คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6095/2534หลักกฎหมาย: การที่โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นซึ่งกำหนดให้นำส่งสำเนาอุทธรณ์แล้ว แต่ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์ภายในระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่าโจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบ ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าของที่ดินพิพาทโฉนดเลขที่ 1260 ร่วมกับภริยาจำเลยที่ 1 และที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาจะขายที่ดินพิพาทเฉพาะส่วนของจำเลยที่ 2ให้จำเลยที่ 1 โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม จำเลยที่ 1 ได้ฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 2 โอนขายที่ดินให้ตามสัญญาต่อศาลจังหวัดมีนบุรีต่อมาจำเลยทั้งสองได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกัน ศาลพิพากษาไปตามยอมเป็นคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 โดยจำเลยที่ 2 จะต้องไปจดทะเบียนการโอนที่ดินพิพาทให้จำเลยที่ 1 ทั้งนี้โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม ขอให้เพิกถอนสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 ของศาลจังหวัดมีนบุรีระหว่างไต่สวนคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาศาลชั้นต้นเห็นว่าฟ้องโจทก์คดีนี้เป็นคดีเรื่องเดียวกันกับคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6574/2532 ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173(1) พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ และสั่งให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยทั้งสองภายใน 7 วัน โจทก์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2532 ว่า โจทก์ไม่มานำส่งสำเนาอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 8 มกราคม 2533 โจทก์ยื่นคำร้องขอส่งสำเนาอุทธรณ์โดยอ้างว่า ได้ติดตามเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามที่ศาลชั้นต้นสั่งแล้ว แต่มีเหตุขัดข้องเจ้าหน้าที่ได้หาสำนวนไม่พบจึงนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นไม่ได้ โจทก์มิได้ปล่อยปละละเลยคดี ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อพิจารณาสั่งศาลอุทธรณ์ มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความศาลอุทธรณ์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยว่า โจทก์ทิ้งฟ้องอุทธรณ์หรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่า โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นที่กำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยแล้วตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 แต่โจทก์มิได้ร้องขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อให้ส่งหมายเรียกและสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในกำหนด 7 วัน นับแต่ทราบคำสั่งของศาลชั้นต้น ...เห็นว่าแม้จะมีเหตุขัดข้องทำให้ส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้อย่างไรโจทก์ก็จะเพิกเฉยไม่แจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยหาได้ไม่ ตามคำร้องของโจทก์ลงวันที่ 8มกราคม 2533 ก็ไม่ปรากฏว่ามีเหตุสุดวิสัยอย่างใดที่ทำให้โจทก์ไม่อาจแจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้ก่อนวันที่ 27 พฤศจิกายน 2532 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยการที่โจทก์ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่า โจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์ชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6095/2534นาง มลิวรร ณ ณ นครพนมโจทก์นาย พิชัย พิชยอนุตรัตน์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 174 (2), ม. 246การที่โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นซึ่งกำหนดให้นำส่งสำเนาอุทธรณ์แล้ว แต่ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์ภายในระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่าโจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบ ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าของที่ดินพิพาทโฉนดเลขที่ 1260 ร่วมกับภริยาจำเลยที่ 1 และที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาจะขายที่ดินพิพาทเฉพาะส่วนของจำเลยที่ 2ให้จำเลยที่ 1 โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม จำเลยที่ 1 ได้ฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 2 โอนขายที่ดินให้ตามสัญญาต่อศาลจังหวัดมีนบุรีต่อมาจำเลยทั้งสองได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกัน ศาลพิพากษาไปตามยอมเป็นคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 โดยจำเลยที่ 2 จะต้องไปจดทะเบียนการโอนที่ดินพิพาทให้จำเลยที่ 1 ทั้งนี้โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม ขอให้เพิกถอนสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 ของศาลจังหวัดมีนบุรีระหว่างไต่สวนคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาศาลชั้นต้นเห็นว่าฟ้องโจทก์คดีนี้เป็นคดีเรื่องเดียวกันกับคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6574/2532 ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173(1) พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ และสั่งให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยทั้งสองภายใน 7 วัน โจทก์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2532 ว่า โจทก์ไม่มานำส่งสำเนาอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 8 มกราคม 2533 โจทก์ยื่นคำร้องขอส่งสำเนาอุทธรณ์โดยอ้างว่า ได้ติดตามเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามที่ศาลชั้นต้นสั่งแล้ว แต่มีเหตุขัดข้องเจ้าหน้าที่ได้หาสำนวนไม่พบจึงนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นไม่ได้ โจทก์มิได้ปล่อยปละละเลยคดี ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อพิจารณาสั่งศาลอุทธรณ์ มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความศาลอุทธรณ์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยว่า โจทก์ทิ้งฟ้องอุทธรณ์หรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่า โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นที่กำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยแล้วตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 แต่โจทก์มิได้ร้องขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อให้ส่งหมายเรียกและสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในกำหนด 7 วัน นับแต่ทราบคำสั่งของศาลชั้นต้น ...เห็นว่าแม้จะมีเหตุขัดข้องทำให้ส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้อย่างไรโจทก์ก็จะเพิกเฉยไม่แจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยหาได้ไม่ ตามคำร้องของโจทก์ลงวันที่ 8มกราคม 2533 ก็ไม่ปรากฏว่ามีเหตุสุดวิสัยอย่างใดที่ทำให้โจทก์ไม่อาจแจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้ก่อนวันที่ 27 พฤศจิกายน 2532 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยการที่โจทก์ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่า โจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์ชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(สมศักดิ์ วิธุรัติ-เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-สุนพ กีรติยุติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้เป็นอุทาหรณ์ซึ่งทนายความควรจดจำเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายแก่ตัวความ และรูปคดี ผู้เขียนใคร่จะให้ข้อคิดเห็น และเสนอแนะเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติ เมื่อท่านได้ยื่นคำฟ้อง อุทธรณ์ ฎีกา คำคู่ความ คำร้อง หรือคำขอต่อศาล ดังนี้ ประการแรก ควรรอฟังว่าศาลมีคำสั่งอย่างไร เพื่อจะได้ปฏิบัติตามคำสั่งศาล เพราะตอนท้ายของเอกสารดังกล่าวจะมีข้อความว่า"ข้าพเจ้ารอฟังคำสั่งอยู่ ถ้าไม่รอให้ถือว่าทราบแล้ว" ดังนั้นจึงควรถือปฏิบัติอย่างจริงจัง และอย่าได้เชื่อคำบอกกล่าวของผู้อื่นว่าศาลมีคำสั่งอย่างนั้นอย่างนี้ ประการที่สอง หากมิได้รอฟัง หรือศาลมีคำสั่งในวันอื่นควรติดตามขอตรวจสำนวนเพื่อดูคำสั่งโดยเร็ว ไม่ควรนานเกินสองวัน ประการสุดท้ายซึ่งถือว่ามีความสำคัญมากก็คือ กรณีหากมีปัญหาเกิดขึ้น เช่น เจ้าหน้าที่แจ้งว่าหาสำนวนไม่พบ (เหมือนกรณีตามคำพิพากษาฎีกานี้) หรือไม่อาจปฏิบัติตามคำสั่งศาลได้ ไม่ว่าด้วยเหตุใด ควรยื่นคำร้อง หรือคำแถลง เพื่อแจ้งให้ศาลทราบซึ่งศาลจะได้มีคำสั่งต่อไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นคำฟ้อง อุทธรณ์ ฎีกาหรือคำคู่ความอื่นที่ศาลกำหนดระยะเวลาให้ปฏิบัติ และใกล้จะครบกำหนดระยะเวลาดังกล่าว ควรทำคำร้องพร้อมกับขอขยายระยะเวลาไปในคราวเดียวกัน ข้อสำคัญต้องอย่าลืมว่า การขอขยายระยะเวลานี้จะต้องทำก่อนสิ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าว เว้นแต่กรณีมีเหตุสุดวิสัย ตาม ป.วิ.พ.มาตรา 23 สำหรับความหมายของคำว่า "เหตุสุดวิสัย" ตาม ป.วิ.พ.มาตรา 23 นี้เคยมี คำพิพากษาฎีกาที่ 695/2509 ได้วินิจฉัยไว้ว่า"เหตุสุดวิสัย" ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 23 หมายถึงเหตุที่ทำให้ศาลไม่สามารถมีคำสั่งให้ขยายระยะเวลา หรือคู่ความมีคำขอเช่นนั้นขึ้นมาก่อนสิ้นระยะเวลาที่กฎหมายให้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างใดอย่างหนึ่งได้ มิได้หมายถึงว่า "พฤติการณ์พิเศษ" ที่ทำให้การดำเนินกระบวนพิจารณาไม่อาจกระทำได้ภายในกำหนดนั้นต้องเป็นเหตุสุดวิสัยเหตุสุดวิสัยตาม ป.วิ.พ. มาตรา 23 จึงไม่จำต้องเป็นเหตุอันเกิดจากภัยธรรมชาติซึ่งไม่มีใครอาจป้องกันได้ตามความใน ป.พ.พ. มาตรา 8หากมีพฤติการณ์นอกเหนือที่ศาลไม่อาจมีคำสั่งขยายระยะเวลาให้ก่อนสิ้นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้ ในการดำเนินกระบวนพิจารณาย่อมนับได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัย การสั่งขยายเวลาศาลมีอำนาจสั่งเองได้ โดยคู่ความไม่ต้องร้องขอ ถ้าหากได้ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะทั้งสามประการดังกล่าวมาแล้วเชื่อได้ว่า ปัญหาเช่นคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ก็จะไม่เกิดขึ้น. ปราโมทย์ธรรมพนิชวัฒน์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าของที่ดินพิพาทโฉนดเลขที่ 1260 ร่วมกับภริยาจำเลยที่ 1 และที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาจะขายที่ดินพิพาทเฉพาะส่วนของจำเลยที่ 2ให้จำเลยที่ 1 โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม จำเลยที่ 1 ได้ฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 2 โอนขายที่ดินให้ตามสัญญาต่อศาลจังหวัดมีนบุรีต่อมาจำเลยทั้งสองได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกัน ศาลพิพากษาไปตามยอมเป็นคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 โดยจำเลยที่ 2 จะต้องไปจดทะเบียนการโอนที่ดินพิพาทให้จำเลยที่ 1 ทั้งนี้โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม ขอให้เพิกถอนสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 ของศาลจังหวัดมีนบุรีระหว่างไต่สวนคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาศาลชั้นต้นเห็นว่าฟ้องโจทก์คดีนี้เป็นคดีเรื่องเดียวกันกับคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6574/2532 ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173(1) พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ และสั่งให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยทั้งสองภายใน 7 วัน โจทก์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2532 ว่า โจทก์ไม่มานำส่งสำเนาอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 8 มกราคม 2533 โจทก์ยื่นคำร้องขอส่งสำเนาอุทธรณ์โดยอ้างว่า ได้ติดตามเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามที่ศาลชั้นต้นสั่งแล้ว แต่มีเหตุขัดข้องเจ้าหน้าที่ได้หาสำนวนไม่พบจึงนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นไม่ได้ โจทก์มิได้ปล่อยปละละเลยคดี ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อพิจารณาสั่งศาลอุทธรณ์ มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความศาลอุทธรณ์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยว่า โจทก์ทิ้งฟ้องอุทธรณ์หรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่า โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นที่กำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยแล้วตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 แต่โจทก์มิได้ร้องขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อให้ส่งหมายเรียกและสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในกำหนด 7 วัน นับแต่ทราบคำสั่งของศาลชั้นต้น ...เห็นว่าแม้จะมีเหตุขัดข้องทำให้ส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้อย่างไรโจทก์ก็จะเพิกเฉยไม่แจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยหาได้ไม่ ตามคำร้องของโจทก์ลงวันที่ 8มกราคม 2533 ก็ไม่ปรากฏว่ามีเหตุสุดวิสัยอย่างใดที่ทำให้โจทก์ไม่อาจแจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้ก่อนวันที่ 27 พฤศจิกายน 2532 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยการที่โจทก์ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่า โจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์ชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6095/2534นาง มลิวรร ณ ณ นครพนมโจทก์นาย พิชัย พิชยอนุตรัตน์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 174 (2), ม. 246การที่โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นซึ่งกำหนดให้นำส่งสำเนาอุทธรณ์แล้ว แต่ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์ภายในระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่าโจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบ ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าของที่ดินพิพาทโฉนดเลขที่ 1260 ร่วมกับภริยาจำเลยที่ 1 และที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์และจำเลยที่ 2จำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาจะขายที่ดินพิพาทเฉพาะส่วนของจำเลยที่ 2ให้จำเลยที่ 1 โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม จำเลยที่ 1 ได้ฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 2 โอนขายที่ดินให้ตามสัญญาต่อศาลจังหวัดมีนบุรีต่อมาจำเลยทั้งสองได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกัน ศาลพิพากษาไปตามยอมเป็นคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 โดยจำเลยที่ 2 จะต้องไปจดทะเบียนการโอนที่ดินพิพาทให้จำเลยที่ 1 ทั้งนี้โดยโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม ขอให้เพิกถอนสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีหมายเลขแดงที่ 388/2532 ของศาลจังหวัดมีนบุรีระหว่างไต่สวนคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาศาลชั้นต้นเห็นว่าฟ้องโจทก์คดีนี้เป็นคดีเรื่องเดียวกันกับคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 6574/2532 ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 173(1) พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของโจทก์ และสั่งให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยทั้งสองภายใน 7 วัน โจทก์ทราบคำสั่งดังกล่าวของศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2532 ว่า โจทก์ไม่มานำส่งสำเนาอุทธรณ์ ต่อมาวันที่ 8 มกราคม 2533 โจทก์ยื่นคำร้องขอส่งสำเนาอุทธรณ์โดยอ้างว่า ได้ติดตามเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามที่ศาลชั้นต้นสั่งแล้ว แต่มีเหตุขัดข้องเจ้าหน้าที่ได้หาสำนวนไม่พบจึงนำส่งสำเนาอุทธรณ์ตามคำสั่งของศาลชั้นต้นไม่ได้ โจทก์มิได้ปล่อยปละละเลยคดี ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อพิจารณาสั่งศาลอุทธรณ์ มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความศาลอุทธรณ์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยว่า โจทก์ทิ้งฟ้องอุทธรณ์หรือไม่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่า โจทก์ทราบคำสั่งศาลชั้นต้นที่กำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยแล้วตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2532 แต่โจทก์มิได้ร้องขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อให้ส่งหมายเรียกและสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในกำหนด 7 วัน นับแต่ทราบคำสั่งของศาลชั้นต้น ...เห็นว่าแม้จะมีเหตุขัดข้องทำให้ส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้อย่างไรโจทก์ก็จะเพิกเฉยไม่แจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยหาได้ไม่ ตามคำร้องของโจทก์ลงวันที่ 8มกราคม 2533 ก็ไม่ปรากฏว่ามีเหตุสุดวิสัยอย่างใดที่ทำให้โจทก์ไม่อาจแจ้งเหตุและขออนุญาตขยายระยะเวลาเพื่อนำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยไม่ได้ก่อนวันที่ 27 พฤศจิกายน 2532 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดระยะเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยการที่โจทก์ไม่นำส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดถือได้ว่า โจทก์ไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นกำหนดไว้เพื่อการนั้นโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 174(2) ประกอบด้วยมาตรา 246 จึงเป็นการทิ้งฟ้องอุทธรณ์คำสั่งศาลอุทธรณ์ชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(สมศักดิ์ วิธุรัติ-เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-สุนพ กีรติยุติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้เป็นอุทาหรณ์ซึ่งทนายความควรจดจำเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายแก่ตัวความ และรูปคดี ผู้เขียนใคร่จะให้ข้อคิดเห็น และเสนอแนะเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติ เมื่อท่านได้ยื่นคำฟ้อง อุทธรณ์ ฎีกา คำคู่ความ คำร้อง หรือคำขอต่อศาล ดังนี้ ประการแรก ควรรอฟังว่าศาลมีคำสั่งอย่างไร เพื่อจะได้ปฏิบัติตามคำสั่งศาล เพราะตอนท้ายของเอกสารดังกล่าวจะมีข้อความว่า"ข้าพเจ้ารอฟังคำสั่งอยู่ ถ้าไม่รอให้ถือว่าทราบแล้ว" ดังนั้นจึงควรถือปฏิบัติอย่างจริงจัง และอย่าได้เชื่อคำบอกกล่าวของผู้อื่นว่าศาลมีคำสั่งอย่างนั้นอย่างนี้ ประการที่สอง หากมิได้รอฟัง หรือศาลมีคำสั่งในวันอื่นควรติดตามขอตรวจสำนวนเพื่อดูคำสั่งโดยเร็ว ไม่ควรนานเกินสองวัน ประการสุดท้ายซึ่งถือว่ามีความสำคัญมากก็คือ กรณีหากมีปัญหาเกิดขึ้น เช่น เจ้าหน้าที่แจ้งว่าหาสำนวนไม่พบ (เหมือนกรณีตามคำพิพากษาฎีกานี้) หรือไม่อาจปฏิบัติตามคำสั่งศาลได้ ไม่ว่าด้วยเหตุใด ควรยื่นคำร้อง หรือคำแถลง เพื่อแจ้งให้ศาลทราบซึ่งศาลจะได้มีคำสั่งต่อไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นคำฟ้อง อุทธรณ์ ฎีกาหรือคำคู่ความอื่นที่ศาลกำหนดระยะเวลาให้ปฏิบัติ และใกล้จะครบกำหนดระยะเวลาดังกล่าว ควรทำคำร้องพร้อมกับขอขยายระยะเวลาไปในคราวเดียวกัน ข้อสำคัญต้องอย่าลืมว่า การขอขยายระยะเวลานี้จะต้องทำก่อนสิ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าว เว้นแต่กรณีมีเหตุสุดวิสัย ตาม ป.วิ.พ.มาตรา 23 สำหรับความหมายของคำว่า "เหตุสุดวิสัย" ตาม ป.วิ.พ.มาตรา 23 นี้เคยมี คำพิพากษาฎีกาที่ 695/2509 ได้วินิจฉัยไว้ว่า"เหตุสุดวิสัย" ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 23 หมายถึงเหตุที่ทำให้ศาลไม่สามารถมีคำสั่งให้ขยายระยะเวลา หรือคู่ความมีคำขอเช่นนั้นขึ้นมาก่อนสิ้นระยะเวลาที่กฎหมายให้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างใดอย่างหนึ่งได้ มิได้หมายถึงว่า "พฤติการณ์พิเศษ" ที่ทำให้การดำเนินกระบวนพิจารณาไม่อาจกระทำได้ภายในกำหนดนั้นต้องเป็นเหตุสุดวิสัยเหตุสุดวิสัยตาม ป.วิ.พ. มาตรา 23 จึงไม่จำต้องเป็นเหตุอันเกิดจากภัยธรรมชาติซึ่งไม่มีใครอาจป้องกันได้ตามความใน ป.พ.พ. มาตรา 8หากมีพฤติการณ์นอกเหนือที่ศาลไม่อาจมีคำสั่งขยายระยะเวลาให้ก่อนสิ้นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้ ในการดำเนินกระบวนพิจารณาย่อมนับได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัย การสั่งขยายเวลาศาลมีอำนาจสั่งเองได้ โดยคู่ความไม่ต้องร้องขอ ถ้าหากได้ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะทั้งสามประการดังกล่าวมาแล้วเชื่อได้ว่า ปัญหาเช่นคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ก็จะไม่เกิดขึ้น. ปราโมทย์ธรรมพนิชวัฒน์.