กฎกระทรวงกฎกระทรวงการยื่นคำขอและการรับรองสมาคมเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภคพ.ศ. ๒๕๕๕[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๔๐วรรคหนึ่งและวรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๕ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายนายกรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิก(๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒(๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๔๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒หมวด ๑เงื่อนไขเกี่ยวกับสมาคมกรรมการ และสมาชิก ข้อ ๒ สมาคมที่จะขอรับการรับรองเพื่อให้มีสิทธิและอำนาจฟ้องคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภคต้องมีวัตถุประสงค์ในการคุ้มครองผู้บริโภคหรือต่อต้านการแข่งขันอันไม่เป็นธรรมทางการค้าและมีเงื่อนไขดังต่อไปนี้(๑)เป็นสมาคมที่จดทะเบียนตามกฎหมายมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปีโดยนับถึงวันยื่นคำขอรับการรับรอง(๒) มีผลงานหรือการดำเนินงานด้านการคุ้มครองผู้บริโภคในราชอาณาจักรเป็นที่ปรากฏชัดข้อ ๓ กรรมการของสมาคมต้องมีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่าสองในสามของจำนวนกรรมการทั้งหมดและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้(๑) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ(๒) เป็นบุคคลล้มละลาย(๓) เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ(๔)เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ามีความผิดในคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภค(๕) เป็นกรรมการ ผู้บริหาร หรือผู้มีอำนาจในการจัดการ หรือมีส่วนได้เสียในกิจการหรือธุรกิจของเอกชนหรือในสมาคมที่มีวัตถุประสงค์หรือรวมตัวกันเพื่อประโยชน์ทางการค้าข้อ ๔ สมาชิกของสมาคมต้องเป็นบุคคลผู้มีสัญชาติไทยจำนวนไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดข้อ ๕ สมาคมต้องกำหนดวิธีการดำเนินการเกี่ยวกับการฟ้องคดีไว้ในข้อบังคับของสมาคมดังต่อไปนี้(๑)คณะกรรมการของสมาคมต้องแต่งตั้งบุคคลซึ่งมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางนิติศาสตร์เป็นผู้ตรวจสอบคดีทำหน้าที่ให้ความเห็นเกี่ยวกับผลทางกฎหมายในการดำเนินคดีก่อนที่สมาคมจะฟ้องคดีใด ๆเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภค(๒) เมื่อสมาคมได้ยื่นฟ้องคดีใดแล้วให้ส่งสำเนาคำฟ้องให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันยื่นคำฟ้อง(๓) ถ้าได้มีคำพิพากษาในคดีที่สมาคมได้ยื่นฟ้องแล้วให้ส่งสำเนาคำพิพากษานั้นให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษา(๔)ถ้าสมาคมจะถอนฟ้องคดีใดต้องแจ้งให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน(๕) ในการฟ้องคดีสมาคมจะเรียกเงินหรือทรัพย์สินใดจากผู้บริโภคไม่ได้เว้นแต่ค่าฤชาธรรมเนียมในส่วนที่เกี่ยวกับการมอบหมายให้เรียกค่าเสียหายแทนสมาชิกของสมาคมซึ่งต้องชำระต่อศาล(๖)สมาคมจะต้องปฏิบัติตามระเบียบเกี่ยวกับการดำเนินการของสมาคมเกี่ยวกับการฟ้องคดีในรายละเอียดของกรณีที่เพิ่มเติมจากกฎกระทรวงนี้หรือในกรณีอื่นด้วยตามที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคกำหนดหมวด ๒การยื่นคำขอรับการรับรองสมาคม ข้อ ๖ การยื่นคำขอรับการรับรองสมาคมให้ทำเป็นหนังสือยื่นต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคหรือทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับตามแบบที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคประกาศกำหนดและต้องมีเอกสารหรือหลักฐานซึ่งรับรองความถูกต้องแล้วดังต่อไปนี้(๑) สำเนาใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนสมาคมสำเนาใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนการแต่งตั้งกรรมการของสมาคมขึ้นใหม่ทั้งชุดหรือการเปลี่ยนแปลงกรรมการของสมาคมและสำเนาข้อบังคับของสมาคม(๒)หนังสือมอบอำนาจให้ผู้ยื่นคำขอเป็นผู้มีอำนาจทำการขอรับการรับรองแทนสมาคมพร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ(๓) บัญชีรายชื่อและสัญชาติของสมาชิก พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาหนังสือเดินทาง(๔) บัญชีรายชื่อและสัญชาติของกรรมการของสมาคมพร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาหนังสือเดินทาง(๕) รายชื่อผู้ตรวจสอบคดีซึ่งมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางนิติศาสตร์พร้อมสำเนาปริญญาบัตรและสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน(๖)สำเนารายงานการประชุมของที่ประชุมใหญ่ที่แสดงว่าที่ประชุมได้ตรวจสอบและรับรองแล้ว ดังนี้(ก)สมาชิกของสมาคมที่ได้รับเลือกตั้งเป็นกรรมการของสมาคมทุกคนเป็นผู้ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดไว้ในข้อ๓ และ(ข)สัดส่วนของกรรมการของสมาคมและสมาชิกของสมาคมถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๓ และข้อ ๔(๗)เอกสารหรือหลักฐานที่แสดงถึงการมีผลงานหรือการดำเนินงานด้านการคุ้มครองผู้บริโภคในราชอาณาจักรที่ปรากฏชัดเช่น ภาพถ่ายกิจกรรมที่เกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค หรือเอกสารการสัมมนาหรือเอกสารที่แสดงถึงผลงานดังกล่าวข้อ ๗ เมื่อได้รับคำขอรับการรับรองสมาคมให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคตรวจสอบความถูกต้องและครบถ้วนของคำขอและเอกสารหรือหลักฐานตามข้อ๖ และให้ออกใบรับคำขอแก่สมาคมหรือผู้ทำการแทนไว้เป็นหลักฐานใบรับคำขอตามวรรคหนึ่ง ให้ระบุวัน เดือน ปี ที่รับคำขอและลงลายมือชื่อของเจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอหมวด ๓การพิจารณาของคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ข้อ ๘ ให้คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคพิจารณาคำขอรับการรับรองสมาคมให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคได้รับคำขอและเอกสารหรือหลักฐานประกอบคำขอครบถ้วนหากไม่สามารถดำเนินการพิจารณาได้ทันภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ขยายระยะเวลาพิจารณาคำขอได้ไม่เกินสองครั้งครั้งละไม่เกินสิบห้าวันและให้บันทึกเหตุผลและความจำเป็นที่ต้องมีการขยายระยะเวลาพิจารณานั้นไว้ด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการพิจารณาตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคกำหนดข้อ ๙ เมื่อคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคพิจารณาคำขอรับการรับรองสมาคมแล้วหากกรณีที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติให้การรับรอง ให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคออกหนังสือรับรองให้แก่สมาคมตามแบบที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคประกาศกำหนดหรือกรณีที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติไม่ให้การรับรองให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีหนังสือแจ้งสมาคมพร้อมระบุเหตุผลที่ไม่ให้การรับรองนั้นและแนบมติคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคให้สมาคมทราบทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับการแจ้งมติตามวรรคหนึ่งให้ดำเนินการภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติการพิจารณาของคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคให้ถือเป็นที่สุดข้อ ๑๐ สมาคมที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติไม่ให้การรับรองอาจยื่นคำขอรับการรับรองได้ใหม่เมื่อพ้นกำหนดสามเดือนนับแต่วันที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติข้อ ๑๑ คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคหรือสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคอาจสนับสนุนสมาคมที่ได้รับการรับรองตามกฎกระทรวงนี้ในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารการดำเนินกิจการของสมาคมเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการคุ้มครองผู้บริโภคได้บทเฉพาะกาล ข้อ ๑๒ สมาคมซึ่งได้รับหนังสือรับรองจากคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้ถือว่าหนังสือรับรองนั้นเป็นหนังสือรับรองตามกฎกระทรวงนี้ข้อ ๑๓ คำขอรับการรับรองสมาคมที่ได้ยื่นไว้แล้วและยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาให้ถือว่าเป็นคำขอรับการรับรองตามกฎกระทรวงนี้โดยอนุโลมและถ้าคำขอรับการรับรองดังกล่าวมีข้อความแตกต่างไปจากคำขอรับการรับรองตามกฎกระทรวงนี้ให้เจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับการรับรองเพื่อให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ได้ข้อ ๑๔ บรรดาระเบียบและประกาศที่ออกตามกฎกระทรวงฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒และกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภคพ.ศ. ๒๕๒๒ และที่เกี่ยวข้องที่ใช้บังคับอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้ยังคงใช้บังคับต่อไปได้เพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับกฎกระทรวงนี้ให้ไว้ณ วันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ยิ่งลักษณ์ชินวัตรนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ.๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ และกฎกระทรวง ฉบับที่๙ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการรับรองการเป็นสมาคมที่มีสิทธิและอำนาจฟ้องคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภคได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานจำเป็นต้องปรับปรุงรายละเอียดในเรื่องดังกล่าวให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันประกอบกับการยื่นคำขอและการรับรองดังกล่าวได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงหลายฉบับทำให้ไม่สะดวกในการตรวจสอบสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขดังกล่าวเสียใหม่โดยรวมไว้เป็นฉบับเดียว จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๔ สิงหาคม๒๕๕๕ชาญ/ผู้ตรวจ๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๕[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนที่ ๘๐ ก/หน้า ๔๔/๒๑ สิงหาคม ๒๕๕๕