คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 703680หลักกฎหมาย: คดีที่บริษัท ท. จำกัด โจทก์ ยื่นฟ้อง เทศบาลเมืองบางแก้ว ที่ 1 บริษัท อ. จำกัด ที่ 2 การไฟฟ้านครหลวง ที่ 3 การประปานครหลวง ที่ 4 จำเลย ว่า จำเลยที่ 1 อนุญาตให้จำเลยที่ 2 ถึงจำเลยที่ 4 ปรับปรุงถนน โดยจำเลยที่ 2 ถึงจำเลยที่ 4 ก่อสร้างถนนคอนกรีต วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคโดยไม่ได้รังวัดหรือแจ้งให้โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินข้างเคียงทราบและรุกล้ำที่ดินของโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสี่ร่วมกันหรือแทนกันรื้อถอนถนน แนวท่อประปา เสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคที่รุกล้ำที่ดินของโจทก์ กับให้ชำระค่าเสียหาย เห็นว่า แม้จำเลยที่ 1 ที่ 3 และที่ 4 จะเป็นหน่วยงานทางปกครอง แต่การที่โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสี่โดยอ้างเหตุว่าจำเลยทั้งสี่กระทำละเมิดก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภครุกล้ำที่ดินของโจทก์ ส่วนจำเลยทั้งสี่ให้การทำนองเดียวกันว่า ที่ดินพิพาทเป็นทางสาธารณประโยชน์ มิได้กระทำละเมิดต่อโจทก์ อันมีลักษณะเป็นการโต้แย้งสิทธิในที่ดินพิพาท ดังนั้น การที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยทั้งสี่กระทำละเมิดต่อโจทก์หรือไม่ จึงเป็นเพียงผลของการวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับสถานะของที่ดินพิพาทที่จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ปรับปรุงถนน วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคโดยอ้างว่ากระทำลงบนที่ดินสาธารณะนั้น แท้จริงแล้วเป็นการกระทำลงบนที่ดินสาธารณะที่อยู่ในความดูแลของจำเลยที่ 1 หรือเป็นที่ดินที่โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ ซึ่งหากศาลวินิจฉัยว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์ การก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคของจำเลยทั้งสี่ก็เป็นการกระทำละเมิดต่อโจทก์ แต่หากที่ดินพิพาทตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกัน ซึ่งอยู่ในการดูแลรักษาของจำเลยที่ 1 แล้วจะเป็นผลให้จำเลยทั้งสี่มีอำนาจก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคได้โดยไม่เป็นละเมิดต่อโจทก์ ดังนั้น คำฟ้องของโจทก์จึงมีความมุ่งหมายที่จะให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในที่ดินของโจทก์เป็นสำคัญ ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาท เกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 58/2566ศาลจังหวัดสมุทรปราการศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองกลางศาลผู้รับความเห็นบริษัท ท. จำกัดโจทก์เทศบาลเมืองบางแก้ว ที่ 1 กับพวกรวม 4 คนจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.ที่ดิน ป.พ.พ. คดีที่บริษัท ท. จำกัด โจทก์ ยื่นฟ้อง เทศบาลเมืองบางแก้ว ที่ 1 บริษัท อ. จำกัด ที่ 2 การไฟฟ้านครหลวง ที่ 3 การประปานครหลวง ที่ 4 จำเลย ว่า จำเลยที่ 1 อนุญาตให้จำเลยที่ 2 ถึงจำเลยที่ 4 ปรับปรุงถนน โดยจำเลยที่ 2 ถึงจำเลยที่ 4 ก่อสร้างถนนคอนกรีต วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคโดยไม่ได้รังวัดหรือแจ้งให้โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินข้างเคียงทราบและรุกล้ำที่ดินของโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสี่ร่วมกันหรือแทนกันรื้อถอนถนน แนวท่อประปา เสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคที่รุกล้ำที่ดินของโจทก์ กับให้ชำระค่าเสียหาย เห็นว่า แม้จำเลยที่ 1 ที่ 3 และที่ 4 จะเป็นหน่วยงานทางปกครอง แต่การที่โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสี่โดยอ้างเหตุว่าจำเลยทั้งสี่กระทำละเมิดก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภครุกล้ำที่ดินของโจทก์ ส่วนจำเลยทั้งสี่ให้การทำนองเดียวกันว่า ที่ดินพิพาทเป็นทางสาธารณประโยชน์ มิได้กระทำละเมิดต่อโจทก์ อันมีลักษณะเป็นการโต้แย้งสิทธิในที่ดินพิพาท ดังนั้น การที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยทั้งสี่กระทำละเมิดต่อโจทก์หรือไม่ จึงเป็นเพียงผลของการวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับสถานะของที่ดินพิพาทที่จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ปรับปรุงถนน วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคโดยอ้างว่ากระทำลงบนที่ดินสาธารณะนั้น แท้จริงแล้วเป็นการกระทำลงบนที่ดินสาธารณะที่อยู่ในความดูแลของจำเลยที่ 1 หรือเป็นที่ดินที่โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ ซึ่งหากศาลวินิจฉัยว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์ การก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคของจำเลยทั้งสี่ก็เป็นการกระทำละเมิดต่อโจทก์ แต่หากที่ดินพิพาทตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกัน ซึ่งอยู่ในการดูแลรักษาของจำเลยที่ 1 แล้วจะเป็นผลให้จำเลยทั้งสี่มีอำนาจก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วางท่อประปา ปักเสาไฟฟ้าและระบบสาธารณูปโภคได้โดยไม่เป็นละเมิดต่อโจทก์ ดังนั้น คำฟ้องของโจทก์จึงมีความมุ่งหมายที่จะให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในที่ดินของโจทก์เป็นสำคัญ ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาท เกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา58/2566หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน