คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1427/2533หลักกฎหมาย: เงินค่าภาษีที่ นายจ้าง จ่ายแทนลูกจ้างเป็นประจำทุก เดือน แต่เป็นเงินที่ นายจ้าง จ่ายให้แก่ กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่ลูกจ้างการจ่ายค่าภาษีแทนลูกจ้างจึงเป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ นายจ้าง ช่วย แบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่ลูกจ้าง มิใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ดังนี้เงินค่าภาษีจึงไม่ใช่ค่าจ้างโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลยทำงานตำแหน่งกรรมการผู้จัดการทั่วไป เงินเดือนสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาทจำเลยก็บังคับให้โจทก์ลาออกจากงาน โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจำเลยไม่ได้จ่ายเงินใด ๆ ตามกฎหมายให้แก่โจทก์ ในระหว่างที่โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลยนั้น โจทก์ได้กู้ยืมเงินสวัสดิการจากจำเลยในวันที่โจทก์ลาออก โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอีก 676,210.07 บาทจำเลยตกลงกับโจทก์ว่าเงินที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับตามกฎหมายนั้นจำเลยจะนำไปหักกับเงินที่โจทก์เป็นหนี้จำเลยดังกล่าวข้างต้นก่อนถ้าโจทก์ลาออกจำเลยจะให้เงินโจทก์อีก 1 ล้านบาท แต่เมื่อโจทก์ลาออกจำเลยไม่ปฏิบัติตามที่ตกลงกับโจทก์แต่อย่างใด กลับฟ้องเรียกเงินกู้จากโจทก์ที่ศาลแพ่ง จำเลยต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์จำนวน 120,000 บาท เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์อีกจำนวน 612,000 บาท และเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีให้แก่โจทก์ จำนวน 180,000 บาท จำเลยได้บอกเลิกจ้างโจทก์อย่างกะทันหันโดยเจตนากลั่นแกล้งให้โจทก์เสื่อมเสียชื่อเสียง โจทก์จึงขอคิดค่าเสียหายเป็นเงิน 1 ล้านบาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินแก่โจทก์รวม 1,912,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์ได้ลาออกจากงานโดยความสมัครใจขณะโจทก์ออกจากงานโจทก์มีตำแหน่งเป็นกรรมการและผู้จัดการทั่วไปได้รับเงินเดือนสุดท้าย 60,000 บาท โจทก์ได้ลาออกจากงานด้วยความสมัครใจ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลย และจำเลยไม่มีหน้าที่ต้องจ่ายเงินสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีเนื่องจากตามระเบียบของจำเลยพนักงานคนใดจะได้รับเงินโบนัสหรือค่าตอบแทนประจำปีหรือไม่เป็นดุลพินิจของจำเลยที่จะพิจารณา ในปี พ.ศ. 2530 โจทก์ทำงานกับจำเลยไม่ถึงสิ้นปีตามระเบียบ โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินโบนัสดังกล่าวศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์เป็นเงิน 288,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งรับอุทธรณ์ของจำเลย แต่ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ข้อ (1) ถึง (3) คงรับแต่อุทธรณ์ข้อ (4) ถึง (8)ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ในข้อ (4)ว่า โจทก์ได้รับค่าจ้างสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาท ไม่ใช่ 60,000บาท ตามคำวินิจฉัยของศาลแรงงานกลาง โดยอ้างว่าเงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์เดือนละ 27,280.41 บาท เป็นค่าจ้าง และโจทก์ยังได้รับเงินค่าจ้างจากบริษัทแม่ที่ฮ่องกงเดือนละ 11,000 บาทนอกจากนี้เงินค่าน้ำมันรถ เงินค่าเลี้ยงรับรองและเงินค่าใช้จ่ายส่วนตัวก็เป็นค่าจ้าง เมื่อรวมกันแล้วโจทก์ได้รับเงินเดือนสุดท้ายไม่น้อยกว่าเดือนละ 120,000 บาท เห็นว่า เงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์นั้น แม้มีการจ่ายแทนโจทก์เป็นประจำทุกเดือน แต่เป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้แก่กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่โจทก์ การที่จำเลยจ่ายค่าภาษีแทนโจทก์ เป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ช่วยแบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่โจทก์ผู้เป็นลูกจ้างไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าเงินภาษีไม่ใช่ค่าจ้างชอบแล้ว..."พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1427/2533นาย รักษ์ อึ้งศรีวงศ์โจทก์บริษัท ดอดเวลล์ประเทศไทย จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2เงินค่าภาษีที่ นายจ้าง จ่ายแทนลูกจ้างเป็นประจำทุก เดือน แต่เป็นเงินที่ นายจ้าง จ่ายให้แก่ กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่ลูกจ้างการจ่ายค่าภาษีแทนลูกจ้างจึงเป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ นายจ้าง ช่วย แบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่ลูกจ้าง มิใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ดังนี้เงินค่าภาษีจึงไม่ใช่ค่าจ้างโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลยทำงานตำแหน่งกรรมการผู้จัดการทั่วไป เงินเดือนสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาทจำเลยก็บังคับให้โจทก์ลาออกจากงาน โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจำเลยไม่ได้จ่ายเงินใด ๆ ตามกฎหมายให้แก่โจทก์ ในระหว่างที่โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลยนั้น โจทก์ได้กู้ยืมเงินสวัสดิการจากจำเลยในวันที่โจทก์ลาออก โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอีก 676,210.07 บาทจำเลยตกลงกับโจทก์ว่าเงินที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับตามกฎหมายนั้นจำเลยจะนำไปหักกับเงินที่โจทก์เป็นหนี้จำเลยดังกล่าวข้างต้นก่อนถ้าโจทก์ลาออกจำเลยจะให้เงินโจทก์อีก 1 ล้านบาท แต่เมื่อโจทก์ลาออกจำเลยไม่ปฏิบัติตามที่ตกลงกับโจทก์แต่อย่างใด กลับฟ้องเรียกเงินกู้จากโจทก์ที่ศาลแพ่ง จำเลยต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์จำนวน 120,000 บาท เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์อีกจำนวน 612,000 บาท และเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีให้แก่โจทก์ จำนวน 180,000 บาท จำเลยได้บอกเลิกจ้างโจทก์อย่างกะทันหันโดยเจตนากลั่นแกล้งให้โจทก์เสื่อมเสียชื่อเสียง โจทก์จึงขอคิดค่าเสียหายเป็นเงิน 1 ล้านบาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินแก่โจทก์รวม 1,912,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์ได้ลาออกจากงานโดยความสมัครใจขณะโจทก์ออกจากงานโจทก์มีตำแหน่งเป็นกรรมการและผู้จัดการทั่วไปได้รับเงินเดือนสุดท้าย 60,000 บาท โจทก์ได้ลาออกจากงานด้วยความสมัครใจ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลย และจำเลยไม่มีหน้าที่ต้องจ่ายเงินสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีเนื่องจากตามระเบียบของจำเลยพนักงานคนใดจะได้รับเงินโบนัสหรือค่าตอบแทนประจำปีหรือไม่เป็นดุลพินิจของจำเลยที่จะพิจารณา ในปี พ.ศ. 2530 โจทก์ทำงานกับจำเลยไม่ถึงสิ้นปีตามระเบียบ โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินโบนัสดังกล่าวศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์เป็นเงิน 288,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งรับอุทธรณ์ของจำเลย แต่ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ข้อ (1) ถึง (3) คงรับแต่อุทธรณ์ข้อ (4) ถึง (8)ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ในข้อ (4)ว่า โจทก์ได้รับค่าจ้างสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาท ไม่ใช่ 60,000บาท ตามคำวินิจฉัยของศาลแรงงานกลาง โดยอ้างว่าเงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์เดือนละ 27,280.41 บาท เป็นค่าจ้าง และโจทก์ยังได้รับเงินค่าจ้างจากบริษัทแม่ที่ฮ่องกงเดือนละ 11,000 บาทนอกจากนี้เงินค่าน้ำมันรถ เงินค่าเลี้ยงรับรองและเงินค่าใช้จ่ายส่วนตัวก็เป็นค่าจ้าง เมื่อรวมกันแล้วโจทก์ได้รับเงินเดือนสุดท้ายไม่น้อยกว่าเดือนละ 120,000 บาท เห็นว่า เงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์นั้น แม้มีการจ่ายแทนโจทก์เป็นประจำทุกเดือน แต่เป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้แก่กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่โจทก์ การที่จำเลยจ่ายค่าภาษีแทนโจทก์ เป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ช่วยแบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่โจทก์ผู้เป็นลูกจ้างไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าเงินภาษีไม่ใช่ค่าจ้างชอบแล้ว..."พิพากษายืน(ประคนธ์ พันธุ์วิชาติกุล-เคียง บุญเพิ่ม-ครีภูมิ สุวรรณโรจน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คำวินิจฉัยของศาลฎีกาในคดีนี้โดยเฉพาะเรื่อง "ค่าจ้าง" นั้น เป็นที่น่าสนใจมาก ซึ่งในคดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินค่าภาษีที่นายจ้างออกให้และค่าน้ำมันรถนั้น มิใช่ "ค่าจ้าง" คำว่า "ค่าจ้าง" เป็นคำที่มีความหมายสับสนมากคำหนึ่ง นายจ้าง ลูกจ้าง โจทก์ จำเลย มักนำมาอ้างหรือต่อสู้ ตั้งประเด็น ในคดีกันหลายรูปแบบ เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะ "ค่าจ้าง" นั้นจะเป็นฐานในการคำนวณเงินประเภทอื่นตามกฎหมาย เช่น ค่าล่วงเวลาค่าทำงานในวันหยุด ค่าชดเชย เงินทดแทน เป็นต้น หรือเป็นฐาน ในการคำนวณเงินสวัสดิการอื่น ๆ ของนายจ้าง เช่น เงินบำเหน็จเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เป็นต้น ข้อที่น่าจะต้องพินิจพิเคราะห์ในการฟ้อง การต่อสู้คดี หรือการวินิจฉัยในเรื่องเกี่ยวกับ "ค่าจ้าง" ก็คือ เรื่องราวที่โต้แย้งเรียกร้องกันนั้น อาศัยสิทธิตามบทกฎหมาย สัญญา หรือข้อตกลงใดเพราะการวินิจฉัยว่า เงินประเภทใดจะเป็น "ค่าจ้าง" หรือไม่จักต้องวินิจฉัยจากตัวบทกฎหมาย สัญญา หรือข้อตกลงอันเป็น ที่ตั้งฐานแห่งสิทธิ์นั้นเท่านั้น เช่น หากจะพิจารณาว่าเงินประเภทใดเป็น "ค่าจ้าง" อันจะเป็นฐานในการคำนวณค่าล่วงเวลา ค่าทำงาน ในวันหยุด ค่าทดแทน ค่าชดเชย ฯลฯ ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ก็จะต้องใช้คำวิเคราะห์ศัพท์ในข้อ 2แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยฉบับดังกล่าว ซึ่งบัญญัติไว้ว่า "ค่าจ้าง" หมายความว่า เงิน หรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติ ของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึงเงินหรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุด ซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงานในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไร และไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร หรือหากจะพิจารณาว่า นายจ้างจ่ายค่าจ้างต่ำกว่าอัตราค่าจ้างขั้นต่ำหรือไม่ ก็จะต้องพิจารณาจากคำวิเคราะห์ศัพท์คำว่า"ค่าจ้าง" ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำข้อ 2 ซึ่งบัญญัติว่า "ค่าจ้าง" หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือ จ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และให้หมายรวมถึง สิ่งของซึ่งคำนวณเป็นเงินได้โดยนายจ้างกับลูกจ้างได้ตกลงกันล่วงหน้า ให้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของค่าตอบแทนในการทำงาน และหากจะพิจารณาเรื่องจำนวนสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าที่จะจ่ายให้แก่ลูกจ้างก็จะต้องพิจารณาว่า เงินประเภทใดเป็น"สินจ้าง" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เป็นต้น ส่วนการคำนวณเงินอื่น ๆ เช่น บำเหน็จ เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพฯลฯ ก็เช่นกัน จะต้องนำคำนิยามคำว่า "ค่าจ้าง" ในระเบียบข้อบังคับ หรือข้อตกลงนั้นมาพิจารณา หากไม่มีคำนิยามก็จะต้องพิจารณาถึง เจตนารมณ์ในการกำหนดเงินประเภทนั้น ๆ เป็นสำคัญ การนำคำ วิเคราะห์ศัพท์ในกฎหมายบางฉบับมาพิจารณาหรือเทียบเคียง อาจไม่ตรงกับเจตนารมณ์ของเรื่องดังกล่าวเพราะแม้แต่พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 อันเป็นกฎหมายแรงงานฉบับใหม่ก็มีคำวิเคราะห์ศัพท์คำว่า "ค่าจ้าง" ซึ่งแตกต่างจากคำวิเคราะห์ศัพท์ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าวด้วย 2. สำหรับเงินค่าภาษีซึ่งศาลฎีกาพิพากษาว่าไม่ใช่ "ค่าจ้าง"โดยวินิจฉัยว่า "แม้มีการจ่ายแทนโจทก์เป็นประจำทุกเดือน แต่เป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้แก่กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่โจทก์..." นั้น ให้แนวพิจารณาว่า ค่าจ้างจะต้องเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ ลูกจ้างรับไปโดยตรง (take-homepay) เท่านั้น ถ้าเป็นการจ่าย โดยอ้อมหรือเป็นรายได้ (income) ส่วนหนึ่งของลูกจ้างอย่างเช่นกรณีเงินค่าภาษี (ซึ่งตามประมวลรัษฎากร ลูกจ้างจะต้องเป็นผู้เสียเองและต้องยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้เอง) แล้ว ก็มิใช่ค่าจ้าง" ข้อวินิจฉัยดังกล่าวข้างต้นอาจก่อให้เกิดความคิดแก่นายจ้างและลูกจ้างในการปรับปรุงรูปแบบหรือโครงสร้างของการจ่ายค่าจ้างและสวัสดิการต่าง ๆ ในกิจการของตนด้วย และฝ่ายลูกจ้างอาจพึงพอใจต่อการขึ้นค่าจ้างในรูปการจ่ายค่าภาษีแทนก็ได้ แต่ฝ่ายลูกจ้างก็ไม่ควรเห็นประโยชน์เพียงพ้นจากการชำระภาษีเท่านั้นเพราะเมื่อค่าภาษีมิใช่ "ค่าจ้าง" เสียแล้ว การคำนวณเงินต่าง ๆอันเป็นสิทธิโดยชอบ เช่น ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด ค่าชดเชยรวมทั้งโบนัส บำเหน็จ ฯลฯ ก็จะไม่นำค่าภาษีดังกล่าวมารวมคำนวณด้วย อนึ่ง ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(1) ถือว่า เงินค่าภาษีที่นายจ้างชำระให้แทนนั้นเป็นเงินได้ที่ลูกจ้างจักต้องนำมาคำนวณรวมกับเงินได้อื่นเพื่อชำระภาษีเงินได้อีกครั้งด้วย ทั้งนี้ ตามแนวทางปฏิบัติในคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.7/2528 ส่วน "ค่าน้ำมันรถ" นั้น ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่าเป็น "ค่าจ้าง"ด้วยโดยวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างเป็นการเหมารายเดือน เดือนละเท่า ๆ กันโดยไม่คำนึงถึงว่าเดือนหนึ่ง ๆลูกจ้างจะได้ใช้จ่ายเป็นค่าน้ำมันรถหรือไม่ ค่าน้ำมันรถย่อมเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นประจำและมีจำนวนแน่นอนเช่นเดียวกับเงินเดือน จึงถือว่าเป็นค่าจ้าง ส่วนการเบิกเงินดังกล่าวซึ่งต้องมีใบเสร็จมาแสดงเป็นเพียงวิธีการเบิกจ่ายเท่านั้น(ฎีกาที่ 3173/2528) แต่ส่วนใหญ่ศาลฎีกาจะวินิจฉัยว่ามิใช่ "ค่าจ้าง" เช่นฎีกาที่ 2601/2516,3186/2528,994/2529,1749/2529 เป็นต้น เกษมสันต์ วิลาวรรณคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลยทำงานตำแหน่งกรรมการผู้จัดการทั่วไป เงินเดือนสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาทจำเลยก็บังคับให้โจทก์ลาออกจากงาน โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจำเลยไม่ได้จ่ายเงินใด ๆ ตามกฎหมายให้แก่โจทก์ ในระหว่างที่โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลยนั้น โจทก์ได้กู้ยืมเงินสวัสดิการจากจำเลยในวันที่โจทก์ลาออก โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอีก 676,210.07 บาทจำเลยตกลงกับโจทก์ว่าเงินที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับตามกฎหมายนั้นจำเลยจะนำไปหักกับเงินที่โจทก์เป็นหนี้จำเลยดังกล่าวข้างต้นก่อนถ้าโจทก์ลาออกจำเลยจะให้เงินโจทก์อีก 1 ล้านบาท แต่เมื่อโจทก์ลาออกจำเลยไม่ปฏิบัติตามที่ตกลงกับโจทก์แต่อย่างใด กลับฟ้องเรียกเงินกู้จากโจทก์ที่ศาลแพ่ง จำเลยต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์จำนวน 120,000 บาท เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์อีกจำนวน 612,000 บาท และเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีให้แก่โจทก์ จำนวน 180,000 บาท จำเลยได้บอกเลิกจ้างโจทก์อย่างกะทันหันโดยเจตนากลั่นแกล้งให้โจทก์เสื่อมเสียชื่อเสียง โจทก์จึงขอคิดค่าเสียหายเป็นเงิน 1 ล้านบาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินแก่โจทก์รวม 1,912,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์ได้ลาออกจากงานโดยความสมัครใจขณะโจทก์ออกจากงานโจทก์มีตำแหน่งเป็นกรรมการและผู้จัดการทั่วไปได้รับเงินเดือนสุดท้าย 60,000 บาท โจทก์ได้ลาออกจากงานด้วยความสมัครใจ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลย และจำเลยไม่มีหน้าที่ต้องจ่ายเงินสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีเนื่องจากตามระเบียบของจำเลยพนักงานคนใดจะได้รับเงินโบนัสหรือค่าตอบแทนประจำปีหรือไม่เป็นดุลพินิจของจำเลยที่จะพิจารณา ในปี พ.ศ. 2530 โจทก์ทำงานกับจำเลยไม่ถึงสิ้นปีตามระเบียบ โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินโบนัสดังกล่าวศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์เป็นเงิน 288,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งรับอุทธรณ์ของจำเลย แต่ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ข้อ (1) ถึง (3) คงรับแต่อุทธรณ์ข้อ (4) ถึง (8)ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ในข้อ (4)ว่า โจทก์ได้รับค่าจ้างสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาท ไม่ใช่ 60,000บาท ตามคำวินิจฉัยของศาลแรงงานกลาง โดยอ้างว่าเงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์เดือนละ 27,280.41 บาท เป็นค่าจ้าง และโจทก์ยังได้รับเงินค่าจ้างจากบริษัทแม่ที่ฮ่องกงเดือนละ 11,000 บาทนอกจากนี้เงินค่าน้ำมันรถ เงินค่าเลี้ยงรับรองและเงินค่าใช้จ่ายส่วนตัวก็เป็นค่าจ้าง เมื่อรวมกันแล้วโจทก์ได้รับเงินเดือนสุดท้ายไม่น้อยกว่าเดือนละ 120,000 บาท เห็นว่า เงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์นั้น แม้มีการจ่ายแทนโจทก์เป็นประจำทุกเดือน แต่เป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้แก่กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่โจทก์ การที่จำเลยจ่ายค่าภาษีแทนโจทก์ เป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ช่วยแบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่โจทก์ผู้เป็นลูกจ้างไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าเงินภาษีไม่ใช่ค่าจ้างชอบแล้ว..."พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1427/2533นาย รักษ์ อึ้งศรีวงศ์โจทก์บริษัท ดอดเวลล์ประเทศไทย จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2เงินค่าภาษีที่ นายจ้าง จ่ายแทนลูกจ้างเป็นประจำทุก เดือน แต่เป็นเงินที่ นายจ้าง จ่ายให้แก่ กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่ลูกจ้างการจ่ายค่าภาษีแทนลูกจ้างจึงเป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ นายจ้าง ช่วย แบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่ลูกจ้าง มิใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ดังนี้เงินค่าภาษีจึงไม่ใช่ค่าจ้างโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างประจำของจำเลยทำงานตำแหน่งกรรมการผู้จัดการทั่วไป เงินเดือนสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาทจำเลยก็บังคับให้โจทก์ลาออกจากงาน โดยโจทก์ไม่ได้กระทำความผิดจำเลยไม่ได้จ่ายเงินใด ๆ ตามกฎหมายให้แก่โจทก์ ในระหว่างที่โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลยนั้น โจทก์ได้กู้ยืมเงินสวัสดิการจากจำเลยในวันที่โจทก์ลาออก โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอีก 676,210.07 บาทจำเลยตกลงกับโจทก์ว่าเงินที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับตามกฎหมายนั้นจำเลยจะนำไปหักกับเงินที่โจทก์เป็นหนี้จำเลยดังกล่าวข้างต้นก่อนถ้าโจทก์ลาออกจำเลยจะให้เงินโจทก์อีก 1 ล้านบาท แต่เมื่อโจทก์ลาออกจำเลยไม่ปฏิบัติตามที่ตกลงกับโจทก์แต่อย่างใด กลับฟ้องเรียกเงินกู้จากโจทก์ที่ศาลแพ่ง จำเลยต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้าให้โจทก์จำนวน 120,000 บาท เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์อีกจำนวน 612,000 บาท และเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีให้แก่โจทก์ จำนวน 180,000 บาท จำเลยได้บอกเลิกจ้างโจทก์อย่างกะทันหันโดยเจตนากลั่นแกล้งให้โจทก์เสื่อมเสียชื่อเสียง โจทก์จึงขอคิดค่าเสียหายเป็นเงิน 1 ล้านบาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชดใช้เงินแก่โจทก์รวม 1,912,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์ได้ลาออกจากงานโดยความสมัครใจขณะโจทก์ออกจากงานโจทก์มีตำแหน่งเป็นกรรมการและผู้จัดการทั่วไปได้รับเงินเดือนสุดท้าย 60,000 บาท โจทก์ได้ลาออกจากงานด้วยความสมัครใจ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลย และจำเลยไม่มีหน้าที่ต้องจ่ายเงินสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าแก่โจทก์ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินโบนัสหรือเงินค่าตอบแทนประจำปีเนื่องจากตามระเบียบของจำเลยพนักงานคนใดจะได้รับเงินโบนัสหรือค่าตอบแทนประจำปีหรือไม่เป็นดุลพินิจของจำเลยที่จะพิจารณา ในปี พ.ศ. 2530 โจทก์ทำงานกับจำเลยไม่ถึงสิ้นปีตามระเบียบ โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินโบนัสดังกล่าวศาลแรงงานกลาง พิพากษาให้จำเลยชำระเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานให้โจทก์เป็นเงิน 288,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย คำขออื่นของโจทก์ให้ยกเสียโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลแรงงานกลางมีคำสั่งรับอุทธรณ์ของจำเลย แต่ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์ข้อ (1) ถึง (3) คงรับแต่อุทธรณ์ข้อ (4) ถึง (8)ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "โจทก์อุทธรณ์ในข้อ (4)ว่า โจทก์ได้รับค่าจ้างสุดท้ายเดือนละ 120,000 บาท ไม่ใช่ 60,000บาท ตามคำวินิจฉัยของศาลแรงงานกลาง โดยอ้างว่าเงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์เดือนละ 27,280.41 บาท เป็นค่าจ้าง และโจทก์ยังได้รับเงินค่าจ้างจากบริษัทแม่ที่ฮ่องกงเดือนละ 11,000 บาทนอกจากนี้เงินค่าน้ำมันรถ เงินค่าเลี้ยงรับรองและเงินค่าใช้จ่ายส่วนตัวก็เป็นค่าจ้าง เมื่อรวมกันแล้วโจทก์ได้รับเงินเดือนสุดท้ายไม่น้อยกว่าเดือนละ 120,000 บาท เห็นว่า เงินค่าภาษีที่จำเลยออกให้โจทก์นั้น แม้มีการจ่ายแทนโจทก์เป็นประจำทุกเดือน แต่เป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้แก่กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่โจทก์ การที่จำเลยจ่ายค่าภาษีแทนโจทก์ เป็นเพียงสวัสดิการอย่างหนึ่งที่ช่วยแบ่งเบาภาระการเสียภาษีให้แก่โจทก์ผู้เป็นลูกจ้างไม่ใช่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงาน ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่าเงินภาษีไม่ใช่ค่าจ้างชอบแล้ว..."พิพากษายืน(ประคนธ์ พันธุ์วิชาติกุล-เคียง บุญเพิ่ม-ครีภูมิ สุวรรณโรจน์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คำวินิจฉัยของศาลฎีกาในคดีนี้โดยเฉพาะเรื่อง "ค่าจ้าง" นั้น เป็นที่น่าสนใจมาก ซึ่งในคดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินค่าภาษีที่นายจ้างออกให้และค่าน้ำมันรถนั้น มิใช่ "ค่าจ้าง" คำว่า "ค่าจ้าง" เป็นคำที่มีความหมายสับสนมากคำหนึ่ง นายจ้าง ลูกจ้าง โจทก์ จำเลย มักนำมาอ้างหรือต่อสู้ ตั้งประเด็น ในคดีกันหลายรูปแบบ เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะ "ค่าจ้าง" นั้นจะเป็นฐานในการคำนวณเงินประเภทอื่นตามกฎหมาย เช่น ค่าล่วงเวลาค่าทำงานในวันหยุด ค่าชดเชย เงินทดแทน เป็นต้น หรือเป็นฐาน ในการคำนวณเงินสวัสดิการอื่น ๆ ของนายจ้าง เช่น เงินบำเหน็จเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เป็นต้น ข้อที่น่าจะต้องพินิจพิเคราะห์ในการฟ้อง การต่อสู้คดี หรือการวินิจฉัยในเรื่องเกี่ยวกับ "ค่าจ้าง" ก็คือ เรื่องราวที่โต้แย้งเรียกร้องกันนั้น อาศัยสิทธิตามบทกฎหมาย สัญญา หรือข้อตกลงใดเพราะการวินิจฉัยว่า เงินประเภทใดจะเป็น "ค่าจ้าง" หรือไม่จักต้องวินิจฉัยจากตัวบทกฎหมาย สัญญา หรือข้อตกลงอันเป็น ที่ตั้งฐานแห่งสิทธิ์นั้นเท่านั้น เช่น หากจะพิจารณาว่าเงินประเภทใดเป็น "ค่าจ้าง" อันจะเป็นฐานในการคำนวณค่าล่วงเวลา ค่าทำงาน ในวันหยุด ค่าทดแทน ค่าชดเชย ฯลฯ ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ก็จะต้องใช้คำวิเคราะห์ศัพท์ในข้อ 2แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยฉบับดังกล่าว ซึ่งบัญญัติไว้ว่า "ค่าจ้าง" หมายความว่า เงิน หรือเงินและสิ่งของที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติ ของวันทำงาน หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และหมายความรวมถึงเงินหรือเงินและสิ่งของที่จ่ายให้ในวันหยุด ซึ่งลูกจ้างไม่ได้ทำงานในวันลาด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกำหนด คำนวณหรือจ่ายเป็นการตอบแทนในวิธีอย่างไร และไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร หรือหากจะพิจารณาว่า นายจ้างจ่ายค่าจ้างต่ำกว่าอัตราค่าจ้างขั้นต่ำหรือไม่ ก็จะต้องพิจารณาจากคำวิเคราะห์ศัพท์คำว่า"ค่าจ้าง" ในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำข้อ 2 ซึ่งบัญญัติว่า "ค่าจ้าง" หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน หรือ จ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ และให้หมายรวมถึง สิ่งของซึ่งคำนวณเป็นเงินได้โดยนายจ้างกับลูกจ้างได้ตกลงกันล่วงหน้า ให้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของค่าตอบแทนในการทำงาน และหากจะพิจารณาเรื่องจำนวนสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าที่จะจ่ายให้แก่ลูกจ้างก็จะต้องพิจารณาว่า เงินประเภทใดเป็น"สินจ้าง" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เป็นต้น ส่วนการคำนวณเงินอื่น ๆ เช่น บำเหน็จ เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพฯลฯ ก็เช่นกัน จะต้องนำคำนิยามคำว่า "ค่าจ้าง" ในระเบียบข้อบังคับ หรือข้อตกลงนั้นมาพิจารณา หากไม่มีคำนิยามก็จะต้องพิจารณาถึง เจตนารมณ์ในการกำหนดเงินประเภทนั้น ๆ เป็นสำคัญ การนำคำ วิเคราะห์ศัพท์ในกฎหมายบางฉบับมาพิจารณาหรือเทียบเคียง อาจไม่ตรงกับเจตนารมณ์ของเรื่องดังกล่าวเพราะแม้แต่พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 อันเป็นกฎหมายแรงงานฉบับใหม่ก็มีคำวิเคราะห์ศัพท์คำว่า "ค่าจ้าง" ซึ่งแตกต่างจากคำวิเคราะห์ศัพท์ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าวด้วย 2. สำหรับเงินค่าภาษีซึ่งศาลฎีกาพิพากษาว่าไม่ใช่ "ค่าจ้าง"โดยวินิจฉัยว่า "แม้มีการจ่ายแทนโจทก์เป็นประจำทุกเดือน แต่เป็นเงินที่จำเลยจ่ายให้แก่กรมสรรพากร มิได้จ่ายให้แก่โจทก์..." นั้น ให้แนวพิจารณาว่า ค่าจ้างจะต้องเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ ลูกจ้างรับไปโดยตรง (take-homepay) เท่านั้น ถ้าเป็นการจ่าย โดยอ้อมหรือเป็นรายได้ (income) ส่วนหนึ่งของลูกจ้างอย่างเช่นกรณีเงินค่าภาษี (ซึ่งตามประมวลรัษฎากร ลูกจ้างจะต้องเป็นผู้เสียเองและต้องยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้เอง) แล้ว ก็มิใช่ค่าจ้าง" ข้อวินิจฉัยดังกล่าวข้างต้นอาจก่อให้เกิดความคิดแก่นายจ้างและลูกจ้างในการปรับปรุงรูปแบบหรือโครงสร้างของการจ่ายค่าจ้างและสวัสดิการต่าง ๆ ในกิจการของตนด้วย และฝ่ายลูกจ้างอาจพึงพอใจต่อการขึ้นค่าจ้างในรูปการจ่ายค่าภาษีแทนก็ได้ แต่ฝ่ายลูกจ้างก็ไม่ควรเห็นประโยชน์เพียงพ้นจากการชำระภาษีเท่านั้นเพราะเมื่อค่าภาษีมิใช่ "ค่าจ้าง" เสียแล้ว การคำนวณเงินต่าง ๆอันเป็นสิทธิโดยชอบ เช่น ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด ค่าชดเชยรวมทั้งโบนัส บำเหน็จ ฯลฯ ก็จะไม่นำค่าภาษีดังกล่าวมารวมคำนวณด้วย อนึ่ง ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(1) ถือว่า เงินค่าภาษีที่นายจ้างชำระให้แทนนั้นเป็นเงินได้ที่ลูกจ้างจักต้องนำมาคำนวณรวมกับเงินได้อื่นเพื่อชำระภาษีเงินได้อีกครั้งด้วย ทั้งนี้ ตามแนวทางปฏิบัติในคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.7/2528 ส่วน "ค่าน้ำมันรถ" นั้น ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่าเป็น "ค่าจ้าง"ด้วยโดยวินิจฉัยว่า ค่าน้ำมันรถที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างเป็นการเหมารายเดือน เดือนละเท่า ๆ กันโดยไม่คำนึงถึงว่าเดือนหนึ่ง ๆลูกจ้างจะได้ใช้จ่ายเป็นค่าน้ำมันรถหรือไม่ ค่าน้ำมันรถย่อมเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นประจำและมีจำนวนแน่นอนเช่นเดียวกับเงินเดือน จึงถือว่าเป็นค่าจ้าง ส่วนการเบิกเงินดังกล่าวซึ่งต้องมีใบเสร็จมาแสดงเป็นเพียงวิธีการเบิกจ่ายเท่านั้น(ฎีกาที่ 3173/2528) แต่ส่วนใหญ่ศาลฎีกาจะวินิจฉัยว่ามิใช่ "ค่าจ้าง" เช่นฎีกาที่ 2601/2516,3186/2528,994/2529,1749/2529 เป็นต้น เกษมสันต์ วิลาวรรณ