คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 513/2540หลักกฎหมาย: การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกันผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายุความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหาย เพราะการที่จำเลยที่ 1ใช้โดยไม่ชอบ ซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563 ไม่โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 513/2540บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ จี เอฟ จำกัด ( มหาชนโจทก์นางสาว อภิญญา ตุน ก่อ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/30, ม. 563การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกันผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายุความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหาย เพราะการที่จำเลยที่ 1ใช้โดยไม่ชอบ ซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563 ไม่โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน(สุประดิษฐ์ หุตะสิงห์-สุทธิ นิชโรจน์-สุชาติ ถวรวงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 เอกเทศสัญญาลักษณะ 5เช่าซื้อ ไม่ได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้เป็นการเฉพาะ จึงต้องบังคับตามบทบัญญัติในลักษณะ 4 เช่าทรัพย์ เนื่องจากสัญญาเช่าซื้อมีลักษณะเป็นสัญญาซึ่งเจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่าและในบรรพ 1 หลักทั่วไป ลักษณะ 6 อายุความ โดยมีกำหนดอายุความดังต่อไปนี้ 1. กำหนดอายุความ 6 เดือน สำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบ (ดู ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 652,653)ตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1585/2517 ค่าเสียหายจากการที่จำเลยใช้รถชำรุดบุบสลาย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อ มิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้ ต้องนำมาตรา 562,563ในลักษณะเช่าทรัพย์ซึ่งมีอายุความ 6 เดือนมาใช้บังคับโดยอนุโลมจะนำอายุความทั่วไปตามมาตรา 164(เดิม) มาใช้บังคับหาได้ไม่ 2. กำหนดอายุความ 2 ปี สำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระ (ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/34(6)) ตัวอย่าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 192/2512ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 5 ว่า ด้วยเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยตรง แต่ค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าในการใช้ทรัพย์สินอย่างหนึ่ง หากผู้ให้เช่าซื้อเป็นพ่อค้าย่อมมีสิทธิเรียกร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระได้ภายในกำหนดอายุความ 2 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 165(6)(เดิม) 3. กำหนดอายุความ 5 ปี สำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกดอกเบี้ยที่ค้างชำระหรือเงินที่ต้องชำระเพื่อผ่อนทุนคืนเป็นงวด ๆหรือค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระเว้นแต่เป็นกรณีตามข้อ 2(ดู ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/33(1)(2)(3)) 4. กำหนดอายุความ 10 ปี สำหรับกรณีที่กฎหมายมิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ (ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30)ดังเช่นกรณีดังต่อไปนี้ (1) ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ยังขาดตามสัญญา ตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3646/2530 สัญญาเช่าซื้อที่ตกลงไว้ว่ารถยนต์ที่เช่าซื้อสูญหายในระหว่างสัญญาเช่าซื้อผู้เช่าซื้อจะต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเช่าซื้อจำนวนที่ยังขาดอยู่ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อและในกรณีนี้ถือว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดระงับลงนั้น เป็นความตกลงที่ผู้เช่าซื้อยอมรับผิดในเหตุที่รถยนต์สูญหาย ซึ่งข้อตกลงเช่นนี้เป็นข้อสัญญารับใช้ค่าเสียหายแม้จะเรียกค่าเช่าซื้อกรณีก็มิใช่การฟ้องเรียกเอาค่าเช่าซื้ออันมีอายุความ 2 ปี ตามมาตรา 165(6)(เดิม) แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้ จึงต้องใช้อายุความ 10 ปี ตามมาตรา 164(เดิม) (2) ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องให้ส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนหรือให้ใช้ราคาแทน ดังตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 772/2521การที่โจทก์ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้จำเลยผู้เช่าซื้อส่งคืนรถยนต์ที่เช่าซื้อ หรือมิฉะนั้นให้ชดใช้ราคานั้น สิทธิเรียกร้องนี้ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เป็นอย่างอื่น จึงมีอายุความ10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164(เดิม) หาใช้มีอายุความ 2 ปี ตามมาตรา 165(1) และ (6)(เดิม) ดังจำเลยฎีกาไม่ (3) ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าขาดประโยชน์ที่ควรจะได้ ดังตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1212/2518 การที่จำเลยเช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ไปแล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ และไม่ส่งมอบรถคืน ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โดยขาดประโยชน์ที่ควรจะได้จากการนำรถออกให้เช่า การฟ้องเรียกค่าเสียหายเช่นนี้โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกร้องได้ภายในอายุความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164(เดิม) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3691/2526 จำเลยเช่าซื้อรถยนต์จากโจทก์ แล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ โจทก์บอกเลิกสัญญาและเอารถคืนมา สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายในการที่โจทก์ต้องขาดประโยชน์ไม่สามารถนำรถไปให้ผู้อื่นเช่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความการใช้สิทธิเรียกร้องดังกล่าว จึงต้องนำอายุความ 10 ปี ตามมาตรา 164(เดิม) มาใช้บังคับ จะนำอายุความ 1 ปีในเรื่องละเมิดมาใช้บังคับไม่ได้เป็นต้น โจทก์ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ฟ้องเรียกราคาทรัพย์สินที่เช่าซื้อในส่วนที่ขาดตามสัญญาเช่าซื้อดังกล่าวเป็นกรณีฟ้องเรียกค่าเสียหายตามข้อตกลงในสัญญาเช่าซื้อ หาใช่เป็นการฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อจำเลยนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบ ซึ่งกำหนดอายุความ 6 เดือน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 562,563 หรือการฟ้องร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระในฐานะผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อซึ่งมีกำหนดอายุความ 2 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/34(6) ไม่ แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายบัญญัติกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะจึงต้องบังคับตามอายุความซึ่งกำหนด 10 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30 วรวุฒิ เทพทองคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 513/2540บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ จี เอฟ จำกัด ( มหาชนโจทก์นางสาว อภิญญา ตุน ก่อ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/30, ม. 563การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกันผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายุความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหาย เพราะการที่จำเลยที่ 1ใช้โดยไม่ชอบ ซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563 ไม่โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน(สุประดิษฐ์ หุตะสิงห์-สุทธิ นิชโรจน์-สุชาติ ถวรวงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 เอกเทศสัญญาลักษณะ 5เช่าซื้อ ไม่ได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้เป็นการเฉพาะ จึงต้องบังคับตามบทบัญญัติในลักษณะ 4 เช่าทรัพย์ เนื่องจากสัญญาเช่าซื้อมีลักษณะเป็นสัญญาซึ่งเจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่าและในบรรพ 1 หลักทั่วไป ลักษณะ 6 อายุความ โดยมีกำหนดอายุความดังต่อไปนี้ 1. กำหนดอายุความ 6 เดือน สำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบ (ดู ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 652,653)ตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1585/2517 ค่าเสียหายจากการที่จำเลยใช้รถชำรุดบุบสลาย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อ มิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้ ต้องนำมาตรา 562,563ในลักษณะเช่าทรัพย์ซึ่งมีอายุความ 6 เดือนมาใช้บังคับโดยอนุโลมจะนำอายุความทั่วไปตามมาตรา 164(เดิม) มาใช้บังคับหาได้ไม่ 2. กำหนดอายุความ 2 ปี สำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระ (ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/34(6)) ตัวอย่าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 192/2512ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 5 ว่า ด้วยเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยตรง แต่ค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าในการใช้ทรัพย์สินอย่างหนึ่ง หากผู้ให้เช่าซื้อเป็นพ่อค้าย่อมมีสิทธิเรียกร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระได้ภายในกำหนดอายุความ 2 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 165(6)(เดิม) 3. กำหนดอายุความ 5 ปี สำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกดอกเบี้ยที่ค้างชำระหรือเงินที่ต้องชำระเพื่อผ่อนทุนคืนเป็นงวด ๆหรือค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระเว้นแต่เป็นกรณีตามข้อ 2(ดู ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/33(1)(2)(3)) 4. กำหนดอายุความ 10 ปี สำหรับกรณีที่กฎหมายมิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ (ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30)ดังเช่นกรณีดังต่อไปนี้ (1) ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ยังขาดตามสัญญา ตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3646/2530 สัญญาเช่าซื้อที่ตกลงไว้ว่ารถยนต์ที่เช่าซื้อสูญหายในระหว่างสัญญาเช่าซื้อผู้เช่าซื้อจะต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเช่าซื้อจำนวนที่ยังขาดอยู่ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อและในกรณีนี้ถือว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดระงับลงนั้น เป็นความตกลงที่ผู้เช่าซื้อยอมรับผิดในเหตุที่รถยนต์สูญหาย ซึ่งข้อตกลงเช่นนี้เป็นข้อสัญญารับใช้ค่าเสียหายแม้จะเรียกค่าเช่าซื้อกรณีก็มิใช่การฟ้องเรียกเอาค่าเช่าซื้ออันมีอายุความ 2 ปี ตามมาตรา 165(6)(เดิม) แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้ จึงต้องใช้อายุความ 10 ปี ตามมาตรา 164(เดิม) (2) ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องให้ส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนหรือให้ใช้ราคาแทน ดังตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 772/2521การที่โจทก์ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้จำเลยผู้เช่าซื้อส่งคืนรถยนต์ที่เช่าซื้อ หรือมิฉะนั้นให้ชดใช้ราคานั้น สิทธิเรียกร้องนี้ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เป็นอย่างอื่น จึงมีอายุความ10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164(เดิม) หาใช้มีอายุความ 2 ปี ตามมาตรา 165(1) และ (6)(เดิม) ดังจำเลยฎีกาไม่ (3) ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าขาดประโยชน์ที่ควรจะได้ ดังตัวอย่างเช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1212/2518 การที่จำเลยเช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ไปแล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ และไม่ส่งมอบรถคืน ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย โดยขาดประโยชน์ที่ควรจะได้จากการนำรถออกให้เช่า การฟ้องเรียกค่าเสียหายเช่นนี้โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกร้องได้ภายในอายุความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164(เดิม) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3691/2526 จำเลยเช่าซื้อรถยนต์จากโจทก์ แล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อ โจทก์บอกเลิกสัญญาและเอารถคืนมา สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายในการที่โจทก์ต้องขาดประโยชน์ไม่สามารถนำรถไปให้ผู้อื่นเช่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความการใช้สิทธิเรียกร้องดังกล่าว จึงต้องนำอายุความ 10 ปี ตามมาตรา 164(เดิม) มาใช้บังคับ จะนำอายุความ 1 ปีในเรื่องละเมิดมาใช้บังคับไม่ได้เป็นต้น โจทก์ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ฟ้องเรียกราคาทรัพย์สินที่เช่าซื้อในส่วนที่ขาดตามสัญญาเช่าซื้อดังกล่าวเป็นกรณีฟ้องเรียกค่าเสียหายตามข้อตกลงในสัญญาเช่าซื้อ หาใช่เป็นการฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อจำเลยนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบ ซึ่งกำหนดอายุความ 6 เดือน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 562,563 หรือการฟ้องร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระในฐานะผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อซึ่งมีกำหนดอายุความ 2 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 193/34(6) ไม่ แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายบัญญัติกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะจึงต้องบังคับตามอายุความซึ่งกำหนด 10 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30 วรวุฒิ เทพทอง