คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4922/2537หลักกฎหมาย: เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่มี น.ส.3 ก. เพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้วอันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 283 วรรคแรก แม้จะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้ อ. ไปก่อนแล้วก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์ต้องเสียไป เพราะหากอ. ผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. อ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย อ. ก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์จึงไม่มีเหตุผลใดมาอ้างเพื่อเพิกถอนการยึด เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่า อ. เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาทแต่อย่างใดคดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน40,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีแก่โจทก์ แล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตาม โจทก์ขอให้ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดี และนำเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยเพื่อออกขายทอดตลาดต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอรายงานต่อศาลชั้นต้นว่า ทรัพย์ที่โจทก์นำยึดคือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 4154 ปรากฏว่าจำเลยมิได้มีชื่อทางทะเบียน หากทำการขายทอดตลาดต่อไปจะเกิดความเสียหายต่อผู้มีชื่อทางทะเบียนหรือผู้ซื้อทรัพย์ได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ถอนการยึดที่ดินแปลงดังกล่าว และให้โจทก์นำเงินค่าธรรมเนียมยึดโดยไม่มีการขายร้อยละ 3.5 มาชำระต่อศาลชั้นต้นใน 30 วัน นับแต่ทราบคำสั่งโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้ จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงขอให้ศาลบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ซึ่งมีชื่อจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่จำเลยนำมาให้โจทก์ยึดไว้เป็นประกันเงินกู้เพื่อนำออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ แต่เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดไปยังนายอำเภอหล่มสัก นายอำเภอหล่มสักแจ้งกลับมาว่า จำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้แก่นางอรวรรณ ลิมสวัสดิ์ ไปเมื่อวันที่23 มกราคม 2532 ซึ่งเป็นเวลาก่อนหน้าที่โจทก์จะนำยึดในวันที่27 ตุลาคม 2532 โจทก์ได้แถลงคัดค้านไว้ด้วยว่าที่ดินพิพาทยังเป็นของจำเลยเพราะการยกให้กระทำโดยการฉ้อฉลขอให้ดำเนินการบังคับคดีต่อไป คดีมีปัญหาว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งเพิกถอนการยึดดังกล่าวข้างต้นซึ่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทเพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้ว อันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา283 วรรคแรก แม้ความจะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้นางอรวรรณไปก่อนแล้วก็ตาม ก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์คดีนี้ต้องเสียไป เพราะหากนางอรวรรณผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. ที่ดินพิพาทอ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย นางอรวรรณก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อนางอรวรรณมิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลล่างดังกล่าวจะอ้างเหตุผลใดมาเพิกถอนการยึดหาได้ไม่ เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่านางอรวรรณเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาท การยึดที่ดินพิพาทคดีนี้จึงชอบแล้ว"พิพากษากลับ ให้เพิกถอนคำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้ถอนการยึดที่ดินพิพาท ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4922/2537นาย มนูญ สาริกานนท์โจทก์นาง บัว เกตุ เต่า เล็กจำเลย ป.วิ.พ. ม. 283, ม. 296 เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่มี น.ส.3 ก. เพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้วอันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 283 วรรคแรก แม้จะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้ อ. ไปก่อนแล้วก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์ต้องเสียไป เพราะหากอ. ผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. อ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย อ. ก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์จึงไม่มีเหตุผลใดมาอ้างเพื่อเพิกถอนการยึด เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่า อ. เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาทแต่อย่างใดคดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน40,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีแก่โจทก์ แล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตาม โจทก์ขอให้ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดี และนำเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยเพื่อออกขายทอดตลาดต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอรายงานต่อศาลชั้นต้นว่า ทรัพย์ที่โจทก์นำยึดคือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 4154 ปรากฏว่าจำเลยมิได้มีชื่อทางทะเบียน หากทำการขายทอดตลาดต่อไปจะเกิดความเสียหายต่อผู้มีชื่อทางทะเบียนหรือผู้ซื้อทรัพย์ได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ถอนการยึดที่ดินแปลงดังกล่าว และให้โจทก์นำเงินค่าธรรมเนียมยึดโดยไม่มีการขายร้อยละ 3.5 มาชำระต่อศาลชั้นต้นใน 30 วัน นับแต่ทราบคำสั่งโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้ จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงขอให้ศาลบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ซึ่งมีชื่อจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่จำเลยนำมาให้โจทก์ยึดไว้เป็นประกันเงินกู้เพื่อนำออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ แต่เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดไปยังนายอำเภอหล่มสัก นายอำเภอหล่มสักแจ้งกลับมาว่า จำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้แก่นางอรวรรณ ลิมสวัสดิ์ ไปเมื่อวันที่23 มกราคม 2532 ซึ่งเป็นเวลาก่อนหน้าที่โจทก์จะนำยึดในวันที่27 ตุลาคม 2532 โจทก์ได้แถลงคัดค้านไว้ด้วยว่าที่ดินพิพาทยังเป็นของจำเลยเพราะการยกให้กระทำโดยการฉ้อฉลขอให้ดำเนินการบังคับคดีต่อไป คดีมีปัญหาว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งเพิกถอนการยึดดังกล่าวข้างต้นซึ่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทเพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้ว อันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา283 วรรคแรก แม้ความจะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้นางอรวรรณไปก่อนแล้วก็ตาม ก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์คดีนี้ต้องเสียไป เพราะหากนางอรวรรณผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. ที่ดินพิพาทอ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย นางอรวรรณก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อนางอรวรรณมิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลล่างดังกล่าวจะอ้างเหตุผลใดมาเพิกถอนการยึดหาได้ไม่ เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่านางอรวรรณเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาท การยึดที่ดินพิพาทคดีนี้จึงชอบแล้ว"พิพากษากลับ ให้เพิกถอนคำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้ถอนการยึดที่ดินพิพาท(อากร อัชกุล-สนัด หมายสวัสดิ์-สุทธิ นิชโรจน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 283 วรรคแรกเจ้าพนักงานบังคับคดีชอบที่จะยึดหรืออายัดหรือขายทรัพย์สินที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา 284,288 จะเห็นได้ว่าเพียงแต่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นทรัพย์สินของลูกหนี้ฯ ก็ยึดหรืออายัดได้แล้วจะเป็นของลูกหนี้ฯ หรือไม่ ตอนนี้ไม่สำคัญ อาจเป็นของลูกหนี้ฯ ก็ได้ไม่เป็นก็ได้ไม่ต้องทำการไต่สวนให้ได้ความก่อนว่าเป็นของลูกหนี้ฯจริงหรือไม่ เป็นเรื่องที่ผู้ใดซึ่งถูกโต้แย้งสิทธิหรือมีส่วนได้เสียตามมาตรา 55 จะกล่าวอ้างว่าลูกหนี้ฯ ไม่ใช่เจ้าของทรัพย์สินอาจยื่นคำร้องขอต่อศาลให้ปล่อยทรัพย์สินนั้นได้ ซึ่งต้องยื่นเสียก่อนเอาทรัพย์สินออกขายทอดตลาด (มาตรา 288) ไม่ใช่ว่าจะยื่นเมื่อใดก็ได้ คดีนี้ เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลจึงไม่มีอำนาจเพิกถอนการยึด (2) ถ้าหากไม่มีผู้ใดร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ อาจเป็นเพราะผู้มีสิทธิที่แท้จริงไม่ทราบ หรือทราบแล้วเพิกเฉยเสีย ไม่ใช้สิทธิของตนก็ต้องบังคับคดีขายทรัพย์สินนั้นไป ถ้ามีผู้คัดค้านการขายก็ยังขายไม่ได้ (มาตรา 306) การคัดค้านการขายไม่ใช่เรื่องการร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ และเป็นคนละเรื่องกัน และเป็นคนละเรื่องกับการที่เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการขายทอดตลาดตามมาตรา 288(แต่ไม่หมายความว่า ถ้ามีผู้คัดค้านการขาย ก็ต้องไม่ขายเสมอไป)ถ้าหากข้อเท็จจริงปรากฏภายหลังว่า เป็นการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของบุคคลอื่น ไม่ใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาขายทอดตลาดชำระหนี้ก็ต้องว่ากันตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายสารบัญญัติเช่นลักษณะละเมิด ฯลฯเป็นต้น (3) ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ที่ว่า เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ ศาลไม่มีอำนาจเพิกถอนการยึดนั้น ต้องระวังให้ดี ในกรณีอื่น ๆ มิได้หมายความว่าศาลจะสั่งเพิกถอนการยึดหรืออายัดไม่ได้ ถ้าหากได้ความว่าทรัพย์สินนั้นตามกฎหมาย ต้องห้ามมิให้ยึดหรืออายัดหรือไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีตามมาตรา 285,286 เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏในสำนวนหรือทางพิจารณาศาลก็ย่อมสั่งเพิกถอนได้ แม้จะไม่มีผู้ร้องขอเข้ามาก็ตาม(ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5)) ไพจิตรปุญญพันธุ์คำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน40,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีแก่โจทก์ แล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตาม โจทก์ขอให้ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดี และนำเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยเพื่อออกขายทอดตลาดต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอรายงานต่อศาลชั้นต้นว่า ทรัพย์ที่โจทก์นำยึดคือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 4154 ปรากฏว่าจำเลยมิได้มีชื่อทางทะเบียน หากทำการขายทอดตลาดต่อไปจะเกิดความเสียหายต่อผู้มีชื่อทางทะเบียนหรือผู้ซื้อทรัพย์ได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ถอนการยึดที่ดินแปลงดังกล่าว และให้โจทก์นำเงินค่าธรรมเนียมยึดโดยไม่มีการขายร้อยละ 3.5 มาชำระต่อศาลชั้นต้นใน 30 วัน นับแต่ทราบคำสั่งโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้ จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงขอให้ศาลบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ซึ่งมีชื่อจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่จำเลยนำมาให้โจทก์ยึดไว้เป็นประกันเงินกู้เพื่อนำออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ แต่เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดไปยังนายอำเภอหล่มสัก นายอำเภอหล่มสักแจ้งกลับมาว่า จำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้แก่นางอรวรรณ ลิมสวัสดิ์ ไปเมื่อวันที่23 มกราคม 2532 ซึ่งเป็นเวลาก่อนหน้าที่โจทก์จะนำยึดในวันที่27 ตุลาคม 2532 โจทก์ได้แถลงคัดค้านไว้ด้วยว่าที่ดินพิพาทยังเป็นของจำเลยเพราะการยกให้กระทำโดยการฉ้อฉลขอให้ดำเนินการบังคับคดีต่อไป คดีมีปัญหาว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งเพิกถอนการยึดดังกล่าวข้างต้นซึ่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทเพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้ว อันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา283 วรรคแรก แม้ความจะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้นางอรวรรณไปก่อนแล้วก็ตาม ก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์คดีนี้ต้องเสียไป เพราะหากนางอรวรรณผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. ที่ดินพิพาทอ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย นางอรวรรณก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อนางอรวรรณมิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลล่างดังกล่าวจะอ้างเหตุผลใดมาเพิกถอนการยึดหาได้ไม่ เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่านางอรวรรณเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาท การยึดที่ดินพิพาทคดีนี้จึงชอบแล้ว"พิพากษากลับ ให้เพิกถอนคำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้ถอนการยึดที่ดินพิพาท ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4922/2537นาย มนูญ สาริกานนท์โจทก์นาง บัว เกตุ เต่า เล็กจำเลย ป.วิ.พ. ม. 283, ม. 296 เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่มี น.ส.3 ก. เพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้วอันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 283 วรรคแรก แม้จะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้ อ. ไปก่อนแล้วก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์ต้องเสียไป เพราะหากอ. ผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. อ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย อ. ก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์จึงไม่มีเหตุผลใดมาอ้างเพื่อเพิกถอนการยึด เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่า อ. เป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาทแต่อย่างใดคดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน40,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีแก่โจทก์ แล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตาม โจทก์ขอให้ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดี และนำเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยเพื่อออกขายทอดตลาดต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอรายงานต่อศาลชั้นต้นว่า ทรัพย์ที่โจทก์นำยึดคือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.)เลขที่ 4154 ปรากฏว่าจำเลยมิได้มีชื่อทางทะเบียน หากทำการขายทอดตลาดต่อไปจะเกิดความเสียหายต่อผู้มีชื่อทางทะเบียนหรือผู้ซื้อทรัพย์ได้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ถอนการยึดที่ดินแปลงดังกล่าว และให้โจทก์นำเงินค่าธรรมเนียมยึดโดยไม่มีการขายร้อยละ 3.5 มาชำระต่อศาลชั้นต้นใน 30 วัน นับแต่ทราบคำสั่งโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้ จำเลยไม่ชำระ โจทก์จึงขอให้ศาลบังคับคดีโดยนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) ซึ่งมีชื่อจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่จำเลยนำมาให้โจทก์ยึดไว้เป็นประกันเงินกู้เพื่อนำออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ แต่เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดไปยังนายอำเภอหล่มสัก นายอำเภอหล่มสักแจ้งกลับมาว่า จำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้แก่นางอรวรรณ ลิมสวัสดิ์ ไปเมื่อวันที่23 มกราคม 2532 ซึ่งเป็นเวลาก่อนหน้าที่โจทก์จะนำยึดในวันที่27 ตุลาคม 2532 โจทก์ได้แถลงคัดค้านไว้ด้วยว่าที่ดินพิพาทยังเป็นของจำเลยเพราะการยกให้กระทำโดยการฉ้อฉลขอให้ดำเนินการบังคับคดีต่อไป คดีมีปัญหาว่าที่ศาลชั้นต้นสั่งเพิกถอนการยึดดังกล่าวข้างต้นซึ่งศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดทรัพย์สินที่ดินพิพาทเพื่อบังคับคดีตามที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของจำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แล้ว อันเป็นการยึดทรัพย์สินโดยชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา283 วรรคแรก แม้ความจะปรากฏว่าจำเลยได้จดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้นางอรวรรณไปก่อนแล้วก็ตาม ก็ไม่ทำให้การยึดทรัพย์คดีนี้ต้องเสียไป เพราะหากนางอรวรรณผู้มีชื่อใน น.ส.3 ก. ที่ดินพิพาทอ้างว่าตนเป็นเจ้าของเนื่องจากได้รับการยกให้จากจำเลย นางอรวรรณก็ต้องร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินพิพาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 288 เมื่อนางอรวรรณมิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลล่างดังกล่าวจะอ้างเหตุผลใดมาเพิกถอนการยึดหาได้ไม่ เพราะการมีชื่อใน น.ส.3 ก. ดังกล่าวมิได้หมายความว่านางอรวรรณเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาท การยึดที่ดินพิพาทคดีนี้จึงชอบแล้ว"พิพากษากลับ ให้เพิกถอนคำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้ถอนการยึดที่ดินพิพาท(อากร อัชกุล-สนัด หมายสวัสดิ์-สุทธิ นิชโรจน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 283 วรรคแรกเจ้าพนักงานบังคับคดีชอบที่จะยึดหรืออายัดหรือขายทรัพย์สินที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา 284,288 จะเห็นได้ว่าเพียงแต่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอ้างว่าเป็นทรัพย์สินของลูกหนี้ฯ ก็ยึดหรืออายัดได้แล้วจะเป็นของลูกหนี้ฯ หรือไม่ ตอนนี้ไม่สำคัญ อาจเป็นของลูกหนี้ฯ ก็ได้ไม่เป็นก็ได้ไม่ต้องทำการไต่สวนให้ได้ความก่อนว่าเป็นของลูกหนี้ฯจริงหรือไม่ เป็นเรื่องที่ผู้ใดซึ่งถูกโต้แย้งสิทธิหรือมีส่วนได้เสียตามมาตรา 55 จะกล่าวอ้างว่าลูกหนี้ฯ ไม่ใช่เจ้าของทรัพย์สินอาจยื่นคำร้องขอต่อศาลให้ปล่อยทรัพย์สินนั้นได้ ซึ่งต้องยื่นเสียก่อนเอาทรัพย์สินออกขายทอดตลาด (มาตรา 288) ไม่ใช่ว่าจะยื่นเมื่อใดก็ได้ คดีนี้ เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ศาลจึงไม่มีอำนาจเพิกถอนการยึด (2) ถ้าหากไม่มีผู้ใดร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ อาจเป็นเพราะผู้มีสิทธิที่แท้จริงไม่ทราบ หรือทราบแล้วเพิกเฉยเสีย ไม่ใช้สิทธิของตนก็ต้องบังคับคดีขายทรัพย์สินนั้นไป ถ้ามีผู้คัดค้านการขายก็ยังขายไม่ได้ (มาตรา 306) การคัดค้านการขายไม่ใช่เรื่องการร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ และเป็นคนละเรื่องกัน และเป็นคนละเรื่องกับการที่เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการขายทอดตลาดตามมาตรา 288(แต่ไม่หมายความว่า ถ้ามีผู้คัดค้านการขาย ก็ต้องไม่ขายเสมอไป)ถ้าหากข้อเท็จจริงปรากฏภายหลังว่า เป็นการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของบุคคลอื่น ไม่ใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาขายทอดตลาดชำระหนี้ก็ต้องว่ากันตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายสารบัญญัติเช่นลักษณะละเมิด ฯลฯเป็นต้น (3) ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ที่ว่า เมื่อ อ. มิได้ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ ศาลไม่มีอำนาจเพิกถอนการยึดนั้น ต้องระวังให้ดี ในกรณีอื่น ๆ มิได้หมายความว่าศาลจะสั่งเพิกถอนการยึดหรืออายัดไม่ได้ ถ้าหากได้ความว่าทรัพย์สินนั้นตามกฎหมาย ต้องห้ามมิให้ยึดหรืออายัดหรือไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีตามมาตรา 285,286 เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏในสำนวนหรือทางพิจารณาศาลก็ย่อมสั่งเพิกถอนได้ แม้จะไม่มีผู้ร้องขอเข้ามาก็ตาม(ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5)) ไพจิตรปุญญพันธุ์