ประกาศประธานรัฐสภาประกาศประธานรัฐสภาว่าด้วยเครื่องแบบข้าราชการรัฐสภาพ.ศ. ๒๕๕๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภา พ.ศ. ๒๕๑๘จึงออกประกาศประธานรัฐสภาไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่าประกาศประธานรัฐสภา ว่าด้วยเครื่องแบบข้าราชการรัฐสภา พ.ศ. ๒๕๕๔ข้อ ๒[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้ยกเลิก(๑)ประกาศรัฐสภาออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภา พ.ศ. ๒๕๑๘ลงวันที่ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓(๒) ประกาศรัฐสภาออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายรัฐสภาพ.ศ. ๒๕๑๘ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๙ ลงวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๙ข้อ ๔ ลักษณะ ชนิดและประเภทของเครื่องแบบข้าราชการรัฐสภากับการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามที่กำหนดในประกาศนี้ข้อ ๕ เครื่องแบบข้าราชการรัฐสภาสามัญและข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมืองมี๒ ชนิด คือ(๑) เครื่องแบบปฏิบัติราชการ ได้แก่ก. เครื่องแบบสีกากีคอพับข. เครื่องแบบสีกากีคอแบะ(๒) เครื่องแบบพิธีการ ได้แก่ก. เครื่องแบบปกติขาวข. เครื่องแบบปกติกากีคอตั้งค. เครื่องแบบครึ่งยศง. เครื่องแบบเต็มยศจ. เครื่องแบบสโมสรข้อ ๖ เครื่องแบบปฏิบัติราชการ ประกอบด้วย(๑) หมวกข้าราชการชาย ให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบแบบที่ ๑ หมวกทรงหม้อตาลสีกากีกะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำสายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากีหน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๖.๕ เซนติเมตรแบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทองสูง ๔.๕ เซนติเมตรข้าราชการหญิง ให้ใช้หมวกได้ ๓ แบบแบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบหมวกของข้าราชการชาย แต่เป็นทรงอ่อนแบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี สายรัดคางสีทอง กว้าง ๑เซนติเมตร มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุมผ้าพันหมวกสีกากี หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตรบนหมอนสีกากีแบบที่ ๓ หมวกหนีบสีกากี ด้านหน้ามีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก ๒ ดุม ติดซ้อนกัน มีตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนก สูง ๔.๕ เซนติเมตรติดที่ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้าหมวกประมาณ ๔ เซนติเมตรข้าราชการหญิงมุสลิม หากจะใช้ผ้าคลุมศีรษะให้ใช้ผ้าคลุมศีรษะสีประเภทสีกากี หรือสีกลมกลืนกับเสื้อ กระโปรง หรือกางเกงโดยให้คลุมศีรษะทั้งหมดเว้นใบหน้า ชายผ้าคลุมศีรษะ ด้านข้างยาวถึงบ่าด้านหน้ายาวถึงระดับหน้าอก ขอบผ้าคลุมเย็บเรียบในกรณีที่มีการสวมหมวกให้สวมหมวกทับผ้าคลุมศีรษะการสวมหมวกให้สวมในโอกาสอันควร(๒) เสื้อข้าราชการชายให้ใช้เสื้อได้ ๒ แบบแบบที่ ๑ เสื้อคอพับสีประเภทสีกากีแขนยาวรัดข้อมือมีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุมหรือแขนสั้น มีกระเป๋าเย็บติดที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑กระเป๋า เป็นกระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่ง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตรมีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม หรือเป็นกระเป๋าเสื้อชนิดไม่มีแถบกลางกระเป๋าและใบปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองามที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละหนึ่งดุมสำหรับขัดใบปกกระเป๋าตัดเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุมระยะห่างกันพอสมควร และติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตรตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อในโอกาสไปงานพิธี ให้ใช้เสื้อเชิ้ตแขนยาวผูกผ้าพันคอสีดำเงื่อนกลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อภายใต้ดุมเม็ดที่สองแบบที่ ๒ เสื้อคอแบะปล่อยเอว แบบคอตื้น สีประเภทสีกากีแขนสั้นตัวเสื้อผ่าอกตลอดมีดุมที่อกเสื้อ ๔ ดุมมีกระเป๋าเย็บติดภายนอกเป็นกระเป๋าบนและล่างอย่างละสองกระเป๋ากระเป๋าบนมีใบปกมนชายกลางแหลมมีแถบกว้าง๓.๕ เซนติเมตรตรงกึ่งกลางกระเป๋าทางดิ่งกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามมีใบปกรูปตัดที่ฝากระเป๋าทั้งสองกระเป๋าติดดุมข้างละ๑ ดุม สำหรับขัดกับใบปกกระเป๋าที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อขนาดกว้าง ๕เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอวติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างให้ใช้เสื้อแบบที่ ๒ แทนเสื้อแบบที่ ๑ ในโอกาสอันควรดุมที่ใช้กับเสื้อทั้งสองแบบมีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายข้าราชการหญิง ให้ใช้เสื้อได้ ๔ แบบแบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบเสื้อของข้าราชการชายแบบที่ ๒ เสื้อคอพับสีประเภทสีกากีสีอ่อนกว่ากระโปรงหรือสีเดียวกับกระโปรง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ มีสาบกว้างประมาณ ๒.๕ เซนติเมตรแขนยาวรัดข้อมือ ขอบปลายแขนกว้าง ประมาณ ๕ เซนติเมตร หรือแขนสั้นเหนือข้อศอกเล็กน้อย ตลบชาย กว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร เดินคิ้วด้านหน้าเสื้อต่อจากเส้นบ่ามีตะเข็บผ่านกลางอกยาวตลอดตัวทั้งสองด้าน มีดุม ๕ ดุม ด้านหลังจากเส้นต่อบ่าหลังมีตะเข็บผ่านตามตัวเสื้อทั้งสองด้านเช่นเดียวกับด้านหน้าติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมนด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อการสวมสอดชายเสื้อไว้ในขอบกระโปรงแบบที่ ๓ เสื้อคอพับปล่อยเอวสีประเภทสีกากีสีเดียวกับกระโปรงหรือกางเกง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบด้านหน้ามีคิ้วตามสาบ มีดุม ๔ ดุม แขนยาวหรือแขนสั้น ตลบชายกว้าง ประมาณ ๕เซนติเมตร มีคิ้วหน้าหลังเช่นเดียวกับแบบที่ ๒และมีเส้นแนวตะเข็บเช่นเดียวกับแบบที่ ๒ ทั้งหน้าหลังความยาวของเสื้อให้คลุมสะโพกพองามติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมนด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อแบบที่ ๔ เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีประเภทสีกากีสีเดียวกับกระโปรงหรือกางเกง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบแขนยาวจรดข้อมือหรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อย ตลบชายกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตรด้านหน้าเป็นคิ้วตามสาบ ดุม ๓ ดุม ต่อด้านหน้าและด้านหลังยาวตามตัว ติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอแบะทั้งสองข้างและมีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย ไม่มีใบปกกระเป๋าดุมที่ใช้กับเสื้อแบบที่ ๒, ๓ และ ๔เป็นดุมสีน้ำตาลสีเดียวกับสีเสื้อการสวมเสื้อแบบที่ ๓ และแบบที่ ๔ให้ปล่อยชายเสื้อทับกระโปรงหรือกางเกงและคาดเข็มขัดตาม (๕) แบบที่ ๒ ทับเอวเสื้อในโอกาสไปงานพิธี ให้ใช้เสื้อแบบที่ ๑ หรือแบบที่ ๒โดยใช้เสื้อเชิ้ตแขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สองผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายด้วย(๓) อินทรธนู ให้ใช้อินทรธนูอ่อนมีลายดังนี้ข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตรติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบและแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ติดเรียงต่อไปอีก ๑ แถบแถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตรและบนกึ่งกลางแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ให้ติดตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๒.๕เซนติเมตร ตามตารางที่ ๑ ลำดับที่ ๑ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับทักษะพิเศษ ประเภทวิชาการระดับเชี่ยวชาญและระดับทรงคุณวุฒิประเภทอำนวยการระดับสูง และประเภทบริหารระดับต้นและระดับสูงมีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตรติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ติดเรียงต่อไป อีก ๑ แถบแถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร และบนกึ่งกลาง แถบกว้าง๓ เซนติเมตร ให้ติดตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๒.๕ เซนติเมตร ตามตารางที่ ๑ ลำดับที่๑ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับอาวุโสประเภทวิชาการระดับชำนาญการและระดับชำนาญการพิเศษ และประเภทอำนวยการระดับต้นมีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตรติดเรียงต่อไปอีก ๑ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑เซนติเมตร ตามตารางที่ ๑ ลำดับที่ ๒ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับชำนาญงานและประเภทวิชาการระดับปฏิบัติการ มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบแถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร ตามตารางที่ ๑ลำดับที่ ๓ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับปฏิบัติงาน มีแถบกว้าง ๑เซนติเมตร ๒ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตรตามตารางที่ ๑ ลำดับที่ ๔ ท้ายประกาศนี้(๔) กางเกง กระโปรงข้าราชการชาย ให้ใช้กางเกงแบบราชการสีประเภทสีกากี ไม่พับปลายขาข้าราชการหญิง ให้ใช้กางเกงหรือกระโปรงสีประเภทสีกากีได้ ๕ แบบแบบที่ ๑ กางเกง อนุโลมตามแบบของข้าราชการชายแบบที่ ๒ กางเกงขายาว ขาตรง ไม่มีลวดลาย ขอบกางเกงกว้างประมาณ ๑ นิ้วมีหรือไม่มีกระเป๋าก็ได้ มีซิปด้านหน้าหรือด้านข้าง ไม่พับปลายขาแบบที่ ๓ กระโปรงยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อยแบบที่ ๔ กระโปรงมีตะเข็บหน้า ๒ ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บยาวครึ่งเข่าปลายบานเล็กน้อยแบบที่ ๕ กระโปรงกางเกง แบบกางเกงยาวครึ่งเข่า มีตะเข็บหน้า ๒ ตะเข็บตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บ มีจีบกระทบด้านหน้าและด้านหลังข้าราชการหญิงมุสลิม หากจะใช้กระโปรง หรือกระโปรงกางเกงตามแบบที่ ๓แบบที่ ๔ หรือแบบที่ ๕ จะให้ยาวคลุมข้อเท้าก็ได้(๕) เข็มขัดข้าราชการชาย ให้ใช้เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากีกว้าง ๓ เซนติเมตรหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมนกว้าง ๓.๕เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตรข้าราชการหญิง ให้ใช้เข็มขัด ๒ แบบแบบที่ ๑ ใช้คาดทับขอบกระโปรง โดยใช้เข็มขัดอนุโลมตามแบบข้าราชการชายแบบที่ ๒ ใช้คาดทับเสื้อโดยใช้เข็มขัดผ้าสีประเภทสีกากีสีเดียวกับสีเสื้อ กว้าง ๒.๕ เซนติเมตรหัวสี่เหลี่ยมหุ้มผ้า(๖) รองเท้า ถุงเท้าข้าราชการชาย ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาลไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้าข้าราชการหญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาลแบบปิดปลายเท้า ไม่มีลวดลายส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร(๗) เครื่องหมายแสดงสังกัดของส่วนราชการสังกัดรัฐสภาให้เป็นรูปตรารัฐธรรมนูญประดิษฐานบนพานสองชั้น ทำด้วยโลหะสีทองไม่มีขอบ สูง ๒เซนติเมตร ติดที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้างสำหรับข้าราชการหญิงให้ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้างเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์(๘) ป้ายชื่อและตำแหน่งให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้างไม่เกิน ๒.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน๗.๕ เซนติเมตร แสดงชื่อตัว ชื่อสกุลและชื่อตำแหน่งในการบริหารงานหรือชื่อตำแหน่งในสายงานตามที่คณะกรรมการข้าราชการรัฐสภากำหนดประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวาข้อ ๗ เครื่องแบบพิธีการประเภทเครื่องแบบปกติขาวประกอบด้วย(๑) หมวกข้าราชการชาย ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีขาวกะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำสายรัดคางสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตรมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวก ข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาวหน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๕ เซนติเมตร บนหมอนสักหลาดสีขาวข้าราชการหญิง ให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบแบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบหมวกของข้าราชการชาย แต่เป็นทรงอ่อนแบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว สายรัดคางสีทองมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาว หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทองสูง ๔.๕ เซนติเมตร บนหมอนสักหลาดสีขาวข้าราชการหญิงมุสลิม หากจะใช้ผ้าคลุมศีรษะ ให้ใช้ผ้าคลุมศีรษะสีดำโดยให้คลุมศีรษะทั้งหมดเว้นใบหน้าชายผ้าคลุมศีรษะสอดไว้ในปกเสื้อคอพับทั้งด้านหน้าและด้านหลังในกรณีที่มีการสวมหมวกให้สวมหมวกทับผ้าคลุมศีรษะการสวมหมวกให้สวมในโอกาสอันควร(๒) เสื้อข้าราชการชาย ให้ใช้เสื้อแบบราชการสีขาวใช้ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ ๕ ดุม ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายด้วยข้าราชการหญิงให้ใช้เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลมหรือคอป้านแขนยาวถึงข้อมือมีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บที่แนวสาบอกมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ๓ ดุมสำหรับแบบเสื้อคอแหลม และ ๕ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอป้าน มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อยไม่มีใบปกกระเป๋าและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวผูกผ้าพันคอสีดำเงื่อนกลาสีผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายด้วย(๓) อินทรธนู ให้มีอินทรธนูแข็ง กว้าง ๔ เซนติเมตร ยาวตามความยาวของบ่าพื้นสักหลาดสีดำติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอด้านคอปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก อินทรธนูมีลายดังนี้ข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง มีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตรเป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนูและให้มีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตร ปิดที่ฐานด้านล่างของอินทรธนู ตามตารางที่ ๒ลำดับที่ ๑ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับทักษะพิเศษประเภทวิชาการระดับเชี่ยวชาญและระดับทรงคุณวุฒิประเภทอำนวยการระดับสูงและประเภทบริหารระดับต้นและระดับสูง มีแถบสีทองกว้าง ๕มิลลิเมตรเป็นขอบปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนูและให้มีแถบสีทองกว้าง๕ มิลลิเมตร ปิดที่ฐานด้านล่างของอินทรธนู ตามตารางที่ ๒ ลำดับที่ ๑ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับอาวุโสประเภทวิชาการระดับชำนาญการและระดับชำนาญการพิเศษ และประเภทอำนวยการระดับต้นมีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตรเป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู ตามตารางที่ ๒ ลำดับที่๒ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับชำนาญงานและประเภทวิชาการระดับปฏิบัติการ มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์มีดอก ๓ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู ไม่เกิน ๓ใน ๔ ส่วนของอินทรธนู ตามตารางที่ ๒ ลำดับที่ ๓ ท้ายประกาศนี้ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ประเภททั่วไประดับปฏิบัติงาน มีแถบสีทอง กว้าง๑ เซนติเมตร เป็นขอบ และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์มีดอก ๒ ดอกเรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู ไม่เกินครึ่งหนึ่งของอินทรธนู ตามตารางที่ ๒ ลำดับที่๔ ท้ายประกาศนี้(๔) กางเกง กระโปรงข้าราชการชาย ให้ใช้กางเกงแบบราชการสีขาวขายาว ไม่พับปลายขาข้าราชการหญิง ให้ใช้กระโปรงสีขาว ตีเกล็ดด้านหน้า ๒ เกล็ดและด้านหลัง ๒ เกล็ดยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อยใช้กับแบบเสื้อคอแหลมหรือกระโปรงสีขาวยาวปิดเข่าปลายบานเล็กน้อยใช้กับแบบเสื้อคอป้านข้าราชการหญิงมุสลิม กระโปรงทั้งสองแบบดังกล่าวจะให้ยาวคลุมข้อเท้าก็ได้(๕) รองเท้า ถุงเท้าข้าราชการชาย ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำชนิดผูกถุงเท้าสีดำข้าราชการหญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้าไม่มีลวดลายส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้อข้อ ๘ เครื่องแบบพิธีการประเภทเครื่องแบบปกติกากีคอตั้งลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่สีของหมวกผ้าพันหมวกหมอนสักหลาดสำหรับปักครุฑพ่าห์เสื้อและกางเกงหรือกระโปรงเป็นสีประเภทสีกากีข้อ ๙ เครื่องแบบพิธีการประเภทเครื่องแบบครึ่งยศลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่กางเกงหรือกระโปรงให้ใช้ผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ข้อ ๑๐ เครื่องแบบพิธีการประเภทเครื่องแบบเต็มยศลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสวมสายสะพายข้อ ๑๑ เครื่องแบบพิธีการประเภทเครื่องแบบสโมสรสำหรับข้าราชการชายมี ๓ แบบ คือ(๑) เครื่องแบบสโมสร ก.ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศ(๒) เครื่องแบบสโมสร ข.ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ก. เว้นแต่เสื้อ ให้ใช้เสื้อสโมสรสีขาว ทำด้วยผ้าสักหลาดหรือเสิร์จ เปิดอกปาดเอว มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้อมือข้างละ ๓ ดุมที่ระหว่างอกกับเอวข้างละ ๓ ดุมและที่บรรจบเสื้อมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุมดุมคู่นี้มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกันประกอบด้วยเสื้อกั๊กสีขาวดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ๓ ดุม และเสื้อเชิ้ตสีขาวอกแข็ง ข้อมือแข็งคอเชิ้ตชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายเครื่องหมายสังกัดให้ติดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้างเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในฤดูร้อน ให้ใช้กางเกงสีขาวแทนกางเกงสีดำได้(๓) เครื่องแบบสโมสร ค.ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ข. เว้นแต่เสื้อเชิ้ตอกแข็งให้ใช้เสื้อเชิ้ตอกอ่อนสีขาวและเสื้อกั๊กให้ใช้แพรแถบสีเดียวกับกางเกงรัดเอวแทนแพรแถบนี้ส่วนกลางด้านหน้ากว้าง๑๒ เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้างเรียว กว้าง ๑๑ เซนติเมตร ที่ปลายมีขอเกี่ยวติดกันในขณะคาดทางด้านหลังเครื่องแบบพิธีการประเภทเครื่องแบบสโมสรสำหรับข้าราชการหญิงให้แต่งตามสมัยนิยมข้อ ๑๒ ข้าราชการนอกประจำการให้ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับข้าราชการประจำการเว้นแต่ให้ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าข้างซ้ายและเครื่องหมายอักษร นกทำด้วยโลหะโปร่งสีทองไม่มีขอบ สูง ๒ เซนติเมตร ที่ปกคอเสื้อด้านหน้าข้างขวาข้อ ๑๓ ผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ๆ ในเวลาแต่งเครื่องแบบเต็มยศแต่ในเวลาแต่งเครื่องแบบสโมสร จะประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จำลองขนาดย่อมก็ได้และถ้าในหมายหรือบัตรเชิญทางราชการปรากฏว่าให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ก็ให้ประดับอย่างแต่งเครื่องแบบเต็มยศหรือถ้ามีว่าให้สวมสายสะพายด้วยก็ให้สวมข้อ ๑๔ ผู้ซึ่งได้รับเครื่องหมายเชิดชูเกียรติหรือเครื่องหมายกิตติศักดิ์จากส่วนราชการอื่นก็ให้ประดับเครื่องหมายนั้นตามระเบียบของส่วนราชการนั้นๆ ได้ตามสมควรข้อ ๑๕ ผู้ได้รับเข็มแสดงวิทยฐานะของสถาบันต่างๆ เช่น วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรสถาบันพระปกเกล้า เป็นต้นให้ติดเข็มแสดงวิทยฐานะของสถาบันนั้นที่กึ่งกลางกระเป๋าบนข้างขวาของเครื่องแบบข้าราชการรัฐสภาได้ข้อ ๑๖ ผู้ได้รับเครื่องหมายแสดงความสามารถในการบินของสโมสรการบินพลเรือนให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิดและให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือปกกระเป๋า ถ้าประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ติดเครื่องหมายนี้เหนือขึ้นไปเมื่อแต่งเครื่องแบบสโมสรให้ใช้ขนาดย่อลงครึ่งหนึ่งข้อ ๑๗ ผู้มีเสมาอนุสรณ์มหาราช ให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิดดังนี้(๑) เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบครึ่งยศ และเครื่องแบบเต็มยศให้ประดับเสมาอนุสรณ์มหาราชที่ดุมเสื้อเม็ดที่สองจากคอเสื้อตามแนวบรรจบเสื้อ(๒) เครื่องแบบสโมสรให้ประดับเสมาอนุสรณ์มหาราชที่ดุมเสื้อเม็ดที่หนึ่งตามแนวบรรจบเสื้อด้านบน(๓) เครื่องแบบราชการให้ประดับเสมาอนุสรณ์มหาราชที่ดุมกระเป๋าเสื้อด้านซ้ายข้อ ๑๘ ข้าราชการนอกประจำการผู้ใดมีสิทธิแต่งเครื่องแบบข้าราชการอยู่ก่อนวันที่ประกาศนี้ใช้บังคับให้คงใช้เครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูได้ตามเดิมต่อไปข้อ ๑๙ การแต่งเครื่องแบบที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ให้แต่งตามหมายของสำนักพระราชวังหรือตามระเบียบ ข้อบังคับคำสั่งของส่วนราชการสังกัดรัฐสภาในโอกาสอันควรประกาศณ วันที่ ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔พลเอกธีรเดช มีเพียรประธานวุฒิสภาทำหน้าที่ประธานรัฐสภา[เอกสารแนบท้าย]๑. ภาคผนวก ตารางที่ ๑รูปอินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูของข้าราชการรัฐสภาประกอบเครื่องแบบปฏิบัติราชการตามข้อ ๖ (๓)๒. ตารางที่ ๒ รูปอินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูของข้าราชการรัฐสภาประกอบเครื่องแบบพิธีการตามข้อ ๗ (๓)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๘ สิงหาคม๒๕๕๔ณัฐวดี/ตรวจ๑๘ สิงหาคม๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๘๓ ง/หน้า ๓/๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔