คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1056/2503หลักกฎหมาย: คู่สมรสที่แต่งงานกันหลังวันประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยมิได้จดทะเบียนสมรสกันนั้น ไม่ถือว่าเป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งตายไป คู่สมรสฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหายโดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุผู้ตายฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนาศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ 1, 2,4, 6, 7 ยกฟ้องจำเลยที่ 3, 5จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหายศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรสแต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ 18 ปีมานี้ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ประกาศใช้แล้วโจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1056/2503นางนุ่ม หนูเกตุโจทก์นายลาภ เพชรรักษ์ ที่ 1 นายซ้วน แก้วกัลยรัตน์ ที่ 2จำเลยนายเฉิม สิงห์กัน ที่ 3 นายวาศ พาสุวรรณ ที่ 4จำเลยนายนบ สดรุ่ง ที่ 5 นายเลียบ ทองชล ที่ 6จำเลยนายมิตร ฤทธิพัฒน์ ที่ 7จำเลย ป.วิ.อ. ม. 5 (2), ม. 28 ป.พ.พ. ม. 1449คู่สมรสที่แต่งงานกันหลังวันประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยมิได้จดทะเบียนสมรสกันนั้น ไม่ถือว่าเป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งตายไป คู่สมรสฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหายโดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุผู้ตายฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนาศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ 1, 2,4, 6, 7 ยกฟ้องจำเลยที่ 3, 5จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหายศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรสแต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ 18 ปีมานี้ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ประกาศใช้แล้วโจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)พิพากษายืน(พิทักษ์มนูศาสตร์-ไชยเจริญ สันติศิริ-พิชัยบัณฑิต)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหายโดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุผู้ตายฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนาศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ 1, 2,4, 6, 7 ยกฟ้องจำเลยที่ 3, 5จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหายศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรสแต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ 18 ปีมานี้ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ประกาศใช้แล้วโจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1056/2503นางนุ่ม หนูเกตุโจทก์นายลาภ เพชรรักษ์ ที่ 1 นายซ้วน แก้วกัลยรัตน์ ที่ 2จำเลยนายเฉิม สิงห์กัน ที่ 3 นายวาศ พาสุวรรณ ที่ 4จำเลยนายนบ สดรุ่ง ที่ 5 นายเลียบ ทองชล ที่ 6จำเลยนายมิตร ฤทธิพัฒน์ ที่ 7จำเลย ป.วิ.อ. ม. 5 (2), ม. 28 ป.พ.พ. ม. 1449คู่สมรสที่แต่งงานกันหลังวันประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยมิได้จดทะเบียนสมรสกันนั้น ไม่ถือว่าเป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งตายไป คู่สมรสฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหายโดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุผู้ตายฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนาศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ 1, 2,4, 6, 7 ยกฟ้องจำเลยที่ 3, 5จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหายศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรสแต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ 18 ปีมานี้ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ประกาศใช้แล้วโจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(2)พิพากษายืน(พิทักษ์มนูศาสตร์-ไชยเจริญ สันติศิริ-พิชัยบัณฑิต)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ