คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 100/2497หลักกฎหมาย: เช่าที่ดินของเขา เพื่อปลูกเรือนอาศัย มีกำหนด 20 ปี มีข้อสัญญาอยู่ข้อหนึ่งว่า เมื่อผู้ให้เช่าประสงค์จะขายที่ดินนั้น ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน ฯลฯ ดังนี้ ครั้นผู้ให้เช่าผิดสัญญาขายที่ดินนั้นแก่ผู้อื่นไปโดยไม่บอกผู้เช่าก่อน ผู้เช่าย่อมมีสิทธิเพียงฟ้องเรียกค่าเสียหายเท่านั้น ผู้เช่าจะฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินนั้นระหว่างผู้ให้เช่ากับบุคคลภายนอก และบังคับให้ขายแก่ผู้เช่าไม่ได้ เพราะกำหนดในสัญญาดังกล่าวไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่นหรือจะซื้อขายโจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินระหว่างจำเลยฯลฯ และบังคับจำเลยที่ ๑ โอนขายแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว ทางพิจารณาได้ความว่า เดิมโจทก์กับจำเลยที่ ๑ ได้ตกลงทำสัญญากัยว่า จำเลยที่ ๑ ให้โจทก์เช่าที่ส่วนหนึ่งของจำเลยเพื่อปลูกเรือนอาศัยมีกำหนด ๒๐ ปี และความในสัญญาข้อ ๓ มีว่า " ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะซื้อขายที่ดิน เมื่อพ้นกำหนดในหนังสือสัญญาแล้ว ก็ดี หรือว่ายังไม่ถึงกำหนดในหนังสือสัญญาก็ดี ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะขายที่ดินแปลงที่ให้เช่านี้ ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน เว้นไว้แต่ราคาจะไม่ตกลงกัน ฯลฯ " โจทก์ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่เช่าต่อมา พ.ศ.๒๔๙๔ จำเลยที่ ๑ ได้แบ่งขายที่ซึ่งโจทก์ทราบก่อน โจทก์ที่ ๒ - ๓ โดยมิได้แจ้งให้โจทก์ทราบก่อน โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายดังกล่าวเสียและขายให้โจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าแม้ในสัญญาระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ ๑ จะมิได้ระบุถึงจำนวนราคาที่ซื้อขายกันไว้ก็ดี ก็ไม่ทำให้เป็นโมฆะเสียไป เพราะเป็นข้อตกลงด้วยความสมัครใจไม่ผิดกฎหมาย ข้อตกลงเช่นนี้เปิดโอกาศให้คู่สัญญาฟ้องร้องกันได้ แต่จะฟ้องบังคับให้จำเลยขายที่แก่โจทก์ดังคำฟ้องมิได้ เพราะข้อความในสัญญาไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่น หรือจะซื้อขายได้ จึงพิพากษายืนในข้อยกฟ้อง แต่ไม่ตัดสิทธิจะฟ้องเรียกค่าเสียหาย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 100/2497นางสายหยุด บุญเนตรโจทก์นางตุ่น กัญฐโรจน์ที่ 1, นายประสิทธิ สุขสำราญที่ 2, นายปรีดา รุจิโรจน์ที่3 ป.วิ.พ. ม. 55 ป.พ.พ. ม. 112, ม. 194, ม. 456, ม. 1300เช่าที่ดินของเขา เพื่อปลูกเรือนอาศัย มีกำหนด 20 ปี มีข้อสัญญาอยู่ข้อหนึ่งว่า เมื่อผู้ให้เช่าประสงค์จะขายที่ดินนั้น ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน ฯลฯ ดังนี้ ครั้นผู้ให้เช่าผิดสัญญาขายที่ดินนั้นแก่ผู้อื่นไปโดยไม่บอกผู้เช่าก่อน ผู้เช่าย่อมมีสิทธิเพียงฟ้องเรียกค่าเสียหายเท่านั้น ผู้เช่าจะฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินนั้นระหว่างผู้ให้เช่ากับบุคคลภายนอก และบังคับให้ขายแก่ผู้เช่าไม่ได้ เพราะกำหนดในสัญญาดังกล่าวไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่นหรือจะซื้อขายโจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินระหว่างจำเลยฯลฯ และบังคับจำเลยที่ ๑ โอนขายแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว ทางพิจารณาได้ความว่า เดิมโจทก์กับจำเลยที่ ๑ ได้ตกลงทำสัญญากัยว่า จำเลยที่ ๑ ให้โจทก์เช่าที่ส่วนหนึ่งของจำเลยเพื่อปลูกเรือนอาศัยมีกำหนด ๒๐ ปี และความในสัญญาข้อ ๓ มีว่า " ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะซื้อขายที่ดิน เมื่อพ้นกำหนดในหนังสือสัญญาแล้ว ก็ดี หรือว่ายังไม่ถึงกำหนดในหนังสือสัญญาก็ดี ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะขายที่ดินแปลงที่ให้เช่านี้ ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน เว้นไว้แต่ราคาจะไม่ตกลงกัน ฯลฯ " โจทก์ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่เช่าต่อมา พ.ศ.๒๔๙๔ จำเลยที่ ๑ ได้แบ่งขายที่ซึ่งโจทก์ทราบก่อน โจทก์ที่ ๒ - ๓ โดยมิได้แจ้งให้โจทก์ทราบก่อน โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายดังกล่าวเสียและขายให้โจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าแม้ในสัญญาระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ ๑ จะมิได้ระบุถึงจำนวนราคาที่ซื้อขายกันไว้ก็ดี ก็ไม่ทำให้เป็นโมฆะเสียไป เพราะเป็นข้อตกลงด้วยความสมัครใจไม่ผิดกฎหมาย ข้อตกลงเช่นนี้เปิดโอกาศให้คู่สัญญาฟ้องร้องกันได้ แต่จะฟ้องบังคับให้จำเลยขายที่แก่โจทก์ดังคำฟ้องมิได้ เพราะข้อความในสัญญาไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่น หรือจะซื้อขายได้ จึงพิพากษายืนในข้อยกฟ้อง แต่ไม่ตัดสิทธิจะฟ้องเรียกค่าเสียหาย(ธรรมบัณฑิต-ดุลยพากย์สุวมัณฑ์-นนทปัญญา)ศาลชั้นต้น - นายเจน เวชศิลป์ศาลอุทธรณ์ - หลวงสารรักษ์ประนาทแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินระหว่างจำเลยฯลฯ และบังคับจำเลยที่ ๑ โอนขายแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว ทางพิจารณาได้ความว่า เดิมโจทก์กับจำเลยที่ ๑ ได้ตกลงทำสัญญากัยว่า จำเลยที่ ๑ ให้โจทก์เช่าที่ส่วนหนึ่งของจำเลยเพื่อปลูกเรือนอาศัยมีกำหนด ๒๐ ปี และความในสัญญาข้อ ๓ มีว่า " ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะซื้อขายที่ดิน เมื่อพ้นกำหนดในหนังสือสัญญาแล้ว ก็ดี หรือว่ายังไม่ถึงกำหนดในหนังสือสัญญาก็ดี ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะขายที่ดินแปลงที่ให้เช่านี้ ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน เว้นไว้แต่ราคาจะไม่ตกลงกัน ฯลฯ " โจทก์ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่เช่าต่อมา พ.ศ.๒๔๙๔ จำเลยที่ ๑ ได้แบ่งขายที่ซึ่งโจทก์ทราบก่อน โจทก์ที่ ๒ - ๓ โดยมิได้แจ้งให้โจทก์ทราบก่อน โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายดังกล่าวเสียและขายให้โจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าแม้ในสัญญาระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ ๑ จะมิได้ระบุถึงจำนวนราคาที่ซื้อขายกันไว้ก็ดี ก็ไม่ทำให้เป็นโมฆะเสียไป เพราะเป็นข้อตกลงด้วยความสมัครใจไม่ผิดกฎหมาย ข้อตกลงเช่นนี้เปิดโอกาศให้คู่สัญญาฟ้องร้องกันได้ แต่จะฟ้องบังคับให้จำเลยขายที่แก่โจทก์ดังคำฟ้องมิได้ เพราะข้อความในสัญญาไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่น หรือจะซื้อขายได้ จึงพิพากษายืนในข้อยกฟ้อง แต่ไม่ตัดสิทธิจะฟ้องเรียกค่าเสียหาย ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 100/2497นางสายหยุด บุญเนตรโจทก์นางตุ่น กัญฐโรจน์ที่ 1, นายประสิทธิ สุขสำราญที่ 2, นายปรีดา รุจิโรจน์ที่3 ป.วิ.พ. ม. 55 ป.พ.พ. ม. 112, ม. 194, ม. 456, ม. 1300เช่าที่ดินของเขา เพื่อปลูกเรือนอาศัย มีกำหนด 20 ปี มีข้อสัญญาอยู่ข้อหนึ่งว่า เมื่อผู้ให้เช่าประสงค์จะขายที่ดินนั้น ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน ฯลฯ ดังนี้ ครั้นผู้ให้เช่าผิดสัญญาขายที่ดินนั้นแก่ผู้อื่นไปโดยไม่บอกผู้เช่าก่อน ผู้เช่าย่อมมีสิทธิเพียงฟ้องเรียกค่าเสียหายเท่านั้น ผู้เช่าจะฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินนั้นระหว่างผู้ให้เช่ากับบุคคลภายนอก และบังคับให้ขายแก่ผู้เช่าไม่ได้ เพราะกำหนดในสัญญาดังกล่าวไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่นหรือจะซื้อขายโจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินระหว่างจำเลยฯลฯ และบังคับจำเลยที่ ๑ โอนขายแก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว ทางพิจารณาได้ความว่า เดิมโจทก์กับจำเลยที่ ๑ ได้ตกลงทำสัญญากัยว่า จำเลยที่ ๑ ให้โจทก์เช่าที่ส่วนหนึ่งของจำเลยเพื่อปลูกเรือนอาศัยมีกำหนด ๒๐ ปี และความในสัญญาข้อ ๓ มีว่า " ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะซื้อขายที่ดิน เมื่อพ้นกำหนดในหนังสือสัญญาแล้ว ก็ดี หรือว่ายังไม่ถึงกำหนดในหนังสือสัญญาก็ดี ผู้ให้เช่ามีความประสงค์จะขายที่ดินแปลงที่ให้เช่านี้ ผู้ให้เช่าต้องบอกขายกับผู้เช่าก่อน เว้นไว้แต่ราคาจะไม่ตกลงกัน ฯลฯ " โจทก์ได้ปลูกเรือนอยู่ในที่เช่าต่อมา พ.ศ.๒๔๙๔ จำเลยที่ ๑ ได้แบ่งขายที่ซึ่งโจทก์ทราบก่อน โจทก์ที่ ๒ - ๓ โดยมิได้แจ้งให้โจทก์ทราบก่อน โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายดังกล่าวเสียและขายให้โจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าแม้ในสัญญาระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ ๑ จะมิได้ระบุถึงจำนวนราคาที่ซื้อขายกันไว้ก็ดี ก็ไม่ทำให้เป็นโมฆะเสียไป เพราะเป็นข้อตกลงด้วยความสมัครใจไม่ผิดกฎหมาย ข้อตกลงเช่นนี้เปิดโอกาศให้คู่สัญญาฟ้องร้องกันได้ แต่จะฟ้องบังคับให้จำเลยขายที่แก่โจทก์ดังคำฟ้องมิได้ เพราะข้อความในสัญญาไม่พอให้ถือว่าเป็นคำมั่น หรือจะซื้อขายได้ จึงพิพากษายืนในข้อยกฟ้อง แต่ไม่ตัดสิทธิจะฟ้องเรียกค่าเสียหาย(ธรรมบัณฑิต-ดุลยพากย์สุวมัณฑ์-นนทปัญญา)ศาลชั้นต้น - นายเจน เวชศิลป์ศาลอุทธรณ์ - หลวงสารรักษ์ประนาทแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ