ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายพ.ศ. ๒๕๕๕[๑] โดยที่ปรากฏข้อเท็จจริงว่าอุบัติเหตุทางถนนที่เกิดจากรถบรรทุกวัตถุอันตรายก่อให้เกิดความเสียหายที่รุนแรงทั้งแก่ชีวิต ร่างกายและทรัพย์สินของประชาชนซึ่งสาเหตุของอุบัติเหตุส่วนใหญ่เกิดจากผู้ขับรถฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายดังนั้น เพื่อให้สามารถควบคุม กำกับดูแลผู้ขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัดสมควรกำหนดให้รถที่นำมาใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายต้องติดตั้งและใช้เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๕ (๑) (ต) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศกำหนดไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ หมายถึงอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถด้วยระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (Global Positioning System : GPS)ผู้ให้บริการระบบติดตามรถหมายถึงผู้จำหน่ายเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถหรือผู้ให้บริการข้อมูลในการติดตามตรวจสอบและประมวลผลข้อมูลที่ได้รับจากเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถผ่านโครงข่ายโทรคมนาคมและให้หมายความรวมถึงผู้ประกอบการขนส่งที่ดำเนินการในลักษณะดังกล่าวสำหรับรถของตนเองด้วยข้อ ๒รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๔และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๙ที่ใช้ลากจูงรถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุอันตรายในประเภทการขนส่งไม่ประจำทางและการขนส่งส่วนบุคคล ต้องติดตั้งและใช้เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่มีคุณลักษณะและระบบการทำงานตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ข้อ ๓เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถต้องสามารถทำงานผ่านโครงข่ายคมนาคมและต้องมีคุณลักษณะดังต่อไปนี้(๑) มีระบบบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถซึ่งต้องสามารถบันทึกและส่งข้อมูลอย่างน้อยดังนี้(ก) ตำแหน่งของรถในรูปแบบของระบบพิกัดบนพื้นโลกและสถานที่โดยมีความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งพิกัดในแนวราบไม่เกิน ๒๐ เมตร(ข) ความเร็วของรถเป็นหน่วยกิโลเมตรต่อชั่วโมงโดยมีค่าความละเอียดไม่เกิน ๑ กิโลเมตรต่อชั่วโมง และมีค่าความเร็วของรถในทุก ๆ ๑นาที(ค) จำนวนชั่วโมงการขับรถของผู้ขับรถ โดยมีค่าความละเอียดไม่เกิน ๑นาที(ง) วันเวลาที่บันทึกข้อมูล(จ)ชื่อและนามสกุลหรือเลขที่ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถของผู้ขับรถที่ได้จากระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(๒) มีระบบส่งข้อมูลการใช้งานของรถในลักษณะที่เป็นปัจจุบัน (Real Time) หรือไม่น้อยกว่า ๑ ครั้ง ใน ๕ นาทีโดยเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ที่ติดตั้งในเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถต้องได้รับการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔ และประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์(๓)มีระบบบันทึกข้อมูลการใช้งานของรถไว้ที่เครื่องเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๒๔ ชั่วโมงสำหรับกรณีที่ไม่สามารถเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้ในบางขณะ(๔) มีระบบบ่งชี้ผู้ขับรถโดยเป็นการเชื่อมโยงข้อมูลจากใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถของกรมการขนส่งทางบกที่เป็นแบบแถบแม่เหล็กหรือเชื่อมโยงจากข้อมูลอื่นตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(๕)มีระบบควบคุมให้ผู้ขับรถแสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถระบบใดระบบหนึ่ง ดังต่อไปนี้(ก) ระบบการแจ้งเตือนเป็นตัวอักษร สัญญาณเสียงหรือสัญญาณอื่น ๆหากเครื่องยนต์มีการทำงานหรือรถเคลื่อนที่โดยผู้ขับรถมิได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถโดยการแจ้งเตือนต้องมีการแจ้งเตือนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๑๐ นาทีหรือจนกว่าจะหยุดเครื่องยนต์ หรือมีการแสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(ข) ระบบป้องกันมิให้เครื่องยนต์ทำงานหรือรถเคลื่อนที่หากผู้ขับรถมิได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(๖) มีระบบบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถกรณีผู้ขับรถมิได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(๗) มีระบบแจ้งการปลดหรือถอดเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถข้อ ๔เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถต้องมีระบบการทำงาน ดังต่อไปนี้(๑) ต้องทำงานตลอดเวลาที่เครื่องยนต์ทำงานหรือรถเคลื่อนที่(๒) สามารถทำงานให้เป็นไปตามคุณลักษณะที่กำหนดไว้ตามข้อ ๓ได้อย่างมีประสิทธิภาพและต้องสามารถจัดส่งรายงานดังต่อไปนี้ผ่านทางโครงข่ายโทรคมนาคมหรือระบบสารสนเทศให้กรมการขนส่งทางบก(ก) ข้อมูลการใช้งานของรถที่ใช้ความเร็วเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด(ข) ข้อมูลการขับรถเกินชั่วโมงการทำงานของผู้ขับรถตามที่กฎหมายกำหนด(ค) ข้อมูลการไม่ได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถหรือการใช้ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถไม่ตรงกับประเภทและลักษณะของรถที่ใช้ทำการขนส่ง(ง) ข้อมูลการปลดหรือถอดเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถข้อ ๕เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการขนส่งให้สามารถเลือกติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่มีคุณลักษณะและระบบการทำงานเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้และเพื่อประโยชน์ในการควบคุมกำกับดูแลให้มีการปฏิบัติการเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่จะติดตั้งบนรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายต้องได้รับการตรวจสอบและรับรองจากกรมการขนส่งทางบกข้อ ๖การขอรับการตรวจสอบและรับรองคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้ผู้ให้บริการระบบติดตามรถยื่นคำขอ ณ สำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบกพร้อมด้วยเอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนกรณีเป็นคนต่างด้าวให้ยื่นภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมด้วยใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง(๒)กรณีเป็นนิติบุคคลให้ยื่นภาพถ่ายหนังสือรับรองการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลพร้อมด้วยภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มีอำนาจลงนามกรณีผู้มีอำนาจลงนามเป็นคนต่างด้าวให้ยื่นภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมด้วยใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง(๓)หนังสือมอบอำนาจพร้อมด้วยภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจกรณีมีการมอบอำนาจให้กระทำการแทน(๔) ภาพถ่ายใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม(๕) ภาพถ่ายใบรับรองเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์(๖) ชนิด แบบ และเอกสารแสดงข้อกำหนดทางเทคนิค (Technical Specification)ของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถพร้อมด้วยเอกสารรับรองอื่นที่เกี่ยวข้อง(๗)โปรแกรมคอมพิวเตอร์หรือระบบการทำงานสำหรับบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถพร้อมด้วยชื่อผู้ใช้งาน(Username) และรหัสผ่าน (Password)สำหรับเจ้าหน้าที่กรมการขนส่งทางบก(๘) คู่มือการใช้งานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถอุปกรณ์บ่งชี้ผู้ขับรถและโปรแกรมคอมพิวเตอร์หรือระบบการทำงานสำหรับบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถตาม(๖) และ (๗)ข้อ ๗เมื่อกรมการขนส่งทางบกได้รับคำขอตามข้อ ๖และตรวจสอบเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถของผู้ให้บริการระบบติดตามรถแล้วเห็นว่าเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถมีคุณลักษณะและระบบการทำงานเป็นไปตามประกาศนี้กรมการขนส่งทางบกจะออกหนังสือรับรองให้แก่ผู้ให้บริการระบบติดตามรถข้อ ๘ผู้ให้บริการระบบติดตามรถที่ได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกต้องจัดทำเครื่องหมายการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกเพื่อแสดงว่าเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถของผู้ให้บริการระบบติดตามรถเป็นชนิดและแบบที่ได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกโดยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑) หมายเลขการรับรองจากกรมการขนส่งทางบก(๒) ชนิดและแบบของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ(๓) หมายเลขของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ(๔) เลขทะเบียนรถคันที่ติดตั้ง(๕) ชื่อผู้ให้บริการระบบติดตามรถเครื่องหมายการรับรองเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้ข้อ ๙เมื่อผู้ให้บริการระบบติดตามรถติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้แก่ผู้ประกอบการขนส่งรายใดแล้วต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามที่กำหนด ดังต่อไปนี้(๑)ติดเครื่องหมายการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกไว้ที่เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถหรือบริเวณใกล้เคียงกับเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถหรือภายในห้องผู้ขับรถ ในตำแหน่งที่เห็นได้ชัดเจนโดยเครื่องหมายดังกล่าวต้องชัดเจนไม่ลบเลือน(๒)ส่งข้อมูลการติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่ติดตั้งให้กับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายทุกคันให้แก่กรมการขนส่งทางบก(๓) จัดส่งข้อมูลรายงานตามข้อ ๔ (๒) ให้แก่กรมการขนส่งทางบก(๔)จัดเก็บข้อมูลการใช้งานของรถที่ติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางไว้ไม่น้อยกว่า๖ เดือนและต้องจัดส่งข้อมูลดังกล่าวให้แก่กรมการขนส่งทางบกเมื่อมีการร้องขอหรือเมื่อต้องการตรวจสอบ(๕) ให้สิทธิหรืออนุญาตให้กรมการขนส่งทางบกตรวจสอบข้อมูลการใช้งานของรถได้ตลอดเวลาทั้งข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน(Real Time) หรือข้อมูลย้อนหลังที่จัดเก็บไว้ตาม (๔)การส่งข้อมูลตาม (๒) และ (๓) ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้ข้อ ๑๐ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๔และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๙ที่ใช้ลากจูงรถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุอันตรายในประเภทการขนส่งไม่ประจำทางและการขนส่งส่วนบุคคล ตามเงื่อนเวลาดังต่อไปนี้(๑) รถที่จดทะเบียนใหม่ หรือรถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา๗๙ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่ ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖(๒) รถที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖แต่มิได้ติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑ มกราคม ๒๕๕๗(๓) รถที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖และได้ติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถไว้แล้วแต่ไม่เป็นไปตามประกาศนี้ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๘ประกาศณ วันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕สมชัย ศิริวัฒนโชคอธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑. การรายงานข้อมูลตามประกาศข้อ ๙ (๒) และ (๓)๒. แบบเครื่องหมายการรับรองเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)อุษมล/ผู้จัดทำ๗ มกราคม ๒๕๕๖เอกฤทธิ์/ผู้ตรวจ๗ มกราคม ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๙๔ ง/หน้า ๕๕/๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๕