คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2725/2539หลักกฎหมาย: คำขอท้ายฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างมาตรา92แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ.2522อันเป็นกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการเสพกัญชาเป็นความผิดแต่โจทก์ได้อ้างพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่2)พ.ศ.2528มาตรา9ซึ่งเป็นบทที่ให้ยกเลิกมาตรา92เดิมและให้ใช้มาตรา92ใหม่แทนถือว่าโจทก์ได้อ้างมาตรา92ที่แก้ไขใหม่ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158(6)แล้วโจทก์ ฟ้อง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102 พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91ริบของกลางจำเลย ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิพากษา ว่า จำเลย มี ความผิด ตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 เรียง กระทง ลงโทษ ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต และ ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืนกฎหมาย จำคุก กระทง ละ 2 เดือน และ ปรับ กระทง ละ 1,000 บาทฐาน มี เฮโรอีน ไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต จำคุก 1 ปี รวม จำคุก1 ปี 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท จำเลย ให้การรับสารภาพ เป็น ประโยชน์แก่ การ พิจารณา นับ เป็นเหตุ บรรเทา โทษ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คง จำคุก 8 เดือน และ ปรับ 1,000 บาทจำเลย ไม่เคย ได้รับ โทษ จำคุก มา ก่อน เห็นควร ให้ จำเลย กลับ ตัว เป็นพลเมือง ดี จึง ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้ 2 ปี คุม ความประพฤติ ของ จำเลยโดย ให้ จำเลย ไป รายงาน ตัว ต่อ จ่าศาล ทุก 3 เดือน ต่อ ครั้ง ภายใน กำหนด2 ปี และ ให้ จำเลย ทำงาน บริการ สังคม ตาม ที่ จ่าศาล เห็นสมควรเป็น เวลา 12 ชั่วโมง ภายใน กำหนด 1 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ จัดการ ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30ริบของกลางโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษาแก้ เป็น ว่า ความผิด ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต ให้ ลงโทษ ตาม มาตรา 76 วรรคหนึ่งรวม โทษ จำคุก 7 เดือน และ ปรับ 500 บาท ยกฟ้อง ความผิด ฐาน ร่วมกันเสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืน กฎหมาย นอกจาก ที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ที่ โจทก์ ฎีกา ว่าความ ผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่ง บัญญัติ ว่าการกระทำ เช่นนั้น เป็น ความผิด ไว้ แล้ว คือ พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้ โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม มาตรา 92แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 การ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1พิพากษายก ฟ้องโจทก์ สำหรับ ความผิด ฐาน นี้ จึง ไม่ถูกต้อง นั้น เห็นว่าแม้ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ จะ ไม่ได้ อ้าง มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ไว้ แต่ โจทก์ ก็ ได้ อ้าง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง เป็น บทที่ ให้ยกเลิก มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522และ ให้ ใช้ มาตรา 92 ใหม่ แทน การ อ้าง ถึง มาตรา 9 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 ก็ คือ การ อ้าง ถึง มาตรา 92ที่ แก้ไข ใหม่ แล้ว นั่นเอง ถือได้ว่า โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่งบัญญัติ ว่าการ เสพ กัญชา เป็น ความผิด ตาม ที่ บัญญัติ ไว้ ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 158(6) แล้วที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ใน ความผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา โจทก์ข้อ นี้ ฟังขึ้น "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ บังคับคดี ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2725/2539พนักงานอัยการจังหวัดหนองคายโจทก์นาย วัฒนา สร้อยสุวรรณ์จำเลย ป.วิ.อ. ม. 158 (6)คำขอท้ายฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างมาตรา92แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ.2522อันเป็นกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการเสพกัญชาเป็นความผิดแต่โจทก์ได้อ้างพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่2)พ.ศ.2528มาตรา9ซึ่งเป็นบทที่ให้ยกเลิกมาตรา92เดิมและให้ใช้มาตรา92ใหม่แทนถือว่าโจทก์ได้อ้างมาตรา92ที่แก้ไขใหม่ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158(6)แล้วโจทก์ ฟ้อง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102 พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91ริบของกลางจำเลย ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิพากษา ว่า จำเลย มี ความผิด ตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 เรียง กระทง ลงโทษ ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต และ ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืนกฎหมาย จำคุก กระทง ละ 2 เดือน และ ปรับ กระทง ละ 1,000 บาทฐาน มี เฮโรอีน ไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต จำคุก 1 ปี รวม จำคุก1 ปี 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท จำเลย ให้การรับสารภาพ เป็น ประโยชน์แก่ การ พิจารณา นับ เป็นเหตุ บรรเทา โทษ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คง จำคุก 8 เดือน และ ปรับ 1,000 บาทจำเลย ไม่เคย ได้รับ โทษ จำคุก มา ก่อน เห็นควร ให้ จำเลย กลับ ตัว เป็นพลเมือง ดี จึง ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้ 2 ปี คุม ความประพฤติ ของ จำเลยโดย ให้ จำเลย ไป รายงาน ตัว ต่อ จ่าศาล ทุก 3 เดือน ต่อ ครั้ง ภายใน กำหนด2 ปี และ ให้ จำเลย ทำงาน บริการ สังคม ตาม ที่ จ่าศาล เห็นสมควรเป็น เวลา 12 ชั่วโมง ภายใน กำหนด 1 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ จัดการ ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30ริบของกลางโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษาแก้ เป็น ว่า ความผิด ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต ให้ ลงโทษ ตาม มาตรา 76 วรรคหนึ่งรวม โทษ จำคุก 7 เดือน และ ปรับ 500 บาท ยกฟ้อง ความผิด ฐาน ร่วมกันเสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืน กฎหมาย นอกจาก ที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ที่ โจทก์ ฎีกา ว่าความ ผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่ง บัญญัติ ว่าการกระทำ เช่นนั้น เป็น ความผิด ไว้ แล้ว คือ พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้ โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม มาตรา 92แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 การ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1พิพากษายก ฟ้องโจทก์ สำหรับ ความผิด ฐาน นี้ จึง ไม่ถูกต้อง นั้น เห็นว่าแม้ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ จะ ไม่ได้ อ้าง มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ไว้ แต่ โจทก์ ก็ ได้ อ้าง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง เป็น บทที่ ให้ยกเลิก มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522และ ให้ ใช้ มาตรา 92 ใหม่ แทน การ อ้าง ถึง มาตรา 9 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 ก็ คือ การ อ้าง ถึง มาตรา 92ที่ แก้ไข ใหม่ แล้ว นั่นเอง ถือได้ว่า โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่งบัญญัติ ว่าการ เสพ กัญชา เป็น ความผิด ตาม ที่ บัญญัติ ไว้ ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 158(6) แล้วที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ใน ความผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา โจทก์ข้อ นี้ ฟังขึ้น "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ บังคับคดี ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น(ชูชาติ ศรีแสง-จิระ บุญพจนสุนทร-วินัย วิมลเศรษฐ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีอาญาเมื่อโจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยกระทำผิดฐานใดคำขอท้ายฟ้องโจทก์ต้องอ้างบทมาตราที่ขอให้ลงโทษฐานนั้นหากฟ้องของโจทก์ฐานใดขาดการอ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158(6)แล้วจะเป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์สำหรับการกระทำความผิดฐานนั้นและจะลงโทษจำเลยไม่ได้ต่างกับคดีแพ่งคดีแพ่งนั้นไม่ได้เข้มงวดในเรื่องนี้เพราะตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา172วรรคสองกล่าวแต่เพียงว่าคำฟ้องนั้นต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์และคำขอบังคับทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งขอ้หาเช่นว่านั้นไม่จำต้องอ้างบทมาตราต่างๆที่สภาพแห่งคำฟ้องซึ่งขอมานั้นต้องตามมาตราใดในกฎหมายส่วนแพ่งแต่จะอ้างมาตราก็ได้ไม่ทำให้เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ ปัญหาว่าการอ้างมาตราในกฎหมายจะต้องอ้างโดยชัดแจ้ง (Clearly)เท่านั้นหรือไม่หากอ้างไม่ชัดแจ้งแต่สามารถเข้าใจโดยปริยาย(Impliedly) จะถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายแล้วหรือไม่กรณีเรื่องนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158บัญญัติว่า"ฟ้องต้องทำเป็นหนังสือและมี(6)อ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิด"เท่านั้นมิได้บัญญัติว่าการอ้างมาตราในกฎหมายต้องอ้างอย่างไรดังนั้นการอ้างมาตราในกฎหมายจะอ้างชัดแจ้งหรือโดยปริยายก็ย่อมได้ซึ่งการอ้างมาตราในกฎหมายชัดแจ้งนั้นคงไม่มีปัญหาอะไรปัญหาจะเกิดขึ้นว่าอย่างไรเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายแล้ว ตามคำพิพากษาศาลฎีกากรณีที่ถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายและเป็นฟ้องที่สมบูรณ์พอจะพิจารณาสรุปได้ดังนี้ 1.อ้างกฎหมายและมาตราเดิมที่ถูกแก้ไขแต่ไม่ได้อ้างกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติมใหม่เช่นคำขอท้ายฟ้องอ้างมาตราในพระราชบัญญัติที่มีพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมให้ยกเลิกมาตรานั้นแล้วโดยพระราชบัญญัติที่แก้ไขเพิ่มเติมนั้นบัญญัติให้ใช้ข้อความใหม่แทนในมาตราเดิมที่ถูกยกเลิกตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่679/2485,545/2501,657/2506,706/2516 2.ไม่อ้างบทห้ามแต่อ้างบทลงโทษในทางกลับกันอ้างบทห้ามแต่ไม่อ้างบทลงโทษเช่นฟ้องโจทก์บรรยายฟ้องข้อเท็จจริงอันเป็นความผิดต้องด้วยบทห้ามแต่มิได้อ้างบทห้ามมาในฟ้องเป็นแต่อ้างบทกำหนดโทษมาตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่652/2490ส่วนกรณีอ้างบทห้ามแต่ไม่อ้างบทลงโทษตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่130/2524 3.อ้างมาตราโดยมิได้ระบุชื่อกฎหมายเช่นฟ้องโจทก์บรรยายข้อหาว่าปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมคำขอท้ายฟ้องขอให้ลงโทษตามมาตรา264,268โดยมิได้ระบุชื่อกฎหมายเมื่อประมวลแล้วทราบว่ากฎหมายที่ขอให้ลงโทษคือประมวลกฎหมายอาญาตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1700/2514ประชุมใหญ่ผู้เขียนเห็นว่ากรณีนี้น่าจะไม่เป็นกฎตายตัวเพราะต้องเป็นเรื่องที่อาจจะแปลได้หากบางเรื่องแปลไม่ได้ก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ 4.อ้างบทกฎหมายขอให้ลงโทษในมาตราที่เป็นความผิดในประเภทเดียวกันเช่นฟ้องอ้างประมวลกฎหมายอาญามาตรา161บรรยายว่าจำเลยปลอมเอกสารปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริตเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นและประชาชนทั่วไปถือได้ว่าโจทก์บรรยายฟ้องตามมาตรา264และประสงค์ให้ลงโทษตามมาตรา264ที่บรรยายฟ้องด้วยตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่614/2478,3297/2522ส่วนการลงโทษจำเลยนั้นได้ต่อเมื่อโทษตามบทบัญญัติที่จะลงนั้นไม่หนักกว่าโทษตามมาตราที่โจทก์ขอ 5.อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิดแต่โจทก์บรรยายฟ้องชัดเจนพอประกอบเป็นความผิดศาลลงโทษตามฐานความผิดหรือบทมาตราที่ถูกต้องได้แม้อัตราโทษจะสูงกว่าตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่391/2509 6.อ้างมาตราในกฎหมายเป็นบทลงโทษไม่ได้อ้างบทมาตรานี้ว่าแก้ไขในพ.ศ.ใดหรืออ้างปีที่แก้ไขผิดพลาดตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่346/2482,654/2485,2222/2527เพราะข้อผิดพลาดดังกล่าวมิใช่สาระสำคัญและหากมีกฎหมายบังคับกรณีใดฉบับเดียวแม้ในฟ้องจะไม่เขียนปีพ.ศ.ของกฎหมายนั้นมาก็ไม่ทำให้ฟ้องไม่สมบูรณ์ การที่ไม่อ้างบทมาตราซึ่งบัญญัติการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดรวมถึงเรื่องไม่อ้างกฎกระทรวงซึ่งเป็นกฎหมายที่จำเลยฝ่าฝืนไว้ในฟ้องก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3323/2527,363/2529หรือแม้ว่าจะอ้างมาตราในกฎหมายมาแต่อ้างกฎหมายที่ยกเลิกแล้วเท่ากับไม่ได้อ้างกฎหมายอันใดมาเลยก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์เช่นกันตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่448/2483,790/2491,237/2518และกรณีดังกล่าวหาใช่เรื่องโจทก์อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา192หรืออ้างมาตราในท้ายฟ้องแต่มิได้บรรยายการกระทำของจำเลยตามมาตราที่อ้างย่อมลงโทษจำเลยไม่ได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่612/2478หากศาลพิพากษายกฟ้องกรณีนี้ผู้เขียนเห็นว่าโจทก์จะนำคดีนั้นมาฟ้องใหม่อีกไม่ได้ถือว่าสิทธิฟ้องคดีอาญาเป็นอันระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา39(4) คำพิพากษาศาลฎีกาคดีนี้หากตีความว่าการปรับบทลงโทษจำเลยฐานเสพกัญชาด้วยนั้นเป็นการไม่ชอบเพราะความผิดดังกล่าวที่โจทก์บรรยายฟ้องมาโจทก์ไม่ได้อ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดทั้งที่โจทก์อ้างพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่2)พ.ศ.2528มาตรา9ซึ่งเป็นบทที่ให้ยกเลิกมาตรา92แล้วให้ใช้ข้อความมาตรา92ใหม่แทนนั้นการตีความดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการตีความกฎหมายโดยเคร่งครัดเด็ดขาดไม่ขยายความ (Extensive) กล่าวคือโจทก์ต้องมีคำขอท้ายฟ้องอ้างมาตราในกฎหมายโดยชัดแจ้งซึ่งน่าจะไม่ถูกต้องผู้หมายเหตุเห็นว่าแม้โจทก์จะไม่ได้อ้างมาตราในกฎหมายที่บัญญัติการกระทำของจำเลยเป็นความผิดโดยตรงแต่เมื่อโจทก์อ้างมาตราตามกฎหมายที่แก้ไขมาตราในกฎหมายเดิมที่สามารถเป็นจุดเชื่อมมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดย่อมถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายแล้วดังเช่นคำพิพากษาศาลฎีกานี้ ?ฉัตรชัยไทรโชต,วัชรเลิศชัยมงคล?คำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102 พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91ริบของกลางจำเลย ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิพากษา ว่า จำเลย มี ความผิด ตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 เรียง กระทง ลงโทษ ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต และ ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืนกฎหมาย จำคุก กระทง ละ 2 เดือน และ ปรับ กระทง ละ 1,000 บาทฐาน มี เฮโรอีน ไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต จำคุก 1 ปี รวม จำคุก1 ปี 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท จำเลย ให้การรับสารภาพ เป็น ประโยชน์แก่ การ พิจารณา นับ เป็นเหตุ บรรเทา โทษ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คง จำคุก 8 เดือน และ ปรับ 1,000 บาทจำเลย ไม่เคย ได้รับ โทษ จำคุก มา ก่อน เห็นควร ให้ จำเลย กลับ ตัว เป็นพลเมือง ดี จึง ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้ 2 ปี คุม ความประพฤติ ของ จำเลยโดย ให้ จำเลย ไป รายงาน ตัว ต่อ จ่าศาล ทุก 3 เดือน ต่อ ครั้ง ภายใน กำหนด2 ปี และ ให้ จำเลย ทำงาน บริการ สังคม ตาม ที่ จ่าศาล เห็นสมควรเป็น เวลา 12 ชั่วโมง ภายใน กำหนด 1 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ จัดการ ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30ริบของกลางโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษาแก้ เป็น ว่า ความผิด ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต ให้ ลงโทษ ตาม มาตรา 76 วรรคหนึ่งรวม โทษ จำคุก 7 เดือน และ ปรับ 500 บาท ยกฟ้อง ความผิด ฐาน ร่วมกันเสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืน กฎหมาย นอกจาก ที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ที่ โจทก์ ฎีกา ว่าความ ผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่ง บัญญัติ ว่าการกระทำ เช่นนั้น เป็น ความผิด ไว้ แล้ว คือ พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้ โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม มาตรา 92แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 การ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1พิพากษายก ฟ้องโจทก์ สำหรับ ความผิด ฐาน นี้ จึง ไม่ถูกต้อง นั้น เห็นว่าแม้ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ จะ ไม่ได้ อ้าง มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ไว้ แต่ โจทก์ ก็ ได้ อ้าง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง เป็น บทที่ ให้ยกเลิก มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522และ ให้ ใช้ มาตรา 92 ใหม่ แทน การ อ้าง ถึง มาตรา 9 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 ก็ คือ การ อ้าง ถึง มาตรา 92ที่ แก้ไข ใหม่ แล้ว นั่นเอง ถือได้ว่า โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่งบัญญัติ ว่าการ เสพ กัญชา เป็น ความผิด ตาม ที่ บัญญัติ ไว้ ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 158(6) แล้วที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ใน ความผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา โจทก์ข้อ นี้ ฟังขึ้น "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ บังคับคดี ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2725/2539พนักงานอัยการจังหวัดหนองคายโจทก์นาย วัฒนา สร้อยสุวรรณ์จำเลย ป.วิ.อ. ม. 158 (6)คำขอท้ายฟ้องของโจทก์ไม่ได้อ้างมาตรา92แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ.2522อันเป็นกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการเสพกัญชาเป็นความผิดแต่โจทก์ได้อ้างพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่2)พ.ศ.2528มาตรา9ซึ่งเป็นบทที่ให้ยกเลิกมาตรา92เดิมและให้ใช้มาตรา92ใหม่แทนถือว่าโจทก์ได้อ้างมาตรา92ที่แก้ไขใหม่ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158(6)แล้วโจทก์ ฟ้อง ขอให้ ลงโทษ ตาม พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102 พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91ริบของกลางจำเลย ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิพากษา ว่า จำเลย มี ความผิด ตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 15, 26, 67, 76, 102พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 เรียง กระทง ลงโทษ ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต และ ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืนกฎหมาย จำคุก กระทง ละ 2 เดือน และ ปรับ กระทง ละ 1,000 บาทฐาน มี เฮโรอีน ไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต จำคุก 1 ปี รวม จำคุก1 ปี 4 เดือน และ ปรับ 2,000 บาท จำเลย ให้การรับสารภาพ เป็น ประโยชน์แก่ การ พิจารณา นับ เป็นเหตุ บรรเทา โทษ ลดโทษ ให้ กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คง จำคุก 8 เดือน และ ปรับ 1,000 บาทจำเลย ไม่เคย ได้รับ โทษ จำคุก มา ก่อน เห็นควร ให้ จำเลย กลับ ตัว เป็นพลเมือง ดี จึง ให้ รอการลงโทษ จำคุก ไว้ 2 ปี คุม ความประพฤติ ของ จำเลยโดย ให้ จำเลย ไป รายงาน ตัว ต่อ จ่าศาล ทุก 3 เดือน ต่อ ครั้ง ภายใน กำหนด2 ปี และ ให้ จำเลย ทำงาน บริการ สังคม ตาม ที่ จ่าศาล เห็นสมควรเป็น เวลา 12 ชั่วโมง ภายใน กำหนด 1 ปี ตาม ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 ไม่ชำระ ค่าปรับ จัดการ ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30ริบของกลางโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษาแก้ เป็น ว่า ความผิด ฐาน ร่วมกัน มี กัญชาไว้ ใน ครอบครอง โดย มิได้ รับ อนุญาต ให้ ลงโทษ ตาม มาตรา 76 วรรคหนึ่งรวม โทษ จำคุก 7 เดือน และ ปรับ 500 บาท ยกฟ้อง ความผิด ฐาน ร่วมกันเสพ กัญชา โดย ฝ่าฝืน กฎหมาย นอกจาก ที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ที่ โจทก์ ฎีกา ว่าความ ผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่ง บัญญัติ ว่าการกระทำ เช่นนั้น เป็น ความผิด ไว้ แล้ว คือ พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้ โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง แก้ไข เพิ่มเติม มาตรา 92แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 การ ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1พิพากษายก ฟ้องโจทก์ สำหรับ ความผิด ฐาน นี้ จึง ไม่ถูกต้อง นั้น เห็นว่าแม้ ตาม คำขอ ท้ายฟ้อง ของ โจทก์ จะ ไม่ได้ อ้าง มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ไว้ แต่ โจทก์ ก็ ได้ อ้าง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 9 ซึ่ง เป็น บทที่ ให้ยกเลิก มาตรา 92 แห่ง พระราชบัญญัติ ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522และ ให้ ใช้ มาตรา 92 ใหม่ แทน การ อ้าง ถึง มาตรา 9 แห่ง พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 ก็ คือ การ อ้าง ถึง มาตรา 92ที่ แก้ไข ใหม่ แล้ว นั่นเอง ถือได้ว่า โจทก์ ได้ อ้าง มาตรา ใน กฎหมาย ซึ่งบัญญัติ ว่าการ เสพ กัญชา เป็น ความผิด ตาม ที่ บัญญัติ ไว้ ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 158(6) แล้วที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษายก ฟ้องโจทก์ ใน ความผิด ฐาน ร่วมกัน เสพ กัญชาโดย ฝ่าฝืน กฎหมาย ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา โจทก์ข้อ นี้ ฟังขึ้น "พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ บังคับคดี ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้น(ชูชาติ ศรีแสง-จิระ บุญพจนสุนทร-วินัย วิมลเศรษฐ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีอาญาเมื่อโจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยกระทำผิดฐานใดคำขอท้ายฟ้องโจทก์ต้องอ้างบทมาตราที่ขอให้ลงโทษฐานนั้นหากฟ้องของโจทก์ฐานใดขาดการอ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158(6)แล้วจะเป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์สำหรับการกระทำความผิดฐานนั้นและจะลงโทษจำเลยไม่ได้ต่างกับคดีแพ่งคดีแพ่งนั้นไม่ได้เข้มงวดในเรื่องนี้เพราะตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา172วรรคสองกล่าวแต่เพียงว่าคำฟ้องนั้นต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์และคำขอบังคับทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งขอ้หาเช่นว่านั้นไม่จำต้องอ้างบทมาตราต่างๆที่สภาพแห่งคำฟ้องซึ่งขอมานั้นต้องตามมาตราใดในกฎหมายส่วนแพ่งแต่จะอ้างมาตราก็ได้ไม่ทำให้เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ ปัญหาว่าการอ้างมาตราในกฎหมายจะต้องอ้างโดยชัดแจ้ง (Clearly)เท่านั้นหรือไม่หากอ้างไม่ชัดแจ้งแต่สามารถเข้าใจโดยปริยาย(Impliedly) จะถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายแล้วหรือไม่กรณีเรื่องนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158บัญญัติว่า"ฟ้องต้องทำเป็นหนังสือและมี(6)อ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิด"เท่านั้นมิได้บัญญัติว่าการอ้างมาตราในกฎหมายต้องอ้างอย่างไรดังนั้นการอ้างมาตราในกฎหมายจะอ้างชัดแจ้งหรือโดยปริยายก็ย่อมได้ซึ่งการอ้างมาตราในกฎหมายชัดแจ้งนั้นคงไม่มีปัญหาอะไรปัญหาจะเกิดขึ้นว่าอย่างไรเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายแล้ว ตามคำพิพากษาศาลฎีกากรณีที่ถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายและเป็นฟ้องที่สมบูรณ์พอจะพิจารณาสรุปได้ดังนี้ 1.อ้างกฎหมายและมาตราเดิมที่ถูกแก้ไขแต่ไม่ได้อ้างกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติมใหม่เช่นคำขอท้ายฟ้องอ้างมาตราในพระราชบัญญัติที่มีพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมให้ยกเลิกมาตรานั้นแล้วโดยพระราชบัญญัติที่แก้ไขเพิ่มเติมนั้นบัญญัติให้ใช้ข้อความใหม่แทนในมาตราเดิมที่ถูกยกเลิกตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่679/2485,545/2501,657/2506,706/2516 2.ไม่อ้างบทห้ามแต่อ้างบทลงโทษในทางกลับกันอ้างบทห้ามแต่ไม่อ้างบทลงโทษเช่นฟ้องโจทก์บรรยายฟ้องข้อเท็จจริงอันเป็นความผิดต้องด้วยบทห้ามแต่มิได้อ้างบทห้ามมาในฟ้องเป็นแต่อ้างบทกำหนดโทษมาตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่652/2490ส่วนกรณีอ้างบทห้ามแต่ไม่อ้างบทลงโทษตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่130/2524 3.อ้างมาตราโดยมิได้ระบุชื่อกฎหมายเช่นฟ้องโจทก์บรรยายข้อหาว่าปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมคำขอท้ายฟ้องขอให้ลงโทษตามมาตรา264,268โดยมิได้ระบุชื่อกฎหมายเมื่อประมวลแล้วทราบว่ากฎหมายที่ขอให้ลงโทษคือประมวลกฎหมายอาญาตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1700/2514ประชุมใหญ่ผู้เขียนเห็นว่ากรณีนี้น่าจะไม่เป็นกฎตายตัวเพราะต้องเป็นเรื่องที่อาจจะแปลได้หากบางเรื่องแปลไม่ได้ก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ 4.อ้างบทกฎหมายขอให้ลงโทษในมาตราที่เป็นความผิดในประเภทเดียวกันเช่นฟ้องอ้างประมวลกฎหมายอาญามาตรา161บรรยายว่าจำเลยปลอมเอกสารปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริตเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นและประชาชนทั่วไปถือได้ว่าโจทก์บรรยายฟ้องตามมาตรา264และประสงค์ให้ลงโทษตามมาตรา264ที่บรรยายฟ้องด้วยตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่614/2478,3297/2522ส่วนการลงโทษจำเลยนั้นได้ต่อเมื่อโทษตามบทบัญญัติที่จะลงนั้นไม่หนักกว่าโทษตามมาตราที่โจทก์ขอ 5.อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิดแต่โจทก์บรรยายฟ้องชัดเจนพอประกอบเป็นความผิดศาลลงโทษตามฐานความผิดหรือบทมาตราที่ถูกต้องได้แม้อัตราโทษจะสูงกว่าตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่391/2509 6.อ้างมาตราในกฎหมายเป็นบทลงโทษไม่ได้อ้างบทมาตรานี้ว่าแก้ไขในพ.ศ.ใดหรืออ้างปีที่แก้ไขผิดพลาดตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่346/2482,654/2485,2222/2527เพราะข้อผิดพลาดดังกล่าวมิใช่สาระสำคัญและหากมีกฎหมายบังคับกรณีใดฉบับเดียวแม้ในฟ้องจะไม่เขียนปีพ.ศ.ของกฎหมายนั้นมาก็ไม่ทำให้ฟ้องไม่สมบูรณ์ การที่ไม่อ้างบทมาตราซึ่งบัญญัติการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดรวมถึงเรื่องไม่อ้างกฎกระทรวงซึ่งเป็นกฎหมายที่จำเลยฝ่าฝืนไว้ในฟ้องก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3323/2527,363/2529หรือแม้ว่าจะอ้างมาตราในกฎหมายมาแต่อ้างกฎหมายที่ยกเลิกแล้วเท่ากับไม่ได้อ้างกฎหมายอันใดมาเลยก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์เช่นกันตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่448/2483,790/2491,237/2518และกรณีดังกล่าวหาใช่เรื่องโจทก์อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา192หรืออ้างมาตราในท้ายฟ้องแต่มิได้บรรยายการกระทำของจำเลยตามมาตราที่อ้างย่อมลงโทษจำเลยไม่ได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่612/2478หากศาลพิพากษายกฟ้องกรณีนี้ผู้เขียนเห็นว่าโจทก์จะนำคดีนั้นมาฟ้องใหม่อีกไม่ได้ถือว่าสิทธิฟ้องคดีอาญาเป็นอันระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา39(4) คำพิพากษาศาลฎีกาคดีนี้หากตีความว่าการปรับบทลงโทษจำเลยฐานเสพกัญชาด้วยนั้นเป็นการไม่ชอบเพราะความผิดดังกล่าวที่โจทก์บรรยายฟ้องมาโจทก์ไม่ได้อ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดทั้งที่โจทก์อ้างพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่2)พ.ศ.2528มาตรา9ซึ่งเป็นบทที่ให้ยกเลิกมาตรา92แล้วให้ใช้ข้อความมาตรา92ใหม่แทนนั้นการตีความดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการตีความกฎหมายโดยเคร่งครัดเด็ดขาดไม่ขยายความ (Extensive) กล่าวคือโจทก์ต้องมีคำขอท้ายฟ้องอ้างมาตราในกฎหมายโดยชัดแจ้งซึ่งน่าจะไม่ถูกต้องผู้หมายเหตุเห็นว่าแม้โจทก์จะไม่ได้อ้างมาตราในกฎหมายที่บัญญัติการกระทำของจำเลยเป็นความผิดโดยตรงแต่เมื่อโจทก์อ้างมาตราตามกฎหมายที่แก้ไขมาตราในกฎหมายเดิมที่สามารถเป็นจุดเชื่อมมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดย่อมถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายแล้วดังเช่นคำพิพากษาศาลฎีกานี้ ?ฉัตรชัยไทรโชต,วัชรเลิศชัยมงคล?หมายเหตุ: คดีอาญาเมื่อโจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยกระทำผิดฐานใดคำขอท้ายฟ้องโจทก์ต้องอ้างบทมาตราที่ขอให้ลงโทษฐานนั้นหากฟ้องของโจทก์ฐานใดขาดการอ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158(6)แล้วจะเป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์สำหรับการกระทำความผิดฐานนั้นและจะลงโทษจำเลยไม่ได้ต่างกับคดีแพ่งคดีแพ่งนั้นไม่ได้เข้มงวดในเรื่องนี้เพราะตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา172วรรคสองกล่าวแต่เพียงว่าคำฟ้องนั้นต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์และคำขอบังคับทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งขอ้หาเช่นว่านั้นไม่จำต้องอ้างบทมาตราต่างๆที่สภาพแห่งคำฟ้องซึ่งขอมานั้นต้องตามมาตราใดในกฎหมายส่วนแพ่งแต่จะอ้างมาตราก็ได้ไม่ทำให้เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ ปัญหาว่าการอ้างมาตราในกฎหมายจะต้องอ้างโดยชัดแจ้ง (Clearly)เท่านั้นหรือไม่หากอ้างไม่ชัดแจ้งแต่สามารถเข้าใจโดยปริยาย(Impliedly) จะถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายแล้วหรือไม่กรณีเรื่องนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา158บัญญัติว่า"ฟ้องต้องทำเป็นหนังสือและมี(6)อ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิด"เท่านั้นมิได้บัญญัติว่าการอ้างมาตราในกฎหมายต้องอ้างอย่างไรดังนั้นการอ้างมาตราในกฎหมายจะอ้างชัดแจ้งหรือโดยปริยายก็ย่อมได้ซึ่งการอ้างมาตราในกฎหมายชัดแจ้งนั้นคงไม่มีปัญหาอะไรปัญหาจะเกิดขึ้นว่าอย่างไรเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายแล้ว ตามคำพิพากษาศาลฎีกากรณีที่ถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายและเป็นฟ้องที่สมบูรณ์พอจะพิจารณาสรุปได้ดังนี้ 1.อ้างกฎหมายและมาตราเดิมที่ถูกแก้ไขแต่ไม่ได้อ้างกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติมใหม่เช่นคำขอท้ายฟ้องอ้างมาตราในพระราชบัญญัติที่มีพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมให้ยกเลิกมาตรานั้นแล้วโดยพระราชบัญญัติที่แก้ไขเพิ่มเติมนั้นบัญญัติให้ใช้ข้อความใหม่แทนในมาตราเดิมที่ถูกยกเลิกตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่679/2485,545/2501,657/2506,706/2516 2.ไม่อ้างบทห้ามแต่อ้างบทลงโทษในทางกลับกันอ้างบทห้ามแต่ไม่อ้างบทลงโทษเช่นฟ้องโจทก์บรรยายฟ้องข้อเท็จจริงอันเป็นความผิดต้องด้วยบทห้ามแต่มิได้อ้างบทห้ามมาในฟ้องเป็นแต่อ้างบทกำหนดโทษมาตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่652/2490ส่วนกรณีอ้างบทห้ามแต่ไม่อ้างบทลงโทษตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่130/2524 3.อ้างมาตราโดยมิได้ระบุชื่อกฎหมายเช่นฟ้องโจทก์บรรยายข้อหาว่าปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมคำขอท้ายฟ้องขอให้ลงโทษตามมาตรา264,268โดยมิได้ระบุชื่อกฎหมายเมื่อประมวลแล้วทราบว่ากฎหมายที่ขอให้ลงโทษคือประมวลกฎหมายอาญาตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1700/2514ประชุมใหญ่ผู้เขียนเห็นว่ากรณีนี้น่าจะไม่เป็นกฎตายตัวเพราะต้องเป็นเรื่องที่อาจจะแปลได้หากบางเรื่องแปลไม่ได้ก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ 4.อ้างบทกฎหมายขอให้ลงโทษในมาตราที่เป็นความผิดในประเภทเดียวกันเช่นฟ้องอ้างประมวลกฎหมายอาญามาตรา161บรรยายว่าจำเลยปลอมเอกสารปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริตเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นและประชาชนทั่วไปถือได้ว่าโจทก์บรรยายฟ้องตามมาตรา264และประสงค์ให้ลงโทษตามมาตรา264ที่บรรยายฟ้องด้วยตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่614/2478,3297/2522ส่วนการลงโทษจำเลยนั้นได้ต่อเมื่อโทษตามบทบัญญัติที่จะลงนั้นไม่หนักกว่าโทษตามมาตราที่โจทก์ขอ 5.อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิดแต่โจทก์บรรยายฟ้องชัดเจนพอประกอบเป็นความผิดศาลลงโทษตามฐานความผิดหรือบทมาตราที่ถูกต้องได้แม้อัตราโทษจะสูงกว่าตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่391/2509 6.อ้างมาตราในกฎหมายเป็นบทลงโทษไม่ได้อ้างบทมาตรานี้ว่าแก้ไขในพ.ศ.ใดหรืออ้างปีที่แก้ไขผิดพลาดตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่346/2482,654/2485,2222/2527เพราะข้อผิดพลาดดังกล่าวมิใช่สาระสำคัญและหากมีกฎหมายบังคับกรณีใดฉบับเดียวแม้ในฟ้องจะไม่เขียนปีพ.ศ.ของกฎหมายนั้นมาก็ไม่ทำให้ฟ้องไม่สมบูรณ์ การที่ไม่อ้างบทมาตราซึ่งบัญญัติการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดรวมถึงเรื่องไม่อ้างกฎกระทรวงซึ่งเป็นกฎหมายที่จำเลยฝ่าฝืนไว้ในฟ้องก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่3323/2527,363/2529หรือแม้ว่าจะอ้างมาตราในกฎหมายมาแต่อ้างกฎหมายที่ยกเลิกแล้วเท่ากับไม่ได้อ้างกฎหมายอันใดมาเลยก็เป็นฟ้องที่ไม่สมบูรณ์เช่นกันตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่448/2483,790/2491,237/2518และกรณีดังกล่าวหาใช่เรื่องโจทก์อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา192หรืออ้างมาตราในท้ายฟ้องแต่มิได้บรรยายการกระทำของจำเลยตามมาตราที่อ้างย่อมลงโทษจำเลยไม่ได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่612/2478หากศาลพิพากษายกฟ้องกรณีนี้ผู้เขียนเห็นว่าโจทก์จะนำคดีนั้นมาฟ้องใหม่อีกไม่ได้ถือว่าสิทธิฟ้องคดีอาญาเป็นอันระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา39(4) คำพิพากษาศาลฎีกาคดีนี้หากตีความว่าการปรับบทลงโทษจำเลยฐานเสพกัญชาด้วยนั้นเป็นการไม่ชอบเพราะความผิดดังกล่าวที่โจทก์บรรยายฟ้องมาโจทก์ไม่ได้อ้างมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดทั้งที่โจทก์อ้างพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่2)พ.ศ.2528มาตรา9ซึ่งเป็นบทที่ให้ยกเลิกมาตรา92แล้วให้ใช้ข้อความมาตรา92ใหม่แทนนั้นการตีความดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการตีความกฎหมายโดยเคร่งครัดเด็ดขาดไม่ขยายความ (Extensive) กล่าวคือโจทก์ต้องมีคำขอท้ายฟ้องอ้างมาตราในกฎหมายโดยชัดแจ้งซึ่งน่าจะไม่ถูกต้องผู้หมายเหตุเห็นว่าแม้โจทก์จะไม่ได้อ้างมาตราในกฎหมายที่บัญญัติการกระทำของจำเลยเป็นความผิดโดยตรงแต่เมื่อโจทก์อ้างมาตราตามกฎหมายที่แก้ไขมาตราในกฎหมายเดิมที่สามารถเป็นจุดเชื่อมมาตราในกฎหมายซึ่งบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดย่อมถือว่าเป็นการอ้างมาตราในกฎหมายโดยปริยายแล้วดังเช่นคำพิพากษาศาลฎีกานี้ ?ฉัตรชัยไทรโชต,วัชรเลิศชัยมงคล?