ระเบียบกระทรวงยุติธรรมระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยแนวทางการปฏิบัติงานคุ้มครองพยานในคดีอาญาพ.ศ. ๒๕๕๐ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานคุ้มครองพยานในคดีอาญาเพื่อเป็นมาตรฐานในทางปฏิบัติให้กับพนักงานเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคุ้มครองพยานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานในสังกัดกระทรวงยุติธรรมและเพื่อให้การดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพยานในคดีอาญาของสำนักงานคุ้มครองพยานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานในสังกัดกระทรวงยุติธรรมเป็นไปในแนวทางเดียวกันเกิดประสิทธิภาพ และสัมฤทธิ์ผล รวมทั้งเกิดประโยชน์แก่กระบวนการยุติธรรมและบุคคลซึ่งเป็นพยานในคดีอาญาอาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๖ประกอบพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ.๒๕๔๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม จึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยแนวทางการปฏิบัติงานคุ้มครองพยานในคดีอาญาพ.ศ. ๒๕๕๐ข้อ ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ในระเบียบนี้พยาน หมายความว่า พยานบุคคลซึ่งจะมาให้หรือได้ให้ข้อเท็จจริงต่อพนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญาพนักงานผู้มีอำนาจสอบสวนคดีอาญา พนักงานผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาหรือศาลในการดำเนินคดีอาญา รวมทั้งผู้ชำนาญการพิเศษแต่มิให้หมายความรวมถึงจำเลยที่อ้างตนเองเป็นพยานความปลอดภัย หมายความว่า ความปลอดภัยในชีวิตร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ชื่อเสียง ทรัพย์สิน หรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดของพยานทั้งก่อน ขณะ และหลังมาเป็นพยานสำนักงาน หมายความว่า สำนักงานคุ้มครองพยานกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรมหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานหมายความว่าหน่วยงานของรัฐในสังกัดกระทรวงยุติธรรมที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพยานในคดีอาญาอันได้แก่(๑)กรมสอบสวนคดีพิเศษ(๒)กรมราชทัณฑ์(๓)กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน(๔)สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดพนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่าข้าราชการของสำนักงานหรือหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมแต่งตั้งให้เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติการตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพยานในคดีอาญาคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครอง หมายความว่าคำสั่งที่ออกโดยผู้บังคับบัญชาหรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากผู้บังคับบัญชาของสำนักงานหรือหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานเพื่อมอบหมายให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานคุ้มครองความปลอดภัยพยานมาตรการทั่วไป หมายความว่ามาตรการทั่วไปในการคุ้มครองพยานตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพยานในคดีอาญาบันทึกข้อตกลง หมายความว่าบันทึกยินยอมรับการคุ้มครองของพยานโดยมีลักษณะเป็นการกำหนดแนวทางและรายละเอียดให้พยานพึงปฏิบัติเมื่อเข้าสู่มาตรการทั่วไปข้อ ๔วิธีการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการคุ้มครองพยานที่ระเบียบของสำนักงานหรือหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานมิได้กำหนดไว้โดยเฉพาะให้ถือปฏิบัติตามระเบียบนี้ข้อ ๕ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามระเบียบนี้หมวด ๑บททั่วไป ข้อ ๖การดำเนินการอันเกี่ยวกับการคุ้มครองพยานและที่เกี่ยวเนื่องกับการคุ้มครองพยานรวมทั้งการเบิกจ่ายงบประมาณค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองพยานให้ดำเนินการเป็นการลับทั้งนี้ ให้คำนึงถึงความปลอดภัยของพยาน ข้อมูลและรายละเอียดเกี่ยวกับตัวพยานบุคคลอื่นที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพยาน พฤติการณ์แห่งคดีความไม่ปลอดภัยที่พยานจะได้รับ และข้อเท็จจริงอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องเป็นสำคัญข้อ ๗ในการปฏิบัติภารกิจงานคุ้มครองความปลอดภัยพยานตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพยานในคดีอาญาให้ถือเป็นความลับการมอบหมายให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองพยานหรือสั่งการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการคุ้มครองพยานให้กระทำเป็นลายลักษณ์อักษรเว้นแต่ในกรณีจำเป็นหรือเร่งด่วนจะกระทำด้วยวาจาก็ได้แต่ต้องบันทึกการมอบหมายหรือสั่งการดังกล่าวเป็นลายลักษณ์อักษรในทันทีที่สามารถกระทำได้ข้อ ๘การมอบหมายให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองพยานหรือสั่งการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการคุ้มครองพยานให้คำนึงถึง(๑)อำนาจหน้าที่ ความรับผิดชอบและขีดความสามารถของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับมอบหมายหรือผู้รับคำสั่งรวมตลอดถึงการอำนวยความสะดวกและการตอบสนองความต้องการของพยาน(๒)ความลับ ความรวดเร็วและการลดขั้นตอนการปฏิบัติราชการเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการและการคุ้มครองความปลอดภัย(๓)การปฏิบัติราชการเชิงบูรณาการข้อ ๙การกำหนดวิธีการคุ้มครองพยานให้ได้รับความปลอดภัยให้สำนักงานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานคำนึงถึง(๑)ลักษณะของคดีอาญาที่เกี่ยวข้อง(๒)พฤติการณ์แห่งความไม่ปลอดภัยของพยาน(๓)ความเหมาะสมแก่สถานะและสภาพของพยาน(๔)ความยินยอมของพยานข้อ ๑๐ให้นำความในระเบียบนี้มาใช้บังคับกับกรณีที่พยานได้ร้องขอให้นำมาตรการทั่วไปมาใช้บังคับแก่สามี ภริยาผู้บุพการี ผู้สืบสันดานของพยานหรือบุคคลอื่นที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพยานซึ่งมีผลต่อการที่พยานจะมาเป็นพยานด้วยโดยอนุโลมเว้นแต่บุคคลดังกล่าวจะไม่ให้ความยินยอมหมวด ๒การคุ้มครองพยาน ข้อ ๑๑เมื่อสำนักงานหรือหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานได้อนุมัติให้พยานอยู่ในมาตรการทั่วไปแล้วให้ดำเนินการดังต่อไปนี้(๑)มอบหมายให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองพยานหรือสั่งการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการคุ้มครองพยานโดยกำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่คนหนึ่งเป็นหัวหน้าชุดคุ้มครองและพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นเป็นชุดคุ้มครอง(๒)จัดทำคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองข้อ ๑๒คำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองตามข้อ ๑๑ (๒)ให้ทำเป็นหนังสือและอย่างน้อยต้องประกอบด้วย(๑)ชื่อหน่วยงานผู้ออกคำสั่ง และเลขที่คำสั่ง(๒)ชื่อตัว ชื่อสกุล และที่อยู่ของพยานที่ทำการคุ้มครอง(๓)วิธีการคุ้มครอง(๔)ระยะเวลาการคุ้มครอง และการสิ้นสุดการคุ้มครอง(๕)ยศ ชื่อตัว ชื่อสกุลพร้อมทั้งตำแหน่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้คุ้มครองความปลอดภัยพยาน(๖)ยศ ชื่อตัว ชื่อสกุล พร้อมทั้งตำแหน่งของผู้ออกคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครอง(๗)วัน เดือน ปี ที่ออกคำสั่งทั้งนี้ให้ถือว่าการปฏิบัติภารกิจงานคุ้มครองพยานตามคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองเป็นภารกิจนอกเหนือจากภารกิจที่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติตามปกติข้อ ๑๓เมื่อสำนักงานหรือหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานได้อนุมัติให้พยานอยู่ในมาตรการทั่วไปแล้วก่อนดำเนินการคุ้มครองให้พนักงานเจ้าหน้าที่จัดทำบันทึกข้อตกลงและให้พยานผู้ขอรับการคุ้มครองลงลายมือชื่อในบันทึกข้อตกลงบันทึกข้อตกลงให้ทำเป็นหนังสือและอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดดังต่อไปนี้(๑)การยินยอมรับการคุ้มครองของพยาน(๒)วิธีการคุ้มครองพยาน(๓)รายละเอียดแนวทางให้พยานปฏิบัติโดยให้คำนึงถึงวิธีการคุ้มครองพยานพฤติการณ์ความไม่ปลอดภัย และความร้ายแรงแห่งคดี(๔)สิทธิที่พยานพึงได้รับตามกฎหมาย(๕)เงื่อนไขที่กำหนดให้พยานถือปฏิบัติและผลของการที่พยานไม่ปฏิบัติตามบันทึกข้อตกลงซึ่งอาจเป็นเหตุให้การคุ้มครองพยานสิ้นสุดลง(๖)วัน เดือน ปี ที่ทำบันทึกข้อตกลงหมวด ๓การปฏิบัติที่เหมาะสมกับพยาน ข้อ ๑๔ในการดำเนินการต่าง ๆของสำนักงานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานพนักงานเจ้าหน้าที่ของสำนักงานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานพึงให้เกียรติแก่พยานใช้วาจาสุภาพ ปฏิบัติต่อพยานอย่างมีอัธยาศัยไมตรี ไม่เลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมคำนึงถึงวัฒนธรรมและประเพณีในท้องถิ่นโดยพิจารณาถึงความเหมาะสมแก่สถานะและสภาพของพยานเป็นสำคัญอีกทั้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองปฏิบัติหน้าที่ด้วยความรอบคอบรัดกุม และเคร่งครัด โดยให้พึงตระหนักว่าพยานเป็นบุคคลที่มีความสำคัญยิ่งในการพิสูจน์ความจริงในทางอรรถคดีหมวด๔การเบิกจ่ายงบประมาณค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองพยาน ข้อ ๑๕เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองได้ดำเนินการคุ้มครองพยานแล้วจึงมีสิทธิได้รับค่าใช้จ่ายตามระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยค่าตอบแทนและค่าใช้จ่ายแก่พยานสามีภริยา ผู้บุพการีผู้สืบสันดานของพยานหรือบุคคลอื่นที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพยานในคดีอาญา พ.ศ.๒๕๔๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติมข้อ ๑๖การเบิกจ่ายงบประมาณค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองพยานตามข้อ ๑๕ให้ดำเนินการดังนี้(๑)กรณีหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานได้ดำเนินการจัดให้พยานอยู่ในมาตรการทั่วไปให้เบิกจ่ายจากงบประมาณของหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานนั้น(๒)กรณีสำนักงานร้องขอโดยส่งพยานให้หน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานดำเนินการคุ้มครองพยานตามมาตรการทั่วไปให้เบิกจ่ายจากงบประมาณของสำนักงานตามระเบียบและวิธีการที่สำนักงานกำหนดหมวด ๕การรายงานผล ข้อ ๑๗ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองรายงานผลการปฏิบัติงานคุ้มครองพยานความคืบหน้าทางคดี และปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นตามลำดับชั้นถึงหัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายของแต่ละหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานหากเป็นกรณีตามข้อ๑๖ (๒)ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครองรายงานผลการปฏิบัติงานคุ้มครองพยานความคืบหน้าทางคดี และปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นให้สำนักงานทราบด้วยข้อ ๑๘กรณีปรากฏในภายหลังว่าพยานไม่มาไม่ให้ถ้อยคำหรือไม่เบิกความเป็นพยานโดยไม่มีเหตุสมควรหรือมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษพยานในความผิดฐานแจ้งข้อความอันเป็นเท็จความผิดฐานเบิกความอันเป็นเท็จในการพิจารณาคดีต่อศาลหรือความผิดฐานทำพยานหลักฐานอันเป็นเท็จในคดีที่บุคคลนั้นเป็นพยานให้หน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานแจ้งให้สำนักงานทราบเพื่อดำเนินการเรียกให้พยานนั้นคืนหรือชดใช้ค่าตอบแทนหรือค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองพยานและบุคคลอื่นแล้วแต่กรณีหมวด๖การสิ้นสุดการให้ความคุ้มครอง ข้อ ๑๙การสิ้นสุดการให้ความคุ้มครองพยานให้สำนักงานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานทำเป็นคำสั่งและแจ้งให้พยานทราบโดยเร็วคำสั่งสิ้นสุดการให้ความคุ้มครองพยานตามวรรคหนึ่งให้ทำเป็นหนังสือและอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑)ชื่อหน่วยงานผู้ออกคำสั่ง และเลขที่คำสั่ง(๒)ชื่อตัว ชื่อสกุล ของพยาน(๓)ชื่อตัว ชื่อสกุล พร้อมทั้งตำแหน่งของผู้ออกคำสั่ง(๔)วัน เดือน ปีที่มีคำสั่ง และวัน เดือน ปีที่คำสั่งมีผลบังคับ(๕)เหตุที่ทำให้การคุ้มครองพยานสิ้นสุด(๖)สิทธิและเงื่อนไขการอุทธรณ์คำสั่งการแจ้งคำสั่งตามวรรคหนึ่งให้สำนักงานและหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานแจ้งให้พยานทราบโดยตรงหรือจัดส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับแต่หากจำเป็นและเร่งด่วนอาจแจ้งทางโทรสารหรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นก็ได้ประกาศ ณ วันที่ ๑๗ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ชาญชัย ลิขิตจิตถะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมศุภกรณ/ผู้จัดทำ๓ ธันวาคม ๒๕๕๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๑๘๑ ง/หน้า ๑/๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๐