พระราชกฤษฎีกาพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์พ.ศ. ๒๔๙๖ ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๕กันยายน พ.ศ. ๒๔๙๖เป็นปีที่ ๘ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่าโดยที่เป็นการสมควรกำหนดครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๙๕ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๗๕ แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๙๕และมาตรา ๔๘ แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๔๙๕ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา ๑พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่าพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ.๒๔๙๖มาตรา ๒[๑]พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ครุยวิทยฐานะที่สภามหาวิทยาลัยกำหนดสำหรับปริญญาบัณฑิต มีดังนี้ชั้นปริญญาตรี ครุยทำด้วยผ้า แพร หรือเสิด สีดำเย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าพอประมาณ หลังจีบ แขนกว้างยาวตกข้อศอกมีพาดบ่าซ้ายทำด้วยแพร เสิด หรือกำมะหยี่สีตามคณะหรือแผนกวิชา ประกอบด้วยวงกลมผ่าศูนย์กลาง ๗ เซนติเมตร บนวงกลมมีตราธรรมจักรทำด้วยโลหะสีทองขอบลงยาสีแดงตอนล่างมีอักษรย่อ ม.ธ. ลงยาสีน้ำเงิน ตรงกลางมีพานรัฐธรรมนูญสีทองด้านหน้าของพาดบ่ายาวตามลำตัวประมาณ ๕๕ เซนติเมตรมีแถบสีขาวทำด้วยไหมพรมหรือขนสัตว์ที่ปลายพาดบ่า กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ยาว ๑๕เซนติเมตรหนึ่งแถบ ด้านหลังมีจีบยาวไปตามลำตัว ๕๐ เซนติเมตรมีแถบที่ปลายพาดบ่าเช่นเดียวกับด้านหน้าหนึ่งแถบประกอบด้วยหมวกแผ่นสี่เหลี่ยมด้านเท่ามุมตัด สีดำ ทำด้วยผ้า แพร หรือเสิดมีพู่ห้อยสีตามคณะหรือแผนกวิชาชั้นปริญญาโท เช่นเดียวกับชั้นปริญญาตรีแต่มีแถบบนพาดบ่าเพิ่มขึ้นอีกด้านละหนึ่งแถบ สูงจากแถบเดิม ๕ เซนติเมตรชั้นปริญญาเอก เช่นเดียวกับชั้นปริญญาโทแต่มีแถบบนพาดบ่าเพิ่มขึ้นอีกด้านละหนึ่งแถบ สูงจากแถบบน ๕ เซนติเมตรมาตรา ๔ครุยวิทยฐานะที่สภามหาวิทยาลัยกำหนดสำหรับกรรมการสภามหาวิทยาลัย อธิการบดีคณบดี และผู้สอน มีดังนี้ผู้สอน ครุยทำด้วยผ้า แพร หรือเสิด สีดำเย็บเป็นเสิ้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าประมาณ ๒๐ เซนติเมตรหลังจีบมีแถบสีเหลืองริมเสื้อด้านหน้า ๒ ข้าง กว้างข้างละ ๘ เซนติเมตรยาวไปตามแถบเสื้อ และมีผ้าห้อยหลังรูปเป็นถุง ด้านนอกสีดำ ด้านในสีเหลืองกรรมการสภามหาวิทยาลัย อธิการบดี คณบดีและผู้สอนที่เป็นศาสตราจารย์มีครุยเช่นเดียวกับครุยผู้สอนแต่มีแถบสีเหลืองขนาดกว้าง ๓ เซนติเมตร ยาว ๒๐ เซนติเมตร ที่ปลายแขนเสื้อข้างละหนึ่งแถบมาตรา๕[๒] สีตามคณะหรือแผนกวิชา มีดังนี้(๑)นิติศาสตร์ สีขาว(๒)รัฐศาสตร์ สีดำ เว้นแต่ชั้นปริญญาโทและปริญญาเอกทางการทูต สีกรมท่า(๓)เศรษฐศาสตร์ สีฟ้า เว้นแต่ชั้นปริญญาโทและปริญญาเอกทางสังคมวิทยา สีเขียวใบไม้แก่(๔)พาณิชยศาสตร์และการบัญชีก.แผนกพาณิชยศาสตร์ สีฟ้ากับสีขาวอย่างละครึ่งข.แผนกบัญชี สีฟ้ามีริมสีขาวตามยาวกว้างข้างละ ๓ เซนติเมตร(๕)[๓]ศิลปศาสตร์ สีแสดมาตรา ๖ให้ผู้มีสิทธิสวมครุยของมหาวิทยาลัย สวมครุยได้ในงานทั้งปวงของมหาวิทยาลัยตามแต่มหาวิทยาลัยจะนัดหมายส่วนในโอกาสอื่น ให้สวมได้ตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัยมาตรา ๗เข็มวิทยฐานะของผู้สำเร็จการศึกษาของมหาวิทยาลัย มีลักษณะเป็นรูปอาร์มพื้นกึ่งซ้ายลงยาสีเหลืองกึ่งขวาลงยาสีแดงรองรับตราธรรมจักรทำด้วยโลหะสีทองขอบลงยาสีแดง ตอนล่างมีอักษรย่อ ม.ธ.ลงยาสีน้ำเงิน มีพานรัฐธรรมนูญสีทองอยู่กลางผู้มีสิทธิประดับเข็มนี้ต้องเป็นผู้สำเร็จการศึกษาชั้นปริญญาหรือเป็นผู้สำเร็จได้รับประกาศนียบัตรการบัญชีซึ่งเทียบเท่าปริญญามาตรา ๘แบบครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะตามพระราชกฤษฎีกานี้ให้มหาวิทยาลัยจัดทำขึ้นไว้เป็นตัวอย่างมาตรา ๙ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการจอมพล ป. พิบูลสงครามนายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือโดยที่ได้มีพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๔๙๕ ออกใช้ยกเลิกพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง พุทธศักราช ๒๔๗๖ตามพระราชบัญญัติใหม่นี้ มีบทบัญญัติให้มหาวิทยาลัยมีอำนาจให้ครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะได้โดยออกเป็นพระราชกฤษฎีกาสภามหาวิทยาลัยเห็นเป็นการสมควรที่จะได้กำหนดครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยตามอำนาจที่ได้ให้ไว้โดยพระราชบัญญัติเพื่อได้ใช้ครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะนั้น เป็นเครื่องเชิดชูเกียรติตามอย่างสถานอุดมศึกษาทั้งหลายในนานาประเทศพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๐[๔]หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ เนื่องจากปัจจุบันนี้คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้กำหนดสีตามคณะไว้สำหรับแผนกพาณิชยศาสตร์เท่านั้นจึงเป็นการสมควรกำหนดสีของแผนกบัญชีขึ้นไว้ด้วย.พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยครุยวิทยาฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๐๙[๕]หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือเนื่องจากคณะศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ยังไม่ได้กำหนดสีตามคณะไว้ จึงสมควรกำหนดสีตามคณะของคณะศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ขึ้นไว้วิชชุตา/ผู้จัดทำ๒๐มกราคม ๒๕๕๔นฤตยา/ผู้ตรวจ๒๓ พฤษภาคม ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๐/ตอนที่ ๖๐/หน้า ๑๑๓๓/๒๒ กันยายน ๒๔๙๖[๒] มาตรา ๕แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยครุยวิทยาฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๐[๓] มาตรา ๕ เพิ่มโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๐๙[๔] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๔/ตอนที่ ๗๕/หน้า ๑๓๐๓/๑๐ กันยายน ๒๕๐๐[๕] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๘๓/ตอนที่ ๓๕/หน้า ๒๙๐/๑๙ เมษายน ๒๕๐๙