คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 361/2530หลักกฎหมาย: ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษ เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ จำเลยก็ยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้ว ศาลจะเพิ่มโทษจำเลยอีกไม่ได้ ฉะนั้นแม้คดีจะมีส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดศาลจะไม่เพิ่มไม่ลดหาได้ไม่ เพราะประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 54 ให้เพิ่มโทษก่อนแล้วจึงลดจากผลที่ได้เพิ่มแล้วนั้น แต่กรณีนี้การเพิ่มโทษตามมาตรา 92 ไม่อาจทำได้ ศาลจึงต้องลดโทษให้แก่จำเลยสถานเดียว โทษจำคุกตลอดชีวิตเมื่อรวมกับโทษจำคุกกระทงอื่นแล้วคงให้ลงโทษจำคุกตลอดชีวิต การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้อง เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้จำเลยจะไม่อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้องได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองกระทำความผิดหลายฐานจำเลยที่ ๑ เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษจำคุกในความผิดฐานรับของโจรมาแล้ว และได้กระทำความผิดในคดีก่อนในขณะที่มีอายุเกินกว่าสิบเจ็ดปี จำเลยที่ ๑ พ้นโทษในคดีดังกล่าวแล้ว กลับมากระทำความผิดในคดีนี้ ซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ซ้ำในอนุมาตราเดียวกันอีกภายในเวลาสามปีนับแต่วันพ้นโทษ และจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยที่ ๑ ในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสอง เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามกฎหมาย และนับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพ จำเลยที่ ๑ รับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษตามฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ ๑ มีความผิดรวม ๘ กระทง ฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่นตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๒๘๙ วางโทษประหารชีวิต ฐานร่วมกันข่มขืนกระทำชำเราอันมีลักษณะเป็นการโทรมหญิงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๗๖ จำคุกตลอดชีวิต ฐานพยายามฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น จำคุกตลอดชีวิต ฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์ จำคุก ๒๐ ปี ความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๐๙ จำคุก ๑ ปี ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๑๐ จำคุก ๖ เดือน จำเลยที่ ๑ เคยต้องโทษจำคุกมาก่อน ซึ่งจะต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามหรือกึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ และมาตรา ๙๓ จำเลยที่ ๑ ให้การรับสารภาพตั้งแต่ชั้นจับกุมจนถึงชั้นพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ลดโทษให้หนึ่งในสาม แต่ส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลด จึงไม่เพิ่มไม่ลดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ เนื่องจากโทษของจำเลยที่ ๑ ทั้ง ๘ กระทง มีทั้งโทษจำคุกมีกำหนดเวลา จำคุกตลอดชีวิต และประหารชีวิต จึงให้บังคับเฉพาะโทษประหารชีวิต ให้งดบังคับคดีสำหรับโทษจำคุก ไม่นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้นส่วนจำเลยที่ ๒ มีความผิดฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์จำคุก ๒๐ ปี รวมโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๒๒ ปี ๖ เดือน จำเลยที่ ๒ ให้การรับสารภาพมีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ คงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๖ ปี จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่มาก ศาลชั้นต้นลงโทษให้ประหารชีวิตนั้นหนักเกินไป ขอให้ลดโทษให้จำเลย และที่ศาลชั้นต้นเพิ่มโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๓ นั้นไม่ถูกต้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ควรลดโทษให้แก่จำเลยและเมื่อศาลลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้วเพิ่มโทษอีกไม่ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่จำเลยฎีกาขอให้ลดโทษนั้น ปรากฏว่าศาลได้ใช้ดุลพินิจลดโทษให้จำเลยในกรณีมีเหตุบรรเทาโทษ เพราะคำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ หนึ่งในสามทุกกระทงความผิดแล้ว คดีคงมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยเพียงว่า เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตแล้ว เพิ่มโทษอีกได้หรือไม่ ข้อนี้แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ แต่ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยจำเลยย่อมยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๙๕ ประกอบมาตรา ๒๒๕ พิเคราะห์แล้วเห็นว่าประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ บัญญัติว่า ในการคำนวณการเพิ่มโทษหรือลดโทษที่จะลงให้ศาลตั้งกำหนดโทษที่จะลงแก่จำเลยเสียก่อนแล้วจึงเพิ่มหรือลด ถ้ามีทั้งการเพิ่มและการลดโทษที่จะลงให้เพิ่มก่อนแล้วจึงลดจากผลที่เพิ่มแล้วนั้น ดังนั้น เมื่อศาลพิพากษาลงโทษให้ประหารชีวิตจำเลยที่ ๑ แล้ว แม้โจทก์มีคำขอให้เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ ศาลก็เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ อีกมิได้ จึงคงต้องลดโทษให้จำเลยที่ ๑ สถานเดียว ที่ศาลล่างทั้งสองเห็นว่าส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดและไม่เพิ่มไม่ลดโทษของจำเลยที่ ๑ ในกรณีนี้จึงเป็นการไม่ชอบ สมควรแก้ไขให้ถูกต้อง อนึ่ง คดีสำหรับจำเลยที่ ๒ ปรากฏว่าศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยที่ ๒ รวมทุกกระทงจำคุก ๒๒ ปี ๖ เดือน ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ แล้วคงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด๑๖ ปีนั้นคำนวณลดโทษให้ไม่ถูกต้อง ที่ถูกเมื่อคำนวณลดโทษให้จำเลยที่ ๒ ตามอัตราส่วนดังกล่าวแล้วคงต้องจำคุกจำเลยที่ ๒ เพียง ๑๕ ปี แม้จำเลยที่ ๒ จะมิได้อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ แต่การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกาเห็นสมควรยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้อง พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ลดโทษจำเลยที่ ๑ ในความผิดฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ประกอบมาตรา ๕๒ (๑) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อรวมโทษความผิดทุกกระทงแล้วคงให้จำคุกจำเลยที่ ๑ ตลอดชีวิต ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑ (๓) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๒๖ มาตรา ๔ ส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลเดียวกันกับจำเลยในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จึงไม่นับโทษต่อให้ กับให้ลงโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๕ ปี นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 361/2530พนักงานอัยการจังหวัดเชียงรายโจทก์นายสมศักดิ์หรือแขก พงษ์ศาพิทักษ์สันติหรือต้องสุวรรณ กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 52, ม. 54, ม. 78, ม. 91, ม. 92, ม. 93, ม. 289, ม. 340, ม. 340 ตรี ป.วิ.อ. ม. 195, ม. 225ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษ เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ จำเลยก็ยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้ว ศาลจะเพิ่มโทษจำเลยอีกไม่ได้ ฉะนั้นแม้คดีจะมีส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดศาลจะไม่เพิ่มไม่ลดหาได้ไม่ เพราะประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 54 ให้เพิ่มโทษก่อนแล้วจึงลดจากผลที่ได้เพิ่มแล้วนั้น แต่กรณีนี้การเพิ่มโทษตามมาตรา 92 ไม่อาจทำได้ ศาลจึงต้องลดโทษให้แก่จำเลยสถานเดียว โทษจำคุกตลอดชีวิตเมื่อรวมกับโทษจำคุกกระทงอื่นแล้วคงให้ลงโทษจำคุกตลอดชีวิต การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้อง เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้จำเลยจะไม่อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้องได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองกระทำความผิดหลายฐานจำเลยที่ ๑ เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษจำคุกในความผิดฐานรับของโจรมาแล้ว และได้กระทำความผิดในคดีก่อนในขณะที่มีอายุเกินกว่าสิบเจ็ดปี จำเลยที่ ๑ พ้นโทษในคดีดังกล่าวแล้ว กลับมากระทำความผิดในคดีนี้ ซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ซ้ำในอนุมาตราเดียวกันอีกภายในเวลาสามปีนับแต่วันพ้นโทษ และจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยที่ ๑ ในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสอง เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามกฎหมาย และนับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพ จำเลยที่ ๑ รับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษตามฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ ๑ มีความผิดรวม ๘ กระทง ฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่นตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๒๘๙ วางโทษประหารชีวิต ฐานร่วมกันข่มขืนกระทำชำเราอันมีลักษณะเป็นการโทรมหญิงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๗๖ จำคุกตลอดชีวิต ฐานพยายามฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น จำคุกตลอดชีวิต ฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์ จำคุก ๒๐ ปี ความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๐๙ จำคุก ๑ ปี ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๑๐ จำคุก ๖ เดือน จำเลยที่ ๑ เคยต้องโทษจำคุกมาก่อน ซึ่งจะต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามหรือกึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ และมาตรา ๙๓ จำเลยที่ ๑ ให้การรับสารภาพตั้งแต่ชั้นจับกุมจนถึงชั้นพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ลดโทษให้หนึ่งในสาม แต่ส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลด จึงไม่เพิ่มไม่ลดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ เนื่องจากโทษของจำเลยที่ ๑ ทั้ง ๘ กระทง มีทั้งโทษจำคุกมีกำหนดเวลา จำคุกตลอดชีวิต และประหารชีวิต จึงให้บังคับเฉพาะโทษประหารชีวิต ให้งดบังคับคดีสำหรับโทษจำคุก ไม่นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้นส่วนจำเลยที่ ๒ มีความผิดฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์จำคุก ๒๐ ปี รวมโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๒๒ ปี ๖ เดือน จำเลยที่ ๒ ให้การรับสารภาพมีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ คงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๖ ปี จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่มาก ศาลชั้นต้นลงโทษให้ประหารชีวิตนั้นหนักเกินไป ขอให้ลดโทษให้จำเลย และที่ศาลชั้นต้นเพิ่มโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๓ นั้นไม่ถูกต้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ควรลดโทษให้แก่จำเลยและเมื่อศาลลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้วเพิ่มโทษอีกไม่ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่จำเลยฎีกาขอให้ลดโทษนั้น ปรากฏว่าศาลได้ใช้ดุลพินิจลดโทษให้จำเลยในกรณีมีเหตุบรรเทาโทษ เพราะคำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ หนึ่งในสามทุกกระทงความผิดแล้ว คดีคงมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยเพียงว่า เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตแล้ว เพิ่มโทษอีกได้หรือไม่ ข้อนี้แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ แต่ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยจำเลยย่อมยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๙๕ ประกอบมาตรา ๒๒๕ พิเคราะห์แล้วเห็นว่าประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ บัญญัติว่า ในการคำนวณการเพิ่มโทษหรือลดโทษที่จะลงให้ศาลตั้งกำหนดโทษที่จะลงแก่จำเลยเสียก่อนแล้วจึงเพิ่มหรือลด ถ้ามีทั้งการเพิ่มและการลดโทษที่จะลงให้เพิ่มก่อนแล้วจึงลดจากผลที่เพิ่มแล้วนั้น ดังนั้น เมื่อศาลพิพากษาลงโทษให้ประหารชีวิตจำเลยที่ ๑ แล้ว แม้โจทก์มีคำขอให้เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ ศาลก็เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ อีกมิได้ จึงคงต้องลดโทษให้จำเลยที่ ๑ สถานเดียว ที่ศาลล่างทั้งสองเห็นว่าส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดและไม่เพิ่มไม่ลดโทษของจำเลยที่ ๑ ในกรณีนี้จึงเป็นการไม่ชอบ สมควรแก้ไขให้ถูกต้อง อนึ่ง คดีสำหรับจำเลยที่ ๒ ปรากฏว่าศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยที่ ๒ รวมทุกกระทงจำคุก ๒๒ ปี ๖ เดือน ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ แล้วคงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด๑๖ ปีนั้นคำนวณลดโทษให้ไม่ถูกต้อง ที่ถูกเมื่อคำนวณลดโทษให้จำเลยที่ ๒ ตามอัตราส่วนดังกล่าวแล้วคงต้องจำคุกจำเลยที่ ๒ เพียง ๑๕ ปี แม้จำเลยที่ ๒ จะมิได้อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ แต่การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกาเห็นสมควรยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้อง พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ลดโทษจำเลยที่ ๑ ในความผิดฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ประกอบมาตรา ๕๒ (๑) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อรวมโทษความผิดทุกกระทงแล้วคงให้จำคุกจำเลยที่ ๑ ตลอดชีวิต ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑ (๓) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๒๖ มาตรา ๔ ส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลเดียวกันกับจำเลยในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จึงไม่นับโทษต่อให้ กับให้ลงโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๕ ปี นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์.(ไพจิตร วิเศษโกสิน-ไพรัช วงศ์วัฒนะ-สมบูรณ์ ฤกษ์สำราญ)ศาลจังหวัดเชียงราย - นายบุรินทร์ โชคเกิดศาลอุทธรณ์ - นายเสงี่ยม ทวีชัยการแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองกระทำความผิดหลายฐานจำเลยที่ ๑ เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษจำคุกในความผิดฐานรับของโจรมาแล้ว และได้กระทำความผิดในคดีก่อนในขณะที่มีอายุเกินกว่าสิบเจ็ดปี จำเลยที่ ๑ พ้นโทษในคดีดังกล่าวแล้ว กลับมากระทำความผิดในคดีนี้ ซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ซ้ำในอนุมาตราเดียวกันอีกภายในเวลาสามปีนับแต่วันพ้นโทษ และจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยที่ ๑ ในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสอง เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามกฎหมาย และนับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพ จำเลยที่ ๑ รับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษตามฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ ๑ มีความผิดรวม ๘ กระทง ฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่นตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๒๘๙ วางโทษประหารชีวิต ฐานร่วมกันข่มขืนกระทำชำเราอันมีลักษณะเป็นการโทรมหญิงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๗๖ จำคุกตลอดชีวิต ฐานพยายามฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น จำคุกตลอดชีวิต ฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์ จำคุก ๒๐ ปี ความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๐๙ จำคุก ๑ ปี ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๑๐ จำคุก ๖ เดือน จำเลยที่ ๑ เคยต้องโทษจำคุกมาก่อน ซึ่งจะต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามหรือกึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ และมาตรา ๙๓ จำเลยที่ ๑ ให้การรับสารภาพตั้งแต่ชั้นจับกุมจนถึงชั้นพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ลดโทษให้หนึ่งในสาม แต่ส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลด จึงไม่เพิ่มไม่ลดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ เนื่องจากโทษของจำเลยที่ ๑ ทั้ง ๘ กระทง มีทั้งโทษจำคุกมีกำหนดเวลา จำคุกตลอดชีวิต และประหารชีวิต จึงให้บังคับเฉพาะโทษประหารชีวิต ให้งดบังคับคดีสำหรับโทษจำคุก ไม่นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้นส่วนจำเลยที่ ๒ มีความผิดฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์จำคุก ๒๐ ปี รวมโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๒๒ ปี ๖ เดือน จำเลยที่ ๒ ให้การรับสารภาพมีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ คงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๖ ปี จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่มาก ศาลชั้นต้นลงโทษให้ประหารชีวิตนั้นหนักเกินไป ขอให้ลดโทษให้จำเลย และที่ศาลชั้นต้นเพิ่มโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๓ นั้นไม่ถูกต้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ควรลดโทษให้แก่จำเลยและเมื่อศาลลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้วเพิ่มโทษอีกไม่ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่จำเลยฎีกาขอให้ลดโทษนั้น ปรากฏว่าศาลได้ใช้ดุลพินิจลดโทษให้จำเลยในกรณีมีเหตุบรรเทาโทษ เพราะคำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ หนึ่งในสามทุกกระทงความผิดแล้ว คดีคงมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยเพียงว่า เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตแล้ว เพิ่มโทษอีกได้หรือไม่ ข้อนี้แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ แต่ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยจำเลยย่อมยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๙๕ ประกอบมาตรา ๒๒๕ พิเคราะห์แล้วเห็นว่าประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ บัญญัติว่า ในการคำนวณการเพิ่มโทษหรือลดโทษที่จะลงให้ศาลตั้งกำหนดโทษที่จะลงแก่จำเลยเสียก่อนแล้วจึงเพิ่มหรือลด ถ้ามีทั้งการเพิ่มและการลดโทษที่จะลงให้เพิ่มก่อนแล้วจึงลดจากผลที่เพิ่มแล้วนั้น ดังนั้น เมื่อศาลพิพากษาลงโทษให้ประหารชีวิตจำเลยที่ ๑ แล้ว แม้โจทก์มีคำขอให้เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ ศาลก็เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ อีกมิได้ จึงคงต้องลดโทษให้จำเลยที่ ๑ สถานเดียว ที่ศาลล่างทั้งสองเห็นว่าส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดและไม่เพิ่มไม่ลดโทษของจำเลยที่ ๑ ในกรณีนี้จึงเป็นการไม่ชอบ สมควรแก้ไขให้ถูกต้อง อนึ่ง คดีสำหรับจำเลยที่ ๒ ปรากฏว่าศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยที่ ๒ รวมทุกกระทงจำคุก ๒๒ ปี ๖ เดือน ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ แล้วคงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด๑๖ ปีนั้นคำนวณลดโทษให้ไม่ถูกต้อง ที่ถูกเมื่อคำนวณลดโทษให้จำเลยที่ ๒ ตามอัตราส่วนดังกล่าวแล้วคงต้องจำคุกจำเลยที่ ๒ เพียง ๑๕ ปี แม้จำเลยที่ ๒ จะมิได้อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ แต่การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกาเห็นสมควรยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้อง พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ลดโทษจำเลยที่ ๑ ในความผิดฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ประกอบมาตรา ๕๒ (๑) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อรวมโทษความผิดทุกกระทงแล้วคงให้จำคุกจำเลยที่ ๑ ตลอดชีวิต ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑ (๓) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๒๖ มาตรา ๔ ส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลเดียวกันกับจำเลยในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จึงไม่นับโทษต่อให้ กับให้ลงโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๕ ปี นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 361/2530พนักงานอัยการจังหวัดเชียงรายโจทก์นายสมศักดิ์หรือแขก พงษ์ศาพิทักษ์สันติหรือต้องสุวรรณ กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 52, ม. 54, ม. 78, ม. 91, ม. 92, ม. 93, ม. 289, ม. 340, ม. 340 ตรี ป.วิ.อ. ม. 195, ม. 225ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษ เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ จำเลยก็ยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้ว ศาลจะเพิ่มโทษจำเลยอีกไม่ได้ ฉะนั้นแม้คดีจะมีส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดศาลจะไม่เพิ่มไม่ลดหาได้ไม่ เพราะประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 54 ให้เพิ่มโทษก่อนแล้วจึงลดจากผลที่ได้เพิ่มแล้วนั้น แต่กรณีนี้การเพิ่มโทษตามมาตรา 92 ไม่อาจทำได้ ศาลจึงต้องลดโทษให้แก่จำเลยสถานเดียว โทษจำคุกตลอดชีวิตเมื่อรวมกับโทษจำคุกกระทงอื่นแล้วคงให้ลงโทษจำคุกตลอดชีวิต การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้อง เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้จำเลยจะไม่อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้องได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองกระทำความผิดหลายฐานจำเลยที่ ๑ เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษจำคุกในความผิดฐานรับของโจรมาแล้ว และได้กระทำความผิดในคดีก่อนในขณะที่มีอายุเกินกว่าสิบเจ็ดปี จำเลยที่ ๑ พ้นโทษในคดีดังกล่าวแล้ว กลับมากระทำความผิดในคดีนี้ ซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ซ้ำในอนุมาตราเดียวกันอีกภายในเวลาสามปีนับแต่วันพ้นโทษ และจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลคนเดียวกับจำเลยที่ ๑ ในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสอง เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามกฎหมาย และนับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จำเลยทั้งสองให้การรับสารภาพ จำเลยที่ ๑ รับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษตามฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ ๑ มีความผิดรวม ๘ กระทง ฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่นตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๒๘๙ วางโทษประหารชีวิต ฐานร่วมกันข่มขืนกระทำชำเราอันมีลักษณะเป็นการโทรมหญิงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๗๖ จำคุกตลอดชีวิต ฐานพยายามฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น จำคุกตลอดชีวิต ฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์ จำคุก ๒๐ ปี ความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๐๙ จำคุก ๑ ปี ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๑๐ จำคุก ๖ เดือน จำเลยที่ ๑ เคยต้องโทษจำคุกมาก่อน ซึ่งจะต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามหรือกึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ และมาตรา ๙๓ จำเลยที่ ๑ ให้การรับสารภาพตั้งแต่ชั้นจับกุมจนถึงชั้นพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ลดโทษให้หนึ่งในสาม แต่ส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลด จึงไม่เพิ่มไม่ลดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ เนื่องจากโทษของจำเลยที่ ๑ ทั้ง ๘ กระทง มีทั้งโทษจำคุกมีกำหนดเวลา จำคุกตลอดชีวิต และประหารชีวิต จึงให้บังคับเฉพาะโทษประหารชีวิต ให้งดบังคับคดีสำหรับโทษจำคุก ไม่นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้นส่วนจำเลยที่ ๒ มีความผิดฐานมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จำคุก ๑ ปี ๖ เดือน ฐานพาอาวุธปืนติดตัวโดยมิชอบด้วยกฎหมายจำคุก ๑ ปี ฐานปล้นทรัพย์จำคุก ๒๐ ปี รวมโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๒๒ ปี ๖ เดือน จำเลยที่ ๒ ให้การรับสารภาพมีเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ คงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๖ ปี จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่มาก ศาลชั้นต้นลงโทษให้ประหารชีวิตนั้นหนักเกินไป ขอให้ลดโทษให้จำเลย และที่ศาลชั้นต้นเพิ่มโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๓ นั้นไม่ถูกต้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า คำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ควรลดโทษให้แก่จำเลยและเมื่อศาลลงโทษประหารชีวิตจำเลยแล้วเพิ่มโทษอีกไม่ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่จำเลยฎีกาขอให้ลดโทษนั้น ปรากฏว่าศาลได้ใช้ดุลพินิจลดโทษให้จำเลยในกรณีมีเหตุบรรเทาโทษ เพราะคำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ หนึ่งในสามทุกกระทงความผิดแล้ว คดีคงมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยเพียงว่า เมื่อศาลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตแล้ว เพิ่มโทษอีกได้หรือไม่ ข้อนี้แม้จำเลยมิได้ยกขึ้นว่าในชั้นอุทธรณ์ แต่ปัญหาเรื่องวิธีเพิ่มโทษเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยจำเลยย่อมยกขึ้นว่าในชั้นฎีกาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๙๕ ประกอบมาตรา ๒๒๕ พิเคราะห์แล้วเห็นว่าประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๔ บัญญัติว่า ในการคำนวณการเพิ่มโทษหรือลดโทษที่จะลงให้ศาลตั้งกำหนดโทษที่จะลงแก่จำเลยเสียก่อนแล้วจึงเพิ่มหรือลด ถ้ามีทั้งการเพิ่มและการลดโทษที่จะลงให้เพิ่มก่อนแล้วจึงลดจากผลที่เพิ่มแล้วนั้น ดังนั้น เมื่อศาลพิพากษาลงโทษให้ประหารชีวิตจำเลยที่ ๑ แล้ว แม้โจทก์มีคำขอให้เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๒ ศาลก็เพิ่มโทษจำเลยที่ ๑ อีกมิได้ จึงคงต้องลดโทษให้จำเลยที่ ๑ สถานเดียว ที่ศาลล่างทั้งสองเห็นว่าส่วนของการเพิ่มเท่ากับส่วนของการลดและไม่เพิ่มไม่ลดโทษของจำเลยที่ ๑ ในกรณีนี้จึงเป็นการไม่ชอบ สมควรแก้ไขให้ถูกต้อง อนึ่ง คดีสำหรับจำเลยที่ ๒ ปรากฏว่าศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยที่ ๒ รวมทุกกระทงจำคุก ๒๒ ปี ๖ เดือน ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ แล้วคงจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด๑๖ ปีนั้นคำนวณลดโทษให้ไม่ถูกต้อง ที่ถูกเมื่อคำนวณลดโทษให้จำเลยที่ ๒ ตามอัตราส่วนดังกล่าวแล้วคงต้องจำคุกจำเลยที่ ๒ เพียง ๑๕ ปี แม้จำเลยที่ ๒ จะมิได้อุทธรณ์ฎีกาในปัญหานี้ แต่การคำนวณลดโทษไม่ถูกต้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศาลฎีกาเห็นสมควรยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้อง พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ลดโทษจำเลยที่ ๑ ในความผิดฐานฆ่าผู้อื่นเพื่อปกปิดความผิดอื่น หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ ประกอบมาตรา ๕๒ (๑) คงจำคุกตลอดชีวิต เมื่อรวมโทษความผิดทุกกระทงแล้วคงให้จำคุกจำเลยที่ ๑ ตลอดชีวิต ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑ (๓) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๒๖ มาตรา ๔ ส่วนที่โจทก์ขอให้นับโทษจำเลยที่ ๑ ต่อนั้น ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ ๑ เป็นบุคคลเดียวกันกับจำเลยในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ ๔๕๖/๒๕๒๗ ของศาลชั้นต้น จึงไม่นับโทษต่อให้ กับให้ลงโทษจำคุกจำเลยที่ ๒ มีกำหนด ๑๕ ปี นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์.(ไพจิตร วิเศษโกสิน-ไพรัช วงศ์วัฒนะ-สมบูรณ์ ฤกษ์สำราญ)ศาลจังหวัดเชียงราย - นายบุรินทร์ โชคเกิดศาลอุทธรณ์ - นายเสงี่ยม ทวีชัยการแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ