คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1860/2539หลักกฎหมาย: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 กำหนดให้ทึ่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินมีโฉนดย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าวและเป็นกรรมสิทธิ์ของ ส. เจ้าของที่ดินโดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนว่าเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่ ส. ขายที่งอกให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดนั้นขายแก่โจทก์ไม่ใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่า โจทก์กับ ส.เพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองจะตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่งอก โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับให้จำเลยออกไปจากที่งอกโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินมือเปล่าเนื้อที่ 300 ตารางวา ซึ่งตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 4 ตำบลท่าไม้รวกอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี มีอาณาเขตติดต่อกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 โจทก์ซื้อที่ดินดังกล่าวจากนายสมชัย วัดน้อยเมื่อเดือนมีนาคม 2534 หลังจากซื้อที่ดินมาแล้วโจทก์ได้เข้าครอบครองบำรุงรักษาสภาพของที่ดินและต้นกล้วยซึ่งปลูกอยู่ก่อนและนำเสาไม้จำนวน 200 ต้น ไปกองไว้บนที่ดินเพื่อจะทำการล้อมรั้ว ต่อมาประมาณเดือนกรกฎาคม 2534 จำเลยทั้งสามได้ร่วมกันบุกรุกโดยใช้รถแทรกเตอร์เข้ามาไถเสาไม้ดังกล่าวของโจทก์ออกไปจากที่ดินและจำเลยทั้งสามได้ปลูกต้นชมพู่ในที่ดินของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายอันเป็นการละเมิดต่อโจทก์ หากโจทก์นำที่ดินให้ผู้อื่นเช่าจะได้ค่าเช่าอย่างต่ำปีละ 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสามออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยทั้งสามและบริวารเข้ามาเกี่ยวข้องอีกต่อไป ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าขาดประโยชน์จำนวน 60,000 บาทต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสามจะออกไปจากที่ดินของโจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นของนางพ่วง ฉิมพาลีนายสมชัยไม่มีอำนาจขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ดังนั้นโจทก์จึงไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 เป็นเจ้าของที่ดินเฉพาะส่วนในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายางจังหวัดเพชรบุรี ร่วมกับบุคคลอื่นอีก 4 คน คือนางพ่วง ฉิมพาลี(วัดน้อย) นางโต๊ะ วัดน้อย นายสมชัย วัดน้อย และนายประนม วัดน้อยทางด้านทิศเหนือของที่ดินดังกล่าวจดแม่น้ำเพชรบุรี ต่อมาได้เกิดที่งอกทางด้านทิศเหนือ จึงกลายเป็นส่วนควบของที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2534 จำเลยที่ 3ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนายสมชัยมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาเมื่อวันที่ 7สิงหาคม 2534 จำเลยที่ 3 ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนางพ่วงมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หลังจากนั้นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550ได้ตกลงให้จำเลยที่ 3 ทำสวนเกษตรทางด้านทิศเหนือของที่ดินซึ่งรวมทั้งที่งอกดังกล่าวตลอดไปจนจดแม่น้ำเพชรบุรี จำเลยที่ 2และที่ 3 ได้เข้าทำการไถแปรที่ดินปลูกต้นกล้วยและต้นชมพู่โจทก์ไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท หนังสือสัญญาซื้อขายที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเอกสารปลอมและโจทก์เป็นคู่กรณีกับนายสมชัยตามสัญญาซื้อขายซึ่งเป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทตามแผนที่วิวาทเป็นของโจทก์ให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินพิพาท ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ร่วมกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ปีละ12,000 บาท (เดือนละ 1,000 บาท) นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะออกไปจากที่ดินพิพาทจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยหรือไม่ โจทก์ฎีกาว่า แม้ที่งอกริมตลิ่งจะเป็นส่วนควบของโฉนดที่ดินเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ก็ตาม แต่ที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่งอกยังมิได้มีการรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานให้เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดดังกล่าว ที่ดินซึ่งเป็นที่งอกจึงยังคงเป็นที่ดินมือเปล่าอยู่ เจ้าของที่ดินสามารถทำการซื้อขายโดยการส่งมอบการครอบครอง โดยไม่ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ เมื่อโจทก์รับโอนที่ดินจากผู้ขายและเข้าครอบครองที่ดินแล้ว โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสามได้ พิเคราะห์แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 บัญญัติว่า "ที่ดินแปลงใดเกิดที่งอกริมตลิ่ง ที่งอกย่อมเป็นทรัพย์สินของเจ้าของที่ดินแปลงนั้น" เห็นว่า ตามบทบัญญัติของกฎหมายกำหนดให้ที่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ที่งอกย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าว และเป็นกรรมสิทธิ์ของนายสมชัยวัดน้อย โดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานว่าเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วที่งอกจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่นายสมชัยขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดเลขที่ 1550ขายแก่โจทก์ หาใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่าแต่อย่างใดไม่การซื้อขายที่ดินมีกรรมสิทธิ์จะต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ โจทก์กับนายสมชัยเพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองตามสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ สัญญาซื้อขายระหว่างนายสมชัยกับโจทก์จึงตกเป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทตามสัญญาซื้อขาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับจำเลยทั้งสามให้ออกไปจากที่ดินพิพาทได้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1860/2539นางสาว โสพิน ยิ้ม งามโจทก์นาย เล็ก วัด น้อย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456, ม. 1308 ป.วิ.พ. ม. 55ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 กำหนดให้ทึ่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินมีโฉนดย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าวและเป็นกรรมสิทธิ์ของ ส. เจ้าของที่ดินโดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนว่าเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่ ส. ขายที่งอกให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดนั้นขายแก่โจทก์ไม่ใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่า โจทก์กับ ส.เพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองจะตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่งอก โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับให้จำเลยออกไปจากที่งอกโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินมือเปล่าเนื้อที่ 300 ตารางวา ซึ่งตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 4 ตำบลท่าไม้รวกอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี มีอาณาเขตติดต่อกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 โจทก์ซื้อที่ดินดังกล่าวจากนายสมชัย วัดน้อยเมื่อเดือนมีนาคม 2534 หลังจากซื้อที่ดินมาแล้วโจทก์ได้เข้าครอบครองบำรุงรักษาสภาพของที่ดินและต้นกล้วยซึ่งปลูกอยู่ก่อนและนำเสาไม้จำนวน 200 ต้น ไปกองไว้บนที่ดินเพื่อจะทำการล้อมรั้ว ต่อมาประมาณเดือนกรกฎาคม 2534 จำเลยทั้งสามได้ร่วมกันบุกรุกโดยใช้รถแทรกเตอร์เข้ามาไถเสาไม้ดังกล่าวของโจทก์ออกไปจากที่ดินและจำเลยทั้งสามได้ปลูกต้นชมพู่ในที่ดินของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายอันเป็นการละเมิดต่อโจทก์ หากโจทก์นำที่ดินให้ผู้อื่นเช่าจะได้ค่าเช่าอย่างต่ำปีละ 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสามออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยทั้งสามและบริวารเข้ามาเกี่ยวข้องอีกต่อไป ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าขาดประโยชน์จำนวน 60,000 บาทต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสามจะออกไปจากที่ดินของโจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นของนางพ่วง ฉิมพาลีนายสมชัยไม่มีอำนาจขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ดังนั้นโจทก์จึงไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 เป็นเจ้าของที่ดินเฉพาะส่วนในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายางจังหวัดเพชรบุรี ร่วมกับบุคคลอื่นอีก 4 คน คือนางพ่วง ฉิมพาลี(วัดน้อย) นางโต๊ะ วัดน้อย นายสมชัย วัดน้อย และนายประนม วัดน้อยทางด้านทิศเหนือของที่ดินดังกล่าวจดแม่น้ำเพชรบุรี ต่อมาได้เกิดที่งอกทางด้านทิศเหนือ จึงกลายเป็นส่วนควบของที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2534 จำเลยที่ 3ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนายสมชัยมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาเมื่อวันที่ 7สิงหาคม 2534 จำเลยที่ 3 ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนางพ่วงมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หลังจากนั้นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550ได้ตกลงให้จำเลยที่ 3 ทำสวนเกษตรทางด้านทิศเหนือของที่ดินซึ่งรวมทั้งที่งอกดังกล่าวตลอดไปจนจดแม่น้ำเพชรบุรี จำเลยที่ 2และที่ 3 ได้เข้าทำการไถแปรที่ดินปลูกต้นกล้วยและต้นชมพู่โจทก์ไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท หนังสือสัญญาซื้อขายที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเอกสารปลอมและโจทก์เป็นคู่กรณีกับนายสมชัยตามสัญญาซื้อขายซึ่งเป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทตามแผนที่วิวาทเป็นของโจทก์ให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินพิพาท ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ร่วมกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ปีละ12,000 บาท (เดือนละ 1,000 บาท) นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะออกไปจากที่ดินพิพาทจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยหรือไม่ โจทก์ฎีกาว่า แม้ที่งอกริมตลิ่งจะเป็นส่วนควบของโฉนดที่ดินเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ก็ตาม แต่ที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่งอกยังมิได้มีการรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานให้เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดดังกล่าว ที่ดินซึ่งเป็นที่งอกจึงยังคงเป็นที่ดินมือเปล่าอยู่ เจ้าของที่ดินสามารถทำการซื้อขายโดยการส่งมอบการครอบครอง โดยไม่ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ เมื่อโจทก์รับโอนที่ดินจากผู้ขายและเข้าครอบครองที่ดินแล้ว โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสามได้ พิเคราะห์แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 บัญญัติว่า "ที่ดินแปลงใดเกิดที่งอกริมตลิ่ง ที่งอกย่อมเป็นทรัพย์สินของเจ้าของที่ดินแปลงนั้น" เห็นว่า ตามบทบัญญัติของกฎหมายกำหนดให้ที่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ที่งอกย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าว และเป็นกรรมสิทธิ์ของนายสมชัยวัดน้อย โดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานว่าเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วที่งอกจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่นายสมชัยขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดเลขที่ 1550ขายแก่โจทก์ หาใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่าแต่อย่างใดไม่การซื้อขายที่ดินมีกรรมสิทธิ์จะต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ โจทก์กับนายสมชัยเพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองตามสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ สัญญาซื้อขายระหว่างนายสมชัยกับโจทก์จึงตกเป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทตามสัญญาซื้อขาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับจำเลยทั้งสามให้ออกไปจากที่ดินพิพาทได้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(อุระ หวังอ้อมกลาง-ปราโมทย์ ชพานนท์-เสริม บุญทรงสันติกุล)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ท่านว่าเป็นโมฆะ ที่งอกริมตลิ่งเป็นอสังหาริมทรัพย์ การซื้อขายที่งอกจึงต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ โดยไม่ต้องคำนึงถึงว่าเป็นที่ดินมีโฉนดหรือเป็นที่ดินมือเปล่า คดีนี้โจทก์ทำหนังสือสัญญาซื้อขายที่งอกจากนายสมชัย เมื่อไม่ได้จดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงเป็นโมฆะ โจทก์จะอ้างว่าได้รับโอนที่งอกมาโดยสัญญาไม่ได้แต่อย่างไรก็ตามถ้าเป็นที่ดินมือเปล่าย่อมโอนหรือสละการครอบครองให้แก่กันอันทำให้ผู้รับโอนเป็นเจ้าของได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1377,1378 จึงต้องพิจารณาว่า ที่งอกดังกล่าวถือว่าเป็นที่ดินมือเปล่าหรือไม่ ซึ่งศาลฎีกาเห็นว่าไม่ใช่ที่ดินมือเปล่าเพราะเป็นที่งอกจากที่ดินมีโฉนดโจทก์จึงไม่เป็นเจ้าของที่งอกอีกเช่นกัน และเมื่อโจทก์ไม่เป็นเจ้ากรรมสิทธิ์ในที่งอกจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสาม ถ้าพิจารณาอำนาจฟ้องของโจทก์ในแง่ที่ว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่งอกนั้นหรือไม่ก็คงจะเป็นดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัย 2. แต่คดีนี้โจทก์ฟ้องโดยอ้างว่าโจทก์เป็นผู้ครอบครองที่งอกนั้นด้วย และเป็นการฟ้องจำเลยทั้งสามซึ่งเป็นบุคคลภายนอกที่บุกรุกที่งอกที่โจทก์ครอบครอง ไม่ใช่ข้อพิพาทระหว่างโจทก์กับนายสมชัย ซึ่งโจทก์เป็นเพียงผู้ครอบครองย่อมไม่มีสิทธิดีกว่านายสมชัยผู้เป็นเจ้าของ การที่โจทก์ซื้อที่งอกมาโดยไม่ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นโมฆะ แต่โจทก์ก็เข้าครอบครองที่งอกนั้น โดยถือว่านายสมชัยสละการครอบครองให้โจทก์ โจทก์ย่อมเป็นผู้ครอบครองและครอบครองอย่างเป็นเจ้าของซึ่งอาจได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 ต่อไปได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 905/2508) ดังนั้นเมื่ออาศัยสิทธิครอบครองโจทก์ในฐานะเป็นผู้ครอบครองที่งอกดังที่โจทก์ยกขึ้นฎีกา โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามออกไปและชดใช้ค่าขาดประโยชน์ได้ (เทียบคำพิพากษาฎีกาที่ 2374/2521,3695/2524,3470-3479/2530) แต่สำหรับผลคดีนั้นยังต้องพิจารณาตามคำให้การของจำเลยที่ 3 ที่อ้างว่าผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ซึ่งเกิดที่งอกได้ตกลงให้จำเลยที่ 3 ทำสวนเกษตรในที่งอกนั้น ซึ่งหากฟังได้ตามที่จำเลยที่ 3 อ้าง โจทก์ซึ่งไม่มีสิทธิดีกว่านายสมชัยผู้เป็นเจ้าของที่งอกนั้น ย่อมบังคับให้จำเลยทั้งสามออกไปจากที่งอกและใช้ค่าขาดประโยชน์ไม่ได้ ไพโรจน์ วายุภาพคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินมือเปล่าเนื้อที่ 300 ตารางวา ซึ่งตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 4 ตำบลท่าไม้รวกอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี มีอาณาเขตติดต่อกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 โจทก์ซื้อที่ดินดังกล่าวจากนายสมชัย วัดน้อยเมื่อเดือนมีนาคม 2534 หลังจากซื้อที่ดินมาแล้วโจทก์ได้เข้าครอบครองบำรุงรักษาสภาพของที่ดินและต้นกล้วยซึ่งปลูกอยู่ก่อนและนำเสาไม้จำนวน 200 ต้น ไปกองไว้บนที่ดินเพื่อจะทำการล้อมรั้ว ต่อมาประมาณเดือนกรกฎาคม 2534 จำเลยทั้งสามได้ร่วมกันบุกรุกโดยใช้รถแทรกเตอร์เข้ามาไถเสาไม้ดังกล่าวของโจทก์ออกไปจากที่ดินและจำเลยทั้งสามได้ปลูกต้นชมพู่ในที่ดินของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายอันเป็นการละเมิดต่อโจทก์ หากโจทก์นำที่ดินให้ผู้อื่นเช่าจะได้ค่าเช่าอย่างต่ำปีละ 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสามออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยทั้งสามและบริวารเข้ามาเกี่ยวข้องอีกต่อไป ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าขาดประโยชน์จำนวน 60,000 บาทต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสามจะออกไปจากที่ดินของโจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นของนางพ่วง ฉิมพาลีนายสมชัยไม่มีอำนาจขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ดังนั้นโจทก์จึงไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 เป็นเจ้าของที่ดินเฉพาะส่วนในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายางจังหวัดเพชรบุรี ร่วมกับบุคคลอื่นอีก 4 คน คือนางพ่วง ฉิมพาลี(วัดน้อย) นางโต๊ะ วัดน้อย นายสมชัย วัดน้อย และนายประนม วัดน้อยทางด้านทิศเหนือของที่ดินดังกล่าวจดแม่น้ำเพชรบุรี ต่อมาได้เกิดที่งอกทางด้านทิศเหนือ จึงกลายเป็นส่วนควบของที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2534 จำเลยที่ 3ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนายสมชัยมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาเมื่อวันที่ 7สิงหาคม 2534 จำเลยที่ 3 ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนางพ่วงมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หลังจากนั้นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550ได้ตกลงให้จำเลยที่ 3 ทำสวนเกษตรทางด้านทิศเหนือของที่ดินซึ่งรวมทั้งที่งอกดังกล่าวตลอดไปจนจดแม่น้ำเพชรบุรี จำเลยที่ 2และที่ 3 ได้เข้าทำการไถแปรที่ดินปลูกต้นกล้วยและต้นชมพู่โจทก์ไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท หนังสือสัญญาซื้อขายที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเอกสารปลอมและโจทก์เป็นคู่กรณีกับนายสมชัยตามสัญญาซื้อขายซึ่งเป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทตามแผนที่วิวาทเป็นของโจทก์ให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินพิพาท ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ร่วมกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ปีละ12,000 บาท (เดือนละ 1,000 บาท) นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะออกไปจากที่ดินพิพาทจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยหรือไม่ โจทก์ฎีกาว่า แม้ที่งอกริมตลิ่งจะเป็นส่วนควบของโฉนดที่ดินเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ก็ตาม แต่ที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่งอกยังมิได้มีการรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานให้เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดดังกล่าว ที่ดินซึ่งเป็นที่งอกจึงยังคงเป็นที่ดินมือเปล่าอยู่ เจ้าของที่ดินสามารถทำการซื้อขายโดยการส่งมอบการครอบครอง โดยไม่ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ เมื่อโจทก์รับโอนที่ดินจากผู้ขายและเข้าครอบครองที่ดินแล้ว โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสามได้ พิเคราะห์แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 บัญญัติว่า "ที่ดินแปลงใดเกิดที่งอกริมตลิ่ง ที่งอกย่อมเป็นทรัพย์สินของเจ้าของที่ดินแปลงนั้น" เห็นว่า ตามบทบัญญัติของกฎหมายกำหนดให้ที่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ที่งอกย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าว และเป็นกรรมสิทธิ์ของนายสมชัยวัดน้อย โดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานว่าเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วที่งอกจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่นายสมชัยขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดเลขที่ 1550ขายแก่โจทก์ หาใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่าแต่อย่างใดไม่การซื้อขายที่ดินมีกรรมสิทธิ์จะต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ โจทก์กับนายสมชัยเพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองตามสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ สัญญาซื้อขายระหว่างนายสมชัยกับโจทก์จึงตกเป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทตามสัญญาซื้อขาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับจำเลยทั้งสามให้ออกไปจากที่ดินพิพาทได้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1860/2539นางสาว โสพิน ยิ้ม งามโจทก์นาย เล็ก วัด น้อย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456, ม. 1308 ป.วิ.พ. ม. 55ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 กำหนดให้ทึ่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินมีโฉนดย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าวและเป็นกรรมสิทธิ์ของ ส. เจ้าของที่ดินโดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนว่าเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่ ส. ขายที่งอกให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดนั้นขายแก่โจทก์ไม่ใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่า โจทก์กับ ส.เพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองจะตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่งอก โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับให้จำเลยออกไปจากที่งอกโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของผู้ครอบครองที่ดินมือเปล่าเนื้อที่ 300 ตารางวา ซึ่งตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 4 ตำบลท่าไม้รวกอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี มีอาณาเขตติดต่อกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 โจทก์ซื้อที่ดินดังกล่าวจากนายสมชัย วัดน้อยเมื่อเดือนมีนาคม 2534 หลังจากซื้อที่ดินมาแล้วโจทก์ได้เข้าครอบครองบำรุงรักษาสภาพของที่ดินและต้นกล้วยซึ่งปลูกอยู่ก่อนและนำเสาไม้จำนวน 200 ต้น ไปกองไว้บนที่ดินเพื่อจะทำการล้อมรั้ว ต่อมาประมาณเดือนกรกฎาคม 2534 จำเลยทั้งสามได้ร่วมกันบุกรุกโดยใช้รถแทรกเตอร์เข้ามาไถเสาไม้ดังกล่าวของโจทก์ออกไปจากที่ดินและจำเลยทั้งสามได้ปลูกต้นชมพู่ในที่ดินของโจทก์ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายอันเป็นการละเมิดต่อโจทก์ หากโจทก์นำที่ดินให้ผู้อื่นเช่าจะได้ค่าเช่าอย่างต่ำปีละ 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสามออกไปจากที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยทั้งสามและบริวารเข้ามาเกี่ยวข้องอีกต่อไป ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้ค่าขาดประโยชน์จำนวน 60,000 บาทต่อปีนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยทั้งสามจะออกไปจากที่ดินของโจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นของนางพ่วง ฉิมพาลีนายสมชัยไม่มีอำนาจขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ดังนั้นโจทก์จึงไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 3 เป็นเจ้าของที่ดินเฉพาะส่วนในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายางจังหวัดเพชรบุรี ร่วมกับบุคคลอื่นอีก 4 คน คือนางพ่วง ฉิมพาลี(วัดน้อย) นางโต๊ะ วัดน้อย นายสมชัย วัดน้อย และนายประนม วัดน้อยทางด้านทิศเหนือของที่ดินดังกล่าวจดแม่น้ำเพชรบุรี ต่อมาได้เกิดที่งอกทางด้านทิศเหนือ จึงกลายเป็นส่วนควบของที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2534 จำเลยที่ 3ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนายสมชัยมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาเมื่อวันที่ 7สิงหาคม 2534 จำเลยที่ 3 ได้เช่าที่ดินเฉพาะส่วนของนางพ่วงมีกำหนด 12 ปี ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หลังจากนั้นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550ได้ตกลงให้จำเลยที่ 3 ทำสวนเกษตรทางด้านทิศเหนือของที่ดินซึ่งรวมทั้งที่งอกดังกล่าวตลอดไปจนจดแม่น้ำเพชรบุรี จำเลยที่ 2และที่ 3 ได้เข้าทำการไถแปรที่ดินปลูกต้นกล้วยและต้นชมพู่โจทก์ไม่ใช่เจ้าของที่ดินพิพาท หนังสือสัญญาซื้อขายที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเอกสารปลอมและโจทก์เป็นคู่กรณีกับนายสมชัยตามสัญญาซื้อขายซึ่งเป็นบุคคลสิทธิ ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 2 และที่ 3ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ที่ดินพิพาทตามแผนที่วิวาทเป็นของโจทก์ให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินพิพาท ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ร่วมกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ปีละ12,000 บาท (เดือนละ 1,000 บาท) นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยจะออกไปจากที่ดินพิพาทจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยหรือไม่ โจทก์ฎีกาว่า แม้ที่งอกริมตลิ่งจะเป็นส่วนควบของโฉนดที่ดินเลขที่ 1550 ตำบลท่าไม้รวก อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ก็ตาม แต่ที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่งอกยังมิได้มีการรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานให้เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดดังกล่าว ที่ดินซึ่งเป็นที่งอกจึงยังคงเป็นที่ดินมือเปล่าอยู่ เจ้าของที่ดินสามารถทำการซื้อขายโดยการส่งมอบการครอบครอง โดยไม่ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ เมื่อโจทก์รับโอนที่ดินจากผู้ขายและเข้าครอบครองที่ดินแล้ว โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสามได้ พิเคราะห์แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 บัญญัติว่า "ที่ดินแปลงใดเกิดที่งอกริมตลิ่ง ที่งอกย่อมเป็นทรัพย์สินของเจ้าของที่ดินแปลงนั้น" เห็นว่า ตามบทบัญญัติของกฎหมายกำหนดให้ที่งอกริมตลิ่งเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินที่ตั้งอยู่ริมตลิ่งเมื่อที่งอกอยู่ติดกับที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ที่งอกย่อมเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงดังกล่าว และเป็นกรรมสิทธิ์ของนายสมชัยวัดน้อย โดยหลักส่วนควบด้วยผลของกฎหมาย ไม่จำต้องรังวัดขึ้นทะเบียนเป็นหลักฐานว่าเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินตามโฉนดเดิมเสียก่อนแล้วที่งอกจึงจะเป็นที่ดินมีกรรมสิทธิ์ การที่นายสมชัยขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ ถือว่าได้แบ่งที่ดินตามโฉนดเลขที่ 1550ขายแก่โจทก์ หาใช่เป็นการขายที่ดินมือเปล่าแต่อย่างใดไม่การซื้อขายที่ดินมีกรรมสิทธิ์จะต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ โจทก์กับนายสมชัยเพียงแต่ทำสัญญาซื้อขายกันเองตามสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.1 ไม่ได้ทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ สัญญาซื้อขายระหว่างนายสมชัยกับโจทก์จึงตกเป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคแรกโจทก์ไม่ได้กรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทตามสัญญาซื้อขาย โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับจำเลยทั้งสามให้ออกไปจากที่ดินพิพาทได้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(อุระ หวังอ้อมกลาง-ปราโมทย์ ชพานนท์-เสริม บุญทรงสันติกุล)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ท่านว่าเป็นโมฆะ ที่งอกริมตลิ่งเป็นอสังหาริมทรัพย์ การซื้อขายที่งอกจึงต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ โดยไม่ต้องคำนึงถึงว่าเป็นที่ดินมีโฉนดหรือเป็นที่ดินมือเปล่า คดีนี้โจทก์ทำหนังสือสัญญาซื้อขายที่งอกจากนายสมชัย เมื่อไม่ได้จดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงเป็นโมฆะ โจทก์จะอ้างว่าได้รับโอนที่งอกมาโดยสัญญาไม่ได้แต่อย่างไรก็ตามถ้าเป็นที่ดินมือเปล่าย่อมโอนหรือสละการครอบครองให้แก่กันอันทำให้ผู้รับโอนเป็นเจ้าของได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1377,1378 จึงต้องพิจารณาว่า ที่งอกดังกล่าวถือว่าเป็นที่ดินมือเปล่าหรือไม่ ซึ่งศาลฎีกาเห็นว่าไม่ใช่ที่ดินมือเปล่าเพราะเป็นที่งอกจากที่ดินมีโฉนดโจทก์จึงไม่เป็นเจ้าของที่งอกอีกเช่นกัน และเมื่อโจทก์ไม่เป็นเจ้ากรรมสิทธิ์ในที่งอกจึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสาม ถ้าพิจารณาอำนาจฟ้องของโจทก์ในแง่ที่ว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่งอกนั้นหรือไม่ก็คงจะเป็นดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัย 2. แต่คดีนี้โจทก์ฟ้องโดยอ้างว่าโจทก์เป็นผู้ครอบครองที่งอกนั้นด้วย และเป็นการฟ้องจำเลยทั้งสามซึ่งเป็นบุคคลภายนอกที่บุกรุกที่งอกที่โจทก์ครอบครอง ไม่ใช่ข้อพิพาทระหว่างโจทก์กับนายสมชัย ซึ่งโจทก์เป็นเพียงผู้ครอบครองย่อมไม่มีสิทธิดีกว่านายสมชัยผู้เป็นเจ้าของ การที่โจทก์ซื้อที่งอกมาโดยไม่ได้ทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นโมฆะ แต่โจทก์ก็เข้าครอบครองที่งอกนั้น โดยถือว่านายสมชัยสละการครอบครองให้โจทก์ โจทก์ย่อมเป็นผู้ครอบครองและครอบครองอย่างเป็นเจ้าของซึ่งอาจได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 ต่อไปได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 905/2508) ดังนั้นเมื่ออาศัยสิทธิครอบครองโจทก์ในฐานะเป็นผู้ครอบครองที่งอกดังที่โจทก์ยกขึ้นฎีกา โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามออกไปและชดใช้ค่าขาดประโยชน์ได้ (เทียบคำพิพากษาฎีกาที่ 2374/2521,3695/2524,3470-3479/2530) แต่สำหรับผลคดีนั้นยังต้องพิจารณาตามคำให้การของจำเลยที่ 3 ที่อ้างว่าผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 1550 ซึ่งเกิดที่งอกได้ตกลงให้จำเลยที่ 3 ทำสวนเกษตรในที่งอกนั้น ซึ่งหากฟังได้ตามที่จำเลยที่ 3 อ้าง โจทก์ซึ่งไม่มีสิทธิดีกว่านายสมชัยผู้เป็นเจ้าของที่งอกนั้น ย่อมบังคับให้จำเลยทั้งสามออกไปจากที่งอกและใช้ค่าขาดประโยชน์ไม่ได้ ไพโรจน์ วายุภาพ