ประกาศกระทรวงมหาดไทยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายเงินค่าทดแทนตลอดจนจำนวนเงินค่าทดแทน---------------------------- อาศัยอำนาจตามความในข้อ๓ วรรคสอง แห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๑๙ กระทรวงมหาดไทยจึงออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ในประกาศนี้ "ค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน"หมายความว่า (๑)ค่าจ้างที่ลูกจ้างได้รับตามอัตราซึ่งคำนวณได้เป็นรายเดือนในเดือนที่ลูกจ้างประสบอันตรายถึงบาดเจ็บ ทุพพลภาพ หรือตายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง หรือเจ็บป่วยด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะ หรือสภาพของงาน หรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้างหรือตายด้วยโรคดังกล่าวนั้น หรือ (๒)ค่าจ้างซึ่งคำนวณโดยเฉลี่ยเป็นอัตรารายเดือน จากค่าจ้างที่ลูกจ้างได้รับในเดือนที่ลูกจ้างประสบอันตราย เจ็บป่วยหรือตายและค่าจ้างซึ่งลูกจ้างได้รับย้อนหลังติดต่อกันขึ้นไปอีกห้าเดือนเต็มหรือย้อนหลังติดต่อกันขึ้นไปถึงเดือนถัดจากเดือนแรกที่ลูกจ้างเข้าทำงาน ในกรณีที่ลูกจ้างทำงานให้แก่นายจ้างยังไม่ถึงกำหนดเวลาดังกล่าว เมื่อคำนวณแล้วจำนวนใดมากกว่าให้ถือจำนวนนั้นเป็นค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน ข้อ๒ ให้นายจ้างจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ลูกจ้างที่ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างจนไม่สามารถทำงานได้ติดต่อกันครบเจ็ดวันแล้วในอัตราร้อยละห้าสิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทนเป็นรายเดือนโดยจ่ายให้นับแต่วันถัดจากวันครบเจ็ดวันดังกล่าวไปจนตลอดเวลาซึ่งไม่สามารถทำงานได้ แต่ถ้าลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้ติดต่อกันถึงยี่สิบเอ็ดวันให้นายจ้างจ่ายให้นับแต่วันแรกที่ลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้ทั้งนี้ ไม่เกินหนึ่งปี ข้อ๓ ให้นายจ้างจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ลูกจ้างที่ประสบอันตรายถึงบาดเจ็บเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างในอัตราร้อยละห้าสิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทนเป็นรายเดือนดังต่อไปนี้ (๑)แขนขาดข้างหนึ่ง จ่ายให้สี่ปีกับหนึ่งเดือน (๒)ขาขาดข้างหนึ่ง จ่ายให้สามปีกับแปดเดือน (๓)มือขาดข้างหนึ่ง จ่ายให้สามปีกับหนึ่งเดือน (๔)เท้าขาดข้างหนึ่ง จ่ายให้สองปีกับหกเดือน (๕)ตาบอดข้างหนึ่ง จ่ายให้หนึ่งปีกับสิบเอ็ดเดือน (๖)หูหนวกทั้งสองข้าง จ่ายให้หนึ่งปีกับหกเดือน (๗)หูหนวกข้างหนึ่ง จ่ายให้เก้าเดือน (๘)นิ้วหัวแม่มือขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้เก้าเดือน (๙)นิ้วชี้ขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้เจ็ดเดือน (๑๐)นิ้วกลางขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้หกเดือน (๑๑)นิ้วหัวแม่เท้าขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้หกเดือน (๑๒)นิ้วนางขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้ห้าเดือน (๑๓)นิ้วก้อยขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้สองเดือน (๑๔)นิ้วเท้าอื่นขาดนิ้วหนึ่ง จ่ายให้สองเดือน หรือ (๑๕)สูญเสียอวัยวะส่วนอื่น ๆ นอกจากที่ระบุไว้ใน (๑) ถึง (๑๔) จ่ายให้ตลอดเวลาที่ต้องรักษาพยาบาล แต่ต้องไม่เกินหกเดือน เพื่อประโยชน์ในการคำนวณเงินค่าทดแทนตามข้อนี้แขนขาด หมายความว่าขาดเหนือข้อศอกขึ้นมา ขาขาด หมายความว่าขาดเหนือหัวเข่าขึ้นมา มือขาด หมายความว่า ขาดระหว่างข้อศอกกับเหนือข้อมือ เท้าขาด หมายความว่าขาดระหว่างหัวเข่ากับเหนือข้อเท้า นิ้วขาด หมายความว่า ขาดอย่างน้อยหนึ่งข้อ การสูญเสียสมรรถภาพในการทำงานของมือแขน เท้า ขาหรือนิ้ว โดยสิ้นเชิง ซึ่งไม่สามารถจะรักษาให้หายเป็นปกติได้ให้ถือเสมือนหนึ่งอวัยวะส่วนนั้นขาด ถ้าลูกจ้างประสบอันตรายถึงบาดเจ็บในหลายส่วนของร่างกายตามที่ระบุไว้ใน(๑) ถึง (๑๔) ก็ให้คำนวณกำหนดเวลาดังกล่าวรวมกันแต่ต้องไม่เกินห้าปี ข้อ ๔ให้นายจ้างจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ลูกจ้างที่ประสบอันตรายถึงทุพพลภาพ เนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างในอัตราร้อยละหกสิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน เป็นรายเดือน มีกำหนดเวลาห้าปี ดังต่อไปนี้ (๑) มือทั้งสองข้างหรือแขนทั้งสองข้างหรือมือข้างหนึ่งกับแขนอีกข้างหนึ่งขาด (๒) เท้าทั้งสองข้าง หรือ ขาทั้งสองข้างหรือเท้าข้างหนึ่งกับขาอีกข้างหนึ่งขาด (๓)มือหรือแขนข้างหนึ่งกับเท้าหรือขาอีกข้างหนึ่งขาด (๔) ตาบอดทั้งสองข้าง (๕)บาดเจ็บที่กระดูกสันหลังเป็นเหตุให้มือหรือแขนทั้งสองข้าง มือข้างหนึ่งกับแขนอีกข้างหนึ่ง เท้าหรือขาทั้งสองข้างเท้าข้างหนึ่งกับขาอีกข้างหนึ่ง หรือมือหรือแขนข้างหนึ่งกับเท้าหรือขาอีกข้างหนึ่ง ใช้การไม่ได้โดยสิ้นเชิงซึ่งไม่สามารถจะรักษาให้หายเป็นปกติได้ หรือ (๖) บาดเจ็บที่สมองเป็นเหตุให้จิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ จนไม่สามารถทำงานได้ หรือวิกลจริต ให้นำความในวรรคสองข้อ ๓ มาใช้บังคับโดยอนุโลม การสูญเสียสมรรถภาพในการทำงานของมือแขน เท้า หรือขา โดยสิ้นเชิง ซึ่งไม่สามารถจะรักษาให้หายเป็นปกติได้ให้ถือเสมือนหนึ่งอวัยวะส่วนนั้นขาด ข้อ๕ ให้นายจ้างจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ลูกจ้างที่เจ็บป่วยด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะ หรือสภาพของงานหรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้าง จนไม่สามารถทำงานได้ติดต่อกันครบเจ็ดวันแล้วในอัตราร้อยละห้าสิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน เป็นรายเดือน โดยจ่ายให้นับแต่วันถัดจากวันครบเจ็ดวันดังกล่าวไปจนตลอดเวลาซึ่งไม่สามารถทำงานได้แต่ถ้าลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้ติดต่อกันถึงยี่สิบเอ็ดวันให้นายจ้างจ่ายให้นับแต่วันแรกที่ลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้ ทั้งนี้ ไม่เกินหนึ่งปี ถ้าการเจ็บป่วยเป็นเหตุให้ลูกจ้างทุพพลภาพให้นายจ้างจ่ายเงินทดแทนแก่ลูกจ้างในอัตราร้อยละหกสิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทนเป็นรายเดือน มีกำหนดเวลาห้าปี ข้อ๖ ให้นายจ้างจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ผู้อยู่ในความอุปการะของลูกจ้างที่ประสบอันตรายถึงตายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างหรือตายด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะหรือสภาพของงานหรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้างเป็นรายเดือน มีกำหนดเวลาห้าปี ดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีผู้ตายมีสามีหรือภริยาบุตรอายุต่ำกว่าสิบแปดปี และหรือบิดามารดา นับรวมกันได้ตั้งแต่สามคนขึ้นไปให้จ่ายร้อยละหกสิบของค่าจ้าง เพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน ถ้านับรวมกันได้สองคน ร้อยละห้าสิบห้าถ้ามีเพียงหนึ่งคน ร้อยละห้าสิบ (๒) ในกรณีผู้ตายไม่มีผู้อยู่ในความอุปการะตาม(๑) ถ้ามี ปู่ ย่า ตา และหรือยาย ให้จ่ายแก่ ปู่ ย่า ตา และหรือยาย นั้น ร้อยละสี่สิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน (๓) ในกรณีผู้ตายไม่มีผู้อยู่ในความอุปการะตาม(๑) และ (๒) ถ้ามีพี่น้อง อายุต่ำกว่าสิบแปดปี และหรือหลานอายุต่ำกว่าสิบแปดปีให้จ่ายแก่ พี่ น้อง และหรือหลานนั้น ร้อยละสี่สิบของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน ในกรณีมีผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนหลายคนให้แต่ละคนได้รับส่วนแบ่งเท่ากัน ถ้าคนใดคนหนึ่งตายให้เอาส่วนแบ่งเงินค่าทดแทนของผู้ตายเฉลี่ยให้แก่ผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ ข้อ๗ ในกรณีที่ลูกจ้างประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างครั้งเดียวกัน หรือเจ็บป่วยด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะหรือสภาพของงาน หรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้างครั้งเดียวกันซึ่งลูกจ้างได้ยื่นคำร้องเรียกเงินค่าทดแทนแล้ว ถ้าปรากฏในภายหลังว่าความร้ายแรงของอันตรายหรือโรคนั้นได้เพิ่มขึ้นซึ่งเป็นเหตุให้นายจ้างต้องจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ลูกจ้างเพิ่มขึ้นหรือต้องจ่ายแก่ผู้อยู่ในความอุปการะของลูกจ้างให้ลูกจ้างหรือผู้อยู่ในความอุปการะของลูกจ้างแล้วแต่กรณียื่นคำร้องเรียกเงินค่าทดแทนใหม่ได้ภายในกำหนดหกสิบวันนับแต่วันที่ได้ทราบว่าความร้ายแรงของอันตรายนั้นได้เพิ่มขึ้น ถ้าได้มีการวินิจฉัยให้จ่ายเงินค่าทดแทนแล้วการคำนวณจ่ายเงินค่าทดแทนครั้งต่อมาให้หักระยะเวลาที่ลูกจ้างมีสิทธิรับเงินค่าทดแทนครั้งก่อนออกและให้จ่ายให้เพียงเท่ากำหนดเวลาที่เหลือ ถ้าลูกจ้างที่ประสบอันตรายถึงบาดเจ็บตามข้อ๓ (๕) (๖) หรือ (๗) หรือ ประสบอันตรายถึงทุพพลภาพตามข้อ ๔ (๔) (๕) หรือ (๖) หายเป็นปกติก็ให้นายจ้างมีสิทธิงดจ่ายเงินค่าทดแทน ข้อ๘ ให้ลูกจ้างหรือผู้อยู่ในความอุปการะของลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนตามข้อ ๓ ข้อ ๔ ข้อ ๕ วรรคสอง หรือข้อ ๖นับแต่วันที่ลูกจ้างประสบอันตรายถึงบาดเจ็บทุพพลภาพ หรือตาย เนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างหรือเจ็บป่วยด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะ หรือสภาพของงานหรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้าง หรือตายด้วยโรคดังกล่าวนั้น แล้วแต่กรณี ข้อ๙ กรณีจะเป็นประการใดก็ตามเงินค่าทดแทนนั้น ต้องไม่เกินกว่าเดือนละสองพันห้าร้อยบาท และไม่ต่ำกว่าเดือนละสองร้อยบาทเว้นแต่ค่าจ้างของลูกจ้างนั้นต่ำกว่าเดือนละสองร้อยบาทก็ให้จ่ายเท่ากับค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน ข้อ๑๐ ภายใต้บังคับข้อ ๒ ข้อ ๓ ข้อ ๔ ข้อ ๕ และข้อ ๖ ให้นายจ้างจ่ายเงินค่ารักษาพยาบาลเท่าที่จ่ายจริงตามความจำเป็นแต่ไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท ข้อ๑๑ ในกรณีลูกจ้างประสบอันตรายถึงตาย เนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง หรือตายด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะ หรือสภาพของงานหรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้างให้นายจ้างจ่ายเงินค่าทำศพเป็นจำนวนสามเท่าของค่าจ้างเพื่อคำนวณเงินค่าทดแทน แต่ไม่เกินห้าพันบาทให้แก่ผู้จัดการศพลูกจ้างนั้น ข้อ๑๒ เมื่อลูกจ้างประสบอันตรายถึงตายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง หรือตายด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะหรือสภาพของงานหรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้าง นายจ้างต้องแจ้งเป็นหนังสือต่อเจ้าหน้าที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งโดยเร็วที่สุดแต่ต้องไม่เกินเจ็ดวันนับแต่วันได้ทราบว่าตายถ้าลูกจ้างประสบอันตรายถึงบาดเจ็บหรือทุพพลภาพเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างหรือเจ็บป่วยด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะ หรือสภาพของงาน หรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้าง จนไม่สามารถทำงานได้เกินหนึ่งวันนายจ้างต้องแจ้งเป็นหนังสือต่อเจ้าหน้าที่ดังกล่าวภายในสิบวันนับแต่วันแรกที่ไม่สามารถทำงานได้ ข้อ๑๓ ในการเรียกร้องเงินค่าทดแทนให้ลูกจ้าง ผู้อยู่ในความอุปการะของลูกจ้าง หรือผู้อุปการะลูกจ้าง แล้วแต่กรณีทำคำร้องเป็นหนังสือยื่นต่อเจ้าหน้าที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งภายในกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันได้ประสบอันตรายถึงบาดเจ็บทุพพลภาพ หรือตายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างหรือนับแต่วันได้ทราบว่าเจ็บป่วย หรือตายด้วยโรคซึ่งเกิดขึ้นตามลักษณะ หรือสภาพของงานหรือโรคซึ่งเกิดขึ้นจากการทำงานให้แก่นายจ้าง ให้เจ้าหน้าที่ดังกล่าวพิจารณาวินิจฉัยคำร้องและแจ้งให้คู่กรณีทราบโดยเร็วที่สุดคู่กรณีมีสิทธิอุทธรณ์คำวินิจฉัยของเจ้าหน้าที่ดังกล่าวโดยทำเป็นหนังสือยื่นต่ออธิบดีกรมประชาสงเคราะห์ หรือเจ้าหน้าที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยมอบหมายภายในสิบห้าวันนับแต่วันรับคำวินิจฉัย ให้อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์หรือเจ้าหน้าที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยมอบหมายพิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์และแจ้งให้คู่กรณีทราบโดยเร็วที่สุดเมื่อไม่เห็นชอบกับคำวินิจฉัยของอธิบดีกรมประชาสงเคราะห์หรือเจ้าหน้าที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยมอบหมาย คู่กรณีมีสิทธิขอให้ศาลพิจารณาภายในสามสิบวันนับแต่วันรับคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ข้อ๑๔ นายจ้างไม่ต้องจ่ายเงินค่าทดแทนในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) อันตรายเกิดขึ้นเพราะเหตุลูกจ้างเมาสุราของมึนเมา หรือยาเสพติดให้โทษ (๒)อันตรายเกิดขึ้นเพราะเหตุลูกจ้างจงใจฝ่าฝืนคำสั่งของนายจ้างที่ชอบด้วยกฎหมาย หรือจงใจฝ่าฝืนกฎหมายหรือ (๓)อันตรายเกิดขึ้นเพราะเหตุลูกจ้างจงใจก่อให้เกิดขึ้นเอง ทั้งนี้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป ประกาศ ณ วันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๐๑ นายพลตำรวจเอก ชาติตระการโกศล ปลัดกระทรวงมหาดไทย รักษาการในหน้าที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[รก.๒๕๐๑/๙๖/๗พ/๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๐๑] จารุวรรณ/แก้ไข ๘พฤศจิกายน ๒๕๔๕ B+A (C)