คำสั่งนายกรัฐมนตรีคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑๗๘ / ๒๕๒๐เรื่องการกำหนดให้ผู้ค้าน้ำมันส่งเงินเข้ากองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงและการจ่ายเงินชดเชยให้แก่ผู้ค้าน้ำมัน[๑] โดยที่ผู้ค้าน้ำมันได้ร้องเรียนว่าตามที่ประเทศซาอุดีอารเบียและยูไนเต็ดอารับอามิเรต ได้ประกาศขึ้นราคาน้ำมันดิบร้อยละ๕ และประเทศอื่นในกลุ่มประเทศผู้ส่งปิโตรเลียมออกได้ประกาศขึ้นราคาน้ำมันดิบร้อยละ๑๐ ตั้งแต่ ๑ มกราคม ๒๕๒๐ และกระทรวงอุตสาหกรรมได้กำหนดราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรใหม่ตั้งแต่ ๒ มีนาคม ๒๕๒๐ แล้วนั้น บัดนี้ ประเทศซาอุดีอาราเบียและยูไนเต็ดอาหรับอามิเรตได้ประกาศขึ้นราคาน้ำมันดิบอีกร้อยละ๕ ตั้งแต่ ๑ กรกฎาคม ๒๕๒๐ อีก เป็นเหตุให้ผู้ค้าน้ำมันไม่อยู่ในฐานะที่จะรับภาระขาดทุนในการนำน้ำมันดิบเข้ามากลั่นในราชอาณาจักรหรือนำน้ำมันเชื้อเพลิงสำเร็จรูปเข้ามาจำหน่ายได้อีกต่อไป และได้ขอให้กระทรวงอุตสาหกรรมประกาศปรับปรุงราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรเสียใหม่โดยเร็วที่สุดเพื่อให้สามารถประกอบธุรกิจต่อไปได้โดยที่กระทรวงอุตสาหกรรมเห็นว่าการประกาศกำหนดราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรใหม่ย่อมจะมีผลกระทบกระเทือนไปถึงราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งนอกจากจะส่งผลเป็นการเพิ่มความเดือดร้อนในเรื่องค่าครองชีพให้แก่ประชาชนยิ่งขึ้นไปอีกแล้วยังจะเป็นการขัดกับนโยบายของรัฐบาลที่ได้แถลงไว้ว่าจะไม่ให้มีการขึ้นราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงภายในปีนี้อีกด้วยและโดยที่กระทรวงอุตสาหกรรมเห็นว่าวิธีที่ดีที่สุดที่จะพึงเลือกปฏิบัติในภาวะการณ์ของบ้านเมืองเช่นนี้คือ ถึงเวลาแล้วที่จะต้องกำหนดราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรใหม่ให้สูงขึ้นเพื่อให้ผู้ค้าน้ำมันสามารถประกอบธุรกิจต่อไปได้ และขณะเดียวกันจะต้องตรึงราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงไว้เพื่อมิให้เป็นที่เดือดร้อนแก่ประชาชนอีกระยะหนึ่งแต่วิธีนี้รัฐบาลจะต้องยอมสละรายได้บางส่วนจากการเก็บภาษีน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยการลดอัตราภาษีสำหรับน้ำมันเบนซินชนิดพิเศษและน้ำมันเบนซินชนิดธรรมดาและเรียกเก็บเงินส่วนหนึ่งจากผู้ค้าน้ำมันคืนในอัตราที่กำหนดตามปริมาณน้ำมันเบนซินชนิดพิเศษและน้ำมันเบนซินชนิดธรรมดาที่ผลิตและจำหน่ายจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรหรือนำเข้ามาในราชอาณาจักรมาตั้งเป็นกองทุนเพื่อจ่ายเป็นเงินชดเชยให้แก่ผู้ค้าน้ำมันตามปริมาณน้ำมันเตาที่ผลิตและจำหน่ายจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรหรือนำเข้ามาในราชอาณาจักร เพราะขณะนี้ไม่มีภาษีสำหรับน้ำมันเตาที่จะลดลงได้อีกต่อไปแล้วดังนั้น เพื่อให้การกำหนดราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรครั้งนี้บังเกิดผลที่เป็นธรรมแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมากที่สุดอาศัยอำนาจตามมาตรา ๓ แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงพ.ศ. ๒๕๑๖ นายกรัฐมนตรีออกคำสั่งกำหนดมาตรการไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ให้จัดตั้งกองทุน เรียกว่า กองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิง ประกอบด้วยเงินที่ผู้มีหน้าที่ส่งเข้ากองทุนส่งตามคำสั่งนี้และเงินที่รัฐบาลจะจัดสรรเพิ่มเติมให้เป็นคราว ๆ ตามความจำเป็นข้อ ๒ให้ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมหรือผู้ซึ่งปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมมอบหมายสั่งจ่ายเงินชดเชยจากกองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ผู้ซึ่ง(๑) ซื้อน้ำมันเตาจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรเพื่อใช้ในราชอาณาจักร ในอัตราลิตรละ ๘.๘ สตางค์ (แปดจุดแปดสตางค์) หรือ(๒) นำน้ำมันเตาเข้ามาเพื่อใช้ในราชอาณาจักรตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการนโยบายน้ำมันกำหนดในอัตราไม่เกินลิตรละ ๘.๘ สตางค์ (แปดจุดแปดสตางค์)เงินที่ได้รับตามวรรคหนึ่งให้ถือเป็นเงินได้ตามประมวลรัษฎากรข้อ ๓ในการขอรับเงินชดเชยตามข้อ ๒ให้ผู้มีสิทธิได้รับเงินชดเชยปฏิบัติดังต่อไปนี้(๑) ถ้าเป็นน้ำมันเตาที่ซื้อหรือได้มาจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรให้ยื่นรายการแจ้งชนิดและปริมาณของน้ำมันเตาที่ขอรับเงินชดเชยต่อกรมสรรพสามิตพร้อมกับการขอชำระภาษีน้ำมันของโรงกลั่นนั้น(๒) ถ้าเป็นน้ำมันเตาที่นำเข้ามาในราชอาณาจักรให้ยื่นรายการแจ้งชนิดและปริมาณของน้ำมันเตาที่ขอรับเงินชดเชยต่อกรมศุลกากรพร้อมกับการขอชำระอากรขาเข้าข้อ ๔ให้กรมสรรพสามิตหรือกรมศุลกากรแล้วแต่กรณี ตรวจสอบชนิดและปริมาณน้ำมันเตาที่ขอรับเงินชดเชยที่ผู้มีสิทธิได้รับเงินชดเชยยื่นตามข้อ๓ เมื่อกรมสรรพสามิตหรือกรมศุลกากรรับรองว่าถูกต้องแล้วให้รายงานกระทรวงอุตสาหกรรมและให้ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมหรือผู้ซึ่งปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมมอบหมายสั่งจ่ายเงินชดเชยจากกองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ผู้นั้นโดยไม่ชักช้าข้อ ๕ให้ผู้ผลิตและจำหน่ายน้ำมันเบนซินและน้ำมันที่คล้ายกันจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรเพื่อใช้ในราชอาณาจักรส่งเงินเข้ากองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิง ตามปริมาณน้ำมันเบนซินและน้ำมันที่คล้ายกันที่ผลิตและจำหน่ายเพื่อใช้ในราชอาณาจักรในอัตราลิตรละ ๑๒.๕ สตางค์ (สิบสองจุดห้าสตางค์)เงินที่ต้องส่งตามวรรคหนึ่งให้ถือเป็นรายจ่ายตามประมวลรัษฎากรข้อ ๖ให้ผู้นำน้ำมันเบนซินและน้ำมันสำหรับเครื่องยนต์ที่คล้ายกันเข้ามาเพื่อใช้ในราชอาณาจักรส่งเงินเข้ากองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงตามปริมาณน้ำมันเบนซินและน้ำมันสำหรับเครื่องยนต์ที่คล้ายกันที่นำเข้ามาเพื่อใช้ในราชอาณาจักรในอัตราลิตรละ ๑๒.๕ สตางค์ (สิบสองจุดห้าสตางค์)เงินที่ต้องส่งตามวรรคหนึ่งให้ถือเป็นรายจ่ายตามประมวลรัษฎากรข้อ ๗ในการส่งเงินเข้ากองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๕ หรือข้อ๖ ให้ผู้มีหน้าที่ส่งเงินปฏิบัติ ดังต่อไปนี้(๑) ถ้าเป็นน้ำมันเบนซินและน้ำมันที่คล้ายกันที่ผลิตและจำหน่ายจากโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักรต้องส่งให้แก่ผู้รับชำระภาษีน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันซึ่งทำในราชอาณาจักรพร้อมกับการชำระภาษีดังกล่าว(๒) ถ้าเป็นน้ำมันเบนซินและน้ำมันสำหรับเครื่องยนต์ที่คล้ายกันที่เข้ามาในราชอาณาจักรต้องส่งให้แก่ผู้รับชำระอากรขาเข้า พร้อมกับการชำระอากรนั้นข้อ ๘ในการคำนวณปริมาณน้ำมันเบนซินและน้ำมันเตาตามคำสั่งนี้ให้ถือปริมาตร ณอุณหภูมิตามที่กำหนดไว้โดยกฎหมายว่าด้วยภาษีน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันซึ่งทำในราชอาณาจักรทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๐ เป็นต้นไปสั่ง ณ วันที่ ๑๙ กันยายน ๒๕๒๐ธานินทร์ กรัยวิเชียรนายกรัฐมนตรีธิดาวรรณ/แก้ไข๑๔ ตุลาคม ๒๕๔๕อภิญญา/ปรับปรุง๙ กันยายน ๒๕๕๗ปุณิกา/ปรับปรุง๑๕ มกราคม ๒๕๕๘[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๔/ตอนที่ ๘๘/ฉบับพิเศษ หน้า ๔๓/๒๒ กันยายน ๒๕๒๐