ประกาศกระทรวงพาณิชย์ประกาศกระทรวงพาณิชย์เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๑๗แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก พ.ศ. ๒๕๐๓ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๒รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์โดยคำแนะนำของคณะกรรมการมาตรฐานสินค้า ออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังลงวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๒๒ข้อ ๒ให้ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้(๑)การจัดให้มีการตรวจสอบแต่ละวันให้กระทำได้ในระหว่างเวลา ๘.๓๐ นาฬิกา ถึงเวลา ๒๒.๓๐นาฬิกา การจัดให้มีการตรวจสอบนอกเวลาดังกล่าวจะกระทำได้เมื่อได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากสำนักงานมาตรฐานสินค้า(๒)สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องอยู่ในท้องที่หรือเขตที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าได้ประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่หรือเขตที่จะจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้(๓) สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องมีแสงสว่างพอเพียงที่จะทำการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้(๔) ให้มีการแสดงเครื่องหมายเพื่อให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะจัดให้มีการตรวจสอบนั้นเป็นสินค้าที่ทำหรือมีไว้เพื่อจำหน่ายในทางการค้าขาออก ทั้งนี้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีกำหนด(๕)[๑]สินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จัดให้มีการตรวจสอบขั้นชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยตามที่ระบุในข้อ๓ ถ้าเป็นสินค้าบรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๓,๕๐๐ เมตริกตันถ้าเป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ เมตริกตัน ในกรณีที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดนโยบายให้มีการเก็บสต๊อกสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเพื่อประโยชน์ในการจัดสรรปริมาณการส่งสิน้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังออกไปจำหน่ายยังต่างประเทศในช่วงระยะเวลาหนึ่งเวลาใดกองสิน้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่ไม่บรรจุกระสอบในช่วงระยะเวลานั้นให้ฐานของกองสินค้าแต่ละกองเกยซึ่งกันและกันได้ไม่เกินหนึ่งในสามของความสูงของกองสินค้าถ้าความสูงของกองไม่เท่ากันให้ถือความสูงของกองที่ต่ำเป็นเกณฑ์การจัดให้มีการตรวจสอบขั้นชักตัวอย่างจะกระทำเมื่อเก็บผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังอยู่ในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าเรียบร้อยแล้วหรือจะกระทำขณะลำเลียงผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าก็ได้แต่ในกรณีที่สภาพของคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บสินค้าไม่อำนวยให้ทำการชักตัวอย่างได้โดยสะดวกหรือทั่วถึงให้จัดให้มีการตรวจสอบขณะลำเลียงผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าข้อ ๓ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าดำเนินการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังแยกเป็น๒ ขั้นตอน คือ การชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยและการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อย และให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้ก. การชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบก่อนตรวจปล่อย(๑) ในกรณีเป็นสินค้าบรรจุกระสอบให้ชักตัวอย่างรอบกองไม่น้อยกว่า ๓ ด้าน คือ ด้านบนของกอง ๑ ด้านและด้านข้างอีกไม่น้อยกว่า ๒ ด้าน โดยให้ชักตัวอย่างจากกระสอบไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ของจำนวนกระสอบทั้งหมด และชักตัวอย่างจากกระสอบจากหลุมด้านบนที่เกิดจากการลำเลียงกระสอบออกไม่น้อยกว่าร้อยละ๑ ของจำนวนกระสอบทั้งหมด ทั้งนี้หลุมดังกล่าวต้องมีความลึกไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั้นกระสอบ(๒) ในกรณีเป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบให้ชักตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มชักตัวอย่างจากส่วนที่ลึกจากผิวกองไม่น้อยกว่า ๑ เมตรทั่วกองสินค้า แต่ละจุดที่อยู่ข้างเคียงกัน มีระยะห่างกันในรัศมีไม่เกิน ๔ เมตรและให้ชักตัวอย่างจุดละไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม(๓)ในกรณีที่เป็นการจัดให้มีการชักตัวอย่างขณะลำเลียงสินค้าเข้าเก็บในคลังสินค้าให้ชักตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังจากรถบรรทุกทุกคันรถ หรือทุก ๆหน่วยที่มีปริมาณใกล้เคียงกัน โดยให้ชักตัวอย่างไม่น้อยกว่าคันรถหรือหน่วยละ ๐.๕กิโลกรัม(๔)นำตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังแต่ละกองที่ชักตัวอย่างได้ตาม (๑) หรือ (๒) หรือ(๓) แล้วแต่กรณี คลุกเคล้าให้ทั่วกันทอนจนเหลือ ๖ ส่วน แต่ละส่วนไม่น้อยกว่า ๑ กิโลกรัมเว้นแต่ในกรณีที่เป็นตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเม็ดแข็งต้องไม่น้อยกว่า ๒กิโลกรัมนำตัวอย่างแต่ละส่วนบรรจุลงในถุงหรือภาชนะที่ป้องกันการเปลี่ยนแปลงสภาพของตัวอย่างได้ผนึกสลากแสดงวันเดือนปีที่ชักตัวอย่างและให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าและผู้จัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผู้แทนที่อยู่ในขณะทำการชักตัวอย่างลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้วยแล้วทำตราประทับปากถุงหรือภาชนะและให้ผู้ที่เกี่ยวข้องดังกล่าวข้างต้นลงลายมือชื่อกำกับคาบรอยผนึกไว้ที่ปากถุงหรือภาชนะอีกครั้งหนึ่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้ผู้ที่มีหน้าที่รับมอบตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงในกรณีที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าเป็นผู้ดำเนินการตรวจสอบให้ทอนและแบ่งตัวอย่างออกเป็น๔ ส่วน ส่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้แก่ผู้ทำการค้าขาออก ๑ ส่วนและนำส่งสำนักงานมาตรฐานสินค้า ๓ ส่วน(๕) ประทับ ปิดหรือผูกติด ตราแผ่นป้ายหรือสลากแสดงวันเดือนปีและปริมาณ สินค้ากองที่ชักตัวอย่างแล้วทำตราประทับผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่ได้ชักตัวอย่างไว้แล้วนั้นในลักษณะที่สามารถใช้เป็นหลักฐานในการรักษาสินค้านั้นมิให้ถูกเพิ่มเติมหรือสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้ข. การตรวจสอบมาตรฐานสินค้าขั้นตรวจปล่อย(๑)สินค้าที่จะทำการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยได้ต้องเป็นสินค้าที่ปรากฏผลการตรวจสอบตัวอย่างขั้นก่อนตรวจปล่อยว่าถูกต้องตามมาตรฐานที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดหรือมีคุณภาพถูกต้องตามตัวอย่างในกรณีที่เป็นกากมันสำปะหลังที่ซื้อขายกันตามตัวอย่าง(๒) ให้ตรวจสอบผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังตามรายการต่อไปนี้คือ วัตถุอื่น กลิ่นและสี การบูดเน่าหรือขึ้นรา แมลงที่ยังมีชีวิตอยู่ การบรรจุหุ้มห่อ และวัตถุที่ใช้ในการบรรจุ หุ้มห่อ พร้อมทั้งชักตัวอย่างไว้ทุก ๆ กระสอบหรือในกรณีที่มิได้บรรจุกระสอบ ให้ตรวจสอบพร้อมทั้งชักตัวอย่างทุก ๆ คันรถ หรือทุกหน่วยหรือทุกระยะขณะลำเลียงผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในปริมาณที่เท่ากับ๑ คันรถบรรทุก โดยให้ชักตัวอย่างคันรถละหรือหน่วยละหรือระยะเวลาละ ๐.๕ กิโลกรัมในระหว่างการตรวจสอบนั้นให้สุ่มตัวอย่างจากกองที่ทำการตรวจสอบทุก ๆ ๕๐๐เมตริกตันที่ขนออกไป แล้วตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายที่มีเจือปนอยู่ในกรณีที่เป็นผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเม็ดแข็งให้ทดสอบความแข็งและตรวจสอบปริมาณฝุ่นด้วย(๓)ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้ารักษาตัวอย่างที่ชักไว้ขณะตรวจสอบตาม (๒)ในลักษณะที่สามารถป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้(๔) การตรวจสอบน้ำหนักในกรณีที่เป็นสินค้าบรรจุกระสอบถ้าชั่งเป็นรายกระสอบ ให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ของผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเป็นกระสอบที่จะพึงออกใบรับรองให้ถ้าชั่งพร้อมทั้งคันรถที่ใช้บรรทุกให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒ของจำนวนเที่ยวรถที่ใช้บรรทุกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะพึงออกใบรับรองให้ทั้งหมดแต่ทั้งนี้ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่บรรทุกอยู่ในรถแต่ละเที่ยวนั้นต้องมีจำนวนที่เป็นกระสอบเท่ากันในกรณีเป็นสินค้าที่ไม่บรรจุกระสอบถ้าลำเลียงโดยรถยนต์บรรทุกหรือรถอื่นใดให้ตรวจสอบน้ำหนักโดยการสุ่มชั่งพร้อมทั้งรถไม่น้อยกว่าร้อยละ ๑๐ของจำนวนเที่ยวที่ใช้บรรทุกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะพึงออกใบรับรองให้ถ้าไม่อาจตรวจสอบน้ำหนักโดยวิธีดังกล่าวได้หรือเป็นกรณีอื่นให้ตรวจสอบน้ำหนักเต็มจำนวนที่จะพึงออกใบรับรองให้ทั้งหมด(๕)เมื่อตรวจสอบตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าแต่ละคำร้องขอเสร็จสิ้นแล้วให้จัดทำตัวอย่างที่ได้ชักไว้ตาม (๒)ตามหลักเกณฑ์วิธีการและส่งมอบให้ผู้มีหน้าที่รับมอบดังที่ระบุไว้ใน ก. (๔)ในกรณีที่คำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้ามีปริมาณเกินกว่า ๒,๐๐๐ เมตริกตันให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้า ๒,๐๐๐ เมตริกตัน เศษของ ๒,๐๐๐ เมตริกตันตังแต่ ๑,๐๐๐ เมตริกตันขึ้นไปให้ถือเป็น ๒,๐๐๐ เมตริกตันการออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างให้ถือผลเฉลี่ยของผลการวิเคราะห์ตัวอย่างทั้งหมดดังกล่าวเป็นเกณฑ์ในกรณีที่ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานแจ้งความประสงค์จะขอให้ออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างเป็นตอนๆ ตามปริมาณที่ตรวจสอบเสร็จตามที่แจ้งความประสงค์ไว้โดยไม่ต้องรอให้การตรวจสอบแล้วเสร็จตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้าที่ได้ตรวจสอบแล้วเสร็จตามปริมาณที่แจ้งความประสงค์ไว้แต่ทั้งนี้ต้องมีปริมาณไม่เกิน ๒,๐๐๐ เมตริกตันและให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม(๖)ในกรณีที่ต้องบรรทุกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่ได้รับการตรวจสอบไปขนถ่าย ณท่าเรือซึ่งอยู่ห่างไกลจากสถานที่จัดให้มีการตรวจสอบให้ทำตราประทับสินค้าที่บรรทุกอยู่ในยานพาหนะนั้นไว้จนกว่าจะเริ่มขนถ่าย(๗) เมื่อสิ้นเวลาการตรวจสอบในแต่ละวันและการจัดให้มีการตรวจสอบนั้นยังไม่แล้วเสร็จหรือในกรณีที่การตรวจสอบแล้วเสร็จแต่ยังมีสินค้าที่ได้ชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยแล้วคงเหลืออยู่อีกและผู้จัดให้มีการตรวจสอบประสงค์จะจัดให้มีการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยซึ่งสินค้านั้นในครั้งต่อไปให้ทำตราประทับผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังกองที่เหลืออยู่นั้นเพื่อป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงไว้ด้วยข้อ ๔วิธีการวิเคราะห์ตัวอย่าง หรือการตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายการทดสอบความแข็ง และการตรวจสอบปริมาณฝุ่นในห้องปฏิบัติการหรือขณะตรวจปล่อยให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้(๑)การวิเคราะห์ตัวอย่างให้เป็นไปตามวิธีการวิเคราะห์ของ THE ASSOCIATIONOFOFFICIALANALYTICALCHEMISTS(A.O.A.C)เว้นแต่สัญญาซื้อขายจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น(๒)การทดสอบความแข็งและการตรวจสอบปริมาณฝุ่นของตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในห้องปฏิบัติการให้เป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มันสำปะหลังอัดเม็ดแข็งมาตรฐานเลขที่ มอก.๓๓๐/๒๕๒๓ โดยอนุโลม(๓) การตรวจสอบปริมาณฝุ่นและการทดสอบความแข็งการตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายของผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังขณะตรวจปล่อยให้ดำเนินการโดยสุ่มตัวอย่างจากกองผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่กำลังตรวจปล่อยให้ได้น้ำหนักประมาณ๒ กิโลกรัม คลุกเคล้าจนทั่ว แล้วแบ่งสี่ นำสองส่วนตรงกันข้ามเป็นตัวอย่างเพื่อตรวจสอบปริมาณฝุ่นอีกสองส่วนตรงกันข้ามที่เหลือส่วนหนึ่งนำไปเป็นตัวอย่างเพื่อทดสอบความแข็งอีกส่วนหนึ่งนำไปเป็นตัวอย่างเพื่อตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทราย ดังนี้(๓.๑) การตรวจสอบปริมาณฝุ่นร่อนตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะหาปริมาณฝุ่นด้วยแร่งรูขนาด๑.๐๐ มิลลิเมตร จนหมดฝุ่น ภายในเวลาไม่เกิน ๒ นาทีแล้วคำนวณปริมาณฝุ่นตามวิธีที่ใช้ในห้องปฏิบัติการในกรณีที่ต้องแบ่งตัวอย่างร่อนหลายครั้งแต่ละครั้งให้ปฏิบัติตามวิธีการดังกล่าวข้างต้น(๓.๒) การทดสอบความแข็งสุ่มเม็ดผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะใช้ทดสอบความแข็งออกมาจำนวน๑๕ เม็ด แต่ละเม็ดต้องมีความยาวไม่น้อยกว่า ๑ เซนติเมตรแบ่งผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังดังกล่าวออกเป็น ๓ ส่วนเท่า ๆ กันนำผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังส่วนใดส่วนหนึ่งมาทดสอบความแข็งด้วยเครื่องมือทดสอบความแข็งของคาลห์หรือเครื่องมืออื่นที่เปรียบเทียบค่าความแข็งกันได้ถ้าปรากฏว่าค่าความแข็งเฉลี่ยถูกต้องตามมาตรฐานถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นถูกต้องตามมาตรฐานแต่ถ้าค่าความแข็งเฉลี่ยไม่ถูกต้องตามมาตรฐานให้นำตัวอย่างส่วนใดส่วนหนึ่งที่เหลือมาทดสอบความแข็งอีกหนึ่งส่วนแล้วหาค่าเฉลี่ยทั้ง ๒ ส่วน ถ้าปรากฏว่าค่าความแข็งทั้ง ๒ส่วนรวมเฉลี่ยถูกต้องตามมาตรฐานให้ถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นถูกต้องตามมาตรฐานถ้าค่าความแข็งรวมเฉลี่ยไม่ถูกต้องตามมาตรฐานให้นำตัวอย่างที่เหลือมาทดสอบความแข็งอีกหนึ่งส่วนรวมเป็น ๓ ส่วนแล้วหาค่ารวมเฉลี่ยทั้ง ๓ ส่วน ถ้าค่าความแข็งทั้ง ๓ ส่วนรวมเฉลี่ยถูกต้องตามมาตรฐานให้ถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นถูกต้องตามมาตรฐานถ้าค่าความแข็งรวมเฉลี่ยไม่ถูกต้องตามมาตรฐานถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นไม่ถูกต้องตามมาตรฐาน(๓.๓) การตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายสุ่มตัวอย่างส่วนที่จะใช้ตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายมาบดให้ละเอียดให้ได้น้ำหนักประมาณ๑๕๐ กรัม โดยส่วนหนึ่งนำไปตรวจสอบความชื้น อีกส่วนหนึ่งนำไปตรวจสอบปริมาณดินทรายประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด ๑๕วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๒]ประกาศณ วันที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๒๕นาวาอากาศตรีปุณมี ปุณศรีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ประกาศกระทรวงพาณิชย์เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง(ฉบับที่ ๒)[๓]อุษมล/ผู้จัดทำ๑๒กันยายน ๒๕๕๔[๑] ข้อ ๒(๕) แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง(ฉบับที่ ๒)[๒] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๙/ตอนที่ ๗๒/ฉบับพิเศษ หน้า ๒/๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๕[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๐๓/ตอนที่ ๔๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๒/๑๓ มีนาคม ๒๕๒๙