คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 489/2486หลักกฎหมาย: เปนสามีภรรยาก่อนไช้ป.พ.พ.บัพ 5 แต่ตายจากกันเมื่อไช้ ป.พ.พ.บัพ 5 แล้ว ต้องแบ่งสมรสตามจดหมายลักสนะผัวเมีย แต่แบ่งมรดกตาม ป.พ.พ.บัพ 6 ไนชั้นดีกาผู้ดีกาต้องเสียค่าขั้นสาลฉเพาะไนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องไนชั้นดีกา ไม่ต้องเสียไนทุนทรัพย์ที่สาลอุธรน์ตัดสินไห้โจทแล้วโจทจำเลยพิพาทกันเรื่องมรดกนางพิมบุตรสาวโจทซึ่งเปนภรรยาจำเลย สาลชั้นต้นไห้แบ่งสมรสระหว่างนางพิมกับจำเลยคนละครึ่ง ของนางพิมตกเปนมรดก สาลอุธรน์ไห้แบ่งสมรสของนางพิม ๑ ส่วนของจำเลย ๒ ส่วน เพราะสมรสกันก่อนไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ ส่วนการแบ่งมรดกไห้แบ่งตามประมวนแพ่งบัพ ๖ โจทดีกาไนเรื่องแบ่งสมรส สาลดีกาวินิฉัยว่า พ.ร.บ.ไห้ไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ พ.ส. ๒๔๗๗ มาตรา ๔ มีข้อความว่า บทบัญญัติบัพ ๕ ไม่กะทบกะเทือนการสมรสซึ่งมีหยู่ก่อนไช้บัพ ๕ และทั้งความสัมพันธ์ไนครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ ฉนั้นที่สาลอุธรน์แบ่งสมรสจึงชอบแล้ว ส่วนการแบ่งมรดกแบ่งตามบัพ ๖ นั้น ก็เนื่องจากการไห้ไช้บัพ ๖ ไม่มีบทบัญญัติเช่นกับการไช้บัพ ๕ มาตรา ๔ อนึ่งคดีนี้สาลอุธรน์พิพากสาไห้จำเลยแบ่งทรัพย์ไห้โจทน้อยกว่าที่สาลชั้นต้นพิพากสาไห้และโจทดีกาขอไห้สาลพิพากสาแบ่งเช่นสาลชั้นต้น ฉะนั้นจำนวนทุนทรัพย์ไนชั้นดีกานี้คือจำนวนเงินซึ่งสาลอุธรน์ไห้น้อยกว่าสาลชั้นต้น ตาม ป.ว.พ.ม.๑๕๐ วัค ๒ สาลต้องคิดว่าขึ้นสาลชั้นดีกาตามจำนวนเงินนี้ ไห้สาลชั้นต้นคืนค่าขึ้นสาลที่เกินไห้โจท ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 489/2486นายหล่อ ขล่ายแย้ม นางพุ่ม ขล่ายแย้มโจทก์นายชั้น ทับแก้วจำเลย ป.พ.พ. ม. 1517, ม. 1633, ม. 1635 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 ป.วิ.พ. ม. 150 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 เปนสามีภรรยาก่อนไช้ป.พ.พ.บัพ 5 แต่ตายจากกันเมื่อไช้ ป.พ.พ.บัพ 5 แล้ว ต้องแบ่งสมรสตามจดหมายลักสนะผัวเมีย แต่แบ่งมรดกตาม ป.พ.พ.บัพ 6 ไนชั้นดีกาผู้ดีกาต้องเสียค่าขั้นสาลฉเพาะไนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องไนชั้นดีกา ไม่ต้องเสียไนทุนทรัพย์ที่สาลอุธรน์ตัดสินไห้โจทแล้วโจทจำเลยพิพาทกันเรื่องมรดกนางพิมบุตรสาวโจทซึ่งเปนภรรยาจำเลย สาลชั้นต้นไห้แบ่งสมรสระหว่างนางพิมกับจำเลยคนละครึ่ง ของนางพิมตกเปนมรดก สาลอุธรน์ไห้แบ่งสมรสของนางพิม ๑ ส่วนของจำเลย ๒ ส่วน เพราะสมรสกันก่อนไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ ส่วนการแบ่งมรดกไห้แบ่งตามประมวนแพ่งบัพ ๖ โจทดีกาไนเรื่องแบ่งสมรส สาลดีกาวินิฉัยว่า พ.ร.บ.ไห้ไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ พ.ส. ๒๔๗๗ มาตรา ๔ มีข้อความว่า บทบัญญัติบัพ ๕ ไม่กะทบกะเทือนการสมรสซึ่งมีหยู่ก่อนไช้บัพ ๕ และทั้งความสัมพันธ์ไนครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ ฉนั้นที่สาลอุธรน์แบ่งสมรสจึงชอบแล้ว ส่วนการแบ่งมรดกแบ่งตามบัพ ๖ นั้น ก็เนื่องจากการไห้ไช้บัพ ๖ ไม่มีบทบัญญัติเช่นกับการไช้บัพ ๕ มาตรา ๔ อนึ่งคดีนี้สาลอุธรน์พิพากสาไห้จำเลยแบ่งทรัพย์ไห้โจทน้อยกว่าที่สาลชั้นต้นพิพากสาไห้และโจทดีกาขอไห้สาลพิพากสาแบ่งเช่นสาลชั้นต้น ฉะนั้นจำนวนทุนทรัพย์ไนชั้นดีกานี้คือจำนวนเงินซึ่งสาลอุธรน์ไห้น้อยกว่าสาลชั้นต้น ตาม ป.ว.พ.ม.๑๕๐ วัค ๒ สาลต้องคิดว่าขึ้นสาลชั้นดีกาตามจำนวนเงินนี้ ไห้สาลชั้นต้นคืนค่าขึ้นสาลที่เกินไห้โจท(จำรูญ โปษยานนท์-เคลื่อน อิสรภักดี-ประมูล สุวรรณศร)ศาลชั้นต้น - นายอุทธิ สุวรรนินศาลอุทธรณ์ - นายสารนิติ +แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทจำเลยพิพาทกันเรื่องมรดกนางพิมบุตรสาวโจทซึ่งเปนภรรยาจำเลย สาลชั้นต้นไห้แบ่งสมรสระหว่างนางพิมกับจำเลยคนละครึ่ง ของนางพิมตกเปนมรดก สาลอุธรน์ไห้แบ่งสมรสของนางพิม ๑ ส่วนของจำเลย ๒ ส่วน เพราะสมรสกันก่อนไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ ส่วนการแบ่งมรดกไห้แบ่งตามประมวนแพ่งบัพ ๖ โจทดีกาไนเรื่องแบ่งสมรส สาลดีกาวินิฉัยว่า พ.ร.บ.ไห้ไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ พ.ส. ๒๔๗๗ มาตรา ๔ มีข้อความว่า บทบัญญัติบัพ ๕ ไม่กะทบกะเทือนการสมรสซึ่งมีหยู่ก่อนไช้บัพ ๕ และทั้งความสัมพันธ์ไนครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ ฉนั้นที่สาลอุธรน์แบ่งสมรสจึงชอบแล้ว ส่วนการแบ่งมรดกแบ่งตามบัพ ๖ นั้น ก็เนื่องจากการไห้ไช้บัพ ๖ ไม่มีบทบัญญัติเช่นกับการไช้บัพ ๕ มาตรา ๔ อนึ่งคดีนี้สาลอุธรน์พิพากสาไห้จำเลยแบ่งทรัพย์ไห้โจทน้อยกว่าที่สาลชั้นต้นพิพากสาไห้และโจทดีกาขอไห้สาลพิพากสาแบ่งเช่นสาลชั้นต้น ฉะนั้นจำนวนทุนทรัพย์ไนชั้นดีกานี้คือจำนวนเงินซึ่งสาลอุธรน์ไห้น้อยกว่าสาลชั้นต้น ตาม ป.ว.พ.ม.๑๕๐ วัค ๒ สาลต้องคิดว่าขึ้นสาลชั้นดีกาตามจำนวนเงินนี้ ไห้สาลชั้นต้นคืนค่าขึ้นสาลที่เกินไห้โจท ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 489/2486นายหล่อ ขล่ายแย้ม นางพุ่ม ขล่ายแย้มโจทก์นายชั้น ทับแก้วจำเลย ป.พ.พ. ม. 1517, ม. 1633, ม. 1635 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 ป.วิ.พ. ม. 150 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 เปนสามีภรรยาก่อนไช้ป.พ.พ.บัพ 5 แต่ตายจากกันเมื่อไช้ ป.พ.พ.บัพ 5 แล้ว ต้องแบ่งสมรสตามจดหมายลักสนะผัวเมีย แต่แบ่งมรดกตาม ป.พ.พ.บัพ 6 ไนชั้นดีกาผู้ดีกาต้องเสียค่าขั้นสาลฉเพาะไนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องไนชั้นดีกา ไม่ต้องเสียไนทุนทรัพย์ที่สาลอุธรน์ตัดสินไห้โจทแล้วโจทจำเลยพิพาทกันเรื่องมรดกนางพิมบุตรสาวโจทซึ่งเปนภรรยาจำเลย สาลชั้นต้นไห้แบ่งสมรสระหว่างนางพิมกับจำเลยคนละครึ่ง ของนางพิมตกเปนมรดก สาลอุธรน์ไห้แบ่งสมรสของนางพิม ๑ ส่วนของจำเลย ๒ ส่วน เพราะสมรสกันก่อนไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ ส่วนการแบ่งมรดกไห้แบ่งตามประมวนแพ่งบัพ ๖ โจทดีกาไนเรื่องแบ่งสมรส สาลดีกาวินิฉัยว่า พ.ร.บ.ไห้ไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ พ.ส. ๒๔๗๗ มาตรา ๔ มีข้อความว่า บทบัญญัติบัพ ๕ ไม่กะทบกะเทือนการสมรสซึ่งมีหยู่ก่อนไช้บัพ ๕ และทั้งความสัมพันธ์ไนครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ ฉนั้นที่สาลอุธรน์แบ่งสมรสจึงชอบแล้ว ส่วนการแบ่งมรดกแบ่งตามบัพ ๖ นั้น ก็เนื่องจากการไห้ไช้บัพ ๖ ไม่มีบทบัญญัติเช่นกับการไช้บัพ ๕ มาตรา ๔ อนึ่งคดีนี้สาลอุธรน์พิพากสาไห้จำเลยแบ่งทรัพย์ไห้โจทน้อยกว่าที่สาลชั้นต้นพิพากสาไห้และโจทดีกาขอไห้สาลพิพากสาแบ่งเช่นสาลชั้นต้น ฉะนั้นจำนวนทุนทรัพย์ไนชั้นดีกานี้คือจำนวนเงินซึ่งสาลอุธรน์ไห้น้อยกว่าสาลชั้นต้น ตาม ป.ว.พ.ม.๑๕๐ วัค ๒ สาลต้องคิดว่าขึ้นสาลชั้นดีกาตามจำนวนเงินนี้ ไห้สาลชั้นต้นคืนค่าขึ้นสาลที่เกินไห้โจท(จำรูญ โปษยานนท์-เคลื่อน อิสรภักดี-ประมูล สุวรรณศร)ศาลชั้นต้น - นายอุทธิ สุวรรนินศาลอุทธรณ์ - นายสารนิติ +แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ