คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 165/2522หลักกฎหมาย: โจทก์ใช้ทางผ่านที่ดินจำเลยมากว่า 10 ปี ได้ภารจำยอมจำเลยอ้างว่าจดทะเบียนซื้อที่ดินมาโดยสุจริตไม่ทราบว่ามีทางภารจำยอมไม่ได้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าที่ดินของจำเลยมีทางภารจำยอมห้ามจำเลยขัดขวางโจทก์ในการใช้ทาง จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "โจทก์ใช้ทางพิพาทแล้วผ่านที่ดินของนายสำเนียงไปออกถนนเพชรเกษม และได้ความว่า โจทก์ใช้ทางพิพาทติดต่อกันนับแต่วันแบ่งแยกโฉนดของโจทก์เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2506 ถึงวันที่จำเลยปิดกั้นในเดือนสิงหาคม 2517 เป็นเวลากว่า 10 ปี โจทก์จึงได้ภารจำยอมในที่พิพาทที่จำเลยอ้างว่าขณะซื้อที่ดินจากนายนิยม จำเลยไม่ทราบว่าเป็นทางภารจำยอมจำเลยซื้อที่ดินโดยสุจริตและจดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตนั้น แม้โจทก์จะมิได้จดทะเบียนภารจำยอมก็ตาม ก็ไม่เป็นเหตุที่จะปิดกั้นทางภารจำยอมดังกล่าวได้ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 800/2502 ระหว่าง หลวงสุภาเทพ โจทก์ นายอิ่มจิตรถาวรธนสาร จำเลย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 165/2522นางวรรณทนา กระบิลสิงห์โจทก์นายรุ่งฤทธิ์ เหมวงศ์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1299, ม. 1401โจทก์ใช้ทางผ่านที่ดินจำเลยมากว่า 10 ปี ได้ภารจำยอมจำเลยอ้างว่าจดทะเบียนซื้อที่ดินมาโดยสุจริตไม่ทราบว่ามีทางภารจำยอมไม่ได้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าที่ดินของจำเลยมีทางภารจำยอมห้ามจำเลยขัดขวางโจทก์ในการใช้ทาง จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "โจทก์ใช้ทางพิพาทแล้วผ่านที่ดินของนายสำเนียงไปออกถนนเพชรเกษม และได้ความว่า โจทก์ใช้ทางพิพาทติดต่อกันนับแต่วันแบ่งแยกโฉนดของโจทก์เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2506 ถึงวันที่จำเลยปิดกั้นในเดือนสิงหาคม 2517 เป็นเวลากว่า 10 ปี โจทก์จึงได้ภารจำยอมในที่พิพาทที่จำเลยอ้างว่าขณะซื้อที่ดินจากนายนิยม จำเลยไม่ทราบว่าเป็นทางภารจำยอมจำเลยซื้อที่ดินโดยสุจริตและจดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตนั้น แม้โจทก์จะมิได้จดทะเบียนภารจำยอมก็ตาม ก็ไม่เป็นเหตุที่จะปิดกั้นทางภารจำยอมดังกล่าวได้ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 800/2502 ระหว่าง หลวงสุภาเทพ โจทก์ นายอิ่มจิตรถาวรธนสาร จำเลย"พิพากษายืน(ไพบูลย์ ไวกาสี-วิทูร เทพพิทักษ์-ประถม วิเชียรเนตร)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเป็นที่ยอมรับกันว่าภารจำยอมที่ได้โดยอายุความแม้ไม่จดทะเบียนก็ใช้ยันผู้รับโอนภารยทรัพย์ เป็นข้อยกเว้นของ มาตรา 1299 วรรคสอง ได้ แต่เหตุที่ จะอ้างนั้นหายากบางทีก็เลยอ้างเหตุที่เห็นชัดว่าผิด ที่พอจะไปได้ใกล้หน่อย ก็คือ มาตรา 1399 ที่ว่า ภารจำยอมสิ้นไปเมื่อไม่ด้ใช้มา 10 ปี ซึ่งเป็นข้อยกเว้นของการสูญสิ้นทรัพย์สิทธิเหมือนกัน เพราะตามปกติทรัพย์สิทธิไม่สูญไปโดยการไม่ใช้ ภารจำยอมย่อมใช้อยู่เสมอ ผู้รับโอนภารยทรัพย์ควรต้องได้ทราบถึงการใช้ภารจำยอมนั้นอยู่ หากจะไม่ได้ใช้เป็นบางคราวทำให้ผู้รับโอนภารยทรัพย์เข้าใจว่าไม่มีภารจำยอมการไม่ใช่ชั่วคราว ถ้าไม่ถึง 10 ปี ตาม มาตรา 1399 ก็ไม่เป็นเหตุที่จะอ้างว่าภารจำยอมนั้นไม่มีการอ้างมายันไม่ได้ก็มีผลเท่ากับภารจำยอมนั้นสิ้นไปเหมือนกัน จึงไม่ต้องด้วยมาตรา 1399 ที่จะสิ้นไปก็เมื่อไม่ได้ใช้มาถึง 10 ปี เหตุที่อ้างนี้แม้จะกล้อมแกล้งก็ยังดีกว่าอ้างเหตุผิด ๆ อย่างอื่น จิตติคำพิพากษา: ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าที่ดินของจำเลยมีทางภารจำยอมห้ามจำเลยขัดขวางโจทก์ในการใช้ทาง จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "โจทก์ใช้ทางพิพาทแล้วผ่านที่ดินของนายสำเนียงไปออกถนนเพชรเกษม และได้ความว่า โจทก์ใช้ทางพิพาทติดต่อกันนับแต่วันแบ่งแยกโฉนดของโจทก์เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2506 ถึงวันที่จำเลยปิดกั้นในเดือนสิงหาคม 2517 เป็นเวลากว่า 10 ปี โจทก์จึงได้ภารจำยอมในที่พิพาทที่จำเลยอ้างว่าขณะซื้อที่ดินจากนายนิยม จำเลยไม่ทราบว่าเป็นทางภารจำยอมจำเลยซื้อที่ดินโดยสุจริตและจดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตนั้น แม้โจทก์จะมิได้จดทะเบียนภารจำยอมก็ตาม ก็ไม่เป็นเหตุที่จะปิดกั้นทางภารจำยอมดังกล่าวได้ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 800/2502 ระหว่าง หลวงสุภาเทพ โจทก์ นายอิ่มจิตรถาวรธนสาร จำเลย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 165/2522นางวรรณทนา กระบิลสิงห์โจทก์นายรุ่งฤทธิ์ เหมวงศ์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1299, ม. 1401โจทก์ใช้ทางผ่านที่ดินจำเลยมากว่า 10 ปี ได้ภารจำยอมจำเลยอ้างว่าจดทะเบียนซื้อที่ดินมาโดยสุจริตไม่ทราบว่ามีทางภารจำยอมไม่ได้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาว่าที่ดินของจำเลยมีทางภารจำยอมห้ามจำเลยขัดขวางโจทก์ในการใช้ทาง จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "โจทก์ใช้ทางพิพาทแล้วผ่านที่ดินของนายสำเนียงไปออกถนนเพชรเกษม และได้ความว่า โจทก์ใช้ทางพิพาทติดต่อกันนับแต่วันแบ่งแยกโฉนดของโจทก์เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2506 ถึงวันที่จำเลยปิดกั้นในเดือนสิงหาคม 2517 เป็นเวลากว่า 10 ปี โจทก์จึงได้ภารจำยอมในที่พิพาทที่จำเลยอ้างว่าขณะซื้อที่ดินจากนายนิยม จำเลยไม่ทราบว่าเป็นทางภารจำยอมจำเลยซื้อที่ดินโดยสุจริตและจดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตนั้น แม้โจทก์จะมิได้จดทะเบียนภารจำยอมก็ตาม ก็ไม่เป็นเหตุที่จะปิดกั้นทางภารจำยอมดังกล่าวได้ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 800/2502 ระหว่าง หลวงสุภาเทพ โจทก์ นายอิ่มจิตรถาวรธนสาร จำเลย"พิพากษายืน(ไพบูลย์ ไวกาสี-วิทูร เทพพิทักษ์-ประถม วิเชียรเนตร)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเป็นที่ยอมรับกันว่าภารจำยอมที่ได้โดยอายุความแม้ไม่จดทะเบียนก็ใช้ยันผู้รับโอนภารยทรัพย์ เป็นข้อยกเว้นของ มาตรา 1299 วรรคสอง ได้ แต่เหตุที่ จะอ้างนั้นหายากบางทีก็เลยอ้างเหตุที่เห็นชัดว่าผิด ที่พอจะไปได้ใกล้หน่อย ก็คือ มาตรา 1399 ที่ว่า ภารจำยอมสิ้นไปเมื่อไม่ด้ใช้มา 10 ปี ซึ่งเป็นข้อยกเว้นของการสูญสิ้นทรัพย์สิทธิเหมือนกัน เพราะตามปกติทรัพย์สิทธิไม่สูญไปโดยการไม่ใช้ ภารจำยอมย่อมใช้อยู่เสมอ ผู้รับโอนภารยทรัพย์ควรต้องได้ทราบถึงการใช้ภารจำยอมนั้นอยู่ หากจะไม่ได้ใช้เป็นบางคราวทำให้ผู้รับโอนภารยทรัพย์เข้าใจว่าไม่มีภารจำยอมการไม่ใช่ชั่วคราว ถ้าไม่ถึง 10 ปี ตาม มาตรา 1399 ก็ไม่เป็นเหตุที่จะอ้างว่าภารจำยอมนั้นไม่มีการอ้างมายันไม่ได้ก็มีผลเท่ากับภารจำยอมนั้นสิ้นไปเหมือนกัน จึงไม่ต้องด้วยมาตรา 1399 ที่จะสิ้นไปก็เมื่อไม่ได้ใช้มาถึง 10 ปี เหตุที่อ้างนี้แม้จะกล้อมแกล้งก็ยังดีกว่าอ้างเหตุผิด ๆ อย่างอื่น จิตติ