คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 105/2536หลักกฎหมาย: อุทธรณ์ที่ว่าศาลตีความข้อตกลงแห่งสัญญาผิดไปจากสำนวนหากตีความตามอุทธรณ์แล้วจะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 นำสืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย แม้ในสัญญาจะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตามแต่ที่สัญญาระบุให้ผู้ซื้อต้องชำระราคาให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 นั้นพออนุมานได้ว่า คู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ตามป.พ.พ. มาตรา 203 ส่วนสิทธิในการเลิกสัญญาย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือตามข้อความในสัญญาที่ระบุให้สิทธิไว้เมื่อไม่ปรากฏสิทธิดังกล่าวแล้ว จำเลยผู้ขายย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา การที่จำเลยบอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 จึงไม่ชอบ ดังนั้น เมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารแก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญาขายข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1,000 กระสอบ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท มีกำหนดส่งมอบและชำระราคาภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 หากโจทก์ที่ 1ผิดสัญญาไม่ชำระราคา ยอมเสียดอกเบี้ยและเบี้ยปรับรวมร้อยละ17 ต่อปี และหากจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งมอบข้าวสาร ยอมชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 20,000 บาท โจทก์ที่ 2 ได้นำที่ดิน น.ส.3 ก. จำนวน 3 แปลง จำนองไว้กับจำเลยเพื่อประกันความเสียหายหากโจทก์ที่ 1 ผิดสัญญา ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 โจทก์ที่ 1 เรียกให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายจำนวน 20,000 บาท และปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลง แต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้จำเลยชำระเบี้ยปรับจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 และให้จำเลยปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลงให้แก่โจทก์ที่ 2 โดยจำเลยเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเองหากไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยจำเลยให้การว่า สัญญาระหว่างโจทก์ที่ 1 และจำเลยเป็นสัญญาจะซื้อจะขาย เมื่อจำเลยยังไม่ส่งข้าวสารให้โจทก์ภายในวันที่ 30กันยายน 2529 โจทก์มิได้ชำระราคาแก่จำเลยภายในกำหนดเวลาเดียวกันสัญญาจะซื้อจะขายเป็นอันยกเลิกไป โจทก์มิได้ทวงถามให้จำเลยส่งมอบข้าวสาร จำเลยจึงไม่ใช่เป็นฝ่ายผิดสัญญา ข้อความต่อท้ายสัญญาที่ให้โจทก์เรียกค่าเสียหายจากจำเลยจำนวน 20,000 บาท นั้นประธานกรรมการจำเลยได้ร่วมกับโจทก์เพิ่มเติมข้อความโดยพลการจึงไม่มีผลผูกพันจำเลย ก่อนวันที่ 30 กันยายน 2529 อันเป็นวันที่สัญญาถึงกำหนด จำเลยได้มอบให้กรรมการจำเลยไปบอกเลิกสัญญาด้วยวาจากับโจทก์ครั้งหนึ่ง หลังจากนั้นจำเลยยังได้มีหนังสือบอกเลิกสัญญาลงวันที่ 17 กันยายน 2529 ไปยังโจทก์อีกครั้งหนึ่งส่วนเรื่องไถ่ถอนจำนองนั้น จำเลยยินยอมให้โจทก์ไถ่ถอนจำนองตามระเบียบของจำเลย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยไปจดทะเบียนถอนจำนองที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ฉบับเลขที่ 4968เลขที่ดิน 404 เลขที่ 5351 เลขที่ดิน 336 และเลขที่ 5352 เลขที่ดิน337 ตำบลท่ามะเดื่อ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ให้แก่โจทก์ที่ 2 ณ สำนักงานที่ดินอำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง โดยให้โจทก์ที่ 2 และจำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนถอนจำนองคนละครึ่ง หากจำเลยไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยกับให้จำเลยคืนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ทั้ง 3 ฉบับดังกล่าวแก่โจทก์ที่ 2 ด้วยคำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่าคดีนี้ทุนทรัพย์ไม่เกิน20,000 บาท ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 224 การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 จึงขัดกับกฎหมายดังกล่าวนั้นเห็นว่าโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ว่า ศาลชั้นต้นตีความข้อตกลงแห่งสัญญาเอกสารหมาย จ.1 ผิด ทำให้ศาลชั้นต้นฟังพยานหลักฐานผิดไปจากสำนวน หากตีความตามที่โจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ จะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 สืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา อุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1เช่นนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 ให้นั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่าเอกสารหมาย จ.1 ระบุว่าผู้ขายตกลงขายข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อแยกเป็นข้าวสาร 15 เปอร์เซ็นต์ จำนวน 650 กระสอบกระสอบละ 435 บาท เป็นเงิน 282,750 บาท ข้าวสาร 25 เปอร์เซ็นต์จำนวน 350 กระสอบ กระสอบละ 405 บาท เป็นเงิน 141,750 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท ซึ่งผู้ซื้อจะชำระเงินดังกล่าวทั้งหมดภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 แต่ในสัญญาดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าผู้ขายจะส่งมอบข้าวสารทั้งหมดให้แก่ผู้ซื้อเมื่อไร และข้อความในสัญญาไม่ได้ระบุห้ามผู้ขายมิให้บอกเลิกสัญญา จำเลยจึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้นั้น เห็นว่า สัญญาเช่นนี้แม้จะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตาม แต่ที่สัญญาระบุว่าผู้ซื้อจะต้องชำระราคาข้าวสารให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529นั้น พอจะอนุมานได้ว่าคู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 203 และเมื่อเกิดสัญญากันขึ้นแล้ว คู่กรณีย่อมต้องผูกพันชำระหนี้กันตามสัญญา ส่วนฝ่ายใดจะมีสิทธิเลิกสัญญาหรือไม่นั้นย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือมีข้อความในสัญญาระบุให้สิทธิเลิกสัญญาไว้ เมื่อข้อความในสัญญาตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ระบุให้ผู้ขายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระ ทั้งไม่มีกฎหมายให้สิทธิผู้ขายบอกเลิกสัญญาได้จำเลยย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา เมื่อจำเลยให้การว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญากับโจทก์เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2529 แล้วเช่นนี้ย่อมถือว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ตามสัญญา การบอกเลิกสัญญาของจำเลยจึงไม่ชอบเมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 105/2536นาย ชรินทร์ สำอางค์ กับพวกโจทก์สหกรณ์การเกษตร เขา ชัยสน จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 203, ม. 386 ป.วิ.พ. ม. 224อุทธรณ์ที่ว่าศาลตีความข้อตกลงแห่งสัญญาผิดไปจากสำนวนหากตีความตามอุทธรณ์แล้วจะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 นำสืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย แม้ในสัญญาจะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตามแต่ที่สัญญาระบุให้ผู้ซื้อต้องชำระราคาให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 นั้นพออนุมานได้ว่า คู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ตามป.พ.พ. มาตรา 203 ส่วนสิทธิในการเลิกสัญญาย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือตามข้อความในสัญญาที่ระบุให้สิทธิไว้เมื่อไม่ปรากฏสิทธิดังกล่าวแล้ว จำเลยผู้ขายย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา การที่จำเลยบอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 จึงไม่ชอบ ดังนั้น เมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารแก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญาขายข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1,000 กระสอบ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท มีกำหนดส่งมอบและชำระราคาภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 หากโจทก์ที่ 1ผิดสัญญาไม่ชำระราคา ยอมเสียดอกเบี้ยและเบี้ยปรับรวมร้อยละ17 ต่อปี และหากจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งมอบข้าวสาร ยอมชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 20,000 บาท โจทก์ที่ 2 ได้นำที่ดิน น.ส.3 ก. จำนวน 3 แปลง จำนองไว้กับจำเลยเพื่อประกันความเสียหายหากโจทก์ที่ 1 ผิดสัญญา ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 โจทก์ที่ 1 เรียกให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายจำนวน 20,000 บาท และปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลง แต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้จำเลยชำระเบี้ยปรับจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 และให้จำเลยปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลงให้แก่โจทก์ที่ 2 โดยจำเลยเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเองหากไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยจำเลยให้การว่า สัญญาระหว่างโจทก์ที่ 1 และจำเลยเป็นสัญญาจะซื้อจะขาย เมื่อจำเลยยังไม่ส่งข้าวสารให้โจทก์ภายในวันที่ 30กันยายน 2529 โจทก์มิได้ชำระราคาแก่จำเลยภายในกำหนดเวลาเดียวกันสัญญาจะซื้อจะขายเป็นอันยกเลิกไป โจทก์มิได้ทวงถามให้จำเลยส่งมอบข้าวสาร จำเลยจึงไม่ใช่เป็นฝ่ายผิดสัญญา ข้อความต่อท้ายสัญญาที่ให้โจทก์เรียกค่าเสียหายจากจำเลยจำนวน 20,000 บาท นั้นประธานกรรมการจำเลยได้ร่วมกับโจทก์เพิ่มเติมข้อความโดยพลการจึงไม่มีผลผูกพันจำเลย ก่อนวันที่ 30 กันยายน 2529 อันเป็นวันที่สัญญาถึงกำหนด จำเลยได้มอบให้กรรมการจำเลยไปบอกเลิกสัญญาด้วยวาจากับโจทก์ครั้งหนึ่ง หลังจากนั้นจำเลยยังได้มีหนังสือบอกเลิกสัญญาลงวันที่ 17 กันยายน 2529 ไปยังโจทก์อีกครั้งหนึ่งส่วนเรื่องไถ่ถอนจำนองนั้น จำเลยยินยอมให้โจทก์ไถ่ถอนจำนองตามระเบียบของจำเลย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยไปจดทะเบียนถอนจำนองที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ฉบับเลขที่ 4968เลขที่ดิน 404 เลขที่ 5351 เลขที่ดิน 336 และเลขที่ 5352 เลขที่ดิน337 ตำบลท่ามะเดื่อ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ให้แก่โจทก์ที่ 2 ณ สำนักงานที่ดินอำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง โดยให้โจทก์ที่ 2 และจำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนถอนจำนองคนละครึ่ง หากจำเลยไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยกับให้จำเลยคืนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ทั้ง 3 ฉบับดังกล่าวแก่โจทก์ที่ 2 ด้วยคำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่าคดีนี้ทุนทรัพย์ไม่เกิน20,000 บาท ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 224 การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 จึงขัดกับกฎหมายดังกล่าวนั้นเห็นว่าโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ว่า ศาลชั้นต้นตีความข้อตกลงแห่งสัญญาเอกสารหมาย จ.1 ผิด ทำให้ศาลชั้นต้นฟังพยานหลักฐานผิดไปจากสำนวน หากตีความตามที่โจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ จะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 สืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา อุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1เช่นนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 ให้นั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่าเอกสารหมาย จ.1 ระบุว่าผู้ขายตกลงขายข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อแยกเป็นข้าวสาร 15 เปอร์เซ็นต์ จำนวน 650 กระสอบกระสอบละ 435 บาท เป็นเงิน 282,750 บาท ข้าวสาร 25 เปอร์เซ็นต์จำนวน 350 กระสอบ กระสอบละ 405 บาท เป็นเงิน 141,750 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท ซึ่งผู้ซื้อจะชำระเงินดังกล่าวทั้งหมดภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 แต่ในสัญญาดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าผู้ขายจะส่งมอบข้าวสารทั้งหมดให้แก่ผู้ซื้อเมื่อไร และข้อความในสัญญาไม่ได้ระบุห้ามผู้ขายมิให้บอกเลิกสัญญา จำเลยจึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้นั้น เห็นว่า สัญญาเช่นนี้แม้จะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตาม แต่ที่สัญญาระบุว่าผู้ซื้อจะต้องชำระราคาข้าวสารให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529นั้น พอจะอนุมานได้ว่าคู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 203 และเมื่อเกิดสัญญากันขึ้นแล้ว คู่กรณีย่อมต้องผูกพันชำระหนี้กันตามสัญญา ส่วนฝ่ายใดจะมีสิทธิเลิกสัญญาหรือไม่นั้นย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือมีข้อความในสัญญาระบุให้สิทธิเลิกสัญญาไว้ เมื่อข้อความในสัญญาตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ระบุให้ผู้ขายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระ ทั้งไม่มีกฎหมายให้สิทธิผู้ขายบอกเลิกสัญญาได้จำเลยย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา เมื่อจำเลยให้การว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญากับโจทก์เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2529 แล้วเช่นนี้ย่อมถือว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ตามสัญญา การบอกเลิกสัญญาของจำเลยจึงไม่ชอบเมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา..."พิพากษายืน.(บุญศรี กอบบุญ-สุทธิ นิชโรจน์-เพี้ยน พุทธสุอัตตา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุป.วิ.พ. มาตรา 224 และมาตรา 248 ปัจจุบัน แก้ไขโดยพ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 12)พ.ศ. 2534 มาตรา 14 และมาตรา 18 เกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการอุทธรณ์และฎีกาในข้อเท็จจริงโดยถือทุนทรัพย์แต่ละชั้นศาลเป็นเกณฑ์ผู้บันทึกมีข้อสังเกตเบื้องต้นบางประการ ดังนี้ คือ กรณีโจทก์ฟ้องเรียกเงินพร้อมดอกเบี้ยจากจำเลย คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 50,000 บาท และเรียกดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จ กรณีโจทก์ฟ้องเรียกเงินพร้อมดอกเบี้ยจากจำเลย คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 50,000 บาท และเรียกดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีเต็มตามฟ้อง เมื่อจำเลยอุทธรณ์ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ของจำเลยจะเป็นเท่าใด เห็นว่าน่าจะไม่เกิน 50,000 บาท เช่นเดียวกับในศาลชั้นต้นโดยไม่รวมคำนวณดอกเบี้ยที่จะต้องชำระตั้งแต่วันฟ้อง ไปจนถึงวันอุทธรณ์ด้วยดังนั้น จำเลยจึงต้องห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง เพราะหากโจทก์แพ้คดีทั้งหมดโดยศาลพิพากษายกฟ้อง เมื่อโจทก์อุทธรณ์ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ของโจทก์น่าจะไม่เกิน 50,000 บาท เช่นกัน โดยไม่รวมคำนวณดอกเบี้ยที่ขอให้จำเลยชำระถึงวันอุทธรณ์ด้วย กรณีดังกล่าวไม่ว่าศาลชั้นต้นจะพิพากษาอย่างไร จึงต้องห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงทั้งสิ้น เหตุผลก็คือ ถือความประสงค์ของโจทก์ผู้เริ่มคดีที่ตั้งรูปคดีมาโดยกำหนดทุนทรัพย์ในศาลชั้นต้นถึงวันฟ้องมาเพียง50,000 บาท ดังนั้น ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์และฎีกา จึงไม่น่าจะเพิ่มขึ้นจากศาลชั้นต้น อีกประการหนึ่งเจตนารมณ์ของการแก้ไขมาตราทั้งสองดังกล่าวก็เพื่อจำกัดสิทธิในการอุทธรณ์และฎีกาให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมปัจจุบันรวมถึงในอนาคตด้วยดังจะเห็นได้จากกฎหมายได้เปิดช่องไว้ให้มีการเปลี่ยนแปลงทุนทรัพย์ได้โดยการออกเป็นพระราชกฤษฎีกา ส่วนค่าฤชาธรรมเนียมที่จะต้องใช้แทนคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งนั้นจึงไม่นำมารวมคำนวณเป็นทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ และฎีกาด้วยดังเหตุผลทำนองเดียวกัน สำหรับกรณีที่ทุนทรัพย์ในศาลชั้นต้นเกินกว่า 50,000 บาท และพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีไม่เต็มตามคำฟ้อง ก็สามารถเทียบเคียงทุนทรัพย์ชั้นอุทธรณ์และฎีกาสำหรับโจทก์และจำเลยได้ในทำนองเดียวกัน ข้อสังเกตอีกประการหนึ่ง กรณีที่โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามตั๋วเงินหรือตามสัญญาที่แบ่งแยกการฟังข้อเท็จจริงได้ เช่น ฟ้องเรียกเงินตามเช็ค 2 ฉบับ ฉบับแรก 300,000 บาท ฉบับที่สอง50,000 บาท รวมเป็น 350,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยหากศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีตามเช็คฉบับแรก จำนวน 300,000 บาทส่วนฉบับที่สองให้ยกฟ้อง จำเลยสามารถอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายเกี่ยวกับเช็คฉบับแรกได้ ส่วนโจทก์คงไม่สามารถอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเช็คฉบับที่สองได้ เพราะทุนทรัพย์สำหรับโจทก์ในชั้นอุทธรณ์คือเช็คฉบับที่สองไม่เกิน 50,000 บาท แม้จะรวมทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ของทั้งโจทก์และจำเลยเข้าด้วยกันแล้วจะเป็น 350,000 บาท ก็ตาม แต่ก็ต้องพิจารณาแยกกัน เพราะหากจำเลยไม่อุทธรณ์แล้วทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ก็จะมีเพียง 50,000 บาท ประการต่อมา ตามกรณีดังกล่าวหากศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องตามเช็คฉบับแรกของจำเลย 300,000 บาท เสียด้วย เท่ากับโจทก์แพ้คดีทั้งหมด เมื่อโจทก์ฎีกาทุนทรัพย์ในชั้นฎีกาจึงเป็น 350,000บาท แต่กรณีเกี่ยวกับเช็คฉบับที่สองจำนวน 50,000 บาท นั้น หากโจทก์อุทธรณ์ในข้อกฎหมายไว้แล้ว โจทก์ก็ได้แต่ละฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายต่อไปเท่านั้น ไม่น่าจะฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงได้เพราะกรณีเกี่ยวกับเช็คฉบับที่สอง จำนวน 50,000 บาท ดังกล่าวมิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลอุทธรณ์ ต้องห้ามตาม ป.วิ.พ.มาตรา 249. สุรพงษ์ชิดเชื้อ.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญาขายข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1,000 กระสอบ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท มีกำหนดส่งมอบและชำระราคาภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 หากโจทก์ที่ 1ผิดสัญญาไม่ชำระราคา ยอมเสียดอกเบี้ยและเบี้ยปรับรวมร้อยละ17 ต่อปี และหากจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งมอบข้าวสาร ยอมชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 20,000 บาท โจทก์ที่ 2 ได้นำที่ดิน น.ส.3 ก. จำนวน 3 แปลง จำนองไว้กับจำเลยเพื่อประกันความเสียหายหากโจทก์ที่ 1 ผิดสัญญา ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 โจทก์ที่ 1 เรียกให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายจำนวน 20,000 บาท และปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลง แต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้จำเลยชำระเบี้ยปรับจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 และให้จำเลยปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลงให้แก่โจทก์ที่ 2 โดยจำเลยเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเองหากไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยจำเลยให้การว่า สัญญาระหว่างโจทก์ที่ 1 และจำเลยเป็นสัญญาจะซื้อจะขาย เมื่อจำเลยยังไม่ส่งข้าวสารให้โจทก์ภายในวันที่ 30กันยายน 2529 โจทก์มิได้ชำระราคาแก่จำเลยภายในกำหนดเวลาเดียวกันสัญญาจะซื้อจะขายเป็นอันยกเลิกไป โจทก์มิได้ทวงถามให้จำเลยส่งมอบข้าวสาร จำเลยจึงไม่ใช่เป็นฝ่ายผิดสัญญา ข้อความต่อท้ายสัญญาที่ให้โจทก์เรียกค่าเสียหายจากจำเลยจำนวน 20,000 บาท นั้นประธานกรรมการจำเลยได้ร่วมกับโจทก์เพิ่มเติมข้อความโดยพลการจึงไม่มีผลผูกพันจำเลย ก่อนวันที่ 30 กันยายน 2529 อันเป็นวันที่สัญญาถึงกำหนด จำเลยได้มอบให้กรรมการจำเลยไปบอกเลิกสัญญาด้วยวาจากับโจทก์ครั้งหนึ่ง หลังจากนั้นจำเลยยังได้มีหนังสือบอกเลิกสัญญาลงวันที่ 17 กันยายน 2529 ไปยังโจทก์อีกครั้งหนึ่งส่วนเรื่องไถ่ถอนจำนองนั้น จำเลยยินยอมให้โจทก์ไถ่ถอนจำนองตามระเบียบของจำเลย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยไปจดทะเบียนถอนจำนองที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ฉบับเลขที่ 4968เลขที่ดิน 404 เลขที่ 5351 เลขที่ดิน 336 และเลขที่ 5352 เลขที่ดิน337 ตำบลท่ามะเดื่อ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ให้แก่โจทก์ที่ 2 ณ สำนักงานที่ดินอำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง โดยให้โจทก์ที่ 2 และจำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนถอนจำนองคนละครึ่ง หากจำเลยไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยกับให้จำเลยคืนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ทั้ง 3 ฉบับดังกล่าวแก่โจทก์ที่ 2 ด้วยคำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่าคดีนี้ทุนทรัพย์ไม่เกิน20,000 บาท ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 224 การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 จึงขัดกับกฎหมายดังกล่าวนั้นเห็นว่าโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ว่า ศาลชั้นต้นตีความข้อตกลงแห่งสัญญาเอกสารหมาย จ.1 ผิด ทำให้ศาลชั้นต้นฟังพยานหลักฐานผิดไปจากสำนวน หากตีความตามที่โจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ จะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 สืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา อุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1เช่นนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 ให้นั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่าเอกสารหมาย จ.1 ระบุว่าผู้ขายตกลงขายข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อแยกเป็นข้าวสาร 15 เปอร์เซ็นต์ จำนวน 650 กระสอบกระสอบละ 435 บาท เป็นเงิน 282,750 บาท ข้าวสาร 25 เปอร์เซ็นต์จำนวน 350 กระสอบ กระสอบละ 405 บาท เป็นเงิน 141,750 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท ซึ่งผู้ซื้อจะชำระเงินดังกล่าวทั้งหมดภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 แต่ในสัญญาดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าผู้ขายจะส่งมอบข้าวสารทั้งหมดให้แก่ผู้ซื้อเมื่อไร และข้อความในสัญญาไม่ได้ระบุห้ามผู้ขายมิให้บอกเลิกสัญญา จำเลยจึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้นั้น เห็นว่า สัญญาเช่นนี้แม้จะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตาม แต่ที่สัญญาระบุว่าผู้ซื้อจะต้องชำระราคาข้าวสารให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529นั้น พอจะอนุมานได้ว่าคู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 203 และเมื่อเกิดสัญญากันขึ้นแล้ว คู่กรณีย่อมต้องผูกพันชำระหนี้กันตามสัญญา ส่วนฝ่ายใดจะมีสิทธิเลิกสัญญาหรือไม่นั้นย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือมีข้อความในสัญญาระบุให้สิทธิเลิกสัญญาไว้ เมื่อข้อความในสัญญาตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ระบุให้ผู้ขายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระ ทั้งไม่มีกฎหมายให้สิทธิผู้ขายบอกเลิกสัญญาได้จำเลยย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา เมื่อจำเลยให้การว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญากับโจทก์เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2529 แล้วเช่นนี้ย่อมถือว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ตามสัญญา การบอกเลิกสัญญาของจำเลยจึงไม่ชอบเมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 105/2536นาย ชรินทร์ สำอางค์ กับพวกโจทก์สหกรณ์การเกษตร เขา ชัยสน จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 203, ม. 386 ป.วิ.พ. ม. 224อุทธรณ์ที่ว่าศาลตีความข้อตกลงแห่งสัญญาผิดไปจากสำนวนหากตีความตามอุทธรณ์แล้วจะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 นำสืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา เป็นอุทธรณ์ในข้อกฎหมาย แม้ในสัญญาจะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตามแต่ที่สัญญาระบุให้ผู้ซื้อต้องชำระราคาให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 นั้นพออนุมานได้ว่า คู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ตามป.พ.พ. มาตรา 203 ส่วนสิทธิในการเลิกสัญญาย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือตามข้อความในสัญญาที่ระบุให้สิทธิไว้เมื่อไม่ปรากฏสิทธิดังกล่าวแล้ว จำเลยผู้ขายย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา การที่จำเลยบอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 จึงไม่ชอบ ดังนั้น เมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารแก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญาขายข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1,000 กระสอบ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท มีกำหนดส่งมอบและชำระราคาภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 หากโจทก์ที่ 1ผิดสัญญาไม่ชำระราคา ยอมเสียดอกเบี้ยและเบี้ยปรับรวมร้อยละ17 ต่อปี และหากจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งมอบข้าวสาร ยอมชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ที่ 1 เป็นเงิน 20,000 บาท โจทก์ที่ 2 ได้นำที่ดิน น.ส.3 ก. จำนวน 3 แปลง จำนองไว้กับจำเลยเพื่อประกันความเสียหายหากโจทก์ที่ 1 ผิดสัญญา ต่อมาจำเลยผิดสัญญาไม่ส่งข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 โจทก์ที่ 1 เรียกให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายจำนวน 20,000 บาท และปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลง แต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้จำเลยชำระเบี้ยปรับจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 และให้จำเลยปลดหนี้จำนองที่ดิน น.ส.3 ก.ทั้งสามแปลงให้แก่โจทก์ที่ 2 โดยจำเลยเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเองหากไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยจำเลยให้การว่า สัญญาระหว่างโจทก์ที่ 1 และจำเลยเป็นสัญญาจะซื้อจะขาย เมื่อจำเลยยังไม่ส่งข้าวสารให้โจทก์ภายในวันที่ 30กันยายน 2529 โจทก์มิได้ชำระราคาแก่จำเลยภายในกำหนดเวลาเดียวกันสัญญาจะซื้อจะขายเป็นอันยกเลิกไป โจทก์มิได้ทวงถามให้จำเลยส่งมอบข้าวสาร จำเลยจึงไม่ใช่เป็นฝ่ายผิดสัญญา ข้อความต่อท้ายสัญญาที่ให้โจทก์เรียกค่าเสียหายจากจำเลยจำนวน 20,000 บาท นั้นประธานกรรมการจำเลยได้ร่วมกับโจทก์เพิ่มเติมข้อความโดยพลการจึงไม่มีผลผูกพันจำเลย ก่อนวันที่ 30 กันยายน 2529 อันเป็นวันที่สัญญาถึงกำหนด จำเลยได้มอบให้กรรมการจำเลยไปบอกเลิกสัญญาด้วยวาจากับโจทก์ครั้งหนึ่ง หลังจากนั้นจำเลยยังได้มีหนังสือบอกเลิกสัญญาลงวันที่ 17 กันยายน 2529 ไปยังโจทก์อีกครั้งหนึ่งส่วนเรื่องไถ่ถอนจำนองนั้น จำเลยยินยอมให้โจทก์ไถ่ถอนจำนองตามระเบียบของจำเลย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยไปจดทะเบียนถอนจำนองที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ฉบับเลขที่ 4968เลขที่ดิน 404 เลขที่ 5351 เลขที่ดิน 336 และเลขที่ 5352 เลขที่ดิน337 ตำบลท่ามะเดื่อ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ให้แก่โจทก์ที่ 2 ณ สำนักงานที่ดินอำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง โดยให้โจทก์ที่ 2 และจำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนถอนจำนองคนละครึ่ง หากจำเลยไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยกับให้จำเลยคืนหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ทั้ง 3 ฉบับดังกล่าวแก่โจทก์ที่ 2 ด้วยคำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินจำนวน20,000 บาท แก่โจทก์ที่ 1 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่จำเลยฎีกาว่าคดีนี้ทุนทรัพย์ไม่เกิน20,000 บาท ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 224 การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 จึงขัดกับกฎหมายดังกล่าวนั้นเห็นว่าโจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ว่า ศาลชั้นต้นตีความข้อตกลงแห่งสัญญาเอกสารหมาย จ.1 ผิด ทำให้ศาลชั้นต้นฟังพยานหลักฐานผิดไปจากสำนวน หากตีความตามที่โจทก์ที่ 1 อุทธรณ์ จะเห็นได้ว่าโจทก์ที่ 1 สืบได้ว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา อุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1เช่นนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์ที่ 1 ให้นั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นที่จำเลยฎีกาว่าเอกสารหมาย จ.1 ระบุว่าผู้ขายตกลงขายข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อแยกเป็นข้าวสาร 15 เปอร์เซ็นต์ จำนวน 650 กระสอบกระสอบละ 435 บาท เป็นเงิน 282,750 บาท ข้าวสาร 25 เปอร์เซ็นต์จำนวน 350 กระสอบ กระสอบละ 405 บาท เป็นเงิน 141,750 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 424,500 บาท ซึ่งผู้ซื้อจะชำระเงินดังกล่าวทั้งหมดภายในวันที่ 30 กันยายน 2529 แต่ในสัญญาดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าผู้ขายจะส่งมอบข้าวสารทั้งหมดให้แก่ผู้ซื้อเมื่อไร และข้อความในสัญญาไม่ได้ระบุห้ามผู้ขายมิให้บอกเลิกสัญญา จำเลยจึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้นั้น เห็นว่า สัญญาเช่นนี้แม้จะมิได้กำหนดเวลาให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้ผู้ซื้อก็ตาม แต่ที่สัญญาระบุว่าผู้ซื้อจะต้องชำระราคาข้าวสารให้ผู้ขายภายในวันที่ 30 กันยายน 2529นั้น พอจะอนุมานได้ว่าคู่กรณีตกลงให้ผู้ขายส่งมอบข้าวสารให้แก่ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 203 และเมื่อเกิดสัญญากันขึ้นแล้ว คู่กรณีย่อมต้องผูกพันชำระหนี้กันตามสัญญา ส่วนฝ่ายใดจะมีสิทธิเลิกสัญญาหรือไม่นั้นย่อมเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายหรือมีข้อความในสัญญาระบุให้สิทธิเลิกสัญญาไว้ เมื่อข้อความในสัญญาตามเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ระบุให้ผู้ขายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระ ทั้งไม่มีกฎหมายให้สิทธิผู้ขายบอกเลิกสัญญาได้จำเลยย่อมไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญา เมื่อจำเลยให้การว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญากับโจทก์เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2529 แล้วเช่นนี้ย่อมถือว่าจำเลยได้บอกเลิกสัญญาก่อนที่จะส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ตามสัญญา การบอกเลิกสัญญาของจำเลยจึงไม่ชอบเมื่อจำเลยไม่ยอมส่งมอบข้าวสารให้แก่โจทก์ที่ 1 ภายในวันที่30 กันยายน 2529 จำเลยจึงเป็นผู้ผิดสัญญา..."พิพากษายืน.(บุญศรี กอบบุญ-สุทธิ นิชโรจน์-เพี้ยน พุทธสุอัตตา)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุป.วิ.พ. มาตรา 224 และมาตรา 248 ปัจจุบัน แก้ไขโดยพ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 12)พ.ศ. 2534 มาตรา 14 และมาตรา 18 เกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการอุทธรณ์และฎีกาในข้อเท็จจริงโดยถือทุนทรัพย์แต่ละชั้นศาลเป็นเกณฑ์ผู้บันทึกมีข้อสังเกตเบื้องต้นบางประการ ดังนี้ คือ กรณีโจทก์ฟ้องเรียกเงินพร้อมดอกเบี้ยจากจำเลย คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 50,000 บาท และเรียกดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จ กรณีโจทก์ฟ้องเรียกเงินพร้อมดอกเบี้ยจากจำเลย คำนวณถึงวันฟ้องเป็นเงิน 50,000 บาท และเรียกดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จ หากศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีเต็มตามฟ้อง เมื่อจำเลยอุทธรณ์ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ของจำเลยจะเป็นเท่าใด เห็นว่าน่าจะไม่เกิน 50,000 บาท เช่นเดียวกับในศาลชั้นต้นโดยไม่รวมคำนวณดอกเบี้ยที่จะต้องชำระตั้งแต่วันฟ้อง ไปจนถึงวันอุทธรณ์ด้วยดังนั้น จำเลยจึงต้องห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง เพราะหากโจทก์แพ้คดีทั้งหมดโดยศาลพิพากษายกฟ้อง เมื่อโจทก์อุทธรณ์ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ของโจทก์น่าจะไม่เกิน 50,000 บาท เช่นกัน โดยไม่รวมคำนวณดอกเบี้ยที่ขอให้จำเลยชำระถึงวันอุทธรณ์ด้วย กรณีดังกล่าวไม่ว่าศาลชั้นต้นจะพิพากษาอย่างไร จึงต้องห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงทั้งสิ้น เหตุผลก็คือ ถือความประสงค์ของโจทก์ผู้เริ่มคดีที่ตั้งรูปคดีมาโดยกำหนดทุนทรัพย์ในศาลชั้นต้นถึงวันฟ้องมาเพียง50,000 บาท ดังนั้น ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์และฎีกา จึงไม่น่าจะเพิ่มขึ้นจากศาลชั้นต้น อีกประการหนึ่งเจตนารมณ์ของการแก้ไขมาตราทั้งสองดังกล่าวก็เพื่อจำกัดสิทธิในการอุทธรณ์และฎีกาให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมปัจจุบันรวมถึงในอนาคตด้วยดังจะเห็นได้จากกฎหมายได้เปิดช่องไว้ให้มีการเปลี่ยนแปลงทุนทรัพย์ได้โดยการออกเป็นพระราชกฤษฎีกา ส่วนค่าฤชาธรรมเนียมที่จะต้องใช้แทนคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งนั้นจึงไม่นำมารวมคำนวณเป็นทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ และฎีกาด้วยดังเหตุผลทำนองเดียวกัน สำหรับกรณีที่ทุนทรัพย์ในศาลชั้นต้นเกินกว่า 50,000 บาท และพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีไม่เต็มตามคำฟ้อง ก็สามารถเทียบเคียงทุนทรัพย์ชั้นอุทธรณ์และฎีกาสำหรับโจทก์และจำเลยได้ในทำนองเดียวกัน ข้อสังเกตอีกประการหนึ่ง กรณีที่โจทก์ฟ้องเรียกเงินตามตั๋วเงินหรือตามสัญญาที่แบ่งแยกการฟังข้อเท็จจริงได้ เช่น ฟ้องเรียกเงินตามเช็ค 2 ฉบับ ฉบับแรก 300,000 บาท ฉบับที่สอง50,000 บาท รวมเป็น 350,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยหากศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีตามเช็คฉบับแรก จำนวน 300,000 บาทส่วนฉบับที่สองให้ยกฟ้อง จำเลยสามารถอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายเกี่ยวกับเช็คฉบับแรกได้ ส่วนโจทก์คงไม่สามารถอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเช็คฉบับที่สองได้ เพราะทุนทรัพย์สำหรับโจทก์ในชั้นอุทธรณ์คือเช็คฉบับที่สองไม่เกิน 50,000 บาท แม้จะรวมทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ของทั้งโจทก์และจำเลยเข้าด้วยกันแล้วจะเป็น 350,000 บาท ก็ตาม แต่ก็ต้องพิจารณาแยกกัน เพราะหากจำเลยไม่อุทธรณ์แล้วทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์ก็จะมีเพียง 50,000 บาท ประการต่อมา ตามกรณีดังกล่าวหากศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องตามเช็คฉบับแรกของจำเลย 300,000 บาท เสียด้วย เท่ากับโจทก์แพ้คดีทั้งหมด เมื่อโจทก์ฎีกาทุนทรัพย์ในชั้นฎีกาจึงเป็น 350,000บาท แต่กรณีเกี่ยวกับเช็คฉบับที่สองจำนวน 50,000 บาท นั้น หากโจทก์อุทธรณ์ในข้อกฎหมายไว้แล้ว โจทก์ก็ได้แต่ละฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายต่อไปเท่านั้น ไม่น่าจะฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงได้เพราะกรณีเกี่ยวกับเช็คฉบับที่สอง จำนวน 50,000 บาท ดังกล่าวมิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลอุทธรณ์ ต้องห้ามตาม ป.วิ.พ.มาตรา 249. สุรพงษ์ชิดเชื้อ.