คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3169/2529หลักกฎหมาย: การที่โจทก์ยอมให้ที่ดินเฉพาะส่วนที่เป็นถนนซอยในที่ดินโฉนดของโจทก์เป็นทางสาธารณะสำหรับประชาชนสัญจรไปมาจนจำเลยร่วมได้เข้าไปทำถนนและสร้างท่อระบายน้ำให้ประชาชนได้ใช้สัญจรไปมาติดต่อกันนานกว่า10ปีแสดงว่าโจทก์ได้อุทิศที่ดินของโจทก์ส่วนที่เป็นถนนซอยให้เป็นทางสาธารณะโดยปริยายที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1304(2)โจทก์ไม่มีสิทธิที่จะยึดถือเอาที่ดินส่วนนั้นกลับคืนเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ได้ เมื่อที่ดินส่วนที่เป็นถนนซอยของโจทก์ตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินการที่จำเลยขุดเอาที่ดินใต้ท่อระบายน้ำเดิมในที่ดินส่วนนั้นออกเพื่อวางท่อระบายน้ำให้ใหญ่ขึ้นจึงไม่เป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์.โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น นิติบุคคล ประเภท ห้างหุ้นส่วน จำกัดมี จำเลย ที่ 2 เป็น หุ้นส่วน ผู้จัดการ จำเลย ที่ 1 รับเหมา ทำ พื้นถนน คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบายน้ำ ใหม่ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธิน แขวง สามเสนใน เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ตลอด สาย จำเลย ทั้ง สอง ได้ร่วมกัน ทำ ถนน และ ฝัง ท่อ คอนกรีต ระบายน้ำ ผ่าน เข้า มา ใน ที่ดินของ โจทก์ โฉนด เลขที่ 9284 ตำบล สามเสนใน อำเภอ ดุสิต กรุงเทพมหานครบางส่วน แม้ โจทก์ ได้ ยินยอม ให้ ใช้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก เพื่อประโยชน์ สุข ของ ประชาชน ก็ ตาม แต่ กรรมสิทธิ์ ยัง เป็น ของ โจทก์อยู่ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วม กัน ทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ โดย ใช้ คนงานของ จำเลย ทั้ง สอง ขุด ดิน ใน ที่ดิน ดังกล่าว รวม เนื้อที่ 84ตารางเมตร ไป ขาย รวม เนื้อ ที่ดิน ที่ จำเลย ทั้ง สอง นำ ไป ขายเป็น เงิน 29,400 บาท นอกจาก นี้ จำเลย ทั้ง สอง ประมาท เลินเล่อเป็น เหตุ ให้ รถยนต์ บรรทุก ของ จำเลย ทั้ง สอง ขน รั้วไม้ บาง ส่วนของ โจทก์ เสียหาย โจทก์ ต้อง ซ่อมแซม คิด เป็น เงิน 2,000 บาท ขอ ให้บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย จำนวน 31,400 บาทพร้อม ทั้ง ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ดครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วัน ถัด จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 2 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ ประมูล รับเหมาทำ พื้น คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบาย น้ำ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธินโดย รับเหมา จาก เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ซอย ดังกล่าว เป็น ซอยสาธารณะ มา กว่า 10 ปี แล้ว โจทก์ ไม่ มี สิทธิ กล่าวอ้าง ว่า ที่ดินใน ซอย อารีย์ 5 เป็น ของ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ทำ สัญญา กับกรุงเทพมหานคร แล้ว ทาง กรุงเทพมหานคร โดย เขต พญาไท ได้ กำหนด แนวเขตและ ชี้ เขต ให้ จำเลย ขุด ดิน และ ทำ การ ก่อสร้าง จำเลย กระทำ โดยสุจริต ตาม คำสั่ง ของ กรุงเทพมหานคร จึง ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ทั้ง สอง ไม่ เคย นำ ดิน ของ โจทก์ ไป ขาย และ มิได้ ทำ ให้รั้ว ของ โจทก์ ชำรุด เสียหาย ขอ ให้ ยกฟ้อง โจทก์ จำเลย ทั้ง สอง ยื่น คำร้อง ขอ ให้ เรียก กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็นจำเลย ร่วม ศาลชั้นต้น หมายเรียก ให้ กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็น จำเลยร่วม และ ให้การ ว่า โจทก์ ยินยอมยก ที่ดิน พิพาท ให้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก และ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจรเข้า ออก เกินกว่า 20 ปี แล้ว ที่ดิน พิพาท จึง ตก เป็น ที่ สาธารณะโดย การ อุทิศ ให้ และ เป็น การ อุทิศ ให้ โดย ปริยาย ต่อมา ทางสาธารณะ ดังกล่าว ชำรุด ทรุดโทรม และ ประชาชน ใช้ สัญจร ไป มา จำเลยร่วมใน ฐานะ ที่ มี หน้าที่ ต้อง บำรุง รักษา จึง ได้ จ้างเหมา จำเลย ที่1 ทำ การ ก่อสร้าง ปรับปรุง ซอย อารีย์ 5 จำเลยร่วม ได้ ดำเนินการก่อสร้าง ปรับปรุง ตาม แนวเขต เดิม จึง ไม่ เป็น การ ละเมิด ต่อ โจทก์และ ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ใน ที่ พิพาท และโจทก์ ไม่ ได้ รับ ความ เสียหาย จาก การ กระทำ ของ จำเลย ใน วันนัด สืบพยาน โจทก์ คู่ความ แถลง ขอ สละ ประเด็น อื่น คง ให้เหลือ ประเด็น ข้อพิพาท เพียง ว่า จำเลย ทั้ง สาม กระทำ การ อัน เป็นการ ละเมิด ต่อ โจทก์ หรือไม่ หาก ละเมิด จำเลย ทั้ง สาม จะ ต้องร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่า สินไหม ทดแทน แก่ โจทก์ หรือไม่ ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดี พอ วินิจฉัย ได้ โดย ไม่ ต้อง สืบพยาน มี คำสั่ง ให้ งดการ สืบพยาน ทุก ฝ่าย ศาลชั้นต้น พิพากษา ยก ฟ้อง โจทก์ โจทก์ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ยืน โจทก์ ฎีกา ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อแรก ว่า ที่ พิพาท ดังกล่าวยัง เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยายเนื่องจาก โจทก์ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ดังกล่าว เป็น ทาง สาธารณะศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็นว่า พฤติการณ์ ที่ โจทก์ สละ ที่ พิพาท ให้เป็น ทาง สาธารณะ สำหรับ ประชาชน สัญจร ไป มา จน จำเลยร่วม ได้ เข้า ไปทำ ถนน และ สร้าง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจร ไป มา ติดต่อกัน กว่า 10 ปี แสดงว่า โจทก์ ได้ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ส่วน ที่เป็น ถนน ซอย อารีย์ 5 ให้ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยาย อัน เป็นสาธารณสมบัติ ของ แผ่นดิน ประเภท ทรัพย์สิน สำหรับ พลเมือง ใช้ ร่วมกันตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1304 (2) โจทก์ ไม่ มี สิทธิที่ จะ ยึด ถือ เอา กลับคืน มา เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ ได้ ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อ สอง ว่า การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำ เดิม ใน ที่ดิน พิพาท ไป ขาย เป็น การใช้ สิทธิ อัน ไม่ สุจริต ซึ่ง เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ นั้นศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็น ว่า เมื่อ ที่ พิพาท ไม่ เป็น กรรมสิทธิ์ของ โจทก์ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำเดิม ใน ที่ดิน พิพาท ออก เพื่อ วาง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ใหญ่ ขึ้น ไม่ว่าจะ เอา ดิน ที่ ขุด ขึ้น มา ไป ขาย หรือไม่ ก็ ไม่ เป็น การ ใช้ สิทธิโดย ไม่ สุจริต อัน เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ ตาม ฟ้อง พิพากษา ยืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3169/2529นาง สมศรี เศรษฐบุตรโจทก์จำเลยร่วมโจทก์กรุงเทพมหานครโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด มงคลเทพ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 1304, ม. 1382การที่โจทก์ยอมให้ที่ดินเฉพาะส่วนที่เป็นถนนซอยในที่ดินโฉนดของโจทก์เป็นทางสาธารณะสำหรับประชาชนสัญจรไปมาจนจำเลยร่วมได้เข้าไปทำถนนและสร้างท่อระบายน้ำให้ประชาชนได้ใช้สัญจรไปมาติดต่อกันนานกว่า10ปีแสดงว่าโจทก์ได้อุทิศที่ดินของโจทก์ส่วนที่เป็นถนนซอยให้เป็นทางสาธารณะโดยปริยายที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1304(2)โจทก์ไม่มีสิทธิที่จะยึดถือเอาที่ดินส่วนนั้นกลับคืนเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ได้ เมื่อที่ดินส่วนที่เป็นถนนซอยของโจทก์ตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินการที่จำเลยขุดเอาที่ดินใต้ท่อระบายน้ำเดิมในที่ดินส่วนนั้นออกเพื่อวางท่อระบายน้ำให้ใหญ่ขึ้นจึงไม่เป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์.โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น นิติบุคคล ประเภท ห้างหุ้นส่วน จำกัดมี จำเลย ที่ 2 เป็น หุ้นส่วน ผู้จัดการ จำเลย ที่ 1 รับเหมา ทำ พื้นถนน คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบายน้ำ ใหม่ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธิน แขวง สามเสนใน เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ตลอด สาย จำเลย ทั้ง สอง ได้ร่วมกัน ทำ ถนน และ ฝัง ท่อ คอนกรีต ระบายน้ำ ผ่าน เข้า มา ใน ที่ดินของ โจทก์ โฉนด เลขที่ 9284 ตำบล สามเสนใน อำเภอ ดุสิต กรุงเทพมหานครบางส่วน แม้ โจทก์ ได้ ยินยอม ให้ ใช้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก เพื่อประโยชน์ สุข ของ ประชาชน ก็ ตาม แต่ กรรมสิทธิ์ ยัง เป็น ของ โจทก์อยู่ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วม กัน ทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ โดย ใช้ คนงานของ จำเลย ทั้ง สอง ขุด ดิน ใน ที่ดิน ดังกล่าว รวม เนื้อที่ 84ตารางเมตร ไป ขาย รวม เนื้อ ที่ดิน ที่ จำเลย ทั้ง สอง นำ ไป ขายเป็น เงิน 29,400 บาท นอกจาก นี้ จำเลย ทั้ง สอง ประมาท เลินเล่อเป็น เหตุ ให้ รถยนต์ บรรทุก ของ จำเลย ทั้ง สอง ขน รั้วไม้ บาง ส่วนของ โจทก์ เสียหาย โจทก์ ต้อง ซ่อมแซม คิด เป็น เงิน 2,000 บาท ขอ ให้บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย จำนวน 31,400 บาทพร้อม ทั้ง ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ดครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วัน ถัด จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 2 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ ประมูล รับเหมาทำ พื้น คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบาย น้ำ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธินโดย รับเหมา จาก เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ซอย ดังกล่าว เป็น ซอยสาธารณะ มา กว่า 10 ปี แล้ว โจทก์ ไม่ มี สิทธิ กล่าวอ้าง ว่า ที่ดินใน ซอย อารีย์ 5 เป็น ของ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ทำ สัญญา กับกรุงเทพมหานคร แล้ว ทาง กรุงเทพมหานคร โดย เขต พญาไท ได้ กำหนด แนวเขตและ ชี้ เขต ให้ จำเลย ขุด ดิน และ ทำ การ ก่อสร้าง จำเลย กระทำ โดยสุจริต ตาม คำสั่ง ของ กรุงเทพมหานคร จึง ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ทั้ง สอง ไม่ เคย นำ ดิน ของ โจทก์ ไป ขาย และ มิได้ ทำ ให้รั้ว ของ โจทก์ ชำรุด เสียหาย ขอ ให้ ยกฟ้อง โจทก์ จำเลย ทั้ง สอง ยื่น คำร้อง ขอ ให้ เรียก กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็นจำเลย ร่วม ศาลชั้นต้น หมายเรียก ให้ กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็น จำเลยร่วม และ ให้การ ว่า โจทก์ ยินยอมยก ที่ดิน พิพาท ให้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก และ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจรเข้า ออก เกินกว่า 20 ปี แล้ว ที่ดิน พิพาท จึง ตก เป็น ที่ สาธารณะโดย การ อุทิศ ให้ และ เป็น การ อุทิศ ให้ โดย ปริยาย ต่อมา ทางสาธารณะ ดังกล่าว ชำรุด ทรุดโทรม และ ประชาชน ใช้ สัญจร ไป มา จำเลยร่วมใน ฐานะ ที่ มี หน้าที่ ต้อง บำรุง รักษา จึง ได้ จ้างเหมา จำเลย ที่1 ทำ การ ก่อสร้าง ปรับปรุง ซอย อารีย์ 5 จำเลยร่วม ได้ ดำเนินการก่อสร้าง ปรับปรุง ตาม แนวเขต เดิม จึง ไม่ เป็น การ ละเมิด ต่อ โจทก์และ ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ใน ที่ พิพาท และโจทก์ ไม่ ได้ รับ ความ เสียหาย จาก การ กระทำ ของ จำเลย ใน วันนัด สืบพยาน โจทก์ คู่ความ แถลง ขอ สละ ประเด็น อื่น คง ให้เหลือ ประเด็น ข้อพิพาท เพียง ว่า จำเลย ทั้ง สาม กระทำ การ อัน เป็นการ ละเมิด ต่อ โจทก์ หรือไม่ หาก ละเมิด จำเลย ทั้ง สาม จะ ต้องร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่า สินไหม ทดแทน แก่ โจทก์ หรือไม่ ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดี พอ วินิจฉัย ได้ โดย ไม่ ต้อง สืบพยาน มี คำสั่ง ให้ งดการ สืบพยาน ทุก ฝ่าย ศาลชั้นต้น พิพากษา ยก ฟ้อง โจทก์ โจทก์ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ยืน โจทก์ ฎีกา ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อแรก ว่า ที่ พิพาท ดังกล่าวยัง เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยายเนื่องจาก โจทก์ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ดังกล่าว เป็น ทาง สาธารณะศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็นว่า พฤติการณ์ ที่ โจทก์ สละ ที่ พิพาท ให้เป็น ทาง สาธารณะ สำหรับ ประชาชน สัญจร ไป มา จน จำเลยร่วม ได้ เข้า ไปทำ ถนน และ สร้าง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจร ไป มา ติดต่อกัน กว่า 10 ปี แสดงว่า โจทก์ ได้ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ส่วน ที่เป็น ถนน ซอย อารีย์ 5 ให้ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยาย อัน เป็นสาธารณสมบัติ ของ แผ่นดิน ประเภท ทรัพย์สิน สำหรับ พลเมือง ใช้ ร่วมกันตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1304 (2) โจทก์ ไม่ มี สิทธิที่ จะ ยึด ถือ เอา กลับคืน มา เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ ได้ ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อ สอง ว่า การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำ เดิม ใน ที่ดิน พิพาท ไป ขาย เป็น การใช้ สิทธิ อัน ไม่ สุจริต ซึ่ง เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ นั้นศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็น ว่า เมื่อ ที่ พิพาท ไม่ เป็น กรรมสิทธิ์ของ โจทก์ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำเดิม ใน ที่ดิน พิพาท ออก เพื่อ วาง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ใหญ่ ขึ้น ไม่ว่าจะ เอา ดิน ที่ ขุด ขึ้น มา ไป ขาย หรือไม่ ก็ ไม่ เป็น การ ใช้ สิทธิโดย ไม่ สุจริต อัน เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ ตาม ฟ้อง พิพากษา ยืน(สาระ เสาวมล-สหัส สิหวิริยะ-เสวก จันทร์ผ่อง)แหล่งที่มาADMINแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น นิติบุคคล ประเภท ห้างหุ้นส่วน จำกัดมี จำเลย ที่ 2 เป็น หุ้นส่วน ผู้จัดการ จำเลย ที่ 1 รับเหมา ทำ พื้นถนน คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบายน้ำ ใหม่ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธิน แขวง สามเสนใน เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ตลอด สาย จำเลย ทั้ง สอง ได้ร่วมกัน ทำ ถนน และ ฝัง ท่อ คอนกรีต ระบายน้ำ ผ่าน เข้า มา ใน ที่ดินของ โจทก์ โฉนด เลขที่ 9284 ตำบล สามเสนใน อำเภอ ดุสิต กรุงเทพมหานครบางส่วน แม้ โจทก์ ได้ ยินยอม ให้ ใช้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก เพื่อประโยชน์ สุข ของ ประชาชน ก็ ตาม แต่ กรรมสิทธิ์ ยัง เป็น ของ โจทก์อยู่ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วม กัน ทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ โดย ใช้ คนงานของ จำเลย ทั้ง สอง ขุด ดิน ใน ที่ดิน ดังกล่าว รวม เนื้อที่ 84ตารางเมตร ไป ขาย รวม เนื้อ ที่ดิน ที่ จำเลย ทั้ง สอง นำ ไป ขายเป็น เงิน 29,400 บาท นอกจาก นี้ จำเลย ทั้ง สอง ประมาท เลินเล่อเป็น เหตุ ให้ รถยนต์ บรรทุก ของ จำเลย ทั้ง สอง ขน รั้วไม้ บาง ส่วนของ โจทก์ เสียหาย โจทก์ ต้อง ซ่อมแซม คิด เป็น เงิน 2,000 บาท ขอ ให้บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย จำนวน 31,400 บาทพร้อม ทั้ง ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ดครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วัน ถัด จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 2 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ ประมูล รับเหมาทำ พื้น คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบาย น้ำ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธินโดย รับเหมา จาก เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ซอย ดังกล่าว เป็น ซอยสาธารณะ มา กว่า 10 ปี แล้ว โจทก์ ไม่ มี สิทธิ กล่าวอ้าง ว่า ที่ดินใน ซอย อารีย์ 5 เป็น ของ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ทำ สัญญา กับกรุงเทพมหานคร แล้ว ทาง กรุงเทพมหานคร โดย เขต พญาไท ได้ กำหนด แนวเขตและ ชี้ เขต ให้ จำเลย ขุด ดิน และ ทำ การ ก่อสร้าง จำเลย กระทำ โดยสุจริต ตาม คำสั่ง ของ กรุงเทพมหานคร จึง ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ทั้ง สอง ไม่ เคย นำ ดิน ของ โจทก์ ไป ขาย และ มิได้ ทำ ให้รั้ว ของ โจทก์ ชำรุด เสียหาย ขอ ให้ ยกฟ้อง โจทก์ จำเลย ทั้ง สอง ยื่น คำร้อง ขอ ให้ เรียก กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็นจำเลย ร่วม ศาลชั้นต้น หมายเรียก ให้ กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็น จำเลยร่วม และ ให้การ ว่า โจทก์ ยินยอมยก ที่ดิน พิพาท ให้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก และ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจรเข้า ออก เกินกว่า 20 ปี แล้ว ที่ดิน พิพาท จึง ตก เป็น ที่ สาธารณะโดย การ อุทิศ ให้ และ เป็น การ อุทิศ ให้ โดย ปริยาย ต่อมา ทางสาธารณะ ดังกล่าว ชำรุด ทรุดโทรม และ ประชาชน ใช้ สัญจร ไป มา จำเลยร่วมใน ฐานะ ที่ มี หน้าที่ ต้อง บำรุง รักษา จึง ได้ จ้างเหมา จำเลย ที่1 ทำ การ ก่อสร้าง ปรับปรุง ซอย อารีย์ 5 จำเลยร่วม ได้ ดำเนินการก่อสร้าง ปรับปรุง ตาม แนวเขต เดิม จึง ไม่ เป็น การ ละเมิด ต่อ โจทก์และ ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ใน ที่ พิพาท และโจทก์ ไม่ ได้ รับ ความ เสียหาย จาก การ กระทำ ของ จำเลย ใน วันนัด สืบพยาน โจทก์ คู่ความ แถลง ขอ สละ ประเด็น อื่น คง ให้เหลือ ประเด็น ข้อพิพาท เพียง ว่า จำเลย ทั้ง สาม กระทำ การ อัน เป็นการ ละเมิด ต่อ โจทก์ หรือไม่ หาก ละเมิด จำเลย ทั้ง สาม จะ ต้องร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่า สินไหม ทดแทน แก่ โจทก์ หรือไม่ ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดี พอ วินิจฉัย ได้ โดย ไม่ ต้อง สืบพยาน มี คำสั่ง ให้ งดการ สืบพยาน ทุก ฝ่าย ศาลชั้นต้น พิพากษา ยก ฟ้อง โจทก์ โจทก์ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ยืน โจทก์ ฎีกา ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อแรก ว่า ที่ พิพาท ดังกล่าวยัง เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยายเนื่องจาก โจทก์ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ดังกล่าว เป็น ทาง สาธารณะศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็นว่า พฤติการณ์ ที่ โจทก์ สละ ที่ พิพาท ให้เป็น ทาง สาธารณะ สำหรับ ประชาชน สัญจร ไป มา จน จำเลยร่วม ได้ เข้า ไปทำ ถนน และ สร้าง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจร ไป มา ติดต่อกัน กว่า 10 ปี แสดงว่า โจทก์ ได้ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ส่วน ที่เป็น ถนน ซอย อารีย์ 5 ให้ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยาย อัน เป็นสาธารณสมบัติ ของ แผ่นดิน ประเภท ทรัพย์สิน สำหรับ พลเมือง ใช้ ร่วมกันตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1304 (2) โจทก์ ไม่ มี สิทธิที่ จะ ยึด ถือ เอา กลับคืน มา เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ ได้ ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อ สอง ว่า การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำ เดิม ใน ที่ดิน พิพาท ไป ขาย เป็น การใช้ สิทธิ อัน ไม่ สุจริต ซึ่ง เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ นั้นศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็น ว่า เมื่อ ที่ พิพาท ไม่ เป็น กรรมสิทธิ์ของ โจทก์ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำเดิม ใน ที่ดิน พิพาท ออก เพื่อ วาง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ใหญ่ ขึ้น ไม่ว่าจะ เอา ดิน ที่ ขุด ขึ้น มา ไป ขาย หรือไม่ ก็ ไม่ เป็น การ ใช้ สิทธิโดย ไม่ สุจริต อัน เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ ตาม ฟ้อง พิพากษา ยืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3169/2529นาง สมศรี เศรษฐบุตรโจทก์จำเลยร่วมโจทก์กรุงเทพมหานครโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด มงคลเทพ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 1304, ม. 1382การที่โจทก์ยอมให้ที่ดินเฉพาะส่วนที่เป็นถนนซอยในที่ดินโฉนดของโจทก์เป็นทางสาธารณะสำหรับประชาชนสัญจรไปมาจนจำเลยร่วมได้เข้าไปทำถนนและสร้างท่อระบายน้ำให้ประชาชนได้ใช้สัญจรไปมาติดต่อกันนานกว่า10ปีแสดงว่าโจทก์ได้อุทิศที่ดินของโจทก์ส่วนที่เป็นถนนซอยให้เป็นทางสาธารณะโดยปริยายที่ดินดังกล่าวจึงตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1304(2)โจทก์ไม่มีสิทธิที่จะยึดถือเอาที่ดินส่วนนั้นกลับคืนเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ได้ เมื่อที่ดินส่วนที่เป็นถนนซอยของโจทก์ตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินการที่จำเลยขุดเอาที่ดินใต้ท่อระบายน้ำเดิมในที่ดินส่วนนั้นออกเพื่อวางท่อระบายน้ำให้ใหญ่ขึ้นจึงไม่เป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์.โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น นิติบุคคล ประเภท ห้างหุ้นส่วน จำกัดมี จำเลย ที่ 2 เป็น หุ้นส่วน ผู้จัดการ จำเลย ที่ 1 รับเหมา ทำ พื้นถนน คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบายน้ำ ใหม่ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธิน แขวง สามเสนใน เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ตลอด สาย จำเลย ทั้ง สอง ได้ร่วมกัน ทำ ถนน และ ฝัง ท่อ คอนกรีต ระบายน้ำ ผ่าน เข้า มา ใน ที่ดินของ โจทก์ โฉนด เลขที่ 9284 ตำบล สามเสนใน อำเภอ ดุสิต กรุงเทพมหานครบางส่วน แม้ โจทก์ ได้ ยินยอม ให้ ใช้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก เพื่อประโยชน์ สุข ของ ประชาชน ก็ ตาม แต่ กรรมสิทธิ์ ยัง เป็น ของ โจทก์อยู่ จำเลย ทั้ง สอง ได้ ร่วม กัน ทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ โดย ใช้ คนงานของ จำเลย ทั้ง สอง ขุด ดิน ใน ที่ดิน ดังกล่าว รวม เนื้อที่ 84ตารางเมตร ไป ขาย รวม เนื้อ ที่ดิน ที่ จำเลย ทั้ง สอง นำ ไป ขายเป็น เงิน 29,400 บาท นอกจาก นี้ จำเลย ทั้ง สอง ประมาท เลินเล่อเป็น เหตุ ให้ รถยนต์ บรรทุก ของ จำเลย ทั้ง สอง ขน รั้วไม้ บาง ส่วนของ โจทก์ เสียหาย โจทก์ ต้อง ซ่อมแซม คิด เป็น เงิน 2,000 บาท ขอ ให้บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ร่วมกัน ใช้ ค่าเสียหาย จำนวน 31,400 บาทพร้อม ทั้ง ดอกเบี้ย อัตรา ร้อยละ เจ็ดครึ่ง ต่อ ปี ใน ต้นเงิน ดังกล่าวนับแต่ วัน ถัด จาก วันฟ้อง ไป จนกว่า จะ ชำระ เสร็จ แก่ โจทก์ จำเลย ที่ 1 และ ที่ 2 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น ผู้ ประมูล รับเหมาทำ พื้น คอนกรีต พร้อม วาง ท่อ ระบาย น้ำ ใน ซอย อารีย์ 5 ถนน พหลโยธินโดย รับเหมา จาก เขต พญาไท กรุงเทพมหานคร ซอย ดังกล่าว เป็น ซอยสาธารณะ มา กว่า 10 ปี แล้ว โจทก์ ไม่ มี สิทธิ กล่าวอ้าง ว่า ที่ดินใน ซอย อารีย์ 5 เป็น ของ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 1 ทำ สัญญา กับกรุงเทพมหานคร แล้ว ทาง กรุงเทพมหานคร โดย เขต พญาไท ได้ กำหนด แนวเขตและ ชี้ เขต ให้ จำเลย ขุด ดิน และ ทำ การ ก่อสร้าง จำเลย กระทำ โดยสุจริต ตาม คำสั่ง ของ กรุงเทพมหานคร จึง ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ทั้ง สอง ไม่ เคย นำ ดิน ของ โจทก์ ไป ขาย และ มิได้ ทำ ให้รั้ว ของ โจทก์ ชำรุด เสียหาย ขอ ให้ ยกฟ้อง โจทก์ จำเลย ทั้ง สอง ยื่น คำร้อง ขอ ให้ เรียก กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็นจำเลย ร่วม ศาลชั้นต้น หมายเรียก ให้ กรุงเทพมหานคร เข้า มา เป็น จำเลยร่วม และ ให้การ ว่า โจทก์ ยินยอมยก ที่ดิน พิพาท ให้ เป็น ทาง ผ่าน เข้า ออก และ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจรเข้า ออก เกินกว่า 20 ปี แล้ว ที่ดิน พิพาท จึง ตก เป็น ที่ สาธารณะโดย การ อุทิศ ให้ และ เป็น การ อุทิศ ให้ โดย ปริยาย ต่อมา ทางสาธารณะ ดังกล่าว ชำรุด ทรุดโทรม และ ประชาชน ใช้ สัญจร ไป มา จำเลยร่วมใน ฐานะ ที่ มี หน้าที่ ต้อง บำรุง รักษา จึง ได้ จ้างเหมา จำเลย ที่1 ทำ การ ก่อสร้าง ปรับปรุง ซอย อารีย์ 5 จำเลยร่วม ได้ ดำเนินการก่อสร้าง ปรับปรุง ตาม แนวเขต เดิม จึง ไม่ เป็น การ ละเมิด ต่อ โจทก์และ ไม่ ต้อง รับผิด ต่อ โจทก์ โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ใน ที่ พิพาท และโจทก์ ไม่ ได้ รับ ความ เสียหาย จาก การ กระทำ ของ จำเลย ใน วันนัด สืบพยาน โจทก์ คู่ความ แถลง ขอ สละ ประเด็น อื่น คง ให้เหลือ ประเด็น ข้อพิพาท เพียง ว่า จำเลย ทั้ง สาม กระทำ การ อัน เป็นการ ละเมิด ต่อ โจทก์ หรือไม่ หาก ละเมิด จำเลย ทั้ง สาม จะ ต้องร่วมกัน รับผิด ชดใช้ ค่า สินไหม ทดแทน แก่ โจทก์ หรือไม่ ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดี พอ วินิจฉัย ได้ โดย ไม่ ต้อง สืบพยาน มี คำสั่ง ให้ งดการ สืบพยาน ทุก ฝ่าย ศาลชั้นต้น พิพากษา ยก ฟ้อง โจทก์ โจทก์ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ยืน โจทก์ ฎีกา ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อแรก ว่า ที่ พิพาท ดังกล่าวยัง เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ หรือ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยายเนื่องจาก โจทก์ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ดังกล่าว เป็น ทาง สาธารณะศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็นว่า พฤติการณ์ ที่ โจทก์ สละ ที่ พิพาท ให้เป็น ทาง สาธารณะ สำหรับ ประชาชน สัญจร ไป มา จน จำเลยร่วม ได้ เข้า ไปทำ ถนน และ สร้าง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ประชาชน ได้ ใช้ สัญจร ไป มา ติดต่อกัน กว่า 10 ปี แสดงว่า โจทก์ ได้ อุทิศ ที่ดิน ของ โจทก์ ส่วน ที่เป็น ถนน ซอย อารีย์ 5 ให้ เป็น ทาง สาธารณะ โดย ปริยาย อัน เป็นสาธารณสมบัติ ของ แผ่นดิน ประเภท ทรัพย์สิน สำหรับ พลเมือง ใช้ ร่วมกันตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1304 (2) โจทก์ ไม่ มี สิทธิที่ จะ ยึด ถือ เอา กลับคืน มา เป็น กรรมสิทธิ์ ของ โจทก์ ได้ ใน ปัญหา ตาม ฎีกา ของ โจทก์ ข้อ สอง ว่า การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำ เดิม ใน ที่ดิน พิพาท ไป ขาย เป็น การใช้ สิทธิ อัน ไม่ สุจริต ซึ่ง เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ นั้นศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า เห็น ว่า เมื่อ ที่ พิพาท ไม่ เป็น กรรมสิทธิ์ของ โจทก์ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ขุด เอา ดิน ใต้ ท่อ ระบายน้ำเดิม ใน ที่ดิน พิพาท ออก เพื่อ วาง ท่อ ระบายน้ำ ให้ ใหญ่ ขึ้น ไม่ว่าจะ เอา ดิน ที่ ขุด ขึ้น มา ไป ขาย หรือไม่ ก็ ไม่ เป็น การ ใช้ สิทธิโดย ไม่ สุจริต อัน เป็น การ ละเมิด สิทธิ ของ โจทก์ ตาม ฟ้อง พิพากษา ยืน(สาระ เสาวมล-สหัส สิหวิริยะ-เสวก จันทร์ผ่อง)แหล่งที่มาADMINแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ