คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 454/2489หลักกฎหมาย: โจทก์ในคดีอนาถาขอเสียเงินค่าธรรมเนียม เจ้าพนักงานลืมเรียกค่าอ้างพินัยกรรมมารู้กันภายหลังที่ศาลพิพากษาแล้ว โจทก์ก็ขอชำระค่าอ้างให้ถูกต้องได้(อ้างฎีกาที่1033/82)ศาลมีอำนาจที่จะฟังข้อเท็จจริงเป็นยุติและงดไม่สืบพยานที่คู่ความร้องขอสืบได้บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้นไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อกำกับไว้ด้วยเจ้าของที่ดินย่อมตีราคาที่ดินของตนได้ตามราคาที่ตนพอใจเจ้าของห้องแถวบนที่ดินนั้นจะขอให้ศาลกะราคาที่ดินเพื่อบรรเทาความเสียหายของตนนั้นไม่ได้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกจากจำเลยตามพินัยกรรมของผู้ตายซึ่งเป็นภรรยาจำเลยจำเลยให้การต่อสู้ในเรื่องจำนวนทรัพย์สินเดิมและสินสมรสและตัดฟ้องว่า พินัยกรรมนี้ทำขึ้นเมื่อผู้ตายไม่มีสติหรือตายแล้วทั้งได้มีการเปลี่ยนแปลงภายหลังศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาโดยลำดับ ดังนี้(1) การที่โจทก์มาเสียค่าอ้างพินัยกรรมภายหลังที่ศาลพิพากษาคดีนั้น เมื่อปรากฏว่า ในชั้นแรกโจทก์ขอว่าความอย่างคนอนาถาครั้นเมื่อโจทก์หาเงินมาได้ และขอเสียค่าธรรมเนียมพนักงานศาลพลั้งเผลอมิได้เรียกเฉพาะค่าอ้างนี้ มารู้กันภายหลัง และโจทก์ก็ได้ชำระให้เรียบร้อยแล้ว ดังนี้ เป็นหลักฐานอันชอบ(2) ข้อที่ขอให้ศาลเรียกนายละอองผู้พิพากษามาสืบในฐานะเป็นผู้รู้เห็นในพินัยกรรมนั้น ปรากฏตามสำนวนฟังได้ชัดเจนแล้วว่าพินัยกรรมนี้เป็นพินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยถูกต้องและได้ส่งเป็นหลักฐานไว้ต่อศาลแล้วศาลมีอำนาจงดไม่สืบนายละอองได้(3) บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้น ไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อ เมื่อโจทก์มีพยานประกอบมั่นคง ย่อมพอฟังได้(4) จำเลยขอให้ตีราคาที่ดินสินเดิมพอสมควรเพื่อขายรวมกับห้องแถวสมรส (ที่ต้องแบ่ง) เพื่อมิให้เสียหายแก่จำเลยมากนั้น ต้องแล้วแต่โจทก์ ถ้าโจทก์ไม่ยอม ก็ย่อมบังคับให้โจทก์ขายที่ดินในราคาที่โจทก์ไม่สมัครไม่ได้(5) การแบ่งสมรสและหักสมรสใช้สินเดิม จำเลยมิได้อุทธรณ์โดยชัดแจ้ง เป็นแต่กล่าวว่าศาลชั้นต้นพิพากษาคลาดเคลื่อนศาลอุทธรณ์จึงไม่แก้ไข นับเป็นเรื่องที่จำเลยมิได้ว่ากล่าวกันมาในชั้นศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาไม่วินิจฉัยให้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 454/2489นางเยี่ยม ถาวระโจทก์นายคลิ้ง เสวตรัตน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 109, ม. 115, ม. 1336, ม. 1625, ม. 1646 ป.วิ.พ. ม. 104, ม. 149โจทก์ในคดีอนาถาขอเสียเงินค่าธรรมเนียม เจ้าพนักงานลืมเรียกค่าอ้างพินัยกรรมมารู้กันภายหลังที่ศาลพิพากษาแล้ว โจทก์ก็ขอชำระค่าอ้างให้ถูกต้องได้(อ้างฎีกาที่1033/82)ศาลมีอำนาจที่จะฟังข้อเท็จจริงเป็นยุติและงดไม่สืบพยานที่คู่ความร้องขอสืบได้บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้นไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อกำกับไว้ด้วยเจ้าของที่ดินย่อมตีราคาที่ดินของตนได้ตามราคาที่ตนพอใจเจ้าของห้องแถวบนที่ดินนั้นจะขอให้ศาลกะราคาที่ดินเพื่อบรรเทาความเสียหายของตนนั้นไม่ได้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกจากจำเลยตามพินัยกรรมของผู้ตายซึ่งเป็นภรรยาจำเลยจำเลยให้การต่อสู้ในเรื่องจำนวนทรัพย์สินเดิมและสินสมรสและตัดฟ้องว่า พินัยกรรมนี้ทำขึ้นเมื่อผู้ตายไม่มีสติหรือตายแล้วทั้งได้มีการเปลี่ยนแปลงภายหลังศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาโดยลำดับ ดังนี้(1) การที่โจทก์มาเสียค่าอ้างพินัยกรรมภายหลังที่ศาลพิพากษาคดีนั้น เมื่อปรากฏว่า ในชั้นแรกโจทก์ขอว่าความอย่างคนอนาถาครั้นเมื่อโจทก์หาเงินมาได้ และขอเสียค่าธรรมเนียมพนักงานศาลพลั้งเผลอมิได้เรียกเฉพาะค่าอ้างนี้ มารู้กันภายหลัง และโจทก์ก็ได้ชำระให้เรียบร้อยแล้ว ดังนี้ เป็นหลักฐานอันชอบ(2) ข้อที่ขอให้ศาลเรียกนายละอองผู้พิพากษามาสืบในฐานะเป็นผู้รู้เห็นในพินัยกรรมนั้น ปรากฏตามสำนวนฟังได้ชัดเจนแล้วว่าพินัยกรรมนี้เป็นพินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยถูกต้องและได้ส่งเป็นหลักฐานไว้ต่อศาลแล้วศาลมีอำนาจงดไม่สืบนายละอองได้(3) บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้น ไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อ เมื่อโจทก์มีพยานประกอบมั่นคง ย่อมพอฟังได้(4) จำเลยขอให้ตีราคาที่ดินสินเดิมพอสมควรเพื่อขายรวมกับห้องแถวสมรส (ที่ต้องแบ่ง) เพื่อมิให้เสียหายแก่จำเลยมากนั้น ต้องแล้วแต่โจทก์ ถ้าโจทก์ไม่ยอม ก็ย่อมบังคับให้โจทก์ขายที่ดินในราคาที่โจทก์ไม่สมัครไม่ได้(5) การแบ่งสมรสและหักสมรสใช้สินเดิม จำเลยมิได้อุทธรณ์โดยชัดแจ้ง เป็นแต่กล่าวว่าศาลชั้นต้นพิพากษาคลาดเคลื่อนศาลอุทธรณ์จึงไม่แก้ไข นับเป็นเรื่องที่จำเลยมิได้ว่ากล่าวกันมาในชั้นศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาไม่วินิจฉัยให้พิพากษายืน(นาถปรีชา-อิศรภักดีธรรมวิเทต-เลขวณิชธรรมวิทักษ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกจากจำเลยตามพินัยกรรมของผู้ตายซึ่งเป็นภรรยาจำเลยจำเลยให้การต่อสู้ในเรื่องจำนวนทรัพย์สินเดิมและสินสมรสและตัดฟ้องว่า พินัยกรรมนี้ทำขึ้นเมื่อผู้ตายไม่มีสติหรือตายแล้วทั้งได้มีการเปลี่ยนแปลงภายหลังศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาโดยลำดับ ดังนี้(1) การที่โจทก์มาเสียค่าอ้างพินัยกรรมภายหลังที่ศาลพิพากษาคดีนั้น เมื่อปรากฏว่า ในชั้นแรกโจทก์ขอว่าความอย่างคนอนาถาครั้นเมื่อโจทก์หาเงินมาได้ และขอเสียค่าธรรมเนียมพนักงานศาลพลั้งเผลอมิได้เรียกเฉพาะค่าอ้างนี้ มารู้กันภายหลัง และโจทก์ก็ได้ชำระให้เรียบร้อยแล้ว ดังนี้ เป็นหลักฐานอันชอบ(2) ข้อที่ขอให้ศาลเรียกนายละอองผู้พิพากษามาสืบในฐานะเป็นผู้รู้เห็นในพินัยกรรมนั้น ปรากฏตามสำนวนฟังได้ชัดเจนแล้วว่าพินัยกรรมนี้เป็นพินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยถูกต้องและได้ส่งเป็นหลักฐานไว้ต่อศาลแล้วศาลมีอำนาจงดไม่สืบนายละอองได้(3) บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้น ไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อ เมื่อโจทก์มีพยานประกอบมั่นคง ย่อมพอฟังได้(4) จำเลยขอให้ตีราคาที่ดินสินเดิมพอสมควรเพื่อขายรวมกับห้องแถวสมรส (ที่ต้องแบ่ง) เพื่อมิให้เสียหายแก่จำเลยมากนั้น ต้องแล้วแต่โจทก์ ถ้าโจทก์ไม่ยอม ก็ย่อมบังคับให้โจทก์ขายที่ดินในราคาที่โจทก์ไม่สมัครไม่ได้(5) การแบ่งสมรสและหักสมรสใช้สินเดิม จำเลยมิได้อุทธรณ์โดยชัดแจ้ง เป็นแต่กล่าวว่าศาลชั้นต้นพิพากษาคลาดเคลื่อนศาลอุทธรณ์จึงไม่แก้ไข นับเป็นเรื่องที่จำเลยมิได้ว่ากล่าวกันมาในชั้นศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาไม่วินิจฉัยให้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 454/2489นางเยี่ยม ถาวระโจทก์นายคลิ้ง เสวตรัตน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 109, ม. 115, ม. 1336, ม. 1625, ม. 1646 ป.วิ.พ. ม. 104, ม. 149โจทก์ในคดีอนาถาขอเสียเงินค่าธรรมเนียม เจ้าพนักงานลืมเรียกค่าอ้างพินัยกรรมมารู้กันภายหลังที่ศาลพิพากษาแล้ว โจทก์ก็ขอชำระค่าอ้างให้ถูกต้องได้(อ้างฎีกาที่1033/82)ศาลมีอำนาจที่จะฟังข้อเท็จจริงเป็นยุติและงดไม่สืบพยานที่คู่ความร้องขอสืบได้บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้นไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อกำกับไว้ด้วยเจ้าของที่ดินย่อมตีราคาที่ดินของตนได้ตามราคาที่ตนพอใจเจ้าของห้องแถวบนที่ดินนั้นจะขอให้ศาลกะราคาที่ดินเพื่อบรรเทาความเสียหายของตนนั้นไม่ได้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมรดกจากจำเลยตามพินัยกรรมของผู้ตายซึ่งเป็นภรรยาจำเลยจำเลยให้การต่อสู้ในเรื่องจำนวนทรัพย์สินเดิมและสินสมรสและตัดฟ้องว่า พินัยกรรมนี้ทำขึ้นเมื่อผู้ตายไม่มีสติหรือตายแล้วทั้งได้มีการเปลี่ยนแปลงภายหลังศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาโดยลำดับ ดังนี้(1) การที่โจทก์มาเสียค่าอ้างพินัยกรรมภายหลังที่ศาลพิพากษาคดีนั้น เมื่อปรากฏว่า ในชั้นแรกโจทก์ขอว่าความอย่างคนอนาถาครั้นเมื่อโจทก์หาเงินมาได้ และขอเสียค่าธรรมเนียมพนักงานศาลพลั้งเผลอมิได้เรียกเฉพาะค่าอ้างนี้ มารู้กันภายหลัง และโจทก์ก็ได้ชำระให้เรียบร้อยแล้ว ดังนี้ เป็นหลักฐานอันชอบ(2) ข้อที่ขอให้ศาลเรียกนายละอองผู้พิพากษามาสืบในฐานะเป็นผู้รู้เห็นในพินัยกรรมนั้น ปรากฏตามสำนวนฟังได้ชัดเจนแล้วว่าพินัยกรรมนี้เป็นพินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยถูกต้องและได้ส่งเป็นหลักฐานไว้ต่อศาลแล้วศาลมีอำนาจงดไม่สืบนายละอองได้(3) บัญชีทรัพย์ที่ผู้ตายทำขึ้นนั้น ไม่มีกฎหมายบังคับว่าผู้ตายจะต้องลงชื่อ เมื่อโจทก์มีพยานประกอบมั่นคง ย่อมพอฟังได้(4) จำเลยขอให้ตีราคาที่ดินสินเดิมพอสมควรเพื่อขายรวมกับห้องแถวสมรส (ที่ต้องแบ่ง) เพื่อมิให้เสียหายแก่จำเลยมากนั้น ต้องแล้วแต่โจทก์ ถ้าโจทก์ไม่ยอม ก็ย่อมบังคับให้โจทก์ขายที่ดินในราคาที่โจทก์ไม่สมัครไม่ได้(5) การแบ่งสมรสและหักสมรสใช้สินเดิม จำเลยมิได้อุทธรณ์โดยชัดแจ้ง เป็นแต่กล่าวว่าศาลชั้นต้นพิพากษาคลาดเคลื่อนศาลอุทธรณ์จึงไม่แก้ไข นับเป็นเรื่องที่จำเลยมิได้ว่ากล่าวกันมาในชั้นศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาไม่วินิจฉัยให้พิพากษายืน(นาถปรีชา-อิศรภักดีธรรมวิเทต-เลขวณิชธรรมวิทักษ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ