คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3724/2537หลักกฎหมาย: ค่านายหน้าที่จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างโจทก์จ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า"ค่าจ้าง"ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าและค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีด้วยโจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เข้าทำงาน ครั้งสุดท้ายทำหน้าที่หัวหน้าพนักงานขาย ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ค่าพาหนะเดือนละ7,000 บาท และค่านายหน้าจากการขายร้อยละ 0.6 ของยอดขายสินค้าแต่ละเดือน กำหนดจ่ายเงินเดือนและค่านายหน้าทุกวันที่ 25 ของเดือนก่อนโจทก์ถูกเลิกจ้างในระยะ 6 เดือน โจทก์ได้ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 138,709 บาท ต่อมาวันที่ 1 มิถุนายน 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า อ้างว่าจะมีการปรับโครงสร้างการบริหารงานใหม่ซึ่งไม่เป็นความจริง โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง 6 เดือนสุดท้าย เป็นเงิน 266,709 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังขาดอีก 180,709 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 77,000 บาท ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 52,676 บาท และดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ค่าชดเชย 180,709 บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปี 11,544 บาทจำเลยให้การว่า โจทก์ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ส่วนเงินบำเหน็จพิเศษจากการขายนั้น จำเลยตกลงจะจ่ายให้ต่อเมื่อขายได้ตามเป้าหมายที่วางไว้ไม่น้อยกว่าเดือนละ 600,000 บาท หากขายไม่ได้ตามเป้าหมายจำเลยก็ไม่ต้องจ่าย โจทก์ได้กระทำผิดอย่างร้ายแรงโดยโจทก์กล่าวดูหมิ่นผู้จัดการฝ่ายการตลาดซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงของโจทก์ต่อหน้าพนักงานอื่น จำเลยเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า และไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ส่วนเงินค่าบำเหน็จพิเศษจากการขายจำนวน 52,676 บาทนั้น ขณะที่โจทก์ฟ้อง จำเลยยังเรียกเก็บจากลูกค้าไม่ได้ โจทก์ยังไม่มีสิทธิได้เงินค่าบำเหน็จพิเศษดังกล่าว ขณะเลิกจ้างโจทก์ทำงานได้ 5 เดือน สิทธิการหยุดพักผ่อนประจำปีมีเพียง 4.15 วัน โจทก์ใช้สิทธิหยุดไป 2 วันโจทก์มีสิทธิเรียกร้องเพียง 1,166.60 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้ฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยเป็นกรณีร้ายแรง จำเลยต้องจ่ายค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเวลา46 วัน และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีเป็นเวลา 4.16 วันปัญหาเกี่ยวกับค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ว่าจะเป็นจำนวนเท่าใดนั้นได้ความว่าโจทก์รับเงินเดือนครั้งสุดท้ายเดือนละ 14,300 บาทกับได้ค่านายหน้าขายสินค้าในรอบเดือนสุดท้ายก่อนโจทก์ออกจากงานเป็นเงินจำนวน 21,992.97 บาท ซึ่งถือเป็นค่าจ้างเช่นกันเพราะเป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้เพื่อตอบแทนการทำงาน รวมแล้วโจทก์ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายเป็นเงิน 36,292.97 บาท และนำไปเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี สำหรับค่าชดเชยนั้น คำนวณแล้วเป็นเงิน217,757.82 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังคงขาดอยู่อีก131,957.82 บาท พิพากษาให้จำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจำนวน 55,649.21 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จ่ายค่าชดเชยจำนวน 131,957.82บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีจำนวน 2,613.09 บาทแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คงมีปัญหาข้อกฎหมายขึ้นมาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงข้อเดียวตามที่จำเลยอุทธรณ์ว่า ในการจ่ายค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีแก่โจทก์นั้น จะต้องนำค่านายหน้ามารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานในการคำนวณหรือไม่ ปัญหาที่โต้เถียงกันคงมีว่าค่านายหน้าที่จ่ายให้กันในคดีนี้เป็นค่าจ้างหรือไม่ ข้อนี้ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 ให้ความหมายของคำว่าค่าจ้างไว้ว่า "หมายความว่า เงิน หรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึงเงิน หรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงาน และในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร"ที่จำเลยยกขึ้นเป็นข้ออุทธรณ์ว่า จำเลยได้วางหลักเกณฑ์การจ่ายค่านายหน้าไว้ว่าพนักงานจะต้องขายสินค้าได้ตามเป้าหมายที่วางไว้คือขั้นต่ำต้องขายสินค้าได้ตั้งแต่เดือนละ 450,000 บาทขึ้นไปจำเลยจึงจะจ่ายค่านายหน้าให้และหากลูกค้าชำระราคาสินค้าเกินกำหนดที่ตกลงกันไว้ ก็จะลดค่านายหน้าลงตามส่วนไปจนกระทั่งไม่ต้องจ่ายเลยรายละเอียดปรากฏตามเอกสารหมาย จ.7 ความประสงค์ในการจ่ายค่านายหน้าก็เพื่อให้เป็นเงินบำเหน็จพิเศษในการจูงใจให้พนักงานมีความขยันขายสินค้าได้มากขึ้น มิใช่เป็นการจ่ายค่าตอบแทนการทำงาน จึงไม่ถือว่าเป็นค่าจ้างนั้น เห็นว่า ค่านายหน้าที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นก็ตามแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า "ค่าจ้าง" ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานดังกล่าวมาข้างต้น จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีดังที่ศาลแรงงานกลางพิพากษามานั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3724/2537นางสาว ศรีสมบูรณ์ ยง ยืน นานโจทก์บริษัท ซิก้า ( ประเทศ ไทย ) จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 ค่านายหน้าที่จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างโจทก์จ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า"ค่าจ้าง"ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าและค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีด้วยโจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เข้าทำงาน ครั้งสุดท้ายทำหน้าที่หัวหน้าพนักงานขาย ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ค่าพาหนะเดือนละ7,000 บาท และค่านายหน้าจากการขายร้อยละ 0.6 ของยอดขายสินค้าแต่ละเดือน กำหนดจ่ายเงินเดือนและค่านายหน้าทุกวันที่ 25 ของเดือนก่อนโจทก์ถูกเลิกจ้างในระยะ 6 เดือน โจทก์ได้ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 138,709 บาท ต่อมาวันที่ 1 มิถุนายน 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า อ้างว่าจะมีการปรับโครงสร้างการบริหารงานใหม่ซึ่งไม่เป็นความจริง โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง 6 เดือนสุดท้าย เป็นเงิน 266,709 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังขาดอีก 180,709 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 77,000 บาท ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 52,676 บาท และดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ค่าชดเชย 180,709 บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปี 11,544 บาทจำเลยให้การว่า โจทก์ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ส่วนเงินบำเหน็จพิเศษจากการขายนั้น จำเลยตกลงจะจ่ายให้ต่อเมื่อขายได้ตามเป้าหมายที่วางไว้ไม่น้อยกว่าเดือนละ 600,000 บาท หากขายไม่ได้ตามเป้าหมายจำเลยก็ไม่ต้องจ่าย โจทก์ได้กระทำผิดอย่างร้ายแรงโดยโจทก์กล่าวดูหมิ่นผู้จัดการฝ่ายการตลาดซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงของโจทก์ต่อหน้าพนักงานอื่น จำเลยเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า และไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ส่วนเงินค่าบำเหน็จพิเศษจากการขายจำนวน 52,676 บาทนั้น ขณะที่โจทก์ฟ้อง จำเลยยังเรียกเก็บจากลูกค้าไม่ได้ โจทก์ยังไม่มีสิทธิได้เงินค่าบำเหน็จพิเศษดังกล่าว ขณะเลิกจ้างโจทก์ทำงานได้ 5 เดือน สิทธิการหยุดพักผ่อนประจำปีมีเพียง 4.15 วัน โจทก์ใช้สิทธิหยุดไป 2 วันโจทก์มีสิทธิเรียกร้องเพียง 1,166.60 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้ฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยเป็นกรณีร้ายแรง จำเลยต้องจ่ายค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเวลา46 วัน และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีเป็นเวลา 4.16 วันปัญหาเกี่ยวกับค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ว่าจะเป็นจำนวนเท่าใดนั้นได้ความว่าโจทก์รับเงินเดือนครั้งสุดท้ายเดือนละ 14,300 บาทกับได้ค่านายหน้าขายสินค้าในรอบเดือนสุดท้ายก่อนโจทก์ออกจากงานเป็นเงินจำนวน 21,992.97 บาท ซึ่งถือเป็นค่าจ้างเช่นกันเพราะเป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้เพื่อตอบแทนการทำงาน รวมแล้วโจทก์ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายเป็นเงิน 36,292.97 บาท และนำไปเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี สำหรับค่าชดเชยนั้น คำนวณแล้วเป็นเงิน217,757.82 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังคงขาดอยู่อีก131,957.82 บาท พิพากษาให้จำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจำนวน 55,649.21 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จ่ายค่าชดเชยจำนวน 131,957.82บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีจำนวน 2,613.09 บาทแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คงมีปัญหาข้อกฎหมายขึ้นมาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงข้อเดียวตามที่จำเลยอุทธรณ์ว่า ในการจ่ายค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีแก่โจทก์นั้น จะต้องนำค่านายหน้ามารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานในการคำนวณหรือไม่ ปัญหาที่โต้เถียงกันคงมีว่าค่านายหน้าที่จ่ายให้กันในคดีนี้เป็นค่าจ้างหรือไม่ ข้อนี้ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 ให้ความหมายของคำว่าค่าจ้างไว้ว่า "หมายความว่า เงิน หรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึงเงิน หรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงาน และในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร"ที่จำเลยยกขึ้นเป็นข้ออุทธรณ์ว่า จำเลยได้วางหลักเกณฑ์การจ่ายค่านายหน้าไว้ว่าพนักงานจะต้องขายสินค้าได้ตามเป้าหมายที่วางไว้คือขั้นต่ำต้องขายสินค้าได้ตั้งแต่เดือนละ 450,000 บาทขึ้นไปจำเลยจึงจะจ่ายค่านายหน้าให้และหากลูกค้าชำระราคาสินค้าเกินกำหนดที่ตกลงกันไว้ ก็จะลดค่านายหน้าลงตามส่วนไปจนกระทั่งไม่ต้องจ่ายเลยรายละเอียดปรากฏตามเอกสารหมาย จ.7 ความประสงค์ในการจ่ายค่านายหน้าก็เพื่อให้เป็นเงินบำเหน็จพิเศษในการจูงใจให้พนักงานมีความขยันขายสินค้าได้มากขึ้น มิใช่เป็นการจ่ายค่าตอบแทนการทำงาน จึงไม่ถือว่าเป็นค่าจ้างนั้น เห็นว่า ค่านายหน้าที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นก็ตามแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า "ค่าจ้าง" ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานดังกล่าวมาข้างต้น จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีดังที่ศาลแรงงานกลางพิพากษามานั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ณรงค์ ตันติเตมิท-ปรีชา ธนานันท์-ชวลิต พรายภู่)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ วินิจฉัยคำว่า "ค่าจ้าง"ซึ่งมีข้อพิจารณา ดังนี้ หลักกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2บัญญัติว่า "ค่าจ้าง หมายความว่า เงินหรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึง เงินหรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงานและในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร" หลักกฎหมายดังกล่าว ค่าจ้าง ประกอบด้วยเงื่อนไขดังนี้ 1) เงินหรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่าย 2) ให้เป็นรายได้แก่ลูกจ้าง หมายถึง จ่ายให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ลูกจ้าง หากจ่ายให้แก่ลูกจ้างแล้วลูกจ้างต้องนำไปจ่ายต่อ เช่นค่าน้ำมันรถ ที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้าง แล้วลูกจ้างต้องนำไปจ่ายเพื่อซื้อน้ำมันและนำใบเสร็จมาเคลียร์กับนายจ้าง ค่าน้ำมันรถดังกล่าวมิใช่ค่าจ้าง เพราะมิได้จ่ายเป็นกรรมสิทธิ์แก่ลูกจ้าง 3) เพื่อตอบแทนการทำงาน หมายถึง จ่ายให้เพื่อตอบแทนการทำงานของลูกจ้าง ซึ่งมี 2 กรณี คือ 3.1) ตอบแทนในกรณีทำงานจริง ๆ เช่น ลูกจ้างทำงานในวันทำงานเวลาทำงานแล้วได้เงินตอบแทนถือเป็นค่าจ้าง 3.2) ตอบแทนในวันหยุดและวันลา ในวันหยุด เช่น วันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี หรือวันหยุดพักผ่อนประจำปี ซึ่งลูกจ้างหยุดทำงาน แต่กฎหมายกำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิได้ค่าตอบแทน ค่าตอบแทนดังกล่าวถือว่าเป็นค่าจ้าง หรือในวันลา เช่น วันลาป่วย วันลาคลอดวันลาเพื่อรับราชการทหาร ที่กฎหมายกำหนดให้ลูกจ้างได้ค่าตอบแทนด้วยค่าตอบแทนดังกล่าวถือว่าเป็นค่าจ้างด้วย 3.3) การจ่ายเพื่อเป็นสวัสดิการหรือจูงใจ ไม่ถือว่าเป็นการจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน สวัสดิการ คือ การจ่ายเพื่อช่วยเหลือลูกจ้างในด้านต่าง ๆเช่น ค่าอาหาร ค่าที่พัก ค่าทำศพ ค่ารักษาพยาบาล ค่าเล่าเรียนบุตรค่าจำหน่ายสินค้าราคาถูก เงินช่วยในการคลอดบุตร เงินช่วยในกรณีสมรสเงินช่วยเหลือกรณีประสบภัยพิบัติต่าง ๆ เป็นต้น จูงใจ คือ การจ่ายเพื่อจูงใจให้ลูกจ้างทำงานให้มากให้ดีมีประสิทธิภาพ ทำงานกับนายจ้างนาน หรือให้ลูกจ้างมีความจงรักภักดีกับนายจ้าง ข้อสำคัญ จะต้องจูงใจให้ทำงาน ดีขึ้น มากขึ้นกว่ามาตรฐานปกติที่นายจ้างวางหลักเกณฑ์ไว้ เช่น เงินโบนัสจะจ่ายเมื่อนายจ้างมีกำไรเบี้ยขยันจ่ายเมื่อลูกจ้างไม่ขาดงานหรือไม่ลาในแต่ละเดือน เงินสะสมหรือเงินบำเหน็จจ่ายให้เพื่อให้ทำงานกับนายจ้างนาน ๆ เป็นต้น สรุป ก็คือ ต้องทำดีขึ้น มากขึ้นกว่ามาตรฐานปกติจึงจ่ายหากจ่ายโดยไม่คำนึงว่า ต้องทำดีกว่า มากกว่า มาตรฐานปกติคือทำมากทำน้อยก็จ่าย หากทำมากก็จ่ายมาก ทำน้อยก็จ่ายน้อย ไม่ถือว่าเป็นการจูงใจ ตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก. จำกัด มีหลักเกณฑ์การจ่ายค่านายหน้าแก่ลูกจ้างที่ขายสินค้าได้ ไม่ว่าจะขายได้มากหรือน้อยก็จ่าย แต่หากขายได้น้อยจะจ่ายในอัตราต่ำ ยิ่งขายได้มากก็จะยิ่งจ่ายมากขึ้นในอัตราก้าวหน้ากรณีนี้เงินค่านายหน้าที่จ่ายไม่ถือว่าเป็นการจ่ายเพื่อจูงใจเพราะไม่ว่าจะขายได้มากหรือน้อยกว่ามาตรฐานปกติ ก็จ่ายทั้งสิ้นเงินค่านายหน้าดังกล่าว ถือว่าเป็นการจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานจึงเป็นค่าจ้าง ตัวอย่างที่ 2 ตามตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก จำกัด ได้ตั้งหลักเกณฑ์มาตรฐานปกติว่า ลูกจ้างต้องขายได้ตามเป้าปกติเดือนละเท่าใด หากขายได้ไม่เกินเป้าปกติจะไม่ได้ค่านายหน้านั้น จะได้ค่านายหน้าหรือค่าเปอร์เซ็นต์การขาย (ค่าคอมมิชชั่น) ต่อเมื่อขายได้เกินเป้าหมายมาตรฐาน เงินค่านายหน้าที่นายจ้างจ่ายให้เมื่อขายเกินเป้าหมายมาตรฐานถือว่า เป็นเงินที่จ่ายให้เพื่อจูงใจไม่ถือว่าจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน จึงไม่ใช่ค่าจ้าง ตัวอย่างที่ 3 เงินเพิ่มจูงใจเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้เป็นกำลังใจในการทำงานเป็นเงินรางวัลตอบแทนความดีของลูกจ้าง ไม่มีลักษณะเป็นค่าจ้างจึงไม่อาจนำมารวมกับเงินค่าจ้างและค่าครองชีพเพื่อเฉลี่ยเป็นค่าจ้างให้โจทก์ในวันหยุดได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3728/2524) ตัวอย่างที่ 4 แม้เงินเปอร์เซ็นต์จากการขายที่ลูกจ้างได้รับมิได้กำหนดไว้ตายตัวโดยขึ้นอยู่กับสินค้าที่ขายได้แต่ละเดือนซึ่งไม่เท่ากันแต่การจ่ายเงินเปอร์เซ็นต์ในการขายนี้จ่ายประจำทุกเดือนตามผลงานของลูกจ้าง มิใช่เป็นครั้งคราว ย่อมถือได้ว่าเป็นเงินที่จ่ายตอบแทนการทำงาน จึงเป็นค่าจ้างตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3693-3695/2525) ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3693-3695/2525 เงินเปอร์เซ็นต์การขายที่จ่ายนี้ จ่ายโดยคำนวณตามผลงานของลูกจ้างโดยไม่ได้กำหนดมาตรฐานปกติไว้ คือ ขายมากขายน้อยก็จ่ายทั้งสิ้นจึงถือว่าเป็นการตอบแทนการทำงาน หมายเหตุ ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างได้ตั้งมาตรฐานปกติไว้ให้ขายได้ไม่น้อยกว่าเดือนละ 600,000 บาท หากขายได้เกินเป้าหมายดังกล่าว จึงจะจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษจากการขาย กรณีดังกล่าวน่าจะเป็นการจ่ายเพื่อจูงใจ เป็นกำลังใจในการทำงานของลูกจ้างจึงไม่ใช่ค่าจ้าง 4) สำหรับในการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หมายความว่าต้องจ่ายให้เพื่อตอบแทนในการทำงานของ 4.1) เวลาทำงานปกติ 4.2) วันทำงานปกติ ตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก. จำกัด กำหนดวันทำงานปกติตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์วันเสาร์และวันอาทิตย์เป็นวันหยุดประจำสัปดาห์เวลาทำงานปกติตั้งแต่เวลา 8.00-17.00 นาฬิกา พักเวลา 12.00-13.00 นาฬิกาเงินที่ลูกจ้างได้จากการทำงานในช่วงวันจันทร์ถึงวันศุกร์ในเวลา8.00-17.00 นาฬิกา เป็นการตอบแทนการทำงานในวันทำงานปกติและเวลาทำงานปกติ เงินดังกล่าวถือเป็นค่าจ้าง ตัวอย่างที่ 2 ตามตัวอย่างที่ 1 ลูกจ้างบริษัท ก จำกัด ได้ค่าจ้างเป็นรายเดือน ๆ ละ 9,000 บาท ลูกจ้างดังกล่าวได้ค่าจ้างวันละ 300 บาทสำหรับวันเสาร์และวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ด้วยเงินที่ได้รับในวันหยุดซึ่งไม่ได้ทำงาน ก็ถือเป็นค่าจ้างด้วย ตัวอย่างที่ 3 ตามตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก จำกัด สั่งให้นายคำลูกจ้างคนหนึ่งทำงานช่วงตั้งแต่ 17.00-20.00 นาฬิกา แล้วจ่ายค่าล่วงเวลาในช่วง 3 ชั่วโมงดังกล่าว ชั่วโมงละ 1.5 เท่าของค่าจ้างปกติเงินค่าล่วงเวลา ดังกล่าว มิใช่ค่าจ้าง เพราะเป็นการตอบแทนการทำงานนอกเวลาทำงานปกติ ตัวอย่างที่ 4 ตามตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก จำกัด สั่งให้นายคำลูกจ้างคนหนึ่งมาทำงานในวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุด แล้วจ่ายค่าทำงานในวันหยุดให้แก่นายคำอีก 1 เท่า ค่าทำงานในวันหยุดดังกล่าวมิใช่ค่าจ้าง เพราะเป็นการตอบแทนการทำงานใน 4.3) กรณีที่ไม่มีวันทำงานหรือเวลาทำงานปกติ งานบางลักษณะอาจไม่มีวันทำงานปกติหรือเวลาทำงานปกติลูกจ้างอาจทำงานในวันใดก็ได้ เวลาใดก็ได้ เช่น พนักงานขายที่ขายของนอกสถานที่ พนักงานขับรถหรือสินค้า ซึ่งเป็นงานทำนอกสถานที่และไม่มีกำหนดเวลาแน่นอนต้องทำจนกว่างานเสร็จ งานที่มีลักษณะต้องทำนอกสถานที่และไม่มีวันทำงานหรือเวลาทำงานที่แน่นอนนั้น เมื่อได้ค่าตอบแทนพิเศษ เช่น ค่านายหน้าค่าเปอร์เซ็นต์การขาย ค่าเบี้ยเลี้ยงจากนายจ้าง เงินดังกล่าวไม่ถือเป็นค่าจ้าง เพราะมิได้ตอบแทนในวันทำงานและเวลาทำงานปกติ ตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก. จำกัด ทำสัญญาว่าจ้างโจทก์เป็นผู้ขายโดยโจทก์มีร้านค้าเป็นของตนเอง เมื่อโจทก์ได้รับสินค้าของบริษัท ก จำกัดมาขายตามราคาที่บริษัท ก จำกัด กำหนดแล้ว โจทก์จะได้รับค่านายหน้าตามเปอร์เซ็นต์เท่าจำนวนสินค้าที่ขายได้ ลักษณะเงินค่าเปอร์เซ็นต์ดังกล่าว มิใช่เงินที่บริษัท ก จำกัด จ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน เพราะตามข้อเท็จจริงที่ศาลแรงงานกลางรับฟังมานั้น โจทก์ไม่มีเวลาทำงานปกติเลย โจทก์จะทำวันใดหรือไม่ทำวันใดก็ได้ การขายสินค้าแต่ละชิ้นแล้วได้เปอร์เซ็นต์จากการขายมิใช่เป็นการ "คำนวณตามผลงาน" ตามความหมายของบทนิยามของคำว่า "ค่าจ้าง" ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 เงินค่าเปอร์เซ็นต์ที่โจทก์ได้รับหาเป็นค่าจ้างไม่ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 289/2531 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 213-218/2536 วินิจฉัยในแนวเดียวกัน) ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3724/3527 ที่เขียนหมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าการขายของโจทก์มีวันเวลาทำงานปกติหรือไม่และคู่ความมิได้ตั้งประเด็นดังกล่าวไว้ จึงไม่มีประเด็นดังกล่าวถือว่าเป็นความบกพร่องของคู่ความที่มิได้ตั้งประเด็นดังกล่าวไว้หากจำเลยตั้งประเด็นดังกล่าวขึ้นต่อสู้และสืบได้ว่า โจทก์ไม่มีวันเวลาทำงานปกติ ผลของคดีอาจเปลี่ยนไป ค่านายหน้าคดีนี้มิใช่ค่าจ้าง ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 289/2531 5) เมื่อครบเงื่อนไขตามข้อ 1)-4) แล้ว ถือเป็นค่าจ้างทั้งนี้ไม่ต้องคำนึงว่า 5.1) เรียกชื่อว่าอะไร 5.2) กำหนดอย่างไร 5.3) คำนวณอย่างไร 5.4) จ่ายโดยวิธีใด รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เข้าทำงาน ครั้งสุดท้ายทำหน้าที่หัวหน้าพนักงานขาย ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ค่าพาหนะเดือนละ7,000 บาท และค่านายหน้าจากการขายร้อยละ 0.6 ของยอดขายสินค้าแต่ละเดือน กำหนดจ่ายเงินเดือนและค่านายหน้าทุกวันที่ 25 ของเดือนก่อนโจทก์ถูกเลิกจ้างในระยะ 6 เดือน โจทก์ได้ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 138,709 บาท ต่อมาวันที่ 1 มิถุนายน 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า อ้างว่าจะมีการปรับโครงสร้างการบริหารงานใหม่ซึ่งไม่เป็นความจริง โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง 6 เดือนสุดท้าย เป็นเงิน 266,709 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังขาดอีก 180,709 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 77,000 บาท ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 52,676 บาท และดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ค่าชดเชย 180,709 บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปี 11,544 บาทจำเลยให้การว่า โจทก์ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ส่วนเงินบำเหน็จพิเศษจากการขายนั้น จำเลยตกลงจะจ่ายให้ต่อเมื่อขายได้ตามเป้าหมายที่วางไว้ไม่น้อยกว่าเดือนละ 600,000 บาท หากขายไม่ได้ตามเป้าหมายจำเลยก็ไม่ต้องจ่าย โจทก์ได้กระทำผิดอย่างร้ายแรงโดยโจทก์กล่าวดูหมิ่นผู้จัดการฝ่ายการตลาดซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงของโจทก์ต่อหน้าพนักงานอื่น จำเลยเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า และไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ส่วนเงินค่าบำเหน็จพิเศษจากการขายจำนวน 52,676 บาทนั้น ขณะที่โจทก์ฟ้อง จำเลยยังเรียกเก็บจากลูกค้าไม่ได้ โจทก์ยังไม่มีสิทธิได้เงินค่าบำเหน็จพิเศษดังกล่าว ขณะเลิกจ้างโจทก์ทำงานได้ 5 เดือน สิทธิการหยุดพักผ่อนประจำปีมีเพียง 4.15 วัน โจทก์ใช้สิทธิหยุดไป 2 วันโจทก์มีสิทธิเรียกร้องเพียง 1,166.60 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้ฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยเป็นกรณีร้ายแรง จำเลยต้องจ่ายค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเวลา46 วัน และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีเป็นเวลา 4.16 วันปัญหาเกี่ยวกับค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ว่าจะเป็นจำนวนเท่าใดนั้นได้ความว่าโจทก์รับเงินเดือนครั้งสุดท้ายเดือนละ 14,300 บาทกับได้ค่านายหน้าขายสินค้าในรอบเดือนสุดท้ายก่อนโจทก์ออกจากงานเป็นเงินจำนวน 21,992.97 บาท ซึ่งถือเป็นค่าจ้างเช่นกันเพราะเป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้เพื่อตอบแทนการทำงาน รวมแล้วโจทก์ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายเป็นเงิน 36,292.97 บาท และนำไปเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี สำหรับค่าชดเชยนั้น คำนวณแล้วเป็นเงิน217,757.82 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังคงขาดอยู่อีก131,957.82 บาท พิพากษาให้จำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจำนวน 55,649.21 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จ่ายค่าชดเชยจำนวน 131,957.82บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีจำนวน 2,613.09 บาทแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คงมีปัญหาข้อกฎหมายขึ้นมาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงข้อเดียวตามที่จำเลยอุทธรณ์ว่า ในการจ่ายค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีแก่โจทก์นั้น จะต้องนำค่านายหน้ามารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานในการคำนวณหรือไม่ ปัญหาที่โต้เถียงกันคงมีว่าค่านายหน้าที่จ่ายให้กันในคดีนี้เป็นค่าจ้างหรือไม่ ข้อนี้ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 ให้ความหมายของคำว่าค่าจ้างไว้ว่า "หมายความว่า เงิน หรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึงเงิน หรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงาน และในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร"ที่จำเลยยกขึ้นเป็นข้ออุทธรณ์ว่า จำเลยได้วางหลักเกณฑ์การจ่ายค่านายหน้าไว้ว่าพนักงานจะต้องขายสินค้าได้ตามเป้าหมายที่วางไว้คือขั้นต่ำต้องขายสินค้าได้ตั้งแต่เดือนละ 450,000 บาทขึ้นไปจำเลยจึงจะจ่ายค่านายหน้าให้และหากลูกค้าชำระราคาสินค้าเกินกำหนดที่ตกลงกันไว้ ก็จะลดค่านายหน้าลงตามส่วนไปจนกระทั่งไม่ต้องจ่ายเลยรายละเอียดปรากฏตามเอกสารหมาย จ.7 ความประสงค์ในการจ่ายค่านายหน้าก็เพื่อให้เป็นเงินบำเหน็จพิเศษในการจูงใจให้พนักงานมีความขยันขายสินค้าได้มากขึ้น มิใช่เป็นการจ่ายค่าตอบแทนการทำงาน จึงไม่ถือว่าเป็นค่าจ้างนั้น เห็นว่า ค่านายหน้าที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นก็ตามแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า "ค่าจ้าง" ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานดังกล่าวมาข้างต้น จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีดังที่ศาลแรงงานกลางพิพากษามานั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3724/2537นางสาว ศรีสมบูรณ์ ยง ยืน นานโจทก์บริษัท ซิก้า ( ประเทศ ไทย ) จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 ค่านายหน้าที่จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างโจทก์จ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า"ค่าจ้าง"ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าและค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีด้วยโจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เข้าทำงาน ครั้งสุดท้ายทำหน้าที่หัวหน้าพนักงานขาย ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ค่าพาหนะเดือนละ7,000 บาท และค่านายหน้าจากการขายร้อยละ 0.6 ของยอดขายสินค้าแต่ละเดือน กำหนดจ่ายเงินเดือนและค่านายหน้าทุกวันที่ 25 ของเดือนก่อนโจทก์ถูกเลิกจ้างในระยะ 6 เดือน โจทก์ได้ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 138,709 บาท ต่อมาวันที่ 1 มิถุนายน 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า อ้างว่าจะมีการปรับโครงสร้างการบริหารงานใหม่ซึ่งไม่เป็นความจริง โจทก์มีสิทธิได้รับค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้าง 6 เดือนสุดท้าย เป็นเงิน 266,709 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังขาดอีก 180,709 บาท ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 77,000 บาท ค่านายหน้าจากการขายจำนวน 52,676 บาท และดอกเบี้ยตามกฎหมายนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ค่าชดเชย 180,709 บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปี 11,544 บาทจำเลยให้การว่า โจทก์ได้รับเงินเดือน 14,300 บาท ส่วนเงินบำเหน็จพิเศษจากการขายนั้น จำเลยตกลงจะจ่ายให้ต่อเมื่อขายได้ตามเป้าหมายที่วางไว้ไม่น้อยกว่าเดือนละ 600,000 บาท หากขายไม่ได้ตามเป้าหมายจำเลยก็ไม่ต้องจ่าย โจทก์ได้กระทำผิดอย่างร้ายแรงโดยโจทก์กล่าวดูหมิ่นผู้จัดการฝ่ายการตลาดซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงของโจทก์ต่อหน้าพนักงานอื่น จำเลยเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า และไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ส่วนเงินค่าบำเหน็จพิเศษจากการขายจำนวน 52,676 บาทนั้น ขณะที่โจทก์ฟ้อง จำเลยยังเรียกเก็บจากลูกค้าไม่ได้ โจทก์ยังไม่มีสิทธิได้เงินค่าบำเหน็จพิเศษดังกล่าว ขณะเลิกจ้างโจทก์ทำงานได้ 5 เดือน สิทธิการหยุดพักผ่อนประจำปีมีเพียง 4.15 วัน โจทก์ใช้สิทธิหยุดไป 2 วันโจทก์มีสิทธิเรียกร้องเพียง 1,166.60 บาท ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้ฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยเป็นกรณีร้ายแรง จำเลยต้องจ่ายค่าชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเวลา46 วัน และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีเป็นเวลา 4.16 วันปัญหาเกี่ยวกับค่าจ้างอัตราสุดท้ายของโจทก์ว่าจะเป็นจำนวนเท่าใดนั้นได้ความว่าโจทก์รับเงินเดือนครั้งสุดท้ายเดือนละ 14,300 บาทกับได้ค่านายหน้าขายสินค้าในรอบเดือนสุดท้ายก่อนโจทก์ออกจากงานเป็นเงินจำนวน 21,992.97 บาท ซึ่งถือเป็นค่าจ้างเช่นกันเพราะเป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้เพื่อตอบแทนการทำงาน รวมแล้วโจทก์ได้รับค่าจ้างอัตราสุดท้ายเป็นเงิน 36,292.97 บาท และนำไปเป็นฐานคำนวณในการจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าทำงานในวันหยุดพักผ่อนประจำปี สำหรับค่าชดเชยนั้น คำนวณแล้วเป็นเงิน217,757.82 บาท จำเลยจ่ายให้เพียง 85,800 บาท ยังคงขาดอยู่อีก131,957.82 บาท พิพากษาให้จำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจำนวน 55,649.21 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จ่ายค่าชดเชยจำนวน 131,957.82บาท และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีจำนวน 2,613.09 บาทแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "คงมีปัญหาข้อกฎหมายขึ้นมาสู่การวินิจฉัยของศาลฎีกาเพียงข้อเดียวตามที่จำเลยอุทธรณ์ว่า ในการจ่ายค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีแก่โจทก์นั้น จะต้องนำค่านายหน้ามารวมกับเงินเดือนเพื่อเป็นฐานในการคำนวณหรือไม่ ปัญหาที่โต้เถียงกันคงมีว่าค่านายหน้าที่จ่ายให้กันในคดีนี้เป็นค่าจ้างหรือไม่ ข้อนี้ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 ให้ความหมายของคำว่าค่าจ้างไว้ว่า "หมายความว่า เงิน หรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึงเงิน หรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงาน และในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร"ที่จำเลยยกขึ้นเป็นข้ออุทธรณ์ว่า จำเลยได้วางหลักเกณฑ์การจ่ายค่านายหน้าไว้ว่าพนักงานจะต้องขายสินค้าได้ตามเป้าหมายที่วางไว้คือขั้นต่ำต้องขายสินค้าได้ตั้งแต่เดือนละ 450,000 บาทขึ้นไปจำเลยจึงจะจ่ายค่านายหน้าให้และหากลูกค้าชำระราคาสินค้าเกินกำหนดที่ตกลงกันไว้ ก็จะลดค่านายหน้าลงตามส่วนไปจนกระทั่งไม่ต้องจ่ายเลยรายละเอียดปรากฏตามเอกสารหมาย จ.7 ความประสงค์ในการจ่ายค่านายหน้าก็เพื่อให้เป็นเงินบำเหน็จพิเศษในการจูงใจให้พนักงานมีความขยันขายสินค้าได้มากขึ้น มิใช่เป็นการจ่ายค่าตอบแทนการทำงาน จึงไม่ถือว่าเป็นค่าจ้างนั้น เห็นว่า ค่านายหน้าที่จำเลยจ่ายให้แก่โจทก์เป็นรายเดือนนั้น แม้ว่าจะเป็นการจูงใจให้ขายสินค้าได้มากขึ้นก็ตามแต่ขณะเดียวกันก็คือเงินที่จำเลยจ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานตามผลงานที่โจทก์ทำได้โดยตรงนั่นเอง ส่วนที่จำเลยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายอย่างไร รวมทั้งจะมีการเรียกชื่อเป็นอย่างอื่นก็ไม่ใช่ข้อสำคัญ เมื่อวิธีการจ่ายค่านายหน้าอาจปรับได้กับความหมายของคำว่า "ค่าจ้าง" ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานดังกล่าวมาข้างต้น จึงถือว่าค่านายหน้าเป็นค่าจ้างที่จะต้องนำมารวมกับเงินเดือนครั้งสุดท้ายของโจทก์เพื่อเป็นฐานในการคำนวณค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีดังที่ศาลแรงงานกลางพิพากษามานั้นชอบแล้ว อุทธรณ์ของจำเลยในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ณรงค์ ตันติเตมิท-ปรีชา ธนานันท์-ชวลิต พรายภู่)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ วินิจฉัยคำว่า "ค่าจ้าง"ซึ่งมีข้อพิจารณา ดังนี้ หลักกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2บัญญัติว่า "ค่าจ้าง หมายความว่า เงินหรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึง เงินหรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุดซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงานและในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไรและไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร" หลักกฎหมายดังกล่าว ค่าจ้าง ประกอบด้วยเงื่อนไขดังนี้ 1) เงินหรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่าย 2) ให้เป็นรายได้แก่ลูกจ้าง หมายถึง จ่ายให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ลูกจ้าง หากจ่ายให้แก่ลูกจ้างแล้วลูกจ้างต้องนำไปจ่ายต่อ เช่นค่าน้ำมันรถ ที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้าง แล้วลูกจ้างต้องนำไปจ่ายเพื่อซื้อน้ำมันและนำใบเสร็จมาเคลียร์กับนายจ้าง ค่าน้ำมันรถดังกล่าวมิใช่ค่าจ้าง เพราะมิได้จ่ายเป็นกรรมสิทธิ์แก่ลูกจ้าง 3) เพื่อตอบแทนการทำงาน หมายถึง จ่ายให้เพื่อตอบแทนการทำงานของลูกจ้าง ซึ่งมี 2 กรณี คือ 3.1) ตอบแทนในกรณีทำงานจริง ๆ เช่น ลูกจ้างทำงานในวันทำงานเวลาทำงานแล้วได้เงินตอบแทนถือเป็นค่าจ้าง 3.2) ตอบแทนในวันหยุดและวันลา ในวันหยุด เช่น วันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี หรือวันหยุดพักผ่อนประจำปี ซึ่งลูกจ้างหยุดทำงาน แต่กฎหมายกำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิได้ค่าตอบแทน ค่าตอบแทนดังกล่าวถือว่าเป็นค่าจ้าง หรือในวันลา เช่น วันลาป่วย วันลาคลอดวันลาเพื่อรับราชการทหาร ที่กฎหมายกำหนดให้ลูกจ้างได้ค่าตอบแทนด้วยค่าตอบแทนดังกล่าวถือว่าเป็นค่าจ้างด้วย 3.3) การจ่ายเพื่อเป็นสวัสดิการหรือจูงใจ ไม่ถือว่าเป็นการจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน สวัสดิการ คือ การจ่ายเพื่อช่วยเหลือลูกจ้างในด้านต่าง ๆเช่น ค่าอาหาร ค่าที่พัก ค่าทำศพ ค่ารักษาพยาบาล ค่าเล่าเรียนบุตรค่าจำหน่ายสินค้าราคาถูก เงินช่วยในการคลอดบุตร เงินช่วยในกรณีสมรสเงินช่วยเหลือกรณีประสบภัยพิบัติต่าง ๆ เป็นต้น จูงใจ คือ การจ่ายเพื่อจูงใจให้ลูกจ้างทำงานให้มากให้ดีมีประสิทธิภาพ ทำงานกับนายจ้างนาน หรือให้ลูกจ้างมีความจงรักภักดีกับนายจ้าง ข้อสำคัญ จะต้องจูงใจให้ทำงาน ดีขึ้น มากขึ้นกว่ามาตรฐานปกติที่นายจ้างวางหลักเกณฑ์ไว้ เช่น เงินโบนัสจะจ่ายเมื่อนายจ้างมีกำไรเบี้ยขยันจ่ายเมื่อลูกจ้างไม่ขาดงานหรือไม่ลาในแต่ละเดือน เงินสะสมหรือเงินบำเหน็จจ่ายให้เพื่อให้ทำงานกับนายจ้างนาน ๆ เป็นต้น สรุป ก็คือ ต้องทำดีขึ้น มากขึ้นกว่ามาตรฐานปกติจึงจ่ายหากจ่ายโดยไม่คำนึงว่า ต้องทำดีกว่า มากกว่า มาตรฐานปกติคือทำมากทำน้อยก็จ่าย หากทำมากก็จ่ายมาก ทำน้อยก็จ่ายน้อย ไม่ถือว่าเป็นการจูงใจ ตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก. จำกัด มีหลักเกณฑ์การจ่ายค่านายหน้าแก่ลูกจ้างที่ขายสินค้าได้ ไม่ว่าจะขายได้มากหรือน้อยก็จ่าย แต่หากขายได้น้อยจะจ่ายในอัตราต่ำ ยิ่งขายได้มากก็จะยิ่งจ่ายมากขึ้นในอัตราก้าวหน้ากรณีนี้เงินค่านายหน้าที่จ่ายไม่ถือว่าเป็นการจ่ายเพื่อจูงใจเพราะไม่ว่าจะขายได้มากหรือน้อยกว่ามาตรฐานปกติ ก็จ่ายทั้งสิ้นเงินค่านายหน้าดังกล่าว ถือว่าเป็นการจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานจึงเป็นค่าจ้าง ตัวอย่างที่ 2 ตามตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก จำกัด ได้ตั้งหลักเกณฑ์มาตรฐานปกติว่า ลูกจ้างต้องขายได้ตามเป้าปกติเดือนละเท่าใด หากขายได้ไม่เกินเป้าปกติจะไม่ได้ค่านายหน้านั้น จะได้ค่านายหน้าหรือค่าเปอร์เซ็นต์การขาย (ค่าคอมมิชชั่น) ต่อเมื่อขายได้เกินเป้าหมายมาตรฐาน เงินค่านายหน้าที่นายจ้างจ่ายให้เมื่อขายเกินเป้าหมายมาตรฐานถือว่า เป็นเงินที่จ่ายให้เพื่อจูงใจไม่ถือว่าจ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน จึงไม่ใช่ค่าจ้าง ตัวอย่างที่ 3 เงินเพิ่มจูงใจเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้เป็นกำลังใจในการทำงานเป็นเงินรางวัลตอบแทนความดีของลูกจ้าง ไม่มีลักษณะเป็นค่าจ้างจึงไม่อาจนำมารวมกับเงินค่าจ้างและค่าครองชีพเพื่อเฉลี่ยเป็นค่าจ้างให้โจทก์ในวันหยุดได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3728/2524) ตัวอย่างที่ 4 แม้เงินเปอร์เซ็นต์จากการขายที่ลูกจ้างได้รับมิได้กำหนดไว้ตายตัวโดยขึ้นอยู่กับสินค้าที่ขายได้แต่ละเดือนซึ่งไม่เท่ากันแต่การจ่ายเงินเปอร์เซ็นต์ในการขายนี้จ่ายประจำทุกเดือนตามผลงานของลูกจ้าง มิใช่เป็นครั้งคราว ย่อมถือได้ว่าเป็นเงินที่จ่ายตอบแทนการทำงาน จึงเป็นค่าจ้างตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3693-3695/2525) ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3693-3695/2525 เงินเปอร์เซ็นต์การขายที่จ่ายนี้ จ่ายโดยคำนวณตามผลงานของลูกจ้างโดยไม่ได้กำหนดมาตรฐานปกติไว้ คือ ขายมากขายน้อยก็จ่ายทั้งสิ้นจึงถือว่าเป็นการตอบแทนการทำงาน หมายเหตุ ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างได้ตั้งมาตรฐานปกติไว้ให้ขายได้ไม่น้อยกว่าเดือนละ 600,000 บาท หากขายได้เกินเป้าหมายดังกล่าว จึงจะจ่ายเงินบำเหน็จพิเศษจากการขาย กรณีดังกล่าวน่าจะเป็นการจ่ายเพื่อจูงใจ เป็นกำลังใจในการทำงานของลูกจ้างจึงไม่ใช่ค่าจ้าง 4) สำหรับในการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หมายความว่าต้องจ่ายให้เพื่อตอบแทนในการทำงานของ 4.1) เวลาทำงานปกติ 4.2) วันทำงานปกติ ตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก. จำกัด กำหนดวันทำงานปกติตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์วันเสาร์และวันอาทิตย์เป็นวันหยุดประจำสัปดาห์เวลาทำงานปกติตั้งแต่เวลา 8.00-17.00 นาฬิกา พักเวลา 12.00-13.00 นาฬิกาเงินที่ลูกจ้างได้จากการทำงานในช่วงวันจันทร์ถึงวันศุกร์ในเวลา8.00-17.00 นาฬิกา เป็นการตอบแทนการทำงานในวันทำงานปกติและเวลาทำงานปกติ เงินดังกล่าวถือเป็นค่าจ้าง ตัวอย่างที่ 2 ตามตัวอย่างที่ 1 ลูกจ้างบริษัท ก จำกัด ได้ค่าจ้างเป็นรายเดือน ๆ ละ 9,000 บาท ลูกจ้างดังกล่าวได้ค่าจ้างวันละ 300 บาทสำหรับวันเสาร์และวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุดประจำสัปดาห์ด้วยเงินที่ได้รับในวันหยุดซึ่งไม่ได้ทำงาน ก็ถือเป็นค่าจ้างด้วย ตัวอย่างที่ 3 ตามตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก จำกัด สั่งให้นายคำลูกจ้างคนหนึ่งทำงานช่วงตั้งแต่ 17.00-20.00 นาฬิกา แล้วจ่ายค่าล่วงเวลาในช่วง 3 ชั่วโมงดังกล่าว ชั่วโมงละ 1.5 เท่าของค่าจ้างปกติเงินค่าล่วงเวลา ดังกล่าว มิใช่ค่าจ้าง เพราะเป็นการตอบแทนการทำงานนอกเวลาทำงานปกติ ตัวอย่างที่ 4 ตามตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก จำกัด สั่งให้นายคำลูกจ้างคนหนึ่งมาทำงานในวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันหยุด แล้วจ่ายค่าทำงานในวันหยุดให้แก่นายคำอีก 1 เท่า ค่าทำงานในวันหยุดดังกล่าวมิใช่ค่าจ้าง เพราะเป็นการตอบแทนการทำงานใน 4.3) กรณีที่ไม่มีวันทำงานหรือเวลาทำงานปกติ งานบางลักษณะอาจไม่มีวันทำงานปกติหรือเวลาทำงานปกติลูกจ้างอาจทำงานในวันใดก็ได้ เวลาใดก็ได้ เช่น พนักงานขายที่ขายของนอกสถานที่ พนักงานขับรถหรือสินค้า ซึ่งเป็นงานทำนอกสถานที่และไม่มีกำหนดเวลาแน่นอนต้องทำจนกว่างานเสร็จ งานที่มีลักษณะต้องทำนอกสถานที่และไม่มีวันทำงานหรือเวลาทำงานที่แน่นอนนั้น เมื่อได้ค่าตอบแทนพิเศษ เช่น ค่านายหน้าค่าเปอร์เซ็นต์การขาย ค่าเบี้ยเลี้ยงจากนายจ้าง เงินดังกล่าวไม่ถือเป็นค่าจ้าง เพราะมิได้ตอบแทนในวันทำงานและเวลาทำงานปกติ ตัวอย่างที่ 1 บริษัท ก. จำกัด ทำสัญญาว่าจ้างโจทก์เป็นผู้ขายโดยโจทก์มีร้านค้าเป็นของตนเอง เมื่อโจทก์ได้รับสินค้าของบริษัท ก จำกัดมาขายตามราคาที่บริษัท ก จำกัด กำหนดแล้ว โจทก์จะได้รับค่านายหน้าตามเปอร์เซ็นต์เท่าจำนวนสินค้าที่ขายได้ ลักษณะเงินค่าเปอร์เซ็นต์ดังกล่าว มิใช่เงินที่บริษัท ก จำกัด จ่ายให้เป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน เพราะตามข้อเท็จจริงที่ศาลแรงงานกลางรับฟังมานั้น โจทก์ไม่มีเวลาทำงานปกติเลย โจทก์จะทำวันใดหรือไม่ทำวันใดก็ได้ การขายสินค้าแต่ละชิ้นแล้วได้เปอร์เซ็นต์จากการขายมิใช่เป็นการ "คำนวณตามผลงาน" ตามความหมายของบทนิยามของคำว่า "ค่าจ้าง" ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2 เงินค่าเปอร์เซ็นต์ที่โจทก์ได้รับหาเป็นค่าจ้างไม่ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 289/2531 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 213-218/2536 วินิจฉัยในแนวเดียวกัน) ข้อสังเกต คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3724/3527 ที่เขียนหมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าการขายของโจทก์มีวันเวลาทำงานปกติหรือไม่และคู่ความมิได้ตั้งประเด็นดังกล่าวไว้ จึงไม่มีประเด็นดังกล่าวถือว่าเป็นความบกพร่องของคู่ความที่มิได้ตั้งประเด็นดังกล่าวไว้หากจำเลยตั้งประเด็นดังกล่าวขึ้นต่อสู้และสืบได้ว่า โจทก์ไม่มีวันเวลาทำงานปกติ ผลของคดีอาจเปลี่ยนไป ค่านายหน้าคดีนี้มิใช่ค่าจ้าง ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 289/2531 5) เมื่อครบเงื่อนไขตามข้อ 1)-4) แล้ว ถือเป็นค่าจ้างทั้งนี้ไม่ต้องคำนึงว่า 5.1) เรียกชื่อว่าอะไร 5.2) กำหนดอย่างไร 5.3) คำนวณอย่างไร 5.4) จ่ายโดยวิธีใด รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์