คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3196/2532หลักกฎหมาย: โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตายห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5),1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้เมื่อปรากฏว่าหลังจาก บ.หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถึงแก่ความตายในระหว่างการพิจารณา หุ้นส่วนอื่นได้รับ ช. ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทน บ. ห้างโจทก์จึงคงอยู่ต่อมา และเมื่อศาลอนุญาตให้ ช. เข้าเป็นผู้แทนโจทก์แทนบ. แล้วห้างโจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้โดยชอบด้วยกฎหมายโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระหนี้ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่ค้างชำระเป็นเงิน 174,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า นายบุญช่วย ศรีวิจิตร หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถูกคนร้ายยิงตายแล้ว ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย สิ้นสภาพนิติบุคคลแล้วและให้การต่อสู้ในเรื่องอื่น ๆขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 174,000บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้จำเลยชำระเงินจำนวน 162,877 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยฎีกาว่า นายบุญช่วยหุ้นส่วนผู้จัดการตาย ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย การดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ภายหลังที่นายบุญช่วยตายจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้น เห็นว่า โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตาย ห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5), 1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงกันให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้ เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า หลังจากนายบุญช่วยตายแล้ว หุ้นส่วนอื่นได้รับนายไชยศิริ ศรีวิจิตร ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนนายบุญช่วย ตามหนังสือรับรองของสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทจังหวัดนครสวรรค์เอกสารหมาย จ.1 ห้างหุ้นส่วนโจทก์จึงยังคงอยู่ต่อมา มิได้เลิกไปอีกทั้งศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นายไชยศิริเข้าเป็นผู้แทนของโจทก์แทนนายบุญช่วยแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยชอบแล้ว ฎีกาจำเลยทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3196/2532ห้างหุ้นส่วนจำกัด วิจิตร์ธนภัณฑ์ บริการโจทก์นาย บุญ เลิศ เศรษฐนันท์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1055 (5), ม. 1080โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตายห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5),1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้เมื่อปรากฏว่าหลังจาก บ.หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถึงแก่ความตายในระหว่างการพิจารณา หุ้นส่วนอื่นได้รับ ช. ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทน บ. ห้างโจทก์จึงคงอยู่ต่อมา และเมื่อศาลอนุญาตให้ ช. เข้าเป็นผู้แทนโจทก์แทนบ. แล้วห้างโจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้โดยชอบด้วยกฎหมายโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระหนี้ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่ค้างชำระเป็นเงิน 174,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า นายบุญช่วย ศรีวิจิตร หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถูกคนร้ายยิงตายแล้ว ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย สิ้นสภาพนิติบุคคลแล้วและให้การต่อสู้ในเรื่องอื่น ๆขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 174,000บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้จำเลยชำระเงินจำนวน 162,877 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยฎีกาว่า นายบุญช่วยหุ้นส่วนผู้จัดการตาย ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย การดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ภายหลังที่นายบุญช่วยตายจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้น เห็นว่า โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตาย ห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5), 1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงกันให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้ เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า หลังจากนายบุญช่วยตายแล้ว หุ้นส่วนอื่นได้รับนายไชยศิริ ศรีวิจิตร ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนนายบุญช่วย ตามหนังสือรับรองของสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทจังหวัดนครสวรรค์เอกสารหมาย จ.1 ห้างหุ้นส่วนโจทก์จึงยังคงอยู่ต่อมา มิได้เลิกไปอีกทั้งศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นายไชยศิริเข้าเป็นผู้แทนของโจทก์แทนนายบุญช่วยแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยชอบแล้ว ฎีกาจำเลยทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ไมตรี กลั่นนุรักษ์-บุญส่ง คล้ายแก้ว-นำชัย สุนทรพินิจกิจ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระหนี้ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่ค้างชำระเป็นเงิน 174,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า นายบุญช่วย ศรีวิจิตร หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถูกคนร้ายยิงตายแล้ว ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย สิ้นสภาพนิติบุคคลแล้วและให้การต่อสู้ในเรื่องอื่น ๆขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 174,000บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้จำเลยชำระเงินจำนวน 162,877 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยฎีกาว่า นายบุญช่วยหุ้นส่วนผู้จัดการตาย ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย การดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ภายหลังที่นายบุญช่วยตายจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้น เห็นว่า โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตาย ห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5), 1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงกันให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้ เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า หลังจากนายบุญช่วยตายแล้ว หุ้นส่วนอื่นได้รับนายไชยศิริ ศรีวิจิตร ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนนายบุญช่วย ตามหนังสือรับรองของสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทจังหวัดนครสวรรค์เอกสารหมาย จ.1 ห้างหุ้นส่วนโจทก์จึงยังคงอยู่ต่อมา มิได้เลิกไปอีกทั้งศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นายไชยศิริเข้าเป็นผู้แทนของโจทก์แทนนายบุญช่วยแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยชอบแล้ว ฎีกาจำเลยทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3196/2532ห้างหุ้นส่วนจำกัด วิจิตร์ธนภัณฑ์ บริการโจทก์นาย บุญ เลิศ เศรษฐนันท์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1055 (5), ม. 1080โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตายห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5),1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้เมื่อปรากฏว่าหลังจาก บ.หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถึงแก่ความตายในระหว่างการพิจารณา หุ้นส่วนอื่นได้รับ ช. ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทน บ. ห้างโจทก์จึงคงอยู่ต่อมา และเมื่อศาลอนุญาตให้ ช. เข้าเป็นผู้แทนโจทก์แทนบ. แล้วห้างโจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้โดยชอบด้วยกฎหมายโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระหนี้ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่ค้างชำระเป็นเงิน 174,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า นายบุญช่วย ศรีวิจิตร หุ้นส่วนผู้จัดการห้างโจทก์ถูกคนร้ายยิงตายแล้ว ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย สิ้นสภาพนิติบุคคลแล้วและให้การต่อสู้ในเรื่องอื่น ๆขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 174,000บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้จำเลยชำระเงินจำนวน 162,877 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยฎีกาว่า นายบุญช่วยหุ้นส่วนผู้จัดการตาย ห้างโจทก์ต้องเลิกกันโดยผลของกฎหมาย การดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ภายหลังที่นายบุญช่วยตายจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้น เห็นว่า โดยปกติเมื่อหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดตาย ห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมเลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055(5), 1080 แต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่อาจตกลงกันให้ห้างยังคงอยู่ต่อไป โดยรับทายาทของหุ้นส่วนที่ตายเข้ามาเป็นหุ้นส่วนแทนได้ เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า หลังจากนายบุญช่วยตายแล้ว หุ้นส่วนอื่นได้รับนายไชยศิริ ศรีวิจิตร ซึ่งเป็นทายาทผู้รับมรดกให้เข้าเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการแทนนายบุญช่วย ตามหนังสือรับรองของสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทจังหวัดนครสวรรค์เอกสารหมาย จ.1 ห้างหุ้นส่วนโจทก์จึงยังคงอยู่ต่อมา มิได้เลิกไปอีกทั้งศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นายไชยศิริเข้าเป็นผู้แทนของโจทก์แทนนายบุญช่วยแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยชอบแล้ว ฎีกาจำเลยทุกข้อฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ไมตรี กลั่นนุรักษ์-บุญส่ง คล้ายแก้ว-นำชัย สุนทรพินิจกิจ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ