คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 360/2536หลักกฎหมาย: จำเลยกระทำผิดไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใดโดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้ย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องฝ่ายเดียวต่อศาลว่าการกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษา ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใด ๆ กับจำเลย ถือไม่ได้ว่าเป็นการยอมความแต่พอถือได้ว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปราณีเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้นโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2531 เวลากลางวันจำเลยได้ลักเอาเข็มขัดพร้อมหัวเข็มขัดทองเหลือง 1 เส้น ราคา 30 บาทของนายกีรดิต สุทธิวารี ผู้เสียหายไปโดยทุจริต ในการลักทรัพย์ดังกล่าวจำเลยได้ใช้กำลังประทุษร้ายโดยใช้มือกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายหากต่อสู้ขัดขืน ทั้งนี้เพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์ให้ยื่นให้ซึ่งทรัพย์นั้น จำเลยได้ลงมือกระทำความผิดไปตลอดแล้วแต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล เพราะเจ้าพนักงานตำรวจเข้าขัดขวางจำเลยจึงไม่อาจลักทรัพย์ของผู้เสียหายไปได้ เหตุเกิดที่แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ตามวันเวลา และสถานที่ดังกล่าวเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยพร้อมด้วยเข็มขัดและหัวเข็มขัดของผู้เสียหายเป็นของกลาง ของกลางผู้เสียหายรับคืนไปแล้ว ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 80จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่เป็นความผิดต่อเสรีภาพ พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ให้จำคุก 6 เดือน และปรับ 2,000 บาท ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยรับโทษจำคุกมาก่อนทั้งผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความแก่จำเลย เมื่อคำนึงถึงพฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรให้โอกาสแก่จำเลยกลับตัวสักครั้งหนึ่งโทษจำคุกจึงให้รอการลงโทษมีกำหนด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 และให้คุมประพฤติจำเลยไว้โดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ตลอดระยะเวลา 1 ปี หากจำเลยไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความโจทก์ฎีกา โดยอธิบดีกรมอัยการรับรองให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยได้กระทำผิดดังฟ้องหรือไม่ในความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์นั้น มีข้อต้องวินิจฉัยในเบื้องต้นว่าจำเลยมีเจตนาลักทรัพย์หรือไม่ เห็นว่า ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติได้ว่าจำเลยกับผู้เสียหายเป็นนักศึกษาต่างสถาบันโดยจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่วิทยาลัยช่างกลปทุมวัน ส่วนผู้เสียหายเป็นนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวาย นักศึกษาสองสถาบันนี้เคยมีเรื่องวิวาทชกต่อยกันเป็นประจำ บางครั้งยกพวกตีกัน จำเลยเคยถูกนักศึกษาสถาบันเดียวกับผู้เสียหายทำร้ายร่างกายด้วยมีดได้รับบาดเจ็บที่ต้นคอและแขน นอกจากนั้นยังเคยถูกทำร้ายร่างกายถีบตกลงจากรถยนต์โดยสารประจำทางถึงสลบ การที่จำเลยกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายให้ถอดเข็มขัดให้แก่จำเลยซึ่งเพิ่งพบกันที่ศูนย์การค้านั้น ปรากฏว่าเข็มขัดที่จำเลยขู่เข็ญจะเอาจากผู้เสียหายนั้นหัวเข็มขัดทำด้วยทองเหลืองเป็นหัวเข็มขัดสำหรับนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวายใช้เท่านั้น ราคาเพียง 30 บาทซึ่งจำเลยย่อมไม่สามารถจะนำไปใช้ หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สินได้ ตามพฤติการณ์ที่ปรากฏเป็นเรื่องที่กระทำไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใด โดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ดังฟ้อง แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้แก่จำเลยนั้นย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 309 วรรคแรกส่วนที่โจทก์ฎีกาปัญหาข้อสุดท้ายว่า ที่ผู้เสียหายเบิกความว่าผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเนื่องจากเป็นนักศึกษาด้วยกันอาจจะมีการเข้าใจผิดกัน ถือไม่ได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องกล่าวหาจำเลยข้อหาชิงทรัพย์ซึ่งเป็นความผิดอาญาแผ่นดินอันไม่อาจยอมความกันได้ ที่ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องแต่ฝ่ายเดียวต่อศาลว่า การกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์ เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใดใดกับจำเลยนั้นพอถือได้แต่เพียงว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปรานี จำเลยเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้น ซึ่งโทษจำคุกที่ศาลชั้นต้นวางไว้และรอการลงโทษให้แก่จำเลยก็เป็นการสมควรแก่พฤติการณ์แห่งคดีและคำแถลงของผู้เสียหายแล้วแต่กรณีก็ไม่อาจถือได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันที่ศาลอุทธรณ์สั่งจำหน่ายคดีโดยถือว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 360/2536พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์นาย พรชัย ปัญญาภิ รักษาจำเลย ป.อ. ม. 59 วรรค2, ม. 309 วรรคแรก ป.วิ.อ. ม. 39 (2)จำเลยกระทำผิดไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใดโดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้ย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องฝ่ายเดียวต่อศาลว่าการกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษา ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใด ๆ กับจำเลย ถือไม่ได้ว่าเป็นการยอมความแต่พอถือได้ว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปราณีเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้นโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2531 เวลากลางวันจำเลยได้ลักเอาเข็มขัดพร้อมหัวเข็มขัดทองเหลือง 1 เส้น ราคา 30 บาทของนายกีรดิต สุทธิวารี ผู้เสียหายไปโดยทุจริต ในการลักทรัพย์ดังกล่าวจำเลยได้ใช้กำลังประทุษร้ายโดยใช้มือกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายหากต่อสู้ขัดขืน ทั้งนี้เพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์ให้ยื่นให้ซึ่งทรัพย์นั้น จำเลยได้ลงมือกระทำความผิดไปตลอดแล้วแต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล เพราะเจ้าพนักงานตำรวจเข้าขัดขวางจำเลยจึงไม่อาจลักทรัพย์ของผู้เสียหายไปได้ เหตุเกิดที่แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ตามวันเวลา และสถานที่ดังกล่าวเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยพร้อมด้วยเข็มขัดและหัวเข็มขัดของผู้เสียหายเป็นของกลาง ของกลางผู้เสียหายรับคืนไปแล้ว ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 80จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่เป็นความผิดต่อเสรีภาพ พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ให้จำคุก 6 เดือน และปรับ 2,000 บาท ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยรับโทษจำคุกมาก่อนทั้งผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความแก่จำเลย เมื่อคำนึงถึงพฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรให้โอกาสแก่จำเลยกลับตัวสักครั้งหนึ่งโทษจำคุกจึงให้รอการลงโทษมีกำหนด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 และให้คุมประพฤติจำเลยไว้โดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ตลอดระยะเวลา 1 ปี หากจำเลยไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความโจทก์ฎีกา โดยอธิบดีกรมอัยการรับรองให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยได้กระทำผิดดังฟ้องหรือไม่ในความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์นั้น มีข้อต้องวินิจฉัยในเบื้องต้นว่าจำเลยมีเจตนาลักทรัพย์หรือไม่ เห็นว่า ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติได้ว่าจำเลยกับผู้เสียหายเป็นนักศึกษาต่างสถาบันโดยจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่วิทยาลัยช่างกลปทุมวัน ส่วนผู้เสียหายเป็นนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวาย นักศึกษาสองสถาบันนี้เคยมีเรื่องวิวาทชกต่อยกันเป็นประจำ บางครั้งยกพวกตีกัน จำเลยเคยถูกนักศึกษาสถาบันเดียวกับผู้เสียหายทำร้ายร่างกายด้วยมีดได้รับบาดเจ็บที่ต้นคอและแขน นอกจากนั้นยังเคยถูกทำร้ายร่างกายถีบตกลงจากรถยนต์โดยสารประจำทางถึงสลบ การที่จำเลยกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายให้ถอดเข็มขัดให้แก่จำเลยซึ่งเพิ่งพบกันที่ศูนย์การค้านั้น ปรากฏว่าเข็มขัดที่จำเลยขู่เข็ญจะเอาจากผู้เสียหายนั้นหัวเข็มขัดทำด้วยทองเหลืองเป็นหัวเข็มขัดสำหรับนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวายใช้เท่านั้น ราคาเพียง 30 บาทซึ่งจำเลยย่อมไม่สามารถจะนำไปใช้ หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สินได้ ตามพฤติการณ์ที่ปรากฏเป็นเรื่องที่กระทำไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใด โดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ดังฟ้อง แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้แก่จำเลยนั้นย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 309 วรรคแรกส่วนที่โจทก์ฎีกาปัญหาข้อสุดท้ายว่า ที่ผู้เสียหายเบิกความว่าผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเนื่องจากเป็นนักศึกษาด้วยกันอาจจะมีการเข้าใจผิดกัน ถือไม่ได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องกล่าวหาจำเลยข้อหาชิงทรัพย์ซึ่งเป็นความผิดอาญาแผ่นดินอันไม่อาจยอมความกันได้ ที่ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องแต่ฝ่ายเดียวต่อศาลว่า การกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์ เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใดใดกับจำเลยนั้นพอถือได้แต่เพียงว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปรานี จำเลยเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้น ซึ่งโทษจำคุกที่ศาลชั้นต้นวางไว้และรอการลงโทษให้แก่จำเลยก็เป็นการสมควรแก่พฤติการณ์แห่งคดีและคำแถลงของผู้เสียหายแล้วแต่กรณีก็ไม่อาจถือได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันที่ศาลอุทธรณ์สั่งจำหน่ายคดีโดยถือว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น(ยงยุทธ ธารีสาร-นิเวศน์ คำผอง-ประจักษ์ พุทธิสมบัติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำว่า "ประโยชน์" ตามบทนิยามของมาตรา 1(1) ซึ่งอยู่ในคำว่า"ทุจริต" นั้น มีความเห็นว่าไม่จำเป็นต้องเป็นเงินทองหรือทรัพย์สินข้อสำคัญต้องให้ได้ประโยชน์ตามความต้องการของผู้เอาไปเท่านั้นก็เรียกได้ว่าได้ประโยชน์แล้ว แต่เมื่อได้ศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกาแล้วปรากฏว่าศาลฎีกาได้วินิจฉัยไปในทางโน้มเอียงว่าประโยชน์ในคำว่าทุจริต น่าจะเป็นประโยชน์ในทางทรัพย์สินมากกว่า เช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 301/2472 ว่าจำเลยโกรธว่า เด็กดูหมิ่นจึงหยิบกล้วย 2 หวี ขึ้นมา แล้วเตะเล่นดังนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยไม่มีเจตนาทุจริตในการที่จะเอาทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 1683/2500 จำเลยบังคับให้ขับรถยนต์ และขับรถยนต์ของคนอื่นไปเพื่อหนีมิให้จับกุมและถูกทำร้าย พ้นไปแล้วจอดทิ้งไว้ข้างถนน ดังนี้ จำเลยไม่มีเจตนาจะถือเอารถคันนั้นจำเลยไม่มีความผิดฐานลักทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 279/2503 เจ้าพนักงานจับน้องชายจำเลยซึ่งนำปลาย่าง 1 ถุง หลบหนีภาษีศุลกากรและยึดปลาย่างของกลาง จำเลยต้องการให้น้องชายพ้นผิดจึงเอาปลาย่างของกลางนั้นไปเสียดังนี้แสดงว่าเจตนาของจำเลยที่เอาปลาย่างของกลางไปนั้น ไม่ใช่เจตนาเอามาเป็นของตนหรือผู้อื่นแต่เป็นเจตนาอย่างอื่น คือให้น้องชายพ้นความผิด การกระทำของจำเลยไม่ผิดฐานลักทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 216/2509 จำเลยยอมให้ผู้เสียหายร่วมประเวณีมีสิ่งตอบแทน แต่ผู้เสียหายผิดข้อตกลง จำเลยไม่พอใจจึงได้ทำร้ายผู้เสียหายแล้วเอาปืนของผู้เสียหายไปทิ้งที่ปรักน้ำกลางทุ่งนาเพราะกลัวผู้เสียหายจะยิงเอา ดังนี้ การเอาปืนไปทิ้งโดยไม่ได้เอาไปเป็นประโยชน์ส่วนตนหรือผู้อื่น แสดงว่าจำเลยไม่มีเจตนาประสงค์ต่อทรัพย์ การเอาไปของจำเลยไม่ผิดฐานชิงทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 1425/2517 จำเลยโกรธที่ภรรยาหนีไปอยู่บ้านผู้เสียหาย เมื่อจำเลยไปตามก็ถูกผู้เสียหายตบเอา ผู้เสียหายรับปากจะพาภรรยาจำเลยไปส่งที่บ้าน จำเลยแต่ก็ไม่พาไปส่ง จำเลยไปตามภรรยาที่บ้านผู้เสียหายอีกไม่พบภรรยาจึงหยิบเอาเครื่องรับวิทยุของผู้เสียหายไป โดยบอกกับภรรยาของผู้เสียหายว่า ถ้าจะเอาคืนให้พาภรรยาจำเลยไปเอาคืนที่บ้าน แต่ครั้นจำเลยเปิดเครื่องรับวิทยุฟังได้ยินเสียงเพลงทำให้ความโกรธพลุ่งขึ้นอีก จึงทุบและกระทืบเครื่องรับวิทยุเสีย ดังนี้จำเลยมิได้มีเจตนาทุจริต การกระทำของจำเลยไม่ผิดฐานลักทรัพย์ แต่หากพิจารณาบทบัญญัติของกฎหมายอาญาแล้ว จะเห็นว่าบางมาตราประโยชน์ไม่จำต้องเกี่ยวกับทรัพย์สินก็เป็นการกระทำโดยทุจริตแล้ว เช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 1051/2505 จำเลยเป็นผู้ใหญ่บ้าน จดบัญชีสัตว์พาหนะเท็จในหน้าที่ เพื่อให้ลูกบ้านไปแสดงต่อเจ้าพนักงานแม้ผู้ใหญ่บ้านจะไม่ได้สินจ้างตอบแทน แต่ก็เป็นการให้ประโยชน์แก่ลูกบ้านเป็นการทุจริต การยอมความในคดีอาญาไม่จำต้องทำเป็นหนังสือเหมือนเช่นคดีแพ่งแต่ต้องให้คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายตกลงในเรื่องสาระสำคัญของการยอมความการที่ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องว่าไม่ติดใจดำเนินคดีกับจำเลยเป็นการแถลงขอให้ศาลปราณีจำเลย และเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษที่จะลงโทษจำเลยเท่านั้น เช่นคำพิพากษาฎีกาที่ 82-86/2506,238/2524 ทนงศักดิ์เที่ยงสุทธิสกุลคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2531 เวลากลางวันจำเลยได้ลักเอาเข็มขัดพร้อมหัวเข็มขัดทองเหลือง 1 เส้น ราคา 30 บาทของนายกีรดิต สุทธิวารี ผู้เสียหายไปโดยทุจริต ในการลักทรัพย์ดังกล่าวจำเลยได้ใช้กำลังประทุษร้ายโดยใช้มือกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายหากต่อสู้ขัดขืน ทั้งนี้เพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์ให้ยื่นให้ซึ่งทรัพย์นั้น จำเลยได้ลงมือกระทำความผิดไปตลอดแล้วแต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล เพราะเจ้าพนักงานตำรวจเข้าขัดขวางจำเลยจึงไม่อาจลักทรัพย์ของผู้เสียหายไปได้ เหตุเกิดที่แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ตามวันเวลา และสถานที่ดังกล่าวเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยพร้อมด้วยเข็มขัดและหัวเข็มขัดของผู้เสียหายเป็นของกลาง ของกลางผู้เสียหายรับคืนไปแล้ว ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 80จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่เป็นความผิดต่อเสรีภาพ พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ให้จำคุก 6 เดือน และปรับ 2,000 บาท ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยรับโทษจำคุกมาก่อนทั้งผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความแก่จำเลย เมื่อคำนึงถึงพฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรให้โอกาสแก่จำเลยกลับตัวสักครั้งหนึ่งโทษจำคุกจึงให้รอการลงโทษมีกำหนด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 และให้คุมประพฤติจำเลยไว้โดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ตลอดระยะเวลา 1 ปี หากจำเลยไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความโจทก์ฎีกา โดยอธิบดีกรมอัยการรับรองให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยได้กระทำผิดดังฟ้องหรือไม่ในความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์นั้น มีข้อต้องวินิจฉัยในเบื้องต้นว่าจำเลยมีเจตนาลักทรัพย์หรือไม่ เห็นว่า ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติได้ว่าจำเลยกับผู้เสียหายเป็นนักศึกษาต่างสถาบันโดยจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่วิทยาลัยช่างกลปทุมวัน ส่วนผู้เสียหายเป็นนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวาย นักศึกษาสองสถาบันนี้เคยมีเรื่องวิวาทชกต่อยกันเป็นประจำ บางครั้งยกพวกตีกัน จำเลยเคยถูกนักศึกษาสถาบันเดียวกับผู้เสียหายทำร้ายร่างกายด้วยมีดได้รับบาดเจ็บที่ต้นคอและแขน นอกจากนั้นยังเคยถูกทำร้ายร่างกายถีบตกลงจากรถยนต์โดยสารประจำทางถึงสลบ การที่จำเลยกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายให้ถอดเข็มขัดให้แก่จำเลยซึ่งเพิ่งพบกันที่ศูนย์การค้านั้น ปรากฏว่าเข็มขัดที่จำเลยขู่เข็ญจะเอาจากผู้เสียหายนั้นหัวเข็มขัดทำด้วยทองเหลืองเป็นหัวเข็มขัดสำหรับนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวายใช้เท่านั้น ราคาเพียง 30 บาทซึ่งจำเลยย่อมไม่สามารถจะนำไปใช้ หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สินได้ ตามพฤติการณ์ที่ปรากฏเป็นเรื่องที่กระทำไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใด โดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ดังฟ้อง แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้แก่จำเลยนั้นย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 309 วรรคแรกส่วนที่โจทก์ฎีกาปัญหาข้อสุดท้ายว่า ที่ผู้เสียหายเบิกความว่าผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเนื่องจากเป็นนักศึกษาด้วยกันอาจจะมีการเข้าใจผิดกัน ถือไม่ได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องกล่าวหาจำเลยข้อหาชิงทรัพย์ซึ่งเป็นความผิดอาญาแผ่นดินอันไม่อาจยอมความกันได้ ที่ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องแต่ฝ่ายเดียวต่อศาลว่า การกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์ เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใดใดกับจำเลยนั้นพอถือได้แต่เพียงว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปรานี จำเลยเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้น ซึ่งโทษจำคุกที่ศาลชั้นต้นวางไว้และรอการลงโทษให้แก่จำเลยก็เป็นการสมควรแก่พฤติการณ์แห่งคดีและคำแถลงของผู้เสียหายแล้วแต่กรณีก็ไม่อาจถือได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันที่ศาลอุทธรณ์สั่งจำหน่ายคดีโดยถือว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 360/2536พนักงานอัยการ กรมอัยการโจทก์นาย พรชัย ปัญญาภิ รักษาจำเลย ป.อ. ม. 59 วรรค2, ม. 309 วรรคแรก ป.วิ.อ. ม. 39 (2)จำเลยกระทำผิดไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใดโดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้ย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องฝ่ายเดียวต่อศาลว่าการกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษา ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใด ๆ กับจำเลย ถือไม่ได้ว่าเป็นการยอมความแต่พอถือได้ว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปราณีเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้นโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2531 เวลากลางวันจำเลยได้ลักเอาเข็มขัดพร้อมหัวเข็มขัดทองเหลือง 1 เส้น ราคา 30 บาทของนายกีรดิต สุทธิวารี ผู้เสียหายไปโดยทุจริต ในการลักทรัพย์ดังกล่าวจำเลยได้ใช้กำลังประทุษร้ายโดยใช้มือกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้ายผู้เสียหายหากต่อสู้ขัดขืน ทั้งนี้เพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์ให้ยื่นให้ซึ่งทรัพย์นั้น จำเลยได้ลงมือกระทำความผิดไปตลอดแล้วแต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล เพราะเจ้าพนักงานตำรวจเข้าขัดขวางจำเลยจึงไม่อาจลักทรัพย์ของผู้เสียหายไปได้ เหตุเกิดที่แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ตามวันเวลา และสถานที่ดังกล่าวเจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยพร้อมด้วยเข็มขัดและหัวเข็มขัดของผู้เสียหายเป็นของกลาง ของกลางผู้เสียหายรับคืนไปแล้ว ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 339, 80จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าการกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ แต่เป็นความผิดต่อเสรีภาพ พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 วรรคแรก ให้จำคุก 6 เดือน และปรับ 2,000 บาท ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยรับโทษจำคุกมาก่อนทั้งผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความแก่จำเลย เมื่อคำนึงถึงพฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรให้โอกาสแก่จำเลยกลับตัวสักครั้งหนึ่งโทษจำคุกจึงให้รอการลงโทษมีกำหนด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 56 และให้คุมประพฤติจำเลยไว้โดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ตลอดระยะเวลา 1 ปี หากจำเลยไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความโจทก์ฎีกา โดยอธิบดีกรมอัยการรับรองให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "จำเลยได้กระทำผิดดังฟ้องหรือไม่ในความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์นั้น มีข้อต้องวินิจฉัยในเบื้องต้นว่าจำเลยมีเจตนาลักทรัพย์หรือไม่ เห็นว่า ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติได้ว่าจำเลยกับผู้เสียหายเป็นนักศึกษาต่างสถาบันโดยจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่วิทยาลัยช่างกลปทุมวัน ส่วนผู้เสียหายเป็นนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวาย นักศึกษาสองสถาบันนี้เคยมีเรื่องวิวาทชกต่อยกันเป็นประจำ บางครั้งยกพวกตีกัน จำเลยเคยถูกนักศึกษาสถาบันเดียวกับผู้เสียหายทำร้ายร่างกายด้วยมีดได้รับบาดเจ็บที่ต้นคอและแขน นอกจากนั้นยังเคยถูกทำร้ายร่างกายถีบตกลงจากรถยนต์โดยสารประจำทางถึงสลบ การที่จำเลยกระชากคอเสื้อและพูดขู่เข็ญผู้เสียหายให้ถอดเข็มขัดให้แก่จำเลยซึ่งเพิ่งพบกันที่ศูนย์การค้านั้น ปรากฏว่าเข็มขัดที่จำเลยขู่เข็ญจะเอาจากผู้เสียหายนั้นหัวเข็มขัดทำด้วยทองเหลืองเป็นหัวเข็มขัดสำหรับนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตอุเทนถวายใช้เท่านั้น ราคาเพียง 30 บาทซึ่งจำเลยย่อมไม่สามารถจะนำไปใช้ หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สินได้ ตามพฤติการณ์ที่ปรากฏเป็นเรื่องที่กระทำไปด้วยอารมณ์โกรธแค้นที่เกิดขึ้นในทันทีทันใด โดยมิได้มุ่งประสงค์ต่อผลในการแสวงหาประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวโดยแท้จริง จึงเป็นการกระทำที่ขาดเจตนาในการที่จะมุ่งกระทำการลักเข็มขัดของผู้เสียหาย การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ดังฟ้อง แต่การที่จำเลยขู่เข็ญผู้เสียหายให้ส่งเข็มขัดให้แก่จำเลยนั้นย่อมเป็นการข่มขืนใจผู้เสียหายให้กระทำตามที่จำเลยประสงค์ โดยทำให้กลัวว่าจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายของผู้เสียหาย จำเลยจึงมีความผิดต่อเสรีภาพตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 309 วรรคแรกส่วนที่โจทก์ฎีกาปัญหาข้อสุดท้ายว่า ที่ผู้เสียหายเบิกความว่าผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยเนื่องจากเป็นนักศึกษาด้วยกันอาจจะมีการเข้าใจผิดกัน ถือไม่ได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น เห็นว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องกล่าวหาจำเลยข้อหาชิงทรัพย์ซึ่งเป็นความผิดอาญาแผ่นดินอันไม่อาจยอมความกันได้ ที่ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องแต่ฝ่ายเดียวต่อศาลว่า การกระทำของจำเลยไม่มีเจตนาที่จะทำการชิงทรัพย์ เพราะเป็นการเข้าใจผิด รู้เท่าไม่ถึงการณ์และจำเลยเป็นนักศึกษาอยู่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความใดใดกับจำเลยนั้นพอถือได้แต่เพียงว่าเป็นคำแถลงที่ผู้เสียหายไม่ติดใจเอาความกับจำเลยและขอให้ศาลปรานี จำเลยเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษเท่านั้น ซึ่งโทษจำคุกที่ศาลชั้นต้นวางไว้และรอการลงโทษให้แก่จำเลยก็เป็นการสมควรแก่พฤติการณ์แห่งคดีและคำแถลงของผู้เสียหายแล้วแต่กรณีก็ไม่อาจถือได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันที่ศาลอุทธรณ์สั่งจำหน่ายคดีโดยถือว่าผู้เสียหายและจำเลยยอมความกันนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น(ยงยุทธ ธารีสาร-นิเวศน์ คำผอง-ประจักษ์ พุทธิสมบัติ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำว่า "ประโยชน์" ตามบทนิยามของมาตรา 1(1) ซึ่งอยู่ในคำว่า"ทุจริต" นั้น มีความเห็นว่าไม่จำเป็นต้องเป็นเงินทองหรือทรัพย์สินข้อสำคัญต้องให้ได้ประโยชน์ตามความต้องการของผู้เอาไปเท่านั้นก็เรียกได้ว่าได้ประโยชน์แล้ว แต่เมื่อได้ศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกาแล้วปรากฏว่าศาลฎีกาได้วินิจฉัยไปในทางโน้มเอียงว่าประโยชน์ในคำว่าทุจริต น่าจะเป็นประโยชน์ในทางทรัพย์สินมากกว่า เช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 301/2472 ว่าจำเลยโกรธว่า เด็กดูหมิ่นจึงหยิบกล้วย 2 หวี ขึ้นมา แล้วเตะเล่นดังนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยไม่มีเจตนาทุจริตในการที่จะเอาทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 1683/2500 จำเลยบังคับให้ขับรถยนต์ และขับรถยนต์ของคนอื่นไปเพื่อหนีมิให้จับกุมและถูกทำร้าย พ้นไปแล้วจอดทิ้งไว้ข้างถนน ดังนี้ จำเลยไม่มีเจตนาจะถือเอารถคันนั้นจำเลยไม่มีความผิดฐานลักทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 279/2503 เจ้าพนักงานจับน้องชายจำเลยซึ่งนำปลาย่าง 1 ถุง หลบหนีภาษีศุลกากรและยึดปลาย่างของกลาง จำเลยต้องการให้น้องชายพ้นผิดจึงเอาปลาย่างของกลางนั้นไปเสียดังนี้แสดงว่าเจตนาของจำเลยที่เอาปลาย่างของกลางไปนั้น ไม่ใช่เจตนาเอามาเป็นของตนหรือผู้อื่นแต่เป็นเจตนาอย่างอื่น คือให้น้องชายพ้นความผิด การกระทำของจำเลยไม่ผิดฐานลักทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 216/2509 จำเลยยอมให้ผู้เสียหายร่วมประเวณีมีสิ่งตอบแทน แต่ผู้เสียหายผิดข้อตกลง จำเลยไม่พอใจจึงได้ทำร้ายผู้เสียหายแล้วเอาปืนของผู้เสียหายไปทิ้งที่ปรักน้ำกลางทุ่งนาเพราะกลัวผู้เสียหายจะยิงเอา ดังนี้ การเอาปืนไปทิ้งโดยไม่ได้เอาไปเป็นประโยชน์ส่วนตนหรือผู้อื่น แสดงว่าจำเลยไม่มีเจตนาประสงค์ต่อทรัพย์ การเอาไปของจำเลยไม่ผิดฐานชิงทรัพย์ คำพิพากษาฎีกาที่ 1425/2517 จำเลยโกรธที่ภรรยาหนีไปอยู่บ้านผู้เสียหาย เมื่อจำเลยไปตามก็ถูกผู้เสียหายตบเอา ผู้เสียหายรับปากจะพาภรรยาจำเลยไปส่งที่บ้าน จำเลยแต่ก็ไม่พาไปส่ง จำเลยไปตามภรรยาที่บ้านผู้เสียหายอีกไม่พบภรรยาจึงหยิบเอาเครื่องรับวิทยุของผู้เสียหายไป โดยบอกกับภรรยาของผู้เสียหายว่า ถ้าจะเอาคืนให้พาภรรยาจำเลยไปเอาคืนที่บ้าน แต่ครั้นจำเลยเปิดเครื่องรับวิทยุฟังได้ยินเสียงเพลงทำให้ความโกรธพลุ่งขึ้นอีก จึงทุบและกระทืบเครื่องรับวิทยุเสีย ดังนี้จำเลยมิได้มีเจตนาทุจริต การกระทำของจำเลยไม่ผิดฐานลักทรัพย์ แต่หากพิจารณาบทบัญญัติของกฎหมายอาญาแล้ว จะเห็นว่าบางมาตราประโยชน์ไม่จำต้องเกี่ยวกับทรัพย์สินก็เป็นการกระทำโดยทุจริตแล้ว เช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 1051/2505 จำเลยเป็นผู้ใหญ่บ้าน จดบัญชีสัตว์พาหนะเท็จในหน้าที่ เพื่อให้ลูกบ้านไปแสดงต่อเจ้าพนักงานแม้ผู้ใหญ่บ้านจะไม่ได้สินจ้างตอบแทน แต่ก็เป็นการให้ประโยชน์แก่ลูกบ้านเป็นการทุจริต การยอมความในคดีอาญาไม่จำต้องทำเป็นหนังสือเหมือนเช่นคดีแพ่งแต่ต้องให้คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายตกลงในเรื่องสาระสำคัญของการยอมความการที่ผู้เสียหายเบิกความและยื่นคำร้องว่าไม่ติดใจดำเนินคดีกับจำเลยเป็นการแถลงขอให้ศาลปราณีจำเลย และเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษที่จะลงโทษจำเลยเท่านั้น เช่นคำพิพากษาฎีกาที่ 82-86/2506,238/2524 ทนงศักดิ์เที่ยงสุทธิสกุล