ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมฉบับที่ ๔๘๐๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมพ.ศ. ๒๕๑๑เรื่องแก้ไขมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต :เหล็กเส้นกลม(แก้ไขครั้งที่ ๑)[๑] โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กเส้นกลม มาตรฐานเลขที่ มอก. 20 - 2543อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๑๕ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. ๒๕๑๑ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ฉบับที่ ๗) พ.ศ.๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกประกาศแก้ไขเพิ่มเติมมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต: เหล็กเส้นกลม มาตรฐานเลขที่ มอก. 20 - 2543 ท้ายประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่๒๘๓๘ (พ.ศ. ๒๕๔๔) ลงวันที่ ๒๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๔ ดังต่อไปนี้๑ให้แก้หมายเลขมาตรฐานเลขที่ มอก. 20 -2543 เป็น มอก. 20 - 2559๒.ให้ยกเลิกข้อ ๑.๒๓.ให้ยกเลิกความในข้อ ๕.และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน๕. วัสดุ การทำ และส่วนประกอบทางเคมี๕.๑เหล็กเส้นกลมต้องทำขึ้นจากเหล็กแท่งเล็ก (billet) หรือเหล็กแท่งใหญ่ (bloom) เท่านั้น ด้วยกรรมวิธีการรีดร้อนโดยต้องไม่มีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อย่างอื่นมาก่อน๕.๒การทำเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่ใช้ทำเหล็กเส้นกลมต้องมีขั้นตอนกรรมวิธีการทำและการควบคุมเป็นส่วนประกอบหนึ่ง ดังต่อไปนี้(๑)มีระบบการคัดแยก ตรวจสอบประเมินคุณภาพเศษเหล็ก (scrap) โดยมีการตรวจสอบควบคุมปริมาณของธาตุฟอสฟอรัสและกำมะถันที่เจือปนอย่างเข้มงวด(๒)มีการตรวจสอบคุณภาพส่วนประกอบทางเคมีของน้ำเหล็กในทุกขั้นตอนของกระบวนการทำเหล็กกล้า(steel making) โดยใช้เครื่องมือตรวจสอบที่มีมาตรฐาน(๓)มีกระบวนการทำให้น้ำเหล็กบริสุทธิ์ (refining process) อย่างเหมาะสม เช่น มีเตาปรุง (ladle furnace) หรือการลดฟอสฟอรัส และการลดกำมะถัน รวมทั้งปรับแต่งค่าส่วนประกอบทางเคมีขจัดสารฝังใน (inclusion) ได้อย่างเหมาะสม(๔)การหล่อเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ต้องเป็นการหล่อแบบต่อเนื่อง (continuous casting) ที่มีอัตราการหล่ออย่างน้อย ๑๐๐๐๐ kg/hr และมีการควบคุมอัตราการเย็นตัว(cooling rate) ที่เหมาะสมมีขนาดของเตาหลอม ไม่ต่ำกว่า ๕๐๐๐ kg ต่อ ๑ เตาและมีความถี่ในการทดสอบส่วนประกอบทางเคมีที่เหมาะสม๕.๓โรงงานที่ทำเหล็กแท่งเล็ก เหล็กแท่งใหญ่ และเหล็กเส้นกลม ต้องมีมาตรฐานการจัดการระบบสิ่งแวดล้อมที่ดี๕.๔เหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่ใช้ทำเหล็กเส้นกลมอย่างน้อยต้องมีการตรวจสอบในรายการขนาด ลักษณะทั่วไปและส่วนประกอบทางเคมีที่เหมาะสม๕.๕เหล็กเส้นกลมต้องเป็นเหล็กกล้าไม่เจือ (รายละเอียดเกณฑ์กำหนดของเหล็กกล้าเจือให้เป็นไป ตามภาคผนวก ก.) โดยส่วนประกอบทางเคมี ให้เป็นไปตามตารางที่ ๔การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ ๙.๓ตารางที่ ๔ส่วนประกอบทางเคมี(ข้อ ๕.๕)ส่วนประกอบทางเคมีปริมาณโดยมวล (สูงสุด)%เมื่อวิเคราะห์จากเบ้าเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์คาร์บอน๐.๒๕๐.๒๘กำมะถัน๐.๐๕๐๐.๐๖๐ฟอสฟอรัส๐.๐๕๐๐.๐๖๐๔.ให้ยกเลิกความในข้อ ๗.๑.๑และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน๗.๑.๑ ที่เหล็กเส้นกลมทุกเส้น อย่างน้อยต้องมีเลขอักษรหรือเครื่องหมายแจ้งรายละเอียดต่อไปนี้ประทับเป็นตัวนูนถาวรบนเนื้อเหล็กให้เห็นได้ง่าย ชัดเจน เรียงกันไปตามลำดับดังนี้(๑)ชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนและชื่อผู้ได้รับอนุญาต(๒)ชื่อขนาด(๓)ชั้นคุณภาพ(๔)สัญลักษณ์กรรมวิธีการทำเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่เป็นวัตถุดิบในการทำเหล็กเส้นกลมดังนี้(กรรมวิธีแบบโอเพนฮาร์ทใช้ OHกรรมวิธีแบบเบสิกออกซิเจนใช้ BOกรรมวิธีแบบอิเล็กทริกอาร์กเฟอร์เนซใช้ EFกรรมวิธีแบบอินดักชั่นเฟอร์เนซใช้ IFสำหรับกรรมวิธีอื่นๆ ให้ระบุตามที่ตกลงในเอกสารของผู้ทำ โดยมีลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจนเป็นกรณีไป)ทั้งนี้หากชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำเป็นชื่อเดียวกับชื่อผู้ได้รับอนุญาต ให้แสดงเพียงชื่อเดียว๕.ให้ยกเลิกความในข้อ ๗.๑.๒และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน๗.๑.๒ระยะห่างระหว่างชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำหรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนกับชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตกับชื่อขนาด ชื่อขนาดกับชั้นคุณภาพ และชั้นคุณภาพกับสัญลักษณ์กรรมวิธีการทำต้องไม่น้อยกว่า ๕๐ mm๖.ให้ยกเลิกความในข้อ ๗.๒ (๖)และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน(๖) ชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำหรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนสัญลักษณ์กรรมวิธีการทำและชื่อผู้ได้รับอนุญาตทั้งนี้หากชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำเป็นชื่อเดียวกับชื่อผู้ได้รับอนุญาต ให้แสดงเพียงชื่อเดียว๗.ให้เพิ่มภาคผนวก ก. ดังต่อไปนี้ภาคผนวก ก.รายละเอียดเกณฑ์กำหนดของเหล็กกล้าเจือ(ข้อ๕.๕)เหล็กกล้าเจือ(alloy steel) คือเหล็กกล้าที่มีธาตุเจือตั้งแต่หนึ่งธาตุขึ้นไปตามอัตราส่วนโดยมวล ดังต่อไปนี้- อะลูมิเนียม (Al) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๓ ขึ้นไป- โมลิบดีนัม (Mo) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๐๘ ขึ้นไป- โบรอน (B) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๐๐๐๘ ขึ้นไป- นิกเกิล (Ni) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๓ ขึ้นไป- โครเมียม (Cr) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๓ ขึ้นไป- ไนโอเบียม (Nb) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๐๖ ขึ้นไป- โคบอลต์ (Co) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๓ ขึ้นไป- ซิลิคอน (Si) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๖ ขึ้นไป- ทองแดง (Cu) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๔ ขึ้นไป- ไทเทเนียม (Ti) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๐๕ ขึ้นไป- ตะกั่ว (Pb) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๔ ขึ้นไป- ทังสเตน (วุลแฟรม) (W) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๓ ขึ้นไป- แมงกานีส (Mn) ตั้งแต่ร้อยละ ๑.๖๕ ขึ้นไป- วาเนเดียม (V) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๑ ขึ้นไป- เซอร์โคเนียม (Zr) ตั้งแต่ร้อยละ ๐.๐๕ ขึ้นไป(ธาตุอื่นๆ แต่ละธาตุตั้งแต่ร้อยละ ๐.๑ ขึ้นไป (ยกเว้นกำมะถัน ฟอสฟอรัสคาร์บอนและไนโตรเจน))ทั้งนี้ให้มีผลตั้งแต่พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กเส้นกลมต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก. 20 - 2559 ใช้บังคับเป็นต้นไปประกาศ ณ วันที่ ๑๔มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๙อรรชกา สีบุญเรืองรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมวิศนี/ปริยานุช/จัดทำ๒๖ พฤษภาคม๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๑๑๙ ง/หน้า ๘/๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๙