คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 634882หลักกฎหมาย: คดีที่โจทก์เป็นเอกชนยื่นฟ้องกระทรวงการคลัง ที่ ๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ที่ ๒ กรมเจ้าท่า ที่ ๓ อธิบดีกรมเจ้าท่า ที่ ๔ กรมชลประทาน ที่ ๕ อธิบดีกรมชลประทาน ที่ ๖ นายอำเภอเมืองระยอง ที่ ๗ เทศบาลนครระยอง ที่ ๘ นายกเทศมนตรีนครระยอง ที่ ๙ จำเลย อ้างว่า จำเลยที่ ๓ ถึงที่ ๙ ปล่อยปละละเลยหรือยินยอมให้จำเลยที่ ๑ และที่ ๕ บุกรุกสร้างรั้วคอนกรีตในพื้นที่ลำคลองคาและเอาพื้นที่ลำคลองคาไปเป็นประโยชน์ของตน ทำให้โจทก์และประชาชนไม่สามารถใช้พื้นที่ลำคลองคาเข้าออกสู่แม่น้ำระยองและพื้นที่ลำคลองคาได้ ขอให้ขับไล่จำเลยที่ ๑ และที่ ๕ และรื้อถอนรั้วคอนกรีต ให้ร่วมกันหรือแทนกันชดใช้ค่าเสียหาย เห็นว่า ประเด็นแห่งคดีเป็นกรณีพิพาทที่เกิดจากการที่กรมเจ้าท่า จำเลยที่ ๓ อธิบดีกรมเจ้าท่า จำเลยที่ ๔ กรมชลประทาน จำเลยที่ ๕ อธิบดีกรมชลประทาน จำเลยที่ ๖ นายอำเภอเมืองระยอง จำเลยที่ ๗ เทศบาลนครระยอง จำเลยที่ ๘ นายกเทศมนตรีนครระยอง จำเลยที่ ๙ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ในฐานะผู้มีหน้าที่ดูแลรักษาลำคลองหรือที่สาธารณประโยชน์ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ พระราชบัญญัติการชลประทานหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ และพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ตามลำดับ ปล่อยปละละเลยให้กระทรวงการคลัง จำเลยที่ ๑ และกรมชลประทาน จำเลยที่ ๕ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ในฐานะเจ้าของที่ราชพัสดุ และผู้ครอบครองใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุตามพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๑๘ ประกอบกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครอง ดูแล บำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๔๕ กระทำการก่อสร้างรั้วคอนกรีตรุกล้ำเข้าไปในลำคลองคาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยโจทก์เห็นว่า การก่อสร้างรั้วคอนกรีตดังกล่าว เป็นการกระทำในพื้นที่ลำคลองคา ซึ่งเป็นที่ดินสาธารณประโยชน์ ทำให้โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินติดลำคลองคาไม่อาจใช้ประโยชน์จากพื้นที่ลำคลองคาได้ตามปกติ โดยคดีไม่มีประเด็นพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน เนื่องจากโจทก์มิได้โต้แย้งว่า ที่ดินบริเวณที่มีการก่อสร้างรั้วคอนกรีตเป็นที่ดินของโจทก์ คดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๓) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 7/2562ศาลจังหวัดระยองศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองระยองศาลผู้รับความเห็นนายแพทย์ยุคล เลิศบูรพา โจทก์กระทรวงการคลัง ที่ 1 กับพวกรวม 9 คนจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. พ.ร.บ.ที่ราชพัสดุ พ.ศ.2518 พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ.2456 พ.ร.บ.การชลประทานหลวง พ.ศ.2485 พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2475 คดีที่โจทก์เป็นเอกชนยื่นฟ้องกระทรวงการคลัง ที่ ๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ที่ ๒ กรมเจ้าท่า ที่ ๓ อธิบดีกรมเจ้าท่า ที่ ๔ กรมชลประทาน ที่ ๕ อธิบดีกรมชลประทาน ที่ ๖ นายอำเภอเมืองระยอง ที่ ๗ เทศบาลนครระยอง ที่ ๘ นายกเทศมนตรีนครระยอง ที่ ๙ จำเลย อ้างว่า จำเลยที่ ๓ ถึงที่ ๙ ปล่อยปละละเลยหรือยินยอมให้จำเลยที่ ๑ และที่ ๕ บุกรุกสร้างรั้วคอนกรีตในพื้นที่ลำคลองคาและเอาพื้นที่ลำคลองคาไปเป็นประโยชน์ของตน ทำให้โจทก์และประชาชนไม่สามารถใช้พื้นที่ลำคลองคาเข้าออกสู่แม่น้ำระยองและพื้นที่ลำคลองคาได้ ขอให้ขับไล่จำเลยที่ ๑ และที่ ๕ และรื้อถอนรั้วคอนกรีต ให้ร่วมกันหรือแทนกันชดใช้ค่าเสียหาย เห็นว่า ประเด็นแห่งคดีเป็นกรณีพิพาทที่เกิดจากการที่กรมเจ้าท่า จำเลยที่ ๓ อธิบดีกรมเจ้าท่า จำเลยที่ ๔ กรมชลประทาน จำเลยที่ ๕ อธิบดีกรมชลประทาน จำเลยที่ ๖ นายอำเภอเมืองระยอง จำเลยที่ ๗ เทศบาลนครระยอง จำเลยที่ ๘ นายกเทศมนตรีนครระยอง จำเลยที่ ๙ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ในฐานะผู้มีหน้าที่ดูแลรักษาลำคลองหรือที่สาธารณประโยชน์ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ พระราชบัญญัติการชลประทานหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ และพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ตามลำดับ ปล่อยปละละเลยให้กระทรวงการคลัง จำเลยที่ ๑ และกรมชลประทาน จำเลยที่ ๕ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ในฐานะเจ้าของที่ราชพัสดุ และผู้ครอบครองใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุตามพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๑๘ ประกอบกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครอง ดูแล บำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๔๕ กระทำการก่อสร้างรั้วคอนกรีตรุกล้ำเข้าไปในลำคลองคาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยโจทก์เห็นว่า การก่อสร้างรั้วคอนกรีตดังกล่าว เป็นการกระทำในพื้นที่ลำคลองคา ซึ่งเป็นที่ดินสาธารณประโยชน์ ทำให้โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินติดลำคลองคาไม่อาจใช้ประโยชน์จากพื้นที่ลำคลองคาได้ตามปกติ โดยคดีไม่มีประเด็นพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน เนื่องจากโจทก์มิได้โต้แย้งว่า ที่ดินบริเวณที่มีการก่อสร้างรั้วคอนกรีตเป็นที่ดินของโจทก์ คดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๓) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง()แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเขตอำนาจศาลเกี่ยวกับพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๓)