คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 432/2501หลักกฎหมาย: พรรคการเมืองสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎรไม่ได้ จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมในความผิดตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นข้าราชการประจำมีตำแหน่งเป็นปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้บังอาจใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่กระทำตนอันเป็นอุปการะแก้ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคการเมืองพรรคเสรีนังคศิลา อันเป็นโทษแก่การเลือกตั้งแก่โจทก์ โดยกล่าวว่าบ้านเมืองจะเจริญได้ต้องเลือกพรรคนังศิลา โจทก์สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคประชาธิปัตย์ร่วมกับพวก ๓ คน ศาลชั้นต้นไต่สวนมีมูลประทับฟ้อง พรรคประชาธิปัตย์โดยนายใหญ่ ศวิตชาติ เลขาธิการพรรคยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นพรรคการเมืองถูกต้องตามกฎหมาย ได้รับความเสียหายโดยผู้ร้องส่งผู้สมัครเข้ารับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ ในจังหวัดนครสวรรค์ ๔ นาย ผลแห่งการกระทำของจำเลยทำให้ผู้สมัครไม่ได้ ๓ นาย จึงร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วม ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องโดยวินิจฉัยว่าพรรคการเมืองมิใช่นิติบุคคลไม่มีอำนาจดำเนินคดีอาญาดังบุคคลธรรมดา ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งต้องเป็นบุคคลธรรมดา ไม่ใช่นิติบุคคลเพราะต้องมีคุณสมบัติตาม มาตรา ๑๗ ไม่ขาดคุณสมบัติตาม มาตรา ๒๐ และไม่ต้องห้ามตาม มาตรา ๑๙ แห่งพ.ร.บ.เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ พ.ศ.๒๔๙๙ เมื่อผู้ร้องเป็นนิติบุคคล ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 432/2501นายใหญ่ ศวิตชาตโจทก์พระยารามราชภักดีจำเลย ป.วิ.อ. ม. 1 (4), ม. 5 (3), ม. 30 พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2499 ม. 17, ม. 19, ม. 20 พ.ร.บ.พรรคการเมือง พ.ศ.2498 ม. 14พรรคการเมืองสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎรไม่ได้ จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมในความผิดตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นข้าราชการประจำมีตำแหน่งเป็นปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้บังอาจใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่กระทำตนอันเป็นอุปการะแก้ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคการเมืองพรรคเสรีนังคศิลา อันเป็นโทษแก่การเลือกตั้งแก่โจทก์ โดยกล่าวว่าบ้านเมืองจะเจริญได้ต้องเลือกพรรคนังศิลา โจทก์สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคประชาธิปัตย์ร่วมกับพวก ๓ คน ศาลชั้นต้นไต่สวนมีมูลประทับฟ้อง พรรคประชาธิปัตย์โดยนายใหญ่ ศวิตชาติ เลขาธิการพรรคยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นพรรคการเมืองถูกต้องตามกฎหมาย ได้รับความเสียหายโดยผู้ร้องส่งผู้สมัครเข้ารับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ ในจังหวัดนครสวรรค์ ๔ นาย ผลแห่งการกระทำของจำเลยทำให้ผู้สมัครไม่ได้ ๓ นาย จึงร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วม ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องโดยวินิจฉัยว่าพรรคการเมืองมิใช่นิติบุคคลไม่มีอำนาจดำเนินคดีอาญาดังบุคคลธรรมดา ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งต้องเป็นบุคคลธรรมดา ไม่ใช่นิติบุคคลเพราะต้องมีคุณสมบัติตาม มาตรา ๑๗ ไม่ขาดคุณสมบัติตาม มาตรา ๒๐ และไม่ต้องห้ามตาม มาตรา ๑๙ แห่งพ.ร.บ.เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ พ.ศ.๒๔๙๙ เมื่อผู้ร้องเป็นนิติบุคคล ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ได้ พิพากษายืน(ทรงนิติกรณ์-ประมูล สุวรรณศร-ชวน สิงหลกะ)ศาลจังหวัดนครสวรรค์ - นายแปล บุณยเกียรติศาลอุทธรณ์ - หลวงสารนัยประสาสน์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นข้าราชการประจำมีตำแหน่งเป็นปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้บังอาจใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่กระทำตนอันเป็นอุปการะแก้ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคการเมืองพรรคเสรีนังคศิลา อันเป็นโทษแก่การเลือกตั้งแก่โจทก์ โดยกล่าวว่าบ้านเมืองจะเจริญได้ต้องเลือกพรรคนังศิลา โจทก์สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคประชาธิปัตย์ร่วมกับพวก ๓ คน ศาลชั้นต้นไต่สวนมีมูลประทับฟ้อง พรรคประชาธิปัตย์โดยนายใหญ่ ศวิตชาติ เลขาธิการพรรคยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นพรรคการเมืองถูกต้องตามกฎหมาย ได้รับความเสียหายโดยผู้ร้องส่งผู้สมัครเข้ารับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ ในจังหวัดนครสวรรค์ ๔ นาย ผลแห่งการกระทำของจำเลยทำให้ผู้สมัครไม่ได้ ๓ นาย จึงร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วม ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องโดยวินิจฉัยว่าพรรคการเมืองมิใช่นิติบุคคลไม่มีอำนาจดำเนินคดีอาญาดังบุคคลธรรมดา ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งต้องเป็นบุคคลธรรมดา ไม่ใช่นิติบุคคลเพราะต้องมีคุณสมบัติตาม มาตรา ๑๗ ไม่ขาดคุณสมบัติตาม มาตรา ๒๐ และไม่ต้องห้ามตาม มาตรา ๑๙ แห่งพ.ร.บ.เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ พ.ศ.๒๔๙๙ เมื่อผู้ร้องเป็นนิติบุคคล ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 432/2501นายใหญ่ ศวิตชาตโจทก์พระยารามราชภักดีจำเลย ป.วิ.อ. ม. 1 (4), ม. 5 (3), ม. 30 พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2499 ม. 17, ม. 19, ม. 20 พ.ร.บ.พรรคการเมือง พ.ศ.2498 ม. 14พรรคการเมืองสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎรไม่ได้ จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมในความผิดตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นข้าราชการประจำมีตำแหน่งเป็นปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้บังอาจใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่กระทำตนอันเป็นอุปการะแก้ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคการเมืองพรรคเสรีนังคศิลา อันเป็นโทษแก่การเลือกตั้งแก่โจทก์ โดยกล่าวว่าบ้านเมืองจะเจริญได้ต้องเลือกพรรคนังศิลา โจทก์สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนจังหวัดนครสวรรค์ในนามพรรคประชาธิปัตย์ร่วมกับพวก ๓ คน ศาลชั้นต้นไต่สวนมีมูลประทับฟ้อง พรรคประชาธิปัตย์โดยนายใหญ่ ศวิตชาติ เลขาธิการพรรคยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นพรรคการเมืองถูกต้องตามกฎหมาย ได้รับความเสียหายโดยผู้ร้องส่งผู้สมัครเข้ารับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ ในจังหวัดนครสวรรค์ ๔ นาย ผลแห่งการกระทำของจำเลยทำให้ผู้สมัครไม่ได้ ๓ นาย จึงร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วม ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้องโดยวินิจฉัยว่าพรรคการเมืองมิใช่นิติบุคคลไม่มีอำนาจดำเนินคดีอาญาดังบุคคลธรรมดา ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งต้องเป็นบุคคลธรรมดา ไม่ใช่นิติบุคคลเพราะต้องมีคุณสมบัติตาม มาตรา ๑๗ ไม่ขาดคุณสมบัติตาม มาตรา ๒๐ และไม่ต้องห้ามตาม มาตรา ๑๙ แห่งพ.ร.บ.เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน ฯ พ.ศ.๒๔๙๙ เมื่อผู้ร้องเป็นนิติบุคคล ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง จึงไม่ใช่ผู้เสียหายอันมีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ได้ พิพากษายืน(ทรงนิติกรณ์-ประมูล สุวรรณศร-ชวน สิงหลกะ)ศาลจังหวัดนครสวรรค์ - นายแปล บุณยเกียรติศาลอุทธรณ์ - หลวงสารนัยประสาสน์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ