คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3193/2526หลักกฎหมาย: แม้ศาลจะวินิจฉัยว่าลูกจ้างไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและส่วนแบ่งกำไรเมื่อถูกเลิกจ้างก็ตาม แต่เมื่อการเลิกจ้างนั้นเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม ศาลย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรมาเป็นเกณฑ์คำนวณค่าเสียหายตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา 49 ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างประจำ จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้กระทำความผิด เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าและไม่จ่ายค่าชดเชย การเลิกจ้างของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลบังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าจ้างค้างชำระ ค่าชดเชย เงินส่วนแบ่งกำไร ค่าเสียหายเนื่องจากการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เพราะโจทก์ขัดคำสั่งผู้จัดการหัวหน้าฝ่ายของโจทก์อันเป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ยังทุจริตในการติดต่อซื้อสินค้าเป็นเหตุให้จำเลยเสียหาย พฤติกรรมของโจทก์ล้วนเป็นความผิดร้ายแรง จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ฟ้องโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับดอกเบี้ยเป็นฟ้องเคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โจทก์มีสิทธิที่จะได้รับค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจากจำเลยแต่โจทก์ได้รับเงินดังกล่าวไปจากจำเลยแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไรและโบนัส ฟ้องโจทก์เกี่ยวกับดอกเบี้ยไม่เป็นฟ้องที่เคลือบคลุม พิพากษาให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายเพราะเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมแก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยคำ ขออื่นของโจทก์ให้ยกเสีย จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ถึงแม้ศาลแรงงานกลางจะได้วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ก็เป็นเพียงกรณีโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องและไม่มีสิทธิได้รับในลักษณะที่เป็นโบนัส และในลักษณะที่เป็นเงินส่วนแบ่งกำไรเท่านั้นเอง ทั้งนี้เพราะโจทก์ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนทำให้โจทก์ทำงานไม่ครบ ๑ ปี และเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม เป็นเหตุให้โจทก์ขาดสิทธิอันพึงมีพึงเกิดขึ้นแก่โจทก์ไปดังนี้ ศาลจึงย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรที่โจทก์จะควรได้ถ้าหากไม่ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนมาเป็นเกณฑ์คำนวณเป็นค่าเสียหายได้ ถึงแม้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา ๔๙ จะได้บัญญัติว่า "ฯลฯ ให้ศาลแรงงานกำหนดค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทน โดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้างและเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" ก็ตาม แต่ก็หาได้หมายความว่าการพิจารณาเรื่องค่าเสียหายของลูกจ้างที่ถูกนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมจำกัดอยู่เฉพาะกรณีดังกล่าวเท่านั้นไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3193/2526นายวิจิตร เจียมเจริญวุฒิโจทก์บริษัทหลุยส์ตีเลียวโนเวนส์ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 49แม้ศาลจะวินิจฉัยว่าลูกจ้างไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและส่วนแบ่งกำไรเมื่อถูกเลิกจ้างก็ตาม แต่เมื่อการเลิกจ้างนั้นเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม ศาลย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรมาเป็นเกณฑ์คำนวณค่าเสียหายตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา 49 ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างประจำ จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้กระทำความผิด เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าและไม่จ่ายค่าชดเชย การเลิกจ้างของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลบังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าจ้างค้างชำระ ค่าชดเชย เงินส่วนแบ่งกำไร ค่าเสียหายเนื่องจากการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เพราะโจทก์ขัดคำสั่งผู้จัดการหัวหน้าฝ่ายของโจทก์อันเป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ยังทุจริตในการติดต่อซื้อสินค้าเป็นเหตุให้จำเลยเสียหาย พฤติกรรมของโจทก์ล้วนเป็นความผิดร้ายแรง จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ฟ้องโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับดอกเบี้ยเป็นฟ้องเคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โจทก์มีสิทธิที่จะได้รับค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจากจำเลยแต่โจทก์ได้รับเงินดังกล่าวไปจากจำเลยแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไรและโบนัส ฟ้องโจทก์เกี่ยวกับดอกเบี้ยไม่เป็นฟ้องที่เคลือบคลุม พิพากษาให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายเพราะเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมแก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยคำ ขออื่นของโจทก์ให้ยกเสีย จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ถึงแม้ศาลแรงงานกลางจะได้วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ก็เป็นเพียงกรณีโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องและไม่มีสิทธิได้รับในลักษณะที่เป็นโบนัส และในลักษณะที่เป็นเงินส่วนแบ่งกำไรเท่านั้นเอง ทั้งนี้เพราะโจทก์ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนทำให้โจทก์ทำงานไม่ครบ ๑ ปี และเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม เป็นเหตุให้โจทก์ขาดสิทธิอันพึงมีพึงเกิดขึ้นแก่โจทก์ไปดังนี้ ศาลจึงย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรที่โจทก์จะควรได้ถ้าหากไม่ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนมาเป็นเกณฑ์คำนวณเป็นค่าเสียหายได้ ถึงแม้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา ๔๙ จะได้บัญญัติว่า "ฯลฯ ให้ศาลแรงงานกำหนดค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทน โดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้างและเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" ก็ตาม แต่ก็หาได้หมายความว่าการพิจารณาเรื่องค่าเสียหายของลูกจ้างที่ถูกนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมจำกัดอยู่เฉพาะกรณีดังกล่าวเท่านั้นไม่ พิพากษายืน(ไพศาล สว่างเนตร-ขจร หะวานนท์-สมบูรณ์ บุญภินนท์)ศาลแรงงานกลาง - นายประคนธ์ พันธุ์วิชาติกุลศาลอุทธรณ์ - แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างประจำ จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้กระทำความผิด เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าและไม่จ่ายค่าชดเชย การเลิกจ้างของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลบังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าจ้างค้างชำระ ค่าชดเชย เงินส่วนแบ่งกำไร ค่าเสียหายเนื่องจากการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เพราะโจทก์ขัดคำสั่งผู้จัดการหัวหน้าฝ่ายของโจทก์อันเป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ยังทุจริตในการติดต่อซื้อสินค้าเป็นเหตุให้จำเลยเสียหาย พฤติกรรมของโจทก์ล้วนเป็นความผิดร้ายแรง จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ฟ้องโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับดอกเบี้ยเป็นฟ้องเคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โจทก์มีสิทธิที่จะได้รับค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจากจำเลยแต่โจทก์ได้รับเงินดังกล่าวไปจากจำเลยแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไรและโบนัส ฟ้องโจทก์เกี่ยวกับดอกเบี้ยไม่เป็นฟ้องที่เคลือบคลุม พิพากษาให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายเพราะเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมแก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยคำ ขออื่นของโจทก์ให้ยกเสีย จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ถึงแม้ศาลแรงงานกลางจะได้วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ก็เป็นเพียงกรณีโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องและไม่มีสิทธิได้รับในลักษณะที่เป็นโบนัส และในลักษณะที่เป็นเงินส่วนแบ่งกำไรเท่านั้นเอง ทั้งนี้เพราะโจทก์ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนทำให้โจทก์ทำงานไม่ครบ ๑ ปี และเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม เป็นเหตุให้โจทก์ขาดสิทธิอันพึงมีพึงเกิดขึ้นแก่โจทก์ไปดังนี้ ศาลจึงย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรที่โจทก์จะควรได้ถ้าหากไม่ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนมาเป็นเกณฑ์คำนวณเป็นค่าเสียหายได้ ถึงแม้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา ๔๙ จะได้บัญญัติว่า "ฯลฯ ให้ศาลแรงงานกำหนดค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทน โดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้างและเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" ก็ตาม แต่ก็หาได้หมายความว่าการพิจารณาเรื่องค่าเสียหายของลูกจ้างที่ถูกนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมจำกัดอยู่เฉพาะกรณีดังกล่าวเท่านั้นไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3193/2526นายวิจิตร เจียมเจริญวุฒิโจทก์บริษัทหลุยส์ตีเลียวโนเวนส์ จำกัดจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 49แม้ศาลจะวินิจฉัยว่าลูกจ้างไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและส่วนแบ่งกำไรเมื่อถูกเลิกจ้างก็ตาม แต่เมื่อการเลิกจ้างนั้นเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม ศาลย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรมาเป็นเกณฑ์คำนวณค่าเสียหายตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา 49 ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างประจำ จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยโจทก์มิได้กระทำความผิด เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าและไม่จ่ายค่าชดเชย การเลิกจ้างของจำเลยทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ศาลบังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าจ้างค้างชำระ ค่าชดเชย เงินส่วนแบ่งกำไร ค่าเสียหายเนื่องจากการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เพราะโจทก์ขัดคำสั่งผู้จัดการหัวหน้าฝ่ายของโจทก์อันเป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของจำเลย และโจทก์ยังทุจริตในการติดต่อซื้อสินค้าเป็นเหตุให้จำเลยเสียหาย พฤติกรรมของโจทก์ล้วนเป็นความผิดร้ายแรง จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ฟ้องโจทก์ในส่วนที่เกี่ยวกับดอกเบี้ยเป็นฟ้องเคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม โจทก์มีสิทธิที่จะได้รับค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าจากจำเลยแต่โจทก์ได้รับเงินดังกล่าวไปจากจำเลยแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไรและโบนัส ฟ้องโจทก์เกี่ยวกับดอกเบี้ยไม่เป็นฟ้องที่เคลือบคลุม พิพากษาให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายเพราะเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมแก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยคำ ขออื่นของโจทก์ให้ยกเสีย จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ถึงแม้ศาลแรงงานกลางจะได้วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องโบนัสและไม่มีสิทธิได้รับเงินส่วนแบ่งกำไร ก็เป็นเพียงกรณีโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องและไม่มีสิทธิได้รับในลักษณะที่เป็นโบนัส และในลักษณะที่เป็นเงินส่วนแบ่งกำไรเท่านั้นเอง ทั้งนี้เพราะโจทก์ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนทำให้โจทก์ทำงานไม่ครบ ๑ ปี และเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม เป็นเหตุให้โจทก์ขาดสิทธิอันพึงมีพึงเกิดขึ้นแก่โจทก์ไปดังนี้ ศาลจึงย่อมมีอำนาจที่จะนำโบนัสและส่วนแบ่งกำไรที่โจทก์จะควรได้ถ้าหากไม่ถูกจำเลยเลิกจ้างเสียก่อนมาเป็นเกณฑ์คำนวณเป็นค่าเสียหายได้ ถึงแม้พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน ฯ มาตรา ๔๙ จะได้บัญญัติว่า "ฯลฯ ให้ศาลแรงงานกำหนดค่าเสียหายให้นายจ้างชดใช้ให้แทน โดยให้ศาลคำนึงถึงอายุของลูกจ้าง ระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ความเดือดร้อนของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง มูลเหตุแห่งการเลิกจ้างและเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับประกอบการพิจารณา" ก็ตาม แต่ก็หาได้หมายความว่าการพิจารณาเรื่องค่าเสียหายของลูกจ้างที่ถูกนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรมจำกัดอยู่เฉพาะกรณีดังกล่าวเท่านั้นไม่ พิพากษายืน(ไพศาล สว่างเนตร-ขจร หะวานนท์-สมบูรณ์ บุญภินนท์)ศาลแรงงานกลาง - นายประคนธ์ พันธุ์วิชาติกุลศาลอุทธรณ์ - แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ