คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5807/2533หลักกฎหมาย: ที่นาจำเลยตั้งอยู่เหนือที่นาโจทก์ ปกติน้ำจะไหลจากที่นาโจทก์ระบายผ่านที่นาจำเลย การที่จำเลยปิดร่องน้ำในที่นาจำเลยเพื่อมิให้ดินไหลเข้ามาทำความเสียหายแก่ต้นข้าวในที่นาของจำเลย เป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย แม้จะก่อความเสียหายแก่โจทก์จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า ที่นาโจทก์มีอาณาเขตทิศเหนือจดที่นาจำเลย ปกติน้ำจะไหลผ่านที่นาของบุคคลต่าง ๆ จากด้านทิศใต้ไปทางทิศเหนือ เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๘ จำเลยขุดดินถมร่องน้ำในคันนาที่กั้นระหว่างที่นาของโจทก์กับจำเลยเป็นเหตุให้น้ำท่วมขังที่นาโจทก์จนไม่สามารถทำนาได้ โจทก์จึงเปิดร่องน้ำที่จำเลยปิดกั้น แต่จำเลยกลับปิดร่องน้ำดังกล่าวอีก ภายหลังโจทก์บอกกล่าวให้จำเลยเปิดร่องน้ำ จำเลยก็ยอมเปิดร่องน้ำดังกล่าวให้ แต่จำเลยกลับขุดดินถมร่องน้ำบนคันนาในที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งถัดไป ทำให้น้ำในที่นาของโจทก์ไม่สามารถระบายไปจนถึงระดับที่พอเหมาะสมที่จะทำนาได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายรวมเป็นเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ขอให้บังคับจำเลยเปิดทำนบที่กั้นร่องน้ำบริเวณคันนาซึ่งกั้นระหว่างที่นาของจำเลยแปลงที่อยู่ติดที่นาของโจทก์กับที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งซึ่งอยู่ด้านใน ห้ามจำเลยและบริวารทำทำนบปิดกั้นร่องน้ำและชดใช้ค่าเสียหายจำนวน ๒๐,๐๐๐ บาทแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จำเลยให้การว่า ไม่ได้ปิดกั้นร่องน้ำในที่ดินของจำเลยและที่คันนาที่กั้นที่นาจำเลยกับโจทก์ เดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม ๒๕๒๘ มิใช่ฤดูทำนาเนื่องจากฝนไม่ตกตามฤดูกาล หากที่นาโจทก์ทำนาไม่ได้ ที่นาของบุคคลอื่นก็ต้องทำนาไม่ได้ด้วย แต่ปรากฏว่าที่นาบุคคลอื่นสามารถทำนาได้โจทก์ละเลยไม่จัดการขุดคูระบายน้ำลงลำเหมืองสาธารณะ การที่โจทก์ทำนาไม่ได้ไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๕ ในแผนที่กลาง(บริเวณคันนากั้นระหว่างที่นาโจทก์กับจำเลย) ต่อมาจำเลยเปิดร่องน้ำหมายเลข ๕ แต่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ (ร่องน้ำในที่นาของจำเลย) เป็นเหตุให้น้ำไหลกลับไปท่วมที่นาโจทก์ได้รับความเสียหาย แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า แต่ข้อเท็จจริงรับฟังได้ตามเอกสารหมาย จ.๔ ว่าหากจำเลยไม่ปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ จะทำให้ดินไหลเข้าไปในที่นา เป็นเหตุให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหาย การที่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำดังกล่าวเพื่อป้องกันมิให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหายจึงเป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย การกระทำของจำเลยดังกล่าวหากก่อให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ จำเลยหาต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5807/2533นางประจวบ แก้วกอเอียดโจทก์นายเผียนหรือเพียร ไฝสีดำหรือไผ่สีดำจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 449ที่นาจำเลยตั้งอยู่เหนือที่นาโจทก์ ปกติน้ำจะไหลจากที่นาโจทก์ระบายผ่านที่นาจำเลย การที่จำเลยปิดร่องน้ำในที่นาจำเลยเพื่อมิให้ดินไหลเข้ามาทำความเสียหายแก่ต้นข้าวในที่นาของจำเลย เป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย แม้จะก่อความเสียหายแก่โจทก์จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า ที่นาโจทก์มีอาณาเขตทิศเหนือจดที่นาจำเลย ปกติน้ำจะไหลผ่านที่นาของบุคคลต่าง ๆ จากด้านทิศใต้ไปทางทิศเหนือ เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๘ จำเลยขุดดินถมร่องน้ำในคันนาที่กั้นระหว่างที่นาของโจทก์กับจำเลยเป็นเหตุให้น้ำท่วมขังที่นาโจทก์จนไม่สามารถทำนาได้ โจทก์จึงเปิดร่องน้ำที่จำเลยปิดกั้น แต่จำเลยกลับปิดร่องน้ำดังกล่าวอีก ภายหลังโจทก์บอกกล่าวให้จำเลยเปิดร่องน้ำ จำเลยก็ยอมเปิดร่องน้ำดังกล่าวให้ แต่จำเลยกลับขุดดินถมร่องน้ำบนคันนาในที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งถัดไป ทำให้น้ำในที่นาของโจทก์ไม่สามารถระบายไปจนถึงระดับที่พอเหมาะสมที่จะทำนาได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายรวมเป็นเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ขอให้บังคับจำเลยเปิดทำนบที่กั้นร่องน้ำบริเวณคันนาซึ่งกั้นระหว่างที่นาของจำเลยแปลงที่อยู่ติดที่นาของโจทก์กับที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งซึ่งอยู่ด้านใน ห้ามจำเลยและบริวารทำทำนบปิดกั้นร่องน้ำและชดใช้ค่าเสียหายจำนวน ๒๐,๐๐๐ บาทแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จำเลยให้การว่า ไม่ได้ปิดกั้นร่องน้ำในที่ดินของจำเลยและที่คันนาที่กั้นที่นาจำเลยกับโจทก์ เดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม ๒๕๒๘ มิใช่ฤดูทำนาเนื่องจากฝนไม่ตกตามฤดูกาล หากที่นาโจทก์ทำนาไม่ได้ ที่นาของบุคคลอื่นก็ต้องทำนาไม่ได้ด้วย แต่ปรากฏว่าที่นาบุคคลอื่นสามารถทำนาได้โจทก์ละเลยไม่จัดการขุดคูระบายน้ำลงลำเหมืองสาธารณะ การที่โจทก์ทำนาไม่ได้ไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๕ ในแผนที่กลาง(บริเวณคันนากั้นระหว่างที่นาโจทก์กับจำเลย) ต่อมาจำเลยเปิดร่องน้ำหมายเลข ๕ แต่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ (ร่องน้ำในที่นาของจำเลย) เป็นเหตุให้น้ำไหลกลับไปท่วมที่นาโจทก์ได้รับความเสียหาย แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า แต่ข้อเท็จจริงรับฟังได้ตามเอกสารหมาย จ.๔ ว่าหากจำเลยไม่ปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ จะทำให้ดินไหลเข้าไปในที่นา เป็นเหตุให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหาย การที่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำดังกล่าวเพื่อป้องกันมิให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหายจึงเป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย การกระทำของจำเลยดังกล่าวหากก่อให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ จำเลยหาต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ไม่ พิพากษายืน.(อุไร คังคะเกตุ-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุวิทย์ ธีรพงษ์)ศาลจังหวัดสงขลา - นายพันธุ์เลิศ บุญเลี้ยงศาลอุทธรณ์ภาค ๓ - นายพันธาวุธ ปาณิกบุตรแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า ที่นาโจทก์มีอาณาเขตทิศเหนือจดที่นาจำเลย ปกติน้ำจะไหลผ่านที่นาของบุคคลต่าง ๆ จากด้านทิศใต้ไปทางทิศเหนือ เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๘ จำเลยขุดดินถมร่องน้ำในคันนาที่กั้นระหว่างที่นาของโจทก์กับจำเลยเป็นเหตุให้น้ำท่วมขังที่นาโจทก์จนไม่สามารถทำนาได้ โจทก์จึงเปิดร่องน้ำที่จำเลยปิดกั้น แต่จำเลยกลับปิดร่องน้ำดังกล่าวอีก ภายหลังโจทก์บอกกล่าวให้จำเลยเปิดร่องน้ำ จำเลยก็ยอมเปิดร่องน้ำดังกล่าวให้ แต่จำเลยกลับขุดดินถมร่องน้ำบนคันนาในที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งถัดไป ทำให้น้ำในที่นาของโจทก์ไม่สามารถระบายไปจนถึงระดับที่พอเหมาะสมที่จะทำนาได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายรวมเป็นเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ขอให้บังคับจำเลยเปิดทำนบที่กั้นร่องน้ำบริเวณคันนาซึ่งกั้นระหว่างที่นาของจำเลยแปลงที่อยู่ติดที่นาของโจทก์กับที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งซึ่งอยู่ด้านใน ห้ามจำเลยและบริวารทำทำนบปิดกั้นร่องน้ำและชดใช้ค่าเสียหายจำนวน ๒๐,๐๐๐ บาทแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จำเลยให้การว่า ไม่ได้ปิดกั้นร่องน้ำในที่ดินของจำเลยและที่คันนาที่กั้นที่นาจำเลยกับโจทก์ เดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม ๒๕๒๘ มิใช่ฤดูทำนาเนื่องจากฝนไม่ตกตามฤดูกาล หากที่นาโจทก์ทำนาไม่ได้ ที่นาของบุคคลอื่นก็ต้องทำนาไม่ได้ด้วย แต่ปรากฏว่าที่นาบุคคลอื่นสามารถทำนาได้โจทก์ละเลยไม่จัดการขุดคูระบายน้ำลงลำเหมืองสาธารณะ การที่โจทก์ทำนาไม่ได้ไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๕ ในแผนที่กลาง(บริเวณคันนากั้นระหว่างที่นาโจทก์กับจำเลย) ต่อมาจำเลยเปิดร่องน้ำหมายเลข ๕ แต่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ (ร่องน้ำในที่นาของจำเลย) เป็นเหตุให้น้ำไหลกลับไปท่วมที่นาโจทก์ได้รับความเสียหาย แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า แต่ข้อเท็จจริงรับฟังได้ตามเอกสารหมาย จ.๔ ว่าหากจำเลยไม่ปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ จะทำให้ดินไหลเข้าไปในที่นา เป็นเหตุให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหาย การที่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำดังกล่าวเพื่อป้องกันมิให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหายจึงเป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย การกระทำของจำเลยดังกล่าวหากก่อให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ จำเลยหาต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5807/2533นางประจวบ แก้วกอเอียดโจทก์นายเผียนหรือเพียร ไฝสีดำหรือไผ่สีดำจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 449ที่นาจำเลยตั้งอยู่เหนือที่นาโจทก์ ปกติน้ำจะไหลจากที่นาโจทก์ระบายผ่านที่นาจำเลย การที่จำเลยปิดร่องน้ำในที่นาจำเลยเพื่อมิให้ดินไหลเข้ามาทำความเสียหายแก่ต้นข้าวในที่นาของจำเลย เป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย แม้จะก่อความเสียหายแก่โจทก์จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์โจทก์ฟ้องว่า ที่นาโจทก์มีอาณาเขตทิศเหนือจดที่นาจำเลย ปกติน้ำจะไหลผ่านที่นาของบุคคลต่าง ๆ จากด้านทิศใต้ไปทางทิศเหนือ เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๒๘ จำเลยขุดดินถมร่องน้ำในคันนาที่กั้นระหว่างที่นาของโจทก์กับจำเลยเป็นเหตุให้น้ำท่วมขังที่นาโจทก์จนไม่สามารถทำนาได้ โจทก์จึงเปิดร่องน้ำที่จำเลยปิดกั้น แต่จำเลยกลับปิดร่องน้ำดังกล่าวอีก ภายหลังโจทก์บอกกล่าวให้จำเลยเปิดร่องน้ำ จำเลยก็ยอมเปิดร่องน้ำดังกล่าวให้ แต่จำเลยกลับขุดดินถมร่องน้ำบนคันนาในที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งถัดไป ทำให้น้ำในที่นาของโจทก์ไม่สามารถระบายไปจนถึงระดับที่พอเหมาะสมที่จะทำนาได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายรวมเป็นเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ขอให้บังคับจำเลยเปิดทำนบที่กั้นร่องน้ำบริเวณคันนาซึ่งกั้นระหว่างที่นาของจำเลยแปลงที่อยู่ติดที่นาของโจทก์กับที่นาของจำเลยอีกแปลงหนึ่งซึ่งอยู่ด้านใน ห้ามจำเลยและบริวารทำทำนบปิดกั้นร่องน้ำและชดใช้ค่าเสียหายจำนวน ๒๐,๐๐๐ บาทแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป จำเลยให้การว่า ไม่ได้ปิดกั้นร่องน้ำในที่ดินของจำเลยและที่คันนาที่กั้นที่นาจำเลยกับโจทก์ เดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม ๒๕๒๘ มิใช่ฤดูทำนาเนื่องจากฝนไม่ตกตามฤดูกาล หากที่นาโจทก์ทำนาไม่ได้ ที่นาของบุคคลอื่นก็ต้องทำนาไม่ได้ด้วย แต่ปรากฏว่าที่นาบุคคลอื่นสามารถทำนาได้โจทก์ละเลยไม่จัดการขุดคูระบายน้ำลงลำเหมืองสาธารณะ การที่โจทก์ทำนาไม่ได้ไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๕ ในแผนที่กลาง(บริเวณคันนากั้นระหว่างที่นาโจทก์กับจำเลย) ต่อมาจำเลยเปิดร่องน้ำหมายเลข ๕ แต่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ (ร่องน้ำในที่นาของจำเลย) เป็นเหตุให้น้ำไหลกลับไปท่วมที่นาโจทก์ได้รับความเสียหาย แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า แต่ข้อเท็จจริงรับฟังได้ตามเอกสารหมาย จ.๔ ว่าหากจำเลยไม่ปิดกั้นร่องน้ำหมายเลข ๔ จะทำให้ดินไหลเข้าไปในที่นา เป็นเหตุให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหาย การที่จำเลยปิดกั้นร่องน้ำดังกล่าวเพื่อป้องกันมิให้ข้าวในที่นาของจำเลยเสียหายจึงเป็นการป้องกันความเสียหายโดยชอบด้วยกฎหมาย การกระทำของจำเลยดังกล่าวหากก่อให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ จำเลยหาต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ไม่ พิพากษายืน.(อุไร คังคะเกตุ-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-สุวิทย์ ธีรพงษ์)ศาลจังหวัดสงขลา - นายพันธุ์เลิศ บุญเลี้ยงศาลอุทธรณ์ภาค ๓ - นายพันธาวุธ ปาณิกบุตรแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ