ข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยฉบับที่ ๔ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๕ (๔)ของพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๔๙๔ คณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยออกข้องบังคับว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทยขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้หมวด ๑การแบ่งส่วนงานและหน้าที่บริหาร ข้อ ๑การบริหารกิจการของการรถไฟ ผู้ว่าการรถไฟเป็นผู้บังคับบัญชาดำเนินการตามพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทยพ.ศ. ๒๔๙๔ข้อ ๒ในการดำเนินงาน ให้ถือระเบียบปฏิบัติการสั่งงานในระบบบริหารจากส่วนกลางโดยจัดแบ่งส่วนบริหารไว้ดังนี้(๑) ฝ่ายธุรการ(๒) ฝ่ายการเดินรถ(๓) ฝ่ายการบัญชี(๔) ฝ่ายการช่างกล(๕) ฝ่ายการช่างโยธา(๖) ฝ่ายการก่อสร้าง(๗) สำนักงานอาณาบาล(๘) สำนักงานแพทย์(๙) สำนักงานคลังพัสดุ(๑๐) สำนักงานตำรวจรถไฟข้อ ๓การบริหารงานของแต่ละฝ่ายและแต่ละสำนักงานมีผู้อำนวยการฝ่าย และหัวหน้าสำนักงานแล้วแต่กรณี เป็นผู้บังคับบัญชาและควบคุมรับผิดชอบตรงต่อผู้ว่าการรถไฟแต่สำหรับฝ่ายการช่างกล และฝ่ายการช่างโยธาให้เรียกชื่อตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายว่า วิศวกรใหญ่ข้อ ๔การบริหารงานตามที่แบ่งไว้ในข้อ ๒ มีหน้าที่ปฏิบัติดำเนินการ กล่าวโดยเฉพาะที่เป็นสาระสำคัญดังนี้ฝ่ายธุรการควบคุมดูแลการงานในทางธุรการทั่วไปทำการในหน้าที่สาราณียกรติดต่อในกิจการรถไฟทั้งภายในและภายนอกประเทศอันเป็นงานในนามของการรถไฟ รักษาข้อบังคับระเบียบวินัย รวบรวมและประมวลรายงานต่างๆ ส่งเสริมสวัสดิการสงเคราะห์ การพิมพ์และการโฆษณาฝ่ายการเดินรถควบคุมดูแลในด้านการขนส่งและพาณิชย์จัดการเดินรถรับส่งคนโดยสารและสินค้าตามทางรถไฟที่เปิดการเดินรถแล้วควบคุมการจ่ายล้อเลื่อนหมุนเวียนในการเดินรถและขนส่งสินค้า, จัดการโรงแรมและรถเสบียงอำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนผู้โดยสารรถไฟ จัดการให้เช่าที่ดินอาคารสถานที่อันเป็นกรรมสิทธิ์ของการรถไฟทำการจำหน่ายศิลาฝ่ายการบัญชีรวบรวมและจัดทำบัญชีงบดุลย์แสดงรายได้รายจ่ายทั้งสิ้นของการรถไฟ ควบคุมงบประมาณประจำปีและจัดวางระเบียบวิธีการบัญชีรับจ่าย รักษาเงินรายได้และเบิกจ่ายเงินงบวิสามัญลงทุนและงบทำการตามความในพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๔๙๔ เป็นหลักฐานให้ทำการตรวจสอบได้ประมวลบัญชีสถิติต่าง ๆ ควบคุมการจัดทำ,พิมพ์และรักษาการเบิกจ่ายตั๋วโดยสารรถไฟฝ่ายการช่างกลควบคุมดูแลการจัดหาซื้อรถจักรล้อเลื่อนรวมทั้งอุปกรณ์และเครื่องจักรเครื่องมือกลต่างๆ สำหรับใช้ในโรงงานออกแบบส่วนประกอบรถจักร, รถโดยสารและรถบรรทุก กำกับงานในด้านการลากเลื่อนควบคุมโรงงานทำการซ่อมรถจักรและล้อเลื่อนทั่วไปให้อยู่ในเสถียรภาพใช้งานได้ตรวจตราหน่วยลากจูงขบวนรถให้เป็นไปตามกำหนดและสอดคล้องประสานกันกับความต้องการของฝ่ายการเดินรถ, ดูแลโรงรถจักรในท้องถิ่นให้ทำการบูรณะรถจักรรถพ่วงที่ใช้อยู่ตามทางรถไฟควบคุมการไฟฟ้าบนขบวนรถและตามสถานที่ต่าง ๆทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคและบรรดางานเทคนิคเกี่ยวกับวิชาการทางวิศวกรรมช่างกลโดยทั่วไปฝ่ายการช่างโยธา ออกแบบแผนผังการสร้างซ่อมทางสะพาน ช่องระบายน้ำ อุโมงค์ อาคารสถานที่ ควบคุมดูแลการซ่อมและบูรณะ บำรุงรักษาทางสะพาน และสถานที่ตามทางรถไฟที่เปิดการเดินรถแล้วและทำการก่อสร้างตามที่ได้รับมอบหมาย จัดหาเชื้อเพลิง ไม้และศิลาควบคุมการสื่อสารทางโทรเลขโทรศัพท์ และวิทยุที่ใช้ในการรถไฟตลอดจนสัญญาณประแจกลรักษากรรมสิทธิที่ดิน และบรรดางานเทคนิคเกี่ยวกับวิชาการทางวิศวกรรมโยธาโดยทั่วไปฝ่ายการก่อสร้างก่อสร้างและควบคุมดูแลการสร้างทางสะพานรถไฟ และอาคารสถานที่ บรรดาที่เป็นงานเกี่ยวกับการสร้างเพิ่มเติมหรือปรับปรุงให้ดีขึ้นทำการสำรวจและสร้างทางรถไฟสายใหม่ตามโครงการณ์รถไฟ และประกอบการอุตสาหกรรมโยธาผลิตเครื่องใช้สำเร็จรูปบางอย่างที่ใช้ในการรถไฟสำนักงานอาณาบาลจัดการสืบสวนสอบสวน ในกรณีที่มีผู้กระทำผิดหรือกระทำให้เกิดการเสียหายต่อกิจการของการรถไฟตลอดทั้งในกรณีที่เจ้าหน้าที่รถไฟกระทำผิดวินัยในทางปกครองกับเป็นผู้กล่าวโทษแทนการรถไฟในเมื่อจำเป็นจะต้องดำเนินคดีในทางอาญาและเป็นผู้ว่าต่างแก้ต่างการรถไฟในคดีแพ่งทั้งที่เป็นโจทย์และจำเลยสำนักงานแพทย์จัดการแพทย์สงเคราะห์, อำนวยการรักษาพยาบาล, ส่งเสริมสุขภาพและอนามัยให้แก่พนักงานและตามสถานที่ของการรถไฟสำนักงานคลังพัสดุ จัดหา, ซื้อ, และทำการเบิกจ่ายสรรพพัสดุเครื่องอุปกรณ์และเครื่องใช้ต่างๆ โดยทั่วไปในการรถไฟสำนักงานตำรวจรถไฟระงับเหตุอันธพาลบนขบวนรถและตามสถานที่รถไฟ, ปราบปรามโจรกรรมและจับกุมรวมทั้งการสืบสวนและสอบสวนผู้ทุจริตเกี่ยวกับการรถไฟข้อ ๕การดำเนินงานของฝ่ายและสำนักงานต่าง ๆ ให้แบ่งส่วนงานทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคของแต่ละฝ่ายและแต่ละสำนักงานไว้ดังนี้ฝ่ายธุรการ ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้อำนวยการฝ่ายแบ่งออกเป็น ๓ กอง คือ(๑) กองกลาง มี ๕ แผนก๑. แผนกโต้ตอบ๒. แผนกเก็บ๓. แผนกประชุม๔. แผนกรายงานประจำปี๕. แผนกประมวลเหตุอันตรายและบัญชี(๒) กองสวัสดิการสงเคราะห์ มี ๓แผนก๑. แผนกควบคุมภาวะพนักงาน๒. แผนกส่งเสริมสวัสดิการ๓. แผนกจัดการศึกษาและอบรม(๓) กองการพิมพ์ มี ๓ แผนก๑. แผนกโรงพิมพ์๒. แผนกศิลปการ๓. แผนกโฆษณาแต่ละกองมีหัวหน้ากองควบคุมและแต่ละแผนกมีหัวหน้าแผนกกำกับฝ่ายการเดินรถ ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้อำนวยการฝ่ายมีผู้ช่วยผู้อำนวยการ แบ่งส่วนงานออก คือ(๑) แผนกสารบรรณและประวัติ(๒) แผนกควบคุมพัสดุและการเงิน(๓) แผนกโรงเรียนอบรมการเดินรถส่วนกลาง แบ่งออกเป็น ๕ กอง คือ(๑) กองเดินรถ มี ๔ แผนก๑. แผนกวิชาการเดินรถ๒. แผนกเหตุอันตรายและสถิติ๓. แผนกกำหนดเวลาเดินรถ๔. แผนกควบคุมการเดินรถ(๒) กองควบคุมหมุนเวียนล้อเลื่อนมี ๒ แผนก๑. แผนกควบคุมหมุนเวียนรถโดยสาร๒. แผนกควบคุมจ่ายรถสินค้า(๓) กองสินค้าและที่ดิน มี ๔ แผนก๑. แผนกเสาะแสวงและสถิติ๒. แผนกสินค้าเสียหายสูญหาย๓. แผนกวิชาการสินค้า๔. แผนกที่ดิน(๔) กองโดยสาร มี ๓ แผนก๑. แผนกไปรษณีย์รถไฟ๒. แผนกวิชาการโดยสาร๓. แผนกประชาสัมพันธ์(๕) กองโรงแรม มี ๕ แผนก๑. แผนกบัญชี๒. แผนกโรงแรมราชธานี๓. แผนกบ้านพักและรถเสบียง๔. แผนกโรงแรมหัวหิน๕. แผนกสนามบินดอนเมืองส่วนภูมิภาค แบ่งออกเป็น ๕ กอง คือ(๑) กองจัดการเดินรถเขต ๑ มี ๕แขวง๑. สารวัดพาณิชย์เขต ๑๒. สารวัดรับส่งสินค้ากรุงเทพฯ๓. สารวัดเดินรถกรุงเทพฯ๔. สารวัดเดินรถสายปากน้ำ๕. สารวัดเดินรถปราจีนบุรี(๒) กองจัดการเดินรถเขต ๒ มี ๔แขวง๑. สารวัดพาณิชย์เขต ๒๒. สารวัดเดินรถแก่งคอย๓. สารวัดเดินรถนครราชสีมา๔. สารวัดเดินรถอุบลราชธานี(๓) กองจัดการเดินรถเขต ๓ มี ๔แขวง๑. สารวัดพาณิชย์เขต ๓๒. สารวัดเดินรถปากน้ำโพ๓. สารวัดเดินรถอุตรดิตถ์๔. สารวัดเดินรถลำปาง(๔) กองจัดการเดินรถเขต ๔ มี ๕แขวง๑. สารวัดพาณิชย์เขต ๔๒. สารวัดรับส่งสินค้าธนบุรี๓. สารวัดเดินรถเพชรบุรี๔. สารวัดเดินรถชุมพร๕. สารวัดเดินรถสุราษฎร์ธานี(๕) กองจัดการเดินรถเขต มี ๓ แขวง๑. สารวัดพาณิชย์เขต ๕๒. สารวัดเดินรถทุ่งสง๓. สารวัดเดินรถหาดใหญ่แต่ละกองมีหัวหน้ากองควบคุมแต่ละแผนกและแขวงมีหัวหน้าแผนกหรือสารวัด เป็นผู้กำกับฝ่ายการบัญชี ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้อำนวยการฝ่ายมีผู้ช่วยผู้อำนวยการ แบ่งออกเป็น ๕ กอง คือ(๑) กองบัญชีส่วนกลาง มี ๔ แผนก๑. แผนกสารบรรณและประวัติ๒. แผนกประมวล๓. แผนกบัญชีโรงพิมพ์และโรงแรม๔.แผนกทะเบียนทรัพย์สินและงบประมาณ(๒) กองคลังเงิน มี ๓ แผนก๑. แผนกรับเงิน๒. แผนกจ่ายประจำที่๓. แผนกจ่ายท้องที่(๓) กองตรวจรายได้ มี ๕ แผนก๑. แผนกตรวจบัญชีโดยสาร๒. แผนกตรวจบัญชีสินค้า๓. แผนกตรวจเงินค้าง๔. แผนกตรวจรายได้๕. แผนกตรวจบัญชีท้องที่(๔) กองตรวจรายจ่ายมี ๕ แผนก๑. แผนกเงินเดือนและค่าจ้าง๒. แผนกค่าใช้สอย๓. แผนกบัญชีพัสดุ๔. แผนกบัญชีไม้ฟืนและหิน๕.แผนกบัญชีทุนสงเคราะห์และเงินฝากส่ง(๕) กองตรวจสารบัญชี มี ๕ แผนก๑. แผนกบัญชีลงทุน๒. แผนกบัญชีเดินรถร่วม๓. แผนกสถิติ๔. แผนกเครื่องจักรทำบัญชี๕. แผนกพิมพ์ตัวแต่ละกอง มีหัวหน้ากองควบคุมและแต่ละแผนก มีหัวหน้าแผนกกำกับฝ่ายการช่างกล ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของวิศวกรใหญ่ฝ่ายช่างกลเนื่องด้วยฝ่ายนี้มีงานที่ต้องบริหารเกี่ยวกับเทคนิคต้องใช้วิชาการทางวิศวกรรมช่างกลเป็นส่วนมากแต่ละหน่วยงานที่แบ่งส่วนออก จะเป็นในอันดับเสมอด้วยกองหรือแผนกก็ตามปริมาณและความสำคัญของงานต่างกัน จึงเพื่อความเหมาะสมกับหน้าที่ซึ่งต้องรับผิดชอบสำหรับหน่วยงานที่สำคัญ ให้แต่งตั้งหัวหน้าบังคับบัญชามีวิทยะฐานะเป็นวิศวกรหน่วยใดฐานะของหัวหน้าดำรงในตำแหน่งถึงชั้นใดทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคกำหนดไว้ดังแจ้งอยู่ในการแบ่งส่วนต่อไปนี้ส่วนกลาง แบ่งออกเป็น ๔ กองฐานะของแต่ละกอง มีหัวหน้ากองเป็นวิศวกรควบคุม ดำรงในตำแหน่งไม่เกินชั้นวิศวกรอำนวยการและแต่ละกองมีวิศวกรประจำกอง(๑) กองช่างกล แบ่งออกเป็น ๔ แผนกแต่ละแผนก มีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกสารบรรณและประวัติ ชั้นหัวหน้าแผนก๒. แผนกสถิติ ชั้นหัวหน้าแผนก๓. แผนกบัญชีและการเงิน ชั้นหัวหน้าแผนก๔. แผนกแบบแผน ชั้นวิศวกรกำกับการ(๒) กองลากเลื่อนงานส่วนกลางแบ่งออกเป็น ๔ แผนก แต่ละแผนก มีหัวหน้ากำกับดำรงในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกรถจักรไอน้ำ ชั้นวิศวกรกำกับการ๒. แผนกรถจักรดีเซล ชั้นวิศวกรกำกับการ๓. แผนกรถพ่วง ชั้นวิศวกรกำกับการ๔. แผนกตรวจหม้อน้ำ ชั้นสารวัดส่วนภูมิภาคเพื่อควบคุมหน่วยลากเลื่อนทั้งในด้านการปกครองและการปฏิบัติงานโดยใกล้ชิด และตรวจตราดูแลกำลังลากจูงขบวนรถให้อยู่ในมาตรฐานการใช้เชื้อเพลิงเครื่องสูบน้ำ การซ่อมรถจักรรถโดยสาร, และรถบรรทุกตามโรงรถจักรแขวงต่างๆ ในท้องถิ่นชนิดที่เรียกว่าซ่อมน้อยให้มีสภาพใช้การได้สมบูรณ์ก่อนเข้ารับการซ่อมใหญ่ในโรงงานตามวาระตลอดจนการใช้อุปกรณ์ทำการซ่อมแบ่งส่วนงานออกเป็น๔ เขต ฐานะของแต่ละเขต มีหัวหน้าดำรงในตำแหน่งวิศวกรกำกับการช่างกลเขต ขึ้นตรงต่อวิศวกรหัวหน้ากองลากเลื่อนเขตใดกำกับแขวงรถจักรแห่งใดแบ่งไว้ดังนี้ คือ(๑) เขต ๑ กรุงเทพฯ มี ๔ แขวง๑. แขวงรักจักรดีเซลกรุงเทพ ฯ๒. แขวงรถจักรธนบุรี๓. แขวงรถจักรบางซื่อ๔. แขวงรถพ่วงกรุงเทพฯ(๒) เขต ๒ นครราชสีมา มี ๓ แขวง๑. แขวงรถจักรแก่งคอย๒. แขวงรถจักรนครราชสีมา๓. แขวงโรงงานนครราชสีมา(๓) เขต 3 อุตรดิตถ์ มี ๔ แขวง๑. แขวงรถจักรปากน้ำโพ๒. แขวงรถจักรลำปาง๓. แขวงรถจักรอุตรดิตถ์๔. แขวงโรงงานอุตรดิตถ์(๔) เขต ๔ ทุ่งสง มี ๔ แขวง๑. แขวงรถจักรชุมพร๒. แขวงรถจักรทุ่งสง๓. แขวงรถจักรหาดใหญ่๔. แขวงโรงงานทุ่งสงฐานะของแต่ละแขวงทั้ง ๔ เขตมีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งชั้นสารวัด(๓) กองโรงงาน แบ่งออกเป็น ๖ แผนกแต่ละแผนกมีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกสารบรรณและประวัติ ชั้นหัวหน้าแผนก๒. แผนกย่านและพัสดุโรงงาน ชั้นหัวหน้าแผนก๓.แผนกกำกับการซ่อมรถจักรไอน้ำ ชั้นวิศวกรกำกับการ๔.แผนกกำกับการซ่อมรถโดยสาร ชั้นวิศวกรกำกับการ๕.แผนกกำกับการซ่อมรถบรรทุก ชั้นวิศวกรกำกับการ๖. แผนกกำกับการผลิต ชั้นวิศวกรกำกับการเฉพาะแผนก ๓, ๔, ๕ และ ๖ มีโรงจักรขึ้นอยู่ในความปกครอง จำแนกแต่ละแผนก คือแผนก (๓) กำกับการซ่อมรถจักรไอน้ำมี ๓ โรง๑. โรงซ่อมรถจักรไอน้ำ๒. โรงซ่อมหม้อน้ำ๓. โรงเครื่องมือกลไอน้ำแผนก (๔) กำกับการซ่อมรถโดยสาร มี๓ โรง๑. โรงซ่อมรถโดยสาร๒. โรงช่างไม้๓. โรงเครื่องมือกลรถโดยสารแผนก (๕) กำกับการซ่อมรถบรรทุก มี๓ โรง๑. โรงซ่อมรถบรรทุก๒. โรงเลื่อย๓. โรงเครื่องมือกลรถบรรทุกแผนก (๖) กำกับการผลิตมี ๗ โรง๑. โรงหล่อและกะสวน๒. โรงเหล็ก๓. โรงเครื่องมือกล๔. โรงล้อ๕. โรงเบ็ดเตล็ด๖. โรงเชื่อม๗.โรงทองเหลืองแต่ละโรงในความปกครองของทั้ง ๔แผนก มีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งชั้นสารวัด(๔) กองไฟฟ้าแบ่งงานทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคออกเป็น ๔ แผนก แต่ละแผนกมีหัวหน้ากำกับดำรงในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกสารบรรณและประวัติ ชั้นหัวหน้าแผนก๒.แผนกกำกับการซ่อมรถจักรดีเซล ชั้นวิศวกรกำกับการ๓. แผนกกำกับการไฟฟ้า ชั้นวิศวกรกำกับ๔.แผนกโรงไฟฟ้าสัมปทานหัวหิน ชั้นหัวหน้าแผนกเฉพาะแผนก ๒ และ ๓มีโรงจักรและหน่วย ขึ้นอยู่ในความปกครอง จำแนกแต่ละแผนก คือแผนก (๒) กำกับการซ่อมรถจักรดีเซลคือ๑. หน่วยเทคนิครถจักรดีเซล๒. โรงซ่อมรถจักรดีเซล๓. โรงซ่อมเครื่องไฟฟ้ารถจักรดีเซลแผนก (๓) กำกับการไฟฟ้า มี๑. โรงซ่อมกลจักรไฟฟ้า๒. หน่วยไฟฟ้าขบวนรถ๓.หน่วยไฟฟ้าสถานที่แต่ละโรงและแต่ละหน่วยในความปกครองของทั้ง๒ แผนกมีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งชั้นสารวัดฝ่ายการช่างโยธา ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของวิศวกรใหญ่ฝ่ายการช่างโยธามีแผนกประจำฝ่ายเพื่อดำเนินงานธุรการ ๒ แผนก แต่ละแผนกมีหัวหน้ากำกับชั้นหัวหน้าแผนก คือ๑. แผนกสารบรรณและประวัติ๒. แผนกบัญชีและการเงินเนื่องด้วยการบริหารงานของฝ่ายนี้เกี่ยวกับเทคนิคต้องใช้วิชาการทางวิศวกรรมโยธาเป็นส่วนมากจึงเพื่อความเหมาะสมกับหน้าที่และความรับผิดชอบหน่วยงานที่แบ่งส่วนออกและเป็นหน่วยที่สำคัญ จะเป็นในอันดับเสมอด้วยกองหรือแผนกก็ตามให้แต่งตั้งหัวหน้าบังคับบัญชา มีวิทยฐานะเป็นวิศวกรหน่วยใดฐานะของหัวหน้าดำรงในตำแหน่งถึงชั้นใดทั้งในส่วนกลางและภูมิภาค กำหนดไว้ดังแจ้งอยู่ในการแบ่งส่วนต่อไปนี้ส่วนกลาง แบ่งออกเป็น ๓ กองฐานะของแต่ละกอง มี หัวหน้ากองเป็นวิศวกรควบคุม ดำรงในตำแหน่งไม่เกินชั้นวิศวกรอำนวยการและแต่ละกองมีวิศวกรประจำกอง(๑) กองแบบแผน แบ่งออกเป็น ๔ แผนกแต่ละแผนกมีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกสารบรรณ ชั้นหัวหน้าแผนก๒. แผนกกรรมสิทธิ์ที่ดิน ชั้นหัวหน้าแผนก๓. แผนกวิศวกรรมโยธา ชั้นวิศวกรกำกับการ๔. แผนกสถาปัตยกรรม ชั้นสถาปนิก(๒) กองไม้และศิลา แบ่งออกเป็น ๕ แผนกแต่ละแผนก มีหัวหน้ากำกับ ดำรงในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกสารบรรณและสถิติ ชั้นหัวหน้าแผนก๒. แผนกไม้และฟืน ชั้นหัวหน้าแผนก๓. แผนกโรงงานอาบน้ำยา ชั้นสารวัด๔. แผนกจัดหาศิลา ชั้นหัวหน้าแผนก๕. แผนกบำรุงป่า ชั้นหัวหน้าแผนก(๓) กองสื่อสาร แบ่งออกเป็น ๕ แผนกแต่ละแผนกมีหัวหน้ากำกับการในตำแหน่งกำหนดไว้ดังนี้๑. แผนกสารบรรณ ชั้นหัวหน้าแผนก๒. แผนกโทรเลขโทรศัพท์ ชั้นสารวัด๓. แผนกอาญัติสัญญาณ ชั้นสารวัด๔. แผนกวิทยุ ชั้นสารวัด๕. แผนกก่อสร้าง สารวัดส่วนภูมิภาคแบ่งการบำรุงรักษาทางสะพานและสถานที่ตามเส้นทางรถไฟที่เปิดการเดินรถแล้วออกเป็น ๒ ส่วน ส่วนหนึ่งได้แก่เส้นทางรถไฟสายทางฝั่งตะวันออกอีกส่วนหนึ่งได้แก่เส้นทางรถไฟสายทางฝั่งตะวันตกแห่งแม่น้ำเจ้าพระยาแต่ละสายคนละฝั่งแม่น้ำมีผู้บังคับบัญชา ดำรงในตำแหน่งวิศวกรอำนวยการขึ้นตรงต่อวิศวกรใหญ่ฝ่ายช่างโยธา แยกกันคนละสายกำกับควบคุมกองบำรุงทางเขตต่าง ๆที่แบ่งออกตามเส้นทางของฝั่งนั้น ๆ ดังนี้ ฐานะของหัวหน้ากองเขตหนึ่ง ๆดำรงตำแหน่งวิศวกรกำกับการสายทางฝั่งตะวันออกแม่น้ำเจ้าพระยาแบ่งออกเป็น๘ เขต คือ(๑) กองบำรุงทางเขตกรุงเทพฯ มี ๓แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงกรุงเทพฯ๒. สารวัดบำรุงทางแขวงอยุธยา๓. สารวัดสถานที่แขวงกรุงเทพฯ(๒) กองบำรุงทางเขตปราจีนบุรี มี๓แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงฉะเชิงเทรา๒. สารวัดบำรุงทางแขวงปราจีนบุรี๓. สารวัดบำรุงทางแขวงวัฒนานคร(๓) กองบำรุงทางเขตแก่งคอย มี ๒แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงแก่งคอย๒. สารวัดบำรุงทางแขวงนครราชสีมา(๔) กองบำรุงทางเขตลำชี มี ๓ แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงลำปลายมาศ๒. สารวัดบำรุงทางแขวงลำชี๓. สารวัดบำรุงทางแขวงศรีสะเกษ(๕) กองบำรุงทางเขตขอนแก่น มี ๓แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงเมืองคง๒. สารวัดบำรุงทางแขวงบ้านไผ่๓. สารวัดบำรุงทางแขวงหนองกุ่ง(๖) กองบำรุงทางเขตปากน้ำโพ มี ๓แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงลพบุรี๒. สารวัดบำรุงทางแขวงปากน้ำโพ๓. สารวัดบำรุงทางแขวงหัวดง(๗) กองบำรุงทางเขตอุตรดิตถ์ มี ๓แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงพิษณุโลก๒. สารวัดบำรุงทางแขวงบ้านดารา๓. สารวัดบำรุงทางแขวงเด่นไชย(๘) กองบำรุงทางเขตลำปาง มี ๓ แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงแม่จาง๒. สารวัดบำรุงทางแขวงลำปาง๓. สารวัดบำรุงทางแขวงลำพูนสายทางฝั่งตะวันตกแม่น้ำเจ้าพระยาแบ่งออกเป็น ๕ เขต คือ(๑) กองบำรุงทางเขตหัวหิน มี ๔แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงนครปฐม๒. สารวัดบำรุงทางแขวงกาญจนบุรี๓. สารวัดบำรุงทางแขวงเพชรบุรี๔. สารวัดบำรุงทางแขวงวังก์พง(๒) กองบำรุงทางเขตชุมพร มี ๓ แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงบ้านกรูด๒. สารวัดบำรุงทางแขวงชุมพร๓. สารวัดบำรุงทางแขวงหนองหวาย(๓) กองบำรุงทางเขตทุ่งสง มี ๓แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงบ้านส้อง๒. สารวัดบำรุงทางแขวงเขาชุมทอง๓. สารวัดบำรุงทางแขวงห้วยยอด(๔) กองบำรุงทางเขตหาดใหญ่ มี ๒แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงบางแก้ว๒. สารวัดบำรุงทางแขวงหาดใหญ่(๕) กองบำรุงทางเขตยะลา มี ๒ แขวง๑. สารวัดบำรุงทางแขวงเทพา๒. สารวัดบำรุงทางแขวงตันหยงมัสแขวงบำรุงทางแต่ละแขวงทั้ง ๒ฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา มีหัวหน้ากำกับดำรงในตำแหน่งชั้นสารวัดฝ่ายการก่อสร้าง ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้อำนวยการฝ่ายแบ่งส่วนออกดังนี้๑. แผนกสารบรรณและประวัติ๒. แผนกบัญชี๓. แผนกเค้าโครงงาน๔.แผนกค้นคว้าส่วนกลาง แบ่งออกเป็น ๔ กอง(๑) กองเครื่องมือกลและล้อเลื่อนมี ๔ แผนก๑. แผนกธุรการและบัญชี๒. แผนกเค้าโครงงาน๓. แผนกเครื่องมือกล๔. แผนกโรงซ่อม(๒) กองสร้างทางและวางราง มี ๔แผนก๑. แผนกธุรการและบัญชี๒. แผนกพัสดุและเครื่องมือ๓. แผนกเค้าโครงงาน๔. แผนกแผนที่และสำรวจ(๓) กองสร้างสะพานและอาคาร มี ๖แผนก๑. ธุรการและบัญชี๒. แผนกเค้าโครงงาน๓. แผนกพัสดุและเครื่องมือ๔. แผนกสร้างสะพานส่วนล่าง๕. แผนกประกอบสะพานส่วนบน๖. แผนกสร้างอาคาร(๔) กองอุตสาหกรรมโยธา มี ๖ แผนก๑. แผนกธุรการและบัญชี๒. แผนกเค้าโครงงาน๓. แผนกช่างโรงงาน๔. แผนกตบแต่งสถานที่๕. แผนกผลิตสะพาน๖. แผนกผลิตประแจส่วนภูมิภาคแบ่งการก่อสร้างออกเป็นเขต แต่ละเขตขึ้นอยู่ใต้กองสร้างทองและวางราง ส่วนที่จะมีเขตใดบ้างอาจตัดทอนหรือเพิ่มเติมสุดแต่จะเหมาะสมและสัมพันธ์กับปริมาณของงานและกำลังเงินหรือเมื่อการก่อสร้างเขตใดเสร็จสิ้นเท่าที่ดำเนินงานอยู่ขณะนี้ มี ๑๑ เขต คือ๑. เขตก่อสร้างที่ ๑ มักกะสัน๒. เขตก่อสร้างที่ ๒ บางซื่อ -คลองตัน๓. เขตก่อสร้างที่ ๓ ทางคู่๔. เขตก่อสร้างที่ ๔ แก่งคอย -ไชยบาดาล๕. เขตก่อสร้างที่ ๕ ไชยบาดาล -จตุรัส๖. เขตก่อสร้างที่ ๖ จตุรัส -บัวใหญ่๗. เขตก่อสร้างที่ ๗ หัวหวาย -ท่าตะโก๘. เขตก่อสร้างที่ ๘ ย่านธนบุรี๙. เขตก่อสร้างที่ ๙ กาญจนบุรี -ท่าเสา๑๐. เขตก่อสร้างที่ ๑๐ สุราษฎร์ -บางแดน๑๑. เขตก่อสร้างที่ ๑๑ บางแดน -ท่านุ่นเนื่องด้วยการบริหารงานของฝ่ายนี้เกี่ยวกับเทคนิคต้องใช้ความรู้ทางวิชาการวิศวกรรมให้แต่งตั้งหัวหน้ากองและเขตที่แบ่งส่วนออกมีวิทยฐานะเป็นวิศวกรดำรงในตำแหน่งวิศวกรกำกับการ เป็นผู้ควบคุมส่วนหน่วยงานที่แบ่งออกเป็นอันอับแผนกให้แต่งตั้งผู้กำกับดำรงในตำแหน่งหัวหน้าแผนก, หรือสารวัดหรือวิศวกรผู้ช่วยสุดแต่ความสำคัญของงานแต่ละแผนกสำนักงานอาณาบาล ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้ว่าการรถไฟมีหัวหน้าสำนักงานอาณาบาลควบคุม แบ่งหน่วยงานทั้งในส่วนกลางและภูมิภาค ออกเป็น ๖หน่วยเสมอด้วยอันดับแผนก คือ๑. แผนกสารบรรณและประวัติ๒. อาณาบาลเขต ๑ กรุงเทพ ฯ๓. อาณาบาลเขต ๒ นครราชสีมา๔. อาณาบาลเขต ๓ พิษณุโลก๕. อาณาบาลเขต ๔ ธนบุรี๖. อาณาบาลเขต ๕ หาดใหญ่สำนักงานแพทย์ ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้ว่าการรถไฟมีหัวหน้าสำนักงานแพทย์ควบคุมแบ่งหน่วยงานทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคเป็น ๑๐ แผนกและ ๑ หน่วยโรงพยาบาล คือ๑. แผนกสารบรรณและประวัติ๒. แผนกคลังเวชภัณฑ์๓. แพทย์เขต ๑ กรุงเทพ ฯ๔. แพทย์เขต ๒ นครราชสีมา๕. แพทย์เขต ๓ ปากน้ำโพ๖. แพทย์เขต ๔ปาง๗. แพทย์เขต ๕ทุ่งสง๘. แพทย์เขต ๖ หาดใหญ่๙. แพทย์เขตกาญจนบุรี๑๐. แพทย์เขตก่อสร้างหน่วยโรงพยาบาลรถไฟ มี ๖ แผนก คือ๑. แผนกเภสัชกรรม๒. แผนกทันตกรรม๓. แผนกศัลยกรรม๔. แผนกอายุรกรรม๕. แผนกเอกซเรย์ - ไฟฟ้า๖. แผนกสูตินารีสำนักงานคลังพัสดุ ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้ว่าการรถไฟมีหัวหน้าสำนักงานคลังพัสดุควบคุมแบ่งหน่วยงานออกเป็น ๗ แผนก๑. แผนกสารบรรณและประวัติ๒. แผนกบัญชีพัสดุ๓. แผนกจัดหาพัสดุนอกและในประเทศ๔. แผนกคลังพัสดุกลาง๕. แผนกคลังพัสดุของคืน๖. แผนกคลังพัสดุโรงงาน๗. แผนกคลังพัสดุครุภัณฑ์ใน ๓ สำนักงานนี้ แต่ละหน่วยแผนกมีหัวหน้าแผนกหรืออาณาบาลหรือนายแพทย์เป็นผู้กำกับสำนักงานตำรวจรถไฟ ขึ้นอยู่ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้ว่าราชการรถไฟแต่โดยที่ตำรวจรถไฟมีหน้าที่รักษาการ และระงับเหตุอันธพาลบนขบวนรถและตามสถานที่ของการรถไฟปราบปรามโจรกรรมและจับกุมผู้ทุจริตเกี่ยวกับการรถไฟ ตลอดจนทำการสืบสวนและสอบสวนการแบ่งส่วนบริหารของสำนักงานนี้ ในด้านการปกครองซึ่งจะมีผู้บังคับบัญชาเป็นนายตำรวจชั้นใดและอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ตำรวจตลอดจนเสมียนพนักงานจะควรมีเพียงใดให้เป็นไปตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งกองตำรวจรถไฟข้อ ๖การบริหารงานตามที่แบ่งส่วนไว้นี้ทุกฝ่ายและสำนักงานอาจมีการเปลี่ยนแปลงสุดแต่ความจำเป็นและปริมาณงานผู้ว่าการรถไฟมีอำนาจที่จะเปลี่ยนแปลงได้เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการรถไฟและถ้ามีความจำเป็นจะต้องซอยงาน จากแผนก หน่วย หรือแขวงใด ออกเป็นหมวดปลีกย่อยผู้ว่าการรถไฟย่อมจัดไปได้ตามที่เห็นสมควรหมวด ๒อำนาจและความรับผิดชอบของผู้บริหารงาน ข้อ ๗ผู้ว่าการรถไฟมีอำนาจในการบริหารและรับผิดชอบตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทยพ.ศ. ๒๔๙๔ แต่ในกรณีดังต่อไปนี้ให้ปฏิบัติ ดังนี้(๑) การเบิกจ่ายเงินให้เป็นไปตามงบประมาณที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการรถไฟถ้าหากมีความจำเป็นจะต้องเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมรายการหรือวงเงินจากงบประมาณให้นำเสนอคณะกรรมการรถไฟก่อน(๒)[๒] การสั่งอนุญาตให้กระทำการต่าง ๆเกี่ยวกับการจัดซื้อพัสดุสิ่งของเครื่องใช้และการจ้างเหมา ให้ผู้ว่าการรถไฟ ฯมีอำนาจสั่งได้ตามระเบียบการพัสดุและจ้างเหมาที่ถือปฏิบัติอยู่ภายในวงเงินรายละไม่เกิน๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท (สองล้านบาท) ถ้ารายใดเกินกว่าจำนวนนี้ขึ้นไปให้นำเสนอคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยก่อนส่วนการจัดซื้อพัสดุหรือจ้างเหมาที่มีวงเงินรายละเกินกว่า ๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท(สองล้านบาท) และมีงบประมาณแล้ว ให้ผู้ว่าการรถไฟ ฯ มีอำนาจเรียกประกวดราคาซื้อหรือจ้างเหมาได้แต่เมื่อถึงขั้นที่จะดำเนินการจัดซื้อหรือจ้างเหมา ให้นำเสนอคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยพิจารณา(๓) ทรัพย์สินที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการรถไฟให้ตัดบัญชีออกได้ แล้วให้ผู้ว่าการรถไฟจัดการจำหน่ายได้ตามระเบียบที่ปฏิบัติอยู่ส่วนสิ่งของที่การรถไฟจัดทำเพื่อใช้เองหรือจำหน่ายหรือที่เป็นเศษสูญเสียให้ผู้ว่าการรถไฟพิจารณาขายได้(๔) ให้ผู้ว่าการรถไฟถืออัตราค่าภาระการใช้รถไฟบริการและความสะดวกต่าง ๆ รวมทั้งการให้เช่าหรือเช่าทรัพย์สินตามที่กำหนดไว้หากจะมีการเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขให้นำเสนอคณะกรรมการรถไฟก่อน(๕) การบรรจุ แต่งตั้ง ถอดถอนเลื่อนชั้นหรือลดขั้นเงินเดือน และการลงโทษพนักงาน ให้ผู้ว่าการรถไฟปฏิบัติตามข้อบังคับที่คณะกรรมการรถไฟได้จัดวางขึ้นไว้(๖)[๓] การซื้อสิ่งของเครื่องใช้หรือการจ้างเหมาะก่อสร้างรายใดซึ่งมีจำนวนเงินเกินกว่า๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท (สองล้านบาท) ก่อนที่จะดำเนินการโดยจะจัดซื้อหรือจ้างเหมาด้วยวิธีใดๆ ก็ตามต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมก่อนข้อ ๘อำนาจการบริหารและความรับผิดชอบที่กำหนดไว้ในข้อ ๗ ผู้ว่าการรถไฟมีอำนาจที่จะมอบหมายให้พนักงานรถไฟปฏิบัติได้ตามที่เห็นสมควรหมวด ๓ปกิณกะ ข้อ ๙ให้ผู้ว่าการรถไฟพิจารณาบรรจุและแต่งตั้งพนักงานบรรดาที่รับโอนมาจากกรมรถไฟเข้าประจำตำแหน่งหรือรักษาการในตำแหน่งตามที่ได้แบ่งส่วนบริหารไว้แต่ละฝ่ายและสำนักงานดังแจ้งตามข้อ ๕ข้อ ๑๐เพื่อเป็นระเบียบอันดีในการปฏิบัติงาน ให้พนักงานของการรถไฟมีเครื่องแบบแต่งกายขณะปฏิบัติงานตามหน้าที่ส่วนเครื่องแบบจะเป็นลักษณะอย่างใดตำแหน่งใดจะให้แต่งเครื่องแบบและการเบิกจ่ายให้ผู้ว่าการรถไฟเป็นผู้กำหนดและวางระเบียบขึ้นข้อ ๑๑การจัดระเบียบเกี่ยวกับความปลอดภัยตามความในมาตรา ๙ (๔) ของพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทยพ.ศ. ๒๔๙๔ ให้ผู้ว่าการรถไฟปฏิบัติตามกฎและข้อบังคับที่ใช้อยู่ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๙๔เล้งศรีสมวงศ์ประธานกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยอารยา/ แก้ไข๑๖กรกฎาคม ๒๕๕๑ข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยฉบับที่ ๑๔ ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย เพิ่มเติม[๔]ข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยฉบับที่ ๓๓ ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม[๕]ข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยฉบับที่ ๑๑๔ ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม[๖]ข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยฉบับที่ ๑๓๒ ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม[๗]ข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยฉบับที่ ๑๔๘ ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม[๘]สุนันทา/ผู้จัดทำ๓พฤศจิกายน ๒๕๕๑[๑]ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม๙๐/ตอนที่ ๑๑๓ /ฉบับพิเศษหน้า ๑/๖กันยายน ๒๕๑๖[๒]ข้อ ๗ (๒) แก้ไขเพิ่มเติมโดยข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทย ฉบับที่ ๑๔๘ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม[๓]ข้อ ๗ (๖) แก้ไขเพิ่มเติมโดยข้อบังคับคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทย ฉบับที่ ๓๓ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม[๔]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๐/ตอนที่ ๑๑๓/ฉบับพิเศษ หน้า ๓๓/๖ กันยายน ๒๕๑๖[๕]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๐/ตอนที่ ๑๑๓/ฉบับพิเศษ หน้า ๓๕/๖ กันยายน ๒๕๑๖[๖]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๐/ตอนที่ ๑๑๓/ฉบับพิเศษ หน้า ๓๗/๖ กันยายน ๒๕๑๖[๗]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๑/ตอนที่ ๖๖/หน้า ๒๑๓/๑๖ เมษายน ๒๕๑๗[๘]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๒/ตอนที่ ๑๗๐/หน้า ๒๕๒/๒๖ สิงหาคม ๒๕๑๘