คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 833/2530หลักกฎหมาย: การที่นายจ้างจัดห้องพักให้ลูกจ้างเข้าอยู่อาศัย เป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้าง อันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง ดังนั้นเมื่อโจทก์ฟ้องจำเลยซึ่งเป็นลูกจ้างประจำของโจทก์ว่า โจทก์ให้จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพักคนงานโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกจากห้องที่อยู่อาศัยเมื่อโจทก์ต้องใช้สถานที่ และโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยทราบว่าโจทก์ต้องการใช้ห้องที่ทำงานอยู่อาศัยเพื่อกิจการอื่น แต่จำเลยไม่ยอมออกไป โจทก์จึงเลิกจ้างแล้วฟ้องขับไล่จำเลย จึงถือได้ว่าเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 8(1)อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษา.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นลูกจ้างประจำประเภทช่างไม้ของโจทก์โจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยโดยให้พักอาศัยในห้องพักคนงานในบริเวณอู่ซ่อมเรือของโจทก์ มีเงื่อนไขว่า จำเลยต้องออกจากห้องพักเมื่อโจทก์ต้องการใช้สถานที่ หรือจำเลยถูกปลดหรือลาออกจากงาน ต่อมาโจทก์ต้องการใช้ห้องพักที่จำเลยอยู่อาศัยเพื่อทำกิจการอื่นจำเลยไม่ยอมออก โจทก์เห็นว่าจำเลยฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายจึงเลิกจ้างโจทก์ขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารและให้ใช้ค่าเสียหายจนกว่าจะออกจากห้องพิพาทจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลางเพราะเป็นคดีฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย จำเลยย้ายจากห้องของโจทก์แล้วมาปลูกสร้างห้องพิพาทขึ้นเองในที่ดินสาธารณะ โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางกำหนดประเด็นข้อพิพาทว่า จำเลยเข้าอยู่อาศัยในบ้านพักหรืออยู่ในที่ดินโจทก์หรือไม่ ค่าเสียหายโจทก์มีเพียงใดโดยกำหนดให้โจทก์นำสืบก่อนวันนัดสืบพยานโจทก์ ศาลแรงงานกลางสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยชี้ขาดข้อกฎหมายเบื้องต้นว่า คดีไม่อยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อที่โจทก์อุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ได้กล่าวในฟ้องอ้างอิงถึงเหตุที่จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพิพาทเพราะโจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยโดยไม่เสียค่าเช่า และจำเลยยอมตกลงปฏิบัติตามเงื่อนไขว่า หากโจทก์ต้องการใช้สถานที่แล้วจำเลยจะต้องออกไป ตามคำฟ้องเป็นเรื่องจำเลยละเมิดข้อตกลงในเรื่องสวัสดิการอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่งจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1) อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพาาษาได้นั้น พิเคราะห์แล้วพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ให้นิยามคำว่า "ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" ไว้ว่า "หมายความว่า" ข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างหรือระหว่างนายจ้าง หรือสมาคมนายจ้างกับสหภาพแรงงานเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" และให้คำนิยามคำว่า "สภาพการจ้าง" ไว้ว่า"หมายความว่า เงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน กำหนดวันและเวลาทำงานค่าจ้าง สวัสดิการ การเลิกจ้าง หรือประโยชน์อื่นของนายจ้าง หรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงาน" ซึ่งข้อเท็จจริงตามคำฟ้องของโจทก์ได้ระบุว่า จำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ เป็นผู้มีสิทธิเข้าพักอาศัยในห้องพักของโจทก์ตามที่จำเลยแจ้งความจำนงโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกไปเมื่อโจทก์ต้องการใช้ห้องพักนั้นเพื่อประโยชน์อื่นของโจทก์หรือจำเลยถูกปลดออกจากงาน หรือลาออกจากงานปรากฎตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ศาลฎีกาเห็นว่า การที่โจทก์ผู้เป็นนายจ้างให้สิทธิแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยอยู่ในห้องพักซึ่งเป็นของนายจ้าง โดยมีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องนี้ตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ย่อมเป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้างอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง จึงเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างโจทก์จำเลยตามความหมายของคำนิยามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ที่โจทก์ฟ้องคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษาได้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1)ที่ศษลแรงงานกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานคู่ความเพราะเห็นว่าคดีไม่อยู่ในอำราจพิจารณาพิพากษาของศาลแรงงานกลาง และพิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา อุทธรณ์ของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษายกคำพิพากษาของศาลแรงงานกลาง ให้ศาลแรงงานกลางดำเนินการต่อไปตามประเด็นที่ได้กำหนดไว้แล้วมีคำพิพากษาหรือคำสั่งใหม่ตามรูปคดี" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 833/2530บริษัท สุภัทรา จำกัด ฯโจทก์นาย ทิ้ง แสง ศ รีจำเลย พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 5 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 8 (1)การที่นายจ้างจัดห้องพักให้ลูกจ้างเข้าอยู่อาศัย เป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้าง อันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง ดังนั้นเมื่อโจทก์ฟ้องจำเลยซึ่งเป็นลูกจ้างประจำของโจทก์ว่า โจทก์ให้จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพักคนงานโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกจากห้องที่อยู่อาศัยเมื่อโจทก์ต้องใช้สถานที่ และโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยทราบว่าโจทก์ต้องการใช้ห้องที่ทำงานอยู่อาศัยเพื่อกิจการอื่น แต่จำเลยไม่ยอมออกไป โจทก์จึงเลิกจ้างแล้วฟ้องขับไล่จำเลย จึงถือได้ว่าเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 8(1)อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษา.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นลูกจ้างประจำประเภทช่างไม้ของโจทก์โจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยโดยให้พักอาศัยในห้องพักคนงานในบริเวณอู่ซ่อมเรือของโจทก์ มีเงื่อนไขว่า จำเลยต้องออกจากห้องพักเมื่อโจทก์ต้องการใช้สถานที่ หรือจำเลยถูกปลดหรือลาออกจากงาน ต่อมาโจทก์ต้องการใช้ห้องพักที่จำเลยอยู่อาศัยเพื่อทำกิจการอื่นจำเลยไม่ยอมออก โจทก์เห็นว่าจำเลยฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายจึงเลิกจ้างโจทก์ขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารและให้ใช้ค่าเสียหายจนกว่าจะออกจากห้องพิพาทจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลางเพราะเป็นคดีฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย จำเลยย้ายจากห้องของโจทก์แล้วมาปลูกสร้างห้องพิพาทขึ้นเองในที่ดินสาธารณะ โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางกำหนดประเด็นข้อพิพาทว่า จำเลยเข้าอยู่อาศัยในบ้านพักหรืออยู่ในที่ดินโจทก์หรือไม่ ค่าเสียหายโจทก์มีเพียงใดโดยกำหนดให้โจทก์นำสืบก่อนวันนัดสืบพยานโจทก์ ศาลแรงงานกลางสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยชี้ขาดข้อกฎหมายเบื้องต้นว่า คดีไม่อยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อที่โจทก์อุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ได้กล่าวในฟ้องอ้างอิงถึงเหตุที่จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพิพาทเพราะโจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยโดยไม่เสียค่าเช่า และจำเลยยอมตกลงปฏิบัติตามเงื่อนไขว่า หากโจทก์ต้องการใช้สถานที่แล้วจำเลยจะต้องออกไป ตามคำฟ้องเป็นเรื่องจำเลยละเมิดข้อตกลงในเรื่องสวัสดิการอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่งจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1) อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพาาษาได้นั้น พิเคราะห์แล้วพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ให้นิยามคำว่า "ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" ไว้ว่า "หมายความว่า" ข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างหรือระหว่างนายจ้าง หรือสมาคมนายจ้างกับสหภาพแรงงานเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" และให้คำนิยามคำว่า "สภาพการจ้าง" ไว้ว่า"หมายความว่า เงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน กำหนดวันและเวลาทำงานค่าจ้าง สวัสดิการ การเลิกจ้าง หรือประโยชน์อื่นของนายจ้าง หรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงาน" ซึ่งข้อเท็จจริงตามคำฟ้องของโจทก์ได้ระบุว่า จำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ เป็นผู้มีสิทธิเข้าพักอาศัยในห้องพักของโจทก์ตามที่จำเลยแจ้งความจำนงโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกไปเมื่อโจทก์ต้องการใช้ห้องพักนั้นเพื่อประโยชน์อื่นของโจทก์หรือจำเลยถูกปลดออกจากงาน หรือลาออกจากงานปรากฎตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ศาลฎีกาเห็นว่า การที่โจทก์ผู้เป็นนายจ้างให้สิทธิแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยอยู่ในห้องพักซึ่งเป็นของนายจ้าง โดยมีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องนี้ตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ย่อมเป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้างอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง จึงเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างโจทก์จำเลยตามความหมายของคำนิยามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ที่โจทก์ฟ้องคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษาได้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1)ที่ศษลแรงงานกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานคู่ความเพราะเห็นว่าคดีไม่อยู่ในอำราจพิจารณาพิพากษาของศาลแรงงานกลาง และพิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา อุทธรณ์ของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษายกคำพิพากษาของศาลแรงงานกลาง ให้ศาลแรงงานกลางดำเนินการต่อไปตามประเด็นที่ได้กำหนดไว้แล้วมีคำพิพากษาหรือคำสั่งใหม่ตามรูปคดี"(สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์-จุนท์ จันทรวงศ์-จำนง นิยมวิภาต)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมีข้อความสังเกตว่าคดีนี้ศาลแรงงานกลางกำหนดประเด็นข้อพิพาทไว้เพียงว่า (1) จำเลยเข้าอาศัยอยู่ในบ้านพักหรืออยู่ในที่ดินโจทก์หรือไม่ (2) ค่าเสียหายโจทก์มีเพียงใด มิได้กำหนดประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์ไว้เลย ทั้งคู่ความก็มิได้โต้แย้งคัดค้านไว้เช่นนี้ หากพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 183แล้ว ศาลจะต้องพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีไปตามประเด็นที่กำหนดไว้เท่านั้น เช่นโจทก์ฟ้องคดึว่าเป็นหญิงหม้ายจำเลยมิได้ให้การหรือดำเนินการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 เลยว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องโดยเป็นหญิงมีสามีฉะนั้น คดีจึงไม่มีประเด็นในข้อนี้ แม้จะมีพยานเบิกความถึงก็เป็นเรื่องนอกประเด็นไม่เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลจะพึงรับวินิจฉัย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 760/2494)ถ้าศาลชั้นศาลกะประเด็นไว้ โจทก์ จำเลย มิได้คัดค้านว่าประเด็นที่ศาลชั้นต้นกำหนดไม่ถูกต้องประการใดจึงต้องเป็นไปตามนั้น(คำพิพากษาศาลฎีกา 1261/2510) ในการชี้สองสถานศาลมิได้กะประเด็นเรื่องภริยาร้างไว้ และจำเลยมิได้โต้แย้งถือได้ว่า จำเลยยินยอมดำเนินกระบวนพิจารณาเท่าที่ศาลชั้นต้นกำหนดประเด็นไว้เท่านั้นจำเลยฎีกาว่าโจทก์เป็นภริยาร้าง ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 634/2521) ข้อที่จำเลยให้การไว้ เมื่อศาลชั้นต้นไม่ได้กำหนดเป็นประเด็นข้อพิพาทไว้ และจำเลยมิได้โต้แย้งคัดค้าน ถือว่าจำเลยสละประเด็นข้อต่อสู้นั้นแล้ว จึงเป็นปัญหาที่มิได้ว่ากันมาแต่ศาลชั้นต้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 250/2525) ศาลชั้นต้นไม่ได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทไว้ว่าสัญญาจะซื้อขายที่ดินระหว่างโจทก์กับ จ.เป็นโมฆะ เพราะเหตุโจทก์สำคัญผิดในสาระสำคัญแห่งนิติกรรมหรือไม่ การที่ศาลชั้นต้นยกประเด็นดังกล่าวขึ้นวินิจฉัย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นข้อพิพาทโดยไม่จำเป็นต้องพิจารณาคำฟ้องอีกว่าในคำฟ้องมีประเด็นดังกล่าวหรือไม่ เพราะถ้าหากมี เมื่อโจทก์ไม่ได้โต้แย้งคัดค้านการกำหนดประเด็นของศาลชั้นต้น ก็ถือว่าโจทก์สละประเด็นข้อนี้แล้ว(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 623/2529) อย่างไรก็ดีในส่วนที่เกี่ยวกับอำนาจของศาลนั้น แม้ศาลจะไม่ได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทไว้ก็ตาม ถ้ากรณีที่ไม่ได้กำหนดประเด็นไว้นั้นเป็นปัญหาที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแล้ว ศาลย่อมอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142 (5)ยกขึ้นวินิจชี้ขาดได้เสมอ เช่น ถ้ามีปัญหาว่าตามกฎหมายโจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่แม้จำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ศาลก็มีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 658/2491,1087/2515,490/2519,34/2520,905/2523,331,332/2525,2834/2527) ดังนั้น ที่ศาลแรงงานกลางหยิบยกปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์ขั้นวินิจฉัยทั้ง ๆ ที่มิได้ตั้งเป็นประเด็นข้อพิพาทไว้จึงมีอำนาจที่จะกระทำได้. วิศิษฏ์ลิมานนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นลูกจ้างประจำประเภทช่างไม้ของโจทก์โจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยโดยให้พักอาศัยในห้องพักคนงานในบริเวณอู่ซ่อมเรือของโจทก์ มีเงื่อนไขว่า จำเลยต้องออกจากห้องพักเมื่อโจทก์ต้องการใช้สถานที่ หรือจำเลยถูกปลดหรือลาออกจากงาน ต่อมาโจทก์ต้องการใช้ห้องพักที่จำเลยอยู่อาศัยเพื่อทำกิจการอื่นจำเลยไม่ยอมออก โจทก์เห็นว่าจำเลยฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายจึงเลิกจ้างโจทก์ขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารและให้ใช้ค่าเสียหายจนกว่าจะออกจากห้องพิพาทจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลางเพราะเป็นคดีฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย จำเลยย้ายจากห้องของโจทก์แล้วมาปลูกสร้างห้องพิพาทขึ้นเองในที่ดินสาธารณะ โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางกำหนดประเด็นข้อพิพาทว่า จำเลยเข้าอยู่อาศัยในบ้านพักหรืออยู่ในที่ดินโจทก์หรือไม่ ค่าเสียหายโจทก์มีเพียงใดโดยกำหนดให้โจทก์นำสืบก่อนวันนัดสืบพยานโจทก์ ศาลแรงงานกลางสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยชี้ขาดข้อกฎหมายเบื้องต้นว่า คดีไม่อยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อที่โจทก์อุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ได้กล่าวในฟ้องอ้างอิงถึงเหตุที่จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพิพาทเพราะโจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยโดยไม่เสียค่าเช่า และจำเลยยอมตกลงปฏิบัติตามเงื่อนไขว่า หากโจทก์ต้องการใช้สถานที่แล้วจำเลยจะต้องออกไป ตามคำฟ้องเป็นเรื่องจำเลยละเมิดข้อตกลงในเรื่องสวัสดิการอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่งจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1) อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพาาษาได้นั้น พิเคราะห์แล้วพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ให้นิยามคำว่า "ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" ไว้ว่า "หมายความว่า" ข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างหรือระหว่างนายจ้าง หรือสมาคมนายจ้างกับสหภาพแรงงานเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" และให้คำนิยามคำว่า "สภาพการจ้าง" ไว้ว่า"หมายความว่า เงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน กำหนดวันและเวลาทำงานค่าจ้าง สวัสดิการ การเลิกจ้าง หรือประโยชน์อื่นของนายจ้าง หรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงาน" ซึ่งข้อเท็จจริงตามคำฟ้องของโจทก์ได้ระบุว่า จำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ เป็นผู้มีสิทธิเข้าพักอาศัยในห้องพักของโจทก์ตามที่จำเลยแจ้งความจำนงโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกไปเมื่อโจทก์ต้องการใช้ห้องพักนั้นเพื่อประโยชน์อื่นของโจทก์หรือจำเลยถูกปลดออกจากงาน หรือลาออกจากงานปรากฎตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ศาลฎีกาเห็นว่า การที่โจทก์ผู้เป็นนายจ้างให้สิทธิแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยอยู่ในห้องพักซึ่งเป็นของนายจ้าง โดยมีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องนี้ตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ย่อมเป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้างอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง จึงเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างโจทก์จำเลยตามความหมายของคำนิยามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ที่โจทก์ฟ้องคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษาได้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1)ที่ศษลแรงงานกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานคู่ความเพราะเห็นว่าคดีไม่อยู่ในอำราจพิจารณาพิพากษาของศาลแรงงานกลาง และพิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา อุทธรณ์ของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษายกคำพิพากษาของศาลแรงงานกลาง ให้ศาลแรงงานกลางดำเนินการต่อไปตามประเด็นที่ได้กำหนดไว้แล้วมีคำพิพากษาหรือคำสั่งใหม่ตามรูปคดี" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 833/2530บริษัท สุภัทรา จำกัด ฯโจทก์นาย ทิ้ง แสง ศ รีจำเลย พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 5 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 8 (1)การที่นายจ้างจัดห้องพักให้ลูกจ้างเข้าอยู่อาศัย เป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้าง อันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง ดังนั้นเมื่อโจทก์ฟ้องจำเลยซึ่งเป็นลูกจ้างประจำของโจทก์ว่า โจทก์ให้จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพักคนงานโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกจากห้องที่อยู่อาศัยเมื่อโจทก์ต้องใช้สถานที่ และโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยทราบว่าโจทก์ต้องการใช้ห้องที่ทำงานอยู่อาศัยเพื่อกิจการอื่น แต่จำเลยไม่ยอมออกไป โจทก์จึงเลิกจ้างแล้วฟ้องขับไล่จำเลย จึงถือได้ว่าเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 8(1)อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษา.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นลูกจ้างประจำประเภทช่างไม้ของโจทก์โจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยโดยให้พักอาศัยในห้องพักคนงานในบริเวณอู่ซ่อมเรือของโจทก์ มีเงื่อนไขว่า จำเลยต้องออกจากห้องพักเมื่อโจทก์ต้องการใช้สถานที่ หรือจำเลยถูกปลดหรือลาออกจากงาน ต่อมาโจทก์ต้องการใช้ห้องพักที่จำเลยอยู่อาศัยเพื่อทำกิจการอื่นจำเลยไม่ยอมออก โจทก์เห็นว่าจำเลยฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายจึงเลิกจ้างโจทก์ขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารและให้ใช้ค่าเสียหายจนกว่าจะออกจากห้องพิพาทจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลางเพราะเป็นคดีฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย จำเลยย้ายจากห้องของโจทก์แล้วมาปลูกสร้างห้องพิพาทขึ้นเองในที่ดินสาธารณะ โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางกำหนดประเด็นข้อพิพาทว่า จำเลยเข้าอยู่อาศัยในบ้านพักหรืออยู่ในที่ดินโจทก์หรือไม่ ค่าเสียหายโจทก์มีเพียงใดโดยกำหนดให้โจทก์นำสืบก่อนวันนัดสืบพยานโจทก์ ศาลแรงงานกลางสั่งงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยชี้ขาดข้อกฎหมายเบื้องต้นว่า คดีไม่อยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อที่โจทก์อุทธรณ์ว่า การที่โจทก์ได้กล่าวในฟ้องอ้างอิงถึงเหตุที่จำเลยเข้าอยู่อาศัยในห้องพิพาทเพราะโจทก์ให้สวัสดิการแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยโดยไม่เสียค่าเช่า และจำเลยยอมตกลงปฏิบัติตามเงื่อนไขว่า หากโจทก์ต้องการใช้สถานที่แล้วจำเลยจะต้องออกไป ตามคำฟ้องเป็นเรื่องจำเลยละเมิดข้อตกลงในเรื่องสวัสดิการอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่งจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1) อันอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพาาษาได้นั้น พิเคราะห์แล้วพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ให้นิยามคำว่า "ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" ไว้ว่า "หมายความว่า" ข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างหรือระหว่างนายจ้าง หรือสมาคมนายจ้างกับสหภาพแรงงานเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" และให้คำนิยามคำว่า "สภาพการจ้าง" ไว้ว่า"หมายความว่า เงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน กำหนดวันและเวลาทำงานค่าจ้าง สวัสดิการ การเลิกจ้าง หรือประโยชน์อื่นของนายจ้าง หรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงาน" ซึ่งข้อเท็จจริงตามคำฟ้องของโจทก์ได้ระบุว่า จำเลยเป็นลูกจ้างของโจทก์ เป็นผู้มีสิทธิเข้าพักอาศัยในห้องพักของโจทก์ตามที่จำเลยแจ้งความจำนงโดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องออกไปเมื่อโจทก์ต้องการใช้ห้องพักนั้นเพื่อประโยชน์อื่นของโจทก์หรือจำเลยถูกปลดออกจากงาน หรือลาออกจากงานปรากฎตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ศาลฎีกาเห็นว่า การที่โจทก์ผู้เป็นนายจ้างให้สิทธิแก่จำเลยผู้เป็นลูกจ้างได้เข้าพักอาศัยอยู่ในห้องพักซึ่งเป็นของนายจ้าง โดยมีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องนี้ตามข้อบังคับเกี่ยวกับการขอห้องพักของโจทก์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 4 ย่อมเป็นการให้สวัสดิการแก่ลูกจ้างอันเป็นสภาพการจ้างอย่างหนึ่ง จึงเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างโจทก์จำเลยตามความหมายของคำนิยามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ที่โจทก์ฟ้องคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างอยู่ในอำนาจของศาลแรงงานกลางที่จะพิจารณาพิพากษาได้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 8(1)ที่ศษลแรงงานกลางมีคำสั่งให้งดสืบพยานคู่ความเพราะเห็นว่าคดีไม่อยู่ในอำราจพิจารณาพิพากษาของศาลแรงงานกลาง และพิพากษายกฟ้องโจทก์มานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา อุทธรณ์ของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษายกคำพิพากษาของศาลแรงงานกลาง ให้ศาลแรงงานกลางดำเนินการต่อไปตามประเด็นที่ได้กำหนดไว้แล้วมีคำพิพากษาหรือคำสั่งใหม่ตามรูปคดี"(สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์-จุนท์ จันทรวงศ์-จำนง นิยมวิภาต)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุมีข้อความสังเกตว่าคดีนี้ศาลแรงงานกลางกำหนดประเด็นข้อพิพาทไว้เพียงว่า (1) จำเลยเข้าอาศัยอยู่ในบ้านพักหรืออยู่ในที่ดินโจทก์หรือไม่ (2) ค่าเสียหายโจทก์มีเพียงใด มิได้กำหนดประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์ไว้เลย ทั้งคู่ความก็มิได้โต้แย้งคัดค้านไว้เช่นนี้ หากพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 183แล้ว ศาลจะต้องพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีไปตามประเด็นที่กำหนดไว้เท่านั้น เช่นโจทก์ฟ้องคดึว่าเป็นหญิงหม้ายจำเลยมิได้ให้การหรือดำเนินการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 56 เลยว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องโดยเป็นหญิงมีสามีฉะนั้น คดีจึงไม่มีประเด็นในข้อนี้ แม้จะมีพยานเบิกความถึงก็เป็นเรื่องนอกประเด็นไม่เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลจะพึงรับวินิจฉัย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 760/2494)ถ้าศาลชั้นศาลกะประเด็นไว้ โจทก์ จำเลย มิได้คัดค้านว่าประเด็นที่ศาลชั้นต้นกำหนดไม่ถูกต้องประการใดจึงต้องเป็นไปตามนั้น(คำพิพากษาศาลฎีกา 1261/2510) ในการชี้สองสถานศาลมิได้กะประเด็นเรื่องภริยาร้างไว้ และจำเลยมิได้โต้แย้งถือได้ว่า จำเลยยินยอมดำเนินกระบวนพิจารณาเท่าที่ศาลชั้นต้นกำหนดประเด็นไว้เท่านั้นจำเลยฎีกาว่าโจทก์เป็นภริยาร้าง ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 634/2521) ข้อที่จำเลยให้การไว้ เมื่อศาลชั้นต้นไม่ได้กำหนดเป็นประเด็นข้อพิพาทไว้ และจำเลยมิได้โต้แย้งคัดค้าน ถือว่าจำเลยสละประเด็นข้อต่อสู้นั้นแล้ว จึงเป็นปัญหาที่มิได้ว่ากันมาแต่ศาลชั้นต้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 250/2525) ศาลชั้นต้นไม่ได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทไว้ว่าสัญญาจะซื้อขายที่ดินระหว่างโจทก์กับ จ.เป็นโมฆะ เพราะเหตุโจทก์สำคัญผิดในสาระสำคัญแห่งนิติกรรมหรือไม่ การที่ศาลชั้นต้นยกประเด็นดังกล่าวขึ้นวินิจฉัย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นข้อพิพาทโดยไม่จำเป็นต้องพิจารณาคำฟ้องอีกว่าในคำฟ้องมีประเด็นดังกล่าวหรือไม่ เพราะถ้าหากมี เมื่อโจทก์ไม่ได้โต้แย้งคัดค้านการกำหนดประเด็นของศาลชั้นต้น ก็ถือว่าโจทก์สละประเด็นข้อนี้แล้ว(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 623/2529) อย่างไรก็ดีในส่วนที่เกี่ยวกับอำนาจของศาลนั้น แม้ศาลจะไม่ได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทไว้ก็ตาม ถ้ากรณีที่ไม่ได้กำหนดประเด็นไว้นั้นเป็นปัญหาที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแล้ว ศาลย่อมอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142 (5)ยกขึ้นวินิจชี้ขาดได้เสมอ เช่น ถ้ามีปัญหาว่าตามกฎหมายโจทก์มีอำนาจฟ้องหรือไม่แม้จำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ศาลก็มีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 658/2491,1087/2515,490/2519,34/2520,905/2523,331,332/2525,2834/2527) ดังนั้น ที่ศาลแรงงานกลางหยิบยกปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์ขั้นวินิจฉัยทั้ง ๆ ที่มิได้ตั้งเป็นประเด็นข้อพิพาทไว้จึงมีอำนาจที่จะกระทำได้. วิศิษฏ์ลิมานนท์.