คําสั่งกรมบังคับคดีที่ 502/2560เรื่อง การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการอายัดทรัพย์สิน---------------------------- ตามที่ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560 นั้น เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานบังคับคดีเกี่ยวกับการอายัดทรัพย์สิน เป็นไปด้วยความเรียบร้อย เหมาะสม มีประสิทธิภาพ และเป็นไปในแนวทางเดียวกัน อาศัยอํานาจตามความ ในมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 จึงมีคําสั่งดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกคําสั่งกรมบังคับคดีดังต่อไปนี้ 1.1 คําสั่งกรมบังคับคดี ที่ 5/2538 ลงวันที่ 10 มกราคม 2538 เรื่อง การอายัดเงิน ในคดีของศาลต่างจังหวัด 1.2 คําสั่งกรมบังคับคดี ที่ 334/2551 ลงวันที่ 23 กรกฎาคม 2551 เรื่อง การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการอายัดทรัพย์สิน 1.3 คําสั่งกรมบังคับคดี ที่ 25/2554 ลงวันที่ 14 มกราคม 2554 เรื่อง การปฏิบัติงาน เกี่ยวกับการอายัดทรัพย์สินข้อ ๒ เมื่อเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาตั้งเรื่องอายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษา ให้วางเงิน ทดรองค่าใช้จ่ายขั้นบังคับคดีสํานวนละ 1,500 บาท ในระหว่างการบังคับคดีหากค่าใช้จ่ายชั้นบังคับคดีเหลือน้อยหรือไม่เพียงพอ ให้เจ้าพนักงาน บังคับคดีหมายแจ้งเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาวางเงินค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมตามจํานวนที่เห็นสมควรข้อ ๓ การอายัดสิทธิเรียกร้องเป็นเงินของลูกหนี้ตามคําพิพากษา ให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาแถลง ยืนยันจํานวนเงินที่ชออายัดพร้อมส่งเอกสารดังต่อไปนี้ 3.1 อายัดเงินเดือน ค่าจ้าง บํานาญ ค่าชดใช้ เงินสงเคราะห์ หรือรายได้อื่นในลักษณะ เดียวกัน ให้ส่งสําเนาเอกสารที่มีข้อความระบุถึงความมีอยู่ของเงินนั้น อายัดเงินฝากในบัญชีจากหน่วยงานที่ให้บริการรับฝากเงิน ให้ส่งสําเนาเอกสารที่มีข้อความ ระบุถึงความมีอยู่ของเงินนั้นพร้อมรายละเอียดว่าต้องการอายัดเงินจากหน่วยงานใด พร้อมระบุสาขา เลขบัญชี และจํานวนเงิน อายัดเงินตามสัญญา หรือสิทธิเรียกร้องอื่น ๆ ให้ส่งสําเนาหนังสือสัญญา หรือเอกสาร หลักฐานแห่งหนี้ที่ระบุว่าลูกหนี้ตามคําพิพากษามีสิทธิได้รับเงินนั้น ๆ 3.2 สําเนาแบบรับรองรายการทะเบียนราษฎร หรือหนังสือรับรองนิติบุคคลของลูกหนี้ ตามคําพิพากษา หรือคู่สมรส ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเรียกร้องที่อายัดที่เป็นปัจจุบัน ซึ่งนายทะเบียนรับรองไม่เกิน 1 เดือน พร้อมหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ ชื่อสกุล (หากมี) 3.3 สําเนาแบบรับรองรายการทะเบียนราษฎร หรือหนังสือรับรองนิติบุคคล ของนายจ้าง หรือบุคคลภายนอกผู้รับคําสั่งอายัดที่เป็นปัจจุบัน ซึ่งนายทะเบียนรับรองไม่เกิน 1 เดือน พร้อมหลักฐาน การเปลี่ยนชื่อ-ชื่อสกุล (หากมี) เว้นแต่ นิติบุคคลหรือบุคคลภายนอกนั้นเป็นธนาคาร ข้อ ๔ การอายัดเงินตามข้อ 3.1 ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอผู้อํานวยการสํานักงานบังคับคดี เพื่อพิจารณามีคําสั่ง หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่สามารถส่งเอกสารประกอบคําขออายัดตามข้อ 3.1 แต่ได้แสดง เหตุแห่งการนั้นมาในคําขออายัดพร้อมแถลงยืนยันถึงความมีอยู่แห่งสิทธิเรียกร้องนั้น ๆ และยินยอมรับผิด ในค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอความเห็นว่าสมควรมีคําสั่งอายัดให้หรือไม่ ต่อผู้อํานวยการสํานักงานบังคับคดี เพื่อพิจารณามีคําสั่งต่อไป ห้ามมิให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดสิทธิเรียกร้องซึ่งไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นสิทธิเรียกร้องประเภทใดข้อ ๕ เมื่อมีคําสั่งอายัดแล้วให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกหนังสืออายัดไปยังบุคคลภายนอกผู้รับคําสั่ง อายัตภายในวันที่มีคําสั่งหรืออย่างช้าในวันทําการถัดไป โดยระบุห้ามบุคคลภายนอกไม่ให้ปฏิบัติการชําระหนี้ แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา แต่ให้ชําระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินหรือชําระหนี้อย่างอื่นให้แก่ เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือบุคคลอื่น ภายในเวลาหรือเงื่อนไขตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด และให้ แจ้งการอายัดไปยังลูกหนี้ตามคําพิพากษาไม่ให้จําหน่ายสิทธิเรียกร้องดังกล่าวในคราวเดียวกัน การอายัดสิทธิเรียกร้องเป็นเงินไปยังจังหวัดอื่น ให้ดําเนินการตามวรรคหนึ่งโดยไม่ต้องขอศาลบังคับคดีแทนข้อ ๖ การอายัดสิทธิเรียกร้องเป็นเงินตั้งแต่ 20,000,000 บาทขึ้นไป หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง ของบุคคลสําคัญ หรือบุคคลที่มีฐานะในทางสังคม หรือเป็นที่สนใจของประชาชน เมื่อได้ดําเนินการอายัดแล้ว ให้รายงานอธิบดีหรือรองอธิบดีผู้ได้รับมอบหมายทราบข้อ ๗ กรณีอายัดเงินเป็นคราว ๆ เมื่อมีการส่งเงินมายังเจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าพนักงาน บังคับคดีตรวจสํานวนทุก 3 เดือน หากเงินที่รวบรวมได้มีจํานวนไม่น้อยกว่า 10,000 บาท ให้ส่งสํานวนให้ นักบัญชีดําเนินการทําบัญชีรับ - จ่ายเงินให้แก่ผู้มีส่วนได้เสียทันที เว้นแต่ ผู้อํานวยการสํานักงานบังคับคดี เห็นเป็นอย่างอื่น หรือเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาร้องขอข้อ ๘ การสั่งเพิ่มหรือลดอายัดเงินเดือน ค่าจ้าง บํานาญ ค่าชดใช้เงินสงเคราะห์ หรือรายได้อื่นใน ลักษณะเดียวกัน เมื่อเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือลูกหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําร้องขอเพิ่มหรือลดอายัด พร้อมชี้แจงเหตุผลความจําเป็นในการขอเพิ่มหรือลดอายัด และส่งเอกสารใบรับรองเงินเดือน หลักฐาน ค่าใช้จ่ายอันจําเป็นแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาหลักฐานดังกล่าว โดยคํานึงถึงฐานะทางครอบครัว จํานวนบุพการีและผู้สืบสันดานซึ่งอยู่ในอุปการะของลูกหนี้ตามคําพิพากษา หรือพฤติการณ์แห่งการดํารงชีพ ของลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่เปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งจํานวนหนี้ตามหมายบังคับคดี โดยเสนอความเห็นพร้อม ระบุข้อมูลโดยย่อต่อผู้อํานวยการสํานักงานบังคับคดีเพื่อมีคําสั่งข้อ ๙ ในกรณีอายัดสิทธิเรียกร้องที่ต้องมีการส่งมอบทรัพย์สิน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปฏิบัติตาม มาตรา 331 หรือมาตรา 332 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แล้วแต่กรณี ข้อ ๑๐ ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาขอให้อายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคําพิพากษา ซึ่งเจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาแล้วเห็นว่าสามารถดําเนินการอายัดสิทธิเรียกร้องนั้นได้ แต่มีเหตุขัดข้อง อย่างหนึ่งอย่างใดที่ทําให้ไม่อาจอายัดได้ทันทีในขณะนั้น เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นเองหรือเจ้าหนี้ตาม คําพิพากษาร้องขอให้มีคําสั่งห้ามโอน ขาย ยักย้าย หรือจําหน่ายซึ่งสิทธิเรียกร้องดังกล่าวไว้เป็นการชั่วคราว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาเสนอความเห็นต่อผู้บังคับบัญชาตามลําดับชั้นจนถึงอธิบดีหรือรองอธิบดีที่ได้รับมอบหมายเพื่อพิจารณามีคําสั่ง หากมีคําสั่งห้ามโอน ขาย ยักย้าย หรือจําหน่ายซึ่งสิทธิเรียกร้องดังกล่าว ไว้เป็นการชั่วคราว ให้แจ้งคําสั่งห้ามให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษา ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับสิทธิเรียกร้องนั้นทราบ ตลอดจนนายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอํานาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายเพื่อให้บันทึกคําสั่ง ของเจ้าพนักงานบังคับคดีไว้ในทะเบียน ในกรณีเหตุขัดข้องสิ้นสุดลงหรือไม่มีความจําเป็นต้องบังคับคดีต่อไป หรือเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเพิกเฉยไม่ดําเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งยกเลิกคําสั่งห้ามดังกล่าวให้บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้องทราบข้อ ๑๑ ในกรณีที่สิทธิเรียกร้องที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาอ้างว่าเป็นของลูกหนี้ตามคําพิพากษามีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของในทะเบียนหรือปรากฏตามหลักฐานอย่างอื่นว่าเป็นของบุคคลอื่น หากเจ้าพนักงาน บังคับคดีสงสัยว่าสิทธิเรียกร้องนั้นไม่ใช่เป็นของลูกหนี้ตามคําพิพากษาและไม่ยอมทําการอายัด ถ้าเจ้าหนี้ตาม คําพิพากษายืนยันให้อายัด เจ้าพนักงานบังคับคดีจะทําการอายัดสิทธิเรียกร้องนั้น หรือจะสั่งงดการอายัดก็ได้ โดยให้เสนอความเห็นพร้อมเหตุผลต่อผู้บังคับบัญชาตามลําดับชั้นจนถึงอธิบดีหรือรองอธิบดีที่ได้รับมอบหมาย เพื่อพิจารณามีคําสั่ง ในกรณีที่สั่งงด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งห้ามการโอน ขาย ยักย้าย จําหน่าย ทําลาย ทําให้เสื่อมค่าหรือเปลี่ยนแปลงซึ่งสิทธิในสิทธิเรียกร้องนั้น แล้วแจ้งคําสั่งห้ามให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษา และ บุคคลผู้มีชื่อเป็นเจ้าของสิทธิเรียกร้องตามที่ปรากฏในทะเบียนหรือหลักฐานอย่างอื่นทราบโดยเร็ว ในกรณีที่ สิทธิเรียกร้องดังกล่าวเป็นสิทธิเรียกร้องที่จะต้องจดทะเบียนหรือได้จดทะเบียนไว้ตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงาน บังคับคดีแจ้งคําสั่งห้ามดังกล่าวให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอํานาจหน้าที่จดทะเบียนตาม กฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบด้วย ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามิได้ยื่นคําร้องเพื่อขอให้ศาลสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดี ทําการอายัดสิทธิเรียกร้องภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งงดการอายัด หรือศาลมีคําสั่ง ยกคําร้อง หรือในกรณีที่ศาลมีคําสั่งอนุญาตตามคําร้อง แต่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่ดําเนินการบังคับคดี แก่สิทธิเรียกร้องดังกล่าวภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ศาลมีคําสั่ง ให้คําสั่งห้ามตามวรรคหนึ่งเป็นอันยกเลิกไป และให้แจ้งการยกเลิกคําสั่งห้ามดังกล่าวให้บุคคลตามวรรคหนึ่งทราบด้วยข้อ ๑๒ ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งห้ามตามข้อ 11 บุคคลผู้มีชื่อเป็นเจ้าของสิทธิเรียกร้อง ตามที่ปรากฏในทะเบียนหรือหลักฐานอย่างอื่นหรือผู้มีส่วนได้เสียในสิทธิเรียกร้องจะร้องขอต่อเจ้าพนักงาน บังคับคดีให้เพิกถอนคําสั่งห้าม และเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรที่จะรับเงินหรือหลักประกันไว้แทน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้บุคคลดังกล่าววางเงินหรือหาประกันมาให้แทนสิทธิเรียกร้อง สิทธิเรียกร้อง ดังนี้ 12.1 กรณีวางเงิน ให้วางเป็นเงินสด หรือใช้วิธีทํารายการผ่านระบบ EDC (Electronic Data Capture) เท่ากับจํานวนสิทธิเรียกร้องที่เจ้าหนี้ขออายัด หากมีการบังคับคดีไว้บ้างแล้วให้หักราคาประเมิน ทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นออกด้วย 12.2 กรณีวางประกัน ให้วางสมุดบัญชีเงินฝากประเภทประจํา สลากออมสิน สลาก ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร พันธบัตรรัฐบาล มูลค่าเท่ากับจํานวนสิทธิเรียกร้องที่เจ้าหนี้ ขออายัด หากมีการบังคับคดีไว้บ้างแล้วให้หักราคาประเมินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นออกด้วย และให้ บุคคลดังกล่าวทําหนังสือยินยอมวางประกันไว้ กรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรเป็นอย่างอื่นนอกจากที่กําหนดมานี้ ให้เสนอ ความเห็นพร้อมเหตุผลต่อผู้บังคับบัญชาตามลําดับชั้นจนถึงอธิบดีหรือรองอธิบดีผู้ได้รับมอบหมายเพื่อพิจารณา มีคําสั่ง หากเจ้าพนักงานบังคับคดีรับเงินสดแทนสิทธิเรียกร้องให้เพิกถอนคําสั่งห้ามทันที แต่หาก เจ้าพนักงานบังคับคดีรับหลักประกันแทนสิทธิเรียกร้อง ให้เพิกถอนคําสั่งห้ามได้ต่อเมื่อได้แจ้งนายทะเบียนหรือ ผู้ที่เกี่ยวข้องกับหลักประกันดังกล่าวโดยชอบแล้ว ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามิได้ยื่นคําร้องเพื่อขอให้ศาลสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดี ทําการอายัดสิทธิเรียกร้องภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งงดการอายัด หรือศาลมีคําสั่ง ยกคําร้อง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีคืนเงินหรือหลักประกันที่รับไว้แก่ผู้วางเงินหรือหลักประกันนั้น พร้อมแจ้ง นายทะเบียนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับหลักประกันดังกล่าวทราบด้วย คําสั่งกรมบังคับคดี หรือบันทึกข้อความใดที่ขัดหรือแย้งกับคําสั่งนี้ ให้ถือปฏิบัติตามคําสั่งนี้ ให้ถือปฏิบัติตั้งแต่วันที่พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ทั้งนี้ (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560 มีผลใช้บังคับ เป็นต้นไปผู้มีอํานาจลงนาม - สั่ง ณ วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2560 (ลงชื่อ) รื่นวดี สุวรรณมงคล (นางสาวรื่นวดี สุวรรณมงคล) อธิบดีกรมบังคับคดี