ข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยพ.ศ. ๒๕๕๒[๑] ตามที่ได้มีข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศพ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๔๙ กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการอนุญาตและการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของไว้ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาไปแล้วนั้นโดยที่เป็นการสมควรแก้ไขปรับปรุงข้อบังคับดังกล่าวให้เหมาะสมสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันกรมการค้าต่างประเทศจึงออกข้อบังคับไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยพ.ศ. ๒๕๕๒ข้อ ๒ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศพ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๔๙ข้อ ๔ในข้อบังคับนี้ข้าวหอมมะลิไทย (THAI HOM MALI RICE หรือ THAI JASMINE RICE หรือ THAI FRAGRANT RICE หรือชื่ออื่นที่มีความหมายเดียวกันไม่ว่าจะมีคำที่มีความหมายว่า ไทยหรือไม่ก็ตาม) หมายถึง ข้าวกล้องและข้าวขาวที่แปรรูปมาจากข้าวเปลือกเจ้าพันธุ์ขาวดอกมะลิ ๑๐๕ และพันธุ์ กข.๑๕โดยมีคุณภาพและมาตรฐานตามที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดเครื่องหมายรับรอง หมายถึงเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยของกรมการค้าต่างประเทศ ซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของไว้ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อรับรองว่าเป็นข้าวที่มีแหล่งกำเนิดในประเทศไทยมีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดโดยมีข้อความอักษรภาษาไทยว่า ข้าวหอมมะลิไทย และภาพสัญลักษณ์เมล็ดข้าวและรวงข้าวอยู่ภายในวงกลมซึ่งล้อมรอบด้วยอักษรภาษาอังกฤษว่า - THAI HOM MALI RICE - ORIGINATED IN THAILAND - DEPARTMENT OF FOREIGN TRADE - โดยมีลักษณะและสีตามที่ปรากฏท้ายข้อบังคับนี้ข้อ ๕คุณสมบัติของผู้ขออนุญาตใช้เครื่องหมายรับรอง๕.๑กรณีส่งข้าวหอมมะลิไทยออกไปนอกราชอาณาจักรต้องเป็นผู้ได้รับการจดทะเบียนเป็นผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยกับสำนักงานมาตรฐานสินค้า๕.๒กรณีเป็นผู้ผลิตเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศ(๑)ต้องเป็นโรงสีที่ผลิตและจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยที่ได้มาตรฐานตามที่กระทรวงพาณิชย์กำหนด(๒)ต้องผ่านการรับรองจากจังหวัดในแหล่งผลิตที่เข้าร่วมโครงการส่งเสริมคุณภาพและมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยกับกรมการค้าต่างประเทศ(๓)ต้องมีตราหรือเครื่องหมายการค้าที่ใช้แสดงร่วมกับเครื่องหมายรับรอง๕.๓กรณีเป็นผู้จำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศต้องเป็นผู้ประกอบการค้าปลีกค้าส่ง ห้างสรรพสินค้า ที่จัดจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยที่ผลิตโดยผู้ผลิตตาม ๕.๒๕.๔กรณีเป็นผู้ใช้ข้าวหอมมะลิไทยเพื่อให้บริการ(๑)ต้องเป็นโรงแรม ภัตตาคารร้านอาหารภายในประเทศหรือต่างประเทศที่ให้บริการโดยใช้ข้าวหอมมะลิไทย(๒)กรณีให้บริการในต่างประเทศต้องใช้ข้าวหอมมะลิไทยที่ส่งออกจากประเทศไทยตาม ๕.๑โดยไม่ได้ผ่านการบรรจุใหม่ในต่างประเทศ(๓)กรณีให้บริการภายในประเทศต้องใช้ข้าวหอมมะลิไทยของผู้ผลิตตาม ๕.๒หรือผู้จำหน่ายตาม ๕.๓ผู้ขออนุญาตใช้เครื่องหมายรับรองต้องไม่เป็นหรือเคยเป็นผู้ถูกเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองหรือเป็นผู้อยู่ระหว่างถูกระงับการใช้เครื่องหมายรับรองเว้นแต่พ้นระยะเวลาถูกเพิกถอนการอนุญาตมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปีข้อ ๖การขออนุญาตและการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองผู้มีคุณสมบัติตามข้อ๕ ที่ประสงค์จะใช้เครื่องหมายรับรอง ให้ยื่นคำขอเป็นหนังสือตามแบบที่กำหนดท้ายข้อบังคับนี้ต่อกรมการค้าต่างประเทศพร้อมเอกสารหลักฐานตามที่กำหนดในข้อ๗การอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองจะแจ้งเป็นหนังสือและอนุญาตให้ใช้ได้คราวละสามปีนับแต่ปีที่ได้รับอนุญาตโดยในปีแรกให้นับถึงวันสิ้นปีปฏิทินการขอต่ออายุการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองให้ยื่นขอต่ออายุภายในวันที่ ๓๐พฤศจิกายนของปีที่หมดอายุตามแบบที่กำหนดท้ายข้อบังคับนี้หากเกินกำหนดระยะเวลาดังกล่าวให้ถือว่าเป็นผู้ขออนุญาตรายใหม่ข้อ ๗เอกสารหลักฐานประกอบการขออนุญาตใช้เครื่องหมายรับรอง๗.๑กรณีผู้มีคุณสมบัติตาม ๕.๑ ให้ยื่นแบบหนังสือแสดงความจำนงขอใช้/ต่ออายุเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย๗.๒กรณีผู้มีคุณสมบัติตาม ๕.๒ ให้แสดงเอกสารหลักฐาน ดังนี้(๑)แบบหนังสือแสดงความจำนงขอใช้/ต่ออายุเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย(๒)สำเนาหนังสือรับรองจากจังหวัดในแหล่งผลิต(๓)แสดงรูปตราหรือเครื่องหมายการค้าที่ใช้แสดงร่วมกับเครื่องหมายรับรอง๗.๓กรณีผู้มีคุณสมบัติตาม ๕.๓ และ ๕.๔ ให้แสดงเอกสารหลักฐาน ดังนี้(๑)แบบหนังสือแสดงความจำนงขอใช้/ต่ออายุเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย(๒)หลักฐานที่แสดงว่ามีการซื้อ ใช้ หรือจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยของผู้ผลิตผู้จำหน่ายหรือผู้ส่งออกแล้วแต่กรณีในกรณีที่มีการมอบอำนาจให้แสดงหลักฐานหนังสือมอบอำนาจพร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจข้อ ๘เงื่อนไขที่ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองต้องปฏิบัติในการใช้เครื่องหมายรับรอง๘.๑กรณีส่งข้าวหอมมะลิไทยออกไปนอกราชอาณาจักร(๑)ต้องผ่านการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าจากสำนักงานมาตรฐานสินค้าหรือจากผู้ประกอบธุรกิจตรวจสอบมาตรฐานสินค้าที่ได้รับอนุญาตและได้รับใบรับรองมาตรฐานสินค้าที่แสดงว่าเป็นสินค้ามาตรฐานข้าวหอมมะลิไทยที่มีข้าวหอมมะลิไทยไม่น้อยกว่าร้อยละ๙๒(๒)ต้องพิมพ์ ประทับ ปิด ผูกติด หรือใช้วิธีอื่นใดเพื่อให้เครื่องหมายรับรองปรากฏอยู่ที่ภาชนะบรรจุข้าวหอมมะลิไทยขณะผ่านการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าตาม(๑)๘.๒กรณีเป็นผู้ผลิตเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศต้องพิมพ์หรือประทับเพื่อให้เครื่องหมายรับรองปรากฏอยู่ที่ภาชนะบรรจุข้าวหอมมะลิไทย๘.๓กรณีเป็นผู้จำหน่ายข้าวหอมมะลิไทยในประเทศหรือเป็นผู้ใช้ข้าวหอมมะลิไทยเพื่อให้บริการต้องติดแผ่นป้ายแสดงเครื่องหมายรับรองที่มีขนาดพอสมควรและชัดเจนในบริเวณสถานที่จำหน่ายหรือสถานที่ให้บริการข้อ ๙อนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองกับภาชนะบรรจุที่มีน้ำหนักบรรจุไม่เกินห้าสิบกิโลกรัมทั้งนี้ภาชนะบรรจุที่มีขนาดบรรจุไม่เป็นไปตามวรรคหนึ่งที่ยังคงเหลืออยู่ก่อนข้อบังคับนี้มีผลใช้บังคับสามารถใช้ได้ต่อไปจนถึงวันที่ ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ข้อ ๑๐ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองต้องยินยอมและอำนวยความสะดวกในการตรวจสอบคุณภาพสินค้าหรือตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องแล้วแต่กรณี ตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบการใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับนี้ข้อ ๑๑กรมการค้าต่างประเทศมีอำนาจดำเนินการกรณีผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองกระทำผิดเงื่อนไขการได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับนี้หากตรวจพบว่าคุณภาพข้าวหอมมะลิไทยที่ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดหรือมีการกระทำผิดเงื่อนไขการได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองข้อ ๑๒ผู้ใดใช้เครื่องหมายรับรองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากกรมการค้าต่างประเทศหรือเป็นผู้อยู่ระหว่างถูกระงับการใช้เครื่องหมายรับรองหรือเป็นผู้ที่ถูกสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองแต่ยังคงใช้เครื่องหมายรับรองต่อไปกรมการค้าต่างประเทศจะดำเนินการตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ. ๒๕๓๔ข้อ ๑๓ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองหรือได้รับการต่ออายุให้ใช้เครื่องหมายรับรองประจำปี ๒๕๕๒อยู่ก่อนวันที่ข้อบังคับนี้มีผลใช้บังคับให้คงใช้เครื่องหมายรับรองได้ต่อไปจนถึงวันที่๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ข้อ ๑๔ให้อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศรักษาการตามข้อบังคับนี้ประกาศ ณ วันที่ ๑๘มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒อภิรดี ตันตราภรณ์อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ[เอกสารแนบท้าย]๑.ลักษณะเครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศ ว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยพ.ศ. ๒๕๕๒๒.เกณฑ์การดำเนินการกรณีผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายรับรองกระทำผิดเงื่อนไขการได้รับอนุญาตใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศ ว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยพ.ศ. ๒๕๕๒๓.หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบการใช้เครื่องหมายรับรองท้ายข้อบังคับกรมการค้าต่างประเทศ ว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทยพ.ศ. ๒๕๕๒๔.แบบหนังสือแสดงความจำนงขอใช้/ต่ออายุเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย (ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)วิชชุตา/ผู้จัดทำ๑๒ กันยายน ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๗๑ ง/หน้า ๕๑/๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๒