ประมวลรัษฎากรพระราชบัญญัติ ให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลรัษฎากร พุทธศักราช ๒๔๘๑ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ. เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๓๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๘๑ เป็นปีที่ ๕ ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรตราประมวลรัษฎากรเพื่อปรับปรุงการรัษฎากรตามหลักความเป็นธรรมแก่สังคม จึงมีพระราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า "พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลรัษฎากร พุทธศักราช ๒๔๘๑"มาตรา 2 มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๘๒ เป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ให้ใช้ประมวลรัษฎากรตามที่ตราไว้ต่อท้ายพระราชบัญญัตินี้เป็นกฎหมายตั้งแต่วันที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๘๒ เป็นต่อไป เว้นแต่บทบัญญัติในลักษณะ ๒ หมวด ๖ ว่าด้วยอากรแสตมป์นั้น ให้ใช้เป็นกฎหมายตั้งแต่วันที่ ๑ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๒ เป็นต้นไปมาตรา 4 มาตรา ๔ นับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ ให้ยกเลิก (๑) พระราชบัญญัติเงินรัชชูปการ พุทธศักราช ๒๔๖๘ (๒) พระราชบัญญัติลักษณะเก็บเงินค่านา ร.ศ. ๑๑๙ (๓) พระราชบัญญัติลักษณะการเก็บภาษีค่าที่ไร่อ้อย พุทธศักราช ๒๔๖๔ (๔) พระราชบัญญัติเปลี่ยนวิธีเก็บภาษียา ร.ศ. ๑๑๙ (๕)มาตรา 4 ประกาศพระราชทานยกเงินอากรสวนใหญ่ค้างเก่าและเดินสำรวจต้นผลไม้ใหม่ สำหรับเก็บเงินอากรสวนใหญ่ รัตนโกสินทรศก ๑๓๐ (๖) พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ (๗) พระราชบัญญัติภาษีการค้า พุทธศักราช ๒๔๗๕ (๘) พระราชบัญญัติภาษีการธนาคารและการประกันภัย พุทธศักราช ๒๔๗๖ (๙) บรรดาพิกัดอัตรา ข้อบังคับ กฎ ประกาศมาตรา 4 และบทกฎหมายอื่น ซึ่งออกเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมหรือดำเนินการตามกฎหมายดังกล่าวข้างต้น และนับตั้งแต่วันใช้บทบัญญัติในลักษณะ ๒ หมวด ๖ แห่งประมวลรัษฎากรว่าด้วยอากรแสตมป์ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติอากรแสตมป์ พุทธศักราช ๒๔๗๕ กับบรรดาพิกัดอัตรา ข้อบังคับ กฎและบทกฎหมายอื่นมาตรา 4 ซึ่งออกเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมหรือดำเนินการตามระราชบัญญัตินั้นมาตรา 5 มาตรา ๕ บรรดาพระราชบัญญัติ ประกาศ พิกัดอัตรา ข้อบังคับ กฎและบทกฎหมายที่ให้ยกเลิกตามความในมาตรา ๔ วรรคแรกนั้น ยังคงให้ใช้บังคับได้ในการเก็บภาษีอากรจำนวนพุทธศักราชต่าง ๆ ก่อนใช้ประมวลรัษฎากร ส่วนพระราชบัญญัติ พิกัดอัตรา ข้อบังคับ กฎและบทกฎหมายที่ให้ยกเลิกตามความในมาตรา ๔ วรรคสุดท้ายมาตรา 5 ก็ยังคงให้ใช้บังคับได้ในการเก็บอากรที่จะพึงเรียกเก็บได้ก่อนใช้บทบัญญัติในลักษณะ ๒ หมวด ๖ แห่งประมวลรัษฎากรว่าด้วยอากรแสตมป์มาตรา 6 มาตรา ๖ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีประมวลรัษฎากรมาตรา 1 ลักษณะ ๑ ข้อความเบื้องต้นมาตรา 1 มาตรา ๑ กฎหมายนี้ให้เรียกว่า "ประมวลรัษฎากร"มาตรา 2 มาตรา ๒ ในประมวลรัษฎากรนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "รัฐมนตรี" หมายความว่า รัฐมนตรีผู้มีหน้าที่รักษาการตามประมวลรัษฎากรนี้ "อธิบดี" หมายความว่า อธิบดีหัวหน้ากรมในกระทรวงการคลัง ซึ่งควบคุมการเก็บรัษฎากรประเภทต่าง ๆ ดังกำหนดไว้ในประมวลรัษฎากรนี้ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วยมาตรา 2 "ข้าหลวงประจำจังหวัด" หมายความว่า ข้าหลวงประจำจังหวัดปกครองท้องที่ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย "อำเภอ" หมายความว่า กรมการอำเภอปกครองท้องที่ "นายอำเภอ" หมายความว่า นายอำเภอหรือปลัดกิ่งประจำท้องที่ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย "ที่ว่าการอำเภอ" หมายความว่ามาตรา 2 ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอประจำท้องที่มาตรา 3 มาตรา ๓ บรรดารัษฎากรประเภทต่าง ๆ ซึ่งเรียกเก็บตามประมวลรัษฎากรนี้ ให้รัฐบาลมีอำนาจนำความกราบบังคมทูลเพื่อให้ทรงตราพระราชกฤษฎีกาลดอัตราเพื่อให้เหมาะสมกับเหตุการณ์ในบางท้องที่ได้มาตรา 4 มาตรา ๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังมีหน้าที่รักษาการตามประมวลรัษฎากรนี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงแต่งตั้งเจ้าพนักงาน กำหนดส่วนลดและกิจการอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามบทแห่งประมวลรัษฎากรนี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้มาตรา 2 ลักษณะ ๒ ภาษีอากรฝ่ายสรรพากรมาตรา 1 หมวด ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไปมาตรา 5 มาตรา ๕ ภาษีอากรซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากรมาตรา 6 มาตรา ๖ ในกรณีทั้งปวงซึ่งคณะบุคคลเป็นผู้มีหน้าที่และคณะนั้นมิใช่นิติบุคคล ให้ผู้อำนวยการหรือผู้จัดการคณะนั้นเป็นผู้รับผิดชอบมาตรา 7 มาตรา ๗ บรรดารายการ รายงาน หรือเอกสารอื่น ซึ่งบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลต้องทำยื่นนั้น ให้กรรมการหรือผู้เป็นหุ้นส่วนหรือผู้จัดการเป็นผู้ลงลายมือชื่อมาตรา 8 มาตรา ๘ หมายเรียก หรือหนังสืออื่น ซึ่งมีถึงบุคคลใดตามลักษณะนี้ จะให้นำไปส่งในเวลากลางวันระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก หรือจะส่งโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนก็ได้ ถ้าให้นำไปส่ง เมื่อผู้ส่งไม่พบผู้รับ จะส่งให้แก่บุคคลใดซึ่งบรรลุนิติภาวะแล้ว และอยู่ในบ้านหรือสำนักงานของผู้รับก็ได้มาตรา 8 ถ้าไม่สามารถจะส่งหมายหรือหนังสืออื่นตามวิธีดังกล่าวข้างต้น จะส่งโดยวิธีปิดหมายหรือหนังสือในที่ซึ่งเห็นได้ถนัดที่ประตูบ้านหรือสำนักงานของผู้รับ หรือโฆษณาในหนังสือพิมพ์ท้องที่ก็ได้ เมื่อได้ส่งหมายหรือหนังสืออื่นตามวิธีดังกล่าวข้างต้น ให้ถือว่าเป็นอันได้รับแล้วมาตรา 9 มาตรา ๙ ถ้าจำเป็นต้องคำนวณเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศเป็นเงินตราสยามเพื่อปฏิบัติการตามลักษณะนี้ ให้คิดตามอัตราแลกเปลี่ยนซึ่งกระทรวงการคลังประกาศเป็นคราว ๆมาตรา 10 มาตรา ๑๐ เจ้าพนักงานผู้ใดโดยหน้าที่ราชการตามลักษณะนี้ ได้รู้เรื่องกิจการของผู้เสียภาษีอากร หรือของผู้อื่นที่เกี่ยวข้อง ห้ามมิให้นำออกแจ้งแก่ผู้ใด หรือยังให้ทราบกันไปโดยวิธีใด เว้นแต่จะมีอำนาจที่จะทำได้โดยชอบด้วยกฎหมายมาตรา 11 มาตรา ๑๑ เว้นแต่จะมีบทบัญญัติหรืออธิบดีจะสั่งเป็นอย่างอื่น ให้นำเงินภาษีอากรไปเสีย ณ ที่ว่าการอำเภอ และการเสียภาษีอากรนั้นให้ถือว่าเป็นการสมบูรณ์เมื่อได้รับใบเสร็จรับเงินซึ่งนายอำเภอได้ลงลายมือชื่อรับเงินแล้วมาตรา 12 มาตรา ๑๒ ภาษีอากรซึ่งต้องเสียตามลักษณะนี้ ถ้าเมื่อถึงกำหนดชำระแล้วมิได้เสีย ให้ถือเป็นภาษีอากรค้าง เพื่อให้ได้รับชำระค่าภาษีอากรค้าง ให้เป็นอำนาจของข้าหลวงประจำจังหวัด หรือนายอำเภอโดยเฉพาะที่จะสั่งยึดและสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สินของผู้ต้องรับผิดเสียภาษีอากร โดยมิต้องขอให้ศาลออกหมายยึดหรือสั่งมาตรา 12 แต่สำหรับนายอำเภอนั้น จะใช้อำนาจสั่งขายทอดตลาดได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจากข้าหลวงประจำจังหวัด วิธีการยึดและขายทอดตลาดทรัพย์สินดังกล่าวในวรรคก่อน ให้ปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโดยอนุโลม เงินที่ได้จากการขายทอดตลาดดังกล่าวแล้ว ให้หักค่าธรรมเนียมกับค่าใช้จ่ายในการยึดและขายมาตรา 12 และเงินภาษีอากรค้าง ถ้ามีเงินเหลือ ให้คืนให้แก่เจ้าของทรัพย์สินมาตรา 13 มาตรา ๑๓ เจ้าพนักงานผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๐ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐๐ บาท หรือจำคุกไม่เกิน ๖ เดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 2 หมวด ๒ วิธีการเกี่ยวแก่ภาษีอากรประเมินมาตรา 14 มาตรา ๑๔ ภาษีอากรประเมิน คือที่มีระบุไว้ในหมวดนั้น ๆ ว่าเป็นภาษีอากรประเมินมาตรา 15 มาตรา ๑๕ ให้ใช้บทบัญญัติในหมวดนี้บังคับแก่การภาษีอากรประเมินทุกประเภทมาตรา 16 มาตรา ๑๖ เจ้าพนักงานประเมิน หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมาตรา 1 ส่วน ๑ การยื่นรายการและการเสียภาษีอากรมาตรา 17 มาตรา ๑๗ การยื่นรายการ ให้ยื่นภายในเวลาที่กำหนดไว้ในหมวดว่าด้วยภาษีอากรต่าง ๆ และตามแบบแสดงรายการที่อธิบดีกำหนด ถ้าอธิบดีต้องการรายงานประจำปี หรือบัญชีงบดุล หรือบัญชีอื่น ๆ ประกอบแบบแสดงรายการใด ก็ให้สั่งเรียกได้ กับให้อธิบดีมีอำนาจสั่งผู้ต้องเสียภาษีอากรให้มีสมุดบัญชีพิเศษมาตรา 17 และให้กรอกข้อความที่ต้องการลงในสมุดบัญชีนั้นได้ เพื่อสะดวกแก่การคำนวณเงินภาษีอากรที่ต้องเสียตามลักษณะนี้ เมื่ออธิบดีมีคำสั่งตามที่ว่ามานี้ ผู้ยื่นรายการหรือผู้ต้องเสียภาษีอากรต้องปฏิบัติตามมาตรา 18 มาตรา ๑๘ รายการที่ยื่นเพื่อเสียภาษีอากรนั้น ให้อำเภอหรือเจ้าพนักงานประเมินเป็นผู้ประเมินตามที่กำหนดไว้ในหมวดภาษีอากรนั้น ๆ และเมื่อได้ประเมินแล้ว ให้แจ้งจำนวนภาษีอากรที่ประเมินไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีนี้ จะอุทธรณ์การประเมินก็ได้มาตรา 19 มาตรา ๑๙ เว้นแต่จะมีบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นในลักษณะนี้ ถ้าภายในเวลา ๓ ปี นับแต่วันที่ได้ยื่นรายการแล้ว ปรากฏแก่เจ้าพนักงานประเมินว่าผู้ใดแสดงรายการตามแบบที่ยื่นไม่ถูกต้องตามความจริงหรือไม่บริบูรณ์ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจออกหมายเรียกตัวผู้ยื่นรายการนั้นมาไต่สวนและออกหมายเรียกพยานมาตรา 19 กับสั่งให้ผู้ยื่นรายการหรือพยานนั้นนำสมุดบัญชีหรือพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาแสดงได้ แต่ต้องให้เวลาล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๕ วัน นับแต่วันส่งหมายมาตรา 20 มาตรา ๒๐ เมื่อได้จัดการตามมาตรา ๑๙ และทราบข้อความแล้ว เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะแก้จำนวนเงินที่ประเมินไว้เดิม และแจ้งจำนวนเงินซึ่งต้องชำระอีกไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีนี้ จะอุทธรณ์การประเมินก็ได้มาตรา 21 มาตรา ๒๑ ถ้าผู้ต้องเสียภาษีอากรไม่ปฏิบัติตามหมายหรือคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา ๑๙ หรือไม่ยอมตอบคำถามเมื่อซักถาม เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินเงินภาษีอากรตามที่รู้เห็นว่าถูกต้อง และแจ้งจำนวนเงินซึ่งต้องชำระอีกไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีนี้ ห้ามมิให้อุทธรณ์การประเมินมาตรา 21 แต่ในกรณีส่งหมายโดยวิธีหนึ่งวิธีใดดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๘ วรรค ๒ และ ๓ นั้น ถ้าภายในกำหนด ๑๕ วัน นับแต่วันส่งหมาย ผู้อุทธรณ์แสดงให้เป็นที่พอใจแก่เจ้าหน้าที่ผู้รับอุทธรณ์ได้ว่า มีเหตุสุดวิสัยกระทำให้ไม่ทราบการส่งหมาย ก็ให้มีสิทธิอุทธรณ์ได้มาตรา 22 มาตรา ๒๒ ในการประเมินตามมาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๒๑ ผู้ต้องเสียภาษีอากรอาจต้องรับผิดเสียเสียเงินอีกร้อยละ ๒๐ แห่งเงินภาษีอากรที่เพิ่มขึ้น เงินนี้ให้ถือเป็นค่าภาษีอากรมาตรา 23 มาตรา ๒๓ ผู้ใดไม่ยื่นรายการ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจออกหมายเรียกตัวผู้นั้นมาไต่สวน และออกหมายเรียกพยาน กับสั่งให้ผู้ไม่ยื่นรายการหรือพยานนั้นนำสมุดบัญชีหรือพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาแสดงได้ แต่ต้องให้เวลาล่วงหน้าไม่น้อย ๕ วัน นับแต่วันส่งหมายมาตรา 24 มาตรา ๒๔ เมื่อได้จัดการตามมาตรา ๒๓ และทราบข้อความแล้ว เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินเงินภาษีอากร และแจ้งจำนวนภาษีอากรที่ต้องชำระไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีนี้ จะอุทธรณ์การประเมินก็ได้มาตรา 25 มาตรา ๒๕ ถ้าผู้ได้รับหมายหรือคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมินไม่ปฏิบัติตามหมายหรือคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา ๒๓ หรือไม่ยอมตอบคำถามเมื่อซักถาม เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินเงินภาษีอากรตามที่รู้เห็นว่าถูกต้อง และแจ้งจำนวนภาษีอากรไปยังผู้ต้องเสียภาษีอากร ในกรณีนี้ ห้ามมิให้อุทธรณ์การประเมินมาตรา 25 แต่ในกรณีส่งหมายโดยวิธีหนึ่งวิธีใดดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๘ วรรค ๒ และ ๓ นั้น ถ้าภายในกำหนด ๑๕ วัน นับแต่วันส่งหมาย ผู้อุทธรณ์แสดงให้เป็นที่พอใจแก่เจ้าหน้าที่ผู้รับอุทธรณ์ได้ว่า มีเหตุสุดวิสัยกระทำให้ไม่ทราบการส่งหมาย ก็ให้มีสิทธิอุทธรณ์ได้มาตรา 26 มาตรา ๒๖ เว้นแต่จะมีบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นในลักษณะนี้ ในการประเมินตามมาตรา ๒๔ หรือมาตรา ๒๕ ผู้ต้องเสียภาษีอากรอาจต้องรับผิดเสียเงินเพิ่มขึ้นอีก ๒ เท่าจำนวนเงินภาษีอากร เงินนี้ให้ถือเป็นค่าภาษีอากรมาตรา 27 มาตรา ๒๗ เงินภาษีอากรที่บุคคลใดจะต้องเสียหรือนำส่งตามบทบัญญัติในหมวดต่าง ๆ แห่งลักษณะนี้ ต้องเสียหรือนำส่งภายในเวลา ตามแต่จะมีบทบัญญัติในหมวดนั้น ๆ กำหนดไว้ ส่วนเงินภาษีอากรที่อำเภอหรือเจ้าพนักงานประเมินแจ้งให้เสีย ถ้าไม่มีบทบัญญัติในหมวดต่าง ๆ แห่งลักษณะนี้กำหนดเวลาไว้เป็นอย่างอื่นมาตรา 27 ก็ต้องเสียภายในเวลา ๓๐ วัน นับแต่วันได้รับแจ้งจำนวน ถ้าไม่เสียภายในกำหนดที่ว่ามานี้ ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ แห่งเงินภาษีอากรที่ต้องเสียนั้น เงินนี้ให้ถือเป็นค่าภาษีอากรมาตรา 2 ส่วน ๒ การอุทธรณ์มาตรา 28 มาตรา ๒๘ การอุทธรณ์นั้น ให้อุทธรณ์ตามแบบที่อธิบดีกำหนดมาตรา 29 มาตรา ๒๙ ในการอุทธรณ์การประเมินภาษีอากรที่อำเภอมีหน้าที่ประเมิน ให้อุทธรณ์ได้ตามเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้ (๑) ให้อุทธรณ์การประเมินของอำเภอต่อเจ้าพนักงานประเมินภายในกำหนด ๑๕ วัน นับแต่วันได้รับแจ้งการประเมิน (๒) เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา ๒๑ หรือมาตรา ๒๕มาตรา 29 ให้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินต่อข้าหลวงประจำจังหวัดภายในกำหนด ๑๕ วัน นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ หรือรับแจ้งการประเมินมาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๒๔ (๓) เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา ๓๓ ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของข้าหลวงประจำจังหวัดต่อศาลภายในกำหนด ๑๕ วันมาตรา 29 นับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์มาตรา 30 มาตรา ๓๐ ในการอุทธรณ์การประเมินภาษีอากรที่อำเภอไม่มีหน้าที่ประเมิน ให้อุทธรณ์ได้ตามเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้ (๑) เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา ๒๑ หรือมาตรา ๒๕ ให้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินต่ออธิบดี หรือข้าหลวงประจำจังหวัดตามที่กำหนดในกฎกระทรวงภายในกำหนด ๑๕ วันมาตรา 30 นับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินตามมาตรา ๑๕ มาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๒๔ (๒) เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา ๓๓ ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยของอธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดต่อศาลภายในกำหนด ๑๕ วัน นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์มาตรา 31 มาตรา ๓๑ การอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการเสียภาษีอากร เว้นแต่กรณีอุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา ๒๐ กรณีอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา ๒๐ ผู้อุทธรณ์ต้องเสียภาษีอากรตามคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ภายในกำหนด ๓๐ วัน นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ถ้าไม่เสียภายในกำหนดนี้ ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐มาตรา 31 แห่งเงินภาษีอากรที่ต้องเสีย เงินนี้ให้ถือเป็นค่าภาษีอากรมาตรา 32 มาตรา ๓๒ เพื่อการวินิจฉัยอุทธรณ์ เจ้าพนักงานประเมิน ข้าหลวงประจำจังหวัด หรืออธิบดี มีอำนาจออกหมายเรียกผู้อุทธรณ์มาไต่สวน ออกหมายเรียกพยาน กับสั่งให้ผู้อุทธรณ์หรือพยานนั้นนำสมุดบัญชีหรือพยานหลักฐานอย่างอื่นอันควรแก่เรื่องมาแสดงได้ แต่ต้องให้เวลาล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๑๐ วัน นับแต่วันส่งหมายมาตรา 33 มาตรา ๓๓ ผู้อุทธรณ์คนใดไม่ปฏิบัติตามหมายหรือคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมิน ข้าหลวงประจำจังหวัดหรืออธิบดีตามมาตรา ๓๒ หรือไม่ยอมตอบคำถามเมื่อซักถาม ผู้นั้นหมดสิทธิที่จะอุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ต่อไปมาตรา 34 มาตรา ๓๔ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของเจ้าพนักงานประเมิน ข้าหลวงประจำจังหวัด หรืออธิบดี ให้แจ้งไปยังผู้อุทธรณ์เป็นหนังสือมาตรา 3 ส่วน ๓ บทกำหนดโทษมาตรา 35 มาตรา ๓๕ ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๗ เว้นแต่จะแสดงว่าได้มีเหตุสุดวิสัย ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาทมาตรา 36 มาตรา ๓๖ ผู้ใดโดยรู้อยู่แล้วหรือจงใจไม่ปฏิบัติตามหมายหรือคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมิน ข้าหลวงประจำจังหวัด หรืออธิบดี ที่ออกตามมาตรา ๑๙ มาตรา ๒๓ หรือมาตรา ๓๒ หรือไม่ยอมตอบคำถามเมื่อซักถาม ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐๐ บาทมาตรา 37 มาตรา ๓๗ ผู้ใด (๑) โดยรู้อยู่แล้วหรือจงใจแจ้งข้อความเท็จหรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบคำถามด้วยถ้อยคำอันเป็นเท็จ หรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากรตามลักษณะนี้ หรือ (๒) โดยความเท็จ โดยเจตนาละเลย โดยฉ้อโกงหรืออุบาย หรือโดยวิธีการอื่นใดเช่นว่านี้มาตรา 37 หลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากร ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท หรือจำคุกไม่เกิน ๖ เดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 3 หมวด ๓ ภาษีเงินได้มาตรา 1 ส่วน ๑ ข้อความทั่วไปมาตรา 38 มาตรา ๓๘ ภาษีเงินได้นี้อยู่ในประเภทภาษีอากรประเมิน และให้เจ้าพนักงานประเมินเป็นผู้ประเมินเกี่ยวกับภาษีในหมวดนี้มาตรา 39 มาตรา ๓๙ ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "เงินได้พึงประเมิน" หมายความว่า เงินได้อันเข้าลักษณะพึงเสียภาษีตามหมวดนี้ "เงินได้สุทธิ" หมายความว่า เงินได้พึงประเมินซึ่งหักจำนวนเงินที่ยอมให้หักและลดหย่อนตามหมวดนี้ออกแล้ว "ปีภาษี" หมายความว่า ปีตามปฏิทินหลวง "ภาษีปกติ" หมายความว่ามาตรา 39 ภาษีเก็บจากเงินได้ในอัตราปกติและส่วนแห่งอัตราปกติ "ภาษีเสริม" หมายความว่า ภาษีเก็บจากเงินได้ในอัตราเพิ่มเติม "ภาษีเงินได้" หมายความว่า ภาษีปกติ หรือภาษีเสริม หรือทั้งสองอย่างรวมกันมาตรา 2 ส่วน ๒ การเก็บภาษีจากบุคคลธรรมดามาตรา 40 มาตรา ๔๐ เงินได้พึงประเมินนั้น คือเงินได้ประเภทต่อไปนี้ (๑) เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จบำนาญ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า เงินค่าเช่าบ้าน บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยมิต้องเสียค่าเช่า หรือประโยชน์เพิ่มอย่างอื่นซึ่งนายจ้างจ่ายหรือให้แก่ลูกจ้างของตนเป็นค่าจ้างแรงงาน (๒) เบี้ยประชุมมาตรา 40 บำเหน็จกรรมการ เงินหรือประโยชน์เพิ่มอย่างอื่นที่ได้เนื่องจากหน้าที่ตำแหน่งงานที่ทำ (๓) เงินปีพระบรมวงศานุวงศ์ เงินได้มีลักษณะเป็นเงินรายปีอันได้มาจากพินัยกรรม นิติกรรมอย่างอื่น หรือคำพิพากษาของศาล และเงินที่ได้รับเป็นส่วนแบ่งหรือส่วนแจกของผลกำไรหรือดอกเบี้ย จากเงินทุนหรือทรัพย์สินอันเป็นทรัสต์ (๔)มาตรา 40 ดอกเบี้ยจากพันธบัตร จากเงินกู้ยืม หรือจากเงินฝาก หรือเงินที่ได้รับตามประเภทที่ระบุไว้ในมาตรา ๖๕ (๕) เงินได้เนื่องในการให้เช่าทรัพย์สิน รวมทั้งประโยชน์อย่างอื่นที่ให้กันแทนเงินเนื่องในการให้เช่านั้น (๖) เงินได้จากวิชาชีพอิสระ คือวิชากฎหมาย การประกอบโรคศิลปะ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชีมาตรา 40 หรือวิชาชีพอิสระอื่น ซึ่งจะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดไว้ (๗) เงินได้จากการรับเหมาทำการโยธา เช่น การรับเหมาทำทาง ชลประทาน ประปา ปลูกสร้างโรงเรือน และการก่อสร้างอย่างอื่น ๆ (๘) เงินได้จากอาชีพอื่น ๆ เช่น การเกษตร การพาณิชย์ การขนส่ง การหัตถกรรม การศิลปกรรม การช่างฝีมือ และการอุตสาหกรรมอื่น ๆมาตรา 40 ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดไว้ เงินได้ประเภทที่ระบุไว้ข้างต้น ถ้าได้จากภายนอกสยามจะเป็นเงินได้พึงประเมินนำเข้ามาในสยามมาตรา 41 มาตรา ๔๑ ผู้อยู่ในสยามที่มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ต้องเสียภาษีเงินได้ตามบทบัญญัติในส่วนนี้ ผู้ที่มิได้อยู่ในสยาม ถ้ามีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ ที่ได้ในสยาม ต้องเสียภาษีเงินได้ตามบทบัญญัติในส่วนนี้ ผู้ใดอยู่ในสยามชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือหลายระยะ รวมเวลาทั้งหมดถึง ๖ เดือนมาตรา 41 ในปีภาษีปีใด ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้อยู่ในสยามตามมาตรานี้มาตรา 42 มาตรา ๔๒ เงินได้ในลักษณะดังจะกล่าวต่อไปนี้ไม่ต้องรวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) และ (๒) คือ (๑) เบี้ยทดแทนรายจ่ายพิเศษหรือประโยชน์เพิ่มอันจ่ายโดยสุจริตเป็นโสหุ้ยอันระบุเฉพาะ ซึ่งผู้รับตำแหน่งหน้าที่งานหรือลูกจ้างต้องจ่ายในการปฏิบัติการตามหน้าที่และจ่ายทั้งหมดในการนั้นมาตรา 42 และโดยจำเป็นแก่การนั้น รวมทั้งเบี้ยทดแทนรายจ่ายหรือประโยชน์เพิ่มในลักษณะดังว่ามานี้ ซึ่งรัฐบาลกำหนดไว้ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยอัตราค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงเดินทาง (๒) เงินค่าเดินทางซึ่งนายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างและจ่ายทั้งหมดโดยจำเป็นเพื่อการเดินทางจากต่างถิ่นในการเข้ารับงานเป็นครั้งแรกมาตรา 42 หรือในการกลับถิ่นเดิม เมื่อการจ้างได้สิ้นสุดลงแล้ว (๓) ในกรณีที่นายจ้างและลูกจ้างได้ทำสัญญากันโดยสุจริตก่อนใช้พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ มีข้อกำหนดว่านายจ้างจะชำระเงินบำเหน็จ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า หรือเงินโบนัส ให้แก่ลูกจ้างเป็นจำนวนเดียว เมื่อการงานที่จ้างได้สิ้นสุดลงแล้วมาตรา 42 แม้เงินเต็มจำนวนนั้นจะได้ชำระภายหลังที่ใช้บทบัญญัติในส่วนนี้ก็ดี เงินบำเหน็จ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า หรือเงินโบนัส ส่วนที่เป็นค่าจ้างแรงงานอันได้ทำในเวลาก่อนใช้พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ นั้น ไม่ต้องรวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินมาตรา 43 มาตรา ๔๓ เงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๕) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าเป็นบ้าน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น หรือแพ ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๒๐ สำหรับชดเชยค่าเช่าที่ดิน เบี้ยประกันภัย ค่าซ่อมแซม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆมาตรา 43 และยังยอมให้หักดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริงได้อีกด้วย (๒) ถ้าเป็นที่ดินใช้ในการเกษตรกรรม ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๑๐ สำหรับชดเชยค่าบำรุงที่ดินและค่าเช่าที่ดิน และยังยอมให้หักดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริงได้อีกด้วย (๓)มาตรา 43 ถ้าเป็นที่ดินที่มิได้ใช้ในการเกษตรกรรม ยอมให้หักดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริง (๔) ถ้าเป็นทรัพย์สินที่อาจจำนองได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ นอกจากที่กล่าวมาแล้วใน (๑) (๒) และ (๓) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๑๐ สำหรับชดเชยเบี้ยประกันภัย ค่าซ่อมแซม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆมาตรา 43 และยังยอมให้หักดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริงได้อีกด้วย (๕) ถ้าเป็นทรัพย์สินอย่างอื่นนอกจากที่กล่าวมาแล้วใน (๑) (๒) (๓) และ (๔) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๕ สำหรับชดเชยค่าซ่อมแซม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆมาตรา 44 มาตรา ๔๔ เงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๖) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อย ๒๕ สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในกิจการของวิชาชีพอิสระมาตรา 45 มาตรา ๔๕ เงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๗) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๙๐ สำหรับชดเชยค่าวัตถุสิ่งของ ค่าแรงงาน และค่าใช้จ่ายที่จำเป็นแก่กิจการรับเหมาทำการโยธามาตรา 46 มาตรา ๔๖ เงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๘) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดไว้ให้หักได้สำหรับการอาชีพหรือสาขาของการอาชีพใด เพื่อให้เหมาะสมตามสภาพแห่งท้องที่ ทั้งนี้ ให้เป็นการเหมาไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๗๕ แห่งเงินได้พึงประเมินตามที่จะได้กำหนดไว้ในพระราชกฤษฎีกานั้นมาตรา 47 มาตรา ๔๗ เงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ เมื่อได้หักค่าภาระและค่าใช้จ่ายตามที่จะพึงหักได้แล้ว ให้ได้รับการลดหย่อนอีก ดังต่อไปนี้ (๑) ผู้ต้องเสียภาษีแต่ละคน ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัว ๖๐๐ บาท (๒) ผู้ต้องเสียภาษีที่มีภริยาหรือสามี ลดหย่อนให้ผู้ต้องเสียภาษีนั้นแต่ละคนมาตรา 47 เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับภริยาหรือสามี แล้วแต่กรณี ๓๐๐ บาท (๓) ผู้ต้องเสียภาษีที่มีบุตร ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะหรือไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถอันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูและยังมีชีวิตอยู่ คนละ ๒๐๐ บาท แต่ทั้งนี้มาตรา 47 ลดหย่อนให้แก่บิดาหรือมารดาผู้ซึ่งปกครองบุตรนั้นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแต่ฝ่ายเดียวหรือทั้งสองฝ่ายเท่า ๆ กันเท่าที่จะทำได้ เว้นแต่ทั้งสองฝ่ายตกลงกันขอแบ่งส่วนรับการลดหย่อน ก็ลดหย่อนให้ตามส่วนที่ตกลงกัน การลดหย่อนใน (๒) และ (๓) ให้ได้รับตลอดทั้งปี ไม่ว่าจะมีสามีภริยาหรือบุตรในเวลาใดระหว่างปีมาตรา 47 หรือสามีภริยาหรือบุตรในระหว่างปีก็ตาม แต่มิให้ผู้ต้องเสียภาษีแต่ละคนได้รับการลดหย่อนตามที่ว่ามานี้เกิน ๒,๔๐๐ บาทมาตรา 48 มาตรา ๔๘ เงินได้พึงประเมินเมื่อได้หักค่าภาระ ค่าใช้จ่าย และลดหย่อน ออกตามความในมาตรา ๔๒ ถึงมาตรา ๔๗ แล้ว เหลือเท่าใด เป็นเงินได้สุทธิที่ต้องเสียภาษีเงินได้ในขั้นต่าง ๆ โดยอัตราดังต่อไปนี้ (๑) จำนวนเงินได้สุทธิตั้งแต่ ๑,๒๐๐ บาทลงมา ให้เสีย ๑ ใน ๘ แห่งอัตราภาษีปกติ (๒) จำนวนเงินได้สุทธิที่เกินกว่ามาตรา 48 ๑,๒๐๐ บาทขึ้นไปถึง ๒,๔๐๐ บาท ให้เสีย ๑ ใน ๔ แห่งอัตราภาษีปกติ สำหรับจำนวนเงินนั้น (๓) จำนวนเงินได้สุทธิที่เกินกว่า ๒,๔๐๐ บาทขึ้นไปถึง ๓,๖๐๐ บาท ให้เสีย ๑ ใน ๒ แห่งอัตราภาษีปกติ สำหรับจำนวนเงินนั้น (๔) จำนวนเงินได้สุทธิที่เกินกว่า ๓,๖๐๐ บาทขึ้นไปถึง ๖,๐๐๐ บาท ให้เสีย ๕ ใน ๘ แห่งอัตราภาษีปกติมาตรา 48 สำหรับจำนวนเงินนั้น (๕) จำนวนเงินได้สุทธิที่เกินกว่า ๖,๐๐๐ บาทขึ้นไป ให้เสียในอัตราภาษีปกติ สำหรับจำนวนเงินนั้น (๖) จำนวนเงินได้สุทธิที่เกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาทขึ้นไป ให้เสียภาษีเสริมอีกตามอัตราภาษีเสริม สำหรับจำนวนเงินนั้นมาตรา 48 อัตราภาษีปกติและภาษีเสริมให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีเงินได้ท้ายหมวดนี้ ถ้าภาษีเงินได้ที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินแล้ว มีจำนวนต่ำกว่า ๑๐ สตางค์ เป็นอันไม่ต้องเรียกเก็บมาตรา 49 มาตรา ๔๙ เงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๕) ซึ่งได้มีการชำระค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน หรือภาษีเรือโรงร้านตึกแพแล้วนั้น ไม่ต้องเสียภาษีปกติ แต่ต้องเสียภาษีเสริมเมื่อยอดเงินได้สุทธิทุกประเภทตามมาตรา ๔๐ ที่ได้รับทั้งสิ้นมีจำนวนรวมกันเกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาทมาตรา 49 ในการคำนวณยอดเงินได้สุทธิเพื่อเสียภาษีเสริมตามความในวรรคก่อน ให้คิดหักค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน หรือภาษีเรือโรงร้านตึกแพที่ได้ชำระแล้วออกเสียก่อน เมื่อจำนวนที่เหลือนั้นเกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาท จึงให้เสียภาษีเสริมมาตรา 50 มาตรา ๕๐ ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) (๒) (๓) หักภาษีเงินได้ไว้ทุกคราวที่จ่ายเงิน และหักไว้ตามวิธีต่อไปนี้ ในการหักภาษีที่กล่าวแล้ว เฉพาะที่เกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑)มาตรา 50 ให้คูณเงินที่จ่ายด้วยจำนวนคราวที่จ่ายเพื่อให้ได้จำนวนเงินเสมือนหนึ่งว่าได้จ่ายทั้งปีแล้วหักค่าภาระ ค่าใช้จ่ายและหักลดหย่อนให้ตามส่วนนี้ ได้ผลลัพธ์เท่าใด ให้คำนวณภาษีตามอัตราภาษีเงินได้จากผลลัพธ์นั้น ได้เงินภาษีเท่าใด ให้แบ่งออกเป็นส่วนโดยหารด้วยจำนวนคราวที่จ่าย เป็นเงินเท่าใด ให้หักไว้เท่านั้นมาตรา 50 ส่วนเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๒) (๓) นั้น ให้หักตามอัตราภาษีเงินได้ เมื่อถึงคราวจะจ่ายเงินครั้งสุดท้ายในปีหนึ่ง ๆ ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลดังกล่าวแล้ว หักเงินครั้งสุดท้ายนั้นไว้มาตรา 50 โดยเพิ่มหรือลดเงินตามที่จำเป็นเพื่อให้ยอดเงินที่หักในปีนั้นพอดีกับจำนวนภาษีที่ต้องเสียตามยอดเงินได้สุทธิทั้งปีมาตรา 51 มาตรา ๕๑ เจ้าพนักงานประเมินอาจส่งหนังสือแจ้งความแก่บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคล ให้ยื่นบัญชีจ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) (๒) (๓) หรือพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่อง เพื่อตรวจสอบการหักภาษี ณ ที่จ่ายได้ตามที่เห็นสมควร และผู้ได้รับหนังสือแจ้งความต้องปฏิบัติตามภายใน ๑๕ วันมาตรา 51 นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งความ ถ้าไม่ปฏิบัติตาม เจ้าพนักงานประเมินมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาล ให้ออกคำสั่งบังคับให้ผู้ได้รับหนังสือแจ้งความปฏิบัติตามมาตรา 52 มาตรา ๕๒ บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลซึ่งมีหน้าที่หักภาษีตามมาตรา ๕๐ ต้องนำเงินภาษีไปส่ง ณ ที่ว่าการอำเภอภายใน ๗ วัน นับแต่วันที่จ่ายเงินมาตรา 53 มาตรา ๕๓ ในกรณีที่รัฐบาลเป็นผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) ให้เป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงานกระทรวงการคลังผู้จ่ายเงินได้ ที่จะตรวจสอบให้แน่ว่าจำนวนเงินภาษีที่จะต้องหักนั้น ได้คำนวณและจดมาในฎีกาเบิกแล้ว และให้เป็นหน้าที่ที่จะหักเงินจำนวนนั้นก่อนจ่ายมาตรา 54 มาตรา ๕๔ ถ้ามิได้หักและนำเงินภาษีส่งตามจำนวนถูกต้อง ผู้จ่ายเงินตามมาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๓ ต้องรับผิดร่วมกันกับบุคคลผู้มีเงินได้ในการเสียภาษีที่ต้องชำระมาตรา 55 มาตรา ๕๕ อำนาจการเก็บเงินภาษีโดยวิธีหักไว้ตามมาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๓ มิให้เป็นเหตุเสื่อมสิทธิของเจ้าพนักงานประเมินในการที่จะเรียกเก็บเงินภาษีนั้นโดยวิธีอื่นมาตรา 56 มาตรา ๕๖ บุคคลทุกคน เว้นแต่ผู้ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ถ้ามีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเป็นจำนวนเกินกว่า ๖๐๐ บาท ให้ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว พร้อมทั้งข้อความอื่น ๆมาตรา 56 ตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่อเจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งภายในเดือนพฤษภาคมทุก ๆ ปีมาตรา 57 มาตรา ๕๗ ถ้าผู้มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเป็นจำนวนเกินกว่า ๖๐๐ บาท เป็นผู้ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ให้เป็นหน้าที่ของผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้พิทักษ์ หรือผู้อนุบาล ต้องปฏิบัติตามความในมาตรา ๕๖มาตรา 58 มาตรา ๕๘ ภายในเดือนเมษายน ทุก ๆ ปี (๑) ให้หัวหน้ากรมทุกกรมในราชการ และหัวหน้าสาขาราชการตามท้องที่ยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดไปยังเจ้าพนักงานประเมิน แสดงรายการจ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) (๒) ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลอื่นผู้มีหน้าที่หักภาษีเงินได้ตามมาตรา ๕๐มาตรา 58 ยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดไปยังเจ้าพนักงานประเมิน แสดงรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) (๒)มาตรา 59 มาตรา ๕๙ พร้อมกับการนำเงินภาษีส่งตามมาตรา ๕๒ ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลอื่นยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด แสดงการหักภาษีเป็นรายตัวผู้มีเงินได้พึงประเมินมาตรา 60 มาตรา ๖๐ เพื่อประโยชน์แห่งการคำนวณยอดเงินได้พึงประเมินของผู้เสียภาษี ให้ถือว่าเงินภาษีที่ได้หักและนำส่งตามมาตรา ๕๐ มาตรา ๕๒ และมาตรา ๕๓ เป็นเงินได้พึงประเมินที่ผู้ต้องเสียภาษีได้รับ ส่วนจำนวนเงินภาษีที่หักและนำส่งไว้นั้น ให้ถือเป็นเครดิตของผู้ต้องเสียภาษีในการคำนวณภาษีในยอดเงินได้สุทธิมาตรา 61 มาตรา ๖๑ บุคคลทุกคนซึ่งมีนามในหนังสือสำคัญใด ๆ ว่าเป็นเจ้าของทรัพย์สินอันระบุไว้ในหนังสือสำคัญนั้น ๆ ต้องรับผิดเสียภาษีในยอดเงินได้ทั้งสิ้นจากทรัพย์สินนั้น โดยมิคำนึงว่าจะต้องโอนเงินได้แต่ส่วนใดให้แก่บุคคลอื่นด้วยเหตุใด ๆ หรือไม่ ถ้าต้องโอนให้แก่บุคคลอื่นมาตรา 61 ผู้มีนามเป็นเจ้าของทรัพย์สินนั้นมีสิทธิหักเงินภาษีจากจำนวนเงินซึ่งต้องโอนให้แก่บุคคลอื่นตามส่วนมาตรา 62 มาตรา ๖๒ ในกรณีผู้ไม่บรรลุนิติภาวะ ผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ บุคคลที่ตั้งตัวแทนจัดการทรัพย์สิน หรือผู้รับประโยชน์จากทรัสต์ เป็นผู้มีเงินได้สุทธิถึงจำนวนต้องเสียภาษี ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ ตัวแทนหรือทรัสตี แล้วแต่กรณีมาตรา 62 เป็นผู้มีหน้าที่ต้องปฏิบัติการตามบทบัญญัติแห่งส่วนนี้เสมือนเป็นตัวผู้ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ บุคคลที่ตั้งตัวแทนหรือผู้รับประโยชน์จากทรัสต์นั้นมาตรา 63 มาตรา ๖๓ บุคคลใดถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายและนำส่งแล้วเป็นจำนวนเงินเกินกว่าที่ควรต้องเสียภาษีตามส่วนนี้ บุคคลนั้นมีสิทธิได้รับเงินจำนวนที่เกินนั้นคืนแต่ต้องยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานประเมินภายใน ๓ ปี นับแต่วันสุดท้ายแห่งปีซึ่งได้ถูกหักภาษีเกินไปมาตรา 64 มาตรา ๖๔ ถ้าเงินภาษีที่ต้องเสียตามบทบัญญัติแห่งส่วนนี้สำหรับปีใด มีจำนวนเกินกว่า ๕๐๐ บาท ผู้ต้องเสียภาษีจะชำระเป็น ๒ งวด ๆ ละเท่า ๆ กันก็ได้ แต่เงินงวดที่ ๑ ต้องชำระภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๒๗ และงวดที่ ๒ ภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันได้รับแจ้งจำนวนมาตรา 3 ส่วน ๓ การเก็บภาษีจากบริษัทและหุ้นส่วนนิติบุคคลมาตรา 65 มาตรา ๖๕ เงินได้ต้องเสียภาษีในส่วนนี้ คือ (๑) ดอกเบี้ยหุ้นกู้ ดอกเบี้ยพันธบัตร หรือดอกเบี้ยเงินกู้ ที่จ่าย (๒) เงินปันผล หรือเงินส่วนแบ่งของกำไรที่จ่าย เงินโบนัสที่จ่ายแก่ผู้ถือหุ้น รวมทั้งเงินลดทุนซึ่งจ่ายหรือเงินเพิ่มทุน ซึ่งตั้งจากกำไรที่ได้มามาตรา 65 หรือเงินรายได้ที่กันไว้ของบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคล (๓) ผลประโยชน์ที่ได้จากการยุบบริษัท หรือหุ้นส่วนนิติบุคคลไปควบเข้ากันกับบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลอื่น หรือการรับช่วงกัน หรือการเลิก ซึ่งตีราคาเป็นเงินได้เกินกว่าเงินทุนมาตรา 66 มาตรา ๖๖ บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายสยาม หรือที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในสยาม ต้องเสียภาษีในจำนวนเงินได้ตามบทบัญญัติในส่วนนี้มาตรา 67 มาตรา ๖๗ บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในที่อื่น ๆ รวมทั้งสยาม ให้เทียบยอดเงินได้ก่อนหักรายจ่ายที่บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นได้จากกิจการในสยาม กับยอดเงินได้ก่อนหักรายจ่ายทั้งหมด เมื่อเทียบเป็นส่วนเท่าใด ให้คำนวณเงินได้ต้องเสียภาษีตามส่วนนั้นมาตรา 67 แต่ในกรณีดังต่อไปนี้ เงินที่นำมาเทียบส่วนนั้น แทนที่จะใช้เงินได้ก่อนหักรายจ่าย ให้ใช้เงินต่อไปนี้เทียบกันตามกรณี คือ (๑) ถ้าบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นธนาคารรับฝากเงิน ให้ใช้เทียบยอดเงินฝากในบัญชีกระแสรายวันและเงินฝากประจำในสยามมาตรา 67 กับยอดเงินฝากทั้งสิ้นในประเภทดังกล่าวแล้วของธนาคารในวันปิดบัญชีของระยะบัญชี ๑๒ เดือนที่สิ้นสุดในครั้งหลังที่สุดก่อนจ่ายเงินได้ต้องเสียภาษี ถ้าบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นธนาคารแลกเงิน ให้ใช้เทียบยอดเงินของกิจการแลกเงิน ถ้าบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นธนาคารทั้งรับฝากเงินและแลกเงินมาตรา 67 ให้ใช้เทียบยอดเงินอย่างหนึ่งอย่างใดที่กล่าวแล้ว ซึ่งคิดได้เป็นเงินภาษีมากกว่า (๒) ถ้าเป็นบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลประกอบกิจการเครดิตฟองซิเอร์ ให้ใช้เทียบยอดเงินให้กู้โดยมีอสังหาริมทรัพย์เป็นประกันและลงทุนหากำไรในอสังหาริมทรัพย์ซึ่งค้างบัญชีในวันปิดบัญชีของระยะบัญชี ๑๒มาตรา 67 เดือนที่สิ้นสุดลงในครั้งหลังที่สุดก่อนจ่ายเงินได้ต้องเสียภาษี (๓) ถ้าเป็นบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลประกอบกิจการออมสิน ให้ใช้เทียบยอดเงินที่ยังค้างบัญชีเป็นเครดิตของผู้ส่งในวันปิดบัญชีของระยะบัญชี ๑๒ เดือนที่สิ้นสุดลงในครั้งหลังที่สุดก่อนจ่ายเงินได้ต้องเสียภาษี (๔)มาตรา 67 ถ้าเป็นบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลประกอบกิจการประกันภัย ให้ใช้เทียบยอดเงินเบี้ยประกันภัยที่เก็บได้มาตรา 68 มาตรา ๖๘ การเสียภาษีตามความในส่วนนี้ ให้เสียตามอัตราภาษีปกติในบัญชีอัตราภาษีเงินได้ท้ายหมวดนี้ ณ ที่ว่าการอำเภอภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่ ๆ ประชุมใหญ่อนุมัติบัญชีและงบดุลมาตรา 69 มาตรา ๖๙ ภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่ ๆ ประชุมใหญ่อนุมัติบัญชีและงบดุลทุกปี ให้บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลยื่นรายการต่อเจ้าพนักงานประเมินตามแบบที่อธิบดีกำหนด แสดงรายการเกี่ยวกับเงินได้ต้องเสียภาษีตามมาตรา ๖๕ และยอดเงินต่าง ๆ ตามมาตรา ๖๗มาตรา 70 มาตรา ๗๐ พร้อมกับการชำระเงินภาษีตามความในมาตรา ๖๘ ให้บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลยื่นรายการต่ออำเภอตามแบบที่อธิบดีกำหนด แสดงรายการเกี่ยวกับจำนวนเงินภาษีและเงินได้ต้องเสียภาษีมาตรา 71 มาตรา ๗๑ เมื่อได้รับคำสั่งอธิบดี ให้บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลยื่นรายการต่อเจ้าพนักงานประเมินตามแบบที่อธิบดีกำหนด แสดงนามและสำนักที่อยู่ของผู้ถือหุ้น หุ้นกู้ พันธบัตร หรือผู้ให้กู้ และจำนวนเงินปันผล เงินโบนัส เงินดอกเบี้ย เงินส่วนแบ่งผลกำไร เงินที่จ่ายในการลดทุน เพิ่มทุนมาตรา 71 หรือการยกเลิกซึ่งบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลจ่ายหรือต้องจ่ายมาตรา 72 มาตรา ๗๒ ในกรณีที่บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลเลิกจากกัน และมีเงินภาษีต้องเสีย ให้ผู้ชำระบัญชี ผู้จัดการ และกรรมการเป็นผู้มีหน้าที่ร่วมกันต้องแจ้งให้เจ้าพนักงานประเมินทราบการเลิกของบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันเลิกกัน ถ้าบุคคลดังกล่าวแล้วไม่ปฏิบัติตามนี้มาตรา 72 อาจต้องรับผิดเสียเงินภาษีเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งเท่าของจำนวนภาษีที่ต้องเสีย เงินนี้ให้ถือเป็นค่าภาษี ในกรณีที่บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลเลิกกันดังกล่าวแล้วและมีเงินภาษีต้องเสีย ให้ผู้ชำระบัญชี ผู้จัดการ และกรรมการเป็นผู้มีหน้าที่ร่วมกัน ต้องชำระเงินภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้ภายใน ๗ วันมาตรา 72 นับแต่วันชำระบัญชีเสร็จมาตรา 73 มาตรา ๗๓ ในกรณีที่บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลยุบไปควบเข้ากันกับบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลอื่น หรือรับช่วงกัน และมีภาษีต้องเสีย ให้บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลใหม่อันได้ควบเข้ากันหรือรับช่วงนั้น เป็นผู้มีหน้าที่ต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้มาตรา 74 มาตรา ๗๔ บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลใดประกอบกิจการวิชาชีพอิสระซึ่งตามกฎหมายหรือว่าโดยสภาพย่อมเป็นกิจการที่จะพึงทำได้แต่โดยบุคคลธรรมดาผู้รู้วิชานั้น บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นต้องยื่นรายการแสดงข้อความเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๖) ที่บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นได้รับทั้งสิ้นมาตรา 74 แล้วให้เรียกเก็บภาษีจากบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้น โดยยอมให้หักค่าใช้จ่ายตามมาตรา ๔๔ โดยอนุโลม และคิดภาษีตามอัตราที่เก็บจากบุคคลธรรมดามาตรา 75 มาตรา ๗๕ รัฐบาลอาจนำความกราบบังคมทูลเพื่อให้ทรงตราพระราชกฤษฎีกายอมให้หักค่าให้จ่ายสำหรับบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลบางชนิด ทั้งนี้ เป็นการเหมาไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๗๕ แห่งเงินได้ก่อนหักรายจ่ายของบริษัทหรือหุ้นส่วนบุคคลนั้น ตามที่จะได้กำหนดไว้ในพระราชกฤษฎีกา เมื่อได้มีพระราชกฤษฎีกาเช่นนั้นแล้วมาตรา 75 และในกรณีที่มีเหตุสงสัยว่าบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลได้มีเงินได้ในกิจการพอที่จะจัดปันตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๖๕ ได้ ก็ให้อธิบดีมีอำนาจที่จะประเมินเงินได้สุทธิของบริษัท หรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้น โดยหักค่าใช้จ่ายตามพระราชกฤษฎีกานั้น และให้เก็บภาษีตามอัตราภาษีปกติในจำนวนเงินได้สุทธินั้น ในกรณีนี้มาตรา 75 ให้ชำระภาษีภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันได้รับทราบการประเมิน ถ้าไม่ชำระภายในกำหนด ให้นำมาตรา ๒๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 76 มาตรา ๗๖ บุคคลใดจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือบริษัท หุ้นส่วนนิติบุคคลก็ตาม ที่ประกอบกิจการในสยาม เป็นลูกจ้างหรือทำการแทน หรือมีการติดต่อในกิจการที่ทำกับบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ เป็นเหตุให้บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นได้รับเงินได้หรือผลกำไรในสยามมาตรา 76 ให้ถือว่าบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศนั้น ได้ประกอบกิจการในสยาม และถ้าอธิบดีออกหนังสือแจ้งความไปยังบุคคลที่ประกอบกิจการในสยามแสดงให้ทราบว่าได้ถือเอาบุคคลนั้นเป็นตัวแทนของบริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศมาตรา 76 ให้บุคคลนั้นมีหน้าที่ต้องปฏิบัติการตามบทบัญญัติในส่วนนี้ แต่บุคคลที่ประกอบกิจการในสยามดังกล่าวแล้ว ชอบที่จะเสนอข้อเท็จจริงและหลักฐานต่ออธิบดี แสดงว่าตนไม่ควรต้องรับผิดดังกล่าวข้างต้นได้ เมื่ออธิบดีได้วินิจฉัยเห็นสมควรประการใด และได้สั่งการแล้ว ให้เป็นอันยุติเด็ดขาดเพียงนั้นบัญชีอัตราภาษีเงินได้ (๑) อัตราภาษีปกติ ร้อยละ ๘ (๒) อัตราภาษีเสริมเป็นดังนี้ (ก) จำนวนเงินได้สุทธิเกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๕,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๔ แห่งจำนวนเงินที่เกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาท (ข) จำนวนเงินได้สุทธิเกินกว่า ๑๕,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๖ แห่งจำนวนเงินที่เกินกว่า ๑๕,๐๐๐ บาท (ค)จำนวนเงินได้สุทธิเกินกว่า ๒๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๓๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๗ แห่งจำนวนเงินที่เกินกว่า ๒๐,๐๐๐ บาท (ง) จำนวนเงินได้สุทธิเกินกว่า ๓๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๙ แห่งจำนวนเงินที่เกินกว่า ๓๐,๐๐๐ บาท (จ) จำนวนเงินได้สุทธิเกินกว่า ๕๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกินกว่า ๑๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๒แห่งจำนวนเงินที่เกินกว่า ๕๐,๐๐๐ บาท (ฉ) จำนวนเงินได้สุทธิเกินกว่า ๑๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๕ แห่งจำนวนเงินที่เกินกว่า ๑๐๐,๐๐๐ บาทมาตรา 4 หมวด ๔ ภาษีโรงค้ามาตรา 77 มาตรา ๗๗ ภาษีโรงค้านี้อยู่ในประเภทภาษีอากรประเมิน และให้อำเภอเป็นผู้ประเมินเกี่ยวกับภาษีตามหมวดนี้มาตรา 78 มาตรา ๗๘ ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "ร้านค้า" หมายความว่า สถานที่ซึ่งใช้ในการประกอบหรือดำเนินกิจการค้า ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดแห่งการค้านั้นไว้ ร้านค้าดังกล่าวในวรรคก่อนนั้น หมายความรวมทั้งโรงเรือน ตึกหรือแพ ตลอดจนที่ดินที่ใช้เกี่ยวเนื่องกับโรงเรือนมาตรา 78 ตึกหรือแพนั้นในการประกอบหรือดำเนินกิจการค้า "โรงอุตสาหกรรม" หมายความว่า โรงสี ที่ทำการโม่หรือย่อยหิน ที่ทำการขุดแร่หรือโรงอุตสาหกรรมอื่นที่ใช้เครื่องจักรหรือเครื่องกลทำให้เกิดกำลัง หรือแปลงวัตถุดิบให้เป็นรูปอื่น หรือแปลงวัตถุที่ได้แปลงมาแล้วด้วยการฝีมือ หรือด้วยเครื่องจักรหรือเครื่องกลมาตรา 78 ให้เปลี่ยนสภาพเป็นอย่างอื่น ทั้งนี้ ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดแห่งอุตสาหกรรมนั้นไว้ "โรงค้า" หมายความว่า ร้านค้าหรือโรงอุตสาหกรรมหรือทั้งสองอย่างรวมกัน "ค่ารายปี" หมายความว่า จำนวนเงินซึ่งร้านค้าสมควรให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ ถ้าร้านค้าใดมีข้อตกลงเรียกเก็บค่าเช่า หรือเรียกเก็บเป็นเงินกินเปล่ามาตรา 78 หรือเงินค่าประกันวินาศภัย หรือเรียกเก็บเป็นเงินอย่างอื่นเนื่องในการได้ใช้ร้านค้า ก็ให้ถือเอาจำนวนเงินที่เรียกเก็บนั้นเป็นเกณฑ์อย่างหนึ่งในการประเมินเงินที่สมควรให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ "ปีภาษี" หมายความว่า ปีตามปฏิทินหลวง "ป้าย" หมายความว่า ป้ายชื่อยี่ห้อหรือเครื่องหมายของโรงค้ามาตรา 78 ซึ่งแสดงเป็นตัวอักษรหรือเครื่องหมายอย่างอื่น โดยการเขียน แกะ สลัก จารึก หรือทำให้ปรากฏโดยวิธีอื่น ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกระทำบนแผ่นกระดาษ แผ่นไม้ แผ่นกระจก กำแพง ผนัง ผ้า หรือวัตถุอื่น ซึ่งแสดงไว้ที่โรงค้า หรือบริเวณใกล้เคียงกับโรงค้ามาตรา 79 มาตรา ๗๙ ภาษีโรงค้าให้คิดจาก (๑) ป้ายตามอัตราที่ระบุไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๑ ท้ายหมวดนี้ (๒) (ก) ถ้าเป็นร้านค้า ให้คิดจากค่ารายปีตามอัตราที่ระบุไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ ท้ายหมวดนี้ (ข) ถ้าเป็นโรงงานอุตสาหกรรม ให้คิดจากกำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้และจำนวนลูกจ้าง ตามอัตราที่ระบุไว้ในพิกัดฉบับที่ ๓มาตรา 79 ท้ายหมวดนี้มาตรา 80 มาตรา ๘๐ บุคคลธรรมดา บริษัทและหุ้นส่วนนิติบุคคลผู้ประกอบกิจการในโรงค้าในสยาม เป็นผู้ต้องเสียภาษีตามหมวดนี้ ในปีภาษีที่ประกอบกิจการนั้นมาตรา 81 มาตรา ๘๑ ภายในเดือนพฤษภาคมทุก ๆ ปี ให้ผู้ต้องเสียภาษียื่นรายการแสดงข้อความเพื่อการเสียภาษีตามมาตรา ๗๙ ตามแบบที่อธิบดีกำหนด ต่ออำเภอ ณ ที่ว่าการอำเภอมาตรา 82 มาตรา ๘๒ ภาษีที่ต้องเสียตามหมวดนี้ ให้เสียภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมินมาตรา 83 มาตรา ๘๓ ถ้าเงินภาษีที่ต้องเสียตามหมวดนี้สำหรับปีใดมีจำนวนเกินกว่า ๕๐๐ บาท ผู้ต้องเสียภาษีจะชำระเป็น ๒ งวด ๆ ละเท่า ๆ กันก็ได้ แต่เงินงวดที่ ๑ ต้องชำระภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๘๒ และงวดที่ ๒ ภายใน ๙๐ วันนับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินมาตรา 84 มาตรา ๘๔ เมื่อปรากฏแก่เจ้าพนักงานประเมินว่าค่ารายปีซึ่งอำเภอประเมินเงินภาษีนั้นผิดจากเกณฑ์แห่งการคำนวณค่ารายปี ดังที่ได้บัญญัติไว้ในหมวดนี้ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะประเมินภาษีใหม่ได้ภายในเวลา ๒ ปี นับแต่วันที่ถึงกำหนดเสียภาษี ถ้าในการประเมินใหม่นั้นปรากฏว่าได้เรียกเก็บภาษีเกินไปมาตรา 84 ก็ให้สั่งคืนเงินส่วนที่เกินให้แก่ผู้ต้องเสียภาษี ถ้าการประเมินใหม่ปรากฏว่าจะต้องเสียภาษีเพิ่มขึ้นอีก ก็ให้เจ้าพนักงานประเมินแจ้งจำนวนเงินที่ต้องเสียเพิ่มไปยังผู้ต้องเสียภาษี และแจ้งเหตุที่ต้องเสียเพิ่มขึ้นอีกนั้นด้วย ในการนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๙ มาตรา ๒๐ และมาตรา ๒๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 84 ในกรณีดังกล่าวไว้ในวรรค ๓ ให้ผู้ต้องเสียภาษีชำระจำนวนเงินภาษีที่ต้องเสียเพิ่มภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งจำนวนมาตรา 85 มาตรา ๘๕ ผู้ใดเริ่มประกอบกิจการที่จะต้องเสียภาษีตามมาตรา ๗๙ (๒) ในระหว่างวันที่ ๑ เมษายน ถึงวันที่ ๓๐ กันยายน ในปีภาษีปีใด ต้องยื่นรายการเพื่อเสียภาษีภายใน ๖๐ วัน นับแต่วันเริ่มประกอบกิจการนั้น และต้องเสียภาษีกึ่งอัตราที่กำหนดไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ และที่ ๓ ท้ายหมวดนี้มาตรา 85 ผู้ใดเริ่มประกอบกิจการดังกล่าวข้างต้นในระหว่างวันที่ ๑ ตุลาคม ถึงวันที่ ๓๑ มีนาคม ในปีภาษีปีใด ไม่ต้องยื่นรายการเสียภาษีในปีนั้น ผู้ใดประกอบกิจการในร้านค้าที่เข้าลักษณะยกเว้นภาษี ตามพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ ท้ายหมวดนี้มาก่อน แต่ในระหว่างปีภาษีปีใดได้เปลี่ยนแปลงหรือขยายร้านค้ามาตรา 85 ทำให้กลับเข้าลักษณะต้องเสียภาษี ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้เริ่มประกอบกิจการตั้งแต่วันที่หลุดพ้นจากลักษณะยกเว้นภาษีมาตรา 86 มาตรา ๘๖ เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบหรือไต่สวน ให้อำเภอหรือเจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะเข้าไปในสถานที่ของผู้ใดต่อหน้าผู้นั้นหรือผู้แทนในเวลากลางวันระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกได้ อำเภอหรือเจ้าพนักงานประเมินจะเรียกผู้ชำนาญการพิเศษไปเป็นผู้ช่วยก็ได้มาตรา 86 ผู้ถูกตรวจสอบหรือไต่สวนหรือผู้แทนจะต้องให้ความสะดวกตามสมควรมาตรา 87 มาตรา ๘๗ การเสียภาษีสำหรับป้ายตามมาตรา ๗๙ (๑) นั้น ถ้าผู้ใดมีป้ายขึ้นระหว่างปีก็ดี เปลี่ยนหรือแก้ไขป้ายใหม่ทำให้ภาษีที่ต้องเสียสำหรับป้ายที่เปลี่ยนหรือแก้ไขใหม่นั้นมีจำนวนสูงกว่าภาษีที่ต้องเสียสำหรับป้ายเดิมก็ดี ให้ผู้นั้นมาแจ้งและยื่นรายการเพื่อเสียภาษีสำหรับป้ายนั้นต่ออำเภอ และเสียภาษีภายใน ๑๕ วันมาตรา 88 มาตรา ๘๘ ใบเสร็จค่าภาษีโรงค้านั้นต้องแสดงไว้โดยเปิดเผยในโรงค้ามาตรา 89 มาตรา ๘๙ วิธีคิดกำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้เป็นอย่างสูงสุดใน ๒๔ ชั่วโมงก็ดี กำลังสูงสุดของเครื่องจักรคิดเป็นแรงม้าก็ดี ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์การประเมินตามพิกัดอัตราฉบับที่ ๓ ท้ายหมวดนี้ ให้กำหนดขึ้นโดยกฎกระทรวงมาตรา 90 มาตรา ๙๐ ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๘๖ ผู้นั้นมีความผิดระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ บาทมาตรา 91 มาตรา ๙๑ ผู้ใดไม่แจ้งต่ออำเภอ เป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๘๗ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ บาทมาตรา 92 มาตรา ๙๒ ผู้ใดเสียภาษีสำหรับโรงค้าแล้วไม่เอาใบเสร็จแสดงไว้โดยเปิดเผยในโรงค้าเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๘๘ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐ บาทพิกัดอัตรา ฉบับที่ ๑ ป้าย ๑. อัตราภาษีเรียกเก็บนั้นให้คิดตามพื้นที่ของป้าย ดังต่อไปนี้ (ก) ป้ายที่ไม่มีอักษรไทย พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตรหรือเศษต่อ ๑ บาท (ข) ป้ายที่มีอักษรไทยปนกับอักษรต่างประเทศหรือเครื่องหมายอื่น พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตรหรือเศษต่อ ๒๕ สตางค์ แต่ถ้าในป้ายนั้นพื้นที่สำหรับอักษรไทยน้อยกว่าพื้นที่สำหรับอักษรต่างประเทศหรือเครื่องหมายอื่น ให้คิดตามอัตรา (ก) (ค) ป้ายที่มีอักษรไทยล้วน พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตรหรือเศษต่อ ๑๐ สตางค์ ๒. ป้ายทุกป้ายต้องเสียอย่างน้อยป้ายละ ๑ บาท ๓. พื้นที่ของป้ายไม่ว่าจะมีรูปร่างลักษณะอย่างใด ให้คำนวณดังนี้ (ก)ถ้าเป็นป้ายมีขอบเขตกำหนดได้ ให้เอาส่วนกว้างที่สุดคูณด้วยส่วนยาวที่สุดของขอบเขตป้ายเป็นตารางเซนติเมตร (ข) ถ้าเป็นป้ายไม่มีขอบเขตกำหนดได้ ให้ถือส่วนกว้างที่สุดเท่ากับส่วนกว้างของตัวอักษรหรือเครื่องหมายนอกที่สุดที่ประกอบเป็นป้ายเพิ่มขึ้นอีก ๑๐เซนติเมตรและถือส่วนยาวที่สุดเท่ากับส่วนยาวของตัวอักษรหรือเครื่องหมายนอกที่สุดที่ประกอบเป็นป้ายเพิ่มขึ้นอีก ๑๐ เซนติเมตร แล้วคูณส่วนกว้างกับส่วนยาวเป็นตารางเซนติเมตรพิกัดอัตรา ฉบับที่ ๒ ร้านค้า ๑. ภาษีที่เรียกเก็บนั้น ให้ใช้ค่ารายปีในปีที่ล่วงมาแล้วของร้านค้าเป็นหลักเกณฑ์การประเมิน แต่ในกรณีที่เป็นร้านค้าสร้างขึ้นใหม่ ใช้เป็นครั้งแรกในปีภาษีใดก็ดี หรือเป็นร้านค้าที่มิได้สร้างใหม่ แต่ไม่ทราบค่ารายปีในปีที่ล่วงมาแล้วและไม่สามารถตรวจสอบได้ก็ดีให้ใช้ค่ารายปีในปีภาษีนั้นเองเป็นหลักเกณฑ์การประเมิน ๒. ภาษีให้เรียกเก็บตามอัตรา ดังต่อไปนี้ (ก) ร้านค้าที่ผู้ต้องเสียภาษีไม่ได้อาศัยอยู่ ร้อยละ ๘ แห่งค่ารายปี (ข) ร้านค้าเฉพาะร้านที่ผู้ต้องเสียภาษีอาศัยอยู่ ร้อยละ ๖ แห่งค่ารายปี (ค) ร้านค้าที่มีค่ารายปีไม่ถึง ๑๒๐ บาท ให้ยกเว้นภาษีสำหรับส่วนร้านค้าแต่ทั้งนี้ มิให้เป็นการยกเว้นในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการใช้ร้านค้าหลายร้าน และค่ารายปีแห่งร้านค้าเหล่านั้น รวมกันมีจำนวนตั้งแต่ ๑๒๐ บาทขึ้นไปพิกัดอัตรา ฉบับที่ ๓ โรงอุตสาหกรรม ๑. ภาษีให้เรียกเก็บตามอัตรา ดังต่อไปนี้ (ก) โรงสี (๑) กำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้เป็นอย่างสูงสุดใน ๒๔ ชั่วโมงในปีที่ล่วงมาแล้ว คิดเป็นเกวียน ๆ ละ ๒ บาทต่อปี (๒) จำนวนลูกจ้างในปีที่ล่วงมาแล้ว คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายเดือนคนละ ๑ บาทต่อปี (ข) ที่ทำการโม่หรือย่อยหินที่ทำการขุดแร่หรือโรงอุตสาหกรรมอย่างอื่น (๑) กำลังสูงสุดของเครื่องจักรในปีที่ล่วงมาแล้ว คิดเป็นแรงม้า แรงม้าละ ๒ บาทต่อปี (๒) จำนวนลูกจ้างในปีที่ล่วงมาแล้ว คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายเดือน คนละ ๑ บาทต่อปี (๓) ถ้าใช้แต่เครื่องจักรหรือลูกจ้างอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่อย่างเดียว ก็ให้เรียกเก็บภาษีตาม (๑) หรือ (๒)เพียงอย่างเดียว แล้วแต่กรณี ๒. ในกรณีเริ่มประกอบกิจการในโรงอุตสาหกรรมระหว่างวันที่ ๑ เมษายน และวันที่ ๓๐ กันยายนในปีภาษีปีใด ให้ใช้หลักเกณฑ์การประเมินดังต่อไปนี้ (ก) โรงสี (๑) กำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้เป็นอย่างสูงสุดใน ๒๔ ชั่วโมงในเดือนแรกที่ทำการ คิดเป็นเกวียน (๒)จำนวนลูกจ้างในเดือนแรกที่ทำการ คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายวัน (ข) ที่ทำการโม่หรือย่อยหิน ที่ทำการขุดแร่หรือโรงอุตสาหกรรมอย่างอื่น (๑) กำลังสูงสุดของเครื่องจักรในเดือนแรกที่ทำการ คิดเป็นแรงม้า (๒) จำนวนลูกจ้างในเดือนแรกที่ทำการ คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายวัน (๓)ถ้าใช้แต่เครื่องจักรหรือลูกจ้างอย่างใดอย่างหนึ่งแต่อย่างเดียว ก็ให้เรียกเก็บภาษีตาม (๑) หรือ (๒) เพียงอย่างเดียว แล้วแต่กรณี ๓. ในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการในโรงอุตสาหกรรมขายเฉพาะแต่ผลที่ผลิตในการอุตสาหกรรมนั้น ไม่ว่าจะขายที่โรงอุตสาหกรรมนั้นเองหรือที่ร้านค้าซึ่งมีไว้สำหรับการขายนั้นก็ตามภาษีโรงค้าที่ต้องเสียตามมาตรา ๗๙ (๒) นั้น คงให้เสียแต่เฉพาะแต่สำหรับส่วนโรงอุตสาหกรรมมาตรา 5 หมวด ๕ ภาษีการธนาคาร การเครดิตฟองซิเอร์ การออมสิน และการประกันภัยมาตรา 93 มาตรา ๙๓ ภาษีในหมวดนี้อยู่ในประเภทภาษีอากรประเมินและให้เจ้าพนักงานประเมินเป็นผู้ประเมินเกี่ยวกับภาษีตามหมวดนี้มาตรา 94 มาตรา ๙๔ ในหมวดนี้เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "ปีภาษี" หมายความว่า ตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม "ธนาคาร" หมายความว่า บุคคลที่กระทำกิจการค้าอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้ (๑) เปิดเครดิตโดยรับฝาก หรือเก็บเงินจากผู้อื่นอันผู้รับเครดิตอาจจ่ายหรือส่งไปที่อื่นมาตรา 94 โดยวิธีใช้ดร๊าฟเช็คหรือคำสั่ง (๒) ทำกิจการแลกเงิน คือ ออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงิน หรือส่งเงินไปต่างประเทศเองโดยโทรเลขหรือจดหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างมาตรา 95 มาตรา ๙๕ ธนาคารประกอบกิจการในสยามต้องเสียภาษีในกิจการแลกเงินในสยามในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ตามอัตราต่อไปนี้ ถ้ากิจการแลกเงินของธนาคารในปีภาษีปีใด มีจำนวนเงิน (ก) เกินกว่า ๘,๐๐๐,๐๐๐ บาท เสียภาษี ๕,๐๐๐ บาท (ข) เกินกว่า ๖,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๘,๐๐๐,๐๐๐ บาท เสียภาษี ๔,๐๐๐ บาท (ค) เกินกว่า ๔,๐๐๐,๐๐๐ บาทมาตรา 95 แต่ไม่เกินกว่า ๖,๐๐๐,๐๐๐ บาท เสียภาษี ๓,๐๐๐ บาท (ง) เกินกว่า ๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๔,๐๐๐,๐๐๐ บาท เสียภาษี ๒,๐๐๐ บาท (จ) ไม่เกิน ๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท เสียภาษี ๑,๐๐๐ บาทมาตรา 96 มาตรา ๙๖ เครดิตฟองซิเอร์ต้องเสียภาษีในอัตราเดือนละ ๑/๔๘ แห่งหนึ่งในร้อยของจำนวนเงินที่ให้กู้ โดยมีอสังหาริมทรัพย์เป็นประกัน และจำนวนเงินที่ลงไปเพื่อหากำไรในอสังหาริมทรัพย์ในสยามในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว จำนวนเงินที่ว่านี้คือยอดเงินที่ค้างบัญชีในวันสุดท้ายของเดือน แต่การชำระภาษีนั้นให้ชำระปีละครั้งมาตรา 97 มาตรา ๙๗ กิจการออมสินต้องเสียภาษีในอัตราเดือนละ ๑/๓๖ แห่งหนึ่งในร้อยของยอดเงินที่ยังค้างบัญชีเป็นเครดิตของผู้ส่งในสยามในวันสุดท้ายของเดือนในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว แต่การชำระภาษีนั้นให้ชำระปีละครั้ง คลังออมสินและสหกรณ์ซึ่งมิได้หากำไรนั้นยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีมาตรา 98 มาตรา ๙๘ กิจการประกันภัยอย่างใด ๆ ในสยามต้องเสียภาษีในอัตราร้อยละ ๑ แห่งจำนวนเงินเบี้ยประกันภัยที่เก็บได้ในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ไม่ว่าเบี้ยประกันภัยนั้นจะส่งเป็นเงิน เครดิต หรือสิ่งอื่นใดที่ใช้แทนเงิน แต่เบี้ยประกันภัยที่คืนให้แก่ผู้เอาประกันภัย ภายใน ๖มาตรา 98 เดือนนับแต่วันส่งเพราะเหตุไม่รับประกันภัยก็ดี คืนไปโดยเหตุอื่นก็ดี มิให้นับเข้าในจำนวนเงินอันต้องเสียภาษี และถ้าผู้กระทำกิจการประกันภัยใดเสียเงินภาษีแล้วนำประกันภัยซึ่งรับไว้ไปให้ผู้อื่นประกันต่อ ๆ ไป ผู้ประกันต่อนั้น ไม่ต้องเสียภาษีมาตรา 99 มาตรา ๙๙ บุคคลธรรมดา บริษัทหรือหุ้นส่วนนิติบุคคล ประกอบกิจการธนาคาร เครดิตฟองซิเอร์ กิจการออมสิน หรือกิจการประกันภัยในสยาม เป็นผู้ต้องเสียภาษีตามหมวดนี้มาตรา 100 มาตรา ๑๐๐ ภายในวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ทุกปี ให้ผู้ต้องเสียภาษีตามหมวดนี้ยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดเกี่ยวกับจำนวนเงินต่าง ๆ ต่อเจ้าพนักงานประเมินมาตรา 101 มาตรา ๑๐๑ เมื่อได้รับแบบแสดงรายการแล้ว ให้เจ้าพนักงานประเมินประเมินจำนวนเงินภาษี แล้วแจ้งให้ผู้เสียภาษีทราบมาตรา 102 มาตรา ๑๐๒ การตรวจสอบหรือการไต่สวนเกี่ยวกับภาษีในหมวดนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๖ และมาตรา ๙๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 6 หมวด ๖ อากรแสตมป์มาตรา 103 มาตรา ๑๐๓ ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "ตราสาร" หมายความว่า เอกสารที่ต้องเสียอากรตามหมวดนี้ "กระดาษ" หมายความตลอดถึงแผ่นหนังฟอกหรือสิ่งอื่น ๆ ซึ่งใช้เขียนตราสาร "แสตมป์" หมายความว่า แสตมป์ปิดทับหรือแสตมป์ดุนบนกระดาษซึ่งกำหนดลักษณะโดยกฎกระทรวง "กระทำ" เมื่อใช้เกี่ยวกับตราสารมาตรา 103 หมายความว่า การลงลายมือชื่อตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ "ปิดแสตมป์" หมายความว่า การปิดแสตมป์ทับกระดาษ หรือการมีแสตมป์ดุนบนกระดาษ "ขีดฆ่า" หมายความว่า การกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก โดยในกรณีแสตมป์ปิดทับ ได้ลงลายมือชื่อหรือลงชื่อห้างร้านบนแสตมป์มาตรา 103 หรือขีดเส้นคร่อมฆ่าแสตมป์ที่ปิดทับกระดาษและลงวันเดือนปีที่กระทำสิ่งเหล่านี้ด้วย ในกรณีแสตมป์ดุน ได้เขียนบนตราสารให้แสตมป์ดุนปรากฏอยู่ในด้านหน้าของตราสารนั้น "ปิดแสตมป์บริบูรณ์" ในกรณีแสตมป์ปิดทับ หมายความว่า ได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ทับกระดาษมาตรา 103 ก่อนกระทำหรือในทันทีที่ทำตราสารเป็นราคาไม่น้อยกว่าอากรที่ต้องเสีย และได้ขีดฆ่าแสตมป์นั้นแล้ว ในกรณีแสตมป์ดุน หมายความว่า ได้เสียอากรโดยใช้กระดาษมีแสตมป์ดุนเป็นราคาแสตมป์ไม่น้อยกว่าอากรที่ต้องเสียและได้ขีดฆ่าแล้ว "ใบรับ" หมายความว่า (ก) บันทึก หรือหนังสือใด ๆ ที่เป็นหลักฐานแสดงว่าได้รับมาตรา 103 ได้รับฝากหรือได้รับชำระเงินหรือตั๋วเงิน หรือ (ข) บันทึก หรือหนังสือใด ๆ ที่เป็นหลักฐานแสดงว่าหนี้หรือสิทธิเรียกร้องได้ชำระหรือปลดให้แล้ว บันทึก หรือหนังสือที่กล่าวนั้นจะมีลายมือชื่อของบุคคลใด ๆ หรือไม่ ไม่สำคัญ "พนักงานเจ้าหน้าที่" หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมาตรา 1 ส่วน ๑ การเสียอากรมาตรา 104 มาตรา ๑๐๔ ตราสารที่ระบุไว้ในบัญชีท้ายหมวดนี้ ต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ตามอัตราที่กำหนดไว้ในบัญชีนั้นมาตรา 105 มาตรา ๑๐๕ ในกรณีต่อไปนี้ ผู้ขาย ผู้ให้เช่าซื้อหรือผู้รับเงิน ต้องออกใบรับเงินให้แก่ผู้ซื้อ ผู้เช่าซื้อ หรือผู้จ่ายเงินทุกคราว จะได้มีการเรียกร้องให้ออกใบรับหรือไม่ก็ตาม (๑) การให้เช่าซื้อทรัพย์สินทุกชนิด ซึ่งมีราคาเช่าซื้อเกิน ๕ บาท (๒) การขายซึ่งมีราคารายละเกิน ๕ บาท จากโรงค้ามาตรา 105 ถ้าโรงค้านั้นต้องเสียภาษีโรงค้าตามมาตรา ๗๙ (๒) (๓) การขายซึ่งคราวหนึ่ง ๆ มีราคาเกิน ๑๐๐ บาท (๔) การรับเงินเนื่องในการโพยก๊วนทุกราย ไม่จำกัดว่าเป็นจำนวนเงินเท่าใด ถ้าการเช่าซื้อหรือการขายที่กล่าวข้างต้นมีเงื่อนไข ให้ชำระราคาภายหลังงวดเดียวหรือหลายงวด ให้ออกใบรับทุกคราวที่ได้รับเงินมาตรา 105 มาตรานี้ไม่ใช้บังคับในกรณีที่ขายสินค้าซึ่งทำในราชอาณาจักรส่งออกไปจำหน่ายนอกราชอาณาจักรมาตรา 106 มาตรา ๑๐๖ ใบรับอันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ที่ต้องออกให้เมื่อถูกเรียกร้องนั้น เมื่อผู้มีส่วนได้เสียเรียกร้องผู้มีหน้าที่ออกใบรับต้องออกให้มาตรา 107 มาตรา ๑๐๗ เว้นแต่ที่บัญญัติในมาตรา ๑๑๑ ถ้าไม่มีข้อตกลงเป็นอย่างอื่นผู้มีหน้าที่เสียอากรและผู้มีหน้าที่ขีดฆ่า ให้เป็นไปตามบัญชีท้ายหมวดนี้ ถ้าผู้มีหน้าที่ขีดฆ่าเขียนหนังสือไม่เป็น จะให้ผู้อื่นเขียนวันเดือนปีแทนก็ได้ ถ้าผู้มีหน้าที่ขีดฆ่าไม่ยอมขีดฆ่า หรือไม่มีตัวอยู่ที่จะทำการขีดฆ่าได้มาตรา 107 ให้ผู้ทรงตราสารหรือผู้ถือเอาประโยชน์ขีดฆ่าแทนได้มาตรา 108 มาตรา ๑๐๘ ถ้าทำตราสารหลายลักษณะตามที่ระบุในบัญชีท้ายหมวดนี้บนกระดาษแผ่นเดียวกัน หรือเป็นฉบับเดียวกัน เช่น เช่าและกู้ยืมรวมกันไว้ หรือทำตราสารลักษณะเดียวกันหลายเรื่องบนกระดาษแผ่นเดียวกัน หรือเป็นฉบับเดียวกัน เช่น ขายของสิ่งหนึ่งให้แก่คนหนึ่ง และขายอีกสิ่งหนึ่งให้แก่อีกคนหนึ่ง ซึ่งตามสภาพควรจะแยกกันมาตรา 108 ต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ให้ครบทุกลักษณะหรือทุกเรื่อง โดยปิดแสตมป์บริบูรณ์เป็นรายตราสารแยกไว้ ให้ปรากฏว่าตราสารใดอยู่ที่ใด และแสตมป์ดวงใดสำหรับตราสารลักษณะหรือเรื่องใดมาตรา 109 มาตรา ๑๐๙ สัญญาใดเป็นตราสาร ซึ่งเกิดขึ้นโดยมีหนังสือโต้ตอบกันและมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ถ้าพิสูจน์ได้ว่า หนังสือฉบับหนึ่งฉบับใดที่จำเป็นในการทำให้เกิดสัญญานั้นขึ้น ได้ปิดแสตมป์ครบจำนวนอากรและขีดฆ่าแสตมป์แล้ว ให้ถือว่าสัญญานั้นได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้วมาตรา 110 มาตรา ๑๑๐ คู่ฉบับหรือคู่ฉีกแห่งตราสารใด แม้จะได้ปิดแสตมป์สำหรับคู่ฉบับหรือคู่ฉีกนั้นตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้แล้วก็ดี ถ้ามิได้นำตราสารต้นฉบับหรือพยานหลักฐานมาแสดงให้เป็นที่พอใจว่าตราสารต้นฉบับนั้นได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว มิให้ถือว่าคู่ฉบับหรือคู่ฉีกนั้นได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์มาตรา 110 จนกว่าจะได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนอากรสำหรับตราสารต้นฉบับและขีดฆ่าแล้วมาตรา 111 มาตรา ๑๑๑ ถ้าตราสารที่ต้องเสียอากรได้ทำขึ้นนอกสยาม ให้เป็นหน้าที่ของผู้ทรงตราสารคนแรกในสยามต้องเสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนอากรและขีดฆ่าภายใน ๓๐ วัน นับแต่ได้รับตราสารนั้น ถ้าไม่ปฏิบัติตามนี้ให้ถือว่าเป็นตราสารที่มิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ถ้ามิได้ปฏิบัติตามความในวรรคก่อนมาตรา 111 ผู้ทรงคนใดคนหนึ่งแห่งตราสารต้องเสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนอากรและขีดฆ่าก่อน แล้วจึงจะยื่นตราสารเพื่อให้จ่ายเงิน รับรอง สลักหลัง โอน หรือถือเอาประโยชน์ได้ ผู้ทรงตราสารคนใดได้ตราสารตามความในมาตรานี้มาไว้ในครอบครองก่อนพ้นกำหนดที่กล่าวไว้ในวรรค ๑มาตรา 111 ผู้ทรงคนนั้นจะเสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนอากรและขีดฆ่าก็ได้ โดยมีสิทธิไล่เบี้ยจากผู้ทรงคนก่อน ๆมาตรา 112 มาตรา ๑๑๒ ถ้าตั๋วเงินที่ยื่นให้ชำระเงินมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ผู้รับตั๋วจะเสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนอากรและขีดฆ่า และใช้สิทธิไล่เบี้ยจากผู้มีหน้าที่เสียอากร หรือหักค่าอากรจากเงินที่จะชำระก็ได้มาตรา 2 ส่วน ๒ เบ็ดเตล็ดมาตรา 113 มาตรา ๑๑๓ ตราสารใดมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ผู้มีหน้าที่เสียอากร หรือผู้ทรงตราสารหรือผู้ถือเอาประโยชน์ ชอบที่จะยื่นตราสารนั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขอเสียอากรได้ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับตราสารแล้ว ให้อนุมัติให้เสียอากรภายในบังคับแห่งบทบัญญัติต่อไปนี้ ๑. ถ้าตราสารที่มิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์นั้นมาตรา 113 เป็นตราสารที่กระทำขึ้นในสยาม เมื่อผู้ขอเสียอากร ได้ยื่นตราสารนั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อเสียอากรภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ ก็ให้อนุมัติให้เสียเพียงอากรตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้ เว้นแต่จะเป็นตราสารที่เสียอากรเพียง ๕ สตางค์หรือต่ำกว่าหรือเป็นตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน เช็คมาตรา 113 หรือใบรับเงิน ๒. ถ้ากรณีเป็นอย่างอื่น ก็ให้อนุมัติให้เสียอากร และให้เรียกเก็บเงินเพิ่มอากร ดังต่อไปนี้อีกด้วย (ก) ถ้าปรากฏต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ว่า ตราสารมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์เป็นเวลาไม่พ้นกำหนด ๙๐ วันนับแต่วันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ ให้เรียกเก็บเงินเพิ่มอากรเป็น ๒ เท่าจำนวนอากร หรือเป็นเงิน ๔ บาทมาตรา 113 แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า (ข) ถ้าปรากฏต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ว่า ตราสารมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์เป็นเวลาพ้นกำหนด ๙๐ วันนับแต่วันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ให้เรียกเก็บเงินเพิ่มอากรเป็น ๕ เท่าจำนวนอากร หรือเป็นเงิน ๑๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่ามาตรา 114 มาตรา ๑๑๔ ถ้าการตรวจสอบตามมาตรา ๑๒๓ ได้ความจริงว่าตราสารใดมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์เป็นเวลายังไม่พ้น ๙๐ วัน นับแต่วันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเรียกเก็บเงินเพิ่มอากรเป็น ๓ เท่าจำนวนอากร หรือเป็นเงิน ๑๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า ถ้าพ้น ๙๐ วันนับแต่ต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ไปแล้วมาตรา 114 พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเรียกเก็บเงินเพิ่มอากรเป็น ๖ เท่าจำนวนอากร หรือเป็นเงิน ๒๕ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่ามาตรา 115 มาตรา ๑๑๕ เงินอากรและเงินเพิ่มอากรที่กล่าวในมาตรา ๑๑๓ และมาตรา ๑๑๔ นั้น ให้พนักงานเจ้าหน้าที่จัดการเรียกเก็บจากผู้มีหน้าที่เสียอากรก่อน ถ้าไม่ได้เงินจากผู้มีหน้าที่เสียอากร จึงให้จัดการเรียกเก็บจากผู้ทรงตราสารหรือผู้ถือเอาประโยชน์แห่งตราสารนั้นมาตรา 116 มาตรา ๑๑๖ วิธีเสียเงินอากรและเงินเพิ่มอากรดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑๓ และมาตรา ๑๑๔ ให้เสียโดยวิธีชำระเป็นตัวเงินต่อเจ้าพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อได้รับชำระเงินแล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สลักหลังตราสารแสดงการรับเงินอากรและเงินเพิ่มอากรถ้ามี ตลอดทั้งนามและตำบลที่อยู่ของผู้เสียเงินมาตรา 116 แล้วลงนามพนักงานเจ้าหน้าที่และวันเดือนปีไว้เป็นสำคัญมาตรา 117 มาตรา ๑๑๗ ตราสารที่มีผู้เสียอากร หรือเสียอากร และเงินเพิ่มอากรตามความในมาตรา ๑๑๓ และมาตรา ๑๑๔ นั้น ให้ถือว่าเป็นตราสารที่ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ส่วนเงินเพิ่มอากรที่เรียกเก็บ ก็ให้ถือว่าเป็นค่าอากรมาตรา 118 มาตรา ๑๑๘ ตราสารใดไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์ จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับ คู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้ และขีดฆ่าแล้ว แต่ทั้งนี้ ไม่เป็นการเสื่อมสิทธิที่จะเรียกเงินเพิ่มอากรตามมาตรา ๑๑๓ และมาตรา ๑๑๔มาตรา 119 มาตรา ๑๑๙ ตราสารซึ่งเจ้าพนักงานรัฐบาลหรือเทศบาลต้องลงนามหรือรับรู้ก็ดี ตราสารซึ่งต้องทำต่อหน้าเจ้าพนักงานรัฐบาลหรือเทศบาลก็ดี ตราสารซึ่งต้องให้เจ้าพนักงานรัฐบาลหรือเทศบาลลงบันทึกก็ดี ห้ามมิให้เจ้าพนักงานลงนามรับรู้มาตรา 119 ยอมให้ทำหรือบันทึกไว้จนกว่าจะได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้ และขีดฆ่าแล้ว แต่ทั้งนี้ ไม่เป็นการเสื่อมสิทธิที่จะเรียกเงินเพิ่มอากรตามมาตรา ๑๑๓ และมาตรา ๑๑๔มาตรา 120 มาตรา ๑๒๐ ผู้ใดได้เสียอากรหรือค่าเพิ่มอากรโดยมิใช่เป็นผู้มีหน้าที่เสีย ผู้นั้นมีสิทธิไล่เบี้ยเอาค่าอากรหรือค่าเพิ่มอากรซึ่งตนได้เสียไปจากบุคคลผู้มีหน้าที่เสียได้มาตรา 121 มาตรา ๑๒๑ ถ้าฝ่ายที่จะต้องเสียอากรเป็นรัฐบาลสยามหรือเจ้าพนักงานผู้กระทำงานของรัฐบาลโดยหน้าที่ หรือบุคคลผู้กระทำในนามของรัฐบาล อากรเป็นอันไม่ต้องเสียมาตรา 122 มาตรา ๑๒๒ ผู้ใดได้เสียค่าอากรหรือค่าเพิ่มอากรเกินไปไม่น้อยกว่า ๒ บาท สำหรับตราสารลักษณะเดียวหรือเรื่องเดียว ผู้นั้นชอบที่จะทำคำร้องเป็นหนังสือยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่ออธิบดีเห็นว่าเกินไปจริงก็ให้คืนค่าอากรหรือค่าเพิ่มอากรที่เกินไปนั้นแก่ผู้เสียอากรได้ แต่คำร้องที่กล่าวนั้นต้องยื่นภายในเวลา ๖มาตรา 122 เดือน นับแต่วันเสียอากรหรือค่าเพิ่มอากรและต้องประกอบด้วยคำชี้แจงหรือเอกสารซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่หรืออธิบดีเห็นสมควรให้ยื่นสนับสนุนคำร้องมาตรา 123 มาตรา ๑๒๓ เมื่อมีเหตุอันสมควร พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ทำการค้าหรือสำนักงานใด ๆ ในเวลากลางวันระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกและทำการตรวจสอบตราสารว่าได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้วหรือไม่ กับมีอำนาจออกหมายเรียกตัวผู้มีหน้าที่เสียอากร ผู้ทรงตราสารมาตรา 123 หรือผู้ถือเอาประโยชน์แห่งตราสารและพยานหลักฐานอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้มาตรา 3 ส่วน ๓ บทลงโทษมาตรา 124 มาตรา ๑๒๔ ผู้ใดมีหน้าที่เสียอากรหรือขีดฆ่าแสตมป์ เพิกเฉยหรือปฏิเสธไม่เสียอากร หรือไม่ขีดฆ่าแสตมป์ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ บาทมาตรา 125 มาตรา ๑๒๕ ผู้ใดจงใจกระทำหรือทำตราสารให้ผิดความจริง เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งหมวดนี้ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๒๐๐ บาทมาตรา 126 มาตรา ๑๒๖ ผู้ใดจงใจลงวันเดือนปีที่ขีดฆ่าแสตมป์เป็นเท็จ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๒๐๐ บาท หรือจำคุกไม่เกิน ๓ เดือน หรือทั้งปรับทั้งจำมาตรา 127 มาตรา ๑๒๗ ผู้ใดไม่ออกใบรับในการขายหรือให้เช่าซื้อตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๐๕ ก็ดี เมื่อถูกเรียกร้องให้ออกใบรับอันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ ปฏิเสธหรือเพิกเฉยเสีย ไม่ออกใบรับให้ เป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๑๐๖ ก็ดี ออกใบรับซึ่งไม่ปิดแสตมป์ให้ครบจำนวนอากรก็ดี ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ บาทมาตรา 128 มาตรา ๑๒๘ ผู้ใดโดยรู้อยู่แล้วหรือจงใจไม่ปฏิบัติตามหมายของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งออกตามมาตรา ๑๒๓ หรือไม่ยอมตอบคำถามเมื่อซักถาม ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐๐ บาทมาตรา 129 มาตรา ๑๒๙ ผู้ใดทำการค้าหรือขายแสตมป์ที่ใช้แล้วหรือที่มีกฎกระทรวงประกาศให้เลิกใช้เสียแล้ว ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท หรือจำคุกไม่เกิน ๑ ปี หรือทั้งปรับทั้งจำบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะแห่งตราสาร ค่าอากรแสตมป์ ผู้ที่ต้อง เสียอากร ผู้ที่ต้อง ขีดฆ่าแสตมป์ ๑. เช่าที่ดิน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง อย่างอื่นหรือแพ ก. ถ้าไม่มีเงินกินเปล่า ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๑๐๐ บาทแห่งค่าเช่าทั้งหมด ตลอดเวลาเช่า ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ข.ถ้ามีเงินกินเปล่าและไม่มีค่าเช่า ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ค. ถ้ามีเงินกินเปล่าและมีค่าเช่าด้วย ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๑๐๐ บาทแห่งเงินกินเปล่า และค่าเช่าตลอดเวลาเช่ารวมกัน ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า หมายเหตุ ๑. ถ้าสัญญาเช่ามิได้มีกำหนดอายุการเช่า ให้ถือว่ามีกำหนดเวลา ๓ ปี ๒. ถ้าสัญญาเช่าฉบับใดครบกำหนด อายุแล้ว ผู้เช่ายังคงครองทรัพย์ สินอยู่ และผู้ให้เช่ารู้ความนั้น แล้วไม่ทักท้วง ทั้งมิได้ทำสัญญา ใหม่ ให้ถือว่าสัญญาเช่าฉบับ นั้นมีอายุต่อไปโดยไม่มีกำหนด อายุการเช่าและต้องเสียอากรอีก ยกเว้นไม่ต้องเสียอากรการเช่าทรัพย์สินใช้ในการทำนาไร่สวน ๒. โอนใบหุ้น ใบหุ้นกู้ พันธบัตร และใบรับรองหนี้ ซึ่งบริษัท สมาคม คณะบุคคลหรือองค์การ ใด ๆ เป็นผู้ออก คิดตามราคาในตราสารทุกจำนวน เงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้โอน ผู้รับโอน ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร โอนพันธบัตรของรัฐบาลสยามซึ่งมีกำหนดไว้ในพันธบัตรว่าได้ยกเว้น อากรในการโอน ๓. เช่าซื้อทรัพย์สิน ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๑๐๐ บาทแห่งราคาทั้งหมด ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร เช่าทรัพย์สินใช้ในการทำนาไร่สวน ๔. จ้างทำของ ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๑๐๐ บาทแห่งสินจ้างซึ่งกำหนดไว้ ๒๕ สตางค์ผู้รับจ้าง ผู้ว่าจ้าง หมายเหตุ ถ้าในเวลากระทำสัญญาจ้างทำของ ไม่ทราบจำนวนสินจ้างว่าเป็นราคาเท่า ใด ให้ประมาณจำนวนสินจ้างตาม สมควร เมื่อการรับจ้างทำของได้เสร็จ สิ้นลง และปรากฏจำนวนสินจ้างแน่ นอนแล้ว ให้เสียอากรเพิ่มเติมให้ครบ ตามจำนวนที่ต้องเสีย หรือขอคืนเงิน อากรถ้าได้เสียเกินไปตามมาตรา ๑๒๒ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร สัญญาที่ทำขึ้นนอกสยาม และการ ปฏิบัติตามข้อสัญญานั้นมิได้ทำในสยาม ๕. กู้ยืมเงิน ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้ให้กู้ ผู้กู้ ๖. กรมธรรม์ประกันภัย ก. กรมธรรม์ประกันวินาศภัย ทุก ๑๐ บาทหรือเศษของ ๑๐ บาท แห่งเบี้ยประกันภัย ๔ สตางค์ ผู้รับประกันภัยผู้รับประกันภัย ข. กรมธรรม์ประกันชีวิต ทุก ๒๐๐ บาทหรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งจำนวนเงินที่เอาประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ค. กรมธรรม์เงินปี ทุก ๒๐๐ บาทหรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งต้นทุนเงินปีนั้นหรือถ้าไม่ปรากฏ ต้นทุนให้คิดทุก ๒๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๒๐๐ บาทแห่ง ๓๓ ๑/๓ เท่าของ รายได้ประจำปี๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ง. กรมธรรม์ประกันภัยซึ่งบริษัทประกันภัย นำไปให้ผู้อื่นประกันอีกต่อหนึ่ง ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย จ. ใบรับค่าเบี้ยประกันภัยเมื่อต่ออายุ กรมธรรม์ประกันภัยเดิม กึ่งอัตราซึ่งเรียกสำหรับกรมธรรม์เดิม ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ๗. ใบมอบอำนาจคือ ใบตั้งตัวแทนซึ่งมิ ได้กระทำในรูปลักษณะตราสารสัญญา รวมทั้งใบตั้งอนุญาโตตุลาการ ก. มอบอำนาจให้บุคคลคนเดียวหรือ หลายคนกระทำการครั้งเดียว ๑ บาท ผู้ตั้งตัวแทน ตัวแทน ข. มอบอำนาจให้บุคคลคนเดียวหรือ หลายคนร่วมกันกระทำการมากกว่า ครั้งเดียว ๕ บาท ผู้ตั้งตัวแทน ตัวแทน ค. มอบอำนาจให้กระทำการมากกว่าครั้งเดียว โดยให้บุคคลหลายคนต่างคน ต่างกระทำการแยกกันได้ คิดตาม รายตัวบุคคลที่รับมอบคนละ ๕ บาท ผู้ตั้งตัวแทน ตัวแทน หมายเหตุ ถ้าผู้มอบอำนาจมีหลายคน แต่มิได้ เป็นผู้มีอำนาจร่วมกัน แล้วมอบ อำนาจในตราสารฉบับเดียวกัน ต้อง คิดตามรายตัวบุคคลผู้มอบอำนาจคนหนึ่ง เป็นเรื่องหนึ่งตามมาตรา ๑๐๘ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร๑. ใบไว้ความและใบมอบอำนาจซึ่งทนาย ความให้แก่เสมียนของตนเพื่อเป็นตัว แทนดำเนินคดีในศาล ๒. ใบมอบอำนาจให้โอนหรือให้กระทำ การใด ๆ เกี่ยวด้วยสัตว์พาหนะประเภท โคกระบือ ซึ่งใช้ในทางเกษตรกรรม ๓. ใบมอบอำนาจให้รับเงินหรือสิ่งของ แทน ๘. ใบมอบฉันทะสำหรับให้ลงมติในที่ ประชุมของบริษัท ก.มอบฉันทะสำหรับชุมนุมเดียว ๒๕ สตางค์ ผู้มอบฉันทะ ผู้มอบฉันทะ ข. มอบฉันทะสำหรับชุมนุมกว่าครั้งเดียว ๑ บาท ผู้มอบฉันทะ ผู้มอบฉันทะ ๙. (๑) ตั๋วแลกเงิน ก. จ่ายเมื่อเห็น ๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย ข. จ่ายเวลาอื่นนอกจากจ่ายเมื่อเห็น ทุก ๒๕๐ บาทหรือเศษของ ๒๕๐ บาท ๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย (๒)ตั๋วสัญญาใช้เงิน ก. ออกให้ในลักษณะกู้เงิน คิดตาม จำนวนเงินในตราสารทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้จะได้รับใช้เงินตามตั๋วสัญญาใช้เงิน ผู้ออกตั๋ว ข. ออกให้ในกรณีอื่น คิดอย่างเดียวกับอัตราตั๋วแลกเงิน ผู้ออกตั๋ว ผู้ออกตั๋ว ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ถ้าตั๋วออกเป็นสำรับและฉบับแรกในสำรับนั้นปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ฉบับอื่น ๆ ไม่ต้องปิดอีก แต่ต้อง สลักหลังฉบับนั้น ๆ ไว้ว่า ได้เสีย ค่าอากรแล้ว ๑๐. บิลออฟเลดิง ๒๕ สตางค์ ผู้กระทำตราสาร ผู้กระทำตราสาร ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. ถ้าออกเป็นสำรับ และฉบับแรก ในสำรับนั้นปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ฉบับอื่น ๆ ไม่ต้องปิดอีก แต่ต้องสลักหลังฉบับนั้น ๆ ไว้ว่า ได้เสียอากรแล้ว ข. บิลออฟเลดิงสำหรับสินค้าที่ส่งเข้า มาในสยาม ๑๑. (๑) ใบหุ้นหรือใบหุ้นกู้หรือใบรับรอง หนี้ ของบริษัท สมาคม คณะบุคคล หรือองค์การใด ๆ ๑๐ สตางค์ ผู้ทรงตราสาร ผู้ทรงตราสาร (๒) พันธบัตรของรัฐบาลใด ๆ ที่ขาย ในสยามทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑ บาทผู้ทรงตราสาร ผู้ทรงตราสาร ๑๒. เช็คหรือหนังสือคำสั่งใด ๆ ซึ่งใช้ แทนเช็ค ๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย ๑๓. ใบฝากเงินต่อธนาคารโดยมีดอกเบี้ย ก. ใบฝากที่มีจำนวนเงินต่ำกว่า ๕๐๐ บาท ๒๕ สตางค์ ผู้รับฝาก ผู้รับฝาก ข. ใบฝากที่มีจำนวนเงินตั้งแต่ ๕๐๐ บาทขึ้นไป ๕๐ สตางค์ ผู้รับฝาก ผู้รับฝาก ๑๔.เลตเตอร์ออฟเครดิต ก. ออกในสยาม เงินต่ำกว่า ๑,๒๐๐ บาท ๑ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร เงินตั้งแต่ ๑,๒๐๐ บาทขึ้นไป แต่ ต่ำกว่า ๖,๐๐๐ บาท ๓ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร เงินตั้งแต่ ๖,๐๐๐ บาทขึ้นไป ๕ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร ข. ออกในต่างประเทศและให้ชำระ เงินในสยาม คราวละ ๒๕ สตางค์ผู้ทรงคนแรกในสยาม ผู้ทรงคนแรกในสยาม ๑๕. เช็คสำหรับผู้เดินทาง ก. ออกในสยาม ฉบับละ ๑๐ สตางค์ ผู้ออกเช็ค ผู้ออกเช็ค ข. ออกในเมืองต่างประเทศ แต่ให้ ชำระเงินในสยาม ฉบับละ ๑๐ สตางค์ ผู้ทรงคนแรกในสยาม ผู้ทรงคนแรกในสยาม ๑๖. ใบรับของ ซึ่งเรือหรือนายสินค้าของ เรือออกให้ คือ ตราสารซึ่งลงลายมือชื่อพนักงานเรือหรือนายสินค้าของเรือ บอกรับของดั่งระบุไว้ในใบรับนั้น เมื่อ ไม่ได้ออกบิลออฟเลดิง ก. ใบรับของที่ออกสำหรับรับขนส่ง เฉพาะชายฝั่งสยามและมีมูลค่ารับ ขนส่งน้อยกว่า ๕ บาท สำรับละ ๕ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ข. ใบรับของในกรณีอื่น สำรับละ ๒๕ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ๑๗. ค้ำประกัน ๑ บาทผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. ค้ำประกันหนี้เนื่องแต่การที่รัฐบาล ให้ราษฎรยืมข้าว เพื่อบริโภคหรือเพื่อ การทำนาทำไร่ ข. ค้ำประกันหนี้เนื่องแต่การที่สหกรณ์ ให้สมาชิกกู้ยืมเงิน ๑๘. จำนำ จำนวนหนี้ทุก ๑๐๐ บาทหรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้รับจำนำ ผู้จำนำถ้าการจำนำมิได้จำกัดจำนวนหนี้ไว้ ๑ บาท ผู้รับจำนำ ผู้จำนำ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. ตั๋วจำนำของโรงรับจำนำที่ได้รับ อนุญาตตามกฎหมาย ข. จำนำอันเกี่ยวกับการกู้ยืมซึ่งได้ปิด แสตมป์บริบูรณ์แล้วตามข้อ ๕ ๑๘. ใบรับของคลังสินค้า ๒๕ สตางค์ นายคลังสินค้า นายคลังสินค้า ๒๐. คำสั่งให้ส่งมอบของ คือตราสารซึ่งบุคคลซึ่งปรากฏนามในตราสารนั้น หรือ ผู้ซึ่งบุคคลนั้นตรานามไว้หรือผู้ทรงมี สิทธิที่จะรับมอบสินค้าอันอยู่ในอู่หรือ เมืองท่าหรือคลังสินค้าซึ่งรับเก็บหรือ รับฝาก โดยเรียกเก็บค่าเช่าหรือรับ สินค้าอันอยู่ที่ท่าสินค้า โดยที่เจ้าของ ลงลายมือชื่อ หรือมีผู้อื่นลงลายมือ ชื่อแทนในเมื่อขายหรือโอนทรัพย์สินอันปรากฏในตราสารนั้น ๕ สตางค์ ผู้ออกคำสั่ง ผู้ออกคำสั่ง ๒๑. ตัวแทน ก. มอบอำนาจเฉพาะการ ๕ บาท ตัวการ ตัวการ ข. มอบอำนาจทั่วไป ๑๐ บาท ตัวการ ตัวการ ๒๒. คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ก. ในกรณีซึ่งพิพาทกันด้วยจำนวนเงิน หรือราคาทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ อนุญาโตตุลาการ อนุญาโตตุลาการข. ในกรณีซึ่งไม่กล่าวถึงจำนวนเงิน หรือราคา ๑๐ บาท อนุญาโตตุลาการ อนุญาโตตุลาการ ๒๓. คู่ฉบับหรือคู่ฉีกแห่งตราสาร คือ เอกสารซึ่งมีข้อความอย่างเดียวกันกับต้น ฉบับหรือต้นสัญญา และผู้กระทำ ตราสารได้ลงลายมือชื่อไว้อย่างเดียว กับต้นฉบับ ก. ถ้าต้นฉบับเสียอากรไม่เกิน ๕๐ สตางค์เท่ากับอากรที่ต้องเสียสำหรับต้นฉบับ (๑) ถ้าไม่มีบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สัญญา คนที่เสียอากรสำหรับต้นฉบับ ต้องเป็นผู้เสีย คนเดียวกับ ผู้ขีดฆ่า ต้นฉบับ ข. ถ้าเกิน ๕๐ สตางค์ ๕๐ สตางค์ (๒) ถ้ามีบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สัญญา บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งนั้น ต้องเป็นผู้เสียภาษีอากร ๒๔.หนังสือบริคณห์สนธิของบริษัทจำกัด ที่ส่งต่อนายทะเบียน ๑๐ บาท ผู้เริ่มก่อการ ผู้เริ่มก่อการ ๒๕. ข้อบังคับของบริษัทจำกัดที่ส่งต่อ นายทะเบียน ๑๐ บาท กรรมการ กรรมการ ๒๖. ข้อบังคับใหม่หรือสำเนาหนังสือ บริคณห์สนธิ หรือข้อบังคับของบริษัท จำกัดซึ่งเปลี่ยนแปลงใหม่ที่ส่งต่อ นายทะเบียน ๑๐ บาท กรรมการ กรรมการ๒๗. หนังสือสัญญาห้างหุ้นส่วน ก. หนังสือสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน ๕ บาท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วน ข. หนังสือสัญญาที่แก้ไข ๑ บาท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วน ๒๘. ใบรับ (เว้นแต่เอกสารการโพยก๊วน ตามข้อ ๓๑) ที่จำเป็นต้องออกตาม มาตรา ๑๐๕ หรือที่ไม่จำเป็นต้องออกแต่ผู้รับเงินได้ออกให้ก็ต้องเสียอากร เช่นเดียวกัน ตามจำนวนเงินในใบรับ ก. สำหรับมูลค่าไม่เกิน ๒๐ บาท ๕ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ข. สำหรับมูลค่าเกินกว่า ๒๐ บาท ทุก ๒๐ บาท หรือเศษของ ๒๐ บาท ๕ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. การรับเงินจำนวนที่ระบุไว้ในตราสารซึ่งปิดแสตมป์บริบูรณ์ ข. ใบรับเงินบำนาญ บำเหน็จ ค่าจ้าง และเบี้ยทดแทนรายจ่ายซึ่งรัฐบาล หรือนายจ้างจ่ายให้ลูกจ้าง ค. ใบรับที่ออกให้สำหรับเงินฝากธนาคาร ซึ่งผู้รับฝากมีความรับผิดต่อผู้ ฝากและแสดงว่าได้รับจากผู้นั้น ง. ใบรับเงินที่รัฐบาลจ่ายคืน จ. ใบรับเงินทางธนาณัติ ฉ.ใบรับของลูกจ้างที่ออกให้แก่นายจ้าง สำหรับเงินที่จ่ายในกิจการของ นายจ้างตามหน้าที่ ช. ใบรับเงินซึ่งออกในต่างประเทศ ซ. ใบรับเงินซึ่งผู้ประกอบการเกษตร ออกให้ในการจำหน่ายพืชผลอันเกิด จากเกษตรกรรมของตน เช่นข้าวเปลือก ผัก ปลา สัตว์ ของป่า ฌ. ใบรับเงินจากคลังออมสิน ญ. ใบรับเงินที่ออกให้ในกรณีที่ขายสินค้าซึ่งทำในราชอาณาจักรส่งออกไป จำหน่ายนอกราชอาณาจักร ๒๙. แบบพิมพ์ของรัฐบาลหรือเทศบาล ก. แบบพิมพ์ซึ่งกฎหมายได้กำหนดมีราคา สูงกว่าฉบับละ ๑๐ สตางค์ ให้ปิดแสตมป์ แทนค่าแบบพิมพ์ ตามอัตราที่กำหนดในกฎหมายนั้น ๆ ผู้กระทำ ตราสาร ผู้กระทำตราสารหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ข. แบบพิมพ์อื่น ๆ ให้ปิดแสตมป์ แทนค่าแบบพิมพ์ตามอัตราที่จะได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวง แต่ไม่เกิน ๑๐ สตางค์ ผู้กระทำตราสาร ผู้กระทำตราสารหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ค. แบบอุทธรณ์ ภาษีอากรประเมิน ๒๕ สตางค์ ผู้กระทำ ตราสาร ผู้กระทำตราสารหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ในกรณีเทศบาลเป็นผู้เสียอากรตามข้อนี้ ๓๐. เรื่องราวยื่นต่อรัฐบาลหรือเทศบาลซึ่งร้องขอประโยชน์อันมีมูลค่า ตาม ที่จะได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ๑๐ สตางค์ ผู้กระทำ ตราสาร ผู้กระทำ ตราสาร ๓๑. เอกสารโพยก๊วน ที่แสดงการรับ แลกหรือการรับส่งเงิน ทุก ๕ บาท หรือเศษของ ๕ บาท ๑๐ สตางค์ เจ้าสำนักโพยก๊วน เจ้าสำนักโพยก๊วนมาตรา 7 หมวด ๗ อากรมหรสพมาตรา 130 มาตรา ๑๓๐ ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "มหรสพ" หมายความว่า การแสดง การเล่น หรือการกีฬา การประกวด หรือการกระทำใด ๆ ที่จัดขึ้นเพื่อเก็บเงินจากผู้ดู "เข้าดู" หมายความตลอดถึงการเข้าดู เข้าฟัง หรือเข้ามีส่วนแสดงมหรสพ "ผู้ดู" หมายความว่า บุคคลที่เข้าดู "ค่าดู" หมายความว่ามาตรา 130 เงินที่ผู้ดูต้องจ่ายเป็นค่าตั๋ว "ตั๋ว" หมายความว่า บัตรหรือหนังสืออนุญาตที่ออกให้แก่ผู้ดู "แสตมป์" หมายความว่า แสตมป์ของรัฐบาลซึ่งกำหนดลักษณะโดยกฎกระทรวง "แสตมป์ดุน" หมายความว่า แสตมป์ที่ดุนบนตั๋วด้วยแม่พิมพ์ซึ่งรัฐบาลทำและมีกำหนดลักษณะโดยกฎกระทรวง "ขีดฆ่า" หมายความว่ามาตรา 130 การกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก โดยขีดเส้นคร่อมฆ่าแสตมป์และลงวันเดือนปีที่ขีดคร่อม "เจ้าของ" หมายความว่า ผู้จัดให้มีมหรสพ และผู้รับผิดชอบดำเนินการมหรสพ "พนักงานเจ้าหน้าที่" หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมาตรา 131 มาตรา ๑๓๑ ตั้งแต่วันที่ ๑ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๓ เป็นต้นไป ให้เรียกเก็บอากร เรียกว่าอากรมหรสพ ตามจำนวนค่าดู หรือตามลักษณะตั๋วที่ใช้ตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้มาตรา 132 มาตรา ๑๓๒ การเสียอากร ให้เสียโดยใช้แสตมป์ปิดตั๋ว และขีดฆ่า หรือโดยใช้ตั๋วมีแสตมป์ดุน และให้เสียเป็นรายตัวผู้ดู ถ้าตั๋วทำเป็นเล่มออกให้แก่ผู้ดู ต้องเสียอากรตามจำนวนค่าดูในตั๋วทุกฉบับ ถ้าเป็นตั๋วออกให้สำหรับเข้าดูได้หลายครั้ง ให้เสียอากรตามจำนวนเงินค่าดูที่ปรากฏในตั๋วนั้นมาตรา 133 มาตรา ๑๓๓ ให้เจ้าของเป็นผู้ที่มีหน้าที่เสียอากรและให้มีหน้าที่ขีดฆ่า หรือจัดให้ผู้อื่นขีดฆ่าแสตมป์ที่ปิดบนตั๋วก่อนมอบตั๋วให้ผู้ดูหรือผู้ซื้อไป แต่ตั๋วไม่เสียค่าดูนั้น ให้ผู้ถือตั๋วเข้าดูเป็นผู้มีหน้าที่เสียอากรและขีดฆ่าแสตมป์ที่ปิดบนตั๋วมาตรา 134 มาตรา ๑๓๔ มหรสพที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ไม่อยู่ในบังคับแห่งบทบัญญัติในหมวดนี้ (๑) มหรสพที่เก็บเงิน เพื่อบำรุงสาธารณประโยชน์โดยเฉพาะ และโดยไม่หักรายจ่ายจากเงินที่เก็บได้ (๒) มหรสพในงานที่วัดจัดขึ้นภายในเขตวัดเป็นเทศกาลประจำปี (๓) มหรสพซึ่งเก็บค่าดูเป็นอัตราสูงสุดไม่เกิน ๕ สตางค์ (๔)มาตรา 134 มหรสพซึ่งรัฐมนตรีกำหนดไว้ในกฎกระทรวงมาตรา 135 มาตรา ๑๓๕ นอกจากจะมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ห้ามมิให้เจ้าของ หรือบุคคลที่เจ้าของแต่งตั้งคอยรับตั๋วอนุญาตให้ผู้ใดเข้าดู เว้นแต่ (๑) มีตั๋วปิดแสตมป์ซึ่งขีดฆ่าแสดงว่าเสียอากรครบถ้วนแล้ว หรือ (๒) มีตั๋วมีแสตมป์ดุนแสดงว่าเสียอากรครบถ้วนแล้ว หรือ (๓)มาตรา 135 ผู้ดูเป็นเด็กซึ่งไม่ต้องเสียค่าเข้าตามระเบียบการของเจ้าของ แต่เด็กนั้นต้องมีอายุไม่เกิน ๗ ขวบและสูงไม่เกิน ๑ เมตร (๔) ผู้มีหน้าที่ทำการเกี่ยวกับมหรสพซึ่งโดยลักษณะหน้าที่ ผู้นั้นไม่ต้องเสียค่าดูมาตรา 136 มาตรา ๑๓๖ ตั๋วนั้นต้องทำด้วยกระดาษอ่อน และอย่างน้อยต้องมีอักษรไทยให้ปรากฏข้อความต่อไปนี้ (๑) ชื่อสถานที่สำหรับมหรสพ หรือเจ้าของ หรือคณะมหรสพ (๒) กำหนดวันเข้าดู (๓) ราคาตั๋ว (๔) ชั้นที่ดู (ถ้ามี) ถ้าเป็นตั๋วไม่เสียค่าดูออกให้สำหรับเข้าดูฉบับละครั้งเดียว ให้ระบุจำนวนผู้ดูแทนกำหนดวันเข้าดูและราคาตั๋วมาตรา 136 ถ้าออกให้สำหรับเข้าดูฉบับละหลายครั้ง ให้ระบุระยะเวลาเข้าดูและจำนวนผู้ดูแทนกำหนดวันเข้าดูและราคาตั๋วมาตรา 137 มาตรา ๑๓๗ ให้เจ้าของหรือบุคคลซึ่งเจ้าของแต่งตั้งคอยรับตั๋วจากผู้ดูซึ่งต้องมีตั๋วอันต้องเสียอากรมาตรา 138 มาตรา ๑๓๘ ให้เจ้าของหรือผู้ได้รับแต่งตั้งตามมาตรา ๑๓๗ ฉีกตั๋วในขณะที่ได้รับจากผู้ดู โดยอย่างน้อยต้องให้แสตมป์ที่ปิดอยู่หรือแสตมป์ดุนขาดเป็นสองตอน แล้วเก็บไว้ส่วนหนึ่ง ส่วนของตั๋วที่เก็บไว้นั้น ต้องรักษาไว้ไม่น้อยกว่า ๓ วัน เว้นแต่ตั๋วที่ออกให้สำหรับเข้าดูหลายครั้งมาตรา 139 มาตรา ๑๓๙ ห้ามมิให้เจ้าของซื้อแสตมป์หรือตั๋วมีแสตมป์ดุนจากที่อื่น นอกจาก ณ ที่ว่าการอำเภอหรือที่ซึ่งรัฐมนตรีกำหนดไว้มาตรา 140 มาตรา ๑๔๐ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่มหรสพได้เท่าที่จำเป็นเพื่อตรวจสอบการปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้ได้ นอกจากพนักงานเจ้าหน้าที่ตามความในวรรคก่อน พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจมีอำนาจเข้าไปในสถานที่สำหรับมหรสพเพื่อตรวจตรารักษาความสงบเรียบร้อยได้มาตรา 141 มาตรา ๑๔๑ ให้อธิบดีมีอำนาจกำหนดวิธีการให้เจ้าของปฏิบัติเพื่อให้การเสียอากรในหมวดนี้เป็นไปโดยรัดกุมและให้เจ้าของปฏิบัติการตามนั้นมาตรา 142 มาตรา ๑๔๒ ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๓๓ หรือมาตรา ๑๓๕ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินรายละ ๕๐ บาท หรือจำคุกไม่เกิน ๖ เดือนมาตรา 143 มาตรา ๑๔๓ ผู้ใดฝ่าฝืนบัญญัติมาตรา ๑๓๖ มาตรา ๑๓๗ มาตรา ๑๓๘ มาตรา ๑๓๙ หรือมาตรา ๑๔๑ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ บาทบัญชีอัตราอากรมหรสพ ๑. ตั๋วราคาสูงกว่า ๕ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๑๐ สตางค์ เก็บอากร ๒ สตางค์ ๒. ตั๋วราคาสูงกว่า ๑๐ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๑๕ สตางค์ เก็บอากร ๓ สตางค์ ๓. ตั๋วราคาสูงกว่า ๑๕ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๒๐ สตางค์ เก็บอากร ๔ สตางค์ ๔. ตั๋วราคาสูงกว่า ๒๐ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๒๕ สตางค์ เก็บอากร ๕ สตางค์ ๕.ตั๋วราคาสูงกว่า ๒๕ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๓๕ สตางค์ เก็บอากร ๖ สตางค์ ๖. ตั๋วราคาสูงกว่า ๓๕ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๕๐ สตางค์ เก็บอากร ๘ สตางค์ ๗. ตั๋วราคาสูงกว่า ๕๐ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๗๕ สตางค์ เก็บอากร ๑๐ สตางค์ ๘. ตั๋วราคาสูงกว่า ๗๕ สตางค์ แต่ไม่เกิน ๑๐๐ สตางค์ เก็บอากร ๑๕ สตางค์ ๙. ตั๋วราคาตั้งแต่ ๑๐๐สตางค์ขึ้นไป เก็บอากร ๕ สตางค์ ทุก ๒๕ สตางค์ หรือเศษของ ๒๕ สตางค์ ๑๐. ตั๋วไม่เสียค่าดู เก็บอากรตามราคาชั้นที่ดูเป็นรายครั้ง และรายบุคคลที่เข้าดู ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร บัตรที่ทางราชการออกให้เข้าดูไม่ต้องเสียค่าดูมาตรา 3 ลักษณะ ๓ เงินช่วยบำรุงท้องที่มาตรา 144 มาตรา ๑๔๔ ให้เรียกเก็บเงินช่วยบำรุงท้องที่สำหรับบำรุงความผาสุกของราษฎรในท้องที่ เงินนี้ให้เรียกว่า "เงินช่วยบำรุงท้องที่"มาตรา 145 มาตรา ๑๔๕ การเรียกเก็บเงินช่วยบำรุงท้องที่ซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากรมาตรา 146 มาตรา ๑๔๖ ในลักษณะนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น "ที่ดิน" ให้กินความถึงทางน้ำ บ่อน้ำ สระน้ำ ฯลฯ "เจ้าพนักงานสำรวจ" หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมาตรา 147 มาตรา ๑๔๗ เงินช่วยบำรุงท้องที่นั้น เมื่อเก็บมาได้เท่าใด ให้จ่ายบำรุงท้องที่ตามเกณฑ์ดังนี้ (๑) บำรุงท้องที่ภายในเขตตำบลร้อยละ ๖๐ (๒) บำรุงท้องที่ภายในเขตอำเภอร้อยละ ๒๐ (๓) บำรุงท้องที่ภายในเขตจังหวัดร้อยละ ๒๐ (๔) ถ้าเงินช่วยบำรุงท้องที่นี้เก็บในเขตเทศบาลมาตรา 147 ก็ให้บำรุงท้องที่ภายในตำบลในเขตเทศบาลนั้นร้อยละ ๕๐ และบำรุงท้องที่โดยทั่วไปภายในเขตเทศบาลนั้นร้อยละ ๕๐มาตรา 148 มาตรา ๑๔๘ การใช้จ่ายเงินช่วยบำรุงท้องที่นี้ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีจะได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงมาตรา 149 มาตรา ๑๔๙ บุคคลใดมีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน หรือครอบครองอยู่ในที่ดินซึ่งไม่เป็นกรรมสิทธิ์ของเอกชนคนใด บุคคลนั้นมีหน้าที่เสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ปีละ ๑ ครั้งสำหรับที่ดินแปลงนั้น ตามประเภทชั้นของที่ดินและอัตราในบัญชีท้ายลักษณะนี้มาตรา 150 มาตรา ๑๕๐ ส่วนของที่ดินซึ่งจะต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่นั้น คือส่วนซึ่งเหลือจากที่จัดเป็นที่อยู่อาศัยสำหรับผู้ต้องเสียเงินบำรุงท้องที่ ซึ่งยอมให้หักออกได้ดังนี้ ก. ถ้าที่ดินนั้นเป็นที่อยู่อาศัยสำหรับผู้ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ที่นั้นเอง ให้หักออกได้ ๔๐๐ ตารางเมตร ข.มาตรา 150 ถ้าผู้ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ที่ภริยาหรือสามีอยู่ร่วมด้วย ให้หักเพิ่มอีก ๔๐๐ ตารางเมตร ค. ถ้ามีบุตรอยู่ร่วมด้วย ให้หักเพิ่มอีก ๒๐๐ ตารางเมตรต่อ ๑ คน ง. เฉพาะที่นอกเขตเทศบาลเมืองและเทศบาลนครให้หักเพิ่มสำหรับสวนครัวและคอกสัตว์อีก ๔๐๐ ตารางเมตรมาตรา 151 มาตรา ๑๕๑ ที่ดินแปลงใดตั้งอยู่ในทำเลค้าซึ่งราคาปานกลางของที่ดินในทำเลนั้นสูงกว่าไร่ละ ๑๐,๐๐๐ บาท ให้ถือว่าที่ดินนั้นไม่ใช่ที่ดินสำหรับอยู่อาศัย และไม่ได้รับการยกเว้นตามมาตรา ๑๕๐มาตรา 152 มาตรา ๑๕๒ ที่ดินซึ่งใช้ต่อเนื่องกันกับโรงเรือนซึ่งต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินหรือภาษีโรงร้าน ตึก แพ นั้น ให้ยกเว้นไม่ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่มาตรา 153 มาตรา ๑๕๓ ที่ดินดังต่อไปนี้ให้ยกเว้นไม่ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ (๑) พระราชวังอันเป็นส่วนสาธารณสมบัติของแผ่นดิน (๒) สาธารณสมบัติของแผ่นดิน และที่ดินของรัฐบาลซึ่งใช้ในกิจการของรัฐบาลหรือสาธารณะโดยมิได้หาผลประโยชน์ (๓) ที่ดินของเทศบาล ซึ่งใช้ในกิจการของเทศบาลหรือสาธารณะโดยมิได้หาผลประโยชน์ (๔)มาตรา 153 ที่ดินที่ใช้เฉพาะการพยาบาลสาธารณะ การศึกษาสาธารณะหรือการกุศลสาธารณะ (๕) ที่ดินที่ใช้เฉพาะในศาสนกิจศาสนาใดศาสนาหนึ่งหรือพระอาราม หรือสำนักสงฆ์ หรือที่ธรณีสงฆ์ หรือสถานวัดบาทหลวงสถานพักสอนศาสนา หรือที่ศาลเจ้า (๖) สุสาน และฌาปนสถาน (๗) ที่ดินทำทางรถไฟ การประปา หรือการไฟฟ้า (๘)มาตรา 153 ที่ดินซึ่งรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงยกเว้นมาตรา 154 มาตรา ๑๕๔ ให้คณะกรมการจังหวัดตั้งกรรมการพิจารณาตีราคาปานกลางของที่ดินในตำบลหนึ่ง ๆ ประกอบด้วยบุคคลในท้องที่นั้น ดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีที่ดินในเขตเทศบาลให้มีนายอำเภอ ๑ ผู้ทรงวุฒิ ๑ และเทศมนตรีหรือผู้แทน ๑ (๒) ในกรณีที่ดินนอกเขตเทศบาลให้มีนายอำเภอ ๑ ผู้ทรงวุฒิ ๑ และกำนัน ๑มาตรา 154 ถ้าราคาที่ดินในเขตนั้นแตกต่างกันมาก ก็ให้กำหนดเขตเป็นหน่วย ๆ ภายในตำบลนั้นเพื่อประโยชน์แก่การตีราคาปานกลางให้เที่ยงธรรมมาตรา 155 มาตรา ๑๕๕ การตีราคาปานกลางนั้นมิให้คำนวณราคาโรงเรือนสิ่งปลูกสร้างหรือสิ่งเพาะปลูกเข้าด้วยมาตรา 156 มาตรา ๑๕๖ เมื่อคณะกรรมการตีราคาปานกลางแล้ว ให้เสนอการตีราคานั้นต่อคณะกรมการจังหวัดพิจารณา แล้วให้คณะกรมการจังหวัดนำเข้าปรึกษาสภาจังหวัด เมื่อสภาจังหวัดเห็นชอบด้วยหรือแก้ไขประการใดแล้ว ก็ให้คณะกรมการจังหวัดประกาศประเภทและชั้นของที่ดินนั้นไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด ที่ว่าการอำเภอและตำบลนั้น ๆมาตรา 157 มาตรา ๑๕๗ การกำหนดชั้นของที่ดินคราวหนึ่ง ๆ ให้ใช้ได้ไม่เกิน ๕ ปี ภายในเวลา ๕ ปี นับแต่วันประกาศ เมื่อมีเหตุแสดงว่าราคาที่ดินที่ได้ตีราคาไว้นั้นเปลี่ยนแปลงไปมาก ผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งมีสิทธิร้องขอต่อศาลให้สั่งให้คณะกรมการจังหวัดกำหนดชั้นของที่ดินนั้นเสียใหม่มาตรา 157 หรือคณะกรมการจังหวัดจะกำหนดชั้นของที่ดินนั้นใหม่เสียเองก็ได้ และต้องปฏิบัติตามความในมาตรา ๑๕๖ ถ้ามีการกำหนดชั้นของที่ดินใหม่ตามความในวรรค ๒ ให้การกำหนดชั้นใหม่นี้มีผลปฏิบัติในปีรุ่งขึ้นเป็นต้นไปมาตรา 158 มาตรา ๑๕๘ การสำรวจรังวัดพื้นที่ดินและการแจ้งให้ผู้ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่มาเสียเงิน ให้ปฏิบัติตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงมาตรา 159 มาตรา ๑๕๙ ในการสำรวจรังวัดพื้นที่ดิน ให้ผู้ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ชี้เขตบอกจำนวนพื้นที่ดิน และให้ความสะดวกแก่เจ้าพนักงานสำรวจตามสมควรมาตรา 160 มาตรา ๑๖๐ ผู้ใดไม่ชี้เขตหรือไม่ยอมบอกจำนวนพื้นที่ดิน หรือชี้เขตหรือบอกจำนวนพื้นที่ดินขาดจากจำนวนที่เป็นจริง เจ้าพนักงานสำรวจอาจสำรวจเอาเองตามที่รู้เห็นว่าถูกต้องมาตรา 161 มาตรา ๑๖๑ ที่ดินซึ่งใช้ในการเพาะปลูกพืช ถ้าการเพาะปลูกในบริเวณนั้นเสียหายมากผิดปกติ หรือทำไม่ได้ด้วยเหตุอันพ้นวิสัยที่จะป้องกันได้โดยทั่วไป ให้คณะกรมการจังหวัดมีอำนาจพิจารณายกเว้นหรือลดหย่อนเงินช่วยบำรุงท้องที่ได้ตามสมควร ที่ดินซึ่งใช้ในการเพาะปลูกพืชดังกล่าวในวรรคก่อนมาตรา 161 จะต้องเป็นที่ดินนอกเขตเทศบาลเมือง หรือเทศบาลนครหรือนอกเขตทำเลค้า ที่ดินซึ่งใช้ในการเพาะปลูกพืชตามที่อำเภอกำหนดให้ ถ้าการเพาะปลูกในบริเวณนั้นเสียหายมากผิดปกติ หรือทำไม่ได้ด้วยเหตุพันวิสัย ให้ยกเว้นไม่ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่มาตรา 162 มาตรา ๑๖๒ ที่ดินของเจ้าของเดียวและมีเขตติดต่อกัน ซึ่งถ้าคิดเงินช่วยบำรุงท้องที่ตามอัตราเต็มจำนวนเป็นเงินเกินกว่า ๑ บาทแล้ว แม้จะได้รับการลดหย่อนตามมาตรา ๑๖๑ ก็ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่อย่างต่ำปีละ ๑ บาท และถ้าเงินช่วยบำรุงท้องที่ซึ่งต้องเสียมีเศษต่ำกว่า ๕ สตางค์ ให้ปัดขึ้นเป็น ๕ สตางค์มาตรา 163 มาตรา ๑๖๓ ให้ผู้ต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่เสียเงินนั้นภายใน ๓๐ วันนับแต่วันแจ้งให้เสียเงินตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ในการนี้ ให้นำมาตรา ๑๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 164 มาตรา ๑๖๔ เมื่อกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองของผู้เสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ได้โอนตกไปยังบุคคลอื่นโดยเหตุใด ๆ ก็ตาม ให้ผู้รับโอนมีหน้าที่ร่วมกันในการเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่มาตรา 165 มาตรา ๑๖๕ ผู้ใดจงใจไม่ยอมชี้เขตหรือไม่บอกจำนวนพื้นที่ดิน หรือจงใจชี้เขตหรือบอกจำนวนพื้นที่ดินขาดจากจำนวนที่เป็นจริง หรือขัดขวางเจ้าพนักงานสำรวจ ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐ บาทมาตรา 166 มาตรา ๑๖๖ เงินช่วยบำรุงท้องที่ซึ่งต้องเสียตามลักษณะนี้ เมื่อถึงกำหนดแล้วไม่เสีย ให้ถือว่าเป็นเงินค้าง เพื่อให้ได้รับเงินค้างดังกล่าวนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘ มาตรา ๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลมบัญชีประเภทและชั้นของที่ดิน ประเภท ๑ ที่ดินนอกเขตเทศบาล ชั้น ราคาปานกลางของที่ดิน อัตราเงินช่วยบำรุงท้องที่ไร่ละ บาท สตางค์ ๑ ไม่เกินไร่ละ ๒๐ บาท - ๑๐ ๒ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๒๐ บาทถึง ๔๐ บาท - ๑๕ ๓ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๔๐ บาทถึง ๖๐ บาท - ๒๐ ๔ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๖๐ บาทถึง ๘๐ บาท - ๒๕ ๕ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๘๐บาทขึ้นไป - ๓๐ ประเภท ๒ ที่ดินในเขตเทศบาล ชั้น ราคาปานกลางของที่ดิน อัตราเงินช่วยบำรุงท้องที่ไร่ละ บาท สตางค์ ๑ ไม่เกินไร่ละ ๕๐ บาท - ๒๕ ๒ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๕๐ บาท ถึง ๑๐๐ บาท - ๕๐ ๓ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๑๐๐ บาท ถึง ๒๐๐ บาท - ๗๕ ๔ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๒๐๐ บาท ถึง ๔๐๐ บาท ๑ ๐๐ ๕ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๔๐๐ บาท ถึง๖๐๐ บาท ๑ ๕๐ ๖ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๖๐๐ บาท ถึง ๘๐๐ บาท ๒ ๐๐ ๗ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๘๐๐ บาท ถึง ๑,๒๐๐ บาท ๓ ๐๐ ๘ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๑,๒๐๐ บาท ถึง ๑,๖๐๐ บาท ๔ ๐๐ ๙ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๑,๖๐๐ บาท ถึง ๒,๐๐๐ บาท ๕ ๐๐ ๑๐ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๒,๐๐๐ บาท ถึง ๒,๔๐๐ บาท ๖ ๐๐ ๑๑ ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๒,๔๐๐ บาท ถึง ๓,๒๐๐ บาท ๗ ๐๐ ๑๒ตั้งแต่ไร่ละกว่า ๓,๒๐๐ บาทขึ้นไป ๘ ๐๐ ประเภท ๓ ที่ดินซึ่งตั้งอยู่ภายในรัศมี ๒๐๐ เมตรของที่ตั้งสถานีรถไฟ ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ ที่ตั้งโรงทหาร หรือที่ตั้งโรงงานอุตสาหกรรมของรัฐบาล หรือสถานที่อื่นตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดไว้ให้แบ่งเป็นชั้น และเรียกเก็บเงินช่วยบำรุงท้องที่เท่ากับที่ดินในเขตเทศบาลหมายเหตุ ๑. ที่ดินต้องเสียเงินช่วยบำรุงท้องที่ เศษของไร่ให้คิดในอัตราลดลงตามส่วน ๒. เศษของ ๑ ตารางวาให้ปัดขึ้นเป็น ๑ ตารางวา ๓. เศษของ ๕ สตางค์ให้ปัดขึ้นเป็น ๕ สตางค์มาตรา 4 ลักษณะ ๔ เงินช่วยการประถมศึกษามาตรา 167 มาตรา ๑๖๗ ให้เรียกเก็บเงินสมทบช่วยการประถมศึกษาสำหรับใช้จ่ายในการบำรุงการประถมศึกษาแห่งชาติ เงินนี้ให้เรียกว่า "เงินช่วยการประถมศึกษา"มาตรา 168 มาตรา ๑๖๘ เงินช่วยการประถมศึกษาซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากรมาตรา 169 มาตรา ๑๖๙ เงินช่วยการประถมศึกษานี้ให้ใช้จ่ายเฉพาะในการบำรุงการประถมศึกษา การแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ การสำรวจตรวจสอบ การเรียกเก็บ การใช้ และการควบคุมเงินช่วยการประถมศึกษานี้ ให้เป็นไปตามกฎกระทรวงมาตรา 170 มาตรา ๑๗๐ ชายที่บรรลุนิติภาวะทุกคนที่มีอยู่ในราชอาณาจักรต้องเสียเงินช่วยการประถมศึกษาเป็นจำนวนเงินคนละ ๑ บาทต่อ ๑ ปี ปีตามความในวรรคก่อน ให้นับตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ถึงวันที่ ๓๐ กันยายนมาตรา 171 มาตรา ๑๗๑ เงินช่วยการประถมศึกษานี้ต้องชำระต่ออำเภอหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ในท้องที่ซึ่งผู้ต้องเสียเงินช่วยการประถมศึกษามีภูมิลำเนา แต่ถ้าเป็นการจำเป็นเพราะมิได้อยู่ในท้องที่นั้นเป็นระยะเวลานาน หรือมีเหตุอย่างอื่นซึ่งไม่เป็นการสะดวก หรือมิใช่เป็นผู้ที่อยู่เป็นที่ ก็ให้ชำระต่ออำเภอที่ตนอยู่ในขณะนั้นมาตรา 171 แต่ถ้าได้เสียเงินช่วยการประถมศึกษาต่างท้องที่ซึ่งตนไม่มีภูมิลำเนา ต้องแสดงใบเสร็จต่ออำเภอซึ่งตนมีภูมิลำเนาภายใน ๓๐ วันนับตั้งแต่วันกลับมามาตรา 172 มาตรา ๑๗๒ เงินช่วยการประถมศึกษาให้เสียในระหว่างเวลาตั้งแต่ต้นเดือนตุลาคมเป็นต้นไปจนถึงสิ้นเดือนมีนาคมทุกปีมาตรา 173 มาตรา ๑๗๓ ผู้ซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรก่อนสิ้นเดือนกรกฎาคมของปีที่กล่าวในมาตรา ๑๗๐ ปีใด ต้องนำเงินช่วยการประถมศึกษาไปชำระต่ออำเภอก่อนสิ้นเดือนมีนาคม หรือภายในกำหนด ๖๐ วันนับแต่วันที่เข้ามาในราชอาณาจักรของปีนั้น แล้วแต่อย่างใดจะเป็นประโยชน์แก่ตนมาตรา 173 มาตรานี้มิให้ใช้สำหรับผู้ซึ่งเคยอยู่ในราชอาณาจักรมาแล้วในปีนั้นและออกไปโดยยังมิได้เสียเงินช่วยการประถมศึกษามาตรา 174 มาตรา ๑๗๔ บุคคลต่อไปนี้ยกเว้นไม่ต้องเสียเงินช่วยการประถมศึกษา (๑) ผู้ที่มีอายุครบห้าสิบห้าปีบริบูรณ์ในปีที่จะต้องเสียเงินช่วยการประถมศึกษา (๒) ภิกษุ สามเณร (๓) บาทหลวง ครูสอนศาสนาคริสเตียน ผู้สอนศาสนาอิสลาม ตามเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง (๔) ทหารหรือตำรวจประจำการหรืออยู่ในกองหนุนประเภท ๑มาตรา 174 หรือผู้ที่พ้นราชการทหารประเภท ๑ ตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร แต่การยกเว้นทั้งนี้มิให้รวมถึง (ก) นายทหาร นายตำรวจซึ่งเคยรับเงินเดือนตั้งแต่ ๘๐ บาทขึ้นไป หรือกำลังรับอยู่ (ข) คนกองหนุนหรือคนพ้นราชการทหารหรือตำรวจซึ่งเคยรับราชการฝ่ายพลเรือนหรือเทศบาลเคยได้รับเงินเดือนตั้งแต่ ๘๐ บาทขึ้นไปมาตรา 174 หรือกำลังรับอยู่ (๕) ผู้ที่ต้องรับอาญาอยู่ในเรือนจำ (๖) บุคคลทุพพลภาพหาเลี้ยงชีพไม่ได้ ซึ่งอำเภอเห็นสมควรยกเว้น (๗) บุคคลผู้ได้บริจาคเงินช่วยการประถมศึกษาคราวเดียวเป็นจำนวนเงินตั้งแต่ ๒๕ บาทขึ้นไป (๘) กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนันมาตรา 175 มาตรา ๑๗๕ ผู้ที่พ้นจากการยกเว้นก่อนสิ้นเดือนกรกฎาคมของปีที่กล่าวในมาตรา ๑๗๐ ปีใด ต้องนำเงินช่วยประถมศึกษาไปชำระต่ออำเภอก่อนสิ้นเดือนมีนาคมหรือภายในกำหนด ๖๐ วันนับแต่วันที่พ้นจากการยกเว้นของปีนั้น แล้วแต่อย่างใดจะเป็นประโยชน์แก่ตนมาตรา 176 มาตรา ๑๗๖ ผู้ใดไม่ชำระเงินช่วยการประถมศึกษาภายในกำหนดตามมาตรา ๑๗๒ มาตรา ๑๗๓ มาตรา ๑๗๕ ต้องเสียเงินช่วยการประถมศึกษาเพิ่มขึ้นอีกเท่าตัวมาตรา 177 มาตรา ๑๗๗ ให้อำเภอมีอำนาจออกหมายเรียกตัวผู้ที่มีเหตุพอจะเชื่อว่ายังไม่ได้เสียเงินช่วยการประถมศึกษาและพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาสอบถามได้มาตรา 178 มาตรา ๑๗๘ ผู้ใดไม่นำใบเสร็จไปแสดงต่ออำเภอเป็นการฝ่าฝืนต่อมาตรา ๑๗๑ ก็ดี ไม่ปฏิบัติตามหมายเรียกหรือไม่ตอบคำถามเมื่อซักถามเป็นการฝ่าฝืนต่อมาตรา ๑๗๗ ก็ดี ไม่แจ้งรายการสำรวจตรวจสอบเมื่ออำเภอสอบถามเป็นการฝ่าฝืนต่อมาตรา ๑๖๙ ก็ดี ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๒๐ บาทมาตรา 179 มาตรา ๑๗๙ เงินช่วยการประถมศึกษา ซึ่งต้องเสียตามลักษณะนี้ เมื่อถึงกำหนดชำระแล้วมิได้เสีย ให้ถือว่าเป็นเงินค้าง เพื่อให้ได้รับเงินค้างดังกล่าวมานี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘ มาตรา ๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม