คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1454/2530หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่า บ้านและอาคารโจทก์โดยไม่ได้ทำสัญญาเช่าขอให้ขับไล่ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่าสัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่า อาคารและบ้านมีกำหนดเวลา20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่า ได้ก็ขอให้ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่ขอให้บังคับตามสัญญาต่างตอบแทน คำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ500,000 บาท จึงเกี่ยวกับฟ้องเดิม ศาลล่างจึงต้องรับฟ้องแย้งในส่วนนี้ด้วย.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่าอาคารและบ้านของโจทก์ โดยมิได้ทำสัญญาเช่า ต่อมาโจทก์ประสงค์จะใช้บ้านดังกล่าว จึงบอกเลิกสัญญาเช่ากับจำเลย แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่เช่า จึงขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่เช่าและชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทนโดยเริ่มเช่าตั้นแต่ปี พ.ศ. 2520 มีกำหนดเวลา 10 ปี และตกลงให้จำเลยปลูกสร้างต่อเติมอาคารโรงจอดรถแล้วให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ จำเลยต้องใช้จ่ายเป็นเงินสองล้านบาทเศษ และเมื่อปีพ.ศ. 2526 โจทก์ตกลงให้จำเลยเช่าบ้านอีกหลังหนึ่งและที่ว่างหลังโรงรถ โดยมีข้อตกลงให้จำเลยรื้อโรงรถชั่วคราวและรั้วเดิมออกแล้วสร้างขึ้นใหม่พร้อมกับสร้างอาคารชั้นเดียวในที่ว่างอีก 2 หลัง และให้กรรมสิทธิตกเป็นของโจทก์ ทั้งนี้โดยโจทก์จะให้จำเลยเช่าต่อไปอีก10 ปี นับต่อจากการเช่าครั้งแรกจำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายเป็นเงินอีก1,500,000 บาท โจทก์ผิดสัญญาต่างตอบแทนทำให้จำเลยต้องลงทุนก่อสร้างสองครั้งเป็นเงินสามล้านบาท และต้องเสียหายเพราะไม่ได้ประกอบการค้าขาดรายได้เดือนละไม่ต่ำกว่า 500,000 บาท ขอให้ยกฟ้องโจทก์และบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยให้จำเลยเช่าเป็นเวลา 20 ปีหากไม่อาจจะให้เช่าได้ถึง 20 ปี ก็ให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาทศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การและฟ้องแย้งเฉพาะที่ขอให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทน ส่วนฟ้องแย้งที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นรายเดือนเดือนละ 500,000 บาท เป็นฟ้องที่มีเงื่อนไขและไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งในส่วนนี้จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา177, 179 จำเลยอาจฟ้องแย้งรวมมาในคำให้การได้ถ้าฟ้องแย้งและฟ้องเดิมเกี่ยวกันพอที่จะรวมพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้ ดังนั้นปัญหาวินิจฉัยมีว่า ฟ้องแย้งของจำเลยเฉพาะในส่วนที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้น เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้หรือไม่ปัญหานี้ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า สัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่าอาคารและบ้านมีกำหนดเวลา 20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่าได้ก็ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างทั้งสองยอมรับฟ้องแย้งที่ขอให้บังคับให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่ามีกำหนดเวลา 20 ปี แสดงว่าคำขอส่วนนี้เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม ดังนั้นคำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ 500,000บาท จึงเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองไม่ยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้รับฟ้องแย้งของจำเลยในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทด้วย ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1454/2530นาย วิชัย ลิ้มสวัสดิ์ วงศ์โจทก์บริษัท โตโยต้า เค มอเตอร์ ผู้จำหน่าย โตโยต้า จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177, ม. 179โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่า บ้านและอาคารโจทก์โดยไม่ได้ทำสัญญาเช่าขอให้ขับไล่ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่าสัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่า อาคารและบ้านมีกำหนดเวลา20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่า ได้ก็ขอให้ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่ขอให้บังคับตามสัญญาต่างตอบแทน คำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ500,000 บาท จึงเกี่ยวกับฟ้องเดิม ศาลล่างจึงต้องรับฟ้องแย้งในส่วนนี้ด้วย.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่าอาคารและบ้านของโจทก์ โดยมิได้ทำสัญญาเช่า ต่อมาโจทก์ประสงค์จะใช้บ้านดังกล่าว จึงบอกเลิกสัญญาเช่ากับจำเลย แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่เช่า จึงขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่เช่าและชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทนโดยเริ่มเช่าตั้นแต่ปี พ.ศ. 2520 มีกำหนดเวลา 10 ปี และตกลงให้จำเลยปลูกสร้างต่อเติมอาคารโรงจอดรถแล้วให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ จำเลยต้องใช้จ่ายเป็นเงินสองล้านบาทเศษ และเมื่อปีพ.ศ. 2526 โจทก์ตกลงให้จำเลยเช่าบ้านอีกหลังหนึ่งและที่ว่างหลังโรงรถ โดยมีข้อตกลงให้จำเลยรื้อโรงรถชั่วคราวและรั้วเดิมออกแล้วสร้างขึ้นใหม่พร้อมกับสร้างอาคารชั้นเดียวในที่ว่างอีก 2 หลัง และให้กรรมสิทธิตกเป็นของโจทก์ ทั้งนี้โดยโจทก์จะให้จำเลยเช่าต่อไปอีก10 ปี นับต่อจากการเช่าครั้งแรกจำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายเป็นเงินอีก1,500,000 บาท โจทก์ผิดสัญญาต่างตอบแทนทำให้จำเลยต้องลงทุนก่อสร้างสองครั้งเป็นเงินสามล้านบาท และต้องเสียหายเพราะไม่ได้ประกอบการค้าขาดรายได้เดือนละไม่ต่ำกว่า 500,000 บาท ขอให้ยกฟ้องโจทก์และบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยให้จำเลยเช่าเป็นเวลา 20 ปีหากไม่อาจจะให้เช่าได้ถึง 20 ปี ก็ให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาทศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การและฟ้องแย้งเฉพาะที่ขอให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทน ส่วนฟ้องแย้งที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นรายเดือนเดือนละ 500,000 บาท เป็นฟ้องที่มีเงื่อนไขและไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งในส่วนนี้จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา177, 179 จำเลยอาจฟ้องแย้งรวมมาในคำให้การได้ถ้าฟ้องแย้งและฟ้องเดิมเกี่ยวกันพอที่จะรวมพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้ ดังนั้นปัญหาวินิจฉัยมีว่า ฟ้องแย้งของจำเลยเฉพาะในส่วนที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้น เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้หรือไม่ปัญหานี้ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า สัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่าอาคารและบ้านมีกำหนดเวลา 20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่าได้ก็ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างทั้งสองยอมรับฟ้องแย้งที่ขอให้บังคับให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่ามีกำหนดเวลา 20 ปี แสดงว่าคำขอส่วนนี้เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม ดังนั้นคำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ 500,000บาท จึงเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองไม่ยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้รับฟ้องแย้งของจำเลยในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทด้วย ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ".(ชูเชิด รักตะบุตร์-ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-สง่า ศิลปประสิทธิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำให้การของจำเลยขอให้บังคับโจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยให้จำเลยเช่าเป็นเวลา 20 ปี หากไม่อาจให้เช่าได้ถึง 20 ปีก็ให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท จะเห็นได้ว่าจำเลยยังคงยืนยันในเรื่องเช่าอยู่นั่นเอง มิได้มีความหมายเป็นทำนองว่าถ้าจำเลยจะต้องออกจากที่เช่าแล้วโจทก์จะต้องใช้ค่าเสียหายให้ซึ่งเป็นเงื่อนไขว่าโจทก์จะต้องใช้ค่าเสียหายต่อเมื่อศาลพิพากษาขับไล่จำเลย ดังที่ศาลฎีกาถือว่าฟ้องแย้งของจำเลยไม่เกี่ยวข้องพอที่จะรวมพิจารณาไปกับฟ้องเดิมได้ หรือเป็นกรณีที่ยังไม่มีข้อแย้งสิทธิเกี่ยวกับฟ้องแย้ง ศาลไม่อาจรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณาได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 153/2512,2972/2526) คดีฟ้องขับไล่แล้วจำเลยฟ้องแย้งอ้างสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนโดยขอให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่าพร้อมกับเรียกค่าเสียหายหรือเงินต่าง ๆ มาด้วย มีคำพิพากษาศาลฎีกาหลายเรื่องที่ตัดสินว่าเป็นฟ้องแย้งมีเงื่อนไข เช่น ให้การว่าสัญญาเช่ายังไม่ครบกำหนดหากจำเลยถูกขับไล่โจทก์จะต้องใช้ค่าปลูกสร้างโกดังและโรงรถด้วย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1459/2508) ให้การว่าสัญญาเช่ายังไม่ครบกำหนด เมื่อเลิกสัญญาเช่ากันโจทก์ต้องคืนเงินประกันให้จำเลย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่200/2522) ฟ้องแย้งว่าขอให้โจทก์ใช้เงินค่าถมที่ดินให้จำเลยเมื่อจำเลยต้องออกไปจากที่ดิน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 218/2522)ฟ้องแย้งขอให้โจทก์ชำระค่าปรับและค่าเสียหายเมื่อศาลพิพากษาขับไล่จำเลยแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2972/2526) มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ข้อเท็จจริงคล้างคลึงกันแต่ถ้อยคำตามคำขอท้ายฟ้องแย้งไม่มีลักษณะเป็นเงื่อนไข แต่มีลักษณะเป็นคำขอสองอย่างในผลของคดีทางเดียวกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 442/2511 โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่าที่โจทก์รับโอนกรรมสิทธิมา จำเลยให้การว่าเป็นสัญญาต่างตอบแทนที่ผู้ให้เช่าเดิมให้จำเลยเช่าตลอดชีวิต เพราะจำเลยยอมให้ผู้เช่าเดิมหักหนี้ 100,000 บาท และจำเลยได้ซ่อมแซมห้องเช่าอีก5,000 บาท จึงขอให้เรียกผู้ให้เช่าเดิมมาเป็นโจทก์ร่วม และฟ้องแย้งขอให้บังคับโจทก์กับผู้ให้เช่าเดิมจดทะเบียนการเช่ารายนี้ ถ้าสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่อง ขอให้พิพากษาให้ผ่ายโจทก์ร่วมกันคืนเงินค่าซ่อมแซมและค่าสินไหมทดแทน ดังนี้ เป็นฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมและมิใช่เป็นฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไข เพราะถ้าศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีและขับไล่จำเลยตามฟ้องโจทก์ จำเลยไม่มีสิทธิเรียกเงินคืนหรือได้รับค่าสินไหมทดแทน แต่ถ้าคำให้การและฟ้องแย้งฟังได้ก็ย่อมบังคับตามฟ้องแย้งของจำเลยได้ ส่วนคำฟ้องแย้งที่มีคำขอว่า ถ้าสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้ศาลบังคับให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่า ก็ให้โจทก์คืนเงินกินเปล่าและใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น มิใช่เป็นเงื่อนไขแห่งคำฟ้องแย้งหากเป็นแต่เพียงคำขอให้ฟ้องแย้งอีกข้อหนึ่ง ในเมื่อบังคับตามคำขอข้อแรกไม่ได้ซึ่งแล้วแต่ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชนะคดีได้มากน้อยเพียงไรเท่านั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1917/2519 โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากตึกแถวจำเลยให้การว่าโจทก์ให้จำเลยเป็นตัวแทนจำหน่ายหนังสือโดยให้จำเลยได้เปอร์เซนต์จากการขาย แต่จำเลยต้องชำระค่าเช่าและตกแต่งตึกแถวนั้นเองเป็นการต่างตอบแทนและฟ้องแย้งว่า เมื่อโจทก์จะให้จำเลยออกจากตึกแถวที่เช่า โจทก์ต้องชดใช้ค่าตกแต่งให้จำเลยหรือมิฉะนั้นให้จำเลยทำการค้าในตึกพิพาทตลอดไปจนถึงวันที่ 23 มกราคม 2522ดังนี้ ฟ้องแย้งของจำเลยอาศัยสิทธิตามสัญญาเช่า หรือนัยหนึ่งอาศัยฟ้องเดิมเป็นมูลแห่งหนี้ จึงเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม นอกจากนั้นโปรดดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 592/2506 คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้เดินตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกากลุ่มหลังนี้ ซึ่งเป็นกรณีที่ฟ้องแย้งของจำเลยมีคำขอให้โจทก์ปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วแต่สภาพแห่งหนี้หรือการบังคับคดีจะเปิดช่องให้ทำได้จำเลยชอบที่จะขอได้ เช่นเดียวกับการขอให้จดทะเบียนนิติกรรมหากไม่ไปจดขอให้ถือคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 213 โดยฟ้องแย้งมิได้มีเงื่อนไขว่าจะต้องให้ศาลพิพากษาขับไล่หรือให้จำเลยแพ้คดีเสียก่อนจึงจะขอให้บังคับตามคำขอ ข้อสังเกตอีกประการหนึ่งในคดีนี้ก็คือ กรณีที่ฟ้องแย้งมีเงื่อนไขนั้น ศาลจะไม่รับฟ้องแย้งไว้พิจารณาเลย แต่สำหรับคดีเรื่องนี้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ให้รับฟ้องแย้งในส่วนที่ขอให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทน ส่วนฟ้องแย้งที่ขอให้ใช้ค่าเสียหายเป็นรายเดือน ๆ ละ 500,000 บาท ไม่รับเพราะเป็นฟ้องที่มีเงื่อนไขเห็นจะถือตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 458/2526 ซึ่งวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่า จำเลยให้การต่อสู้ว่าโจทก์ตกลงให้จำเลยตกแต่งซ่อมแซมบ้านใหม่ทั้งหมดแล้วจะให้จำเลยเช่าต่อหลังจากหมดสัญญาอีก 3 ปี ซึ่งมีสัญญาต่างตอบแทนต่อกัน ฟ้อแย้งขอให้บังคับโจทก์ทำสัญญาเช่ากับจำเลยอีก 3 ปีนั้น เมื่อเป็นฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมแล้วก็ต้องรับไว้เสียก่อน ส่วนข้ออ้างของจำเลยจะแพ้งหรือชนะเป็นข้อวินิจฉัยภายหลังวันฟ้องแย้งแล้ว ส่วนฟ้องแย้งที่ว่า หากข้อเท็จจริงรับฟ้องได้ว่าโจทก์จำเลยไม่มีสัญญาต่างตอบแทนต่อกัน จำเลยก็ขอฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายจากโจทก์ที่จำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงห้องเช่านั้นเป็นฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไข กล่าวคือจะถือเป็นฟ้องแย้งก็ต่อเมื่อศาลพิพากษาขับไล่จำเลย ซึ่งเป็นเรื่องเกิดขึ้นภายหลัง ซึ่งเป็นคนละเรื่องไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ไม่เป็นฟ้องแย้งที่จะรับไว้พิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้อ้างคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 303/2504ซึ่งเป็นเรื่องการตรวจรับฟ้องแย้งว่าจะต้องรับไว้ก่อนหรือยกฟ้องแย้งไปเลยทีเดียวในชั้นตรวจคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสี่ ไม่มีปัญหาเรื่องฟ้องแย้งมีเงื่อนไขหรือไม่ผู้บันทึกมีความเห็นว่ากรณีฟ้องแย้งมีเงื่อนไข ศาลจะต้องสั่งไม่รับฟ้องแย้งไว้พิจารณาทั้งหมด โดยถือว่าไม่เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมพิจารณาพิพากษาไปด้วยกันได้ตามมาตรา 177 วรรคสาม,179 วรรคท้ายมิใช่รับไว้เพียงบางส่วน โดยไม่รับส่วนที่เป็นเงื่อนไขประการหลังเพราะคำว่าเงื่อนไขจะต้องมีเหตุการณ์เป็นเหตุเป็นผลซึ่งกันหากพิจารณารับมาเฉพาะบางส่วนหนึ่งหรือเหตุหนึ่งแล้วก็จะไม่มีสภาพเป็นเงื่อนไขอีกต่อไป ที่เป็นปัญหาตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 458/2526 ก็คือผู้พิพากษานายเดียวมีอำนาจสั่งไม่รับฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขได้หรือไม่ ปัญหานี้หากพิจารณาว่าฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขไม่เป็นการโต้แย้งสิทธิตามมาตรา55 การไม่รับฟ้องแย้งต้องทำเป็นคำพิพากษายกฟ้อง ต้องมีผู้พิพากษาลงชื่อครบองค์คณะ แต่ผู้บันทึกมีความเห็นว่า หลักในการสั่งรับหรือไม่รับฟ้องแย้งตามมาตรา 177 วรรคสี่ให้ใช้ มาตรา 18 ซึ่งเป็นอำนาจของผู้พิพากษานายเดียว เหตุผลที่ศาลจะสั่งรับหรือไม่รับฟ้องแย้งก็คือ ฟ้องแย้งนั้นเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมพิจารณาพิพากษาไปด้วยกันได้หรือไม่ ที่อ้างว่าฟ้องแย้งต้องมีข้อโต้แย้งสิทธิด้วยนั้น น่าจะเป็นเพียงเหตุผลที่นำมาอ้างว่าไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิมพอที่จะรวมพิจารณาพิพากษาไปด้วยกันได้หรือไม่ ที่อ้างว่าฟ้องแย้งต้องมีข้อโต้แย้งสิทธิด้วยนั้น น่าจะเป็นเพียงเหตุผลที่นำมาอ้างว่าไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิมเท่านั้น ดังนั้นผู้พิพากษาเดียวน่าจะมีอำนาจสั่งไม่รับฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขไว้พิจารณาได้.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่าอาคารและบ้านของโจทก์ โดยมิได้ทำสัญญาเช่า ต่อมาโจทก์ประสงค์จะใช้บ้านดังกล่าว จึงบอกเลิกสัญญาเช่ากับจำเลย แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่เช่า จึงขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่เช่าและชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทนโดยเริ่มเช่าตั้นแต่ปี พ.ศ. 2520 มีกำหนดเวลา 10 ปี และตกลงให้จำเลยปลูกสร้างต่อเติมอาคารโรงจอดรถแล้วให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ จำเลยต้องใช้จ่ายเป็นเงินสองล้านบาทเศษ และเมื่อปีพ.ศ. 2526 โจทก์ตกลงให้จำเลยเช่าบ้านอีกหลังหนึ่งและที่ว่างหลังโรงรถ โดยมีข้อตกลงให้จำเลยรื้อโรงรถชั่วคราวและรั้วเดิมออกแล้วสร้างขึ้นใหม่พร้อมกับสร้างอาคารชั้นเดียวในที่ว่างอีก 2 หลัง และให้กรรมสิทธิตกเป็นของโจทก์ ทั้งนี้โดยโจทก์จะให้จำเลยเช่าต่อไปอีก10 ปี นับต่อจากการเช่าครั้งแรกจำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายเป็นเงินอีก1,500,000 บาท โจทก์ผิดสัญญาต่างตอบแทนทำให้จำเลยต้องลงทุนก่อสร้างสองครั้งเป็นเงินสามล้านบาท และต้องเสียหายเพราะไม่ได้ประกอบการค้าขาดรายได้เดือนละไม่ต่ำกว่า 500,000 บาท ขอให้ยกฟ้องโจทก์และบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยให้จำเลยเช่าเป็นเวลา 20 ปีหากไม่อาจจะให้เช่าได้ถึง 20 ปี ก็ให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาทศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การและฟ้องแย้งเฉพาะที่ขอให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทน ส่วนฟ้องแย้งที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นรายเดือนเดือนละ 500,000 บาท เป็นฟ้องที่มีเงื่อนไขและไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งในส่วนนี้จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา177, 179 จำเลยอาจฟ้องแย้งรวมมาในคำให้การได้ถ้าฟ้องแย้งและฟ้องเดิมเกี่ยวกันพอที่จะรวมพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้ ดังนั้นปัญหาวินิจฉัยมีว่า ฟ้องแย้งของจำเลยเฉพาะในส่วนที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้น เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้หรือไม่ปัญหานี้ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า สัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่าอาคารและบ้านมีกำหนดเวลา 20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่าได้ก็ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างทั้งสองยอมรับฟ้องแย้งที่ขอให้บังคับให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่ามีกำหนดเวลา 20 ปี แสดงว่าคำขอส่วนนี้เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม ดังนั้นคำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ 500,000บาท จึงเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองไม่ยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้รับฟ้องแย้งของจำเลยในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทด้วย ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1454/2530นาย วิชัย ลิ้มสวัสดิ์ วงศ์โจทก์บริษัท โตโยต้า เค มอเตอร์ ผู้จำหน่าย โตโยต้า จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177, ม. 179โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่า บ้านและอาคารโจทก์โดยไม่ได้ทำสัญญาเช่าขอให้ขับไล่ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่าสัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่า อาคารและบ้านมีกำหนดเวลา20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่า ได้ก็ขอให้ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่ขอให้บังคับตามสัญญาต่างตอบแทน คำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ500,000 บาท จึงเกี่ยวกับฟ้องเดิม ศาลล่างจึงต้องรับฟ้องแย้งในส่วนนี้ด้วย.โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่าอาคารและบ้านของโจทก์ โดยมิได้ทำสัญญาเช่า ต่อมาโจทก์ประสงค์จะใช้บ้านดังกล่าว จึงบอกเลิกสัญญาเช่ากับจำเลย แต่จำเลยไม่ยอมออกจากที่เช่า จึงขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่เช่าและชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า การเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทนโดยเริ่มเช่าตั้นแต่ปี พ.ศ. 2520 มีกำหนดเวลา 10 ปี และตกลงให้จำเลยปลูกสร้างต่อเติมอาคารโรงจอดรถแล้วให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ จำเลยต้องใช้จ่ายเป็นเงินสองล้านบาทเศษ และเมื่อปีพ.ศ. 2526 โจทก์ตกลงให้จำเลยเช่าบ้านอีกหลังหนึ่งและที่ว่างหลังโรงรถ โดยมีข้อตกลงให้จำเลยรื้อโรงรถชั่วคราวและรั้วเดิมออกแล้วสร้างขึ้นใหม่พร้อมกับสร้างอาคารชั้นเดียวในที่ว่างอีก 2 หลัง และให้กรรมสิทธิตกเป็นของโจทก์ ทั้งนี้โดยโจทก์จะให้จำเลยเช่าต่อไปอีก10 ปี นับต่อจากการเช่าครั้งแรกจำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายเป็นเงินอีก1,500,000 บาท โจทก์ผิดสัญญาต่างตอบแทนทำให้จำเลยต้องลงทุนก่อสร้างสองครั้งเป็นเงินสามล้านบาท และต้องเสียหายเพราะไม่ได้ประกอบการค้าขาดรายได้เดือนละไม่ต่ำกว่า 500,000 บาท ขอให้ยกฟ้องโจทก์และบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยให้จำเลยเช่าเป็นเวลา 20 ปีหากไม่อาจจะให้เช่าได้ถึง 20 ปี ก็ให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาทศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การและฟ้องแย้งเฉพาะที่ขอให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทน ส่วนฟ้องแย้งที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นรายเดือนเดือนละ 500,000 บาท เป็นฟ้องที่มีเงื่อนไขและไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม จึงไม่รับฟ้องแย้งในส่วนนี้จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา177, 179 จำเลยอาจฟ้องแย้งรวมมาในคำให้การได้ถ้าฟ้องแย้งและฟ้องเดิมเกี่ยวกันพอที่จะรวมพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้ ดังนั้นปัญหาวินิจฉัยมีว่า ฟ้องแย้งของจำเลยเฉพาะในส่วนที่ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้น เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินเข้าด้วยกันได้หรือไม่ปัญหานี้ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า สัญญาเช่าระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ขอให้ศาลบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่าอาคารและบ้านมีกำหนดเวลา 20 ปี หากโจทก์ไม่อาจให้เช่าได้ก็ขอให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท คำขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจึงเกี่ยวเนื่องกับคำขอที่บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญานั่นเอง เมื่อศาลล่างทั้งสองยอมรับฟ้องแย้งที่ขอให้บังคับให้โจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยยินยอมให้จำเลยเช่ามีกำหนดเวลา 20 ปี แสดงว่าคำขอส่วนนี้เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม ดังนั้นคำขอในส่วนค่าเสียหายเดือนละ 500,000บาท จึงเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองไม่ยอมรับฟ้องแย้งในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทนั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยฟังขึ้นพิพากษาแก้เป็นว่า ให้รับฟ้องแย้งของจำเลยในส่วนที่เกี่ยวกับค่าเสียหายเดือนละ 500,000 บาทด้วย ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ".(ชูเชิด รักตะบุตร์-ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-สง่า ศิลปประสิทธิ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำให้การของจำเลยขอให้บังคับโจทก์ปฎิบัติตามสัญญาต่างตอบแทนโดยให้จำเลยเช่าเป็นเวลา 20 ปี หากไม่อาจให้เช่าได้ถึง 20 ปีก็ให้โจทก์ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงินเดือนละ 500,000 บาท จะเห็นได้ว่าจำเลยยังคงยืนยันในเรื่องเช่าอยู่นั่นเอง มิได้มีความหมายเป็นทำนองว่าถ้าจำเลยจะต้องออกจากที่เช่าแล้วโจทก์จะต้องใช้ค่าเสียหายให้ซึ่งเป็นเงื่อนไขว่าโจทก์จะต้องใช้ค่าเสียหายต่อเมื่อศาลพิพากษาขับไล่จำเลย ดังที่ศาลฎีกาถือว่าฟ้องแย้งของจำเลยไม่เกี่ยวข้องพอที่จะรวมพิจารณาไปกับฟ้องเดิมได้ หรือเป็นกรณีที่ยังไม่มีข้อแย้งสิทธิเกี่ยวกับฟ้องแย้ง ศาลไม่อาจรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณาได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 153/2512,2972/2526) คดีฟ้องขับไล่แล้วจำเลยฟ้องแย้งอ้างสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนโดยขอให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่าพร้อมกับเรียกค่าเสียหายหรือเงินต่าง ๆ มาด้วย มีคำพิพากษาศาลฎีกาหลายเรื่องที่ตัดสินว่าเป็นฟ้องแย้งมีเงื่อนไข เช่น ให้การว่าสัญญาเช่ายังไม่ครบกำหนดหากจำเลยถูกขับไล่โจทก์จะต้องใช้ค่าปลูกสร้างโกดังและโรงรถด้วย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1459/2508) ให้การว่าสัญญาเช่ายังไม่ครบกำหนด เมื่อเลิกสัญญาเช่ากันโจทก์ต้องคืนเงินประกันให้จำเลย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่200/2522) ฟ้องแย้งว่าขอให้โจทก์ใช้เงินค่าถมที่ดินให้จำเลยเมื่อจำเลยต้องออกไปจากที่ดิน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 218/2522)ฟ้องแย้งขอให้โจทก์ชำระค่าปรับและค่าเสียหายเมื่อศาลพิพากษาขับไล่จำเลยแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2972/2526) มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ข้อเท็จจริงคล้างคลึงกันแต่ถ้อยคำตามคำขอท้ายฟ้องแย้งไม่มีลักษณะเป็นเงื่อนไข แต่มีลักษณะเป็นคำขอสองอย่างในผลของคดีทางเดียวกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 442/2511 โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่าที่โจทก์รับโอนกรรมสิทธิมา จำเลยให้การว่าเป็นสัญญาต่างตอบแทนที่ผู้ให้เช่าเดิมให้จำเลยเช่าตลอดชีวิต เพราะจำเลยยอมให้ผู้เช่าเดิมหักหนี้ 100,000 บาท และจำเลยได้ซ่อมแซมห้องเช่าอีก5,000 บาท จึงขอให้เรียกผู้ให้เช่าเดิมมาเป็นโจทก์ร่วม และฟ้องแย้งขอให้บังคับโจทก์กับผู้ให้เช่าเดิมจดทะเบียนการเช่ารายนี้ ถ้าสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่อง ขอให้พิพากษาให้ผ่ายโจทก์ร่วมกันคืนเงินค่าซ่อมแซมและค่าสินไหมทดแทน ดังนี้ เป็นฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมและมิใช่เป็นฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไข เพราะถ้าศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีและขับไล่จำเลยตามฟ้องโจทก์ จำเลยไม่มีสิทธิเรียกเงินคืนหรือได้รับค่าสินไหมทดแทน แต่ถ้าคำให้การและฟ้องแย้งฟังได้ก็ย่อมบังคับตามฟ้องแย้งของจำเลยได้ ส่วนคำฟ้องแย้งที่มีคำขอว่า ถ้าสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้ศาลบังคับให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่า ก็ให้โจทก์คืนเงินกินเปล่าและใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น มิใช่เป็นเงื่อนไขแห่งคำฟ้องแย้งหากเป็นแต่เพียงคำขอให้ฟ้องแย้งอีกข้อหนึ่ง ในเมื่อบังคับตามคำขอข้อแรกไม่ได้ซึ่งแล้วแต่ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชนะคดีได้มากน้อยเพียงไรเท่านั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1917/2519 โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากตึกแถวจำเลยให้การว่าโจทก์ให้จำเลยเป็นตัวแทนจำหน่ายหนังสือโดยให้จำเลยได้เปอร์เซนต์จากการขาย แต่จำเลยต้องชำระค่าเช่าและตกแต่งตึกแถวนั้นเองเป็นการต่างตอบแทนและฟ้องแย้งว่า เมื่อโจทก์จะให้จำเลยออกจากตึกแถวที่เช่า โจทก์ต้องชดใช้ค่าตกแต่งให้จำเลยหรือมิฉะนั้นให้จำเลยทำการค้าในตึกพิพาทตลอดไปจนถึงวันที่ 23 มกราคม 2522ดังนี้ ฟ้องแย้งของจำเลยอาศัยสิทธิตามสัญญาเช่า หรือนัยหนึ่งอาศัยฟ้องเดิมเป็นมูลแห่งหนี้ จึงเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิม นอกจากนั้นโปรดดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 592/2506 คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้เดินตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกากลุ่มหลังนี้ ซึ่งเป็นกรณีที่ฟ้องแย้งของจำเลยมีคำขอให้โจทก์ปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วแต่สภาพแห่งหนี้หรือการบังคับคดีจะเปิดช่องให้ทำได้จำเลยชอบที่จะขอได้ เช่นเดียวกับการขอให้จดทะเบียนนิติกรรมหากไม่ไปจดขอให้ถือคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 213 โดยฟ้องแย้งมิได้มีเงื่อนไขว่าจะต้องให้ศาลพิพากษาขับไล่หรือให้จำเลยแพ้คดีเสียก่อนจึงจะขอให้บังคับตามคำขอ ข้อสังเกตอีกประการหนึ่งในคดีนี้ก็คือ กรณีที่ฟ้องแย้งมีเงื่อนไขนั้น ศาลจะไม่รับฟ้องแย้งไว้พิจารณาเลย แต่สำหรับคดีเรื่องนี้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ให้รับฟ้องแย้งในส่วนที่ขอให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาต่างตอบแทน ส่วนฟ้องแย้งที่ขอให้ใช้ค่าเสียหายเป็นรายเดือน ๆ ละ 500,000 บาท ไม่รับเพราะเป็นฟ้องที่มีเงื่อนไขเห็นจะถือตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 458/2526 ซึ่งวินิจฉัยว่าโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่า จำเลยให้การต่อสู้ว่าโจทก์ตกลงให้จำเลยตกแต่งซ่อมแซมบ้านใหม่ทั้งหมดแล้วจะให้จำเลยเช่าต่อหลังจากหมดสัญญาอีก 3 ปี ซึ่งมีสัญญาต่างตอบแทนต่อกัน ฟ้อแย้งขอให้บังคับโจทก์ทำสัญญาเช่ากับจำเลยอีก 3 ปีนั้น เมื่อเป็นฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมแล้วก็ต้องรับไว้เสียก่อน ส่วนข้ออ้างของจำเลยจะแพ้งหรือชนะเป็นข้อวินิจฉัยภายหลังวันฟ้องแย้งแล้ว ส่วนฟ้องแย้งที่ว่า หากข้อเท็จจริงรับฟ้องได้ว่าโจทก์จำเลยไม่มีสัญญาต่างตอบแทนต่อกัน จำเลยก็ขอฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายจากโจทก์ที่จำเลยต้องเสียค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงห้องเช่านั้นเป็นฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไข กล่าวคือจะถือเป็นฟ้องแย้งก็ต่อเมื่อศาลพิพากษาขับไล่จำเลย ซึ่งเป็นเรื่องเกิดขึ้นภายหลัง ซึ่งเป็นคนละเรื่องไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ไม่เป็นฟ้องแย้งที่จะรับไว้พิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้อ้างคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 303/2504ซึ่งเป็นเรื่องการตรวจรับฟ้องแย้งว่าจะต้องรับไว้ก่อนหรือยกฟ้องแย้งไปเลยทีเดียวในชั้นตรวจคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสี่ ไม่มีปัญหาเรื่องฟ้องแย้งมีเงื่อนไขหรือไม่ผู้บันทึกมีความเห็นว่ากรณีฟ้องแย้งมีเงื่อนไข ศาลจะต้องสั่งไม่รับฟ้องแย้งไว้พิจารณาทั้งหมด โดยถือว่าไม่เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมพิจารณาพิพากษาไปด้วยกันได้ตามมาตรา 177 วรรคสาม,179 วรรคท้ายมิใช่รับไว้เพียงบางส่วน โดยไม่รับส่วนที่เป็นเงื่อนไขประการหลังเพราะคำว่าเงื่อนไขจะต้องมีเหตุการณ์เป็นเหตุเป็นผลซึ่งกันหากพิจารณารับมาเฉพาะบางส่วนหนึ่งหรือเหตุหนึ่งแล้วก็จะไม่มีสภาพเป็นเงื่อนไขอีกต่อไป ที่เป็นปัญหาตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 458/2526 ก็คือผู้พิพากษานายเดียวมีอำนาจสั่งไม่รับฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขได้หรือไม่ ปัญหานี้หากพิจารณาว่าฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขไม่เป็นการโต้แย้งสิทธิตามมาตรา55 การไม่รับฟ้องแย้งต้องทำเป็นคำพิพากษายกฟ้อง ต้องมีผู้พิพากษาลงชื่อครบองค์คณะ แต่ผู้บันทึกมีความเห็นว่า หลักในการสั่งรับหรือไม่รับฟ้องแย้งตามมาตรา 177 วรรคสี่ให้ใช้ มาตรา 18 ซึ่งเป็นอำนาจของผู้พิพากษานายเดียว เหตุผลที่ศาลจะสั่งรับหรือไม่รับฟ้องแย้งก็คือ ฟ้องแย้งนั้นเกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมพิจารณาพิพากษาไปด้วยกันได้หรือไม่ ที่อ้างว่าฟ้องแย้งต้องมีข้อโต้แย้งสิทธิด้วยนั้น น่าจะเป็นเพียงเหตุผลที่นำมาอ้างว่าไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิมพอที่จะรวมพิจารณาพิพากษาไปด้วยกันได้หรือไม่ ที่อ้างว่าฟ้องแย้งต้องมีข้อโต้แย้งสิทธิด้วยนั้น น่าจะเป็นเพียงเหตุผลที่นำมาอ้างว่าไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิมเท่านั้น ดังนั้นผู้พิพากษาเดียวน่าจะมีอำนาจสั่งไม่รับฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขไว้พิจารณาได้.