คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530หลักกฎหมาย: เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรม เนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียวและทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก อันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้า กว่า 8 วัน นับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืน ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้านจำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่.คดีสืบเนื่องจากเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 ขายทอดตลาด มีการประกาศขายทอดตลาด รวม 6 ครั้งครั้งสุดท้ายมีโจทก์เข้าสู้ราคาเพียงคนเดียว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายแก่โจทก์ ซึ่งเสนอราคาเป็นเงิน 200,000 บาท โดยปลอดจำนองจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ขอให้เอาทรัพย์สินดังกล่าวออกขายทอดตลาดใหม่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การอนุญาตให้ขายทอดตลาดเป็นการดำเนินการบังคับคดีซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของศาลชั้นต้นโดยเฉพาะ เมื่อศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์สินได้ หากผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้มีการขายทอดตลาดใหม่ ก็ชอบที่จะยื่นต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณาสั่ง การที่จำเลยที่ 1 อุทธรณ์มานั้นเป็นการขอให้ดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจสั่งจึงไม่เป็นอุทธรณ์ที่จะพึงรับไว้พิจารณาพิพากษายกอุทธรณ์จำเลยที่ 1 ให้คืนค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดแก่จำเลยจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว เมื่อจำเลยที่ 1 เห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวเป็นไปโดยไม่เป็นธรรมเนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก เท่ากับเป็นการกล่าวอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย กรณีจำต้องบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และมาตรา 296 กล่าวคือจำเลยที่ 1 ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืนแต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ร้องคัดค้านเรื่องผิดระเบียบหรือการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามที่กฎหมายกำหนดไว้ดังกล่าวดังนั้นจำเลยที่ 1 จะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530ธนาคาร นครหลวง ไทย จำกัด ฯโจทก์จ่าสิบตำรวจ จันทร์ โค จร นา กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 296เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรม เนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียวและทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก อันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้า กว่า 8 วัน นับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืน ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้านจำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่.คดีสืบเนื่องจากเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 ขายทอดตลาด มีการประกาศขายทอดตลาด รวม 6 ครั้งครั้งสุดท้ายมีโจทก์เข้าสู้ราคาเพียงคนเดียว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายแก่โจทก์ ซึ่งเสนอราคาเป็นเงิน 200,000 บาท โดยปลอดจำนองจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ขอให้เอาทรัพย์สินดังกล่าวออกขายทอดตลาดใหม่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การอนุญาตให้ขายทอดตลาดเป็นการดำเนินการบังคับคดีซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของศาลชั้นต้นโดยเฉพาะ เมื่อศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์สินได้ หากผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้มีการขายทอดตลาดใหม่ ก็ชอบที่จะยื่นต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณาสั่ง การที่จำเลยที่ 1 อุทธรณ์มานั้นเป็นการขอให้ดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจสั่งจึงไม่เป็นอุทธรณ์ที่จะพึงรับไว้พิจารณาพิพากษายกอุทธรณ์จำเลยที่ 1 ให้คืนค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดแก่จำเลยจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว เมื่อจำเลยที่ 1 เห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวเป็นไปโดยไม่เป็นธรรมเนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก เท่ากับเป็นการกล่าวอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย กรณีจำต้องบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และมาตรา 296 กล่าวคือจำเลยที่ 1 ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืนแต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ร้องคัดค้านเรื่องผิดระเบียบหรือการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามที่กฎหมายกำหนดไว้ดังกล่าวดังนั้นจำเลยที่ 1 จะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ดุสิต วราโห-สวัสดิ์ รอดเจริญ-คำนึง อุไรรัตน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลเป็นอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานบังคับคดีที่จะรวบรวมเงินให้พอชำระหนี้ตามคำพิพากษา อันเป็นการดำเนินการบังคับคดี ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 282(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 913/2521) ซึ่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 308 บัญญัติให้ดำเนินตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 509 ถึงมาตรา 517)และกฎกระทรวงว่าด้วยการนั้น และตามข้อกำหนดของศาลซึ่งระบุไว้ในคำสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์สินนั้นถ้าหากมี กระทรวงยุติธรรมได้วางระเบียบว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี พ.ศ. 2522 ไว้ในหมวดที่ 8 ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดอย่างไรไว้แล้ว นอกจากนี้กรมบังคับคดียังได้มีคำสั่งที่ 252/2522 กำหนดให้เจ้าพนักงานบังคับคดีประจำสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาครายงานขออนุญาตศาลก่อนเคาะไม้ในบางกรณีด้วย สำหรับศาลในหัวเมืองที่ไม่มีสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคตั้งอยู่ ตามปกติศาลจะตั้งจ่าศาลเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดี และในการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลนี้ เจ้าพนักงานบังคับคดีมักจะกำหนดเงื่อนไขในการขายทอดตลาดไว้ด้วยว่าจะต้องขออนุญาตศาลก่อนเคาะไม้อยู่ด้วยเสมอ เมื่อศาลเห็นชอบด้วย จึงจะเคาะไม้ทำให้การขายทอดตลาดสมบูรณ์ หากศาลเห็นว่ามีผู้ให้ราคาน้อยไป ยังไม่สมควรให้ขายศาลย่อมสั่งให้ดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1066/2503) หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ในการขายทอดตลาดทรัพย์ตามคำสั่งศาล เมื่อผู้สู้ราคาเสนอราคาสูงสุดแล้วเจ้าพนักงานบังคับคดียังมิได้ตกลงด้วยโดยลำพัง แต่ได้รายงานต่อศาลเพื่อให้ศาลพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าสมควรจะตกลงขายให้ผู้สู้ราคาสูงสุดหรือไม่การขายทอดตลาดยังไม่สมบูรณ์ ครั้นเมื่อศาลสั่งให้ประกาศขายใหม่และเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ดำเนินการตามสั่งแล้ว ก็แสดงอยู่ในตัวว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีถอนทรัพย์จากการขายทอดตลาดครั้งนั้นเสียแล้ว(ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 513 บัญญัติให้ผู้ทอดตลาดถอนทรัพย์สินจากการทอดตลาดได้ หากเห็นว่าราคาซึ่งผู้สู้สูงสุดนั้นยังไม่เพียงพอ) ผู้สู้ราคาจึงไม่มีสิทธิที่จะขอให้ขายแก่ตนตามราคาที่ตนได้เสนอไว้นั้น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1878/2506)ในทางกลับกัน หากตามประกาศขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดีไม่ได้กำหนดเงื่อนไขในการขายไว้ และก่อนทำการขายก็ไม่ได้แจ้งเงื่อนไขใด ๆ ให้ผู้เข้าสู้ราคาทราบอีกด้วย คงมีข้อความเพียงว่าเมื่อตกลงรับซื้อแล้ว ผู้ซื้อจะต้องชำระเงินทันทีตามเงื่อนไขที่ได้ประกาศไว้แล้ว เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการเคาะไม้ การขายทอดตลาดจึงสมบูรณ์จึงไม่มีเหตุผลอันใดที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะต้องรายงานเสนอศาลเพื่อขออนุญาตขายซ้ำอีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2444/2518) อย่างไรก็ดี แม้ว่าการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดเงื่อนไขว่าต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อนทำการเคาะไม้จะมีคำสั่งศาลปะปนอยู่ด้วยก็ตาม แต่โดยเนื้อแท้ผู้ที่ทำการทอดตลาดแสดงความตกลงขายด้วยการเคาะไม้ก็คือเจ้าพนักงานบังคับคดี หาใช่ศาลไม่ ดังนั้น หากเจ้าหนี้หรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีซึ่งต้องเสียหายเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่ชอบประการใด จะอุทธรณ์คำสั่งทันทีโดยถือว่าศาลเป็นผู้สั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ขายไม่ได้ ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296วรรคสอง ต่อเมื่อศาลชั้นต้นไต่สวนและมีคำสั่งประการใดแล้ว จึงชอบที่จะอุทธรณ์ฎีกาต่อไป. สวัสดิ์สุรวัฒนานันท์.คำพิพากษา: คดีสืบเนื่องจากเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 ขายทอดตลาด มีการประกาศขายทอดตลาด รวม 6 ครั้งครั้งสุดท้ายมีโจทก์เข้าสู้ราคาเพียงคนเดียว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายแก่โจทก์ ซึ่งเสนอราคาเป็นเงิน 200,000 บาท โดยปลอดจำนองจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ขอให้เอาทรัพย์สินดังกล่าวออกขายทอดตลาดใหม่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การอนุญาตให้ขายทอดตลาดเป็นการดำเนินการบังคับคดีซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของศาลชั้นต้นโดยเฉพาะ เมื่อศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์สินได้ หากผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้มีการขายทอดตลาดใหม่ ก็ชอบที่จะยื่นต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณาสั่ง การที่จำเลยที่ 1 อุทธรณ์มานั้นเป็นการขอให้ดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจสั่งจึงไม่เป็นอุทธรณ์ที่จะพึงรับไว้พิจารณาพิพากษายกอุทธรณ์จำเลยที่ 1 ให้คืนค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดแก่จำเลยจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว เมื่อจำเลยที่ 1 เห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวเป็นไปโดยไม่เป็นธรรมเนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก เท่ากับเป็นการกล่าวอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย กรณีจำต้องบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และมาตรา 296 กล่าวคือจำเลยที่ 1 ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืนแต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ร้องคัดค้านเรื่องผิดระเบียบหรือการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามที่กฎหมายกำหนดไว้ดังกล่าวดังนั้นจำเลยที่ 1 จะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530ธนาคาร นครหลวง ไทย จำกัด ฯโจทก์จ่าสิบตำรวจ จันทร์ โค จร นา กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 296เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรม เนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียวและทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก อันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้า กว่า 8 วัน นับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืน ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้านจำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่.คดีสืบเนื่องจากเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดที่ดินของจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3 ขายทอดตลาด มีการประกาศขายทอดตลาด รวม 6 ครั้งครั้งสุดท้ายมีโจทก์เข้าสู้ราคาเพียงคนเดียว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายแก่โจทก์ ซึ่งเสนอราคาเป็นเงิน 200,000 บาท โดยปลอดจำนองจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ขอให้เอาทรัพย์สินดังกล่าวออกขายทอดตลาดใหม่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การอนุญาตให้ขายทอดตลาดเป็นการดำเนินการบังคับคดีซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของศาลชั้นต้นโดยเฉพาะ เมื่อศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์สินได้ หากผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้มีการขายทอดตลาดใหม่ ก็ชอบที่จะยื่นต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณาสั่ง การที่จำเลยที่ 1 อุทธรณ์มานั้นเป็นการขอให้ดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ ศาลอุทธรณ์ไม่มีอำนาจสั่งจึงไม่เป็นอุทธรณ์ที่จะพึงรับไว้พิจารณาพิพากษายกอุทธรณ์จำเลยที่ 1 ให้คืนค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดแก่จำเลยจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว เมื่อจำเลยที่ 1 เห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวเป็นไปโดยไม่เป็นธรรมเนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก เท่ากับเป็นการกล่าวอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย กรณีจำต้องบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 และมาตรา 296 กล่าวคือจำเลยที่ 1 ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืนแต่จำเลยที่ 1 ก็มิได้ร้องคัดค้านเรื่องผิดระเบียบหรือการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามที่กฎหมายกำหนดไว้ดังกล่าวดังนั้นจำเลยที่ 1 จะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน.(ดุสิต วราโห-สวัสดิ์ รอดเจริญ-คำนึง อุไรรัตน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลเป็นอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานบังคับคดีที่จะรวบรวมเงินให้พอชำระหนี้ตามคำพิพากษา อันเป็นการดำเนินการบังคับคดี ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 282(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 913/2521) ซึ่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 308 บัญญัติให้ดำเนินตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 509 ถึงมาตรา 517)และกฎกระทรวงว่าด้วยการนั้น และตามข้อกำหนดของศาลซึ่งระบุไว้ในคำสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์สินนั้นถ้าหากมี กระทรวงยุติธรรมได้วางระเบียบว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี พ.ศ. 2522 ไว้ในหมวดที่ 8 ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดอย่างไรไว้แล้ว นอกจากนี้กรมบังคับคดียังได้มีคำสั่งที่ 252/2522 กำหนดให้เจ้าพนักงานบังคับคดีประจำสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาครายงานขออนุญาตศาลก่อนเคาะไม้ในบางกรณีด้วย สำหรับศาลในหัวเมืองที่ไม่มีสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคตั้งอยู่ ตามปกติศาลจะตั้งจ่าศาลเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดี และในการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลนี้ เจ้าพนักงานบังคับคดีมักจะกำหนดเงื่อนไขในการขายทอดตลาดไว้ด้วยว่าจะต้องขออนุญาตศาลก่อนเคาะไม้อยู่ด้วยเสมอ เมื่อศาลเห็นชอบด้วย จึงจะเคาะไม้ทำให้การขายทอดตลาดสมบูรณ์ หากศาลเห็นว่ามีผู้ให้ราคาน้อยไป ยังไม่สมควรให้ขายศาลย่อมสั่งให้ดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1066/2503) หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ในการขายทอดตลาดทรัพย์ตามคำสั่งศาล เมื่อผู้สู้ราคาเสนอราคาสูงสุดแล้วเจ้าพนักงานบังคับคดียังมิได้ตกลงด้วยโดยลำพัง แต่ได้รายงานต่อศาลเพื่อให้ศาลพิจารณาอีกชั้นหนึ่งว่าสมควรจะตกลงขายให้ผู้สู้ราคาสูงสุดหรือไม่การขายทอดตลาดยังไม่สมบูรณ์ ครั้นเมื่อศาลสั่งให้ประกาศขายใหม่และเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ดำเนินการตามสั่งแล้ว ก็แสดงอยู่ในตัวว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีถอนทรัพย์จากการขายทอดตลาดครั้งนั้นเสียแล้ว(ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 513 บัญญัติให้ผู้ทอดตลาดถอนทรัพย์สินจากการทอดตลาดได้ หากเห็นว่าราคาซึ่งผู้สู้สูงสุดนั้นยังไม่เพียงพอ) ผู้สู้ราคาจึงไม่มีสิทธิที่จะขอให้ขายแก่ตนตามราคาที่ตนได้เสนอไว้นั้น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1878/2506)ในทางกลับกัน หากตามประกาศขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดีไม่ได้กำหนดเงื่อนไขในการขายไว้ และก่อนทำการขายก็ไม่ได้แจ้งเงื่อนไขใด ๆ ให้ผู้เข้าสู้ราคาทราบอีกด้วย คงมีข้อความเพียงว่าเมื่อตกลงรับซื้อแล้ว ผู้ซื้อจะต้องชำระเงินทันทีตามเงื่อนไขที่ได้ประกาศไว้แล้ว เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการเคาะไม้ การขายทอดตลาดจึงสมบูรณ์จึงไม่มีเหตุผลอันใดที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะต้องรายงานเสนอศาลเพื่อขออนุญาตขายซ้ำอีก (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2444/2518) อย่างไรก็ดี แม้ว่าการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดเงื่อนไขว่าต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อนทำการเคาะไม้จะมีคำสั่งศาลปะปนอยู่ด้วยก็ตาม แต่โดยเนื้อแท้ผู้ที่ทำการทอดตลาดแสดงความตกลงขายด้วยการเคาะไม้ก็คือเจ้าพนักงานบังคับคดี หาใช่ศาลไม่ ดังนั้น หากเจ้าหนี้หรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีซึ่งต้องเสียหายเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่ชอบประการใด จะอุทธรณ์คำสั่งทันทีโดยถือว่าศาลเป็นผู้สั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ขายไม่ได้ ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296วรรคสอง ต่อเมื่อศาลชั้นต้นไต่สวนและมีคำสั่งประการใดแล้ว จึงชอบที่จะอุทธรณ์ฎีกาต่อไป. สวัสดิ์สุรวัฒนานันท์.