ระเบียบคณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะว่าด้วยหลักเกณฑ์การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพ.ศ. ๒๕๖๑ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๓๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. ๒๕๔๘ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑ คณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่าระเบียบคณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะ ว่าด้วยหลักเกณฑ์การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพ.ศ. ๒๕๖๑ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ในระเบียบนี้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหมายความว่า องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานครเมืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้งรายได้หมายความว่า ภาษีอากร ค่าธรรมเนียม รายได้จากทรัพย์สิน รายได้จากการพาณิชย์ รายได้จากกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเงินอุดหนุนจากรัฐบาล ตลอดจนเงินและทรัพย์สินอื่นที่มีผู้อุทิศให้แต่ไม่รวมถึงเงินอุดหนุนเฉพาะกิจภาระชำระหนี้หมายความว่า ผลรวมของเงินต้นและดอกเบี้ยเงินกู้ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องชำระหนี้เงินกู้คืนในแต่ละปีรวมถึงกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องชำระหนี้เงินกู้คืนเงินทุนส่งเสริมกิจการองค์การบริหารส่วนจังหวัดเงินทุนส่งเสริมกิจการเทศบาล เงินทุนส่งเสริมกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นตลอดจนเงินชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยที่จ่ายให้กับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่นโครงการลงทุนหมายความว่าโครงการที่มีวัตถุประสงค์และเป้าหมายตลอดจนระยะเวลาการดำเนินงานที่แน่ชัดซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์หรืออาจใช้ประโยชน์ได้มากกว่าหนึ่งปีขึ้นไปแผนพัฒนาท้องถิ่นหมายความว่า แผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจังหวัด แผนพัฒนาเทศบาล แผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบลแผนพัฒนากรุงเทพมหานคร แผนพัฒนาเมืองพัทยาหรือแผนพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นข้อ ๔ ระเบียบนี้ใช้บังคับกับการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยกเว้นการกู้เงินจากเงินทุนส่งเสริมกิจการองค์การบริหารส่วนจังหวัดเงินทุนส่งเสริมกิจการเทศบาลเงินทุนส่งเสริมกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่นข้อ ๕ ให้ประธานกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะรักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้หมวด ๑การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ข้อ ๖ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องกระทำโดยความรอบคอบและคำนึงถึงความคุ้มค่า ความยั่งยืนทางการคลังความสามารถในการจัดหารายได้ การชำระหนี้ การกระจายภาระการชำระหนี้เสถียรภาพและความยั่งยืนทางการคลัง ทั้งนี้ให้มีการติดตามประเมินผลการรายงานการใช้จ่ายเงินกู้และการเปิดเผยต่อประชาชนในท้องถิ่นอย่างต่อเนื่องข้อ ๗ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกู้เงินได้เฉพาะเพื่อวัตถุประสงค์อย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้(๑)การดำเนินโครงการลงทุน(๒)การปรับโครงสร้างหนี้(๓)ทุนหมุนเวียนบรรดาเงินที่ได้รับจากการกู้เงินตามวรรคหนึ่งให้นำไปใช้ได้ตามวัตถุประสงค์ของการกู้เงินข้อ ๘ โครงการลงทุนที่จะดำเนินการกู้เงินตามข้อ ๗(๑) ต้องมีลักษณะเป็นโครงการที่มีเป้าหมายในการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ สังคมคุณภาพชีวิต ส่งเสริมการประกอบอาชีพหรือสร้างรายได้ให้แก่ประชาชนหรือก่อให้เกิดการเพิ่มพูนรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือเป็นโครงการที่จัดทำขึ้นเพื่อป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้(๑) เป็นโครงการตามอำนาจหน้าที่และภารกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น(๒)เป็นโครงการที่อยู่ในแผนพัฒนาท้องถิ่น(๓)ไม่เป็นโครงการที่ดำเนินการแข่งขันกับเอกชน(๔)ไม่เป็นโครงการเกี่ยวกับการศึกษาวิจัย ทัศนศึกษาดูงาน หรือการจัดซื้อวัสดุครุภัณฑ์ที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนส่วนรวม(๕)ไม่เป็นโครงการที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดการจัดทำโครงการลงทุนเพื่อขอความเห็นชอบหรืออนุมัติการกู้เงินดังกล่าวตามที่กฎหมายกำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นศึกษาวิเคราะห์ความเหมาะสมทางด้านเทคนิคและแสดงให้เห็นถึงรายได้หรือผลตอบแทนทางเศรษฐกิจหรือสังคมพร้อมทั้งรายละเอียดและวงเงินกู้ของโครงการรวมถึงแผนการชำระหนี้เงินกู้จากผลตอบแทนของโครงการหากโครงการลงทุนที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอขอกู้เงินตามวรรคหนึ่งอาจมีผลกระทบต่อชุมชนหรือสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยสำคัญให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบต่อสังคมสิ่งแวดล้อมและปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นและเปิดเผยต่อสาธารณชนและต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องข้อ ๙ การกู้เงินเพื่อปรับโครงสร้างหนี้ตามข้อ ๗(๒) ให้กระทำได้ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้(๑) เฉพาะเพื่อเป็นการประหยัด ลดความเสี่ยงในอัตราแลกเปลี่ยนหรือกระจายภาระการชำระหนี้(๒) กู้ได้ไม่เกินจำนวนเงินต้นที่ค้างชำระและหากเป็นการกู้เงินรายใหม่เพื่อปรับโครงสร้างหนี้เงินกู้ที่เป็นเงินบาทให้กู้เป็นเงินบาทเท่านั้น(๓) การกู้เงินเพื่อปรับโครงสร้างหนี้ที่ใช้เพื่อการลงทุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกู้ได้ไม่เกินอายุโครงการลงทุนที่เหลืออยู่ข้อ ๑๐ การกู้เงินเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียนตามข้อ ๗(๓) ให้กระทำได้เฉพาะเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียนในการดำเนินกิจการสถานธนานุบาลทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์เงื่อนไข และวิธีการตามที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดข้อ ๑๑ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะกู้เงินตามข้อ ๗(๑) ได้เมื่อการกู้นั้นไม่ก่อให้เกิดภาระชำระหนี้เกินกว่าร้อยละสิบต่อรายได้เฉลี่ยรายได้เฉลี่ยตามวรรคหนึ่งให้คำนวณจากประมาณการรายได้ตามเอกสารงบประมาณท้องถิ่นในปีที่กู้เงินและรายได้ย้อนหลังสองปีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจกู้เงินเมื่อมีภาระชำระหนี้เกินกว่าอัตราที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่งได้หากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความสามารถในการชำระหนี้โดยไม่กระทบต่อรายจ่ายประจำ ทั้งนี้ ให้ดำเนินการตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๒๒ข้อ ๑๒ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ว่าจะเป็นเงินตราต่างประเทศหรือเป็นสกุลเงินบาทให้กระทำได้โดยทำเป็นสัญญาหรือโดยการออกพันธบัตรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะกู้เงินจากหรือผ่านบุคคลอื่นใดที่มิใช่เป็นผู้ให้กู้โดยตรงไม่ได้เว้นแต่เป็นการกู้ต่อจากกระทรวงการคลัง หรือการกู้เงินโดยการออกพันธบัตรซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะจำหน่ายพันธบัตรนั้นผ่านผู้จัดจำหน่ายก็ได้ข้อ ๑๓ การกู้เงินโดยทำเป็นสัญญาอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑)วัตถุประสงค์ของการกู้เงิน(๒)วงเงินกู้(๓)ระยะเวลาในการชำระหนี้(๔)อัตราดอกเบี้ย(๕)การชำระเงินต้นและดอกเบี้ย(๖)ค่าธรรมเนียม(๗)ผู้มีอำนาจลงนามในการกู้เงิน(๘)ผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี)ข้อ ๑๔ การกู้เงินโดยการออกพันธบัตรต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ข้อ ๑๕ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่มีผลผูกพันให้ผู้ให้กู้มีสิทธิบังคับชำระหนี้จากรัฐบาลและห้ามมิให้มีข้อกำหนดในสัญญาหรือพันธบัตรในเรื่องการผิดนัดชำระหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ให้ถือว่ารัฐบาลผิดนัดชำระหนี้หมวด ๒การบริหารหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนที่ ๑การค้ำประกัน และการชำระหนี้ ข้อ ๑๖ ในการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรัฐบาลจะไม่ค้ำประกันรวมทั้งไม่รับผิดชอบหรือตั้งงบประมาณรายจ่ายเพื่อชำระคืนเงินต้นหรือดอกเบี้ยดังกล่าวข้อ ๑๗ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องชำระหนี้เงินกู้ตามกำหนดเวลาโดยเคร่งครัดข้อ ๑๘ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องจัดให้มีการกำกับดูแลการชำระหนี้โดยกระจายภาระการชำระหนี้และคำนึงถึงต้นทุนในการชำระหนี้เพื่อไม่ให้กระทบกับความสามารถในการดำเนินการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้อ ๑๙ การตั้งงบประมาณเพื่อชำระหนี้เงินต้นและดอกเบี้ยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต้องตั้งให้เพียงพอตามความจำเป็นในการชำระหนี้ในปีนั้นๆ โดยสภาท้องถิ่นจะแปรญัตติเพื่อลดหรือตัดทอนไม่ได้ส่วนที่ ๒การปรับโครงสร้างหนี้ ข้อ ๒๐ การปรับโครงสร้างหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถดำเนินการได้โดยการกู้เงินรายใหม่เพื่อชำระหนี้เดิมแปลงหนี้ ชำระหนี้ก่อนถึงกำหนดชำระ ขยายหรือย่นระยะเวลาการชำระหนี้ ต่ออายุซื้อคืน หรือไถ่ถอนพันธบัตรหรือทำธุรกรรมทางการเงินอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อการปรับโครงสร้างหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยให้นำกฎกระทรวงว่าด้วยการทำธุรกรรมทางการเงินอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อการปรับโครงสร้างหนี้สาธารณะซึ่งออกตามมาตรา๑๔ มาใช้บังคับโดยอนุโลมหมวด ๓การกำกับดูแล และการรายงาน ข้อ ๒๑ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ดำเนินการกู้เงินตามหมวด๑ ต้องจัดให้มีการดำเนินการอย่างน้อย ดังต่อไปนี้(๑)จัดทำแผนการเงินประจำปีที่แสดงถึงที่มาของรายได้และรายจ่ายโดยต้องมีการวิเคราะห์ถึงประโยชน์และผลกระทบของประชาชนในท้องถิ่นที่จะได้รับทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคมตลอดจนแสดงถึงที่มาของแหล่งเงินทุนที่จะนำมาชำระหนี้ให้ชัดเจนและการได้รับอนุมัติจากผู้ซึ่งมีอำนาจตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น(๒)จัดให้มีระบบบัญชีที่เป็นมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด(๓) จัดให้มีระบบควบคุมภายใน ระบบบริหารการเงิน และการชำระหนี้ข้อ ๒๒ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเผยแพร่ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการกู้เงินก่อนการกู้เงินเพื่อดำเนินโครงการลงทุนตามข้อ๗ (๑) และการกู้เงินเพื่อการปรับโครงสร้างหนี้ตามข้อ ๗ (๒) แก่ประชาชนในท้องถิ่นเพื่อรับฟังความคิดเห็นเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวันก่อนเสนอต่อผู้มีอำนาจพิจารณาให้ความเห็นชอบหรืออนุมัติตามกฎหมายนอกจากการดำเนินการตามวรรคหนึ่งในกรณีที่เป็นการกู้เงินตามข้อ ๑๑ วรรคสาม ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอข้อมูลก่อนการกู้เงินต่อกระทรวงมหาดไทยเพื่อขอความเห็นชอบหรืออนุมัติให้ผู้ซึ่งมีอำนาจพิจารณาให้ความเห็นชอบหรืออนุมัติการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำผลการรับฟังความคิดเห็นตามวรรคหนึ่งประกอบการพิจารณาข้อ ๒๓ ข้อมูลก่อนการกู้เงินตามข้อ ๒๒อย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑)เหตุผลความจำเป็นในการกู้เงิน(๒) รายละเอียดของการกู้เงิน โดยให้นำข้อ ๑๓ มาใช้บังคับโดยอนุโลม(๓) ผลการศึกษาเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของโครงการลงทุน อายุโครงการลงทุนโดยพิจารณาถึงความเป็นไปได้ทางการเงินและมูลค่าเพิ่มเชิงเศรษฐกิจตลอดจนผลประโยชน์ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและประชาชนในท้องถิ่นจะได้รับและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินการนั้น(๔) ภาระชำระหนี้ในปีงบประมาณก่อนการกู้เงินและประมาณการภาระชำระหนี้หลังการกู้เงิน(๕) รายงานการเงินที่เกิดขึ้นจริงในช่วงสามปีที่ผ่านมาโดยแยกประเภทงบดำเนินการงบชำระหนี้และงบลงทุนให้ชัดเจน(๖) ยอดหนี้คงค้างก่อนการกู้เงิน(๗) ผลกระทบต่อเพดานการก่อหนี้และความสามารถในการก่อหนี้ในอนาคตข้อ ๒๔ ภายในสิบห้าวันนับจากวันลงนามในสัญญากู้เงินเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียนตามข้อ๗ (๓) ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรายงานข้อมูลการกู้เงินให้กระทรวงมหาดไทยทราบรวมทั้งเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าวแก่ประชาชนในท้องถิ่น ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดข้อ ๒๕ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดส่งข้อมูลเกี่ยวกับหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งประกอบด้วยการก่อหนี้และการปรับโครงสร้างหนี้ ยอดหนี้คงค้าง ภาระหนี้ วัตถุประสงค์การกู้เงินวงเงิน อัตราดอกเบี้ย อายุเงินกู้ การเบิกจ่ายเงินกู้ สัดส่วนยอดหนี้คงค้างต่อรายได้และสัดส่วนภาระหนี้ต่อรายได้ รวมทั้งข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องให้แก่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นและสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะเป็นรายไตรมาสตามแบบที่สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะกำหนดข้อ ๒๖ ในกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะรายงานต่อคณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะและแจ้งกระทรวงมหาดไทยเพื่อพิจารณาสั่งการต่อไปบทเฉพาะกาล ข้อ ๒๗ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้ดำเนินการไปแล้วก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับหรือการกู้เงินที่อยู่ในระหว่างดำเนินการและยังไม่แล้วเสร็จในวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับให้ถือว่าการดำเนินการนั้นเป็นการดำเนินการตามระเบียบนี้ให้นำความในหมวด๓ การกำกับดูแล และการรายงานมาใช้บังคับกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการดำเนินการตามวรรคหนึ่งด้วยโดยอนุโลมทั้งนี้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดส่งข้อมูลตามข้อ ๒๕ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับบรรดาประกาศหลักเกณฑ์หรือวิธีปฏิบัติของกระทรวงมหาดไทยเกี่ยวกับการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใช้บังคับอยู่ในวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับให้ยังคงใช้บังคับต่อไปเพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้จนกว่าจะได้มีการจัดทำประกาศ หลักเกณฑ์ หรือวิธีปฏิบัติตามระเบียบนี้ประกาศ ณ วันที่ ๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๑อภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังประธานกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะปวันวิทย์/จัดทำ๓ กันยายน๒๕๖๑[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๑๗๐ ง/หน้า ๑/๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๑