คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3172/2536หลักกฎหมาย: ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก ทนายจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ ไม่มา ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ด้วย จำเลยจึงมีฐานเป็นโจทก์ และโจทก์เดิมตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้ง ต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 202 ถ้าจำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่ศาลแรงงานจะดำเนินกระบวนพิจารณาในส่วนของฟ้องแย้งต่อไปได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นผู้จัดการฝ่ายขายเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2534 ค่าจ้างเดือนละ 30,000 บาท กำหนดจ่ายค่าจ้างทุกวันสิ้นเดือน ครั้นวันที่ 31 สิงหาคม 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิด ไม่จ่ายค่าชดเชยเป็นเงิน 90,000 บาทและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 30,000 บาท ทั้งจำเลยค้างจ่ายค่าคอมมิชชั่นโจทก์เป็นเงิน 15,000 บาท การเลิกจ้างโจทก์ทำให้โจทก์เสียหายเป็นเงิน 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์จำเลยให้การและฟ้องแย้งแก้ไขคำให้การและฟ้องแย้งว่าจำเลยไม่ได้เลิกจ้างโจทก์ แต่โจทก์หยุดงานไปเองโดยไม่แจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้า โจทก์หยุดงานไปตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2535เป็นต้นมา จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายโดยตกลงกันว่าโจทก์จะต้องขายสินค้าพื้นสำเร็จรูปของจำเลยให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตร ตรวจสอบรายงานทุก 3 เดือนหากขายสินค้าได้น้อยกว่าจำนวนดังกล่าว โจทก์ยอมให้จำเลยหักเงินเดือนเท่ากับผลต่าง โดยคิดหักในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาทหากขายได้สูงกว่า จำเลยจะเพิ่มเงินให้แก่โจทก์เท่าจำนวนที่ขายได้เกิน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ปรากฏว่านับแต่โจทก์ทำงานกับจำเลยมาโจทก์ขายสินค้าได้น้อยกว่าอัตราที่กำหนดคือขายได้เฉลี่ยเพียงเดือนละ 4,348.71 ตารางเมตร ต่ำกว่ากำหนดอยู่เดือนละ 1,651.29 ตารางเมตร โจทก์ต้องยอมให้หักเงินเดือนอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท เป็นเงิน 7,430.81 บาทต่อเดือนรวมทั้งปีเป็นเงิน 89,169.66 บาท ซึ่งโจทก์ต้องชำระคืนแก่จำเลยเมื่อโจทก์ทราบถึงจำนวนซึ่งจะต้องคืนให้จำเลย โจทก์จึงหยุดงานไปโดยไม่แจ้งให้ทราบล่วงหน้า ทำให้จำเลยเสียหายจำเลยไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าค่าคอมมิชชั่นและค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 89,169.66 บาทและค่าเสียหายเนื่องจากโจทก์หยุดงานโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 70,000 บาท ด้วยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์ไม่เคยกระทำความเสียหายให้แก่จำเลยโจทก์ทำงานในบริษัทจำเลยในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขาย ตกลงอัตราเงินเดือนเดือนละ 30,000 บาท จำเลยได้จ่ายเงินเดือนให้โจทก์ทุกเดือนกับค่าเปอร์เซ็นต์ ในการขายผลิดภัณฑ์คอนกรีต แล้วแต่ปริมาณการขายที่โจทก์ขายได้ในแต่ละเดือน เปอร์เซ็นต์ การขายไม่เกี่ยวข้องกับเงินเดือนในวันที่โจทก์ทำงานครบ 1 ปี จำเลยไม่ยอมจ่ายเงินเดือนให้โจทก์ ทวงถามแล้วจำเลยเพิกเฉย การกระทำของจำเลยเป็นการเลิกจ้างโจทก์โดยปริยายด้วยเหตุไม่เป็นธรรม โจทก์ไม่เคยตกลงกับจำเลยว่าจะต้องขายพื้นสำเร็จรูปให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตรตรวจสอบกันทุก 3 เดือน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ตามที่จำเลยอ้าง ขอให้ยกฟ้องแย้งในวันนัดสืบพยานโจทก์ ทนายจำเลยมาศาล โจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา และจำหน่ายคดีทั้งหมดออกเสียจากสารบบความจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้วจำเลยอุทธรณ์ว่า การสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดออกจากสารบบความของศาลชั้นต้นรวมไปถึงฟ้องแย้งของจำเลยด้วยเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณานั้นไม่ชอบ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ในวันนัดสืบพยานนัดแรก ทนายจำเลยมาศาลส่วนโจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ จำเลยจึงมีฐานะเป็นโจทก์ตามฟ้องแย้ง และโจทก์เดิมจึงตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้งต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 202 บัญญัติว่าถ้าได้ส่งหมายกำหนดวันนัดสืบพยานให้จำเลยทราบโดยชอบแล้ว จำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับแก่การดำเนินกระบวนพิจารณาพิจารณาในศาลแรงงานเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้โดยอนุโลม แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดรวมทั้งคดีตามฟ้องแย้งของจำเลยออกเสียจากสารบบความเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณา จึงเป็นการไม่ชอบ อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำสั่งศาลแรงงานกลางเฉพาะส่วนที่จำหน่ายคดีฟ้องแย้งของจำเลยและให้ศาลแรงงานกลางดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับฟ้องแย้งของจำเลยต่อไปและมีคำพิพากษาตามรูปคดีนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งศาลแรงงานกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3172/2536นาย ณัฐพงษ์ แช่ม ประสิทธิ์โจทก์บริษัท เอส.วาย.พี . ผลิตภัณฑ์ คอนกรีต จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177 วรรคสาม, ม. 201, ม. 202ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก ทนายจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ ไม่มา ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ด้วย จำเลยจึงมีฐานเป็นโจทก์ และโจทก์เดิมตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้ง ต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 202 ถ้าจำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่ศาลแรงงานจะดำเนินกระบวนพิจารณาในส่วนของฟ้องแย้งต่อไปได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นผู้จัดการฝ่ายขายเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2534 ค่าจ้างเดือนละ 30,000 บาท กำหนดจ่ายค่าจ้างทุกวันสิ้นเดือน ครั้นวันที่ 31 สิงหาคม 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิด ไม่จ่ายค่าชดเชยเป็นเงิน 90,000 บาทและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 30,000 บาท ทั้งจำเลยค้างจ่ายค่าคอมมิชชั่นโจทก์เป็นเงิน 15,000 บาท การเลิกจ้างโจทก์ทำให้โจทก์เสียหายเป็นเงิน 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์จำเลยให้การและฟ้องแย้งแก้ไขคำให้การและฟ้องแย้งว่าจำเลยไม่ได้เลิกจ้างโจทก์ แต่โจทก์หยุดงานไปเองโดยไม่แจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้า โจทก์หยุดงานไปตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2535เป็นต้นมา จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายโดยตกลงกันว่าโจทก์จะต้องขายสินค้าพื้นสำเร็จรูปของจำเลยให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตร ตรวจสอบรายงานทุก 3 เดือนหากขายสินค้าได้น้อยกว่าจำนวนดังกล่าว โจทก์ยอมให้จำเลยหักเงินเดือนเท่ากับผลต่าง โดยคิดหักในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาทหากขายได้สูงกว่า จำเลยจะเพิ่มเงินให้แก่โจทก์เท่าจำนวนที่ขายได้เกิน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ปรากฏว่านับแต่โจทก์ทำงานกับจำเลยมาโจทก์ขายสินค้าได้น้อยกว่าอัตราที่กำหนดคือขายได้เฉลี่ยเพียงเดือนละ 4,348.71 ตารางเมตร ต่ำกว่ากำหนดอยู่เดือนละ 1,651.29 ตารางเมตร โจทก์ต้องยอมให้หักเงินเดือนอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท เป็นเงิน 7,430.81 บาทต่อเดือนรวมทั้งปีเป็นเงิน 89,169.66 บาท ซึ่งโจทก์ต้องชำระคืนแก่จำเลยเมื่อโจทก์ทราบถึงจำนวนซึ่งจะต้องคืนให้จำเลย โจทก์จึงหยุดงานไปโดยไม่แจ้งให้ทราบล่วงหน้า ทำให้จำเลยเสียหายจำเลยไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าค่าคอมมิชชั่นและค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 89,169.66 บาทและค่าเสียหายเนื่องจากโจทก์หยุดงานโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 70,000 บาท ด้วยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์ไม่เคยกระทำความเสียหายให้แก่จำเลยโจทก์ทำงานในบริษัทจำเลยในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขาย ตกลงอัตราเงินเดือนเดือนละ 30,000 บาท จำเลยได้จ่ายเงินเดือนให้โจทก์ทุกเดือนกับค่าเปอร์เซ็นต์ ในการขายผลิดภัณฑ์คอนกรีต แล้วแต่ปริมาณการขายที่โจทก์ขายได้ในแต่ละเดือน เปอร์เซ็นต์ การขายไม่เกี่ยวข้องกับเงินเดือนในวันที่โจทก์ทำงานครบ 1 ปี จำเลยไม่ยอมจ่ายเงินเดือนให้โจทก์ ทวงถามแล้วจำเลยเพิกเฉย การกระทำของจำเลยเป็นการเลิกจ้างโจทก์โดยปริยายด้วยเหตุไม่เป็นธรรม โจทก์ไม่เคยตกลงกับจำเลยว่าจะต้องขายพื้นสำเร็จรูปให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตรตรวจสอบกันทุก 3 เดือน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ตามที่จำเลยอ้าง ขอให้ยกฟ้องแย้งในวันนัดสืบพยานโจทก์ ทนายจำเลยมาศาล โจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา และจำหน่ายคดีทั้งหมดออกเสียจากสารบบความจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้วจำเลยอุทธรณ์ว่า การสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดออกจากสารบบความของศาลชั้นต้นรวมไปถึงฟ้องแย้งของจำเลยด้วยเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณานั้นไม่ชอบ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ในวันนัดสืบพยานนัดแรก ทนายจำเลยมาศาลส่วนโจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ จำเลยจึงมีฐานะเป็นโจทก์ตามฟ้องแย้ง และโจทก์เดิมจึงตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้งต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 202 บัญญัติว่าถ้าได้ส่งหมายกำหนดวันนัดสืบพยานให้จำเลยทราบโดยชอบแล้ว จำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับแก่การดำเนินกระบวนพิจารณาพิจารณาในศาลแรงงานเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้โดยอนุโลม แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดรวมทั้งคดีตามฟ้องแย้งของจำเลยออกเสียจากสารบบความเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณา จึงเป็นการไม่ชอบ อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำสั่งศาลแรงงานกลางเฉพาะส่วนที่จำหน่ายคดีฟ้องแย้งของจำเลยและให้ศาลแรงงานกลางดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับฟ้องแย้งของจำเลยต่อไปและมีคำพิพากษาตามรูปคดีนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งศาลแรงงานกลาง(สมมาตร พรหมานุกูล-ปรีชา ธนานันท์-ชวลิต พรายภู่)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสามให้สิทธิแก่บุคคลที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยจะฟ้องแย้งโจทก์ลงเป็นจำเลยมาในคำให้การก็ได้ ทั้งนี้เพื่อความสะดวกที่จะได้มีการพิจารณาพิพากษาคดีเสร็จไปพร้อมกันโดยไม่ต้องไปฟ้องเป็นอีกคดีหนึ่งต่างหาก ฟ้องแย้งเป็นการฟ้องเข้ามาในคำให้การในคดีเดิม ย่อมต้องอาศัยฟ้องเดิมเป็นหลัก ซึ่งตามมาตรา 177 วรรคสามและมาตรา 179 วรรคท้ายก็ห้ามมิให้ศาลรับฟ้องแย้งไว้พิจารณา ถ้าฟ้องแย้งนั้นเป็นเรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้ จึงมีปัญหาว่าหากฟ้องเดิมตกไปไม่อาจพิจารณาต่อไปได้แล้วฟ้องแย้งจะตกไปด้วยหรือไม่ นั่นก็คือศาลนั้นจะพิจารณาคดีในส่วนของฟ้องแย้งต่อไปได้หรือไม่ การที่ฟ้องเดิมตกไปอาจเนื่องมาจากเหตุที่ฟ้องโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมายที่จะรับไว้พิจารณามาแต่ต้น หรือเพราะว่าโจทก์ขอถอนฟ้อง โจทก์ทิ้งฟ้อง หรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ซึ่งเป็นเหตุให้ศาลต้องมีคำสั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความก็ได้ มีแนวคำพิพากษาฎีกาที่ดังต่อไปนี้ คำพิพากษาฎีกาที่ 736/2503 บิดาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายเป็นโจทก์ฟ้องแทนบุตรผู้เยาว์ขอให้ศาลแสดงว่าทรัพย์พิพาทเป็นของบุตรผู้เยาว์ และห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นบิดาไม่ชอบด้วยกฎหมายของผู้เยาว์ ไม่มีอำนาจฟ้อง และฟ้องแย้งขอแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างโจทก์จำเลย ดังนี้ เมื่อศาลฟังว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องแทนผู้เยาว์ และพิพากษายกฟ้องโจทก์แล้วฟ้องแย้งของจำเลยย่อมตกไปด้วย เพราะฟ้องแย้งนั้นจะต้องมีฟ้องเดิมและตัวโจทก์เดิมที่จะเป็นจำเลยต่อไปอยู่ด้วย คำพิพากษาฎีกาที่ 2400/2523 ฟ้องโจทก์อ้างว่าโจทก์จำเลยและบุตรผู้ได้รับมรดก ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอออกโฉนดทีดินสำหรับที่พิพาท ต่อมาจำเลยยื่นคำร้องขอถอนคำร้องของจำเลยขอให้ศาลบังคับให้จำเลยยอมให้เจ้าพนักงานที่ดินรังวัดเพื่อออกโฉนดที่ดิน ดังนี้คำฟ้องของโจทก์มิใช่เป็นการฟ้องเพื่อแบ่งมรดกหรือในฐานะที่โจทก์เป็นผู้จัดการมรดก แต่เป็นเรื่องโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัว มูลเหตุที่ฟ้องยังไม่พอถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและไม่มีตัวโจทก์ที่จำเลยจะฟ้องแย้งได้ คำพิพากษาฎีกาที่ 972/2532 โจทก์ขับรถยนต์บรรทุกของจำเลยบรรทุกสินค้าไปตกเขา จำเลยได้มีคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ฐานประพฤติผิดวินัยอย่างร้ายแรงเนื่องจากโจทก์ขับรถยนต์ด้วยความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย โจทก์จึงยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลาง (ศาลจังหวัดนครสวรรค์) เมื่อวันที่2 มิถุนายน 2531 เรียกค่าเสียหายที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ศาลนัดพิจารณาวันที่ 23 มิถุนายน 2531 ไว้แล้ว ต่อมาวันที่ 10 มิถุนายน 2531โจทก์ได้ยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลางเป็นคดีนี้ เรียกค่าเสียหายกับเรียกค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า บำเหน็จค่าเล่าเรียนบุตรที่ค้างชำระเข้ามาด้วย จำเลยให้การต่อสู้คดีและฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายจากโจทก์ ครั้นวันที่ 23 มิถุนายน 2531ซึ่งเป็นวันนัดพิจารณาคดีเดิมโจทก์ไม่ไปศาลตามกำหนดศาลแรงงานกลาง(ศาลจังหวัดนครสวรรค์) จึงมีคำสั่งจำหน่ายคดี แต่เมื่อมูลคดีของคดีเดิมและคดีนี้เนื่องจากโจทก์ขับรถยนต์บรรทุกสินค้าของจำเลยตกเขา อันเป็นมูลคดีเดียวกัน โจทก์มาฟ้องคดีนี้จึงเป็นการยื่นคำฟ้องในเรื่องเดียวกันเป็นฟ้องซ้อน ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173(1) ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522มาตรา 31 ตั้งแต่วันยื่นคำฟ้องแล้วโดยไม่ต้องคำนึงถึงว่าคดีเดิมศาลแรงงานกลาง (ศาลจังหวัดนครสวรรค์) จะได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีก่อนที่ศาลแรงงานกลางจะมีคำพิพากษาคดีนี้ ศาลแรงงานกลางจึงพิพากษายกฟ้องโจทก์ และเมื่อศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องฟ้องแย้งของจำเลยก็ย่อมตกไป เพราะไม่มีฟ้องเดิมและไม่มีตัวโจทก์เดิมที่จะเป็นจำเลยอยู่ต่อไป ตามแนวคำพิพากษาฎีกาดังกล่าวจะเห็นได้ว่ากรณีที่จะเป็นเหตุให้ฟ้องแย้งตกไปนั้นจะต้องปรากฏว่าฟ้องเดิมตกไปและไม่มีตัวโจทก์เดิมอยู่ที่จะเป็นจำเลยของฟ้องแย้งด้วยเพียงแต่ฟ้องเดิมตกไปแต่ยังมีตัวโจทก์เดิมอยู่ ย่อมไม่ทำให้ฟ้องแย้งตกไป คดีนี้แม้ศาลจะสั่งจำหน่ายคดีตามฟ้องเดิมจากสารบบความเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 201 ไม่มีฟ้องเดิมอยู่แล้ว แต่ยังก็มีโจทก์เดิมที่เป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ไม่ทำให้ฟ้องแย้งตกไป ศาลจึงต้องพิจารณาคดีในส่วนของฟ้องแย้งต่อไป การตีความเช่นนี้ย่อมเป็นคุณแก่จำเลยที่ไม่จำต้องเสียเวลาไปทำคำฟ้องมายื่นใหม่ จึงทำให้คดีเสร็จไปโดยรวดเร็วสมดังเจตนารมณ์ที่ให้มีการฟ้องแย้งเข้ามาในคำให้การในคดีนั้นได้ทั้งข้อบกพร่องที่เกิดจากการกระทำของโจทก์เหล่านั้น ไม่ว่าจะเกิดขึ้นโดยจงใจหรือไม่ก็ตาม ก็ไม่อาจมีผลกระทบไปถึงฟ้องแย้งของจำเลยได้ อนึ่ง คดีนี้วินิจฉัยว่ายังมีตัวโจทก์เดิมอยู่ ฟ้องแย้งจึงไม่ตกไปด้วย ซึ่งตรงข้ามกับคำพิพากษาฎีกาที่ 972/2532 ข้อที่ว่ามีตัวโจทก์เดิมอยู่หรือไม่นั้น น่าจะพิจารณาตรงที่ว่าผู้นั้นยังอยู่ในฐานะที่จะเป็นจำเลยของฟ้องแย้งได้หรือไม่ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 736/2503 ซึ่งวินิจฉัยว่าเมื่อโจทก์เป็นบิดาไม่ชอบด้วยกฎหมายจึงไม่มีอำนาจฟ้องแทนผู้เยาว์ จึงไม่มีโจทก์เดิมที่จะเป็นจำเลยของฟ้องแย้ง ไพโรจน์ วายุภาพคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นผู้จัดการฝ่ายขายเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2534 ค่าจ้างเดือนละ 30,000 บาท กำหนดจ่ายค่าจ้างทุกวันสิ้นเดือน ครั้นวันที่ 31 สิงหาคม 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิด ไม่จ่ายค่าชดเชยเป็นเงิน 90,000 บาทและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 30,000 บาท ทั้งจำเลยค้างจ่ายค่าคอมมิชชั่นโจทก์เป็นเงิน 15,000 บาท การเลิกจ้างโจทก์ทำให้โจทก์เสียหายเป็นเงิน 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์จำเลยให้การและฟ้องแย้งแก้ไขคำให้การและฟ้องแย้งว่าจำเลยไม่ได้เลิกจ้างโจทก์ แต่โจทก์หยุดงานไปเองโดยไม่แจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้า โจทก์หยุดงานไปตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2535เป็นต้นมา จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายโดยตกลงกันว่าโจทก์จะต้องขายสินค้าพื้นสำเร็จรูปของจำเลยให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตร ตรวจสอบรายงานทุก 3 เดือนหากขายสินค้าได้น้อยกว่าจำนวนดังกล่าว โจทก์ยอมให้จำเลยหักเงินเดือนเท่ากับผลต่าง โดยคิดหักในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาทหากขายได้สูงกว่า จำเลยจะเพิ่มเงินให้แก่โจทก์เท่าจำนวนที่ขายได้เกิน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ปรากฏว่านับแต่โจทก์ทำงานกับจำเลยมาโจทก์ขายสินค้าได้น้อยกว่าอัตราที่กำหนดคือขายได้เฉลี่ยเพียงเดือนละ 4,348.71 ตารางเมตร ต่ำกว่ากำหนดอยู่เดือนละ 1,651.29 ตารางเมตร โจทก์ต้องยอมให้หักเงินเดือนอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท เป็นเงิน 7,430.81 บาทต่อเดือนรวมทั้งปีเป็นเงิน 89,169.66 บาท ซึ่งโจทก์ต้องชำระคืนแก่จำเลยเมื่อโจทก์ทราบถึงจำนวนซึ่งจะต้องคืนให้จำเลย โจทก์จึงหยุดงานไปโดยไม่แจ้งให้ทราบล่วงหน้า ทำให้จำเลยเสียหายจำเลยไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าค่าคอมมิชชั่นและค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 89,169.66 บาทและค่าเสียหายเนื่องจากโจทก์หยุดงานโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 70,000 บาท ด้วยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์ไม่เคยกระทำความเสียหายให้แก่จำเลยโจทก์ทำงานในบริษัทจำเลยในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขาย ตกลงอัตราเงินเดือนเดือนละ 30,000 บาท จำเลยได้จ่ายเงินเดือนให้โจทก์ทุกเดือนกับค่าเปอร์เซ็นต์ ในการขายผลิดภัณฑ์คอนกรีต แล้วแต่ปริมาณการขายที่โจทก์ขายได้ในแต่ละเดือน เปอร์เซ็นต์ การขายไม่เกี่ยวข้องกับเงินเดือนในวันที่โจทก์ทำงานครบ 1 ปี จำเลยไม่ยอมจ่ายเงินเดือนให้โจทก์ ทวงถามแล้วจำเลยเพิกเฉย การกระทำของจำเลยเป็นการเลิกจ้างโจทก์โดยปริยายด้วยเหตุไม่เป็นธรรม โจทก์ไม่เคยตกลงกับจำเลยว่าจะต้องขายพื้นสำเร็จรูปให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตรตรวจสอบกันทุก 3 เดือน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ตามที่จำเลยอ้าง ขอให้ยกฟ้องแย้งในวันนัดสืบพยานโจทก์ ทนายจำเลยมาศาล โจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา และจำหน่ายคดีทั้งหมดออกเสียจากสารบบความจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้วจำเลยอุทธรณ์ว่า การสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดออกจากสารบบความของศาลชั้นต้นรวมไปถึงฟ้องแย้งของจำเลยด้วยเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณานั้นไม่ชอบ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ในวันนัดสืบพยานนัดแรก ทนายจำเลยมาศาลส่วนโจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ จำเลยจึงมีฐานะเป็นโจทก์ตามฟ้องแย้ง และโจทก์เดิมจึงตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้งต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 202 บัญญัติว่าถ้าได้ส่งหมายกำหนดวันนัดสืบพยานให้จำเลยทราบโดยชอบแล้ว จำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับแก่การดำเนินกระบวนพิจารณาพิจารณาในศาลแรงงานเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้โดยอนุโลม แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดรวมทั้งคดีตามฟ้องแย้งของจำเลยออกเสียจากสารบบความเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณา จึงเป็นการไม่ชอบ อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำสั่งศาลแรงงานกลางเฉพาะส่วนที่จำหน่ายคดีฟ้องแย้งของจำเลยและให้ศาลแรงงานกลางดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับฟ้องแย้งของจำเลยต่อไปและมีคำพิพากษาตามรูปคดีนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งศาลแรงงานกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3172/2536นาย ณัฐพงษ์ แช่ม ประสิทธิ์โจทก์บริษัท เอส.วาย.พี . ผลิตภัณฑ์ คอนกรีต จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177 วรรคสาม, ม. 201, ม. 202ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก ทนายจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ ไม่มา ถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ด้วย จำเลยจึงมีฐานเป็นโจทก์ และโจทก์เดิมตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้ง ต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 202 ถ้าจำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่ศาลแรงงานจะดำเนินกระบวนพิจารณาในส่วนของฟ้องแย้งต่อไปได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นผู้จัดการฝ่ายขายเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2534 ค่าจ้างเดือนละ 30,000 บาท กำหนดจ่ายค่าจ้างทุกวันสิ้นเดือน ครั้นวันที่ 31 สิงหาคม 2535 จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์ไม่มีความผิด ไม่จ่ายค่าชดเชยเป็นเงิน 90,000 บาทและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 30,000 บาท ทั้งจำเลยค้างจ่ายค่าคอมมิชชั่นโจทก์เป็นเงิน 15,000 บาท การเลิกจ้างโจทก์ทำให้โจทก์เสียหายเป็นเงิน 60,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยใช้เงินดังกล่าวแก่โจทก์จำเลยให้การและฟ้องแย้งแก้ไขคำให้การและฟ้องแย้งว่าจำเลยไม่ได้เลิกจ้างโจทก์ แต่โจทก์หยุดงานไปเองโดยไม่แจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้า โจทก์หยุดงานไปตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2535เป็นต้นมา จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขายโดยตกลงกันว่าโจทก์จะต้องขายสินค้าพื้นสำเร็จรูปของจำเลยให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตร ตรวจสอบรายงานทุก 3 เดือนหากขายสินค้าได้น้อยกว่าจำนวนดังกล่าว โจทก์ยอมให้จำเลยหักเงินเดือนเท่ากับผลต่าง โดยคิดหักในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาทหากขายได้สูงกว่า จำเลยจะเพิ่มเงินให้แก่โจทก์เท่าจำนวนที่ขายได้เกิน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ปรากฏว่านับแต่โจทก์ทำงานกับจำเลยมาโจทก์ขายสินค้าได้น้อยกว่าอัตราที่กำหนดคือขายได้เฉลี่ยเพียงเดือนละ 4,348.71 ตารางเมตร ต่ำกว่ากำหนดอยู่เดือนละ 1,651.29 ตารางเมตร โจทก์ต้องยอมให้หักเงินเดือนอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท เป็นเงิน 7,430.81 บาทต่อเดือนรวมทั้งปีเป็นเงิน 89,169.66 บาท ซึ่งโจทก์ต้องชำระคืนแก่จำเลยเมื่อโจทก์ทราบถึงจำนวนซึ่งจะต้องคืนให้จำเลย โจทก์จึงหยุดงานไปโดยไม่แจ้งให้ทราบล่วงหน้า ทำให้จำเลยเสียหายจำเลยไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าค่าคอมมิชชั่นและค่าเสียหายแก่โจทก์ ขอฟ้องแย้งให้โจทก์ชำระเงิน 89,169.66 บาทและค่าเสียหายเนื่องจากโจทก์หยุดงานโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงิน 70,000 บาท ด้วยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีการบอกกล่าวล่วงหน้า โจทก์ไม่เคยกระทำความเสียหายให้แก่จำเลยโจทก์ทำงานในบริษัทจำเลยในตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายขาย ตกลงอัตราเงินเดือนเดือนละ 30,000 บาท จำเลยได้จ่ายเงินเดือนให้โจทก์ทุกเดือนกับค่าเปอร์เซ็นต์ ในการขายผลิดภัณฑ์คอนกรีต แล้วแต่ปริมาณการขายที่โจทก์ขายได้ในแต่ละเดือน เปอร์เซ็นต์ การขายไม่เกี่ยวข้องกับเงินเดือนในวันที่โจทก์ทำงานครบ 1 ปี จำเลยไม่ยอมจ่ายเงินเดือนให้โจทก์ ทวงถามแล้วจำเลยเพิกเฉย การกระทำของจำเลยเป็นการเลิกจ้างโจทก์โดยปริยายด้วยเหตุไม่เป็นธรรม โจทก์ไม่เคยตกลงกับจำเลยว่าจะต้องขายพื้นสำเร็จรูปให้ได้เฉลี่ยเดือนละ 6,000 ตารางเมตรตรวจสอบกันทุก 3 เดือน ในอัตราตารางเมตรละ 4.50 บาท ตามที่จำเลยอ้าง ขอให้ยกฟ้องแย้งในวันนัดสืบพยานโจทก์ ทนายจำเลยมาศาล โจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา และจำหน่ายคดีทั้งหมดออกเสียจากสารบบความจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้วจำเลยอุทธรณ์ว่า การสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดออกจากสารบบความของศาลชั้นต้นรวมไปถึงฟ้องแย้งของจำเลยด้วยเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณานั้นไม่ชอบ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ในวันนัดสืบพยานนัดแรก ทนายจำเลยมาศาลส่วนโจทก์ทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องถือว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณา แม้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์เสียจากสารบบความก็ตาม แต่คดีนี้จำเลยฟ้องแย้งโจทก์ จำเลยจึงมีฐานะเป็นโจทก์ตามฟ้องแย้ง และโจทก์เดิมจึงตกเป็นจำเลยตามฟ้องแย้งต้องถือว่าโจทก์ตามฟ้องแย้งมาศาลแล้วและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 202 บัญญัติว่าถ้าได้ส่งหมายกำหนดวันนัดสืบพยานให้จำเลยทราบโดยชอบแล้ว จำเลยขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แล้วให้พิจารณาชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว ซึ่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับแก่การดำเนินกระบวนพิจารณาพิจารณาในศาลแรงงานเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้โดยอนุโลม แม้การที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อันทำให้ไม่มีคำฟ้องเดิมที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปก็ตาม แต่ก็ยังมีตัวโจทก์ที่ยังคงเป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ต่อไป จึงมีคู่ความครบถ้วนทั้งสองฝ่ายที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ ที่ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมดรวมทั้งคดีตามฟ้องแย้งของจำเลยออกเสียจากสารบบความเพราะเหตุโจทก์ขาดนัดพิจารณา จึงเป็นการไม่ชอบ อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำสั่งศาลแรงงานกลางเฉพาะส่วนที่จำหน่ายคดีฟ้องแย้งของจำเลยและให้ศาลแรงงานกลางดำเนินกระบวนพิจารณาเกี่ยวกับฟ้องแย้งของจำเลยต่อไปและมีคำพิพากษาตามรูปคดีนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งศาลแรงงานกลาง(สมมาตร พรหมานุกูล-ปรีชา ธนานันท์-ชวลิต พรายภู่)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสามให้สิทธิแก่บุคคลที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยจะฟ้องแย้งโจทก์ลงเป็นจำเลยมาในคำให้การก็ได้ ทั้งนี้เพื่อความสะดวกที่จะได้มีการพิจารณาพิพากษาคดีเสร็จไปพร้อมกันโดยไม่ต้องไปฟ้องเป็นอีกคดีหนึ่งต่างหาก ฟ้องแย้งเป็นการฟ้องเข้ามาในคำให้การในคดีเดิม ย่อมต้องอาศัยฟ้องเดิมเป็นหลัก ซึ่งตามมาตรา 177 วรรคสามและมาตรา 179 วรรคท้ายก็ห้ามมิให้ศาลรับฟ้องแย้งไว้พิจารณา ถ้าฟ้องแย้งนั้นเป็นเรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้ จึงมีปัญหาว่าหากฟ้องเดิมตกไปไม่อาจพิจารณาต่อไปได้แล้วฟ้องแย้งจะตกไปด้วยหรือไม่ นั่นก็คือศาลนั้นจะพิจารณาคดีในส่วนของฟ้องแย้งต่อไปได้หรือไม่ การที่ฟ้องเดิมตกไปอาจเนื่องมาจากเหตุที่ฟ้องโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมายที่จะรับไว้พิจารณามาแต่ต้น หรือเพราะว่าโจทก์ขอถอนฟ้อง โจทก์ทิ้งฟ้อง หรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ซึ่งเป็นเหตุให้ศาลต้องมีคำสั่งจำหน่ายคดีจากสารบบความก็ได้ มีแนวคำพิพากษาฎีกาที่ดังต่อไปนี้ คำพิพากษาฎีกาที่ 736/2503 บิดาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายเป็นโจทก์ฟ้องแทนบุตรผู้เยาว์ขอให้ศาลแสดงว่าทรัพย์พิพาทเป็นของบุตรผู้เยาว์ และห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นบิดาไม่ชอบด้วยกฎหมายของผู้เยาว์ ไม่มีอำนาจฟ้อง และฟ้องแย้งขอแบ่งทรัพย์มรดกระหว่างโจทก์จำเลย ดังนี้ เมื่อศาลฟังว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องแทนผู้เยาว์ และพิพากษายกฟ้องโจทก์แล้วฟ้องแย้งของจำเลยย่อมตกไปด้วย เพราะฟ้องแย้งนั้นจะต้องมีฟ้องเดิมและตัวโจทก์เดิมที่จะเป็นจำเลยต่อไปอยู่ด้วย คำพิพากษาฎีกาที่ 2400/2523 ฟ้องโจทก์อ้างว่าโจทก์จำเลยและบุตรผู้ได้รับมรดก ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอออกโฉนดทีดินสำหรับที่พิพาท ต่อมาจำเลยยื่นคำร้องขอถอนคำร้องของจำเลยขอให้ศาลบังคับให้จำเลยยอมให้เจ้าพนักงานที่ดินรังวัดเพื่อออกโฉนดที่ดิน ดังนี้คำฟ้องของโจทก์มิใช่เป็นการฟ้องเพื่อแบ่งมรดกหรือในฐานะที่โจทก์เป็นผู้จัดการมรดก แต่เป็นเรื่องโจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะส่วนตัว มูลเหตุที่ฟ้องยังไม่พอถือว่าเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและไม่มีตัวโจทก์ที่จำเลยจะฟ้องแย้งได้ คำพิพากษาฎีกาที่ 972/2532 โจทก์ขับรถยนต์บรรทุกของจำเลยบรรทุกสินค้าไปตกเขา จำเลยได้มีคำสั่งเลิกจ้างโจทก์ฐานประพฤติผิดวินัยอย่างร้ายแรงเนื่องจากโจทก์ขับรถยนต์ด้วยความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงทำให้จำเลยได้รับความเสียหาย โจทก์จึงยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลาง (ศาลจังหวัดนครสวรรค์) เมื่อวันที่2 มิถุนายน 2531 เรียกค่าเสียหายที่จำเลยเลิกจ้างโจทก์ศาลนัดพิจารณาวันที่ 23 มิถุนายน 2531 ไว้แล้ว ต่อมาวันที่ 10 มิถุนายน 2531โจทก์ได้ยื่นฟ้องจำเลยต่อศาลแรงงานกลางเป็นคดีนี้ เรียกค่าเสียหายกับเรียกค่าชดเชยสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า บำเหน็จค่าเล่าเรียนบุตรที่ค้างชำระเข้ามาด้วย จำเลยให้การต่อสู้คดีและฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายจากโจทก์ ครั้นวันที่ 23 มิถุนายน 2531ซึ่งเป็นวันนัดพิจารณาคดีเดิมโจทก์ไม่ไปศาลตามกำหนดศาลแรงงานกลาง(ศาลจังหวัดนครสวรรค์) จึงมีคำสั่งจำหน่ายคดี แต่เมื่อมูลคดีของคดีเดิมและคดีนี้เนื่องจากโจทก์ขับรถยนต์บรรทุกสินค้าของจำเลยตกเขา อันเป็นมูลคดีเดียวกัน โจทก์มาฟ้องคดีนี้จึงเป็นการยื่นคำฟ้องในเรื่องเดียวกันเป็นฟ้องซ้อน ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173(1) ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522มาตรา 31 ตั้งแต่วันยื่นคำฟ้องแล้วโดยไม่ต้องคำนึงถึงว่าคดีเดิมศาลแรงงานกลาง (ศาลจังหวัดนครสวรรค์) จะได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีก่อนที่ศาลแรงงานกลางจะมีคำพิพากษาคดีนี้ ศาลแรงงานกลางจึงพิพากษายกฟ้องโจทก์ และเมื่อศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องฟ้องแย้งของจำเลยก็ย่อมตกไป เพราะไม่มีฟ้องเดิมและไม่มีตัวโจทก์เดิมที่จะเป็นจำเลยอยู่ต่อไป ตามแนวคำพิพากษาฎีกาดังกล่าวจะเห็นได้ว่ากรณีที่จะเป็นเหตุให้ฟ้องแย้งตกไปนั้นจะต้องปรากฏว่าฟ้องเดิมตกไปและไม่มีตัวโจทก์เดิมอยู่ที่จะเป็นจำเลยของฟ้องแย้งด้วยเพียงแต่ฟ้องเดิมตกไปแต่ยังมีตัวโจทก์เดิมอยู่ ย่อมไม่ทำให้ฟ้องแย้งตกไป คดีนี้แม้ศาลจะสั่งจำหน่ายคดีตามฟ้องเดิมจากสารบบความเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 201 ไม่มีฟ้องเดิมอยู่แล้ว แต่ยังก็มีโจทก์เดิมที่เป็นจำเลยของฟ้องแย้งอยู่ไม่ทำให้ฟ้องแย้งตกไป ศาลจึงต้องพิจารณาคดีในส่วนของฟ้องแย้งต่อไป การตีความเช่นนี้ย่อมเป็นคุณแก่จำเลยที่ไม่จำต้องเสียเวลาไปทำคำฟ้องมายื่นใหม่ จึงทำให้คดีเสร็จไปโดยรวดเร็วสมดังเจตนารมณ์ที่ให้มีการฟ้องแย้งเข้ามาในคำให้การในคดีนั้นได้ทั้งข้อบกพร่องที่เกิดจากการกระทำของโจทก์เหล่านั้น ไม่ว่าจะเกิดขึ้นโดยจงใจหรือไม่ก็ตาม ก็ไม่อาจมีผลกระทบไปถึงฟ้องแย้งของจำเลยได้ อนึ่ง คดีนี้วินิจฉัยว่ายังมีตัวโจทก์เดิมอยู่ ฟ้องแย้งจึงไม่ตกไปด้วย ซึ่งตรงข้ามกับคำพิพากษาฎีกาที่ 972/2532 ข้อที่ว่ามีตัวโจทก์เดิมอยู่หรือไม่นั้น น่าจะพิจารณาตรงที่ว่าผู้นั้นยังอยู่ในฐานะที่จะเป็นจำเลยของฟ้องแย้งได้หรือไม่ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 736/2503 ซึ่งวินิจฉัยว่าเมื่อโจทก์เป็นบิดาไม่ชอบด้วยกฎหมายจึงไม่มีอำนาจฟ้องแทนผู้เยาว์ จึงไม่มีโจทก์เดิมที่จะเป็นจำเลยของฟ้องแย้ง ไพโรจน์ วายุภาพ