ระเบียบกรมการขนส่งทางบกระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์สำหรับคนพิการพ.ศ. ๒๕๔๑---------------- เนื่องด้วยสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทยขอให้กระทรวงคมนาคาพิจารณาจัดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการและคณะทำงานพิจารณาแก้ไขปัญหาสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการซึ่งแต่งตั้งโดยกระทรวงคมนาคมในการประชุมครั้งที่๑/๒๕๔๑ เมื่อวันที่ ๒๘ มกราคม ๒๕๔๑พิจารณาแล้วมีมติให้กรมการขนส่งทางบกออกระเบียบเพื่อกำหนดแนวทางให้เจ้าหน้าที่ถือปฏิบัติในการออกใบอนุญาตขับรถให้แก่คนพิการโดยให้มีข้อจำกัดการใช้รถระบุไว้ในใบอนุญาตขับรถและการแสดงเครื่องหมายคนพิการไว้ที่ตัวรถฉะนั้น เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถสำหรับคนพิการตามมติของคณะทำงานดังกล่าวเป็นไปด้วยความเหมาะสมและถูกต้องตามหลักวิชาการแพทย์โดยคำแนะนำและความเห็นของคณะกรรมการแพทยสภา ในการประชุมครั้งที่ ๘/๒๕๔๐ เมื่อวันที่๑๔ สิงหาคม ๒๕๔๐ อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๐ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๓๑)ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมการขนส่งทางบกจึงออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า "ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์สำหรับคนพิการ พ.ศ.๒๕๔๑ ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๒ เป็นต้นไป ข้อ ๓บรรดาระเบียบ ข้อบังคับ หนังสือเวียน หรือคำสั่งใดซึ่งขัดหรือแย้งกับที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ ให้เป็นอันยกเลิก และให้ใช้ระเบียบนี้แทน ข้อ ๔การยื่นคำขอ หลักฐานประกอบคำขอ และการดำเนินการใดๆ เกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถตามระเบียบนี้ หากไม่ได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นให้ดำเนินการตามระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์พ.ศ. ๒๕๓๖ ข้อ ๕ให้นายทะเบียนพิจารณาออกใบอนุญาตหรือต่ออายุใบอนุญาตขับรถสำหรับคนพิการดังต่อไปนี้ (๑) คนหูหนวกหรือหูตึง (๒) คนตาพิการหรือตาบอดหนึ่งข้าง (๓) คนพิการที่แขน ขา หรือลำตัว ข้อ ๖ให้ตรวจและทดสอบความรู้ความสามารถในการขับรถ สำหรับการดำเนินการดังต่อไปนี้ (๑) การออกใบอนุญาตขับรถยกเว้นใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศสำหรับรถยนต์ส่วนบุคคลหรือรถจักรยานยนต์ (๒) การต่ออายุใบอนุญาตขับรถ ข้อ ๗ในการออกใบอนุญาตหรือต่ออายุใบอนุญาตขับรถให้แก่คนพิการให้นายทะเบียนไม่น้อยกว่าสองคนตรวจและทดสอบ และวินิจฉัยเบื้องต้น ดังนี้ (๑) กรณีคนหูหนวกหรือหูตึง ให้ทดสอบโดยการสนทนาตามปกติหากผู้เข้ารับการทดสอบไม่สามารได้ยิน หรือไม่สามารถสื่อสารกับนายทะเบียนได้แม้ว่าจะใช้เครื่องช่วยฟังหรือไม่ก็ตาม ให้ถือว่าเป็นที่หูหนวกหรือหูตึง แล้วจึงให้ทำการทดสอบตามข้อ ๘ ต่อไป กรณีที่ผู้เข้ารับการทดสอบโต้แย้งว่าตนมิได้เป็นคนหูหนวกหรือหูตึงให้นำใบรับรองแพทย์จากแพทย์เฉพาะมาแสดงยืนยันได้ (๒) กรณีคนตาพิการหรือตาบอดหนึ่งข้าง ให้ทำการทดสอบความสามารถในการมองเห็นของตาแต่ละข้างโดยวิธีการใช้แผ่นทดสอบมาตรฐาน (Smellin's testchart) ที่ระยะห่าง ๖ เมตร โดยผู้เข้ารับการทดสอบสามารถใส่แว่นตาหรือเลนส์สัมผัสขณะทำการทดสอบได้หากผลการทดสอบปรากฎว่าตาข้างใดข้างหนึ่งมองเห็นได้น้อยกว่า ๖/๖๐ถือว่าตาข้างนั้นพิการหรือบอด และในกรณีที่ผู้เข้ารับการทดสอบมีตาพิการหรือบอดหนึ่งข้างและข้างที่ไม่พิการหรือบอดสามารถมองเห็นได้ไม่น้อยกว่า ๖/๑๒ ให้ถือว่าผ่านการทดสอบแล้วจึงให้ทำการทดสอบตามข้อ ๘ ต่อไป หากผู้เข้ารับการทดสอบมีปัญหาเกี่ยวกับสายตาเช่น สายตาสั้น เป็นต้น และไม่ได้ใส่แว่นตาหรือเลนส์สัมผัส เป็นผลให้ไม่สามารถผ่านการทดสอบให้แนะนำให้ไปพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจวัดสายตาประกอบแว่นหรือใส่เลนส์สัมผัสแล้วให้กลับมาทดสอบแก้ตัวใหม่ บุคคลที่มีสายตาพิการหรือตาบอดหนึ่งข้างต้องมีใบรับรองแพทย์จากจักษุแพทย์ เพื่อยืนยันว่าสายตาข้างที่ไม่พิการหรือบอด มีความกว้างของลานสายตาอย่างน้อย๑๒๐ องศา ในแนวนอน และอย่างน้อย ๒๐ องศาในแนวตั้งโดยใช้วัตถุในการทดสอบสีขาวขนาด ๓ มิลลิเมตร ที่ระยะห่าง ๐.๓๓ เมตร มาแสดงยืนยันและประกอบคำขอรับใบอนุญาตขับรถด้วย (๓) กรณีคนพิการที่แขน ขา หรือลำตัว ให้นายทะเบียนพิจารณาสภาพร่างกายและทำการทดสอบความสามารถของร่างกายในการควบคุมบังคับรถก่อนหากเห็นว่าสามารถควบคุมบังคับรถได้อย่างปลอดภัย ให้ทำการทดสอบตามข้อ ๘ ต่อไป ข้อ ๘หลักเกณฑ์ วิธีการ และการวินิจฉัยผลการทดสอบ หรือยกเว้นการทดสอบสายตา ทดสอบข้อเขียน และทดสอบขับรถ ให้เป็นไปตามระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๓๖ การทดสอบในกรณีของคนหูหนวกหรือหูตึงจนไม่สามารถสื่อสารทางวาจาและอ่านหรือเขียนหนังสือไม่ได้ให้ผู้เข้ารับการทดสอบจัดหาล่ามภาษามือเพื่อช่วยให้สามารถดำเนินการทดสอบได้ และในการทดสอบข้อเขียนให้ล่ามแปลข้อสอบแล้วให้ผู้ทดสอบตอบโดยการทำเครื่องหมายที่คำตอบด้วยตนเองและให้ผู้ทำการทดสอบบันทึกในกระดาษคำตอบว่า"สอบโดยใช้ล่ามภาษามือ" พร้อมทั้งลงนามกำกับไว้เป็นหลักฐาน ข้อ ๙การอนุญาตและข้อจำกัดการใช้ใบอนุญาต (๑) ชนิดใบอนุญาตที่ออหรือต่ออายุ (ก) คนหูหนวกหรือหูตึงให้นายทะเบียนพิจารณาออกใบอนุญาตขับรถชนิดชั่วคราว ชนิดหนึ่งปี หรือชนิดตลอดชีพได้ (ข) คนตาพิการหรือตาบอดหนึ่งข้างให้นายทะเบียนพิจารณาออกใบอนุญาตขับรถชนิดชั่วคราว หรือชนิดหนึ่งปี หรือตลอดชีพได้ แต่ในกรณีการขอรับใบอนุญาตขับรถทุกครั้งต้องนำใบรับรองของจักษุแพทย์ที่ระบุผลการวินิจฉัยถึงสาเหตุและสภาพของตาข้างที่พิการหรือบอดพร้อมทั้งยืนยันว่าตาข้างที่ไม่พิการหรือบอดนั้นมีความกว้างของลานสายตาอย่างน้อย๑๒๐ องศา ในแนวนอน และอย่างน้อย ๓๐ องศา ในแนวตั้ง และตาข้างที่ไม่พิการหรือบอดมีลักษณะที่ไม่น่าจะเสื่อมสมรรถภาพในการมองเห็นลงอีกต่อไปเพื่อแสดงยืนยันและแนบประกอบคำขอรับใบอนุญาตขับรถด้วย การขอเปลี่ยนประเภทใบอนุญาตขับรถจากชนิดชั่วคราวเป็นชนิดหนึ่งปีหรือจากชนิดหนึ่งเป็นชนิดตลอดชีพ หรือการต่อใบอนุญาตขับรถทุกครั้งให้ทำการทดสอบความสามารถในการมองเห็นของตาข้างที่ไม่พิการหรือบอด ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในข้อ ๗(๒) ด้วย หากสามารถผ่านการทดสอบจึงจะดำเนินการออกหรือต่ออายุใบอนุญาตขับรถให้ได้ (ค) คนพิการที่แขน ขา หรือลำตัวหากการพิการแบบคงที่ให้พิจารณาออกใบอนุญาตขับรถชนิดชั่วคราว ชนิดหนึ่งปี หรือชนิดตลอดชีพได้แต่ในการขอเปลี่ยนประเภทใบอนุญาตขับรถจากชนิดชั่วคราวเป็นชนิดหนึ่งปีหรือชนิดหนึ่งปีเป็นชนิดตลอดชีพ หรือการต่อใบอนุญาตขับรถให้ทำการตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามและทดสอบความสามารถของร่างกายในการควบคุมบังคับรถว่าสามารถขับรถได้อย่างปลอดภัยหรือไม่และทดสอบขับรถก่อนออกหรือต่ออายุใบอนุญาตให้ทุกครั้งพร้อมทั้งต้องนำใบรับรองแพทย์ที่บุผลการวินิจฉัยว่าสภาพร่างกายไม่เป็นอุปสรรคต่อการขับรถมาแสดงยืนยันและแนบประกอบการขอรับใบอนุญาตขับรถด้วย (๒) ข้อจำกัดการใช้ใบอนุญาต (ก)คนพิการทุกลักษณะซึ่งได้รับใบอนุญาตขับรถตามข้อ ๙ (๑) ต้องติดเครื่องหมายตราสัญลักษณ์สำหรับคนพิการที่ตัวรถที่ขับด้วย แบบขนาด และตำแหน่งที่ติดเครื่องหมายตราสัญลักษณ์สำหรับคนพิการ ให้เป็นไปตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดแนบท้ายระเบียบนี้ (ข) คนหูหนวกหรือหูตึงหรือบุคคลตาพิการหรือตาบอดหนึ่งข้างต้องขับรถคันที่มีกระจกมองข้างทั้งที่ด้านซ้ายและด้านขวาของตัวรถเพื่อช่วยในการมองสภาพการจราจรด้านท้ายและด้านข้างนอกจากกระจกมองหลังภายในตัวรถด้วย (ค) คนตาพิการหรือตาบอดหนึ่งข้างที่มีปัญหาการมองเห็นและจำเป็นต้องใส่แว่นตาหรือเลนส์สัมผัสขณะเข้ารับการทดสอบการมองเห็นตามข้อ ๗(๒) จึงสามารถผ่านการทดสอบ ให้กำหนดข้อจำกัดการใช้ใบอนุญาตขับรถด้วยว่าต้องใส่แว่นตาหรือเลนส์สัมผัสขณะขับรถ (ง)ในกรณีที่ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถได้ดัดแปลงรถที่ใช้ให้มีความเหมาะสมกับสภาพร่างกายของตนเองรถนั้นต้องเป็นรถที่ได้จดทะเบียนและผ่านการตรวจสภาพจากนายทะเบียนตามกฎหมายแล้วจึงอนุญาตให้ยื่นคำขอได้และให้มีข้อจำกัดการใช้ใบอนุญาต คือ ต้องขับเฉพาะรถบางลักษณะเท่านั้น เช่น ขับเฉพาะรถเกียร์อัตโนมัติหรือพวงมาลัยพาวเวอร์ เป็นต้น ก็ให้กำหนดข้อจำกัดการใช้ใบอนุญาตไว้ด้วย ให้นายทะเบียนบันทึกลักษณะความพิการของผู้ขอและข้อจำกัดการใช้ใบอนุญาตขับรถไว้ด้วยโดยให้บันทึกไว้ด้านหลังต้นขั้วใบอนุญาตขับรถส่วนในใบอนุญาตขับรถให้บันทึกเฉพาะข้อจำกัดในการใช้ใบอนุญาตขับรถโดยด้านหน้าใบอนุญาตขับรถให้ทำเครื่องหมายดอกจัน (*) ต่อจากชนิดใบอนุญาตขับรถ เช่น รถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว*รถยนต์ส่วนบุคคลหนึ่งปี * เป็นต้น และบันทึกข้อจำกัดการใช้ที่ด้านหลังใบอนุญาตขับรถ เช่น*ให้ใช้ได้เฉพาะระเกียร์อัตโนมัติ* ให้ใช้ได้เฉพาะรถคันที่ดัดแปลงสภาพหมายเลขทะเบียน พร-๑๐๖๙ กรุงเทพมหานครเป็นต้น ข้อ ๑๐การอบรมหรือแนะนำความรู้เกี่ยวกับการขับรถ คนพิการซึ่งได้รับใบอนุญาตขับรถครั้งแรกต้องเข้ารับการอบรมหรือคำแนะนำจากนายทะเบียนหรือเจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกเกี่ยวกับหลักการหรือข้อควรปฏิบัติในการขับรถอย่างปลอดภัยหรือข้อแนะนำเกี่ยวกับการใช้หรือติดตั้งอุปกรณ์เพิ่มเติมเพื่อความปลอดภัย เป็นต้น ทั้งนี้ เพื่อให้การขับรถมีความปลอดภัยทั้งต่อตนเองและผู้ใช้รถใช้ถนนร่วมกัน ก่อนรับใบอนุญาตขับรถ ข้อ ๑๑ให้รองอธิบดี (ฝ่ายปฏิบัติการ) กรมการขนส่งทางบก รักษาการตามระเบียบนี้ ให้ไว้ณ วันที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๑ พงศกร เลาหวิเชียร อธิบดีกรมการขนส่งทางบก[รก.๒๕๔๒/๒๑ง/๙๘/๑๖ มีนาคม ๒๕๔๒] อาภรณ์/พิมพ์ ๒๔/๑๒/๔๔