คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 710302หลักกฎหมาย: คดีนี้นางสาว ส. ผู้ฟ้องคดี ยื่นฟ้องสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง ที่ 1 นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง ที่ 2 ผู้ถูกฟ้องคดี ว่า ผู้ฟ้องคดีได้พบเห็นการกระทำอันเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ของผลิตภัณฑ์กล้วยน้ำว้า อบม้วน ซึ่งแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง จึงได้ส่งบันทึกการแจ้งและรับแจ้งความนำจับตามแบบ (น.จ. 1) พร้อมผลิตภัณฑ์และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับการแจ้งความนำจับกรณีประสงค์รับเงินสินบนนำจับไปยังผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองด้วยวิธีการส่งไปรษณีย์ลงทะเบียน แต่ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกลับมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับด้วยตนเอง ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับกรณีประสงค์เงินสินบนนำจับผลิตภัณฑ์ที่จัดส่งผ่านทางไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคล โดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ให้การว่า ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 6 (10) มีโทษตามมาตรา 51 ปรับไม่เกินสามหมื่นบาท ผู้กระทำความผิดไม่ยินยอมให้เปรียบเทียบปรับ พนักงานเจ้าหน้าที่จึงแจ้งความดำเนินคดีกับผู้กระทำผิด และศาลจังหวัดอ่างทองมีคำพิพากษาปรับผู้กระทำผิดรายผลิตภัณฑ์ ผู้ฟ้องคดีสามารถแสดงตนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขอรับเงินสินบนในคดีดังกล่าวได้ ก่อนมีคำพิพากษา ศาลปกครองกลางเห็นว่า คดีนี้อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ศาลปกครองกลางเห็นว่า การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสอง ตั้งแต่การรับแจ้งความ การตรวจสอบ และการดำเนินการทั้งหลายอันเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา จนกระทั่งการเปรียบเทียบปรับและชำระค่าปรับ ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายที่มีบทบัญญัติกำหนดความผิดและโทษในทางอาญา ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งของการดำเนินการตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา มิใช่การใช้อำนาจทางปกครอง หรือการดำเนินกิจการทางปกครองที่อยู่ในอำนาจควบคุมตรวจสอบของศาลปกครองตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 การที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับกรณีประสงค์เงินสินบนนำจับผลิตภัณฑ์พิพาทที่จัดส่งผ่านไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคล โดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ซึ่งเป็นการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ในขั้นตอนการรับแจ้งความ การตรวจสอบและการดำเนินการทั้งหลายอันเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา อันเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรมตามมาตรา 194 วรรคหนึ่ง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ศาลจังหวัดอ่างทองเห็นว่า การที่ผู้ฟ้องคดีประสงค์จะได้เงินสินบนนำจับจากการแจ้งความนำจับ ซึ่งต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์หรือระเบียบของแต่ละหน่วยงาน เพียงแต่จำนวนเงินสินบนนำจับจะอ้างอิงฐานจากจำนวนเงินค่าปรับทางอาญาเท่านั้น การฟ้องคดีของผู้ฟ้องคดีจึงเป็นการมุ่งหวังให้ศาลเพิกถอนระเบียบต่าง ๆ เพื่อให้ผู้ฟ้องคดีสามารถยื่นแบบ น.จ. 1 ทางไปรษณีย์แล้วผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 สามารถรับเรื่องไว้ได้ อันเป็นผลให้ผู้ฟ้องคดีสามารถได้รับเงินสินบนนำจับ การฟ้องคดีดังกล่าวไม่ใช่อำนาจศาลยุติธรรมที่จะพิจารณาและมีคำสั่ง คดีนี้อยู่ในอำนาจที่ศาลปกครองจะพิจารณาตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (1) อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง คณะกรรมการพิจารณาแล้วเห็นว่า ผู้ฟ้องคดีได้พบเห็นการกระทำอันเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ของผลิตภัณฑ์กล้วยน้ำว้า อบม้วน ซึ่งแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง จึงได้ส่งบันทึกการแจ้งและรับแจ้งความนำจับตามแบบ (น.จ. 1) พร้อมผลิตภัณฑ์และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับการแจ้งความนำจับกรณีประสงค์รับเงินสินบนนำจับไปยังผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองด้วยวิธีการส่งไปรษณีย์ลงทะเบียน แต่ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกลับมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับด้วยตนเอง โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับกรณีประสงค์เงินสินบนนำจับผลิตภัณฑ์ที่จัดส่งผ่านทางไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคล โดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ซึ่งเป็นการโต้แย้งขั้นตอนการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ชั้นพนักงานสอบสวนในขั้นตอนการรับแจ้งความ การตรวจสอบและการดำเนินการทั้งหลายอื่นอันเกี่ยวกับความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ที่มีบทบัญญัติที่กำหนดความผิดและบทกำหนดโทษในทางอาญากรณีมีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมาย อันถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และเป็นกรณีที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องคดีโดยมีความมุ่งประสงค์ที่จะได้รับเงินสินบนนำจับจากการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในความผิดตามพระราชบัญญัติดังกล่าว กรณีจึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกิจการทางปกครองที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 แต่เป็นคดีพิพาทที่เกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 61/2567ศาลปกครองกลางศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดอ่างทองศาลผู้รับความเห็นนางสาว ส.ผู้ฟ้องคดีสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง ที่ 1 กับพวกรวม 2 คนผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.ว่าด้วยการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล พ.ศ.2542 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ.2522 ป.วิ.อ. ป.อ. คดีนี้นางสาว ส. ผู้ฟ้องคดี ยื่นฟ้องสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง ที่ 1 นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง ที่ 2 ผู้ถูกฟ้องคดี ว่า ผู้ฟ้องคดีได้พบเห็นการกระทำอันเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ของผลิตภัณฑ์กล้วยน้ำว้า อบม้วน ซึ่งแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง จึงได้ส่งบันทึกการแจ้งและรับแจ้งความนำจับตามแบบ (น.จ. 1) พร้อมผลิตภัณฑ์และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับการแจ้งความนำจับกรณีประสงค์รับเงินสินบนนำจับไปยังผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองด้วยวิธีการส่งไปรษณีย์ลงทะเบียน แต่ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกลับมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับด้วยตนเอง ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับกรณีประสงค์เงินสินบนนำจับผลิตภัณฑ์ที่จัดส่งผ่านทางไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคล โดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ให้การว่า ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 6 (10) มีโทษตามมาตรา 51 ปรับไม่เกินสามหมื่นบาท ผู้กระทำความผิดไม่ยินยอมให้เปรียบเทียบปรับ พนักงานเจ้าหน้าที่จึงแจ้งความดำเนินคดีกับผู้กระทำผิด และศาลจังหวัดอ่างทองมีคำพิพากษาปรับผู้กระทำผิดรายผลิตภัณฑ์ ผู้ฟ้องคดีสามารถแสดงตนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขอรับเงินสินบนในคดีดังกล่าวได้ ก่อนมีคำพิพากษา ศาลปกครองกลางเห็นว่า คดีนี้อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ศาลปกครองกลางเห็นว่า การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสอง ตั้งแต่การรับแจ้งความ การตรวจสอบ และการดำเนินการทั้งหลายอันเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา จนกระทั่งการเปรียบเทียบปรับและชำระค่าปรับ ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายที่มีบทบัญญัติกำหนดความผิดและโทษในทางอาญา ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งของการดำเนินการตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา มิใช่การใช้อำนาจทางปกครอง หรือการดำเนินกิจการทางปกครองที่อยู่ในอำนาจควบคุมตรวจสอบของศาลปกครองตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 การที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับกรณีประสงค์เงินสินบนนำจับผลิตภัณฑ์พิพาทที่จัดส่งผ่านไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคล โดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ซึ่งเป็นการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ในขั้นตอนการรับแจ้งความ การตรวจสอบและการดำเนินการทั้งหลายอันเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา อันเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรมตามมาตรา 194 วรรคหนึ่ง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ศาลจังหวัดอ่างทองเห็นว่า การที่ผู้ฟ้องคดีประสงค์จะได้เงินสินบนนำจับจากการแจ้งความนำจับ ซึ่งต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์หรือระเบียบของแต่ละหน่วยงาน เพียงแต่จำนวนเงินสินบนนำจับจะอ้างอิงฐานจากจำนวนเงินค่าปรับทางอาญาเท่านั้น การฟ้องคดีของผู้ฟ้องคดีจึงเป็นการมุ่งหวังให้ศาลเพิกถอนระเบียบต่าง ๆ เพื่อให้ผู้ฟ้องคดีสามารถยื่นแบบ น.จ. 1 ทางไปรษณีย์แล้วผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 สามารถรับเรื่องไว้ได้ อันเป็นผลให้ผู้ฟ้องคดีสามารถได้รับเงินสินบนนำจับ การฟ้องคดีดังกล่าวไม่ใช่อำนาจศาลยุติธรรมที่จะพิจารณาและมีคำสั่ง คดีนี้อยู่ในอำนาจที่ศาลปกครองจะพิจารณาตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (1) อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง คณะกรรมการพิจารณาแล้วเห็นว่า ผู้ฟ้องคดีได้พบเห็นการกระทำอันเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ของผลิตภัณฑ์กล้วยน้ำว้า อบม้วน ซึ่งแสดงฉลากอาหารไม่ถูกต้อง จึงได้ส่งบันทึกการแจ้งและรับแจ้งความนำจับตามแบบ (น.จ. 1) พร้อมผลิตภัณฑ์และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องกับการแจ้งความนำจับกรณีประสงค์รับเงินสินบนนำจับไปยังผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองด้วยวิธีการส่งไปรษณีย์ลงทะเบียน แต่ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองกลับมีหนังสือแจ้งให้ผู้ฟ้องคดีแจ้งความนำจับด้วยตนเอง โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองรับแจ้งความนำจับกรณีประสงค์เงินสินบนนำจับผลิตภัณฑ์ที่จัดส่งผ่านทางไปรษณีย์ลงทะเบียน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองใช้วิธีการยืนยันตัวบุคคล โดยวิธีการอื่นใดแทนการเดินทางไปยังที่ทำการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ซึ่งเป็นการโต้แย้งขั้นตอนการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ชั้นพนักงานสอบสวนในขั้นตอนการรับแจ้งความ การตรวจสอบและการดำเนินการทั้งหลายอื่นอันเกี่ยวกับความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ที่มีบทบัญญัติที่กำหนดความผิดและบทกำหนดโทษในทางอาญากรณีมีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมาย อันถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และเป็นกรณีที่ผู้ฟ้องคดีฟ้องคดีโดยมีความมุ่งประสงค์ที่จะได้รับเงินสินบนนำจับจากการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในความผิดตามพระราชบัญญัติดังกล่าว กรณีจึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกิจการทางปกครองที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 แต่เป็นคดีพิพาทที่เกี่ยวกับการดำเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา61/2567หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ เขตอำนาจศาลเกี่ยวกับพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง