ประกาศสถาปนาเลื่อนกรมประกาศสถาปนาเลื่อนกรมพระพุทธศักราช ๒๔๕๙[๑] ศุภมัสดุ พระพุทธสาสนกาล เปนอดีตภาค ๒๔๕๙ พรรษา ปัตยุบันกาลนาคสังวัจฉร พฤศจิกายนมาส เอกาทศมสุรทินโสรวาร โดยกาลกำหนดพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรสินทรมหาวชิราวุธเอกอรรคมหาบุรุษบรมนราธิราช พินิตประชานารถมหาสมมตวงษ์ อติศัยพงษวิมลรัตนวรขัตติยราชนิกโรดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสังสุทธเคราะหณีจักรีบรมนารถ จุฬาลงกรณราชวรางกูร บรมมกุฎนเรนทรสูรสันตติวงษวิสิฐสุสาธิตบุรพาธิการอดุลยกฤษฎาภินิหาร อติเรกบุญฤทธิ์ ธัญลักษณวิจิตรโสภาคยสรรพางค์ มหาชโนตตะมางคประณตบาทบงกชยุคล ประสิทธิสรรพศุภผล อุดมบรมสุขุมาลย์ ทิพยเทพาวตาร ไพศาลเกียรติคุณ อดุลยพิเศษสรรพเทเวศรานุรักษ์ บุริมศักดิสมญา เทพทวาราวดี ศรีมหาบุรุษสุตสมบัติเสนางคนิกรรัตนอัศวโกศล ประพนธปรีชามัทวสมาจาร บริบูรณคุณสารสยามาทินครวรุตเมกราชดิลก มหาปริวารนายกอนันต์ มหันตวรฤทธิเดช สรรพวิเศษศิรินธร บรมชนกาดิศรสมมต ประสิทธิวรยศมโหดม บรมราชสมบัติ นพปฎลเสวตฉัตราดิฉัตรศิริรัตโนปลักษณมหาบรมราชาภิเศกาภิสิต สรรพทศทิศวิชิตไชย สกลมไหศวริยมหาสวามินทร์มเหศวรมหินทร มหารามาธิราชวโรดม บรมนารถชาติอาชาวไศรย พุทธาทิไตร รัตนสรณารักษ์อดุลยศักดิ์อรรคนเรศราธิบดี[๒]เมตตากรุณา สีตลหฤไทย อโนปไมยบุญการ สกลไพศาลมหารัษฎาธิเบนทร์ปรเมนทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนารถบพิตร พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริห์ว่า สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมขุนนครราชสีมา เปนพระราชอนุชาที่ได้ทรงพระสิเนหาโดยสนิทสนมพระองค์หนึ่งและตั้งแต่เมื่อเสด็จพระราชดำเนิรกลับเข้ามาจากประเทศยุโรปสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์นี้ ก็ได้เสด็จไปประทับอยู่ด้วย ณ พระราชวังสราญรมย์และได้ทรงเปนผู้สอนวิทยาการต่าง ๆ เอง เพื่อตระเตรียมการที่สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอจะได้เสด็จออกไปศึกษาณ ประเทศยุโรป จึงนับว่าได้ทรงมีโอกาสสังเกตพระนิสัยและอัธยาศัย แห่งสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์นี้โดยเลอียดทรงสังเกตเห็นได้ชัดเจนแล้วว่า ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์อยู่แล้วสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์นี้มีพระอัธยาศัยสุจริต เปนที่สิเนหาแด่ชนทั่วไป ครั้นเมื่อทรงพระเจริญวัยประกอบด้วยวุฒิปรีชาสมควรจะรับราชการได้แล้วก็ได้ทรงเข้ารับราชการในกรมทหารบก ดำรงพระยศตั้งแต่ตำแหน่งต่ำที่สุดขึ้นมา คือตั้งแต่เปนนายร้อยตรี ทำการในตำแหน่งผู้บังคับหมวดในโรงเรียนนายร้อย แล้วเลื่อนพระยศเปนนายร้อยโททรงกระทำน่าที่ผู้บังคับกองร้อยในโรงเรียนนายร้อยแล้วเลื่อนพระยศเปนนายร้อยเอก เลื่อนตำแหน่งเปนผู้บังคับกองพันที่ ๒ กรมทหารบกราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแล้วจึงได้เลื่อนพระยศเปนนายพันตรี นายพันโทขึ้นมาตามลำดับ จนในเวลานี้ ได้ทรงเปนผู้บังคับการกรมทหารบกราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ตามอาการที่สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์นี้ได้รับราชการในกรมทหารบกดังพรรณนามาแล้วนี้ เปนสมเด็จเจ้าฟ้าพระองค์แรกที่ได้ทรงรับราชการตั้งแต่ตำแหน่งต่ำที่สุดแล้วจึงได้เลื่อนยศเลื่อนตำแหน่งขึ้นมาตามลำดับเหมือนนายทหารสามัญแม้ได้ดำรงพระอิศริยยศโดยพระชาติอยู่ในชั้นสมเด็จเจ้าฟ้าก็ดี แต่ก็หาได้ทรงถือทิฎฐิมานะอันเปนเหตุชักนำให้ดำเนิรไปในทางที่ผิดจึงหาได้ทรงเห็นเปนสำคัญในเรื่องยศศักดิ์นั้นไม่ทรงตั้งพระหฤทัยเอาแต่ราชการเปนประมาณ ทั้งมีพระอุตสาหวิริยทรงกระทำกิจราชการในน่าที่ตามตำแหน่งนั้นๆ โดยบริบูรณเหมือนกันกับนายทหารทั่วไป ไม่มีการยกเว้นสิ่งใดสิ่งหนึ่งเลยควรนับว่าได้ทรงกระทำให้เปนตัวอย่างอันดีแก่ผู้ที่จะรับราชการแผ่นดินทั้งปวงทั่วไป ให้เห็นได้ว่าผู้มีตระกูลสูงย่อมไม่เปนการขัดข้องแก่ที่จะรับราชการในตำแหน่งที่ต่ำเพราะเหตุว่าธรรมดาผู้ที่จะเปนผู้บังคับบัญชาการงานเหนือผู้น้อยถ้าได้เคยกระทำการตั้งแต่ชั้นต่ำขึ้นมาด้วยตนเองแล้ว ย่อมจะได้ทราบกิจการนั้น ๆได้โดยเลอียด รู้ความยากง่ายสุขทุกข์ของผู้น้อย เมื่อได้เปนผู้ใหญ่ขึ้นก็สามารถจะบังคับบัญชาผู้น้อยแต่ในทางที่ชอบที่ควร มิให้เปนความลำบากแก่ผู้น้อยในอันใช่เหตุเพราะได้เคยเห็นอกกันมา ข้อนี้สมควรจะยกขึ้นว่าได้ทรงกระทำความชอบเปนพิเศษได้ส่วนหนึ่งอนึ่งสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์นี้มีพระกมลสันดานประกอบไปด้วยเมตตาทิคุณ ทรงโอบอ้อมอารีเปนปรกติ เพราะฉนั้นเมื่อได้ทรงรับราชการอยู่ในกรมใดตำแหน่งใดก็ได้เอาพระไทยใส่สอดส่อง และช่วยเหลือกิจสุขทุกข์ของเพื่อนข้าราชการทุกชั้นจึงเปนที่นิยมนับถือรักใคร่ของข้าราชการในกรมทหารบกตั้งแต่ชั้นนายตลอดลงมาถึงชั้นพลควรนับว่าเปนพระคุณสมบัติได้ส่วนหนึ่งบัดนี้สมควรที่จะสถาปนาพระอิศริยยศให้ใหญ่ยิ่งขึ้น จึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้เลื่อนสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมขุนนครราชสีมาขึ้นเปนสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวง มีพระนามตามจาฤกในพระสุพรรณบัฏว่าสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ วิสิฐวิสุทธลักษณโสภณ อุบัติดลกาลนิยมประถมปริวัตรรัตนโกสินทร ศก สตสาธกอัษโฎดดร สถาพรมงคลสมัย นราธิปตัยบรมนารถจุฬาลงกรณราชวโรรส อดุลยยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภโตปักษวิสุทธิกษัตริย์ ขัตติยราชกุมารกรมหลวงนครราชสีมา ครุฑนาม ให้ทรงศักดินา ๕๐๐๐๐ ตามพระราชกำหนดอย่างสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้าต่างกรมในพระบรมราชตระกูลอันสูงศักดิ์ จงทรงเจริญพระชนมายุ พรรณสุขพลปฏิภาณคุณสารสมบัติ สรรพศิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคล วิบูลยศุภผล สกลเกียรติยศอิศริยศักดิ์มโหฬารทุกประการเจ้ากรม เปนหลวงนครราชสีมา ถือศักดินา ๘๐๐ให้ทรงเลื่อนปลัดกรม เปนขุนลำปางบุราธิปดี ถือศักดินา ๖๐๐สมุห์บาญชี คงเปนหมื่นปัตตานีนราภิบาล ถือศักดินา ๔๐๐ อนึ่งทรงพระราชดำริห์ว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระเทวะวงศ์วโรประการ ได้ทรงรับราชการสนองพระเดชพระคุณในตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงการต่างประเทศมาช้านานได้ทรงกระทำความดีความชอบทั้งในราชการแผ่นดิน แลในส่วนพระองค์แต่ในรัชกาลที่ ๕ มาจนรัชกาลปัตยุบันราชการในน่าที่จะมีสำคัญประการใด แลได้ทรงจัดราชการนั้น ๆ ให้เปนไปโดยเรียบร้อยประการใดมีปรากฏในประกาศเลื่อนกรมครั้งก่อนนั้นแล้ว ต่อมาราชการในน่าที่ยิ่งสำคัญหนักขึ้นกล่าวคือ การรักษาความเปนกลางในระหว่างมหาประเทศ ที่มีทางพระราชไมตรีกับกรุงสยามทำสงครามแก่กันอาไศรยที่ทรงพระปรีชาสามารถรอบรู้กิจการในน่าที่โดยทั่วถึงจึงได้ทรงผ่อนผันจัดราชการนั้น ๆ ให้เปนไปตามกระแสพระบรมราโชบายมิได้คลาดเคลื่อนจึงมิได้มีเหตุกระทบกระเทือนให้เปนที่มัวหมองแก่ทางพระราชไมตรีกับนานาประเทศแม้แต่เล็กน้อยเปนเหตุประกอบให้เจริญพระราชอิศริยยศปรากฏพระเกียรติคุณแผ่พ่านไปกระทำให้มหาประเทศทั้งปวงมีความนิยมนับถือพระราชกฤดาภินิหารยิ่งขึ้น จนสมเด็จพระเจ้ากรุงอังกฤษทรงถวายพระราชอิศริยยศตำแหน่งนายพลเอกพิเศษกองทัพบกอังกฤษและทรงรับตำแหน่งนายพลเอกพิเศษกองทัพบกสยามอันพระราชาธิบดีในชมพูทวีปยังมิได้เคยทรงรับเลยนั้นเปนต้นในส่วนพระองค์ ทรงนับว่าพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระเทวะวงศ์วโรประการเปนเอกอรรคมนตรีผู้ที่ได้ทรงปฤกษาสรรพราชกิจน้อยใหญ่ได้สมพระราชหฤทัยทุกเมื่อเพราะพระเจ้าบรมวงษ์เธอพระองค์นั้น ทรงมีความชำนิชำนาญในเชิงรัฐประศาสโนบายหาผู้ใดเปรียบปานได้โดยยาก ทั้งทรงเปนผู้ที่กราบบังคมทูลความเห็นโดยตรงทุกเมื่อโดยความจงรักภักดีและประกอบด้วยสัตยธรรมสุจริตธรรมปราศจากอคติทั้งสี่ประการจึงเปนที่ไว้วางพระราชหฤทัยแลทรงเคารพอยู่พระองค์หนึ่งอนึ่งก็ทรงพระเจริญวัยอยู่ในชั้นพระบรมวงศ์ผู้ใหญ่แล้วสมควรจะเพิ่มพระราชอิศริยยศให้ใหญ่ยิ่งขึ้นจึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้เลื่อนพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระเทวะวงศ์วโรประการ เปนสมเด็จกรมพระยามีพระนามตามจาฤกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทวะวงศ์วโรปะการ ขัตติยพิศาลสุรบดี บรมราชินีศรี พัชรินทรภราดรสโมสรอเนกนิติปรีชา มหาสุมันตยานุวัตรวิบุลย์ ไพรัชราชกิจจาดุลย์สุนทรปฏิภาณนิรุกติญาณวิทยา คณนาทิศาสตร์ โหรกะลานุวาทนานาปกรณ์ เกียรติกำจรจิรกาลบริบูรณคุณสารสมบัติ สุจริตสมาจารวัตรมัทวเมตตาชวาธยาศัย ศรีรัตนตรัยสรณธาดา กัลยาณธรรมิกนาถบพิตนากนาม ให้ทรงศักดินา ๓๕๐๐๐ เปนพิเศษ ในตำแหน่งพระองค์เจ้าต่างกรมผู้ใหญ่ในพระบรมมหาราชวังจงทรงเจริญพระชนมายุพรรณ สุขพลปฏิภาณ คุณสารสมบัติ สรรพศิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคลวิบุลยศุภผลเกียรติยศ อิศริยศักดิ์เดชานุภาพมโหฬารทุกประการเจ้ากรม เปนพระยาเทวะวงศ์วโรปการ ถือศักดินา ๑๐๐๐ให้ทรงเลื่อนปลัดกรม เปนพระภูบาลสวามิภักดิ์ ถือศักดินา ๘๐๐สมุห์บาญชี เปนหลวงรักษ์พยุหพล ถือศักดินา ๕๐๐ อนึ่งทรงพระราชดำริห์ว่า พระเจ้าพี่ยาเธอกรมหลวงจันทบุรีนฤนาถ ได้ทรงรับราชการสนองพระเดชพระคุณในตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงพระคลังมาด้วยทรงพระปรีชาสามารถในราชการนอกจากพระคุณสมบัติดังปรากฏในประกาศเลื่อนกรมครั้งก่อนแล้วต่อมาก็ได้จัดราชการในกระทรวงพระคลังให้เจริญมาโดยลำดับมิได้มีเวลาเสื่อมถอยเมื่อได้รับพระกระแสพระบรมราโชบายไปประการใดแล้ว ก็ได้ทรงจัดราชการนั้น ๆให้สำเร็จไปตามพระราชประสงค์ เปนต้นคือการเปิดคลังออมสิน ให้ราษฎรได้นำทรัพย์มาฝากได้ปราศจากภยันตรายมีโจรภัยแลอัคคีภัยเปนต้น กับทั้งได้ทรงจัดตั้งกรมพาณิชย์แลสถิติพยากรณ์แลจัดการสหกรณ์แลรวมกรมสรรพากรที่แยกย้ายกันอยู่แต่ก่อนให้มารวมอยู่ในบังคับบัญชากระทรวงเดียวกันทั่วพระราชอาณาจักรทั้งได้ทรงจัดการสุรายาฝิ่นเปนของรัฐบาลเพื่อจะได้ดำเนิรไปในทางที่จะเลิกมิให้ไพร่ฟ้าประชากรประพฤติสูบฝิ่นในภายน่าอนึ่งในเวลาที่มหาประเทศกระทำสงครามแก่กัน ณ ทวีปยุโรปย่อมมีผลกระเทือนถึงการค้าขายในพระราชอาณาจักร์สยามซึ่งเปนที่น่าวิตกว่าประโยชน์แผ่นดินจะตกต่ำไป จนเปนเหตุให้ราชการแผ่นดินเดินก้าวน่าช้าไปแต่ก็หาเปนเช่นนั้นไป ยังได้ทรงจัดการให้เลิกอากรหวยเสียได้ทันพระราชประสงค์กิจการที่ได้ทรงกระทำมาทั้งนี้ล้วนเปนคุณแก่ราชการแผ่นดินแลตลอดจนไพร่ฟ้าประชากรเปนที่ส่อให้เห็นกำลังพระอุตสาหวิริยภาพอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ อีกประการหนึ่งพระเจ้าพี่ยาเธอได้ทรงสำแดงปรากฏชัดโดยอเนกประการว่าทรงตั้งมั่นอยู่ในความจงรักภักดีและรักใคร่ในพระองค์เปนนิจนิรันตร์ จึงเปนที่ไว้วางพระราชหฤทัย และสมควรเลื่อนพระราชอิศริยยศให้ใหญ่ยิ่งขึ้นจึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้เลื่อนพระเจ้าพี่ยาเธอกรมหลวงจันทบุรีนฤนาท ขึ้นเปนกรมพระมีพระนามตามจาฤกในพระสุพรรณบัฏว่า พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ สุรเชษฐาธิราชกิตตยากรวรลักษณสุนทรวีรวิจิตรสรรพรัชดาธิกิจโกศล วิมลรัตนมหาโกศาธิบดี ธีรคุโณฬาร ศุภสมาจารสมบัติมัทวเมตตาธยาศัย ไตรศรีรัตนสรณาคม อุดมศักดิ์บพิตร สิงหนาม ให้ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐ ตามพระราชกำหนดอย่างพระองค์เจ้าต่างกรมในพระบรมมหาราชวัง จงทรงเจริญพระชนมายุ พรรณสุขพลปฏิภาณคุณสารสมบัติสรรพศิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคล วิบุลยศุภผลสกลเกียรติยศเดชานุภาพมโหฬารทุกประการเจ้ากรม เปนพระจันทบุรีนฤนาถ ถือศักดินา ๘๐๐ ให้ทรงเลื่อนปลัดกรม เปนหลวงตราษบุรบำรุง ถือศักดินา ๖๐๐สมุห์บาญชี เปนขุนขลุงพลาภิบาล ถือศักดินา ๔๐๐ อนึ่งทรงพระราชดำริห์ว่า พระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นกำแพงเพชรอรรคโยธิน ได้ทรงรับราชการในตำแหน่งจเรการช่างทหารบกมาแต่พระพุทธศักราช๒๔๕๑ ในเวลาที่ทรงรับราชการอยู่ในตำแหน่งนี้ได้ทรงพระดำริห์วางระเบียบวิธีจัดการงานในกรมนั้นให้เรียบร้อยเปนหลักฐานทั้งได้ทรงแต่งตำราเรียนแลทรงทำการสอนด้วยพระองค์เองแลแนะนำให้ผู้อื่นสอนในวิชาช่างสำหรับทหาร นับว่าเปนบ่อเกิดแห่งวิชาช่างทหารในกองทัพบกสยามเปนอย่างดีเพราะพระองค์ท่านเปนผู้รอบรู้กิจการช่างทุกประเภท ทั้งทางทหารแลพลเรือนเปนอย่างวิเศษนอกจากนี้ได้ทรงรับราชการในตำแหน่งต่าง ๆพร้อมกันไปกับตำแหน่งจเรการช่างทหารบก คือทรงเปนผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ ๓เปนพระองค์แรกในตำแหน่งนั้น แล้วทรงเปนผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ ๑ รักษาพระองค์ซึ่งแต่ก่อนมากองพลนี้ไม่เคยออกทำการในสนามได้เลย พึ่งมาออกทำการได้ในสมัยที่พระองค์ท่านเปนผู้บัญชาการเปนต้นมาเห็นได้ว่ากองพลนี้มีความเจริญผิดแปลกขึ้นเปนอันมาก แล้วได้ทรงเปนแม่ทัพกองทัพน้อยทหารบกที่๑ เปนพระองค์แรกในตำแหน่งนี้ ได้ทรงวางการงานให้เปนระเบียบแบบแผนเปนอันดีต่อมาได้ทรงเปนจเรทัพบกแลการปืนเล็กปืนกล อันเปนตำแหน่งที่ต้องตรวจตราการทหาร แลทางการงานทุกสิ่งทุกอย่างทั่วไปทั้งพระราชอาณาจักรเพื่อให้การดำเนิรไปถูกต้องตามกฎข้อบังคับของกระทรวงกระลาโหม เปนตำแหน่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เคยทรงดำรงมาครั้งยังดำรงพระราชอิศริยยศเปนสมเด็จพระยุพราชนอกจากนี้ยังได้รับราชการสนองพระเดชพระคุณในราชกิจส่วนพระองค์อีกหลายอย่าง มีวางทางรถไฟแลเดินรถไฟขนาดย่อมที่นครประถมแลจัดการจำลองนาวายุทธเปนต้นเมื่อได้พิจารณาการงานที่พระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นกำแพงเพชรอรรคโยธินได้ทรงกระทำมา เปนที่เห็นได้ว่าพระองค์เปนผู้ประกอบด้วยพระคุณวุฒิปรีชาสามารถในราชการ แลประกอบด้วยพระอุตสาหวิริยเปนอย่างยิ่งเมื่อได้ทรงรับราชการอยู่ในตำแหน่งใด ก็ได้ทรงจัดราชการในตำแหน่งนั้นให้ได้ระเบียบเรียบร้อยเปนหลักฐานอันดีมีความเจริญเปนผลเห็นปรากฏ ทั้งได้ทรงพระอุตสาหเสด็จออกไปเที่ยวทรงตรวจการทหารบกทั้งในกรุงและหัวเมืองเนืองๆ มิได้ทรงเห็นแก่ความลำบากเหน็จเหนื่อย สมควรจะนับว่าทรงเปนผู้สามารถในราชกิจเปนอย่างเอกได้พระองค์หนึ่งอีกทั้งในส่วนพระองค์กรมหมื่นกำแพงเพชรอรรคโยธิน ก็ได้ทรงสำแดงปรากฏชัดด้วยประการต่างๆ ว่าทรงมีความจงรักภักดีรักใคร่ในใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาทยิ่งนัก จึงได้ทรงรับราชการในพระองค์โดยความเต็มพระหฤทัยทุกเมื่อมิได้ทรงเห็นแก่ความเหน็จเหนื่อยในเมื่อใด ๆ เลยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงเห็นน้ำพระหฤทัยของพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์นี้โดยถ่องแท้แล้วจึงทรงพระราชสิเนหาและทรงพระเมตตานักและทรงพระราชดำริห์ว่า สมควรเลื่อนพระราชอิศริยยศให้ใหญ่ยิ่งขึ้นจึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่ง ให้เลื่อนพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นกำแพงเพชรอรรคโยธิน เปนกรมขุน มีพระนามตามจาฤกในพระสุพรรณบัฏว่า พระเจ้าน้องยาเธอกรมขุนกำแพงเพชรอรรคโยธิน พยัคฆนาม ให้ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐ตามพระราชกำหนดอย่างพระองค์เจ้าต่างกรมในพระบรมมหาราชวัง จงทรงเจริญพระชนมายุพรรณสุขพลปฏิภาณ คุณสารสมบัติ สรรพศิริสวัสดิ์ พิพัฒนมงคล วิบุลยศุภผลสกลเกียรติยศมโหฬารทุกประการให้ทรงเลื่อนเจ้ากรม เปนขุนกำแพงเพชรอรรคโยธิน ถือศักดินา ๖๐๐ปลัดกรม คงเปนหมื่นขาณุบุรินทรโยธี ถือศักดินา ๔๐๐สมุห์บาญชี คงเปนหมื่นโกสัมพีพลโยธา ถือศักดินา ๓๐๐ให้ผู้ซึ่งได้เลื่อนแลคงบรรดาศักดิ์ทั้ง ๑๒ นี้ทำราชการในหลวงแลในกรมตามอย่างธรรมเนียม เจ้ากรม ปลัดกรม สมุห์บาญชีในสมเด็จเจ้าฟ้า แลพระองค์เจ้าต่างกรมทั้งปวงสืบไป ให้มีสุขสวัสดิ์เจริญเทอญสุกัญญา/ผู้จัดทำ๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒นฤดล/ตรวจ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๓๓/-/หน้า ๒๑๘/๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๕๙[๒] เดิมเปนนเรศรามาธิบดี แต่ยกรามาธิบดีขึ้นเปนคำนำพระปรมาภิไธยแล้วจึงโปรดเกล้าฯ ให้คงไว้เพียงนี้