ข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศพ.ศ. ๒๕๔๙[๑] ตามที่ได้มีข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย พ.ศ. ๒๕๔๘ ลงวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๔๘กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการอนุญาตและการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของไว้ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาไปแล้วนั้นเพื่อเป็นการขยายและส่งเสริมการจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยและสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพและมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยให้เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปตั้งแต่ต้นทางการผลิตจนถึงผู้บริโภครวมทั้งให้ผู้ใช้เครื่องหมายรับรองมีความรับผิดชอบและเข้มงวดในการรักษาคุณภาพของสินค้าให้ได้มาตรฐานอย่างเคร่งครัดสมควรแก้ไขปรับปรุงข้อบังคับดังกล่าวให้เหมาะสมสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันกรมการค้าต่างประเทศจึงกำหนดข้อบังคับไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๙ข้อ ๒ข้อบังคับนี้ ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย พ.ศ. ๒๕๔๘ ลงวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๔๘ข้อ ๔ ในข้อบังคับนี้ข้าวหอมมะลิไทย (THAI HOM MALI RICE หรือ THAI JASMINE RICE หรือ THAI FRAGRANT RICE หรือชื่ออื่นที่มีความหมายเดียวกันไม่ว่าจะมีคำที่มีความหมายว่า ไทยหรือไม่ก็ตาม) หมายถึงข้าวกล้องและข้าวขาวที่แปรรูปมาจากข้าวเปลือกเจ้าพันธุ์ขาวดอกมะลิ ๑๐๕ และพันธุ์กข. ๑๕ โดยมีคุณภาพและมาตรฐาน ตามที่กระทรวงพาณิชย์ประกาศกำหนดเครื่องหมายรับรอง หมายถึงเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของไว้ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อรับรองว่าเป็นข้าวที่มีแหล่งกำเนิดในประเทศไทยมีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดโดยมีข้อความอักษรภาษาไทยว่าข้าวหอมมะลิไทยและภาพสัญลักษณ์เมล็ดข้าวและรวงข้าวอยู่ภายในวงกลมซึ่งล้อมรอบด้วยอักษรภาษาอังกฤษว่า - THAI HOM MALI RICE - ORIGINATED IN THAILAND - DEPARTMENT OF FOREIGN TRADE - โดยมีลักษณะสีตามที่ปรากฏท้ายข้อบังคับนี้ (เอกสารหมายเลข ๑)ข้อ ๕คุณสมบัติของผู้ที่จะขอรับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรอง๕.๑กรณีส่งข้าวหอมมะลิไทยไปนอกราชอาณาจักรต้องเป็นผู้ได้รับการจดทะเบียนเป็นผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยกับสำนักงานมาตรฐานสินค้าและยื่นขอใช้เครื่องหมายรับรองภายในระยะเวลา๑ เดือนนับแต่ได้รับการจดทะเบียนเป็นผู้ทำการค้าขาออก๕.๒กรณีเป็นผู้ผลิตเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศ(๑)ต้องเป็นโรงสีที่ผลิตและจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยที่ได้มาตรฐานตามที่กระทรวงพาณิชย์กำหนด(๒)ต้องผ่านการรับรองจากจังหวัดในแหล่งผลิตที่เข้าร่วมโครงการส่งเสริมคุณภาพและมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยกับกรมการค้าต่างประเทศ(๓)ต้องเป็นเจ้าของหรือเป็นผู้มีสิทธิใช้ตราหรือเครื่องหมายการค้าที่ใช้กับข้าวหอมมะลิไทยซึ่งได้รับการจดทะเบียนกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา๕.๓กรณีเป็นผู้จำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศต้องเป็นผู้ประกอบการค้าปลีกค้าส่ง ห้างสรรพสินค้าที่จัดจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยที่ผลิตโดยผู้ผลิตตามข้อ ๕.๒๕.๔กรณีเป็นผู้ใช้ข้าวหอมมะลิไทยเพื่อให้บริการ(๑)ต้องเป็นโรงแรม ภัตตาคารร้านอาหารภายในประเทศหรือต่างประเทศที่ให้บริการโดยใช้ข้าวหอมมะลิไทย(๒)กรณีให้บริการภายในประเทศต้องใช้ข้าวหอมมะลิไทยของผู้ผลิตตามข้อ ๕.๒หรือผู้จำหน่ายตามข้อ ๕.๓(๓)กรณีให้บริการในต่างประเทศต้องใช้ข้าวหอมมะลิไทยที่ส่งออกจากประเทศไทยตามข้อ ๕.๑โดยไม่ได้ผ่านการบรรจุใหม่ในต่างประเทศ๕.๕ผู้ที่จะขอรับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองทุกกรณีต้องไม่เป็นผู้ถูกเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองข้อ ๖การพิจารณาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรอง๖.๑ให้ผู้มีคุณสมบัติตามข้อ ๕แสดงความจำนงเป็นหนังสือต่อกรมการค้าต่างประเทศพร้อมแนบเอกสารหลักฐานซึ่งแสดงคุณสมบัติของผู้ขอรับอนุญาตตามที่กำหนด๖.๒ในกรณีที่กรมการค้าต่างประเทศพิจารณาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองแล้วจะแจ้งผลการพิจารณาให้ทราบเป็นหนังสือโดยจะอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองครั้งละ ๑ ปีในปีแรกจะอนุญาตให้ใช้ได้ไม่เกินวันที่ ๓๑ ธันวาคมของปีที่ขอข้อ ๗เงื่อนไขที่ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองต้องปฏิบัติ๗.๑กรณีส่งข้าวหอมมะลิไทยไปนอกราชอาณาจักร(๑)สินค้าข้าวหอมมะลิไทยที่จะใช้เครื่องหมายรับรองได้ต้องผ่านการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าจากสำนักงานมาตรฐานสินค้าหรือผู้ประกอบธุรกิจตรวจสอบมาตรฐานสินค้าที่ได้รับอนุญาตแล้วและได้รับใบรับรองมาตรฐานสินค้าที่แสดงว่าเป็นสินค้ามาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยที่มีข้าวหอมมะลิไทยไม่น้อยกว่าร้อยละ๙๒.๐(๒)การใช้เครื่องหมายรับรอง ต้องพิมพ์ ประทับ ปิด ผูกติดหรือโดยใช้วิธีอื่นใดเพื่อให้เครื่องหมายรับรองปรากฏอยู่ที่ถุง ภาชนะหีบห่อที่บรรจุข้าวหอมมะลิไทยขณะผ่านการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าตามข้อ ๗.๑ (๑)และเครื่องหมายรับรองต้องมีขนาดตามที่ระบุไว้ในบัญชีรายการขนาดเครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับนี้(เอกสารหมายเลข ๒)ทั้งนี้ผู้ได้รับอนุญาตที่มีถุงภาชนะหีบห่อที่บรรจุข้าวหอมมะลิไทยซึ่งมีขนาดเครื่องหมายรับรองไม่เป็นไปตามวรรคหนึ่งคงเหลืออยู่ก่อนที่ข้อบังคับฉบับนี้มีผลใช้บังคับสามารถใช้ถุงภาชนะหีบห่อที่บรรจุข้าวหอมมะลิไทยเดิมได้ต่อไปอีกถึงวันที่ ๓๐มิถุนายน ๒๕๕๐๗.๒กรณีเป็นผู้ผลิตเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศการใช้เครื่องหมายรับรองต้องพิมพ์ หรือประทับเพื่อให้เครื่องหมายรับรองปรากฏอยู่ที่ถุง ภาชนะหีบห่อที่บรรจุข้าวหอมมะลิไทย โดยต้องมีขนาดตามที่ระบุไว้ในบัญชีรายการขนาดเครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับนี้(เอกสารหมายเลข ๒)๗.๓กรณีเป็นผู้จำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศ(๑)ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองต้องจัดให้มีจุดวางจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยอย่างเป็นสัดส่วนและเหมาะสม(๒)ให้ปิดแผ่นป้ายแสดงเครื่องหมายรับรองที่มีขนาดพอสมควรและชัดเจนในบริเวณที่จำหน่ายในลักษณะเป็นผู้จำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยที่ได้รับเครื่องหมายรับรองแล้ว๗.๔กรณีเป็นผู้ใช้ข้าวหอมมะลิไทยเพื่อให้บริการผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองต้องติดแผ่นป้ายแสดงเครื่องหมายรับรองที่มีขนาดพอสมควรและชัดเจนในบริเวณสถานที่ให้บริการในลักษณะมีข้าวหอมมะลิไทยที่ได้รับเครื่องหมายรับรองแล้วไว้ให้บริการข้อ ๘ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองจะต้องยินยอมและให้ความร่วมมือกรมการค้าต่างประเทศในการสุ่มตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง แล้วแต่กรณีตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบ การใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับนี้ข้อ ๙การขอต่ออายุอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองให้ดำเนินการยื่นขอต่ออายุภายในวันที่ ๓๐ พฤศจิกายนของทุกปี และให้นำความในข้อ ๕และข้อ ๖ มาใช้โดยอนุโลมข้อ ๑๐ในกรณีที่พบว่าคุณภาพข้าวหอมมะลิไทยที่ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดหรือมีการทำผิดเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองกรมการค้าต่างประเทศจะดำเนินการตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ท้ายข้อบังคับนี้(เอกสารหมายเลข ๓)กรณีผู้ได้รับอนุญาตถูกระงับการใช้เครื่องหมายรับรองเมื่อจะครบกำหนดระยะเวลาถูกระงับการใช้เครื่องหมายรับรองแล้วหากต้องการใช้เครื่องหมายรับรองต่อไปให้ผู้ได้รับอนุญาตแจ้งกรมการค้าต่างประเทศเพื่อจัดเจ้าหน้าที่ไปดำเนินการตรวจสอบคุณภาพสินค้าหรือตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง แล้วแต่กรณีเพื่อแสดงว่าข้าวหอมมะลิไทยที่ส่งออก/ผลิตหรือจำหน่าย/ให้บริการมีคุณภาพถูกต้องตามเงื่อนไขที่กำหนดก่อนจึงจะสามารถใช้เครื่องหมายรับรองต่อไปได้ข้อ ๑๑ผู้ใดใช้เครื่องหมายรับรองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากกรมการค้าต่างประเทศหรือเป็นผู้อยู่ระหว่างถูกระงับการใช้เครื่องหมายรับรองหรือเป็นผู้ที่ถูกสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองแต่ยังคงใช้เครื่องหมายรับรองต่อไปกรมการค้าต่างประเทศจะดำเนินการตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ. ๒๕๓๔ข้อ ๑๒ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย พ.ศ. ๒๕๔๘อยู่ก่อนข้อบังคับฉบับนี้ประกาศใช้บังคับ ให้ยังคงใช้เครื่องหมายรับรองต่อไปได้จนถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๔๙ข้อ ๑๓ให้อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศรักษาการตามข้อบังคับนี้ประกาศ ณ วันที่ ๒๒กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙ราเชนทร์ พจนสุนทรอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ[เอกสารแนบท้าย]๑.ลักษณะเครื่องหมายรับรอง ท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๙(เอกสารหมายเลข ๑)๒.บัญชีรายการขนาดเครื่องหมายรับรอง ท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๙(เอกสารหมายเลข ๒)๓.เกณฑ์การดำเนินการกรณีที่ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองกระทำผิดเงื่อนไขการได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๙(เอกสารหมายเลข ๓)๔.หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไข การตรวจสอบการใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๙๕.แบบหนังสือแสดงความจำนงขอใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)วิชชุตา/ผู้จัดทำ๑๒ กันยายน ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๓/ตอนที่ ๑๒๒ ง/หน้า ๒๖/๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๔๙