คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2002/2537หลักกฎหมาย: อายุความในการเรียกค่าภาษีอากรตามพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ.2469 เป็นเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุตาม มาตรา 10 วรรคสาม แต่กรณีที่จำเลยเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ต้องใช้อายุความทั่วไปเกี่ยวกับการเรียกค่าภาษีอากร ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม คือสิบปี นับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องได้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากร มิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ ต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 167เดิม และ 169 เดิม มีอายุความสิบปี นับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องได้ จำเลยชำระค่าภาษีและวางเงินประกันค่าภาษีวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อายุความจริงเริ่มนับแต่วันนี้เป็นต้นไป ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1)และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) การกระทำผิดในทางอาญา หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้เกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จและกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องคดีอาญา อายุความคดีอาญาถึงที่สุดไม่ โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 มีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยเป็นผู้ประกอบการค้า ได้นำเอาเครื่องรับวิทยุ1,000 เครื่อง เข้ามาในราชอาณาจักร และยื่นใบขนสินค้าเข้าและแบบแสดงรายการการค้า โดยสำแดงเท็จในรายการราคาสินค้าที่นำเข้า พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์เห็นว่าราคาสินค้าที่สำแดงน่าจะมิใช่ราคาอันแท้จริง จึงให้ชำระค่าภาษีอากรตามราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงไปก่อน และให้วางเงินประกันภาษีอากรและชักตัวอย่างสินค้าเพื่อตรวจสอบแล้วปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองรับไปเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ตรวจพบว่าราคาสินค้าที่จำเลยทั้งสองซื้อเข้ามาสูงกว่าที่จำเลยสำแดง โจทก์ร้องทุกข์กล่าวหาจำเลยทั้งสองในความผิดฐานหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากรศาลอาญาพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 27, 99 เจ้าพนักงานของโจทก์จึงประเมินราคาสินค้าและภาษีอากรเพิ่ม อากรขาเข้าเพิ่ม 15,262.50บาท ภาษีการค้า 15,865.37 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 1,586.54 บาทเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยที่ 1ทราบและชำระ จำเลยที่ 1 เพิกเฉย และมิได้อุทธรณ์การประเมินจำเลยจึงต้องรับผิดชำระเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน ของค่าอากรที่ต้องชำระนับแต่วันที่ส่งมอบของ(วันตรวจปล่อย) คือวันที่ 24 ธันวาคม 2518 จนถึงวันที่นำเงินภาษีอาการมาชำระ คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 27,318.98บาท ต้องเสียเงินเพิ่มภาษีการค้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินภาษีที่ต้องชำระเป็นเงิน 15,865.37 บาทและต้องเสียภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงิน 1,586.54 บาท รวมค่าภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มและเงินเพิ่มเป็นเงิน 77,485.25 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองให้ร่วมกันชำระเงินค่าภาษีอากร 77,485.25บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ทั้งสองจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้ร่วมกันยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการการค้าเท็จ แต่ได้ยื่นโดยถูกต้องตามความจริงโจทก์ทั้งสองไม่เคยทวงถามไม่เคยแจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยทั้งสองนำเงินภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มไปชำระ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกให้จำเลยทั้งสองชำระภาษีอากรเพิ่มและเงินเพิ่ม ฟ้องโจทก์เกิน 10 ปี จึงขาดอายุความขอให้ยกฟ้องในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยทั้งสองแถลงรับว่า ราคาสินค้าที่โจทก์ประเมินเป็นราคาที่ถูกต้อง โจทก์แจ้งการประเมินให้จำเลยทราบแล้วและคดีอาญาที่จำเลยถูกฟ้อง ขอให้ศาลวินิจฉัยเพียงประเด็นเดียวว่า คดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าอากรและเงินเพิ่มอากรขาเข้ารวม 42,581.48 บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ที่ 1 ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า เงินค่าอากรขาเข้าหรือภาษีศุลกากรนั้น ตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469มาตรา 10 วรรคแรก บัญญัติว่า "บรรดาค่าภาษีนั้นให้เก็บตามบทพระราชบัญญัตินี้ และตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากรการเสียค่าภาษีให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ในเวลาที่ออกใบขนสินค้าให้" และมาตรา 41 บัญญัติว่า "ถ้ามีความจำเป็นด้วยประการใด ๆ เกี่ยวด้วยการศุลกากรที่จะกำหนดเวลาเป็นแน่นอนว่า การนำของใด ๆ เข้ามาจะพึงถือว่าเป็นอันสำเร็จเมื่อไรไซร้ ท่านให้ถือว่า การนำของเข้ามาเป็นอันสำเร็จแต่ขณะที่เรือซึ่งนำของเช่นนั้นได้เข้ามาในเขตท่าที่จะถ่ายของจากเรือหรือท่าที่มีชื่อส่งของถึง" จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการได้นำเครื่องรับวิทยุจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรในเขตท่าเรือกรุงเทพเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2518 ซึ่งอายุความในการเรียกค่าภาษีอากรนั้นพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 10วรรคสาม บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีที่มีการหลีกเลี่ยง หรือพยายามหลีกเลี่ยงอากร สิทธิของกรมศุลกากรที่จะเรียกเอาเงินอากรที่ขาดเพราะเหตุอันเกี่ยวกับชนิด คุณภาพ ปริมาณน้ำหนัก หรือราคาแห่งของใด ๆ หรือเกี่ยวกับอัตราอากรสำหรับของใด ๆ นั้น ให้มีอายุความสิบปี แต่ในเหตุที่ได้คำนวณจำนวนเงินอากรผิด ให้มีอายุความสองปี ทั้งนี้นับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออก" ซึ่งเป็นบทบัญญัติเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุดังกล่าว โดยมีอายุความสิบปีหรือสองปีนับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออกแต่กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยทั้งสองเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องใช้อายุความทั่วไปที่เกี่ยวกับการเรียกเอาค่าภาษีอากรตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่) ที่บัญญัติว่า"สิทธิเรียกร้องของรัฐบาลเพื่อเอาค่าภาษีอากร ท่านให้มีกำหนดอายุความสิบปี" และการนับอายุความก็ต้องให้นับเริ่มแต่ขณะที่จะอาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม (มาตรา 193/12ที่แก้ไขใหม่) ซึ่งหนี้ค่าภาษีอากรขาเข้าในส่วนที่ขาดนี้เป็นสิทธิเรียกร้องที่อาจบังคับได้ในวันที่โจทก์ที่ 1 ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีอากร ไม่ปรากฎว่าโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีของจำเลยวันใด คงมีเพียงว่าจำเลยสำแดงราคาสินค้าเท็จหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร โจทก์ที่ 1 ได้ร้องทุกข์ดำเนินคดีอาญาต่อจำเลย และศาลอาญามีคำพิพากษาลงโทษจำเลยเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2524 โจทก์ที่ 1 ได้แจ้งให้จำเลยชำระค่าภาษีอากรเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2532เท่านั้น เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบว่าจำเลยหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518ซึ่งเมื่อนับถึงวันที่โจทก์ที่ 1 ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1พฤศจิกายน 2533 จึงเกินกำหนดสิบปีแล้ว คดีของโจทก์ที่ 1ส่วนนี้จึงขาดอายุความส่วนค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งถือเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากรมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่ มาตรา 169เดิม (มาตรา 193/12 ที่แก้ไขใหม่) คือ มีอายุความสิบปีนับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไปซึ่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1) และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) กำหนดให้ผู้นำของเข้าชำระภาษีการค้าในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า ซึ่งก็คือวันที่24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าภาษีอากรตามที่สำแดงไว้ และวางเงินเพื่อประกันค่าภาษีอากร แล้วพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองไป อายุความของค่าภาษีการค้านี้มีกำหนดสิบปีเริ่มนับแต่เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ซึ่งนับถึงวันที่โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2533 เกินกำหนดเวลาสิบปีคดีจึงขาดอายุความค่าภาษีการค้านั้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 จัตวา,78 เบญจ (1) และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีการค้า(ฉบับที่ 20 ) ถือว่าผู้นำของเข้าได้ขายสินค้านั้น ๆ ในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า จึงเป็นอันก่อให้เกิดหนี้และจะต้องชำระค่าภาษีการค้าในวันเดียวกันดังวินิจฉัยข้างต้น แต่การหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากรโดยเฉพาะในคดีนี้จำเลยทั้งสองได้สำแดงราคาสินค้าในวันที่ขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ออกใบขนส่งขนสินค้า จำเลยทั้งสองจะต้องกระทำโดยมีเจตนาฉ้อค่าภาษีของรัฐจึงจะเป็นความผิดทางอาญา การกระทำผิดในทางอาญานี้หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดในทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้ค่าภาษีอากรดังกล่าวเกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จ และกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ ดังกล่าวข้างต้น คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาดังที่โจทก์ทั้งสองกล่าวอ้าง หนี้ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลจึงมีอายุความสิบปี นับแต่วันที่ 24ธันวาคม 2518 หาใช่มีอายุความสิบปี นับแต่เมื่อคดีอาญาถึงที่สุดดังที่โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์หรือไม่พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลภาษีอากรกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2002/2537กรมศุลกากร กับพวกโจทก์ห้าง หุ้นส่วนจำกัดทีซี อิเล็กโทรนิคส์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 167 เดิม, ม. 168 เดิม, ม. 169 เดิม ป.วิ.อ. ม. 51 ป.รัษฎากร ม. 78 จัตวา, ม. 78 เบญจ (1) พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2469 ม. 10 วรรคหนึ่ง, ม. 10 วรรคสาม ประกาศกระทรวงการคลัง ว่าด้วยภาษีการค้า ฉบับที่ 7 อายุความในการเรียกค่าภาษีอากรตามพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ.2469 เป็นเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุตาม มาตรา 10 วรรคสาม แต่กรณีที่จำเลยเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ต้องใช้อายุความทั่วไปเกี่ยวกับการเรียกค่าภาษีอากร ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม คือสิบปี นับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องได้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากร มิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ ต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 167เดิม และ 169 เดิม มีอายุความสิบปี นับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องได้ จำเลยชำระค่าภาษีและวางเงินประกันค่าภาษีวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อายุความจริงเริ่มนับแต่วันนี้เป็นต้นไป ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1)และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) การกระทำผิดในทางอาญา หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้เกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จและกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องคดีอาญา อายุความคดีอาญาถึงที่สุดไม่ โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 มีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยเป็นผู้ประกอบการค้า ได้นำเอาเครื่องรับวิทยุ1,000 เครื่อง เข้ามาในราชอาณาจักร และยื่นใบขนสินค้าเข้าและแบบแสดงรายการการค้า โดยสำแดงเท็จในรายการราคาสินค้าที่นำเข้า พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์เห็นว่าราคาสินค้าที่สำแดงน่าจะมิใช่ราคาอันแท้จริง จึงให้ชำระค่าภาษีอากรตามราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงไปก่อน และให้วางเงินประกันภาษีอากรและชักตัวอย่างสินค้าเพื่อตรวจสอบแล้วปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองรับไปเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ตรวจพบว่าราคาสินค้าที่จำเลยทั้งสองซื้อเข้ามาสูงกว่าที่จำเลยสำแดง โจทก์ร้องทุกข์กล่าวหาจำเลยทั้งสองในความผิดฐานหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากรศาลอาญาพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 27, 99 เจ้าพนักงานของโจทก์จึงประเมินราคาสินค้าและภาษีอากรเพิ่ม อากรขาเข้าเพิ่ม 15,262.50บาท ภาษีการค้า 15,865.37 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 1,586.54 บาทเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยที่ 1ทราบและชำระ จำเลยที่ 1 เพิกเฉย และมิได้อุทธรณ์การประเมินจำเลยจึงต้องรับผิดชำระเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน ของค่าอากรที่ต้องชำระนับแต่วันที่ส่งมอบของ(วันตรวจปล่อย) คือวันที่ 24 ธันวาคม 2518 จนถึงวันที่นำเงินภาษีอาการมาชำระ คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 27,318.98บาท ต้องเสียเงินเพิ่มภาษีการค้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินภาษีที่ต้องชำระเป็นเงิน 15,865.37 บาทและต้องเสียภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงิน 1,586.54 บาท รวมค่าภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มและเงินเพิ่มเป็นเงิน 77,485.25 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองให้ร่วมกันชำระเงินค่าภาษีอากร 77,485.25บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ทั้งสองจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้ร่วมกันยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการการค้าเท็จ แต่ได้ยื่นโดยถูกต้องตามความจริงโจทก์ทั้งสองไม่เคยทวงถามไม่เคยแจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยทั้งสองนำเงินภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มไปชำระ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกให้จำเลยทั้งสองชำระภาษีอากรเพิ่มและเงินเพิ่ม ฟ้องโจทก์เกิน 10 ปี จึงขาดอายุความขอให้ยกฟ้องในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยทั้งสองแถลงรับว่า ราคาสินค้าที่โจทก์ประเมินเป็นราคาที่ถูกต้อง โจทก์แจ้งการประเมินให้จำเลยทราบแล้วและคดีอาญาที่จำเลยถูกฟ้อง ขอให้ศาลวินิจฉัยเพียงประเด็นเดียวว่า คดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าอากรและเงินเพิ่มอากรขาเข้ารวม 42,581.48 บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ที่ 1 ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า เงินค่าอากรขาเข้าหรือภาษีศุลกากรนั้น ตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469มาตรา 10 วรรคแรก บัญญัติว่า "บรรดาค่าภาษีนั้นให้เก็บตามบทพระราชบัญญัตินี้ และตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากรการเสียค่าภาษีให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ในเวลาที่ออกใบขนสินค้าให้" และมาตรา 41 บัญญัติว่า "ถ้ามีความจำเป็นด้วยประการใด ๆ เกี่ยวด้วยการศุลกากรที่จะกำหนดเวลาเป็นแน่นอนว่า การนำของใด ๆ เข้ามาจะพึงถือว่าเป็นอันสำเร็จเมื่อไรไซร้ ท่านให้ถือว่า การนำของเข้ามาเป็นอันสำเร็จแต่ขณะที่เรือซึ่งนำของเช่นนั้นได้เข้ามาในเขตท่าที่จะถ่ายของจากเรือหรือท่าที่มีชื่อส่งของถึง" จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการได้นำเครื่องรับวิทยุจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรในเขตท่าเรือกรุงเทพเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2518 ซึ่งอายุความในการเรียกค่าภาษีอากรนั้นพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 10วรรคสาม บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีที่มีการหลีกเลี่ยง หรือพยายามหลีกเลี่ยงอากร สิทธิของกรมศุลกากรที่จะเรียกเอาเงินอากรที่ขาดเพราะเหตุอันเกี่ยวกับชนิด คุณภาพ ปริมาณน้ำหนัก หรือราคาแห่งของใด ๆ หรือเกี่ยวกับอัตราอากรสำหรับของใด ๆ นั้น ให้มีอายุความสิบปี แต่ในเหตุที่ได้คำนวณจำนวนเงินอากรผิด ให้มีอายุความสองปี ทั้งนี้นับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออก" ซึ่งเป็นบทบัญญัติเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุดังกล่าว โดยมีอายุความสิบปีหรือสองปีนับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออกแต่กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยทั้งสองเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องใช้อายุความทั่วไปที่เกี่ยวกับการเรียกเอาค่าภาษีอากรตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่) ที่บัญญัติว่า"สิทธิเรียกร้องของรัฐบาลเพื่อเอาค่าภาษีอากร ท่านให้มีกำหนดอายุความสิบปี" และการนับอายุความก็ต้องให้นับเริ่มแต่ขณะที่จะอาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม (มาตรา 193/12ที่แก้ไขใหม่) ซึ่งหนี้ค่าภาษีอากรขาเข้าในส่วนที่ขาดนี้เป็นสิทธิเรียกร้องที่อาจบังคับได้ในวันที่โจทก์ที่ 1 ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีอากร ไม่ปรากฎว่าโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีของจำเลยวันใด คงมีเพียงว่าจำเลยสำแดงราคาสินค้าเท็จหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร โจทก์ที่ 1 ได้ร้องทุกข์ดำเนินคดีอาญาต่อจำเลย และศาลอาญามีคำพิพากษาลงโทษจำเลยเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2524 โจทก์ที่ 1 ได้แจ้งให้จำเลยชำระค่าภาษีอากรเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2532เท่านั้น เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบว่าจำเลยหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518ซึ่งเมื่อนับถึงวันที่โจทก์ที่ 1 ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1พฤศจิกายน 2533 จึงเกินกำหนดสิบปีแล้ว คดีของโจทก์ที่ 1ส่วนนี้จึงขาดอายุความส่วนค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งถือเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากรมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่ มาตรา 169เดิม (มาตรา 193/12 ที่แก้ไขใหม่) คือ มีอายุความสิบปีนับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไปซึ่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1) และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) กำหนดให้ผู้นำของเข้าชำระภาษีการค้าในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า ซึ่งก็คือวันที่24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าภาษีอากรตามที่สำแดงไว้ และวางเงินเพื่อประกันค่าภาษีอากร แล้วพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองไป อายุความของค่าภาษีการค้านี้มีกำหนดสิบปีเริ่มนับแต่เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ซึ่งนับถึงวันที่โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2533 เกินกำหนดเวลาสิบปีคดีจึงขาดอายุความค่าภาษีการค้านั้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 จัตวา,78 เบญจ (1) และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีการค้า(ฉบับที่ 20 ) ถือว่าผู้นำของเข้าได้ขายสินค้านั้น ๆ ในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า จึงเป็นอันก่อให้เกิดหนี้และจะต้องชำระค่าภาษีการค้าในวันเดียวกันดังวินิจฉัยข้างต้น แต่การหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากรโดยเฉพาะในคดีนี้จำเลยทั้งสองได้สำแดงราคาสินค้าในวันที่ขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ออกใบขนส่งขนสินค้า จำเลยทั้งสองจะต้องกระทำโดยมีเจตนาฉ้อค่าภาษีของรัฐจึงจะเป็นความผิดทางอาญา การกระทำผิดในทางอาญานี้หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดในทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้ค่าภาษีอากรดังกล่าวเกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จ และกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ ดังกล่าวข้างต้น คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาดังที่โจทก์ทั้งสองกล่าวอ้าง หนี้ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลจึงมีอายุความสิบปี นับแต่วันที่ 24ธันวาคม 2518 หาใช่มีอายุความสิบปี นับแต่เมื่อคดีอาญาถึงที่สุดดังที่โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์หรือไม่พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลภาษีอากรกลาง(กู้เกียรติ สุนทรบุระ-นิเวศน์ คำผอง-สะสม สิริเจริญสุข)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 มีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยเป็นผู้ประกอบการค้า ได้นำเอาเครื่องรับวิทยุ1,000 เครื่อง เข้ามาในราชอาณาจักร และยื่นใบขนสินค้าเข้าและแบบแสดงรายการการค้า โดยสำแดงเท็จในรายการราคาสินค้าที่นำเข้า พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์เห็นว่าราคาสินค้าที่สำแดงน่าจะมิใช่ราคาอันแท้จริง จึงให้ชำระค่าภาษีอากรตามราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงไปก่อน และให้วางเงินประกันภาษีอากรและชักตัวอย่างสินค้าเพื่อตรวจสอบแล้วปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองรับไปเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ตรวจพบว่าราคาสินค้าที่จำเลยทั้งสองซื้อเข้ามาสูงกว่าที่จำเลยสำแดง โจทก์ร้องทุกข์กล่าวหาจำเลยทั้งสองในความผิดฐานหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากรศาลอาญาพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 27, 99 เจ้าพนักงานของโจทก์จึงประเมินราคาสินค้าและภาษีอากรเพิ่ม อากรขาเข้าเพิ่ม 15,262.50บาท ภาษีการค้า 15,865.37 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 1,586.54 บาทเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยที่ 1ทราบและชำระ จำเลยที่ 1 เพิกเฉย และมิได้อุทธรณ์การประเมินจำเลยจึงต้องรับผิดชำระเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน ของค่าอากรที่ต้องชำระนับแต่วันที่ส่งมอบของ(วันตรวจปล่อย) คือวันที่ 24 ธันวาคม 2518 จนถึงวันที่นำเงินภาษีอาการมาชำระ คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 27,318.98บาท ต้องเสียเงินเพิ่มภาษีการค้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินภาษีที่ต้องชำระเป็นเงิน 15,865.37 บาทและต้องเสียภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงิน 1,586.54 บาท รวมค่าภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มและเงินเพิ่มเป็นเงิน 77,485.25 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองให้ร่วมกันชำระเงินค่าภาษีอากร 77,485.25บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ทั้งสองจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้ร่วมกันยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการการค้าเท็จ แต่ได้ยื่นโดยถูกต้องตามความจริงโจทก์ทั้งสองไม่เคยทวงถามไม่เคยแจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยทั้งสองนำเงินภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มไปชำระ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกให้จำเลยทั้งสองชำระภาษีอากรเพิ่มและเงินเพิ่ม ฟ้องโจทก์เกิน 10 ปี จึงขาดอายุความขอให้ยกฟ้องในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยทั้งสองแถลงรับว่า ราคาสินค้าที่โจทก์ประเมินเป็นราคาที่ถูกต้อง โจทก์แจ้งการประเมินให้จำเลยทราบแล้วและคดีอาญาที่จำเลยถูกฟ้อง ขอให้ศาลวินิจฉัยเพียงประเด็นเดียวว่า คดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าอากรและเงินเพิ่มอากรขาเข้ารวม 42,581.48 บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ที่ 1 ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า เงินค่าอากรขาเข้าหรือภาษีศุลกากรนั้น ตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469มาตรา 10 วรรคแรก บัญญัติว่า "บรรดาค่าภาษีนั้นให้เก็บตามบทพระราชบัญญัตินี้ และตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากรการเสียค่าภาษีให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ในเวลาที่ออกใบขนสินค้าให้" และมาตรา 41 บัญญัติว่า "ถ้ามีความจำเป็นด้วยประการใด ๆ เกี่ยวด้วยการศุลกากรที่จะกำหนดเวลาเป็นแน่นอนว่า การนำของใด ๆ เข้ามาจะพึงถือว่าเป็นอันสำเร็จเมื่อไรไซร้ ท่านให้ถือว่า การนำของเข้ามาเป็นอันสำเร็จแต่ขณะที่เรือซึ่งนำของเช่นนั้นได้เข้ามาในเขตท่าที่จะถ่ายของจากเรือหรือท่าที่มีชื่อส่งของถึง" จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการได้นำเครื่องรับวิทยุจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรในเขตท่าเรือกรุงเทพเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2518 ซึ่งอายุความในการเรียกค่าภาษีอากรนั้นพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 10วรรคสาม บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีที่มีการหลีกเลี่ยง หรือพยายามหลีกเลี่ยงอากร สิทธิของกรมศุลกากรที่จะเรียกเอาเงินอากรที่ขาดเพราะเหตุอันเกี่ยวกับชนิด คุณภาพ ปริมาณน้ำหนัก หรือราคาแห่งของใด ๆ หรือเกี่ยวกับอัตราอากรสำหรับของใด ๆ นั้น ให้มีอายุความสิบปี แต่ในเหตุที่ได้คำนวณจำนวนเงินอากรผิด ให้มีอายุความสองปี ทั้งนี้นับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออก" ซึ่งเป็นบทบัญญัติเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุดังกล่าว โดยมีอายุความสิบปีหรือสองปีนับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออกแต่กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยทั้งสองเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องใช้อายุความทั่วไปที่เกี่ยวกับการเรียกเอาค่าภาษีอากรตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่) ที่บัญญัติว่า"สิทธิเรียกร้องของรัฐบาลเพื่อเอาค่าภาษีอากร ท่านให้มีกำหนดอายุความสิบปี" และการนับอายุความก็ต้องให้นับเริ่มแต่ขณะที่จะอาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม (มาตรา 193/12ที่แก้ไขใหม่) ซึ่งหนี้ค่าภาษีอากรขาเข้าในส่วนที่ขาดนี้เป็นสิทธิเรียกร้องที่อาจบังคับได้ในวันที่โจทก์ที่ 1 ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีอากร ไม่ปรากฎว่าโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีของจำเลยวันใด คงมีเพียงว่าจำเลยสำแดงราคาสินค้าเท็จหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร โจทก์ที่ 1 ได้ร้องทุกข์ดำเนินคดีอาญาต่อจำเลย และศาลอาญามีคำพิพากษาลงโทษจำเลยเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2524 โจทก์ที่ 1 ได้แจ้งให้จำเลยชำระค่าภาษีอากรเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2532เท่านั้น เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบว่าจำเลยหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518ซึ่งเมื่อนับถึงวันที่โจทก์ที่ 1 ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1พฤศจิกายน 2533 จึงเกินกำหนดสิบปีแล้ว คดีของโจทก์ที่ 1ส่วนนี้จึงขาดอายุความส่วนค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งถือเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากรมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่ มาตรา 169เดิม (มาตรา 193/12 ที่แก้ไขใหม่) คือ มีอายุความสิบปีนับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไปซึ่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1) และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) กำหนดให้ผู้นำของเข้าชำระภาษีการค้าในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า ซึ่งก็คือวันที่24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าภาษีอากรตามที่สำแดงไว้ และวางเงินเพื่อประกันค่าภาษีอากร แล้วพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองไป อายุความของค่าภาษีการค้านี้มีกำหนดสิบปีเริ่มนับแต่เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ซึ่งนับถึงวันที่โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2533 เกินกำหนดเวลาสิบปีคดีจึงขาดอายุความค่าภาษีการค้านั้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 จัตวา,78 เบญจ (1) และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีการค้า(ฉบับที่ 20 ) ถือว่าผู้นำของเข้าได้ขายสินค้านั้น ๆ ในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า จึงเป็นอันก่อให้เกิดหนี้และจะต้องชำระค่าภาษีการค้าในวันเดียวกันดังวินิจฉัยข้างต้น แต่การหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากรโดยเฉพาะในคดีนี้จำเลยทั้งสองได้สำแดงราคาสินค้าในวันที่ขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ออกใบขนส่งขนสินค้า จำเลยทั้งสองจะต้องกระทำโดยมีเจตนาฉ้อค่าภาษีของรัฐจึงจะเป็นความผิดทางอาญา การกระทำผิดในทางอาญานี้หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดในทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้ค่าภาษีอากรดังกล่าวเกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จ และกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ ดังกล่าวข้างต้น คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาดังที่โจทก์ทั้งสองกล่าวอ้าง หนี้ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลจึงมีอายุความสิบปี นับแต่วันที่ 24ธันวาคม 2518 หาใช่มีอายุความสิบปี นับแต่เมื่อคดีอาญาถึงที่สุดดังที่โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์หรือไม่พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลภาษีอากรกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2002/2537กรมศุลกากร กับพวกโจทก์ห้าง หุ้นส่วนจำกัดทีซี อิเล็กโทรนิคส์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 167 เดิม, ม. 168 เดิม, ม. 169 เดิม ป.วิ.อ. ม. 51 ป.รัษฎากร ม. 78 จัตวา, ม. 78 เบญจ (1) พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2469 ม. 10 วรรคหนึ่ง, ม. 10 วรรคสาม ประกาศกระทรวงการคลัง ว่าด้วยภาษีการค้า ฉบับที่ 7 อายุความในการเรียกค่าภาษีอากรตามพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ.2469 เป็นเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุตาม มาตรา 10 วรรคสาม แต่กรณีที่จำเลยเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ต้องใช้อายุความทั่วไปเกี่ยวกับการเรียกค่าภาษีอากร ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม คือสิบปี นับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องได้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากร มิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ ต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 167เดิม และ 169 เดิม มีอายุความสิบปี นับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับตามสิทธิเรียกร้องได้ จำเลยชำระค่าภาษีและวางเงินประกันค่าภาษีวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อายุความจริงเริ่มนับแต่วันนี้เป็นต้นไป ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1)และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) การกระทำผิดในทางอาญา หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้เกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จและกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องคดีอาญา อายุความคดีอาญาถึงที่สุดไม่ โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 มีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยเป็นผู้ประกอบการค้า ได้นำเอาเครื่องรับวิทยุ1,000 เครื่อง เข้ามาในราชอาณาจักร และยื่นใบขนสินค้าเข้าและแบบแสดงรายการการค้า โดยสำแดงเท็จในรายการราคาสินค้าที่นำเข้า พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์เห็นว่าราคาสินค้าที่สำแดงน่าจะมิใช่ราคาอันแท้จริง จึงให้ชำระค่าภาษีอากรตามราคาสินค้าที่จำเลยสำแดงไปก่อน และให้วางเงินประกันภาษีอากรและชักตัวอย่างสินค้าเพื่อตรวจสอบแล้วปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองรับไปเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 ต่อมาพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ตรวจพบว่าราคาสินค้าที่จำเลยทั้งสองซื้อเข้ามาสูงกว่าที่จำเลยสำแดง โจทก์ร้องทุกข์กล่าวหาจำเลยทั้งสองในความผิดฐานหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากรศาลอาญาพิพากษาว่า จำเลยทั้งสองมีความผิดตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 27, 99 เจ้าพนักงานของโจทก์จึงประเมินราคาสินค้าและภาษีอากรเพิ่ม อากรขาเข้าเพิ่ม 15,262.50บาท ภาษีการค้า 15,865.37 บาท ภาษีบำรุงเทศบาล 1,586.54 บาทเจ้าพนักงานประเมินของโจทก์ได้แจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยที่ 1ทราบและชำระ จำเลยที่ 1 เพิกเฉย และมิได้อุทธรณ์การประเมินจำเลยจึงต้องรับผิดชำระเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1ต่อเดือน ของค่าอากรที่ต้องชำระนับแต่วันที่ส่งมอบของ(วันตรวจปล่อย) คือวันที่ 24 ธันวาคม 2518 จนถึงวันที่นำเงินภาษีอาการมาชำระ คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 27,318.98บาท ต้องเสียเงินเพิ่มภาษีการค้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินภาษีที่ต้องชำระเป็นเงิน 15,865.37 บาทและต้องเสียภาษีบำรุงเทศบาลเพิ่มร้อยละ 10 ของเงินเพิ่มภาษีการค้าเป็นเงิน 1,586.54 บาท รวมค่าภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มและเงินเพิ่มเป็นเงิน 77,485.25 บาท ขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองให้ร่วมกันชำระเงินค่าภาษีอากร 77,485.25บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ทั้งสองจำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองมิได้ร่วมกันยื่นใบขนสินค้าขาเข้าและแบบแสดงรายการการค้าเท็จ แต่ได้ยื่นโดยถูกต้องตามความจริงโจทก์ทั้งสองไม่เคยทวงถามไม่เคยแจ้งการประเมินภาษีให้จำเลยทั้งสองนำเงินภาษีอากรที่ต้องชำระเพิ่มไปชำระ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกให้จำเลยทั้งสองชำระภาษีอากรเพิ่มและเงินเพิ่ม ฟ้องโจทก์เกิน 10 ปี จึงขาดอายุความขอให้ยกฟ้องในวันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยทั้งสองแถลงรับว่า ราคาสินค้าที่โจทก์ประเมินเป็นราคาที่ถูกต้อง โจทก์แจ้งการประเมินให้จำเลยทราบแล้วและคดีอาญาที่จำเลยถูกฟ้อง ขอให้ศาลวินิจฉัยเพียงประเด็นเดียวว่า คดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ศาลภาษีอากรกลาง พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินค่าอากรและเงินเพิ่มอากรขาเข้ารวม 42,581.48 บาท และเงินเพิ่มอากรขาเข้าอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนในต้นเงินอากรขาเข้า 15,262.50 บาท เป็นรายเดือนจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ที่ 1 ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า เงินค่าอากรขาเข้าหรือภาษีศุลกากรนั้น ตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469มาตรา 10 วรรคแรก บัญญัติว่า "บรรดาค่าภาษีนั้นให้เก็บตามบทพระราชบัญญัตินี้ และตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากรการเสียค่าภาษีให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ในเวลาที่ออกใบขนสินค้าให้" และมาตรา 41 บัญญัติว่า "ถ้ามีความจำเป็นด้วยประการใด ๆ เกี่ยวด้วยการศุลกากรที่จะกำหนดเวลาเป็นแน่นอนว่า การนำของใด ๆ เข้ามาจะพึงถือว่าเป็นอันสำเร็จเมื่อไรไซร้ ท่านให้ถือว่า การนำของเข้ามาเป็นอันสำเร็จแต่ขณะที่เรือซึ่งนำของเช่นนั้นได้เข้ามาในเขตท่าที่จะถ่ายของจากเรือหรือท่าที่มีชื่อส่งของถึง" จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการได้นำเครื่องรับวิทยุจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรในเขตท่าเรือกรุงเทพเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2518 ซึ่งอายุความในการเรียกค่าภาษีอากรนั้นพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 10วรรคสาม บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีที่มีการหลีกเลี่ยง หรือพยายามหลีกเลี่ยงอากร สิทธิของกรมศุลกากรที่จะเรียกเอาเงินอากรที่ขาดเพราะเหตุอันเกี่ยวกับชนิด คุณภาพ ปริมาณน้ำหนัก หรือราคาแห่งของใด ๆ หรือเกี่ยวกับอัตราอากรสำหรับของใด ๆ นั้น ให้มีอายุความสิบปี แต่ในเหตุที่ได้คำนวณจำนวนเงินอากรผิด ให้มีอายุความสองปี ทั้งนี้นับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออก" ซึ่งเป็นบทบัญญัติเรื่องอายุความเฉพาะกรณีที่กรมศุลกากรเรียกเงินอากรขาดเพราะเหตุดังกล่าว โดยมีอายุความสิบปีหรือสองปีนับจากวันที่นำของเข้าหรือส่งของออกแต่กรณีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยทั้งสองเจตนาหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร ซึ่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2469 มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องใช้อายุความทั่วไปที่เกี่ยวกับการเรียกเอาค่าภาษีอากรตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่) ที่บัญญัติว่า"สิทธิเรียกร้องของรัฐบาลเพื่อเอาค่าภาษีอากร ท่านให้มีกำหนดอายุความสิบปี" และการนับอายุความก็ต้องให้นับเริ่มแต่ขณะที่จะอาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 169 เดิม (มาตรา 193/12ที่แก้ไขใหม่) ซึ่งหนี้ค่าภาษีอากรขาเข้าในส่วนที่ขาดนี้เป็นสิทธิเรียกร้องที่อาจบังคับได้ในวันที่โจทก์ที่ 1 ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีอากร ไม่ปรากฎว่าโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบการหลีกเลี่ยงภาษีของจำเลยวันใด คงมีเพียงว่าจำเลยสำแดงราคาสินค้าเท็จหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร โจทก์ที่ 1 ได้ร้องทุกข์ดำเนินคดีอาญาต่อจำเลย และศาลอาญามีคำพิพากษาลงโทษจำเลยเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2524 โจทก์ที่ 1 ได้แจ้งให้จำเลยชำระค่าภาษีอากรเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2532เท่านั้น เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจพบว่าจำเลยหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากร เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518ซึ่งเมื่อนับถึงวันที่โจทก์ที่ 1 ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1พฤศจิกายน 2533 จึงเกินกำหนดสิบปีแล้ว คดีของโจทก์ที่ 1ส่วนนี้จึงขาดอายุความส่วนค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลซึ่งถือเป็นภาษีการค้าด้วยนั้น ประมวลรัษฎากรมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 167 เดิม (มาตรา 193/31 ที่แก้ไขใหม่ มาตรา 169เดิม (มาตรา 193/12 ที่แก้ไขใหม่) คือ มีอายุความสิบปีนับเริ่มแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไปซึ่งตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 เบญจ (1) และประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยภาษีการค้า (ฉบับที่ 7) กำหนดให้ผู้นำของเข้าชำระภาษีการค้าในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า ซึ่งก็คือวันที่24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าภาษีอากรตามที่สำแดงไว้ และวางเงินเพื่อประกันค่าภาษีอากร แล้วพนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ได้ตรวจปล่อยสินค้าให้จำเลยทั้งสองไป อายุความของค่าภาษีการค้านี้มีกำหนดสิบปีเริ่มนับแต่เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2518 อันเป็นวันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป ซึ่งนับถึงวันที่โจทก์ทั้งสองฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2533 เกินกำหนดเวลาสิบปีคดีจึงขาดอายุความค่าภาษีการค้านั้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78 จัตวา,78 เบญจ (1) และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีการค้า(ฉบับที่ 20 ) ถือว่าผู้นำของเข้าได้ขายสินค้านั้น ๆ ในวันที่ชำระอากรขาเข้าหรือวางหลักประกันหรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันเงินอากรขาเข้า จึงเป็นอันก่อให้เกิดหนี้และจะต้องชำระค่าภาษีการค้าในวันเดียวกันดังวินิจฉัยข้างต้น แต่การหลีกเลี่ยงค่าภาษีอากรโดยเฉพาะในคดีนี้จำเลยทั้งสองได้สำแดงราคาสินค้าในวันที่ขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของโจทก์ที่ 1 ออกใบขนส่งขนสินค้า จำเลยทั้งสองจะต้องกระทำโดยมีเจตนาฉ้อค่าภาษีของรัฐจึงจะเป็นความผิดทางอาญา การกระทำผิดในทางอาญานี้หาได้ก่อให้เกิดหนี้ค่าภาษีอากรในทางแพ่งในขณะเดียวกับการกระทำผิดในทางอาญาโดยตรงไม่ แต่หนี้ค่าภาษีอากรดังกล่าวเกิดเพราะการนำเข้าสำเร็จ และกฎหมายให้ถือว่าได้ขายสินค้านั้น ๆ ดังกล่าวข้างต้น คดีนี้จึงมิใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาดังที่โจทก์ทั้งสองกล่าวอ้าง หนี้ค่าภาษีการค้าและค่าภาษีบำรุงเทศบาลจึงมีอายุความสิบปี นับแต่วันที่ 24ธันวาคม 2518 หาใช่มีอายุความสิบปี นับแต่เมื่อคดีอาญาถึงที่สุดดังที่โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์หรือไม่พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลภาษีอากรกลาง(กู้เกียรติ สุนทรบุระ-นิเวศน์ คำผอง-สะสม สิริเจริญสุข)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ