คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 808/2497หลักกฎหมาย: เมื่อคู่ความรับว่าที่พิพาทคือที่ปรากฎอยู่ภายในเส้นแดงตามแผนที่พิพาทเป็นแต่เถียงกันว่าเป็นของฝ่ายใดดังนี้แล้วก็ให้ศาลพิจารณาคดีไปตามนั้นไม่จำต้องวินิจฉัยถึงว่าจะควรวัดเขตที่ดินที่+ออกไปอย่างไร เพราะไม่มีข้อเถียงกันโจทย์ฟ้องว่า โจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกบ้านในที่ดินที่งอกค้านริมแต่สิ่งแม่น้ำแม่กลอง ด้านหน้าที่ดินมีโฉนดที่ ๓๓๙ ที่ของโจทก์เนื้อที่งอกไปประมาณ ๒ งาน ๓๗ ตารางวา โจทก์เป็นเจ้าของครอบครองตลอดมา จำเลยที่ ๒ เป็นพี่สาว ระหว่างสงครามจำเลยทั้งสองได้+จากพระนครมาพักอยู่ที่บ้านของจำเลยที่ปลูกในที่งอกของโจทก์แล้วจำเลยติดจะเอาที่งอกรายพิพาทเป็นของจำเลยโจทก์จึงต้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองรื้อถอนบ้านเรือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้ว่าที่ดินที่จำเลยครอบครองและปลูกเรือนโรงยุ้งข้าวในเขตที่ดินของลำน้ำแม่กลองตรงหน้าเขตที่ดินในโฉนดที่ของจำเลยไม่ใช่ที่งอกริมตลิ่ง โจทก์ไม่มีกรรมสิทธิตามกฎหมาย จำเลยครอบครองมากกว่า ๑๒ ปี ไม่ได้อาศัยผู้ใด และต่อสู้อย่างอื่นอีกหลายประการ ได้ทำแผนที่วิวาทซึ่งคู่ความรับว่าถูกต้อง เรือนรายพิพาทของจำเลยอยู่ตรงหน้าโฉนดของโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อเรือนพิพาทสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินโจทก์ และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนแต่มีผู้พิพากษานายหนึ่งมีความเห็นแย้งว่าการที่จะถือว่าที่งอกริมตลิ่งซึ่งจะต้องเป็นที่ดินของเจ้าของที่ดินแปลงที่เกิดงอกไปนั้นต้องถือเอาเส้นแนวหน้าที่ดินตามริมแม่น้ำเป็นฐาน แล้ววัดหน้าที่ดินตรงออกไปให้ได้มุมฉากกัน โดยไม่ต้องคิดว่ารูปที่ดินตอนในเป็นอย่างไร หน้าที่ดินอยู่ภายในเส้นของฝ่ายนั้น ตามบรรทัดฐานคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ระหว่างนางชื่นโจทก์ นายหงษ์กับพวกจำเลย ตามแผนที่พิพาทเส้นแดงที่โจทก์นำซื้อออกไปทางแม่น้ำไม่เป็นเส้นมุมฉากจากที่ตามโฉนดของโจทก์ทั้งสองด้าน จึงำม่เห็นพ้องด้วยที่ให้จำเลยรื้อถอนและออกไปจากที่พิพาททั้งหมด เห็นควรแก้ให้จำเลยรื้อเรือนและสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่งอกของโจทก์ เฉพาะภายในแนวเส้นมุมฉากกจากหน้าที่ดินโฉนดที่ ๓๒๙ ของโจทก์ด้านแม่น้ำออกไป จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าบ้านเรือนของจำเลยปลูกอยู่ตรงหน้าทีดินตามโฉนดของโจทก์และฟังว่าโจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกเรือนอยู่ในที่พิพาท จะบังคับให้จำเลยรื้อถือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่พิพาททั้งหมดตามเส้นสีแดงที่พิพาทดังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ฝ่ายข้างมากหรือตามความเห็นแย้งนั้นเห็นว่า ที่พิพาทในคดีนี้คู่ความต่างรับรองกันแล้วว่าพิพาทกันภายในเส้นสีแดงทั้งหมด เป็นเถียงกันว่าควรเป็นของฝ่ายใดหาเหมือนกันที่พิพาทในคดีที่พิพาทกันตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ไม่ คดีนั้นทั้งสองฝ่ายเถียงกันว่าเขตที่ของแต่ละฝ่ายควรจะลากเส้นจากจุดไหนไปถึงไหน เขตที่ดินหาเหมือนกับคดีนี้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 808/2497นายแหยม จันทรอินทร์โจทก์ร้อยโททันข์ที่ 1, นางยาวที่ 2,จำเลย ป.วิ.พ. ม. 183, ม. 142, ม. 225เมื่อคู่ความรับว่าที่พิพาทคือที่ปรากฎอยู่ภายในเส้นแดงตามแผนที่พิพาทเป็นแต่เถียงกันว่าเป็นของฝ่ายใดดังนี้แล้วก็ให้ศาลพิจารณาคดีไปตามนั้นไม่จำต้องวินิจฉัยถึงว่าจะควรวัดเขตที่ดินที่+ออกไปอย่างไร เพราะไม่มีข้อเถียงกันโจทย์ฟ้องว่า โจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกบ้านในที่ดินที่งอกค้านริมแต่สิ่งแม่น้ำแม่กลอง ด้านหน้าที่ดินมีโฉนดที่ ๓๓๙ ที่ของโจทก์เนื้อที่งอกไปประมาณ ๒ งาน ๓๗ ตารางวา โจทก์เป็นเจ้าของครอบครองตลอดมา จำเลยที่ ๒ เป็นพี่สาว ระหว่างสงครามจำเลยทั้งสองได้+จากพระนครมาพักอยู่ที่บ้านของจำเลยที่ปลูกในที่งอกของโจทก์แล้วจำเลยติดจะเอาที่งอกรายพิพาทเป็นของจำเลยโจทก์จึงต้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองรื้อถอนบ้านเรือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้ว่าที่ดินที่จำเลยครอบครองและปลูกเรือนโรงยุ้งข้าวในเขตที่ดินของลำน้ำแม่กลองตรงหน้าเขตที่ดินในโฉนดที่ของจำเลยไม่ใช่ที่งอกริมตลิ่ง โจทก์ไม่มีกรรมสิทธิตามกฎหมาย จำเลยครอบครองมากกว่า ๑๒ ปี ไม่ได้อาศัยผู้ใด และต่อสู้อย่างอื่นอีกหลายประการ ได้ทำแผนที่วิวาทซึ่งคู่ความรับว่าถูกต้อง เรือนรายพิพาทของจำเลยอยู่ตรงหน้าโฉนดของโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อเรือนพิพาทสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินโจทก์ และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนแต่มีผู้พิพากษานายหนึ่งมีความเห็นแย้งว่าการที่จะถือว่าที่งอกริมตลิ่งซึ่งจะต้องเป็นที่ดินของเจ้าของที่ดินแปลงที่เกิดงอกไปนั้นต้องถือเอาเส้นแนวหน้าที่ดินตามริมแม่น้ำเป็นฐาน แล้ววัดหน้าที่ดินตรงออกไปให้ได้มุมฉากกัน โดยไม่ต้องคิดว่ารูปที่ดินตอนในเป็นอย่างไร หน้าที่ดินอยู่ภายในเส้นของฝ่ายนั้น ตามบรรทัดฐานคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ระหว่างนางชื่นโจทก์ นายหงษ์กับพวกจำเลย ตามแผนที่พิพาทเส้นแดงที่โจทก์นำซื้อออกไปทางแม่น้ำไม่เป็นเส้นมุมฉากจากที่ตามโฉนดของโจทก์ทั้งสองด้าน จึงำม่เห็นพ้องด้วยที่ให้จำเลยรื้อถอนและออกไปจากที่พิพาททั้งหมด เห็นควรแก้ให้จำเลยรื้อเรือนและสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่งอกของโจทก์ เฉพาะภายในแนวเส้นมุมฉากกจากหน้าที่ดินโฉนดที่ ๓๒๙ ของโจทก์ด้านแม่น้ำออกไป จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าบ้านเรือนของจำเลยปลูกอยู่ตรงหน้าทีดินตามโฉนดของโจทก์และฟังว่าโจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกเรือนอยู่ในที่พิพาท จะบังคับให้จำเลยรื้อถือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่พิพาททั้งหมดตามเส้นสีแดงที่พิพาทดังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ฝ่ายข้างมากหรือตามความเห็นแย้งนั้นเห็นว่า ที่พิพาทในคดีนี้คู่ความต่างรับรองกันแล้วว่าพิพาทกันภายในเส้นสีแดงทั้งหมด เป็นเถียงกันว่าควรเป็นของฝ่ายใดหาเหมือนกันที่พิพาทในคดีที่พิพาทกันตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ไม่ คดีนั้นทั้งสองฝ่ายเถียงกันว่าเขตที่ของแต่ละฝ่ายควรจะลากเส้นจากจุดไหนไปถึงไหน เขตที่ดินหาเหมือนกับคดีนี้ไม่ พิพากษายืน(นนทประชา-ดุลยพากย์สุวมัณฑ์-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)ศาลสมุทรสงคราม - ขุนสิทธิสำรวจศาลอุทธรณ์ - หลวงสารนัยประศาสน์(แย้ง) หลวงสแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทย์ฟ้องว่า โจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกบ้านในที่ดินที่งอกค้านริมแต่สิ่งแม่น้ำแม่กลอง ด้านหน้าที่ดินมีโฉนดที่ ๓๓๙ ที่ของโจทก์เนื้อที่งอกไปประมาณ ๒ งาน ๓๗ ตารางวา โจทก์เป็นเจ้าของครอบครองตลอดมา จำเลยที่ ๒ เป็นพี่สาว ระหว่างสงครามจำเลยทั้งสองได้+จากพระนครมาพักอยู่ที่บ้านของจำเลยที่ปลูกในที่งอกของโจทก์แล้วจำเลยติดจะเอาที่งอกรายพิพาทเป็นของจำเลยโจทก์จึงต้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองรื้อถอนบ้านเรือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้ว่าที่ดินที่จำเลยครอบครองและปลูกเรือนโรงยุ้งข้าวในเขตที่ดินของลำน้ำแม่กลองตรงหน้าเขตที่ดินในโฉนดที่ของจำเลยไม่ใช่ที่งอกริมตลิ่ง โจทก์ไม่มีกรรมสิทธิตามกฎหมาย จำเลยครอบครองมากกว่า ๑๒ ปี ไม่ได้อาศัยผู้ใด และต่อสู้อย่างอื่นอีกหลายประการ ได้ทำแผนที่วิวาทซึ่งคู่ความรับว่าถูกต้อง เรือนรายพิพาทของจำเลยอยู่ตรงหน้าโฉนดของโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อเรือนพิพาทสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินโจทก์ และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนแต่มีผู้พิพากษานายหนึ่งมีความเห็นแย้งว่าการที่จะถือว่าที่งอกริมตลิ่งซึ่งจะต้องเป็นที่ดินของเจ้าของที่ดินแปลงที่เกิดงอกไปนั้นต้องถือเอาเส้นแนวหน้าที่ดินตามริมแม่น้ำเป็นฐาน แล้ววัดหน้าที่ดินตรงออกไปให้ได้มุมฉากกัน โดยไม่ต้องคิดว่ารูปที่ดินตอนในเป็นอย่างไร หน้าที่ดินอยู่ภายในเส้นของฝ่ายนั้น ตามบรรทัดฐานคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ระหว่างนางชื่นโจทก์ นายหงษ์กับพวกจำเลย ตามแผนที่พิพาทเส้นแดงที่โจทก์นำซื้อออกไปทางแม่น้ำไม่เป็นเส้นมุมฉากจากที่ตามโฉนดของโจทก์ทั้งสองด้าน จึงำม่เห็นพ้องด้วยที่ให้จำเลยรื้อถอนและออกไปจากที่พิพาททั้งหมด เห็นควรแก้ให้จำเลยรื้อเรือนและสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่งอกของโจทก์ เฉพาะภายในแนวเส้นมุมฉากกจากหน้าที่ดินโฉนดที่ ๓๒๙ ของโจทก์ด้านแม่น้ำออกไป จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าบ้านเรือนของจำเลยปลูกอยู่ตรงหน้าทีดินตามโฉนดของโจทก์และฟังว่าโจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกเรือนอยู่ในที่พิพาท จะบังคับให้จำเลยรื้อถือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่พิพาททั้งหมดตามเส้นสีแดงที่พิพาทดังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ฝ่ายข้างมากหรือตามความเห็นแย้งนั้นเห็นว่า ที่พิพาทในคดีนี้คู่ความต่างรับรองกันแล้วว่าพิพาทกันภายในเส้นสีแดงทั้งหมด เป็นเถียงกันว่าควรเป็นของฝ่ายใดหาเหมือนกันที่พิพาทในคดีที่พิพาทกันตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ไม่ คดีนั้นทั้งสองฝ่ายเถียงกันว่าเขตที่ของแต่ละฝ่ายควรจะลากเส้นจากจุดไหนไปถึงไหน เขตที่ดินหาเหมือนกับคดีนี้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 808/2497นายแหยม จันทรอินทร์โจทก์ร้อยโททันข์ที่ 1, นางยาวที่ 2,จำเลย ป.วิ.พ. ม. 183, ม. 142, ม. 225เมื่อคู่ความรับว่าที่พิพาทคือที่ปรากฎอยู่ภายในเส้นแดงตามแผนที่พิพาทเป็นแต่เถียงกันว่าเป็นของฝ่ายใดดังนี้แล้วก็ให้ศาลพิจารณาคดีไปตามนั้นไม่จำต้องวินิจฉัยถึงว่าจะควรวัดเขตที่ดินที่+ออกไปอย่างไร เพราะไม่มีข้อเถียงกันโจทย์ฟ้องว่า โจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกบ้านในที่ดินที่งอกค้านริมแต่สิ่งแม่น้ำแม่กลอง ด้านหน้าที่ดินมีโฉนดที่ ๓๓๙ ที่ของโจทก์เนื้อที่งอกไปประมาณ ๒ งาน ๓๗ ตารางวา โจทก์เป็นเจ้าของครอบครองตลอดมา จำเลยที่ ๒ เป็นพี่สาว ระหว่างสงครามจำเลยทั้งสองได้+จากพระนครมาพักอยู่ที่บ้านของจำเลยที่ปลูกในที่งอกของโจทก์แล้วจำเลยติดจะเอาที่งอกรายพิพาทเป็นของจำเลยโจทก์จึงต้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองรื้อถอนบ้านเรือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้ว่าที่ดินที่จำเลยครอบครองและปลูกเรือนโรงยุ้งข้าวในเขตที่ดินของลำน้ำแม่กลองตรงหน้าเขตที่ดินในโฉนดที่ของจำเลยไม่ใช่ที่งอกริมตลิ่ง โจทก์ไม่มีกรรมสิทธิตามกฎหมาย จำเลยครอบครองมากกว่า ๑๒ ปี ไม่ได้อาศัยผู้ใด และต่อสู้อย่างอื่นอีกหลายประการ ได้ทำแผนที่วิวาทซึ่งคู่ความรับว่าถูกต้อง เรือนรายพิพาทของจำเลยอยู่ตรงหน้าโฉนดของโจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรื้อเรือนพิพาทสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่ดินโจทก์ และศาลอุทธรณ์พิพากษายืนแต่มีผู้พิพากษานายหนึ่งมีความเห็นแย้งว่าการที่จะถือว่าที่งอกริมตลิ่งซึ่งจะต้องเป็นที่ดินของเจ้าของที่ดินแปลงที่เกิดงอกไปนั้นต้องถือเอาเส้นแนวหน้าที่ดินตามริมแม่น้ำเป็นฐาน แล้ววัดหน้าที่ดินตรงออกไปให้ได้มุมฉากกัน โดยไม่ต้องคิดว่ารูปที่ดินตอนในเป็นอย่างไร หน้าที่ดินอยู่ภายในเส้นของฝ่ายนั้น ตามบรรทัดฐานคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ระหว่างนางชื่นโจทก์ นายหงษ์กับพวกจำเลย ตามแผนที่พิพาทเส้นแดงที่โจทก์นำซื้อออกไปทางแม่น้ำไม่เป็นเส้นมุมฉากจากที่ตามโฉนดของโจทก์ทั้งสองด้าน จึงำม่เห็นพ้องด้วยที่ให้จำเลยรื้อถอนและออกไปจากที่พิพาททั้งหมด เห็นควรแก้ให้จำเลยรื้อเรือนและสิ่งปลูกสร้างออกไปให้พ้นที่งอกของโจทก์ เฉพาะภายในแนวเส้นมุมฉากกจากหน้าที่ดินโฉนดที่ ๓๒๙ ของโจทก์ด้านแม่น้ำออกไป จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าบ้านเรือนของจำเลยปลูกอยู่ตรงหน้าทีดินตามโฉนดของโจทก์และฟังว่าโจทก์ให้จำเลยอาศัยปลูกเรือนอยู่ในที่พิพาท จะบังคับให้จำเลยรื้อถือนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่พิพาททั้งหมดตามเส้นสีแดงที่พิพาทดังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ฝ่ายข้างมากหรือตามความเห็นแย้งนั้นเห็นว่า ที่พิพาทในคดีนี้คู่ความต่างรับรองกันแล้วว่าพิพาทกันภายในเส้นสีแดงทั้งหมด เป็นเถียงกันว่าควรเป็นของฝ่ายใดหาเหมือนกันที่พิพาทในคดีที่พิพาทกันตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๔/๒๔๗๔ ไม่ คดีนั้นทั้งสองฝ่ายเถียงกันว่าเขตที่ของแต่ละฝ่ายควรจะลากเส้นจากจุดไหนไปถึงไหน เขตที่ดินหาเหมือนกับคดีนี้ไม่ พิพากษายืน(นนทประชา-ดุลยพากย์สุวมัณฑ์-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)ศาลสมุทรสงคราม - ขุนสิทธิสำรวจศาลอุทธรณ์ - หลวงสารนัยประศาสน์(แย้ง) หลวงสแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ