ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานของโรงเรียนสอนขับรถ[๑] อาศัยอำนาจตามความในข้อ๗ (๓) ข้อ ๘ (๑) ข้อ ๙ (๑) และข้อ ๑๘ (๑) ของระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการรับรองโรงเรียนสอนขับรถ พ.ศ. ๒๕๔๗ อธิบดีกรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานของโรงเรียนสอนขับรถที่ได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกไว้ดังต่อไปนี้ผู้ขอรับหนังสือรับรองต้องกำหนดหลักสูตรและจัดให้มีการสอนการอบรมและการฝึกหัดขับรถ ดังนี้๑. หลักสูตรการสอนขับรถจักรยานยนต์(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง(ข) ความรู้เกี่ยวกับโครงสร้างการขับขี่ มารยาทและหลักพื้นฐานการขับขี่ปลอดภัยไม่น้อยกว่า๒ ชั่วโมง(ค)ความรู้เกี่ยวกับการบำรุงรักษารถจักรยานยนต์และอุปกรณ์ในการควบคุมรถไม่น้อยกว่า ๑ชั่วโมง(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับขี่รถจักรยานยนต์ไม่น้อยกว่า๕ ชั่วโมง ได้แก่- การเตรียมตัวก่อนการขับขี่- การควบคุมรถในขณะไม่เคลื่อนที่- การควบคุมรถในขณะเคลื่อนที่- การออกรถและการเร่งเครื่องยนต์อย่างนิ่มนวล- การเปลี่ยนเกียร์- การเบรก (ตอนที่ ๑)- การควบคุมความเร็ว(ข) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง- การเบรก (ตอนที่ ๒)- การขับรถเข้าทางโค้งรูปตัวเอสหรือทางโค้งรูปเลขแปด- การควบคุมคันเร่งและการทรงตัวบนทางคดเคี้ยวที่มีสิ่งกีดขวาง- การทรงตัวที่ความเร็วต่ำบนไม้กระดาน- การทรงตัวบนไม้รางลูกระนาด- การขับขี่โดยปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก- การขับขี่และการจอดรถบนทางลาดชันหรือสะพาน- การขับขี่เมื่อมีคนซ้อนท้ายโดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณากรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลางหรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป๒. หลักสูตรการสอนขับรถยนต์(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง(ข) ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการขับขี่อย่างปลอดภัยมารยาทในการขับรถและสาเหตุการป้องกันอุบัติเหตุไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง(ค) ความรู้เกี่ยวกับการบำรุงรักษารถยนต์และแนะนำอุปกรณ์ควบคุมภายในรถยนต์ไม่น้อยกว่า๑ ชั่วโมง(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๓ชั่วโมง ได้แก่- การตรวจเช็คประจำวัน- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(ข) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง ได้แก่- การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)- การกลับรถทางแคบ- การเดินหน้าและถอยหลังซองตรง- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การหยุดรถ การจอดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน- การหยุดรถบนทางราบ- การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก(ค) ฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมงโดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณากรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลางหรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป๓.หลักสูตรการสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๑๔ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง(ข) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแพ่งและอาญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ขับรถไม่น้อยกว่า๑ ชั่วโมง(ค) ความรู้เกี่ยวกับหลักการขับรถอย่างปลอดภัยและการคาดการณ์ไม่น้อยกว่า ๓ชั่วโมง(ง) ความรู้เกี่ยวกับรถและเครื่องยนต์ การบำรุงรักษาการบรรทุกและการแก้ไขข้อขัดข้องเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง(จ) ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ผู้ขับรถมนุษยสัมพันธ์ของผู้ขับรถและมารยาทในการขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง(ฉ) ความรู้เกี่ยวกับการฝึกหัดขับรถเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง(ช) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตรายไม่น้อยกว่า ๑ชั่วโมง(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๒๗ ชั่วโมง ประกอบด้วย การฝึกหัดขับรถยนต์และรถขนาดใหญ่ ดังนี้(ก) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ (รถเก๋งรถปิคอัพและรถตู้) ไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง ได้แก่- แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกวิธี- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง- การออกรถ เดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(ข) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ได้แก่- การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)- การกลับรถทางแคบ- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การหยุด การจอดรถและการออกรถทางลาดชันหรือสะพาน- การหยุดรถบนทางราบ- การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก(ค)ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้น (รถขนาดใหญ่) ไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง- แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกวิธี- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ง) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก ตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ชั่วโมง- การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)- การกลับรถทางแคบ- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การหยุด การจอดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน- การหยุดรถบนทางราบ(จ) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมงโดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณากรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลางหรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป๔.หลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกสำหรับผู้ที่เคยมีใบอนุญาตขับรถยนต์แล้ว(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง(ข) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแพ่งและอาญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ขับรถไม่น้อยกว่า๑ ชั่วโมง(ค) ความรู้เกี่ยวกับรถและเครื่องยนต์ การบำรุงรักษารถการบรรทุกและการแก้ไขข้อขัดข้องเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง(ง) ความรู้เกี่ยวกับหลักการขับรถอย่างปลอดภัยและการคาดการณ์ไม่น้อยกว่า ๒ชั่วโมง(จ) ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ผู้ขับรถมนุษยสัมพันธ์และมารยาทในการขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง(ฉ) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตรายไม่น้อยกว่า ๑ชั่วโมง(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๒๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย(ก) ทบทวนทดสอบความสามารถการขับรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง ได้แก่- ทบทวนความสามารถในการขับรถยนต์- ทดสอบการขับรถยนต์ขนาดเล็ก(ข) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้นไม่น้อยกว่า๓ ชั่วโมง ได้แก่- แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ- การออกรถเดินหน้าและถอยหลัง- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกวิธี- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(ค) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ได้แก่- การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)- การกลับรถทางแคบ- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา- การหยุด การจอดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน- การหยุดรถบนทางราบ(ง) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมงโดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณากรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลางหรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไปประกาศ ณ วันที่ ๑๑มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ปิยะพันธ์ จัมปาสุตอธิบดีกรมการขนส่งทางบกธัญกมล/ผู้จัดทำ๑๐ มิถุนายน ๒๕๔๘โชติกานต์/ปรับปรุง๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๒๔ ง/หน้า ๘๖/๒๔ มีนาคม ๒๕๔๘