คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4793/2536หลักกฎหมาย: เมื่อโจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยจะมีสิทธิได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมิน และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ ต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์หาเป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้องไม่ เมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลใช้ลูกหนี้อาจถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขใหม่ ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลงโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้อง ขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่ให้โจทก์เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่ายในปีภาษีพ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 และที่ให้โจทก์ปรับปรุงยอดขาดทุนสุทธิในปี พ.ศ. 2520 และให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเพิ่มเติมในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2521 ถึง พ.ศ. 2524 รวมเป็นเงินที่ขอให้เพิกถอนการประเมิน 3 รายการเป็นเงิน 97,685,783.49 บาทจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคลรวมทั้งเงินเพิ่มเป็นคุณแก่โจทก์และชอบด้วยกฎหมายแล้ว ขอให้ยกฟ้องและบังคับโจทก์ชำระค่าภาษีและเงินเพิ่ม รวมเป็นเงิน 53,186,740.61บาท แก่จำเลยศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาในชั้นนี้ว่าการที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์อันเป็นการดำเนินการตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) ที่บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 33 ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์" ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าการที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่นนี้ ก็โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ศาลพิจารณาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยชอบหรือไม่ ศาลจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิกหรือเพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้ เมื่อคดีนี้โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยมีสิทธิจะได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ จึงต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จึงหาได้เป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้อง ดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ จำเลยจึงยังไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าหากจำเลยไม่สามารถฟ้องแย้งหรือฟ้องเรียกหนี้ภาษีอากรในคดีอุทธรณ์การประเมินซึ่งอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลยังไม่ถึงที่สุดได้ อาจทำให้จำเลยไม่สามารถเรียกร้องให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชำระภาษีให้ชำระภาษีอากรได้ทันภายในอายุความหรือระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดนั้นเห็นว่าเมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลให้ลูกหนี้อาจต้องถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวจึงถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการที่เจ้าหนี้ฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่แก้ไขใหม่ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ฟ้องแย้งของจำเลยจึงยังไม่ขาดอายุความ ที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้นและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 151 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ. 2528 มาตรา 17 เมื่อศาลภาษีอากรกลางสั่งไม่รับฟ้องแย้งศาลภาษีอากรกลางต้องมีคำสั่งคืนค่าขึ้นศาลในส่วนฟ้องแย้งทั้งหมดดังนั้น การที่ศาลภาษีอากรกลางสั่งให้ค่าขึ้นศาลเป็นพับ จึงไม่ชอบสมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4793/2536บริษัท บิล ลิตัน ไทยแลนด์ จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/14 ป.วิ.พ. ม. 55 ป.รัษฎากร ม. 30เมื่อโจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยจะมีสิทธิได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมิน และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ ต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์หาเป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้องไม่ เมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลใช้ลูกหนี้อาจถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขใหม่ ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลงโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้อง ขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่ให้โจทก์เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่ายในปีภาษีพ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 และที่ให้โจทก์ปรับปรุงยอดขาดทุนสุทธิในปี พ.ศ. 2520 และให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเพิ่มเติมในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2521 ถึง พ.ศ. 2524 รวมเป็นเงินที่ขอให้เพิกถอนการประเมิน 3 รายการเป็นเงิน 97,685,783.49 บาทจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคลรวมทั้งเงินเพิ่มเป็นคุณแก่โจทก์และชอบด้วยกฎหมายแล้ว ขอให้ยกฟ้องและบังคับโจทก์ชำระค่าภาษีและเงินเพิ่ม รวมเป็นเงิน 53,186,740.61บาท แก่จำเลยศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาในชั้นนี้ว่าการที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์อันเป็นการดำเนินการตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) ที่บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 33 ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์" ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าการที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่นนี้ ก็โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ศาลพิจารณาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยชอบหรือไม่ ศาลจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิกหรือเพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้ เมื่อคดีนี้โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยมีสิทธิจะได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ จึงต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จึงหาได้เป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้อง ดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ จำเลยจึงยังไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าหากจำเลยไม่สามารถฟ้องแย้งหรือฟ้องเรียกหนี้ภาษีอากรในคดีอุทธรณ์การประเมินซึ่งอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลยังไม่ถึงที่สุดได้ อาจทำให้จำเลยไม่สามารถเรียกร้องให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชำระภาษีให้ชำระภาษีอากรได้ทันภายในอายุความหรือระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดนั้นเห็นว่าเมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลให้ลูกหนี้อาจต้องถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวจึงถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการที่เจ้าหนี้ฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่แก้ไขใหม่ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ฟ้องแย้งของจำเลยจึงยังไม่ขาดอายุความ ที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้นและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 151 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ. 2528 มาตรา 17 เมื่อศาลภาษีอากรกลางสั่งไม่รับฟ้องแย้งศาลภาษีอากรกลางต้องมีคำสั่งคืนค่าขึ้นศาลในส่วนฟ้องแย้งทั้งหมดดังนั้น การที่ศาลภาษีอากรกลางสั่งให้ค่าขึ้นศาลเป็นพับ จึงไม่ชอบสมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง"พิพากษายืน(สุวรรณ ตระการพันธุ์-เจริญ นิลเอสงฆ์-เพ็ง เพ็งนิติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการดำเนินคดีภาษีอากรจะพิจารณาหลักเกณฑ์การดำเนินคดีเฉพาะแต่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเพียงอย่างเดียวย่อมไม่เพียงพอหากต้องพิจารณาถึงหลักเกณฑ์และวิธีการที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะด้วยคือพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรกับข้อกำหนดคดีภาษีอากรด้วย และนอกจากนี้ยังต้องพิจารณาถึงกฎหมายภาษีอากรซึ่งมีบทบัญญัติเฉพาะเกี่ยวกับเงื่อนไขการดำเนินคดีชั้นฝ่ายบริหาร เช่น การอุทธรณ์ตามประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและการอุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลซึ่งบัญญัติไว้ในประมวลรัษฎากร สำหรับคดีนี้ ศาลฎีกาได้วางหลักกฎหมายที่น่าสนใจไว้หลายประการกล่าวคือ ประการที่ 1 ปัญหาเกี่ยวกับกรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์คดีอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลดังนี้ กรมสรรพากรจะฟ้องเรียกร้องให้ผู้ต้องเสียภาษีให้ชำระภาษีอากรในประเด็นที่กำลังพิพาทกันอยู่ในศาลได้หรือไม่ ศาลฎีกาวางหลักเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์อันเป็นการดำเนินการตามประมวลรัษฎากรมาตรา 30(2) ที่บัญญัติว่า ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาล นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าการที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่นนี้ก็โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้คำพิจารณาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยชอบหรือไม่ ศาลจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิกหรือเพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยมีสิทธิจะได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่จึงต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ จึงหาได้เป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้อง จำเลยจึงยังไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง กรณีเช่นนี้ศาลฎีกาเคยมีคำวินิจฉัยไว้หลายเรื่องแล้ว เช่นคำพิพากษาฎีกาที่ 2061/2531 และที่ 1080/2533 อย่างไรก็ดีเพื่อเป็นการยืนยันหลักการของศาลฎีกาจึงต้องนำมาพิจารณากันอีก สาเหตุที่กรมสรรพากรต้องฟ้องเรียกร้องค่าภาษีอากรจากผู้ต้องเสียภาษีทั้งที่คดีนั้นผู้ต้องเสียภาษีฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์อยู่ ก็เนื่องจากเกรงว่าสิทธิเรียกร้องค่าภาษีอากรของกรมสรรพากรจะขาดอายุความซึ่งในคดีนี้กรมสรรพากรก็อ้างเหตุนี้เช่นกันในชั้นอุทธรณ์ ประการที่ 2 ปัญหาเกี่ยวกับอายุความสิทธิเรียกร้องภาษีอากรศาลฎีกาให้หลักว่า การแจ้งการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีทราบแล้วถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง ถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับที่เจ้าหนี้ฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขใหม่ซึ่งมีผลให้อายุความสะดุดหยุดลง ผลเมื่ออายุความสะดุดหยุดลงคดีหรือสิทธิเรียกร้องค่าภาษีอากรของกรมสรรพากรจึงไม่ขาดอายุความ ดังนั้น กรณีเช่นนี้กรมสรรพากรก็ยังสามารถจะฟ้องบังคับตามสิทธิเรียกร้องต่อไปได้เมื่อศาลมีคำพิพากษาแล้ว ถ้าศาลมีคำพิพากษาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบ กรมสรรพากรมีเวลาที่จะฟ้องบังคับได้ อย่างไรก็ดี ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ยังให้อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ตามบทบัญญัติคือยึด อายัดทรัพย์สินของผู้เสียภาษีอากร มาขายทอดตลาดชำระหนี้ค่าภาษีอากรได้อยู่แล้วจึงไม่น่าจะมีปัญหาเกี่ยวกับการต้องฟ้องคดีไว้ก่อนซึ่งมีทางแก้อยู่แล้ว ทั้งการอุทธรณ์ตามมาตรา 30 ก็ไม่เป็นการทุเลาการเสียภาษีอากร ทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 31 ประการที่ 3 การแจ้งการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีทราบแล้วย่อมมีผลให้ผู้ต้องเสียภาษีอาจต้องถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดได้โดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล หลักการดังกล่าวเริ่มจากเมื่อมีการแจ้งการประเมินโดยชอบและผู้ต้องเสียภาษีรับแจ้งการประเมินแล้ว ไม่ชำระภาษีอากรภายในกำหนด ถือว่าเป็นภาษีอากรค้างต้องบังคับตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้อง ขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่ให้โจทก์เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่ายในปีภาษีพ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 และที่ให้โจทก์ปรับปรุงยอดขาดทุนสุทธิในปี พ.ศ. 2520 และให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเพิ่มเติมในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2521 ถึง พ.ศ. 2524 รวมเป็นเงินที่ขอให้เพิกถอนการประเมิน 3 รายการเป็นเงิน 97,685,783.49 บาทจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคลรวมทั้งเงินเพิ่มเป็นคุณแก่โจทก์และชอบด้วยกฎหมายแล้ว ขอให้ยกฟ้องและบังคับโจทก์ชำระค่าภาษีและเงินเพิ่ม รวมเป็นเงิน 53,186,740.61บาท แก่จำเลยศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาในชั้นนี้ว่าการที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์อันเป็นการดำเนินการตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) ที่บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 33 ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์" ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าการที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่นนี้ ก็โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ศาลพิจารณาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยชอบหรือไม่ ศาลจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิกหรือเพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้ เมื่อคดีนี้โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยมีสิทธิจะได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ จึงต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จึงหาได้เป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้อง ดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ จำเลยจึงยังไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าหากจำเลยไม่สามารถฟ้องแย้งหรือฟ้องเรียกหนี้ภาษีอากรในคดีอุทธรณ์การประเมินซึ่งอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลยังไม่ถึงที่สุดได้ อาจทำให้จำเลยไม่สามารถเรียกร้องให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชำระภาษีให้ชำระภาษีอากรได้ทันภายในอายุความหรือระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดนั้นเห็นว่าเมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลให้ลูกหนี้อาจต้องถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวจึงถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการที่เจ้าหนี้ฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่แก้ไขใหม่ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ฟ้องแย้งของจำเลยจึงยังไม่ขาดอายุความ ที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้นและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 151 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ. 2528 มาตรา 17 เมื่อศาลภาษีอากรกลางสั่งไม่รับฟ้องแย้งศาลภาษีอากรกลางต้องมีคำสั่งคืนค่าขึ้นศาลในส่วนฟ้องแย้งทั้งหมดดังนั้น การที่ศาลภาษีอากรกลางสั่งให้ค่าขึ้นศาลเป็นพับ จึงไม่ชอบสมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4793/2536บริษัท บิล ลิตัน ไทยแลนด์ จำกัดโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/14 ป.วิ.พ. ม. 55 ป.รัษฎากร ม. 30เมื่อโจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยจะมีสิทธิได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมิน และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ ต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์หาเป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้องไม่ เมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลใช้ลูกหนี้อาจถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขใหม่ ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลงโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้อง ขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่ให้โจทก์เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่ายในปีภาษีพ.ศ. 2520 ถึง พ.ศ. 2524 และที่ให้โจทก์ปรับปรุงยอดขาดทุนสุทธิในปี พ.ศ. 2520 และให้โจทก์เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเพิ่มเติมในรอบระยะเวลาบัญชีปี พ.ศ. 2521 ถึง พ.ศ. 2524 รวมเป็นเงินที่ขอให้เพิกถอนการประเมิน 3 รายการเป็นเงิน 97,685,783.49 บาทจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคลรวมทั้งเงินเพิ่มเป็นคุณแก่โจทก์และชอบด้วยกฎหมายแล้ว ขอให้ยกฟ้องและบังคับโจทก์ชำระค่าภาษีและเงินเพิ่ม รวมเป็นเงิน 53,186,740.61บาท แก่จำเลยศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาในชั้นนี้ว่าการที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์อันเป็นการดำเนินการตามประมวลรัษฎากร มาตรา 30(2) ที่บัญญัติว่า "เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 33 ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์" ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าการที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่นนี้ ก็โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ศาลพิจารณาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยชอบหรือไม่ ศาลจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิกหรือเพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ได้ เมื่อคดีนี้โจทก์อุทธรณ์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยมีสิทธิจะได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่ จึงต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จึงหาได้เป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้อง ดังที่จำเลยอุทธรณ์ไม่ จำเลยจึงยังไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าหากจำเลยไม่สามารถฟ้องแย้งหรือฟ้องเรียกหนี้ภาษีอากรในคดีอุทธรณ์การประเมินซึ่งอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลยังไม่ถึงที่สุดได้ อาจทำให้จำเลยไม่สามารถเรียกร้องให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชำระภาษีให้ชำระภาษีอากรได้ทันภายในอายุความหรือระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดนั้นเห็นว่าเมื่อจำเลยแจ้งการประเมินภาษีให้โจทก์ทราบแล้ว ถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง อันมีผลให้ลูกหนี้อาจต้องถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดโดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล การสั่งบังคับดังกล่าวจึงถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นในอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับการที่เจ้าหนี้ฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่แก้ไขใหม่ซึ่งมีผลทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ฟ้องแย้งของจำเลยจึงยังไม่ขาดอายุความ ที่ศาลภาษีอากรกลางมีคำสั่งไม่รับฟ้องแย้งของจำเลยจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้นและตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 151 วรรคแรกประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรพ.ศ. 2528 มาตรา 17 เมื่อศาลภาษีอากรกลางสั่งไม่รับฟ้องแย้งศาลภาษีอากรกลางต้องมีคำสั่งคืนค่าขึ้นศาลในส่วนฟ้องแย้งทั้งหมดดังนั้น การที่ศาลภาษีอากรกลางสั่งให้ค่าขึ้นศาลเป็นพับ จึงไม่ชอบสมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง"พิพากษายืน(สุวรรณ ตระการพันธุ์-เจริญ นิลเอสงฆ์-เพ็ง เพ็งนิติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการดำเนินคดีภาษีอากรจะพิจารณาหลักเกณฑ์การดำเนินคดีเฉพาะแต่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเพียงอย่างเดียวย่อมไม่เพียงพอหากต้องพิจารณาถึงหลักเกณฑ์และวิธีการที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะด้วยคือพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากรกับข้อกำหนดคดีภาษีอากรด้วย และนอกจากนี้ยังต้องพิจารณาถึงกฎหมายภาษีอากรซึ่งมีบทบัญญัติเฉพาะเกี่ยวกับเงื่อนไขการดำเนินคดีชั้นฝ่ายบริหาร เช่น การอุทธรณ์ตามประเมินของเจ้าพนักงานประเมินและการอุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลซึ่งบัญญัติไว้ในประมวลรัษฎากร สำหรับคดีนี้ ศาลฎีกาได้วางหลักกฎหมายที่น่าสนใจไว้หลายประการกล่าวคือ ประการที่ 1 ปัญหาเกี่ยวกับกรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์คดีอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลดังนี้ กรมสรรพากรจะฟ้องเรียกร้องให้ผู้ต้องเสียภาษีให้ชำระภาษีอากรในประเด็นที่กำลังพิพาทกันอยู่ในศาลได้หรือไม่ ศาลฎีกาวางหลักเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์อันเป็นการดำเนินการตามประมวลรัษฎากรมาตรา 30(2) ที่บัญญัติว่า ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาล นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าการที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่นนี้ก็โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้คำพิจารณาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยชอบหรือไม่ ศาลจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิกหรือเพิกถอนการประเมินของเจ้าพนักงานประเมิน และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลอยู่ จำเลยมีสิทธิจะได้รับชำระภาษีอากรตามที่เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยแล้วหรือไม่จึงต้องรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลเสียก่อน การที่โจทก์ไม่ชำระภาษีอากรตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ จึงหาได้เป็นการโต้แย้งสิทธิที่จำเลยจะนำคดีมาฟ้อง จำเลยจึงยังไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง กรณีเช่นนี้ศาลฎีกาเคยมีคำวินิจฉัยไว้หลายเรื่องแล้ว เช่นคำพิพากษาฎีกาที่ 2061/2531 และที่ 1080/2533 อย่างไรก็ดีเพื่อเป็นการยืนยันหลักการของศาลฎีกาจึงต้องนำมาพิจารณากันอีก สาเหตุที่กรมสรรพากรต้องฟ้องเรียกร้องค่าภาษีอากรจากผู้ต้องเสียภาษีทั้งที่คดีนั้นผู้ต้องเสียภาษีฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์อยู่ ก็เนื่องจากเกรงว่าสิทธิเรียกร้องค่าภาษีอากรของกรมสรรพากรจะขาดอายุความซึ่งในคดีนี้กรมสรรพากรก็อ้างเหตุนี้เช่นกันในชั้นอุทธรณ์ ประการที่ 2 ปัญหาเกี่ยวกับอายุความสิทธิเรียกร้องภาษีอากรศาลฎีกาให้หลักว่า การแจ้งการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีทราบแล้วถือว่าเป็นการสั่งบังคับตามอำนาจกฎหมายเพื่อให้ลูกหนี้ใช้หนี้ค่าภาษีอากรตามที่เรียกร้อง ถือได้ว่าเป็นการที่เจ้าหนี้ได้ทำการอื่นอันนับว่ามีผลเป็นอย่างเดียวกันกับที่เจ้าหนี้ฟ้องคดีเพื่อให้ใช้หนี้ตามที่เรียกร้องดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 193/14 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขใหม่ซึ่งมีผลให้อายุความสะดุดหยุดลง ผลเมื่ออายุความสะดุดหยุดลงคดีหรือสิทธิเรียกร้องค่าภาษีอากรของกรมสรรพากรจึงไม่ขาดอายุความ ดังนั้น กรณีเช่นนี้กรมสรรพากรก็ยังสามารถจะฟ้องบังคับตามสิทธิเรียกร้องต่อไปได้เมื่อศาลมีคำพิพากษาแล้ว ถ้าศาลมีคำพิพากษาว่าการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ชอบ กรมสรรพากรมีเวลาที่จะฟ้องบังคับได้ อย่างไรก็ดี ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 ยังให้อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ตามบทบัญญัติคือยึด อายัดทรัพย์สินของผู้เสียภาษีอากร มาขายทอดตลาดชำระหนี้ค่าภาษีอากรได้อยู่แล้วจึงไม่น่าจะมีปัญหาเกี่ยวกับการต้องฟ้องคดีไว้ก่อนซึ่งมีทางแก้อยู่แล้ว ทั้งการอุทธรณ์ตามมาตรา 30 ก็ไม่เป็นการทุเลาการเสียภาษีอากร ทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 31 ประการที่ 3 การแจ้งการประเมินให้ผู้ต้องเสียภาษีทราบแล้วย่อมมีผลให้ผู้ต้องเสียภาษีอาจต้องถูกยึดทรัพย์ขายทอดตลาดได้โดยไม่ต้องฟ้องคดีต่อศาล หลักการดังกล่าวเริ่มจากเมื่อมีการแจ้งการประเมินโดยชอบและผู้ต้องเสียภาษีรับแจ้งการประเมินแล้ว ไม่ชำระภาษีอากรภายในกำหนด ถือว่าเป็นภาษีอากรค้างต้องบังคับตามประมวลรัษฎากร มาตรา 12 พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา