คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1470/2535หลักกฎหมาย: ตามคำร้อง ของ ทนายจำเลยขอเลื่อนวันนัดสืบพยานจำเลย ซึ่งนัดเวลา 13.30 นาฬิกา ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงก่อนวันนัด 1 วัน นั้น ทนายจำเลยมีโอกาสยื่นคำร้องขอเลื่อนได้ก่อนเวลา 13.30 น. ของวันนัด แต่เสมียนทนายจำเลยยื่นคำร้องดังกล่าวในวันนัดเวลา 14.00 น.หลังจากศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้ว ดังนี้การที่ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจึง ชอบ แล้ว.โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระหนี้ไถ่ถอนจำนอง3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยเปิดบัญชีกระแสรายวันและทำสัญญาขายลดตั๋วแลกเงินกับโจทก์ จำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ทำสัญญาค้ำประกันและสัญญาจำนอง ทั้งไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ในวันนัดสืบพยานจำเลย จำเลยทั้งสามและทนายจำเลยทราบนัดแล้วไม่มาศาล ศาลชั้นต้นถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้เป็นเงิน3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้งดสืบพยานจำเลยศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงว่าการที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยทั้งสามเลื่อนการสืบพยานจำเลยในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 นั้น เป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยทั้งสามนัดแรกเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2532ซึ่งในวันดังกล่าวจำเลยทั้งสามได้นำพยานเข้าสืบ 1 ปาก แล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลือในนัดหน้า ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปนัดสืบพยานจำเลยวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 เวลา 13.30 นาฬิกา เมื่อถึงวันนัดศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณาเวลา 14 นาฬิกา คงมีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มีผู้ใดมาโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลชั้นต้นจึงถือว่าจำเลยทั้งสามไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยทั้งสามที่เหลือแล้วนัดฟังคำพิพากษา หลังจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวแล้วได้มีเสมียนทนายจำเลยนำคำร้องของทนายจำเลยทั้งสามมายื่นขอเลื่อนการสืบพยานจำเลย อ้างว่าทนายจำเลยทั้งสามป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า "ศาลออกพิจารณาและมีคำสั่งงดสืบพยาน นัดอ่านคำพิพากษาและโจทก์กลับไปแล้วโดยนำมายื่นหลังที่ศาลพิจารณาเสร็จสิ้นแล้วเลื่อนคดีให้ตามขอไม่ได้ ให้ยกคำร้อง ค่าคำร้องเป็นพับ" พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้องขอเลื่อนคดีของทนายจำเลย ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงตั้งแต่วันที่ 22กุมภาพันธ์ 2533 ก่อนวันนัด 1 วัน ทนายจำเลยจึงมีโอกาสที่จะยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีได้ก่อนเวลา 13.30 นาฬิกา ของวันที่ 23กุมภาพันธ์ 2533 แต่เสมียนทนายจำเลยเพิ่งนำคำร้องไปยื่นหลังเวลา 14 นาฬิกา ซึ่งศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยไปแล้วที่จำเลยฎีกาว่าเสมียนทนายจำเลยได้ไปถึงศาลตั้งแต่เวลา 13นาฬิกา แต่เจ้าหน้าที่รับฟ้องยังไม่มาทำงาน จึงไม่ทราบว่าจะไปยื่นคำร้องที่ใดนั้น ก็รับฟังเป็นความจริงไม่ได้ เพราะปรากฏตามรายงานเจ้าหน้าที่ของศาลว่า ในวันดังกล่าว เจ้าหน้าที่ได้ประกาศเรียกคู่ความเมื่อเวลา 13.40 นาฬิกา แล้วปรากฏว่ามีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มา ซึ่งถ้าหากเสมียนทนายจำเลยไปศาลตั้งแต่เวลา 13.00 นาฬิกาจริงแล้ว ย่อมจะต้องได้ยินประกาศของเจ้าหน้าที่และเข้าห้องพิจารณาได้ก่อนศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณา ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เสมียนทนายจำเลยนำคำร้องขอเลื่อนคดีไปยื่นหลังเวลา 14นาฬิกา และภายหลังที่ศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้วอันเป็นการแสดงให้เห็นว่าทนายจำเลยไม่สนใจและไม่ให้ความสำคัญต่อวันเวลานัดพิจารณาของศาลจึงมิได้กำชับเสมียนทนายให้ไปยื่นคำร้องก่อนเวลานัด การที่ศาลชั้นต้นใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจำเลยจึงชอบแล้ว..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1470/2535ธนาคาร กรุงไทย จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ขอนแก่น แหลม ทอง อุตสาหกรรม กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 40ตามคำร้อง ของ ทนายจำเลยขอเลื่อนวันนัดสืบพยานจำเลย ซึ่งนัดเวลา 13.30 นาฬิกา ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงก่อนวันนัด 1 วัน นั้น ทนายจำเลยมีโอกาสยื่นคำร้องขอเลื่อนได้ก่อนเวลา 13.30 น. ของวันนัด แต่เสมียนทนายจำเลยยื่นคำร้องดังกล่าวในวันนัดเวลา 14.00 น.หลังจากศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้ว ดังนี้การที่ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจึง ชอบ แล้ว.โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระหนี้ไถ่ถอนจำนอง3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยเปิดบัญชีกระแสรายวันและทำสัญญาขายลดตั๋วแลกเงินกับโจทก์ จำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ทำสัญญาค้ำประกันและสัญญาจำนอง ทั้งไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ในวันนัดสืบพยานจำเลย จำเลยทั้งสามและทนายจำเลยทราบนัดแล้วไม่มาศาล ศาลชั้นต้นถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้เป็นเงิน3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้งดสืบพยานจำเลยศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงว่าการที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยทั้งสามเลื่อนการสืบพยานจำเลยในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 นั้น เป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยทั้งสามนัดแรกเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2532ซึ่งในวันดังกล่าวจำเลยทั้งสามได้นำพยานเข้าสืบ 1 ปาก แล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลือในนัดหน้า ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปนัดสืบพยานจำเลยวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 เวลา 13.30 นาฬิกา เมื่อถึงวันนัดศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณาเวลา 14 นาฬิกา คงมีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มีผู้ใดมาโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลชั้นต้นจึงถือว่าจำเลยทั้งสามไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยทั้งสามที่เหลือแล้วนัดฟังคำพิพากษา หลังจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวแล้วได้มีเสมียนทนายจำเลยนำคำร้องของทนายจำเลยทั้งสามมายื่นขอเลื่อนการสืบพยานจำเลย อ้างว่าทนายจำเลยทั้งสามป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า "ศาลออกพิจารณาและมีคำสั่งงดสืบพยาน นัดอ่านคำพิพากษาและโจทก์กลับไปแล้วโดยนำมายื่นหลังที่ศาลพิจารณาเสร็จสิ้นแล้วเลื่อนคดีให้ตามขอไม่ได้ ให้ยกคำร้อง ค่าคำร้องเป็นพับ" พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้องขอเลื่อนคดีของทนายจำเลย ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงตั้งแต่วันที่ 22กุมภาพันธ์ 2533 ก่อนวันนัด 1 วัน ทนายจำเลยจึงมีโอกาสที่จะยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีได้ก่อนเวลา 13.30 นาฬิกา ของวันที่ 23กุมภาพันธ์ 2533 แต่เสมียนทนายจำเลยเพิ่งนำคำร้องไปยื่นหลังเวลา 14 นาฬิกา ซึ่งศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยไปแล้วที่จำเลยฎีกาว่าเสมียนทนายจำเลยได้ไปถึงศาลตั้งแต่เวลา 13นาฬิกา แต่เจ้าหน้าที่รับฟ้องยังไม่มาทำงาน จึงไม่ทราบว่าจะไปยื่นคำร้องที่ใดนั้น ก็รับฟังเป็นความจริงไม่ได้ เพราะปรากฏตามรายงานเจ้าหน้าที่ของศาลว่า ในวันดังกล่าว เจ้าหน้าที่ได้ประกาศเรียกคู่ความเมื่อเวลา 13.40 นาฬิกา แล้วปรากฏว่ามีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มา ซึ่งถ้าหากเสมียนทนายจำเลยไปศาลตั้งแต่เวลา 13.00 นาฬิกาจริงแล้ว ย่อมจะต้องได้ยินประกาศของเจ้าหน้าที่และเข้าห้องพิจารณาได้ก่อนศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณา ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เสมียนทนายจำเลยนำคำร้องขอเลื่อนคดีไปยื่นหลังเวลา 14นาฬิกา และภายหลังที่ศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้วอันเป็นการแสดงให้เห็นว่าทนายจำเลยไม่สนใจและไม่ให้ความสำคัญต่อวันเวลานัดพิจารณาของศาลจึงมิได้กำชับเสมียนทนายให้ไปยื่นคำร้องก่อนเวลานัด การที่ศาลชั้นต้นใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจำเลยจึงชอบแล้ว..."พิพากษายืน.(ตัน เวทไว-สังเวียน รัตนมุง-สุทธิ อินทุเศรษฐ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตาม ป.วิ.พ. มาตรา 40 วรรคหนึ่ง คำขอเลื่อนการพิจารณาถ้ามิได้เสนอด้วยวาจาก็ต้องยื่นเป็นคำร้อง "ในวันนั้นหรือก่อนวันนั้น" การยื่นคำร้องในวันนั้นโดยสภาพก็คือยื่นก่อนศาลออกนั่งพิจารณาในวันนั้น แต่ถ้ามีเหตุสุดวิสัยที่ทำให้คู่ความไม่สามารถยื่นคำร้องก่อนกำหนดดังกล่าว หากคดียังอยู่ระหว่างพิจารณาและคู่ความมีคำขอศาลอาจอนุญาตให้เลื่อนการพิจารณาอีกได้ คดีนี้ศาลนัดสืบพยานจำเลยต่อจำเลยไม่มาศาลตามเวลานัด ศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณาแล้วถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาสืบ มีคำสั่งให้งดสืบพยานจำเลยและนัดฟังคำพิพากษา ดังนี้ คดียังอยู่ระหว่างพิจารณา คำสั่งดังกล่าวมิใช่คำพิพากษาหรือคำสั่งในประเด็นแห่งคดี ศาลย่อมเปลี่ยนแปลงคำสั่งนั้นได้ เช่น ให้เพิกถอนคำสั่งงดสืบพยาน แล้วให้สืบพยานจำเลยต่อไปเป็นต้น ไม่เป็นการแก้ไขคำพิพากษาหรือดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำอันต้องห้ามตามมาตรา 143มาตรา 144 แต่อย่างใด ปรากฏว่าต่อมาในวันเดียวกันเสมียนทนายจำเลยได้นำคำร้องขอเลื่อนการสืบพยานจำเลยมายื่นต่อศาลโดยอ้างว่าทนายจำเลยป่วย การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องโดยอ้างว่าศาลมีคำสั่งงดสืบพยานและนัดฟังคำพิพากษาไปแล้ว จะเลื่อนคดีให้มิได้นั้น น่าจะไม่ตรงกับเหตุทีเดียวนักผู้หมายเหตุเห็นว่ากรณีนี้น่าจะยกคำร้องโดยอาศัยเหตุว่า คำร้องไม่ปรากฏเหตุสุดวิสัยที่มายื่นเมื่อพ้นเวลาตามมาตรา 40 เสียมากกว่า คดีนี้จำเลยอ้างในชั้นอุทธรณ์ฎีกาว่าเสมียนทนายจำเลยมาถึงศาลก่อนเวลานัดแล้ว แต่เจ้าหน้าที่ศาลยังไม่มาทำงาน เป็นเหตุสุดวิสัยที่ไม่อาจยื่นคำร้องก่อนศาลออกนั่งพิจารณาได้ ความข้อนี้จำเลยไม่สามารถยกขึ้นอ้างในศาลชั้นต้น เพราะเสมียนทนายเป็นผู้รับมอบฉันทะให้มายื่นคำร้องไม่อาจแสดงข้อเท็จจริงดังกล่าวต่อศาล และต่อมาศาลชั้นต้นก็พิพากษาคดีไป จำเลยย่อมมีสิทธิยกเหตุสุดวิสัยดังกล่าวขึ้นอุทธรณ์ฎีกาได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 225และมาตรา 249 ซึ่งถ้าศาลอุทธรณ์ฎีกาเห็นว่ายังไม่มีข้อเท็จจริงในสำนวนเพียงพอที่จะวินิจฉัยก็อาจจดรายงานกระบวนพิจารณาสั่งให้ศาลชั้นต้นไต่สวนพยานหลักฐานให้ได้ตามมาตรา 240 และมาตรา 247 แต่สำหรับคดีนี้ศาลฎีกาเห็นว่าข้อเท็จจริงในสำนวนมีเพียงพอให้ฟังได้ว่าเสมียนทนายจำเลยหาได้มาศาลก่อนเวลานัดดังที่อ้างไม่ จึงพิจารณาพิพากษาไปได้โดยเพียงแต่พิจารณาจากพยานหลักฐานในสำนวน พึงสังเกตว่ากรณีขาดนัดพิจารณานั้น ถ้าคู่ความฝ่ายใดไม่มาศาลในวันนัดสืบพยานโดยมิได้ขอเลื่อนหรือแจ้งเหตุขัดข้องเสียก่อนลงมือสืบพยาน หากศาลสั่งว่าคู่ความฝ่ายนั้นขาดนัดพิจารณาแล้ว คู่ความฝ่ายนั้นจะมาขอให้เพิกถอนคำสั่งแล้วสืบพยานต่อไปโดยอ้างเหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถมาศาลตามนัดหาได้ไม่ เพราะการไม่มาศาลโดยมิได้ขอเลื่อนหรือแจ้งเหตุขัดข้องก่อนดังกล่าวเป็นการขาดนัดพิจารณาตามมาตรา 197 วรรคสองแล้ว ศาลมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาผิดระเบียบ (คำพิพากษาฎีกาที่ 2654/2526และที่ 1271/2530) จึงเป็นเรื่องที่คู่ความที่ขาดนัดพิจารณาจะร้องขอให้พิจารณาใหม่ โดยอ้างว่ามิได้จงใจขาดนัด ซึ่งอาจเป็นการขอพิจารณาใหม่ในระหว่างพิจารณาหรือหลังจากศาลมีคำพิพากษาคดีแล้วต่อไปตามกรณี. สมบูรณ์ บุญภินนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระหนี้ไถ่ถอนจำนอง3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยเปิดบัญชีกระแสรายวันและทำสัญญาขายลดตั๋วแลกเงินกับโจทก์ จำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ทำสัญญาค้ำประกันและสัญญาจำนอง ทั้งไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ในวันนัดสืบพยานจำเลย จำเลยทั้งสามและทนายจำเลยทราบนัดแล้วไม่มาศาล ศาลชั้นต้นถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้เป็นเงิน3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้งดสืบพยานจำเลยศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงว่าการที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยทั้งสามเลื่อนการสืบพยานจำเลยในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 นั้น เป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยทั้งสามนัดแรกเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2532ซึ่งในวันดังกล่าวจำเลยทั้งสามได้นำพยานเข้าสืบ 1 ปาก แล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลือในนัดหน้า ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปนัดสืบพยานจำเลยวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 เวลา 13.30 นาฬิกา เมื่อถึงวันนัดศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณาเวลา 14 นาฬิกา คงมีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มีผู้ใดมาโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลชั้นต้นจึงถือว่าจำเลยทั้งสามไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยทั้งสามที่เหลือแล้วนัดฟังคำพิพากษา หลังจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวแล้วได้มีเสมียนทนายจำเลยนำคำร้องของทนายจำเลยทั้งสามมายื่นขอเลื่อนการสืบพยานจำเลย อ้างว่าทนายจำเลยทั้งสามป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า "ศาลออกพิจารณาและมีคำสั่งงดสืบพยาน นัดอ่านคำพิพากษาและโจทก์กลับไปแล้วโดยนำมายื่นหลังที่ศาลพิจารณาเสร็จสิ้นแล้วเลื่อนคดีให้ตามขอไม่ได้ ให้ยกคำร้อง ค่าคำร้องเป็นพับ" พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้องขอเลื่อนคดีของทนายจำเลย ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงตั้งแต่วันที่ 22กุมภาพันธ์ 2533 ก่อนวันนัด 1 วัน ทนายจำเลยจึงมีโอกาสที่จะยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีได้ก่อนเวลา 13.30 นาฬิกา ของวันที่ 23กุมภาพันธ์ 2533 แต่เสมียนทนายจำเลยเพิ่งนำคำร้องไปยื่นหลังเวลา 14 นาฬิกา ซึ่งศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยไปแล้วที่จำเลยฎีกาว่าเสมียนทนายจำเลยได้ไปถึงศาลตั้งแต่เวลา 13นาฬิกา แต่เจ้าหน้าที่รับฟ้องยังไม่มาทำงาน จึงไม่ทราบว่าจะไปยื่นคำร้องที่ใดนั้น ก็รับฟังเป็นความจริงไม่ได้ เพราะปรากฏตามรายงานเจ้าหน้าที่ของศาลว่า ในวันดังกล่าว เจ้าหน้าที่ได้ประกาศเรียกคู่ความเมื่อเวลา 13.40 นาฬิกา แล้วปรากฏว่ามีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มา ซึ่งถ้าหากเสมียนทนายจำเลยไปศาลตั้งแต่เวลา 13.00 นาฬิกาจริงแล้ว ย่อมจะต้องได้ยินประกาศของเจ้าหน้าที่และเข้าห้องพิจารณาได้ก่อนศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณา ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เสมียนทนายจำเลยนำคำร้องขอเลื่อนคดีไปยื่นหลังเวลา 14นาฬิกา และภายหลังที่ศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้วอันเป็นการแสดงให้เห็นว่าทนายจำเลยไม่สนใจและไม่ให้ความสำคัญต่อวันเวลานัดพิจารณาของศาลจึงมิได้กำชับเสมียนทนายให้ไปยื่นคำร้องก่อนเวลานัด การที่ศาลชั้นต้นใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจำเลยจึงชอบแล้ว..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1470/2535ธนาคาร กรุงไทย จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ขอนแก่น แหลม ทอง อุตสาหกรรม กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 40ตามคำร้อง ของ ทนายจำเลยขอเลื่อนวันนัดสืบพยานจำเลย ซึ่งนัดเวลา 13.30 นาฬิกา ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรงก่อนวันนัด 1 วัน นั้น ทนายจำเลยมีโอกาสยื่นคำร้องขอเลื่อนได้ก่อนเวลา 13.30 น. ของวันนัด แต่เสมียนทนายจำเลยยื่นคำร้องดังกล่าวในวันนัดเวลา 14.00 น.หลังจากศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้ว ดังนี้การที่ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจึง ชอบ แล้ว.โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระหนี้ไถ่ถอนจำนอง3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยจำเลยทั้งสามให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่เคยเปิดบัญชีกระแสรายวันและทำสัญญาขายลดตั๋วแลกเงินกับโจทก์ จำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ทำสัญญาค้ำประกันและสัญญาจำนอง ทั้งไม่ได้เป็นลูกหนี้โจทก์ในวันนัดสืบพยานจำเลย จำเลยทั้งสามและทนายจำเลยทราบนัดแล้วไม่มาศาล ศาลชั้นต้นถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้เป็นเงิน3,825,958.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยทั้งสามอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้งดสืบพยานจำเลยศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสามฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหามาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงว่าการที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยทั้งสามเลื่อนการสืบพยานจำเลยในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 นั้น เป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานจำเลยทั้งสามนัดแรกเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2532ซึ่งในวันดังกล่าวจำเลยทั้งสามได้นำพยานเข้าสืบ 1 ปาก แล้วขอเลื่อนไปสืบพยานที่เหลือในนัดหน้า ศาลชั้นต้นอนุญาตให้เลื่อนไปนัดสืบพยานจำเลยวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533 เวลา 13.30 นาฬิกา เมื่อถึงวันนัดศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณาเวลา 14 นาฬิกา คงมีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มีผู้ใดมาโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลชั้นต้นจึงถือว่าจำเลยทั้งสามไม่มีพยานมาสืบ ให้งดสืบพยานจำเลยทั้งสามที่เหลือแล้วนัดฟังคำพิพากษา หลังจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าวแล้วได้มีเสมียนทนายจำเลยนำคำร้องของทนายจำเลยทั้งสามมายื่นขอเลื่อนการสืบพยานจำเลย อ้างว่าทนายจำเลยทั้งสามป่วยเป็นโรคท้องร่วงอย่างแรง ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า "ศาลออกพิจารณาและมีคำสั่งงดสืบพยาน นัดอ่านคำพิพากษาและโจทก์กลับไปแล้วโดยนำมายื่นหลังที่ศาลพิจารณาเสร็จสิ้นแล้วเลื่อนคดีให้ตามขอไม่ได้ ให้ยกคำร้อง ค่าคำร้องเป็นพับ" พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า ตามใบรับรองแพทย์ท้ายคำร้องขอเลื่อนคดีของทนายจำเลย ปรากฏว่าทนายจำเลยป่วยเป็นโรคท้องร่วงตั้งแต่วันที่ 22กุมภาพันธ์ 2533 ก่อนวันนัด 1 วัน ทนายจำเลยจึงมีโอกาสที่จะยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีได้ก่อนเวลา 13.30 นาฬิกา ของวันที่ 23กุมภาพันธ์ 2533 แต่เสมียนทนายจำเลยเพิ่งนำคำร้องไปยื่นหลังเวลา 14 นาฬิกา ซึ่งศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยไปแล้วที่จำเลยฎีกาว่าเสมียนทนายจำเลยได้ไปถึงศาลตั้งแต่เวลา 13นาฬิกา แต่เจ้าหน้าที่รับฟ้องยังไม่มาทำงาน จึงไม่ทราบว่าจะไปยื่นคำร้องที่ใดนั้น ก็รับฟังเป็นความจริงไม่ได้ เพราะปรากฏตามรายงานเจ้าหน้าที่ของศาลว่า ในวันดังกล่าว เจ้าหน้าที่ได้ประกาศเรียกคู่ความเมื่อเวลา 13.40 นาฬิกา แล้วปรากฏว่ามีแต่ทนายโจทก์มาศาล ฝ่ายจำเลยไม่มา ซึ่งถ้าหากเสมียนทนายจำเลยไปศาลตั้งแต่เวลา 13.00 นาฬิกาจริงแล้ว ย่อมจะต้องได้ยินประกาศของเจ้าหน้าที่และเข้าห้องพิจารณาได้ก่อนศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณา ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เสมียนทนายจำเลยนำคำร้องขอเลื่อนคดีไปยื่นหลังเวลา 14นาฬิกา และภายหลังที่ศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งงดสืบพยานจำเลยแล้วอันเป็นการแสดงให้เห็นว่าทนายจำเลยไม่สนใจและไม่ให้ความสำคัญต่อวันเวลานัดพิจารณาของศาลจึงมิได้กำชับเสมียนทนายให้ไปยื่นคำร้องก่อนเวลานัด การที่ศาลชั้นต้นใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนการสืบพยานจำเลยจึงชอบแล้ว..."พิพากษายืน.(ตัน เวทไว-สังเวียน รัตนมุง-สุทธิ อินทุเศรษฐ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตาม ป.วิ.พ. มาตรา 40 วรรคหนึ่ง คำขอเลื่อนการพิจารณาถ้ามิได้เสนอด้วยวาจาก็ต้องยื่นเป็นคำร้อง "ในวันนั้นหรือก่อนวันนั้น" การยื่นคำร้องในวันนั้นโดยสภาพก็คือยื่นก่อนศาลออกนั่งพิจารณาในวันนั้น แต่ถ้ามีเหตุสุดวิสัยที่ทำให้คู่ความไม่สามารถยื่นคำร้องก่อนกำหนดดังกล่าว หากคดียังอยู่ระหว่างพิจารณาและคู่ความมีคำขอศาลอาจอนุญาตให้เลื่อนการพิจารณาอีกได้ คดีนี้ศาลนัดสืบพยานจำเลยต่อจำเลยไม่มาศาลตามเวลานัด ศาลชั้นต้นออกนั่งพิจารณาแล้วถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาสืบ มีคำสั่งให้งดสืบพยานจำเลยและนัดฟังคำพิพากษา ดังนี้ คดียังอยู่ระหว่างพิจารณา คำสั่งดังกล่าวมิใช่คำพิพากษาหรือคำสั่งในประเด็นแห่งคดี ศาลย่อมเปลี่ยนแปลงคำสั่งนั้นได้ เช่น ให้เพิกถอนคำสั่งงดสืบพยาน แล้วให้สืบพยานจำเลยต่อไปเป็นต้น ไม่เป็นการแก้ไขคำพิพากษาหรือดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำอันต้องห้ามตามมาตรา 143มาตรา 144 แต่อย่างใด ปรากฏว่าต่อมาในวันเดียวกันเสมียนทนายจำเลยได้นำคำร้องขอเลื่อนการสืบพยานจำเลยมายื่นต่อศาลโดยอ้างว่าทนายจำเลยป่วย การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องโดยอ้างว่าศาลมีคำสั่งงดสืบพยานและนัดฟังคำพิพากษาไปแล้ว จะเลื่อนคดีให้มิได้นั้น น่าจะไม่ตรงกับเหตุทีเดียวนักผู้หมายเหตุเห็นว่ากรณีนี้น่าจะยกคำร้องโดยอาศัยเหตุว่า คำร้องไม่ปรากฏเหตุสุดวิสัยที่มายื่นเมื่อพ้นเวลาตามมาตรา 40 เสียมากกว่า คดีนี้จำเลยอ้างในชั้นอุทธรณ์ฎีกาว่าเสมียนทนายจำเลยมาถึงศาลก่อนเวลานัดแล้ว แต่เจ้าหน้าที่ศาลยังไม่มาทำงาน เป็นเหตุสุดวิสัยที่ไม่อาจยื่นคำร้องก่อนศาลออกนั่งพิจารณาได้ ความข้อนี้จำเลยไม่สามารถยกขึ้นอ้างในศาลชั้นต้น เพราะเสมียนทนายเป็นผู้รับมอบฉันทะให้มายื่นคำร้องไม่อาจแสดงข้อเท็จจริงดังกล่าวต่อศาล และต่อมาศาลชั้นต้นก็พิพากษาคดีไป จำเลยย่อมมีสิทธิยกเหตุสุดวิสัยดังกล่าวขึ้นอุทธรณ์ฎีกาได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 225และมาตรา 249 ซึ่งถ้าศาลอุทธรณ์ฎีกาเห็นว่ายังไม่มีข้อเท็จจริงในสำนวนเพียงพอที่จะวินิจฉัยก็อาจจดรายงานกระบวนพิจารณาสั่งให้ศาลชั้นต้นไต่สวนพยานหลักฐานให้ได้ตามมาตรา 240 และมาตรา 247 แต่สำหรับคดีนี้ศาลฎีกาเห็นว่าข้อเท็จจริงในสำนวนมีเพียงพอให้ฟังได้ว่าเสมียนทนายจำเลยหาได้มาศาลก่อนเวลานัดดังที่อ้างไม่ จึงพิจารณาพิพากษาไปได้โดยเพียงแต่พิจารณาจากพยานหลักฐานในสำนวน พึงสังเกตว่ากรณีขาดนัดพิจารณานั้น ถ้าคู่ความฝ่ายใดไม่มาศาลในวันนัดสืบพยานโดยมิได้ขอเลื่อนหรือแจ้งเหตุขัดข้องเสียก่อนลงมือสืบพยาน หากศาลสั่งว่าคู่ความฝ่ายนั้นขาดนัดพิจารณาแล้ว คู่ความฝ่ายนั้นจะมาขอให้เพิกถอนคำสั่งแล้วสืบพยานต่อไปโดยอ้างเหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถมาศาลตามนัดหาได้ไม่ เพราะการไม่มาศาลโดยมิได้ขอเลื่อนหรือแจ้งเหตุขัดข้องก่อนดังกล่าวเป็นการขาดนัดพิจารณาตามมาตรา 197 วรรคสองแล้ว ศาลมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาผิดระเบียบ (คำพิพากษาฎีกาที่ 2654/2526และที่ 1271/2530) จึงเป็นเรื่องที่คู่ความที่ขาดนัดพิจารณาจะร้องขอให้พิจารณาใหม่ โดยอ้างว่ามิได้จงใจขาดนัด ซึ่งอาจเป็นการขอพิจารณาใหม่ในระหว่างพิจารณาหรือหลังจากศาลมีคำพิพากษาคดีแล้วต่อไปตามกรณี. สมบูรณ์ บุญภินนท์.