คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2445/2537หลักกฎหมาย: เดิมจำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทมี ส.ค.1 จาก ล. ผู้มีสิทธิครอบครองครั้นสัญญาสิ้นสุด จำเลยได้ทำสัญญาเช่ากับส. ซึ่งเป็นบุตรของ ล. จำเลยจึงอยู่ในฐานะครอบครองแทนล. ต่อมา ล. บอกเลิกการเช่ากับจำเลยอ้างว่า ส. ให้เช่าโดยไม่ได้รับความยินยอม และจำเลยก็มิได้บอกกล่าว ล. ว่าไม่เจตนายึดถือที่พิพาทแทน ล. ต่อไป ทั้งไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่จากบุคคลภายนอกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 การครอบครอง ของจำเลยจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่โจทก์ฟ้องว่า นายไล้ได้จดทะเบียนโอนขายสิทธิครอบครองที่ดินตาม ส.ค.1 เลขที่ 186 ให้แก่โจทก์ในราคา 550,000 บาท จำเลยเป็นผู้เช่าที่ดินดังกล่าวจากนายไล้ และครบกำหนดตามสัญญาเช่าโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินของโจทก์ จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินของโจทก์ทำให้โจทก์ได้รับใช้ค่าเสียหาย ขอให้บังคับจำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 100,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 25,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองและไม่ได้ครอบครองที่ดินพิพาทจำเลยต่างหากเป็นผู้มีสิทธิครอบครองโดยเดิมได้ทำสัญญาเช่าจากนายไล้ เพื่อเลี้ยงกุ้ง ต่อมาเมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าในปี 2525 ก็ได้ทำสัญญาเช่ากับนายสังเวียน จนกระทั่งปี 2528นายไล้ได้ให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าและให้จำเลยส่งมอบที่ดินคืนแก่นายไล้ แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินที่เช่าคงครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาเป็นเวลาเกินกว่า 1 ปี จึงได้สิทธิครอบครองในที่พิพาท โจทก์รับมอบการครอบครองโดยไม่สุจริตและไม่ได้เสียค่าตอบแทน ไม่มีอำนาจฟ้องและค่าเสียหายตามฟ้องเป็นการคาดคะเนเท่านั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาท ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย 30,000 บาท และใช้ค่าเสียหายต่อไปอีกเดือนละ 15,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินพิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 2,000 บาท และต่อไปอีกเดือนละ 1,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหาในชั้นนี้ตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยได้สิทธิครอบครองในที่พิพาทหรือไม่...พิเคราะห์แล้ว ที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียน ไม่ใช่นายไล้ เมื่อนายไล้ได้บอกเลิกสัญญาเช่าโดยอ้างว่า นายสังเวียนเอาที่พิพาทให้จำเลยเช่าโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้สัญญาเช่าย่อมไม่มีผลผูกพัน การที่จำเลยอยู่ในที่พิพาทจึงไม่ได้อาศัยสิทธิการเช่า แต่เป็นการแย่งการครอบครองเมื่อนายไล้ไม่ได้ฟ้องคดีภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่มีสิทธิครอบครองแล้วโจทก์ไม่เคยเข้าครอบครองก็ไม่มีสิทธิครอบครองจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองนั้น เห็นว่า แม้จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียนไม่ใช่นายไล้ก็ตาม กรณีเป็นการเข้าไปอยู่ในที่พิพาทโดยอาศัยสิทธิการเช่านั่นเอง จำเลยจึงอยู่ในฐานะผู้แทนผู้ครอบครองเมื่อนายไล้เป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาทซึ่งจำเลยมิได้โต้แย้งในข้อนี้ การครอบครองของจำเลยจึงเป็นการครอบครองแทนนายไล้ จำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือได้ก็แต่โดยบอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป หรือจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกตามที่บัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1381 ดังนั้น ต่อมาเมื่อนายไล้ได้ให้ทนายความบอกเลิกสัญญาเช่าแก่จำเลยโดยอ้างว่านายสังเวียนให้จำเลยเช่าที่พิพาทโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้ การที่จำเลยยังคงครอบครองที่พิพาทตลอดมาโดยมิได้บอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดถือที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป และไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกแต่อย่างใด กรณีจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่จำเลยไม่ได้ซึ่งสิทธิครอบครองในที่พิพาท สิทธิครอบครองในที่พิพาทยังเป็นของนายไล้ เมื่อนายไล้ขายที่พิพาทและส่งมอบ ส.ค.1 ให้แก่โจทก์ถือได้ว่าเป็นการส่งมอบการครอบครองแล้ว โจทก์จึงเป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาท ศาลล่างทั้งสองพิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2445/2537นาย ชาญศักดิ์ หิรัญสินสุนทรโจทก์นาย ทอง หรือ ฉาย กิมอ่วมจำเลย ป.พ.พ. ม. 1368, ม. 1375, ม. 1381 เดิมจำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทมี ส.ค.1 จาก ล. ผู้มีสิทธิครอบครองครั้นสัญญาสิ้นสุด จำเลยได้ทำสัญญาเช่ากับส. ซึ่งเป็นบุตรของ ล. จำเลยจึงอยู่ในฐานะครอบครองแทนล. ต่อมา ล. บอกเลิกการเช่ากับจำเลยอ้างว่า ส. ให้เช่าโดยไม่ได้รับความยินยอม และจำเลยก็มิได้บอกกล่าว ล. ว่าไม่เจตนายึดถือที่พิพาทแทน ล. ต่อไป ทั้งไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่จากบุคคลภายนอกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 การครอบครอง ของจำเลยจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่โจทก์ฟ้องว่า นายไล้ได้จดทะเบียนโอนขายสิทธิครอบครองที่ดินตาม ส.ค.1 เลขที่ 186 ให้แก่โจทก์ในราคา 550,000 บาท จำเลยเป็นผู้เช่าที่ดินดังกล่าวจากนายไล้ และครบกำหนดตามสัญญาเช่าโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินของโจทก์ จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินของโจทก์ทำให้โจทก์ได้รับใช้ค่าเสียหาย ขอให้บังคับจำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 100,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 25,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองและไม่ได้ครอบครองที่ดินพิพาทจำเลยต่างหากเป็นผู้มีสิทธิครอบครองโดยเดิมได้ทำสัญญาเช่าจากนายไล้ เพื่อเลี้ยงกุ้ง ต่อมาเมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าในปี 2525 ก็ได้ทำสัญญาเช่ากับนายสังเวียน จนกระทั่งปี 2528นายไล้ได้ให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าและให้จำเลยส่งมอบที่ดินคืนแก่นายไล้ แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินที่เช่าคงครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาเป็นเวลาเกินกว่า 1 ปี จึงได้สิทธิครอบครองในที่พิพาท โจทก์รับมอบการครอบครองโดยไม่สุจริตและไม่ได้เสียค่าตอบแทน ไม่มีอำนาจฟ้องและค่าเสียหายตามฟ้องเป็นการคาดคะเนเท่านั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาท ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย 30,000 บาท และใช้ค่าเสียหายต่อไปอีกเดือนละ 15,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินพิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 2,000 บาท และต่อไปอีกเดือนละ 1,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหาในชั้นนี้ตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยได้สิทธิครอบครองในที่พิพาทหรือไม่...พิเคราะห์แล้ว ที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียน ไม่ใช่นายไล้ เมื่อนายไล้ได้บอกเลิกสัญญาเช่าโดยอ้างว่า นายสังเวียนเอาที่พิพาทให้จำเลยเช่าโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้สัญญาเช่าย่อมไม่มีผลผูกพัน การที่จำเลยอยู่ในที่พิพาทจึงไม่ได้อาศัยสิทธิการเช่า แต่เป็นการแย่งการครอบครองเมื่อนายไล้ไม่ได้ฟ้องคดีภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่มีสิทธิครอบครองแล้วโจทก์ไม่เคยเข้าครอบครองก็ไม่มีสิทธิครอบครองจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองนั้น เห็นว่า แม้จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียนไม่ใช่นายไล้ก็ตาม กรณีเป็นการเข้าไปอยู่ในที่พิพาทโดยอาศัยสิทธิการเช่านั่นเอง จำเลยจึงอยู่ในฐานะผู้แทนผู้ครอบครองเมื่อนายไล้เป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาทซึ่งจำเลยมิได้โต้แย้งในข้อนี้ การครอบครองของจำเลยจึงเป็นการครอบครองแทนนายไล้ จำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือได้ก็แต่โดยบอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป หรือจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกตามที่บัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1381 ดังนั้น ต่อมาเมื่อนายไล้ได้ให้ทนายความบอกเลิกสัญญาเช่าแก่จำเลยโดยอ้างว่านายสังเวียนให้จำเลยเช่าที่พิพาทโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้ การที่จำเลยยังคงครอบครองที่พิพาทตลอดมาโดยมิได้บอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดถือที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป และไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกแต่อย่างใด กรณีจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่จำเลยไม่ได้ซึ่งสิทธิครอบครองในที่พิพาท สิทธิครอบครองในที่พิพาทยังเป็นของนายไล้ เมื่อนายไล้ขายที่พิพาทและส่งมอบ ส.ค.1 ให้แก่โจทก์ถือได้ว่าเป็นการส่งมอบการครอบครองแล้ว โจทก์จึงเป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาท ศาลล่างทั้งสองพิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สมิทธิ์ วราอุบล-สมาน เวทวินิจ-จิระ บุญพจนสุนทร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า นายไล้ได้จดทะเบียนโอนขายสิทธิครอบครองที่ดินตาม ส.ค.1 เลขที่ 186 ให้แก่โจทก์ในราคา 550,000 บาท จำเลยเป็นผู้เช่าที่ดินดังกล่าวจากนายไล้ และครบกำหนดตามสัญญาเช่าโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินของโจทก์ จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินของโจทก์ทำให้โจทก์ได้รับใช้ค่าเสียหาย ขอให้บังคับจำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 100,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 25,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองและไม่ได้ครอบครองที่ดินพิพาทจำเลยต่างหากเป็นผู้มีสิทธิครอบครองโดยเดิมได้ทำสัญญาเช่าจากนายไล้ เพื่อเลี้ยงกุ้ง ต่อมาเมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าในปี 2525 ก็ได้ทำสัญญาเช่ากับนายสังเวียน จนกระทั่งปี 2528นายไล้ได้ให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าและให้จำเลยส่งมอบที่ดินคืนแก่นายไล้ แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินที่เช่าคงครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาเป็นเวลาเกินกว่า 1 ปี จึงได้สิทธิครอบครองในที่พิพาท โจทก์รับมอบการครอบครองโดยไม่สุจริตและไม่ได้เสียค่าตอบแทน ไม่มีอำนาจฟ้องและค่าเสียหายตามฟ้องเป็นการคาดคะเนเท่านั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาท ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย 30,000 บาท และใช้ค่าเสียหายต่อไปอีกเดือนละ 15,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินพิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 2,000 บาท และต่อไปอีกเดือนละ 1,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหาในชั้นนี้ตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยได้สิทธิครอบครองในที่พิพาทหรือไม่...พิเคราะห์แล้ว ที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียน ไม่ใช่นายไล้ เมื่อนายไล้ได้บอกเลิกสัญญาเช่าโดยอ้างว่า นายสังเวียนเอาที่พิพาทให้จำเลยเช่าโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้สัญญาเช่าย่อมไม่มีผลผูกพัน การที่จำเลยอยู่ในที่พิพาทจึงไม่ได้อาศัยสิทธิการเช่า แต่เป็นการแย่งการครอบครองเมื่อนายไล้ไม่ได้ฟ้องคดีภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่มีสิทธิครอบครองแล้วโจทก์ไม่เคยเข้าครอบครองก็ไม่มีสิทธิครอบครองจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองนั้น เห็นว่า แม้จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียนไม่ใช่นายไล้ก็ตาม กรณีเป็นการเข้าไปอยู่ในที่พิพาทโดยอาศัยสิทธิการเช่านั่นเอง จำเลยจึงอยู่ในฐานะผู้แทนผู้ครอบครองเมื่อนายไล้เป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาทซึ่งจำเลยมิได้โต้แย้งในข้อนี้ การครอบครองของจำเลยจึงเป็นการครอบครองแทนนายไล้ จำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือได้ก็แต่โดยบอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป หรือจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกตามที่บัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1381 ดังนั้น ต่อมาเมื่อนายไล้ได้ให้ทนายความบอกเลิกสัญญาเช่าแก่จำเลยโดยอ้างว่านายสังเวียนให้จำเลยเช่าที่พิพาทโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้ การที่จำเลยยังคงครอบครองที่พิพาทตลอดมาโดยมิได้บอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดถือที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป และไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกแต่อย่างใด กรณีจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่จำเลยไม่ได้ซึ่งสิทธิครอบครองในที่พิพาท สิทธิครอบครองในที่พิพาทยังเป็นของนายไล้ เมื่อนายไล้ขายที่พิพาทและส่งมอบ ส.ค.1 ให้แก่โจทก์ถือได้ว่าเป็นการส่งมอบการครอบครองแล้ว โจทก์จึงเป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาท ศาลล่างทั้งสองพิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2445/2537นาย ชาญศักดิ์ หิรัญสินสุนทรโจทก์นาย ทอง หรือ ฉาย กิมอ่วมจำเลย ป.พ.พ. ม. 1368, ม. 1375, ม. 1381 เดิมจำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทมี ส.ค.1 จาก ล. ผู้มีสิทธิครอบครองครั้นสัญญาสิ้นสุด จำเลยได้ทำสัญญาเช่ากับส. ซึ่งเป็นบุตรของ ล. จำเลยจึงอยู่ในฐานะครอบครองแทนล. ต่อมา ล. บอกเลิกการเช่ากับจำเลยอ้างว่า ส. ให้เช่าโดยไม่ได้รับความยินยอม และจำเลยก็มิได้บอกกล่าว ล. ว่าไม่เจตนายึดถือที่พิพาทแทน ล. ต่อไป ทั้งไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่จากบุคคลภายนอกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1381 การครอบครอง ของจำเลยจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่โจทก์ฟ้องว่า นายไล้ได้จดทะเบียนโอนขายสิทธิครอบครองที่ดินตาม ส.ค.1 เลขที่ 186 ให้แก่โจทก์ในราคา 550,000 บาท จำเลยเป็นผู้เช่าที่ดินดังกล่าวจากนายไล้ และครบกำหนดตามสัญญาเช่าโจทก์ได้แจ้งให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินของโจทก์ จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินของโจทก์ทำให้โจทก์ได้รับใช้ค่าเสียหาย ขอให้บังคับจำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 100,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ 25,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองและไม่ได้ครอบครองที่ดินพิพาทจำเลยต่างหากเป็นผู้มีสิทธิครอบครองโดยเดิมได้ทำสัญญาเช่าจากนายไล้ เพื่อเลี้ยงกุ้ง ต่อมาเมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่าในปี 2525 ก็ได้ทำสัญญาเช่ากับนายสังเวียน จนกระทั่งปี 2528นายไล้ได้ให้ทนายความมีหนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าและให้จำเลยส่งมอบที่ดินคืนแก่นายไล้ แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่ดินที่เช่าคงครอบครองที่ดินโดยสงบเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของตลอดมาเป็นเวลาเกินกว่า 1 ปี จึงได้สิทธิครอบครองในที่พิพาท โจทก์รับมอบการครอบครองโดยไม่สุจริตและไม่ได้เสียค่าตอบแทน ไม่มีอำนาจฟ้องและค่าเสียหายตามฟ้องเป็นการคาดคะเนเท่านั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาท ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย 30,000 บาท และใช้ค่าเสียหายต่อไปอีกเดือนละ 15,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่ดินพิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน 2,000 บาท และต่อไปอีกเดือนละ 1,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากที่พิพาทโดยให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวข้างต้นแก่โจทก์จนกว่าจำเลยจะชำระเงินเสร็จ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีคงมีปัญหาในชั้นนี้ตามฎีกาของจำเลยว่าจำเลยได้สิทธิครอบครองในที่พิพาทหรือไม่...พิเคราะห์แล้ว ที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียน ไม่ใช่นายไล้ เมื่อนายไล้ได้บอกเลิกสัญญาเช่าโดยอ้างว่า นายสังเวียนเอาที่พิพาทให้จำเลยเช่าโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้สัญญาเช่าย่อมไม่มีผลผูกพัน การที่จำเลยอยู่ในที่พิพาทจึงไม่ได้อาศัยสิทธิการเช่า แต่เป็นการแย่งการครอบครองเมื่อนายไล้ไม่ได้ฟ้องคดีภายในกำหนด 1 ปี จึงไม่มีสิทธิครอบครองแล้วโจทก์ไม่เคยเข้าครอบครองก็ไม่มีสิทธิครอบครองจำเลยเป็นผู้มีสิทธิครอบครองนั้น เห็นว่า แม้จำเลยทำสัญญาเช่าที่พิพาทกับนายสังเวียนไม่ใช่นายไล้ก็ตาม กรณีเป็นการเข้าไปอยู่ในที่พิพาทโดยอาศัยสิทธิการเช่านั่นเอง จำเลยจึงอยู่ในฐานะผู้แทนผู้ครอบครองเมื่อนายไล้เป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาทซึ่งจำเลยมิได้โต้แย้งในข้อนี้ การครอบครองของจำเลยจึงเป็นการครอบครองแทนนายไล้ จำเลยจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือได้ก็แต่โดยบอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป หรือจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกตามที่บัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1381 ดังนั้น ต่อมาเมื่อนายไล้ได้ให้ทนายความบอกเลิกสัญญาเช่าแก่จำเลยโดยอ้างว่านายสังเวียนให้จำเลยเช่าที่พิพาทโดยไม่ได้รับความยินยอมจากนายไล้ การที่จำเลยยังคงครอบครองที่พิพาทตลอดมาโดยมิได้บอกกล่าวไปยังนายไล้ว่าไม่เจตนาจะยึดถือที่พิพาทแทนนายไล้ต่อไป และไม่ปรากฏว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริตอาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอกแต่อย่างใด กรณีจึงหาได้เป็นการแย่งการครอบครองไม่จำเลยไม่ได้ซึ่งสิทธิครอบครองในที่พิพาท สิทธิครอบครองในที่พิพาทยังเป็นของนายไล้ เมื่อนายไล้ขายที่พิพาทและส่งมอบ ส.ค.1 ให้แก่โจทก์ถือได้ว่าเป็นการส่งมอบการครอบครองแล้ว โจทก์จึงเป็นผู้มีสิทธิครอบครองในที่พิพาท ศาลล่างทั้งสองพิพากษาชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สมิทธิ์ วราอุบล-สมาน เวทวินิจ-จิระ บุญพจนสุนทร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ