คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3600/2536หลักกฎหมาย: การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว สัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22,24 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าวเมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตนเว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาลเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย เมื่อจำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า"การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณีก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น"ตามมาตรา 114,115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพ*พิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครอง ตามมาตรา 116 หรือไม่ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ไม่เกินคำขอแต่อย่างใดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจำเลยที่ 1 ได้โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ต่อมาผู้คัดค้านที่ 1 โอนขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 การโอนดังกล่าวเป็นการโอนภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจึงเป็นการกระทำโดยปราศจากอำนาจต้องห้ามตามมาตรา 22 ประกอบมาตรา 24 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 นิติกรรมการโอนขายจึงตกเป็นโมฆะ แม้ผู้คัดค้านที่ 2 จะรับโอนโดยจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย และไม่ปรากฏว่าได้รับโอนโดยไม่สุจริตก็ตาม ผู้คัดค้านที่ 2 ก็ไม่มีสิทธิในที่ดินดังกล่าว ขอให้ศาลมีคำสั่งว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่าง ผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 และมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวด้วยผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านที่ 1 ซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7จากจำเลยที่ 1 โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน โดยไม่ทราบว่าจำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด และผู้คัดค้านที่ 2ซื้อที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวจากผู้คัดค้านที่ 1 โดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยแล้วจึงงดสืบพยานทั้งสองฝ่ายแล้วมีคำสั่งว่า นิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะ ให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนโอนในสารบัญที่ดินดังกล่าว ระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2 ส่วนที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวนั้น เห็นว่าเจ้าพนักงานที่ดินมิได้ถูกฟ้องเป็นคู่ความในคดีนี้ด้วยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้ศาลมีคำสั่งบังคับเจ้าพนักงานที่ดินซึ่งเป็นบุคคลภายนอกให้กระทำการเพิกถอนรายการจดทะเบียนไม่ได้คำขอส่วนนี้จึงให้ยกผู้คัดค้านทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาท การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วสัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22, 24แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าว เมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียว จำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตน เว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาล เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย ที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาว่าได้รับโอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็มิได้ดำเนินการเรื่องการโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 114, 115 และ 116 นั้น เห็นว่า เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว ก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า "การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณี ก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น" ตามมาตรา 114, 115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1เป็นโมฆะ ผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่า ผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 116 หรือไม่ ส่วนที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกา อีกข้อหนึ่งว่าคดีนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้มีคำขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนในสารบัญที่ดิน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2และศาลอุทธรณ์ยืนเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสองไม่เกินคำขอแต่อย่างใด เพราะเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะนั้นชอบแล้ว ฎีกาของผู้คัดค้านที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3600/2536บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ ร่วม เสริม กิจ จำกัดโจทก์เจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องนางสาว ศิริกุล อาชานุสรณ์ กับพวกผู้คัดค้านนาย ประธาน วสุธา พิทักษ์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 113 เดิม ป.วิ.พ. ม. 142 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 22, ม. 24, ม. 114, ม. 115, ม. 116การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว สัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22,24 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าวเมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตนเว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาลเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย เมื่อจำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า"การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณีก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น"ตามมาตรา 114,115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพ*พิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครอง ตามมาตรา 116 หรือไม่ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ไม่เกินคำขอแต่อย่างใดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจำเลยที่ 1 ได้โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ต่อมาผู้คัดค้านที่ 1 โอนขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 การโอนดังกล่าวเป็นการโอนภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจึงเป็นการกระทำโดยปราศจากอำนาจต้องห้ามตามมาตรา 22 ประกอบมาตรา 24 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 นิติกรรมการโอนขายจึงตกเป็นโมฆะ แม้ผู้คัดค้านที่ 2 จะรับโอนโดยจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย และไม่ปรากฏว่าได้รับโอนโดยไม่สุจริตก็ตาม ผู้คัดค้านที่ 2 ก็ไม่มีสิทธิในที่ดินดังกล่าว ขอให้ศาลมีคำสั่งว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่าง ผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 และมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวด้วยผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านที่ 1 ซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7จากจำเลยที่ 1 โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน โดยไม่ทราบว่าจำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด และผู้คัดค้านที่ 2ซื้อที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวจากผู้คัดค้านที่ 1 โดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยแล้วจึงงดสืบพยานทั้งสองฝ่ายแล้วมีคำสั่งว่า นิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะ ให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนโอนในสารบัญที่ดินดังกล่าว ระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2 ส่วนที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวนั้น เห็นว่าเจ้าพนักงานที่ดินมิได้ถูกฟ้องเป็นคู่ความในคดีนี้ด้วยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้ศาลมีคำสั่งบังคับเจ้าพนักงานที่ดินซึ่งเป็นบุคคลภายนอกให้กระทำการเพิกถอนรายการจดทะเบียนไม่ได้คำขอส่วนนี้จึงให้ยกผู้คัดค้านทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาท การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วสัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22, 24แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าว เมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียว จำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตน เว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาล เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย ที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาว่าได้รับโอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็มิได้ดำเนินการเรื่องการโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 114, 115 และ 116 นั้น เห็นว่า เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว ก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า "การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณี ก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น" ตามมาตรา 114, 115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1เป็นโมฆะ ผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่า ผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 116 หรือไม่ ส่วนที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกา อีกข้อหนึ่งว่าคดีนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้มีคำขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนในสารบัญที่ดิน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2และศาลอุทธรณ์ยืนเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสองไม่เกินคำขอแต่อย่างใด เพราะเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะนั้นชอบแล้ว ฎีกาของผู้คัดค้านที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(สุทธิ นิชโรจน์-บุญส่ง วรรณกลาง-สะสม สิริเจริญสุข)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจำเลยที่ 1 ได้โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ต่อมาผู้คัดค้านที่ 1 โอนขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 การโอนดังกล่าวเป็นการโอนภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจึงเป็นการกระทำโดยปราศจากอำนาจต้องห้ามตามมาตรา 22 ประกอบมาตรา 24 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 นิติกรรมการโอนขายจึงตกเป็นโมฆะ แม้ผู้คัดค้านที่ 2 จะรับโอนโดยจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย และไม่ปรากฏว่าได้รับโอนโดยไม่สุจริตก็ตาม ผู้คัดค้านที่ 2 ก็ไม่มีสิทธิในที่ดินดังกล่าว ขอให้ศาลมีคำสั่งว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่าง ผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 และมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวด้วยผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านที่ 1 ซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7จากจำเลยที่ 1 โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน โดยไม่ทราบว่าจำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด และผู้คัดค้านที่ 2ซื้อที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวจากผู้คัดค้านที่ 1 โดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยแล้วจึงงดสืบพยานทั้งสองฝ่ายแล้วมีคำสั่งว่า นิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะ ให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนโอนในสารบัญที่ดินดังกล่าว ระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2 ส่วนที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวนั้น เห็นว่าเจ้าพนักงานที่ดินมิได้ถูกฟ้องเป็นคู่ความในคดีนี้ด้วยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้ศาลมีคำสั่งบังคับเจ้าพนักงานที่ดินซึ่งเป็นบุคคลภายนอกให้กระทำการเพิกถอนรายการจดทะเบียนไม่ได้คำขอส่วนนี้จึงให้ยกผู้คัดค้านทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาท การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วสัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22, 24แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าว เมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียว จำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตน เว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาล เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย ที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาว่าได้รับโอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็มิได้ดำเนินการเรื่องการโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 114, 115 และ 116 นั้น เห็นว่า เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว ก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า "การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณี ก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น" ตามมาตรา 114, 115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1เป็นโมฆะ ผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่า ผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 116 หรือไม่ ส่วนที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกา อีกข้อหนึ่งว่าคดีนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้มีคำขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนในสารบัญที่ดิน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2และศาลอุทธรณ์ยืนเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสองไม่เกินคำขอแต่อย่างใด เพราะเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะนั้นชอบแล้ว ฎีกาของผู้คัดค้านที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3600/2536บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ ร่วม เสริม กิจ จำกัดโจทก์เจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องนางสาว ศิริกุล อาชานุสรณ์ กับพวกผู้คัดค้านนาย ประธาน วสุธา พิทักษ์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 113 เดิม ป.วิ.พ. ม. 142 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 22, ม. 24, ม. 114, ม. 115, ม. 116การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว สัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22,24 แห่งพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าวเมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียวจำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตนเว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาลเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย เมื่อจำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า"การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณีก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น"ตามมาตรา 114,115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพ*พิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครอง ตามมาตรา 116 หรือไม่ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ไม่เกินคำขอแต่อย่างใดเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจำเลยที่ 1 ได้โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ต่อมาผู้คัดค้านที่ 1 โอนขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 การโอนดังกล่าวเป็นการโอนภายหลังจากที่จำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วจึงเป็นการกระทำโดยปราศจากอำนาจต้องห้ามตามมาตรา 22 ประกอบมาตรา 24 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 นิติกรรมการโอนขายจึงตกเป็นโมฆะ แม้ผู้คัดค้านที่ 2 จะรับโอนโดยจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย และไม่ปรากฏว่าได้รับโอนโดยไม่สุจริตก็ตาม ผู้คัดค้านที่ 2 ก็ไม่มีสิทธิในที่ดินดังกล่าว ขอให้ศาลมีคำสั่งว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่าง ผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 และมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวด้วยผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านที่ 1 ซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 14214 ตำบลบุคคโล (บางไส้ไก่) อำเภอธนบุรี(บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานคร พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 56/7จากจำเลยที่ 1 โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน โดยไม่ทราบว่าจำเลยที่ 1 ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด และผู้คัดค้านที่ 2ซื้อที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวจากผู้คัดค้านที่ 1 โดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยแล้วจึงงดสืบพยานทั้งสองฝ่ายแล้วมีคำสั่งว่า นิติกรรมการซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 เป็นโมฆะ ให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนโอนในสารบัญที่ดินดังกล่าว ระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2 ส่วนที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินเพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวนั้น เห็นว่าเจ้าพนักงานที่ดินมิได้ถูกฟ้องเป็นคู่ความในคดีนี้ด้วยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงขอให้ศาลมีคำสั่งบังคับเจ้าพนักงานที่ดินซึ่งเป็นบุคคลภายนอกให้กระทำการเพิกถอนรายการจดทะเบียนไม่ได้คำขอส่วนนี้จึงให้ยกผู้คัดค้านทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาท การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ขณะที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 เด็ดขาดแล้วสัญญาซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1 ย่อมเป็นนิติกรรมที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 22, 24แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 เพราะตามบทบัญญัติมาตราดังกล่าว เมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 แล้ว อำนาจในการจัดการทรัพย์สินย่อมตกอยู่แก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แต่ผู้เดียว จำเลยที่ 1 ไม่มีอำนาจกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตน เว้นแต่จะได้กระทำตามคำสั่งหรือความเห็นชอบของศาล เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือที่ประชุมเจ้าหนี้เท่านั้นดังนั้น สัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทจึงตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ไม่มีผลบังคับจำเลยที่ 1 ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ย่อมกลับสู่ฐานะเดิมโดยผลแห่งกฎหมาย ที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกาว่าได้รับโอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็มิได้ดำเนินการเรื่องการโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 114, 115 และ 116 นั้น เห็นว่า เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยที่ 1 โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทให้ผู้คัดค้านที่ 1 ภายหลังจากศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1เด็ดขาดแล้ว ก็ต้องปรับบทตามมาตรา 24 ไม่ใช่ปรับบทตามมาตรา 114,115 เพราะคำว่า "การโอนทรัพย์สินหรือการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ ซึ่งลูกหนี้ได้กระทำหรือยินยอมให้กระทำในระหว่างเวลาสามปีหรือสามเดือนแล้วแต่กรณี ก่อนมีการขอให้ล้มละลายหรือภายหลังนั้น" ตามมาตรา 114, 115 หมายถึงการโอนหรือการกระทำที่กระทำกันก่อนศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ หาใช่การโอนหรือการกระทำหลังจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 ไม่ เมื่อการโอนขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 1เป็นโมฆะ ผู้คัดค้านที่ 1 ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทที่จะโอนขายต่อให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้ จึงไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยว่า ผู้คัดค้านที่ 2 ซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทมาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนอันจะได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 116 หรือไม่ ส่วนที่ผู้คัดค้านที่ 2 ฎีกา อีกข้อหนึ่งว่าคดีนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้มีคำขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนในสารบัญที่ดิน การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินดังกล่าวระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2และศาลอุทธรณ์ยืนเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสองไม่เกินคำขอแต่อย่างใด เพราะเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจสั่งให้เพิกถอนรายการจดทะเบียนในสารบัญที่ดินได้ และเจ้าพนักงานที่ดินมีหน้าที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลโดยศาลไม่ต้องสั่งเจ้าพนักงานที่ดินอีก ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่านิติกรรมการซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพิพาทระหว่างจำเลยที่ 1กับผู้คัดค้านที่ 1 และระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 2เป็นโมฆะนั้นชอบแล้ว ฎีกาของผู้คัดค้านที่ 2 ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน(สุทธิ นิชโรจน์-บุญส่ง วรรณกลาง-สะสม สิริเจริญสุข)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ