ สาย และสายเกลี้ยง ๑ สาย โดยสายถัก ๒ สายทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนซ้าย ส่วนสายถักอีก ๒ สาย ทำเป็นบ่วงขนาดใหญ่และเล็ก ห่างกันพองาม พาดต้นแขนซ้าย ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูมาตรา 58 สายเกลี้ยงโยงจากใต้อินทรธนูตรงที่รวมสายถักปลายสายผูกนกหวีดสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อข้างซ้าย สำหรับนายทหารสัญญาบัตร มีลักษณะเช่นเดียวกับพลทหารและนายทหารประทวน เว้นแต่ที่ปลายสายเกลี้ยงให้ติดตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม แทนนกหวีดห้อยไว้ที่ดุมเสื้อเม็ดที่ ๒ กับใช้สายถักคล้องใต้แขนขวาและพาดต้นแขนขวา (ช)มาตรา 58 ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร มีอักษร สห ทำด้วยสักหลาด หรือหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร สวมที่แขนเสื้อข้างขวาระหว่างไหล่กับข้อศอกให้ตัวอักษรอยู่ด้านนอก (ซ) ซองปืนพกหนังสีดำ (ฌ) กระเป๋าซองกระสุนหนังสีดำมาตรา 58 (๒) ในโอกาสปฏิบัติงานในพิธีต่าง ๆ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) รองในหมวกเหล็กสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับรองในหมวกเหล็กสีดำใน (๑) (ก) แต่ด้านหน้าหมวกใช้อักษร สห สีแดง และไม่มีแถบคาดรอบขอบหมวก (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว และใช้ผ้าพันคอสีเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักสีขาวมาตรา 58 เช่นเดียวกับในข้อ ๕๖ (๖) (ง) (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ เชือกผูกรองเท้าสีขาว (ฉ) สายนกหวีดทำด้วยไหมสีขาว เช่นเดียวกับใน (๑) (ฉ) (ช) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดงเช่นเดียวกับใน (๑) (ช) (ซ) ซองปืนพกหนังสีขาว (ฌ) กระเป๋าซองกระสุนหนังสีขาว (ญ) ถุงมือสีขาว (๓)มาตรา 58 ในโอกาสขับขี่รถจักรยานยนต์ เมื่อนำขบวนหรือติดตามบุคคลสำคัญเพื่อเป็นเกียรติยศ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) หมวกแบบขับขี่รถจักรยานยนต์สีขาว ด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีแดง สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียวและใช้ผ้าพันคอสีเขียว (ค)มาตรา 58 กางเกงแบบขี่ม้าสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักสีขาว เช่นเดียวกับในข้อ ๕๖ (๖) (ง) (จ) รองเท้าสูงหนังสีดำ (ฉ) สายนกหวีดทำด้วยไหมสีขาว เช่นเดียวกับใน (๑) (ฉ) (ช) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง เช่นเดียวกับใน (๑) (ช) (ซ) ซองปืนพกหนังสีขาว (ฌ) กระเป๋าซองกระสุนหนังสีขาว (ญ)มาตรา 58 ถุงมือขวาครึ่งแขนสวมทับแขนเสื้อ เมื่อปฏิบัติงานปกติ ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับใน (๑) เว้นแต่ให้ใช้หมวกแบบขับขี่รถจักรยานยนต์สีขาว กางเกงขี่ม้าสีกากีแกมเขียว รองเท้าสูงหนังสีดำและไม่ใช้ผ้าพันคอสีเขียว ทั้งนี้ จะใช้แว่นตากันลม หรือเสื้อคุมกันฝนชนิดมีแขนสีกากีแกมเขียว หรือทั้งสองอย่างด้วยกันก็ได้ (๔)มาตรา 58 ในโอกาสปฏิบัติราชการสนามหรือฝึก ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) รองในหมวกเหล็กสีดำ เช่นเดียวกับใน (๑) (ก) หรือรองในหมวกเหล็กคลุมด้วยผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ หรือหมวกเหล็กคลุมด้วยผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศมาตรา 58 ที่ผ้าคลุมด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีขาว สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกมาตรา 58 หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (ฉ) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง เช่นเดียวกับใน (๑) (ช)มาตรา 58 เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๕) ในโอกาสปฏิบัติงานควบคุมการจราจรขณะทัศนวิสัยจำกัดใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับ (๑) และให้ใช้ปลอกแขนทำด้วยผ้าสะท้อนแสงสีขาวสลับเทาเย็บติดกันสีละ ๕ แถบ กว้างแถบละ ๔ เซนติเมตร ที่ปลายปลอกแขนทั้งสองข้าง มีจีบรัดด้วยยางยืด ตัวปลอกแขนกว้าง ๒๐ เซนติเมตร ยาว ๓๕มาตรา 58 เซนติเมตร ใช้สวมที่แขนเสื้อทั้งสองข้าง ระหว่างข้อศอกกับข้อมือ ทั้งนี้ จะใช้เสื้อกันฝนสีส้มสะท้อนแสง ลักษณะเป็นเสื้อคอเชิ้ตยาวถึงข้อเท้าปกเสื้อกว้าง ๕ เซนติเมตร มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดซ้อน ๒ ชั้น บริเวณด้านหน้าและด้านหลังในระดับแนวอก ที่คอและตัวเสื้อมีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อรูปทรงกระบอกซ้อนกันมาตรา 58 ๒ ชั้น แขนเสื้อชั้นในยาวถึงข้อมือ ส่วนชั้นนอกยาวถึงข้อศอก ไม่มีกระเป๋า ไม่ใช้อินทรธนูและเครื่องหมายใด ๆ สวมคุลมด้วยก็ได้มาตรา 59 ข้อ ๕๙ ทหารซึ่งเป็นนักโดดร่มประจำกอง ใช้เครื่องแบบดังนี้ เครื่องแบบพลทหารมี ๕ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมู ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวกขนาดกลาง (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวแก่เงื่อนกะลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒มาตรา 59 ก็ได้ ในโอกาสพิเศษจะใช้ผ้าพันคอสีร่มพรางก็ได้ (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือดำ (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า ในโอกาสลำลองจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียวมาตรา 59 และรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำก็ได้ (๒) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อน ตาม (๑) (ก) หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว หรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ในโอกาสพิเศษจะใช้ผ้าพันคอสีร่มพรางก็ได้ (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกรัดปลายขา (ง)มาตรา 59 เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า (ฉ) ถุงเท้าขนสัตว์ (๓) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนตาม (๑) (ก) หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวมาตรา 59 หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกรัดปลายขา หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า (ฉ) ถุงเท้าขนสัตว์ เครื่องแบบนี้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วยมาตรา 59 เครื่องแบบสนามตาม (ก) เว้นหมวกทรงอ่อน (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ (๔) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (๕) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกมาตรา 59 เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว เครื่องแบบนายทหารประทวน มี ๘ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวสำหรับนายทหารประทวนทั่วไป (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะสำหรับนายทหารประทวนทั่วไป เว้นแต่จะใช้หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมูก็ได้ (๓)มาตรา 59 เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติสำหรับพลทหาร ในโอกาสไว้ทุกข์ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับประกอบด้วย (ก) หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมู ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวกขนาดกลาง (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติมาตรา 59 (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า ในโอกาสลำลองจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียวและรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำก็ได้ (๕) เครื่องแบบฝึก เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกสำหรับพลทหาร (๖) เครื่องแบบสนามมาตรา 59 เช่นเดียวกับเครื่องแบบสนามสำหรับพลทหาร (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับพลทหาร (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวมาตรา 59 เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับพลทหาร เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตร มี ๑๑ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะมาตรา 59 เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป เว้นแต่จะใช้หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมูก็ได้ ในบางโอกาสจะใช้กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติรัดปลายขา ประกอบกับรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่มก็ได้ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เช่นเดียวกับมาตรา 59 เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับสำหรับนายทหารประทวน (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับสำหรับนายทหารประทวน (๕) เครื่องแบบฝึก เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกสำหรับพลทหาร (๖) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบสนามสำหรับพลทหาร (๗) เครื่องแบบครึ่งยศมาตรา 59 เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป ถ้าประจำแถวทหาร ซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับพลทหาร (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศมาตรา 59 ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับพลทหาร (๙) เครื่องแบบสโมสรคอปิด เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรคอปิดสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป (๑๐) เครื่องแบบสโมสรอกแข็ง เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป (๑๑) เครื่องแบบสโมสรอกอ่อนมาตรา 59 เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไปมาตรา 60 ข้อ ๖๐ ทหารซึ่งเป็นนักโดดร่มประจำกอง ใช้สายยงยศไหมสีแดงเป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม และสายเกลี้ยง ๒ เส้น ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดที่ดุมอินทรธนูข้างขวา ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ที่อกเสื้อประกอบกับเครื่องแบบตามข้อ ๕๙ เว้นแต่เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามมาตรา 60 ไม่ใช้สายยงยศ นายทหารสัญญาบัตรซึ่งใช้สายยงยศเสนาธิการ หรือสายยงยศนายทหารคนสนิท ไม่ใช้สายยงยศตามข้อนี้มาตรา 61 ข้อ ๖๑ ทหารซึ่งจัดเป็นกองทหารเกียรติยศ (๑) มณฑลทหารบก ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวมีสายรัดคางหนังสีขาว กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร หรือหมวกสนามคลุมผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นหรือหมวกทรงอ่อนสีดำ (ข) เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นมาตรา 61 และผ้าพันคอสีน้ำเงินอ่อน (ค) กางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น (ง) เข็มขัดหนังสีขาว (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ ชนิดผูกเชือก (ฉ) สายนกหวีดทำด้วยด้ายถักหรือไนล่อนสีขาวลักษณะเช่นเดียวกับสายนกหวีดในข้อ ๕๘ (๑) (ฉ) เว้นแต่ปลายสายเกลี้ยงให้ติดตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้มมาตรา 61 เมื่อใช้สายนกหวีดนี้แล้ว ไม่ใช้สายยงยศอย่างอื่นอีก (ช) ซองกระบี่หรือซองดาบทำด้วยหนังสีขาว (ซ) ถุงมือสีขาว (ฌ) สายสะพายปืนทำด้วยหนังสีขาว (๒) หน่วยทหารต่าง ๆ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว หรือหมวกสนามคลุมผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นหรือหมวกทรงอ่อนสีดำ (ข)มาตรา 61 เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น และผ้าพันคอสีน้ำเงินอ่อน (ค) กางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ ชนิดผูกเชือก (ฉ)มาตรา 61 ซองกระบี่ทำด้วยด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือซองดาบ (ช) ถุงมือสีขาว (๓) โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับ (๒) เว้นแต่ใช้ผ้าพันคอสีบานเย็นหรือใช้เครื่องแบบสวนสนามในโอกาสพิเศษ เครื่องแบบสวนสนามในโอกาสพิเศษ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาวมาตรา 61 มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางใช้แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดงเลือดนก ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถวแถวละ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร ที่ปลอกคอโดยรอบมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทองมาตรา 61 กว้าง ๑ เซนติเมตร ห่างจากขอบนอกของปลอกคอ ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำมีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๒ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสามเหลี่ยม สูง ๙.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง ๓ แถบ แถบบนและแถบล่างด้านปลายแขนเสื้อกว้างแถบละ ๑.๕ เซนติเมตร แถบกลาง กว้างมาตรา 61 ๒ เซนติเมตร เว้นระยะระหว่างแถบ ๒ เซนติเมตร แถบล่างอยู่ห่างจากขอบปลายแขน ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม สูง ๑๒.๕ เซนติเมตร ฐานของรูปสามเหลี่ยมติดกับขอบบนของปลอกแขนท่อนล่าง ที่ขอบของสามเหลี่ยมทั้งสองข้างมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง ๒ แถบ แถบด้านนอก กว้าง ๑.๕ เซนติเมตรมาตรา 61 อยู่ห่างจากขอบปลอกแขนท่อนบนด้านนอก ๐.๕ เซนติเมตร แถบด้านใน กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ห่างจากแถบด้านนอก ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแถบที่ด้านฐานทั้ง ๒ แถบ ติดกับแถบบนของปลอกแขนท่อนล่าง ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปหมวกนักรบโบราณปักด้วยด้ายหรือไหมสีเหลืองซ้อนทับบนดาบปักด้วยด้ายหรือไหมสีขาวมาตรา 61 ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้งสองข้าง มีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถบ แถบละ ๒ ดุม (ค) กางเกงขายาวสีขาว มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมเงินหรือวัตถุเทียมไหมเงิน กว้าง ๑มาตรา 61 เซนติเมตร อยู่ตอนกลางและแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมนยาวด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปพระตราแผ่นดินดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด และใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดงเลือดนก (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 61 ชนิดผูกเชือกหรือยืดข้าง (ฉ) อินทรธนูแข็ง (ช) ถุงมือสีขาว สำหรับนักเรียนนายร้อยซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าหมวด หัวหน้ากองร้อย หัวหน้ากองพันหรือหัวหน้านักเรียน ใช้กระบี่มีลักษณะเช่นเดียวกับกระบี่นายทหารสัญญาบัตร เว้นแต่ให้ใช้พู่ไหมสีเหลืองมาตรา 61 สายกระบี่มีลักษณะเช่นเดียวกับสายกระบี่นายทหารสัญญาบัตร และใช้แผ่นห้อยสายกระบี่ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว สำหรับนักเรียนนายร้อยซึ่งประจำแถว ใช้ดาบปลายปืน ฝักดาบทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว กว้าง ๖.๘ เซนติเมตร ยาว ๓๗ เซนติเมตร ส่วนซองดาบยาว ๒๑ เซนติเมตร จากซองดาบขึ้นไป ๑๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 61 มีสายรัดด้ามดาบ กว้าง ๒ เซนติเมตร สำหรับผู้เชิญธง ใช้สายคล้องคอทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว กว้าง ๗ เซนติเมตร ยาว ๑๕๐ เซนติเมตร ปลายสายรวมติดไว้กับแผ่นโลหะสีทองรูปใบโพธิ์ กว้าง ๑๕ เซนติเมตร สูง ๑๕ เซนติเมตร ด้านหน้ามีโลหะสีทองรูปกรวยติดอยู่ สำหรับวงดุริยางค์ ใช้สายถักทำด้วยด้ายหรือไหมสีเหลืองมาตรา 61 กว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๗๗ เซนติเมตร ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวาใช้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ทางด้านหน้า (๔) กองทหารเกียรติยศพิเศษ แบ่งออกเป็น ๒ ชนิด เครื่องแบบกองทหารเกียรติยศแดง ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีดำมาตรา 61 มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางใช้แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง ผ้าพันหมวกสีแดงขนาดกว้าง ๔.๒๕ เซนติเมตร ติดดิ้นเทียมสีทอง ขนาด ๐.๕ เซนติเมตร ห่างจากขอบบน ๑ เซนติเมตร (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดง มีคอปกสีดำติดดิ้นเทียมสีทอง ขนาด ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 61 ที่ขอบโดยรอบ มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่ตะเข็บกลางด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีตะเข็บด้านหน้าที่แนวเอว ๑ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะ มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลมขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุมมาตรา 61 มีอินทรธนูอ่อนสีดำ ติดดิ้นเทียมสีทอง ขนาด ๐.๕ เซนติเมตร ที่ขอบเว้นส่วนที่ติดตะเข็บไหล่ ปลายแขนมีปลอกสีดำปลายบนแหลม สูง ๒๐ เซนติเมตร กึ่งกลางปลอกแขนด้านนอกติดเครื่องหมายกองทัพบกทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๑๐.๕ เซนติเมตร ที่ขอบด้านบนปลอกแขนติดดิ้นเทียมสีทอง ขนาด ๐.๕ เซนติเมตร โดยรอบด้านล่างปลอกแขนติดแถบสีทองมาตรา 61 กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ริมขอบแดง ๓ แถบ เรียงติดกันโดยรอบห่างจากขอบปลอกแขนด้านล่าง ๑.๕ เซนติเมตร (ค) กางเกงขายาวสีดำแบบปกติ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ติดแถบสีทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ริมขอบแดง ที่ตะเข็บกางเกงข้างละ ๓ แถบเรียงติดกัน (ง) เข็มขัดหนังสีขาว กว้าง ๕.๕ เซนติเมตรมาตรา 61 หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๖ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง เป็นสายถัก ๒ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้มมาตรา 61 สายทั้ง ๒ เส้น ถักเป็นบ่วงใหญ่ ๑ เส้น เล็ก ๑ เส้น คล้องใต้แขนซ้าย ให้ตุ้มอยู่ที่อกเสื้อ ปลายสายรวมติดอยู่ที่ดุมอินทรธนูข้างซ้าย (ช) ซองกระบี่หรือซองดาบทำด้วยหนังสีขาว (ซ) ถุงมือสีขาว เครื่องแบบนี้ให้ติดเครื่องหมายเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวมาตรา 61 เว้นแต่เครื่องหมายยศให้ติดเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เครื่องแบบกองทหารเกียรติยศน้ำเงินดำ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว เว้นแต่ผ้าพันหมวกสีแดง กว้าง ๔.๒๕ เซนติเมตร ติดดิ้นเทียมสีทอง ขนาด ๐.๕ เซนติเมตร ห่างจากขอบบน ๑ เซนติเมตร (ข) เสื้อคอปิดทำด้วยเสิร์จสีน้ำเงินดำมาตรา 61 ปลอกคอทำด้วยสักหลาดสีแดงมีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุม ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง จากแนวบ่าทั้งสองข้างถึงแนวชายเสื้อมีแถบสักหลาดสีแดงมาตรา 61 กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดสีแดง ขอบล่างโดยรอบมีแถบไหมสีทองสลับแดง กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ขอบบนด้านนอกมียอดแหลมสูงกว่าด้านใน โดยรอบมีแถบไหมสีทอง ๒ แถบ ขอบนอก กว้าง ๑ เซนติเมตร ขอบใน กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร กึ่งกลางปลอกแขนด้านนอกติดเครื่องหมายกองทัพบกทำด้วยโลหะสีทองมาตรา 61 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรมีอินทรธนูแข็ง สำหรับนายทหารประทวนและพลทหารมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม (ค) กางเกงแถบ กางเกงทำด้วยเสิร์จสีดำ แถบทำด้วยสักหลาดสีแดง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรมีแถบสักหลาด กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตรมาตรา 61 สำหรับนายทหารประทวนและพลทหารมีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ (ง) เข็มขัด สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้เข็มขัดหนังสีแดง เช่นเดียวกับของนักเรียนนายร้อย เว้นแต่หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมาตรา 61 มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด สำหรับนายทหารประทวนและพลทหารใช้เข็มขัดหนังสีขาว (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดงเป็นสายถัก ๒ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม สายทั้งสองเส้นถักเป็นบ่วงใหญ่ ๑ เส้น เล็ก ๑ เส้น คล้องใต้แขนซ้าย ให้ตุ้มอยู่ที่อกเสื้อมาตรา 61 หลายสายรวมติดอยู่ที่ดุมอินทรธนูข้างซ้าย (ช) ซองกระบี่หรือซองดาบทำด้วยหนังสีขาว (ซ) ถุงมือสีขาว เครื่องแบบนี้ให้ติดเครื่องหมายเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว ในโอกาสจัดเป็นกองทหารเกียรติยศในต่างประเทศ ให้ประดับแผ่นติดไหล่รูปธงชาติที่ต้นแขนเสื้อข้างขวาด้านนอกห่างจากตะเข็บไหล่ ๒ เซนติเมตร (๕)มาตรา 61 กองทหารเกียรติยศรับเสด็จ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (ก) หมวกสนามคลุมผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น (ข)เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวแบบฝึก และผ้าพันคอสีน้ำเงินอ่อน (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ ชนิดผูกเชือกมาตรา 61 (ฉ) ซองกระบี่หรือซองดาบทำด้วยด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว (ช) ถุงมือสีขาวมาตรา 62 ข้อ ๖๒ ทหารซึ่งจัดเป็นทหารรักษาการณ์ ใช้เครื่องแบบดังนี้ ทหารรักษาการณ์ภายในและภายนอก ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (๑) หมวกสนามคลุมผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นหรือรองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวมาตรา 62 หรือสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น (๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น แขนเสื้อข้างขวาสวมปลอกแขนทำด้วยผ้าสีแดง ด้านบนปักตรากองทัพบกสีเหลือง ด้านล่างปักอักษร รก สีขาว (๓) กางเกงสีกากีแกมเขียวแบบฝึกมาตรา 62 หรือกางเกงสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น (๔) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว หรือสีดำ กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร (๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ (๖) กระเป๋ากระสุนด้ายถัก หรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว (๗) ซองปืนพกหนังสีดำ ใช้สำหรับนายทหารสัญญาบัตรมาตรา 62/1 ข้อ ๖๒/๑ ทหารซึ่งจัดเป็นทหารรักษาการณ์เขตพระราชฐาน ใช้เครื่องแบบดังนี้ (๑) เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ (๒) เครื่องแบบพระราชฐาน เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ เว้นแต่ให้ประดับแพรแถบย่อของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือปกกระเป๋าเบื้องซ้ายโดยไม่ต้องประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์มาตรา 62/1 เครื่องแบบตาม (๑) และ (๒) ในบางโอกาสจะให้มีกระบองพร้อมซอง ไฟฉายพร้อมซองและกุญแจมือพร้อมซอง เพื่อให้เหมาะสมกับภารกิจก็ได้ ในการประดับเครื่องหมายพิเศษเพิ่มเติม ให้เป็นไปตามแนวทางที่หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์หรือหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์กำหนดมาตรา 62/1 สำหรับผู้บังคับกองรักษาการณ์และผู้ช่วยผู้บังคับกองรักษาการณ์ ให้คาดกระบี่และถุงมือสีขาว (๓) เครื่องแบบพระราชฐานเขียว เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกสีกากีแกมเขียว เว้นแต่ให้ใช้หมวกสนามคลุมผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น หรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นมาตรา 62/1 และให้มีส่วนประกอบเพิ่มเติม ได้แก่ (ก) เข็มขัดสนามทำด้วยด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว (ข) ซองกระบี่ทำด้วยด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว หรือซองดาบ (ค) ผ้าพันคอสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น หรือผ้าพันคอสีน้ำเงินอ่อนและถุงมือสีขาวมาตรา 62/1 ใช้เมื่อปฏิบัติหน้าที่กองทหารเกียรติยศ สำหรับผู้บังคับกองรักษาการณ์และผู้ช่วยผู้บังคับกองรักษาการณ์ ให้คาดกระบี่และถุงมือสีขาว เครื่องแบบนี้ในบางโอกาสจะให้มีกระบองพร้อมซอง ไฟฉายพร้อมซอง และกุญแจมือพร้อมซอง เพื่อให้เหมาะสมกับภารกิจก็ได้ สำหรับการประดับเครื่องหมายทุกชนิดมาตรา 62/1 ให้เป็นไปตามแนวทางที่หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์กำหนดมาตรา 63 ข้อ ๖๓ ทหารซึ่งมีหน้าที่ใช้เครื่องยนต์ในเวลาประจำทำงานตามหน้าที่เกี่ยวกับเครื่องยนต์ ใช้เครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม และจะใช้รองเท้าผ้าใบสีดำก็ได้ ทหารราบ ทหารม้า และทหารปืนใหญ่ ซึ่งสังกัดหน่วยยานเกราะ หรือหน่วยยานยนต์ติดอาวุธตามอัตราการจัดมาตรา 63 เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามจะใช้หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำมีตราหน้าหมวกขนาดกลางปักด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำก็ได้ ทหารซึ่งมีหน้าที่ในการปฏิบัติราชการสนามชายแดนตามแผนป้องกันประเทศ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม จะใช้หมวกทรงอ่อนมาตรา 63 หรือหมวกปีกอ่อนสีกากีแกมเขียวหรือสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น เพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง ปักด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำก็ได้ ทหารซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการฝึกนักศึกษาวิชาทหารหรือทหารซึ่งเข้าร่วมในกิจกรรมของนักศึกษาวิชาทหาร เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามมาตรา 63 จะใช้หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดกลางก็ได้มาตรา 64 ข้อ ๖๔ ทหารซึ่งมีหน้าที่ในการบิน เวลาประจำทำงานตามหน้าที่เกี่ยวกับการบิน ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (๑) หมวกแก๊ปทรงอ่อนหรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว หรือหมวกป้องกันศีรษะสำหรับนักบิน (๒) เสื้อและกางเกง มี ๒ แบบ คือ (ก) เสื้อกางเกงติดกันคอพับสีกากีแกมเขียว เป็นผ้าทนไฟแขนทรงกระบอกมาตรา 64 ตัวเสื้อผ่าอกตลอดจนถึงเป้ากางเกงติดซิปรูป ที่อกเสื้อมีกระเป๋าเจาะเฉียงติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอก มีที่เหน็บดินสอ ปากกา และกระเป๋าเจาะติดซิปรูดขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า กางเกงติดกับเสื้อนี้ที่เอวสองข้างมีหูขัดดุมรัดเอวหรือแถบแปรงไนล่อน - สักหลาดรัดเอวมาตรา 64 และมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดด้านข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหน้าขากางเกงทั้งสองข้าง เสมอเป้ากางเกงมีกระเป๋าเจาะติดซิบรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ปลายขากางเกงทั้งสองข้างด้านข้างมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหน้าผ่าข้างละ ๑ แห่ง และติดซิปรูด (ข) เสื้อคอปิดสีกากีแกมเขียวแขนยาว เป็นผ้าทนไฟมาตรา 64 มีที่รัดสำหรับปิดคอมีสาบอกผ่ายาวตลอดติดซิปรูด แขนเสื้อยาวทรงกระบอกมีสาบรัดปลายแขน แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอกมีที่เหน็บดินสอ ปากกา และมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า ที่อกเสื้อมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีฝาปิดขัดดุม ๑ ดุม ซ่อนรังดุมไว้ด้านในฝากระเป๋า ชายเสื้อตรงไม่มีเว้ามาตรา 64 เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง และในบางโอกาสจะพับแขนเสื้อไว้เหนือข้อศอกก็ได้ และกางเกงสีกากีแกมเขียว เป็นผ้าทนไฟ ที่เอวด้านข้างเหนือตะเข็บกางเกงมีสายรัดเอวทั้งสองข้าง ขอบกางเกงด้านหน้ามีสายเข็มขัดรัดเอวทำด้วยผ้าชนิดเดียวกับกางเกง สาบติดซิปรูปและติดดุม ๑ ดุมมาตรา 64 ขัดรังดุมที่ขอบกางเกงตอนบนของสาบ กระเป๋าหลังสองข้าง เป็นกระเป๋าปะมีฝาปิดซ่อนรังดุมขัดดุม ๑ ดุม ไว้ด้านในของฝากระเป๋าหน้าเป็นกระเป๋าเจาะเฉียงจากขอบเอวด้านหน้าลงมา ด้านข้างมีฝาปิดซ่อนรังดุมขัดดุม ๑ ดุม ไว้ด้านในของฝา ที่ขากางเกงด้านข้างสองข้างเสมอเป้ากางเกงมีกระเป๋าปะติดซิปรูดข้างด้านในด้านเดียวมาตรา 64 ด้านข้างขากางเกงในแนวเข่ามีกระเป๋าเป็นกระเป๋าเจาะติดซิปรูด ฝากระเป๋าปล่อยไม่ติดดุม ปลายขากางเกงมีแถบรัดขากางเกง (๓) รองเท้า มี ๔ แบบ คือ (ก) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (ข) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก (ค) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (ง) รองเท้าเดินป่ามาตรา 64 เครื่องแบบตามข้อนี้ให้ติดเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกมาตรา 65 ข้อ ๖๕ ทหารซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยทหารพราน และทหารซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับหน่วยทหารพราน ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (๑) หมวก มี ๒ แบบ คือ (ก) หมวกทรงอ่อนสีดำ ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวก (ข) หมวกปีกทรงอ่อนสีดำ ด้านหน้าเหนือปีกหมวกมีตราหน้าหมวก (๒) เสื้อ มี ๒ แบบ คือ (ก) เสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๔มาตรา 65 กระเป๋า มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๔ กระเป๋า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (ข) เสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๒ กระเป๋า มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิดมาตรา 65 ๒ กระเป๋า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ เสื้อคอเปิดสีดำทั้งสองแบบ มีแถบชื่อทำด้วยผ้าสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร ยาวเท่ากับความกว้างของกระเป๋าเสื้อ มีชื่อและชื่อสกุลปักเป็นตัวอักษรบรรจงตัวตรงด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำหนา ๐.๒มาตรา 65 เซนติเมตร สูง ๑ เซนติเมตร ไม่ต้องเขียนยศและคำนำหน้าชื่อ แถบดังกล่าวนี้เย็บติดกับอกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋าบน (๓) กางเกง มี ๒ แบบ คือ (ก) กางเกงขายาวสีดำแบบฝึกชนิด ก มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก ของทหารชายมาตรา 65 กางเกงชนิดนี้ต้องสวมโดยให้ปลายขากางเกงสอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๔ กระเป๋า (ข) กางเกงขายาวสีดำแบบฝึกชนิด ข มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ข ของทหารชาย กางเกงชนิดนี้ต้องสวมโดยให้ปลายขากางเกงสอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๒มาตรา 65 กระเป๋า (๔) เข็มขัด มี ๒ แบบ คือ (ก) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรูมาตรา 65 ปลายสายหุ้มด้วยโลหะรมดำขนาดกว้าง ๑ เซนติเมตร (ข) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมนโปร่งกลาง ขอบด้านใน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ความหนาของขอบ ๐.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมาตรา 65 มีแกนโลหะขนาดเดียวกับความหนาของขอบหัวเข็มขัดตรึงกึ่งกลางระหว่างด้านในทางดิ่งสำหรับประกอบแผ่นโลหะเพื่อตรึงสายเข็มขัดซึ่งประกอบอยู่กับส่วนหัวเข็มขัด ปลายสายหุ้มด้วยโลหะรมดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร (๕) รองเท้า มี ๒ แบบ คือ (ก) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (ข) รองเท้าเดินป่า (๖) ตราหน้าหมวกมาตรา 65 เป็นรูปวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลาง ๖ เซนติเมตร ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมภายในครึ่งวงกลมด้านบนมีแถบโค้ง กว้าง ๑.๒๕ เซนติเมตร พื้นสีฟ้า บรรจุตัวอักษรมีข้อความว่า "ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์" ส่วนด้านล่างจรดกันมีแถบโค้งรูปธงไตรรงค์ ๒ แถบ ระหว่างแถบมีดาว ๒ ดวง เหนือดาวมีดาบปลายปืน ๑ เล่ม ตั้งในทางดิ่งมาตรา 65 ใบดาบมีสายฟ้าฟาดเฉียงไปทางซ้าย จำนวน ๓ สาย เรียงกันอยู่บนพื้นสีน้ำเงิน รูปวงกลมนี้รองรับด้วยแถบโค้ง กว้าง ๑.๒๕ เซนติเมตร ความยาวเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลางของวงกลม พื้นสีฟ้า บรรจุตัวอักษรมีข้อความว่า "ทหารพราน" ตัวอักษรปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีขาว ดาว ดาบปลายปืนและสายฟ้ามาตรา 65 ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีเหลือง ขอบนอกโดยรอบของตราหน้าหมวก ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๒ เซนติเมตร (๗) เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษ ให้ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีน้ำเงินดำ เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัดมาตรา 65 และเครื่องหมายพิเศษ ให้ประดับเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกมาตรา 66 ข้อ ๖๖ ทหารซึ่งมีหน้าที่ประจำบนรถยานเกราะ เวลาประจำหน้าที่ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย (๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศหรือสีน้ำเงินดำ หรือหมวกป้องกันศีรษะ (๒) เสื้อกางเกงติดกันคอเปิดสีกากีแกมเขียวมาตรา 66 หรือสีกากีแกมเขียวระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม แขนเสื้อยาวทรงกระบอกมีแถบรัดปลายแขน ตัวเสื้อผ่าอกตลอดจนถึงเป้ากางเกงติดซิปรูด ที่อกเสื้อมีกระเป๋าปะเฉียงติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหลังพับจีบ ๒ จีบ แขนเสื้อข้างขวาเหนือข้อศอกมีที่เหน็บดินสอมาตรา 66 ปากกา และมีกระเป๋าปะติดซิปรูดด้านข้างขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า กางเกงติดกับเสื้อนี้ที่เอวด้านข้างมีแถบรัดเอว และมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดด้านข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหน้าขากางเกงทั้งสองข้างเสมอเป้ากางเกงมีกระเป๋าปะติดซิปรูด ข้างละ ๑ กระเป๋า ปลายขากางเกงทั้งสองข้าง ด้านข้างมีกระเป๋าปะติดซิปรูดข้างละ ๑มาตรา 66 กระเป๋า ปลายขากางเกงมีแถบรัดขากางเกง สอดปลายขากางเกงไว้ในรองเท้า ในบางโอกาสจะพับแขนเสื้อไว้เหนือข้อศอกหรือปล่อยปลายขากางเกงไว้นอกรองเท้าก็ได้ (๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบตามข้อนี้ให้ติดเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกมาตรา 67 ข้อ ๖๗ บรรดาเครื่องแบบพิเศษในภาคนี้ ถ้ามิได้มีข้อความกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นให้ใช้อินทรธนู เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษเช่นเดียวกับเครื่องแบบทหารทั่วไปภาค ๔ เบ็ดเตล็ดมาตรา 68 ข้อ ๖๘ ทหารซึ่งมีหน้าที่ขี่ม้า หรือทหารทั่วไปในโอกาสขี่ม้า เมื่อแต่งเครื่องแบบที่ใช้กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว จะใช้กางเกงแบบขี่ม้าและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ประกอบกับสนับแข้งหนังสีดำ หรือผ้าพันแข้งสีกากีแกมเขียว หรือจะใช้รองเท้าสูงหนังสีดำก็ได้ เมื่อแต่งเครื่องแบบที่ใช้กางเกงแถบมาตรา 68 ให้ใช้กางเกงแถบแบบขี่ม้า และรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำประกอบกับสนับแข้งหนังสีดำ หรือจะใช้รองเท้าสูงหนังสีดำก็ได้มาตรา 69 ข้อ ๖๙ ทหารทั่วไป ในโอกาสขับขี่จักรยานยนต์จะใช้หมวกป้องกันศีรษะ สำหรับขี่จักรยานยนต์ลักษณะกลมตามรูปศีรษะปิดถึงท้ายทอยสีกากีแกมเขียวไม่มีลวดลาย ด้านหน้าตอนบนมีกระบังลม หมวกสีดำไม่ติดแผ่นวัสดุใสกันลม มีสายรัดคางทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำประกอบกับเครื่องแบบเฉพาะขณะที่ขับขี่จักรยานยนต์ก็ได้มาตรา 70 ข้อ ๗๐ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล เมื่อใช้หมวกทรงอ่อนให้ใช้เครื่องหมายรูปปีกนก ปักด้วยดิ้นทอง หรือวัตถุเทียมดิ้นทอง หรือด้ายสีน้ำเงินดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร ประดับชิดทางด้านซ้ายของตราหน้าหมวกขนาดกลางมาตรา 71 ข้อ ๗๑ พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารช่างในเวลาทำการฝึกในหน้าที่ทหารช่าง ใช้เครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม และจะใช้รองเท้าผ้าใบสีดำก็ได้มาตรา 72 ข้อ ๗๒ ทหารซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาพยาบาลในเวลาปฏิบัติหน้าที่ในสถานพยาบาลจะใช้เสื้อหรือผ้ากันเปื้อน หรือเครื่องแบบพยาบาลก็ได้ ในเวลาปฏิบัติหน้าที่ในสนาม ให้แต่งเครื่องแบบสนามเช่นเดียวกับทหารทั่วไป เว้นแต่ที่ด้านหน้าและด้านหลังหมวกเหล็ก ให้มีเครื่องหมายกาชาดมาตรา 72 กับที่แขนเสื้อข้างซ้ายระหว่างไหล่กับข้อศอก ให้พันผ้าพันแขนสีขาว กว้าง ๑๐ เซนติเมตร มีเครื่องหมายกาชาดอยู่ด้านนอกมาตรา 73 ข้อ ๗๓ เสื้อกันฝนสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอแบะแขนยาว ตัวเสื้อยาวคลุมถึงใต้เข่า ที่แนวอกติดดุมสองแถบ ๆ ละ ๕ ดุม มีเข็มขัดรัดเอวติดกับตัวเสื้อสำหรับปรับขนาดของเอว ที่แนวต้นขามีกระเป๋าเฉียง มีฝาปิดขัดดุม ๑ ดุม ปลายแขนมีแผ่นรัดข้อมือเป็นสาบขัดดุม ๑ ดุม และมีที่คลุมศีรษะซ่อนอยู่ภายในปกเสื้อมาตรา 73 เสื้อกันฝนแบบนี้ใช้สวมคลุมเครื่องแบบได้ทุกชนิด และเมื่อใช้หมวกจะใช้พลาสติกสีขาวชนิดใสหุ้มหมวกก็ได้มาตรา 74 ข้อ ๗๔ เสื้อกันหนาว มี ๔ แบบ คือ (๑) เสื้อคลุมกันหนาวสีดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จหรือผ้าเนื้อหนากันน้ำ คอปกและแบะได้ ตัวเสื้อยาวประมาณเข่า มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ตะเข็บกลางจีบ และเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวตะโพกที่แนวเอวด้านหลังมีแถบทำด้วยผ้าชนิดและสีเดียวกับเสื้อ กว้าง ๖ เซนติเมตร สอบแถบ พาดทับกันติดดุมมาตรา 74 ๓ ดุม ระยะห่างเท่ากันตามยาวของแถบ ที่แนวอกมีดุมสองแถว แถวละ ๔ ดุม เป็นแนวเฉียงตอนล่างเข้าหากัน ด้านข้างมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียง ๔๕ องศา ไม่มีปกแขนยาว ปลายแขนพับ ๑๕ เซนติเมตร มีอินทรธนูอ่อน ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนทำด้วยวัตถุสีดำ เสื้อแบบนี้ให้ติดเครื่องหมายยศมาตรา 74 เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดด้วย ใช้สวมคลุมเครื่องแบบที่ใช้เสื้อชั้นนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ หรือสีกากีแกมเขียว (๒) เสื้อกันหนาวคอแบะสีกากีแกมเขียว แขนยาวรัดข้อมือ ตัวเสื้อยาวปล่อยชายเสื้อถึงตะโพกพองาม ที่ปลายแขนมีสาบ กว้าง ๗ เซนติเมตร ปลายสาบมีรังดุม ๑ รังมาตรา 74 และมีดุมที่ปลายแขนเสื้อข้างละ ๑ ดุม เสื้อแบบนี้มีสาบอกเสื้ออยู่ด้านใน ที่อกเสื้อใช้ซิปรูดตลอดตามยาวของเสื้อ ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าย่ามยืดชาย มีปกรูปตัดพองาม กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าเจาะ มีปกรูปตัดพองาม มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุมมาตรา 74 ที่เอวและชายเสื้อมีเชือกรัดและมีถุงคลุมศีรษะซ่อนไว้ในปกคอเสื้อด้านหลัง เสื้อแบบนี้ใช้สวมทับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามในขณะที่มีอากาศหนาว (๓) เสื้อกันหนาวแขนยาว ทำด้วยผ้ากันลมบุนวม ด้านนอกสีกากีแกมเขียวมาตรา 74 ด้านในสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ ตัวเสื้อยาวปล่อยชายเสื้อถึงตะโพกพองาม ติดซิปรูดจากคอเสื้อผ่าตลอด ด้านหน้ามีกระเป๋าเจาะเฉียงไม่มีปกข้างละ ๑ กระเป๋า แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอกมีที่เหน็บดินสอ ปากกา และกระเป๋าซิปรูดขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า รอบคอมาตรา 74 ปลายแขนและชายเสื้อด้านหลังจนถึงใต้กระเป๋าเสื้อด้านหน้ามีแถบด้ายถักรัดยาวยืดสีกากีแกมเขียว มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เสื้อแบบนี้ใช้ได้สองด้านใช้สวมทับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับสำหรับทหารชาย เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอปกมาตรา 74 เครื่องแบบปกติขาวคอปก เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ เครื่องแบบปกติขาวคอพับสำหรับทหารหญิง เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามในขณะที่มีอากาศหนาว (๔) เสื้อกันหนาวแขนยาว ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จหรือผ้าเนื้อหนาสีกากีแกมเขียว เสื้อยาวปล่อยชายถึงตะโพกพองาม คอเชิ้ต ใต้คอปกเสื้อมีแถบผ้ากว้าง ๒ เซนติเมตรมาตรา 74 ขัดตัวดุม ๑ ดุม ที่ปลายแขนมีแผ่นรัดข้อมือเป็นสาบ กว้าง ๗ เซนติเมตร ปลายสาบมีรังดุม ๑ รัง และรังดุมที่ปลายแขนเสื้อข้างละ ๒ ดุม เพื่อปรับขนาดข้อมือที่อกเสื้อผ่าตลอดไม่มีสาบใช้ซิปรูดตลอดความยาวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าเฉียงข้างละ ๑ ใบ ไม่มีฝากระเป๋า ชายเสื้อมีผ้าแถบรัดเอวกว้างประมาณ ๗ เซนติเมตรมาตรา 74 ขัดดุมข้างละ ๒ ดุม สำหรับปรับขนาดของเอว ที่บ่ามีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม เสื้อกันหนาวแบบนี้ใช้สวมทับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับสำหรับทหารชาย เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอปก เครื่องแบบปกติขาวคอปก เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับมาตรา 74 เครื่องแบบปกติขาวคอพับสำหรับทหารหญิง ในขณะที่มีอากาศหนาวมาตรา 75 ข้อ ๗๕ ตราหน้าหมวกเป็นรูปจักรอุณาโลม ภายใต้พระมหามงกุฎประดับแถบ ๒ ข้าง และมีช่อชัยพฤกษ์อยู่ภายใต้จักร ปลายช่อชัยพฤกษ์โค้งขึ้นบนมี ๓ ขนาด คือ (๑) ขนาดใหญ่ ทำด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๗.๕ เซนติเมตร สูง ๘.๕ เซนติเมตร มีสาบสีแดง (๒) ขนาดกลาง กว้าง ๖ เซนติเมตร สูง ๗.๕ เซนติเมตร มี ๒ ชนิด คือ (ก)มาตรา 75 ปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองบนหมอนสักหลาดสีดำ เว้นแต่ขอบในของจักรปักหรือทำบนสักหลาดสีแดง ใช้ได้เฉพาะนายทหารสัญญาบัตร นายทหารประทวนชั้นนายดาบ นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า นักเรียนนายทหารแผนที่และนักเรียนนายร้อยสำรอง (ข) ทำด้วยโลหะสีทอง มีสาบสีแดงมาตรา 75 ใช้ได้เฉพาะนายทหารประทวน นักเรียนนายสิบและพลทหาร (๓) ขนาดเล็ก ทำด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๓ เซนติเมตร สูง ๔ เซนติเมตร มีสาบสีแดงมาตรา 76 ข้อ ๗๖ ดุมโลหะสีทอง มี ๓ ขนาด คือ (๑) ขนาดใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง ๒.๕ เซนติเมตร (๒) ขนาดกลาง เส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร (๓) ขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ดุมเหล่านี้มีลักษณะกลมนูนเล็กน้อย มีเส้นขอบโดยรอบ ภายในเส้นขอบมีลายดุนรูปจักรภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ เว้นแต่มาตรา 76 สำหรับทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์มาตรา 76 ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีลายดุนรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ภายใต้พระมหามงกุฎ รองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชายบนแพรแถบมีคำว่า "ทหารเสือนวมินทราชินี" สำหรับทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์มาตรา 76 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีลายดุนรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปรมาตรา 77 ข้อ ๗๗ เดือยโลหะใช้ติดส้นรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำหรือรองเท้าสูงหนังสีดำมี ๒ ชนิด คือ (๑) เดือยโลหะสีเงิน สำหรับทหารซึ่งมีหน้าที่ขี่ม้า ทหารทั่วไปในโอกาสขี่ม้า นายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่ชั้นผู้บังคับกองพันขึ้นไป และนายทหารสัญญาบัตรซึ่งมียศตั้งแต่พันตรีขึ้นไป (๒) เดือยโลหะสีทองมาตรา 77 สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งสำเร็จหลักสูตรครูการขี่ม้าของโรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก หรือหลักสูตรการขี่ม้าของทหารจากโรงเรียนการขี่ม้าในต่างประเทศตามที่กองทัพบกกำหนด นายทหารสัญญาบัตรเหล่าทหารม้าในหน่วยทหารม้าซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่ชั้นผู้บังคับการกรมขึ้นไปมาตรา 77 และนายทหารสัญญาบัตรซึ่งได้รับอนุมัติจากกองทัพบกเป็นกรณีพิเศษ เดือยโลหะตามข้อนี้ ให้ติดได้เฉพาะชนิดใดชนิดหนึ่งเท่านั้นมาตรา 78 ข้อ ๗๘ เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษที่กำหนดให้ทำด้วยโลหะ และตราหน้าหมวก เมื่อประดับหรือติดกับส่วนของเครื่องแบบฝึก หรือเครื่องแบบสนาม จะปักด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำแทนโลหะหรือวัสดุที่กำหนดนั้นก็ได้มาตรา 79 ข้อ ๗๙ ทหารชาย ในเวลาแต่งเครื่องแบบปกติหรือเครื่องแบบสโมสรที่กำหนดให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำมาตรา 80 ข้อ ๘๐ ทหารในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ ในเวลาปฏิบัติภารกิจในและนอกเขตพระราชฐาน เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึก ให้ใช้หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีน้ำเงิน ตราหน้าหมวกราชวัลลภและติดแถบ "ทหารมหาดเล็ก" ที่แขนเสื้อด้านซ้ายมาตรา 80/1 ข้อ ๘๐/๑ ทหารในหน่วยทหารในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เมื่อใช้หมวกทรงอ่อน ให้ใช้ตราหน้าหมวกขนาดเล็กรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชายเป็นรูปโค้งอยู่ภายใต้ตราหน้าหมวก บนแพรแถบสะบัดสองชายมีอักษร "ทหารในพระองค์ ๙๐๔" สำหรับนายทหารสัญญาบัตรให้ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองมาตรา 80/1 สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายสิบ และพลทหาร ให้ใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองมาตรา 80/2 ข้อ ๘๐/๒ ทหารในหน่วยทหารในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ให้ใช้ปลอกอินทรธนูประดับที่อินทรธนูอ่อนทั้งสองข้างของเครื่องแบบฝึก หรือเครื่องแบบสนามปลอกอินทรธนูทำด้วยสักหลาด เสิร์จหรือผ้า เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียว จากทางด้านไหล่ไปทางคอปลายมน มีขนาดกว้างยาวพอที่อินทรธนูอ่อนสอดได้ ปักอักษรมาตรา 80/2 พระนามาภิไธยย่อ มวก อยู่ด้านบนของปลอกอินทรธนู และ "ทหารในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร" เป็นรูปโค้งรองรับพระนามาภิไธยย่อ อักษรทั้งหมดปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีเหลืองปลอกอินทรธนูมีสี ดังต่อไปนี้ (๑) นายทหารสัญญาบัตรสีน้ำเงิน (๒) นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ และนายสิบสีเขียว (๓)มาตรา 80/2 พลทหารสีแดงมาตรา 81 ข้อ ๘๑ เครื่องหมายแสดงความสามารถในการบินของสโมสรการบินพลเรือน ให้ทหารซึ่งได้รับเครื่องหมายนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด เว้นแต่เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนาม และให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า ถ้าประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์มาตรา 81 ให้ติดเครื่องหมายนี้เหนือขึ้นไปเมื่อแต่งเครื่องแบบสโมสรเปิดอก ให้ใช้ขนาดย่อลงครึ่งหนึ่งมาตรา 82 ข้อ ๘๒ เพื่อประโยชน์ในการฝึกและการปฏิบัติราชการสนามหรือเพื่อความสะดวกในการปฏิบัติหน้าที่ จะใช้เครื่องประกอบเครื่องแบบตามความจำเป็นหรือสมควรก็ได้มาตรา 83 ข้อ ๘๓ ให้กองทัพบกสร้างเครื่องแบบตัวอย่างหรือเขียนรูปเครื่องแบบตัวอย่างขึ้นไว้เป็นมาตรฐานให้ไว้ ณ วันที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๒ ชวน หลีกภัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบกฉบับที่ ๓๙ ได้ประกาศใช้มานานและได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมมาแล้วหลายครั้งทำให้ไม่สะดวกในการค้นคว้าอ้างอิงและการใช้ในราชการประกอบกับปัจจุบันมีความจำเป็นที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมเครื่องแบบทหารบกในหลายประการสมควรปรับปรุงกฎกระทรวงว่าด้วยเครื่องแบบทหารบกเสียใหม่ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๕๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๘๑หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรยกเลิกการให้นายทหารซึ่งดำรงตำแหน่งเสนาธิการ ฝ่ายเสนาธิการ หรือตำแหน่งที่กำหนดว่าเป็นตำแหน่งฝ่ายเสนาธิการ ตั้งแต่ยศพันเอกลงมา ติดเครื่องหมายโลหะสีทองรูปดาวห้ากลีบ มีรูปตราหน้าหมวกติดอยู่กึ่งกลางดาวและมีช่อชัยพฤกษ์โอบใต้ดาวที่คอเสื้อข้างขวาแทนเครื่องหมายเหล่า เพื่อให้นายทหารดังกล่าวติดเครื่องหมายเหล่าที่คอเสื้อข้างขวาเช่นเดียวกับนายทหารตั้งแต่ยศพันเอกลงมาในตำแหน่งอื่น ๆ และสมควรกำหนดเครื่องหมายและส่วนประกอบเครื่องแบบสำหรับทหารของหน่วยทหารซึ่งได้รับการสถาปนาให้เป็นหน่วยทหารในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เพื่อใช้ประกอบเครื่องแบบในการแต่งกายปฏิบัติหน้าที่ประจำวัน เพื่อให้สามารถพิสูจน์ฝ่ายได้อย่างชัดเจน และเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการควบคุมบังคับบัญชาการปฏิบัติหน้าที่ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๕๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๘๒หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงเครื่องแบบทหารบกในส่วนที่เกี่ยวกับการติดเครื่องหมายโลหะสีทองรูปคทาไขว้ประกอบกับช่อชัยพฤกษ์ของนายทหารสัญญาบัตรนอกประจำการชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา นายพล และจอมพลเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างนายทหารสัญญาบัตรประจำการกับนายทหารสัญญาบัตรนอกประจำการ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๖๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๘๓หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มีการพระราชทานพระบรมราชานุญาตเปลี่ยนแปลงหน่วยทหารรักษาพระองค์และหน่วยทหารในพระองค์ เปลี่ยนนามหน่วยทหารรักษาพระองค์ เปลี่ยนเครื่องแบบกองทหารเกียรติยศรับเสด็จ เครื่องแบบทหารรักษาการณ์ และเพิ่มเติมเครื่องแบบทหารรักษาการณ์เขตพระราชฐานเพื่อให้การแต่งเครื่องแบบและส่วนของเครื่องแบบมีความถูกต้อง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้