คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 760/2492หลักกฎหมาย: การที่คณะกรรมการพิจารณากักคุมตัวจัดกิจการ หรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินในห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทยนั้น จึงเป็นการเข้าควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ความในมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ เป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจในพระราชบัญญัติ ซึ่งจะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้น ด้วยการเข้าดำเนินกิจการและเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติ คณะกรรมการจะต้องจัดการและรับผิด เสมือนเป็นกิจการของตนเอง.ความเดิมว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย ซึ่งดำเนินกิจการเพื่อชนชาติเยอรมัน ได้เช่าตึกของ ม.จ.ทิพยรัตนประภา ต่อมาบริษัทโจทก์ได้รับโอนกรรมสิทธิตึกรายนี้จาก ม.จ.ทิพยรัตน์ฯ ในปีเดียวกันนั้น จำเลยได้เข้ายึดทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ได้เข้าควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย และเข้าครอบครองตึกรายนี้ จำเลยได้ส่งมอบตึกรายนี้คืนให้โจทก์ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๔๘๙ จำเยไม่ยอมชำระค่าเช่าที่ค้าง และปรากฎว่าทรัพย์สินที่ตรึงติดกับตัวตึก ได้สูญหายไปหลายอย่าง โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าเช่ากับทรัพย์ที่สูญหายไป จำเลยให้การปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเช่าตึกเดือนละ ๕๕๕ บาท จนถึงวันที่ส่งมอบ ส่วนราคาทรัพย์สินที่สูญหาย ฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ทำให้สูญหายจึงให้ยกคำขอในเรื่องนี้เสีย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ว่าด้วยกักคุมตัวและควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ๒๔๘๘ มาตรา ๓ ให้อำนาจนายกรัฐมนตรีประกาศระบุรายชื่อ หรือประเภทของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติกักคุมตัว และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินได้ และในวรรค ๒ ของมาตรานั้น ยังได้บัญญัติว่า บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น ให้หมายความถึงนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย หรือองค์การรูปอื่นใด แม้มิได้เป็นนิติบุคคลที่กระทำการเพื่อประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ หรือบุคคลเหล่านี้มีประโยชน์อยู่ด้วย ฉะนั้นการที่จำเลยเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงต้องเป็นการเข้าควบคุมจัดการหรือทรัพย์สินของบุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ส่วนข้อที่ว่า จำเลยเถียงว่า ตามพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น อาจทำได้ถึง ๔ ประการ แต่สำหรับกรณีนี้จำเลยเลือกทำแต่ประการที่ ๒ คือตามมาตรา ๓ (๒) เท่านั้น จำเลยจึงไม่ได้เป็นผู้รับโอนกิจการ หรือทรัพย์สินมาจัดการเสมือนเป็นของจำเลยเองตามมาตรา ๓ (๑) นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ความตามมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น อาศัยอำนาจตามมาตรา ๓ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการนี้ ซึ่งในตัว พ.ร.บ.ให้อำนาจกระทำแก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติไว้เป็น ๒ ประการ คือ กักคุมตัวอย่างหนึ่ง และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินอีกอย่างหนึ่ง และในมาตรา ๗ แห่ง พ.ร.บ.นั้น จึงให้อำนาจในการควบคุมจัดกิจการตามวิธีการและหลักเกณฑ์ ซึ่งกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ฉะนั้นความในมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น จึงเป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจใน พ.ร.บ.นั้นเอง ฉะนั้นอำนาจของคณะกรรมการในเรื่องนี้จะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้นด้วยการเข้าดำเนินกิจการ และเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติตามมาตรา ๓ (๑) แห่งพระราชกฤษฎีกานั้นเสมอไป ส่วนการกระทำตามอนุมาตรา ๒,๓,๔ นั้น เป็นรายละเอียดในการเข้าควบคุมจัดกิจการต่อไปอีกทีหนึ่ง เมื่อเป็นดังนี้การที่จำเลยเข้ายึดทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงเป็นการเข้ากระทำการควบคุมจัดกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย แทนสัตรูต่อสหประชาชาติ ซึ่งจำเลยจะต้องจัดการและรับผิดเสมือนเป็นกิจการของจำเลยเอง จำเลยต้องรับผิดตามเนื้อความแห่งสัญญาเช่ารายพิพาทนี้ พิพากษาแก้ ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 760/2492บริษัท ไทยนิธิจำกัด (โดยนายวรรนะ บุรุษหงษ์ ผู้รับมอบอำนาจ)โจทก์คณะกรรมการพิจารณากักคุมตัวจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ (โดยนายทวี ตะเวทิกุล เป็นประธานกรรมการ)ล. พ.ร.บ.ว่าด้วยการกักคุมตัวและการควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ 2488 ม. 3. พ.ร.ฎ.ควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นศัตรูต่อสหประชาชาติ พ.ศ.2488 ม. 3.การที่คณะกรรมการพิจารณากักคุมตัวจัดกิจการ หรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินในห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทยนั้น จึงเป็นการเข้าควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ความในมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ เป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจในพระราชบัญญัติ ซึ่งจะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้น ด้วยการเข้าดำเนินกิจการและเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติ คณะกรรมการจะต้องจัดการและรับผิด เสมือนเป็นกิจการของตนเอง.ความเดิมว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย ซึ่งดำเนินกิจการเพื่อชนชาติเยอรมัน ได้เช่าตึกของ ม.จ.ทิพยรัตนประภา ต่อมาบริษัทโจทก์ได้รับโอนกรรมสิทธิตึกรายนี้จาก ม.จ.ทิพยรัตน์ฯ ในปีเดียวกันนั้น จำเลยได้เข้ายึดทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ได้เข้าควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย และเข้าครอบครองตึกรายนี้ จำเลยได้ส่งมอบตึกรายนี้คืนให้โจทก์ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๔๘๙ จำเยไม่ยอมชำระค่าเช่าที่ค้าง และปรากฎว่าทรัพย์สินที่ตรึงติดกับตัวตึก ได้สูญหายไปหลายอย่าง โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าเช่ากับทรัพย์ที่สูญหายไป จำเลยให้การปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเช่าตึกเดือนละ ๕๕๕ บาท จนถึงวันที่ส่งมอบ ส่วนราคาทรัพย์สินที่สูญหาย ฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ทำให้สูญหายจึงให้ยกคำขอในเรื่องนี้เสีย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ว่าด้วยกักคุมตัวและควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ๒๔๘๘ มาตรา ๓ ให้อำนาจนายกรัฐมนตรีประกาศระบุรายชื่อ หรือประเภทของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติกักคุมตัว และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินได้ และในวรรค ๒ ของมาตรานั้น ยังได้บัญญัติว่า บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น ให้หมายความถึงนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย หรือองค์การรูปอื่นใด แม้มิได้เป็นนิติบุคคลที่กระทำการเพื่อประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ หรือบุคคลเหล่านี้มีประโยชน์อยู่ด้วย ฉะนั้นการที่จำเลยเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงต้องเป็นการเข้าควบคุมจัดการหรือทรัพย์สินของบุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ส่วนข้อที่ว่า จำเลยเถียงว่า ตามพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น อาจทำได้ถึง ๔ ประการ แต่สำหรับกรณีนี้จำเลยเลือกทำแต่ประการที่ ๒ คือตามมาตรา ๓ (๒) เท่านั้น จำเลยจึงไม่ได้เป็นผู้รับโอนกิจการ หรือทรัพย์สินมาจัดการเสมือนเป็นของจำเลยเองตามมาตรา ๓ (๑) นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ความตามมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น อาศัยอำนาจตามมาตรา ๓ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการนี้ ซึ่งในตัว พ.ร.บ.ให้อำนาจกระทำแก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติไว้เป็น ๒ ประการ คือ กักคุมตัวอย่างหนึ่ง และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินอีกอย่างหนึ่ง และในมาตรา ๗ แห่ง พ.ร.บ.นั้น จึงให้อำนาจในการควบคุมจัดกิจการตามวิธีการและหลักเกณฑ์ ซึ่งกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ฉะนั้นความในมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น จึงเป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจใน พ.ร.บ.นั้นเอง ฉะนั้นอำนาจของคณะกรรมการในเรื่องนี้จะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้นด้วยการเข้าดำเนินกิจการ และเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติตามมาตรา ๓ (๑) แห่งพระราชกฤษฎีกานั้นเสมอไป ส่วนการกระทำตามอนุมาตรา ๒,๓,๔ นั้น เป็นรายละเอียดในการเข้าควบคุมจัดกิจการต่อไปอีกทีหนึ่ง เมื่อเป็นดังนี้การที่จำเลยเข้ายึดทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงเป็นการเข้ากระทำการควบคุมจัดกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย แทนสัตรูต่อสหประชาชาติ ซึ่งจำเลยจะต้องจัดการและรับผิดเสมือนเป็นกิจการของจำเลยเอง จำเลยต้องรับผิดตามเนื้อความแห่งสัญญาเช่ารายพิพาทนี้ พิพากษาแก้ ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์.(ประมูล สุวรรณศร-มนูภันย์วิมลสาร-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)ศาลแพ่ง - นายสำเภาศาลอุทธรณ์ - พระนิติธรรม์ประกรณ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ความเดิมว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย ซึ่งดำเนินกิจการเพื่อชนชาติเยอรมัน ได้เช่าตึกของ ม.จ.ทิพยรัตนประภา ต่อมาบริษัทโจทก์ได้รับโอนกรรมสิทธิตึกรายนี้จาก ม.จ.ทิพยรัตน์ฯ ในปีเดียวกันนั้น จำเลยได้เข้ายึดทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ได้เข้าควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย และเข้าครอบครองตึกรายนี้ จำเลยได้ส่งมอบตึกรายนี้คืนให้โจทก์ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๔๘๙ จำเยไม่ยอมชำระค่าเช่าที่ค้าง และปรากฎว่าทรัพย์สินที่ตรึงติดกับตัวตึก ได้สูญหายไปหลายอย่าง โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าเช่ากับทรัพย์ที่สูญหายไป จำเลยให้การปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเช่าตึกเดือนละ ๕๕๕ บาท จนถึงวันที่ส่งมอบ ส่วนราคาทรัพย์สินที่สูญหาย ฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ทำให้สูญหายจึงให้ยกคำขอในเรื่องนี้เสีย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ว่าด้วยกักคุมตัวและควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ๒๔๘๘ มาตรา ๓ ให้อำนาจนายกรัฐมนตรีประกาศระบุรายชื่อ หรือประเภทของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติกักคุมตัว และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินได้ และในวรรค ๒ ของมาตรานั้น ยังได้บัญญัติว่า บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น ให้หมายความถึงนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย หรือองค์การรูปอื่นใด แม้มิได้เป็นนิติบุคคลที่กระทำการเพื่อประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ หรือบุคคลเหล่านี้มีประโยชน์อยู่ด้วย ฉะนั้นการที่จำเลยเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงต้องเป็นการเข้าควบคุมจัดการหรือทรัพย์สินของบุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ส่วนข้อที่ว่า จำเลยเถียงว่า ตามพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น อาจทำได้ถึง ๔ ประการ แต่สำหรับกรณีนี้จำเลยเลือกทำแต่ประการที่ ๒ คือตามมาตรา ๓ (๒) เท่านั้น จำเลยจึงไม่ได้เป็นผู้รับโอนกิจการ หรือทรัพย์สินมาจัดการเสมือนเป็นของจำเลยเองตามมาตรา ๓ (๑) นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ความตามมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น อาศัยอำนาจตามมาตรา ๓ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการนี้ ซึ่งในตัว พ.ร.บ.ให้อำนาจกระทำแก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติไว้เป็น ๒ ประการ คือ กักคุมตัวอย่างหนึ่ง และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินอีกอย่างหนึ่ง และในมาตรา ๗ แห่ง พ.ร.บ.นั้น จึงให้อำนาจในการควบคุมจัดกิจการตามวิธีการและหลักเกณฑ์ ซึ่งกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ฉะนั้นความในมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น จึงเป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจใน พ.ร.บ.นั้นเอง ฉะนั้นอำนาจของคณะกรรมการในเรื่องนี้จะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้นด้วยการเข้าดำเนินกิจการ และเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติตามมาตรา ๓ (๑) แห่งพระราชกฤษฎีกานั้นเสมอไป ส่วนการกระทำตามอนุมาตรา ๒,๓,๔ นั้น เป็นรายละเอียดในการเข้าควบคุมจัดกิจการต่อไปอีกทีหนึ่ง เมื่อเป็นดังนี้การที่จำเลยเข้ายึดทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงเป็นการเข้ากระทำการควบคุมจัดกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย แทนสัตรูต่อสหประชาชาติ ซึ่งจำเลยจะต้องจัดการและรับผิดเสมือนเป็นกิจการของจำเลยเอง จำเลยต้องรับผิดตามเนื้อความแห่งสัญญาเช่ารายพิพาทนี้ พิพากษาแก้ ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 760/2492บริษัท ไทยนิธิจำกัด (โดยนายวรรนะ บุรุษหงษ์ ผู้รับมอบอำนาจ)โจทก์คณะกรรมการพิจารณากักคุมตัวจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ (โดยนายทวี ตะเวทิกุล เป็นประธานกรรมการ)ล. พ.ร.บ.ว่าด้วยการกักคุมตัวและการควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ 2488 ม. 3. พ.ร.ฎ.ควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นศัตรูต่อสหประชาชาติ พ.ศ.2488 ม. 3.การที่คณะกรรมการพิจารณากักคุมตัวจัดกิจการ หรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินในห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทยนั้น จึงเป็นการเข้าควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ความในมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ เป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจในพระราชบัญญัติ ซึ่งจะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้น ด้วยการเข้าดำเนินกิจการและเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติ คณะกรรมการจะต้องจัดการและรับผิด เสมือนเป็นกิจการของตนเอง.ความเดิมว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย ซึ่งดำเนินกิจการเพื่อชนชาติเยอรมัน ได้เช่าตึกของ ม.จ.ทิพยรัตนประภา ต่อมาบริษัทโจทก์ได้รับโอนกรรมสิทธิตึกรายนี้จาก ม.จ.ทิพยรัตน์ฯ ในปีเดียวกันนั้น จำเลยได้เข้ายึดทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ได้เข้าควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย และเข้าครอบครองตึกรายนี้ จำเลยได้ส่งมอบตึกรายนี้คืนให้โจทก์ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๔๘๙ จำเยไม่ยอมชำระค่าเช่าที่ค้าง และปรากฎว่าทรัพย์สินที่ตรึงติดกับตัวตึก ได้สูญหายไปหลายอย่าง โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าเช่ากับทรัพย์ที่สูญหายไป จำเลยให้การปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเช่าตึกเดือนละ ๕๕๕ บาท จนถึงวันที่ส่งมอบ ส่วนราคาทรัพย์สินที่สูญหาย ฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ทำให้สูญหายจึงให้ยกคำขอในเรื่องนี้เสีย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ว่าด้วยกักคุมตัวและควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ ๒๔๘๘ มาตรา ๓ ให้อำนาจนายกรัฐมนตรีประกาศระบุรายชื่อ หรือประเภทของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติกักคุมตัว และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินได้ และในวรรค ๒ ของมาตรานั้น ยังได้บัญญัติว่า บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น ให้หมายความถึงนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย หรือองค์การรูปอื่นใด แม้มิได้เป็นนิติบุคคลที่กระทำการเพื่อประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติ หรือบุคคลเหล่านี้มีประโยชน์อยู่ด้วย ฉะนั้นการที่จำเลยเข้าดำเนินการยึดหรือจำหน่ายทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงต้องเป็นการเข้าควบคุมจัดการหรือทรัพย์สินของบุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติแล้ว ส่วนข้อที่ว่า จำเลยเถียงว่า ตามพระราชกฤษฎีกาควบคุมจัดกิจการหรือทรัพย์สินของบุคคลที่เป็นสัตรูต่อสหประชาชาตินั้น อาจทำได้ถึง ๔ ประการ แต่สำหรับกรณีนี้จำเลยเลือกทำแต่ประการที่ ๒ คือตามมาตรา ๓ (๒) เท่านั้น จำเลยจึงไม่ได้เป็นผู้รับโอนกิจการ หรือทรัพย์สินมาจัดการเสมือนเป็นของจำเลยเองตามมาตรา ๓ (๑) นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ความตามมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น อาศัยอำนาจตามมาตรา ๓ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการนี้ ซึ่งในตัว พ.ร.บ.ให้อำนาจกระทำแก่บุคคลผู้เป็นสัตรูต่อสหประชาชาติไว้เป็น ๒ ประการ คือ กักคุมตัวอย่างหนึ่ง และควบคุมจัดกิจการ หรือทรัพย์สินอีกอย่างหนึ่ง และในมาตรา ๗ แห่ง พ.ร.บ.นั้น จึงให้อำนาจในการควบคุมจัดกิจการตามวิธีการและหลักเกณฑ์ ซึ่งกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ฉะนั้นความในมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกานั้น จึงเป็นเรื่องควบคุมจัดกิจการและทรัพย์สินตามอำนาจใน พ.ร.บ.นั้นเอง ฉะนั้นอำนาจของคณะกรรมการในเรื่องนี้จะต้องกระทำเป็นการเริ่มต้นด้วยการเข้าดำเนินกิจการ และเข้าครอบครองทรัพย์สินแทนสัตรูต่อสหประชาชาติตามมาตรา ๓ (๑) แห่งพระราชกฤษฎีกานั้นเสมอไป ส่วนการกระทำตามอนุมาตรา ๒,๓,๔ นั้น เป็นรายละเอียดในการเข้าควบคุมจัดกิจการต่อไปอีกทีหนึ่ง เมื่อเป็นดังนี้การที่จำเลยเข้ายึดทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย จึงเป็นการเข้ากระทำการควบคุมจัดกิจการของห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทฮัมบูร์กไทย แทนสัตรูต่อสหประชาชาติ ซึ่งจำเลยจะต้องจัดการและรับผิดเสมือนเป็นกิจการของจำเลยเอง จำเลยต้องรับผิดตามเนื้อความแห่งสัญญาเช่ารายพิพาทนี้ พิพากษาแก้ ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย พร้อมด้วยดอกเบี้ยให้แก่โจทก์.(ประมูล สุวรรณศร-มนูภันย์วิมลสาร-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)ศาลแพ่ง - นายสำเภาศาลอุทธรณ์ - พระนิติธรรม์ประกรณ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ