คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1895/2514หลักกฎหมาย: มีผู้ลักปากกามาขายให้โจทก์ โจทก์ซื้อไว้แล้วนำมาขายให้กับจำเลย โดยจำเลยไม่รู้ ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาไปจากจำเลยและคืนให้เจ้าของไป ถือว่าเป็นการรอนสิทธิจำเลย โจทก์ซึ่งเป็นผู้ขายต้องรับผิด จึงไม่มีสิทธิที่จะเรียกร้องให้จำเลยชำระเงินตามเช็คที่จำเลยสั่งจ่ายเป็นค่าปากกาโจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คธนาคารกสิกรไทย จำกัด เลขที่ เอ๊กซ์ 795607 สั่งจ่ายเงิน 5,500 บาทให้โจทก์ เพื่อชำระค่าสินค้า โจทก์นำเช็คดังกล่าวขอเบิกเงินจากธนาคาร แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน โดยจำเลยมีเจตนาทุจริต อายัดเช็ครายนี้ไว้ ขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และให้จำเลยชำระเงินตามเช็ค 5,500 บาทแก่โจทก์ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วรับประทานฟ้องจำเลยให้การว่า โจทก์ขายปากกาเชฟเฟอร์ 70 ด้ามให้จำเลยเป็นเงิน 10,500 บาท จำเลยออกเช็คชำระหนี้ 2 ฉบับ ๆ หนึ่งสั่งจ่ายเงิน5,000 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจากธนาคารไปแล้ว ส่วนอีกฉบับหนึ่ง5,500 บาท ยังไม่ถึงกำหนดเวลารับเงินตามเช็ค แต่เจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาที่จำเลยรับซื้อไว้จากโจทก์หมดสิ้น โดยอ้างว่าเป็นทรัพย์ที่ถูกคนร้ายลักมาเพื่อนำไปประกอบคดี จำเลยจึงได้อายัดการจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยเชื่อโดยสุจริตว่าโจทก์ได้ปากกามาโดยสุจริต หนี้สินรายพิพาทไม่มีมูลที่โจทก์จะเรียกร้องได้ เพราะเป็นหนี้ที่ก่อขึ้นโดยผิดกฎหมายศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องเฉพาะคดีส่วนอาญา และให้จำเลยใช้เงินตามเช็คเป็นเงิน 5,500 บาทให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์คดีส่วนแพ่งศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ส่อแสดงให้เห็นชัดว่าโจทก์ผู้ขายไม่สุจริตรู้ถึงความบกพร่องของทรัพย์สินคือปากกาที่ขายให้จำเลยอยู่แล้วในเวลาตกลงซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกันทั้งหมดเจ้าพนักงานตำรวจได้ยึดและคืนให้กับผู้เป็นเจ้าของที่แท้จริงไปแล้ว เมื่อทรัพย์สินที่ซื้อขายกันหลุดไปจากผู้ซื้อทั้งหมด เพราะเหตุแห่งการรอนสิทธิซึ่งจำเลยผู้ซื้อไม่ได้รู้ในเวลาซื้อขาย ผู้ขายย่อมต้องรับผิดในการรอนสิทธินั้น ฉะนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิเรียกร้องตามเช็คจากจำเลยได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1895/2514นายอุเทพ ตั้งตระกูลโจทก์นายเฉลิม ดุลยกาญจน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 475, ม. 479, ม. 914, ม. 987, ม. 989มีผู้ลักปากกามาขายให้โจทก์ โจทก์ซื้อไว้แล้วนำมาขายให้กับจำเลย โดยจำเลยไม่รู้ ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาไปจากจำเลยและคืนให้เจ้าของไป ถือว่าเป็นการรอนสิทธิจำเลย โจทก์ซึ่งเป็นผู้ขายต้องรับผิด จึงไม่มีสิทธิที่จะเรียกร้องให้จำเลยชำระเงินตามเช็คที่จำเลยสั่งจ่ายเป็นค่าปากกาโจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คธนาคารกสิกรไทย จำกัด เลขที่ เอ๊กซ์ 795607 สั่งจ่ายเงิน 5,500 บาทให้โจทก์ เพื่อชำระค่าสินค้า โจทก์นำเช็คดังกล่าวขอเบิกเงินจากธนาคาร แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน โดยจำเลยมีเจตนาทุจริต อายัดเช็ครายนี้ไว้ ขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และให้จำเลยชำระเงินตามเช็ค 5,500 บาทแก่โจทก์ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วรับประทานฟ้องจำเลยให้การว่า โจทก์ขายปากกาเชฟเฟอร์ 70 ด้ามให้จำเลยเป็นเงิน 10,500 บาท จำเลยออกเช็คชำระหนี้ 2 ฉบับ ๆ หนึ่งสั่งจ่ายเงิน5,000 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจากธนาคารไปแล้ว ส่วนอีกฉบับหนึ่ง5,500 บาท ยังไม่ถึงกำหนดเวลารับเงินตามเช็ค แต่เจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาที่จำเลยรับซื้อไว้จากโจทก์หมดสิ้น โดยอ้างว่าเป็นทรัพย์ที่ถูกคนร้ายลักมาเพื่อนำไปประกอบคดี จำเลยจึงได้อายัดการจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยเชื่อโดยสุจริตว่าโจทก์ได้ปากกามาโดยสุจริต หนี้สินรายพิพาทไม่มีมูลที่โจทก์จะเรียกร้องได้ เพราะเป็นหนี้ที่ก่อขึ้นโดยผิดกฎหมายศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องเฉพาะคดีส่วนอาญา และให้จำเลยใช้เงินตามเช็คเป็นเงิน 5,500 บาทให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์คดีส่วนแพ่งศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ส่อแสดงให้เห็นชัดว่าโจทก์ผู้ขายไม่สุจริตรู้ถึงความบกพร่องของทรัพย์สินคือปากกาที่ขายให้จำเลยอยู่แล้วในเวลาตกลงซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกันทั้งหมดเจ้าพนักงานตำรวจได้ยึดและคืนให้กับผู้เป็นเจ้าของที่แท้จริงไปแล้ว เมื่อทรัพย์สินที่ซื้อขายกันหลุดไปจากผู้ซื้อทั้งหมด เพราะเหตุแห่งการรอนสิทธิซึ่งจำเลยผู้ซื้อไม่ได้รู้ในเวลาซื้อขาย ผู้ขายย่อมต้องรับผิดในการรอนสิทธินั้น ฉะนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิเรียกร้องตามเช็คจากจำเลยได้พิพากษายืน(จรัญ อิศระ-ประสม เภกะสุต-ฉัตร รัตนทัศนีย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คธนาคารกสิกรไทย จำกัด เลขที่ เอ๊กซ์ 795607 สั่งจ่ายเงิน 5,500 บาทให้โจทก์ เพื่อชำระค่าสินค้า โจทก์นำเช็คดังกล่าวขอเบิกเงินจากธนาคาร แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน โดยจำเลยมีเจตนาทุจริต อายัดเช็ครายนี้ไว้ ขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และให้จำเลยชำระเงินตามเช็ค 5,500 บาทแก่โจทก์ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วรับประทานฟ้องจำเลยให้การว่า โจทก์ขายปากกาเชฟเฟอร์ 70 ด้ามให้จำเลยเป็นเงิน 10,500 บาท จำเลยออกเช็คชำระหนี้ 2 ฉบับ ๆ หนึ่งสั่งจ่ายเงิน5,000 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจากธนาคารไปแล้ว ส่วนอีกฉบับหนึ่ง5,500 บาท ยังไม่ถึงกำหนดเวลารับเงินตามเช็ค แต่เจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาที่จำเลยรับซื้อไว้จากโจทก์หมดสิ้น โดยอ้างว่าเป็นทรัพย์ที่ถูกคนร้ายลักมาเพื่อนำไปประกอบคดี จำเลยจึงได้อายัดการจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยเชื่อโดยสุจริตว่าโจทก์ได้ปากกามาโดยสุจริต หนี้สินรายพิพาทไม่มีมูลที่โจทก์จะเรียกร้องได้ เพราะเป็นหนี้ที่ก่อขึ้นโดยผิดกฎหมายศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องเฉพาะคดีส่วนอาญา และให้จำเลยใช้เงินตามเช็คเป็นเงิน 5,500 บาทให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์คดีส่วนแพ่งศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ส่อแสดงให้เห็นชัดว่าโจทก์ผู้ขายไม่สุจริตรู้ถึงความบกพร่องของทรัพย์สินคือปากกาที่ขายให้จำเลยอยู่แล้วในเวลาตกลงซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกันทั้งหมดเจ้าพนักงานตำรวจได้ยึดและคืนให้กับผู้เป็นเจ้าของที่แท้จริงไปแล้ว เมื่อทรัพย์สินที่ซื้อขายกันหลุดไปจากผู้ซื้อทั้งหมด เพราะเหตุแห่งการรอนสิทธิซึ่งจำเลยผู้ซื้อไม่ได้รู้ในเวลาซื้อขาย ผู้ขายย่อมต้องรับผิดในการรอนสิทธินั้น ฉะนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิเรียกร้องตามเช็คจากจำเลยได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1895/2514นายอุเทพ ตั้งตระกูลโจทก์นายเฉลิม ดุลยกาญจน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 475, ม. 479, ม. 914, ม. 987, ม. 989มีผู้ลักปากกามาขายให้โจทก์ โจทก์ซื้อไว้แล้วนำมาขายให้กับจำเลย โดยจำเลยไม่รู้ ต่อมาเจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาไปจากจำเลยและคืนให้เจ้าของไป ถือว่าเป็นการรอนสิทธิจำเลย โจทก์ซึ่งเป็นผู้ขายต้องรับผิด จึงไม่มีสิทธิที่จะเรียกร้องให้จำเลยชำระเงินตามเช็คที่จำเลยสั่งจ่ายเป็นค่าปากกาโจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คธนาคารกสิกรไทย จำกัด เลขที่ เอ๊กซ์ 795607 สั่งจ่ายเงิน 5,500 บาทให้โจทก์ เพื่อชำระค่าสินค้า โจทก์นำเช็คดังกล่าวขอเบิกเงินจากธนาคาร แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน โดยจำเลยมีเจตนาทุจริต อายัดเช็ครายนี้ไว้ ขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 และให้จำเลยชำระเงินตามเช็ค 5,500 บาทแก่โจทก์ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วรับประทานฟ้องจำเลยให้การว่า โจทก์ขายปากกาเชฟเฟอร์ 70 ด้ามให้จำเลยเป็นเงิน 10,500 บาท จำเลยออกเช็คชำระหนี้ 2 ฉบับ ๆ หนึ่งสั่งจ่ายเงิน5,000 บาท ซึ่งโจทก์ได้รับเงินจากธนาคารไปแล้ว ส่วนอีกฉบับหนึ่ง5,500 บาท ยังไม่ถึงกำหนดเวลารับเงินตามเช็ค แต่เจ้าพนักงานตำรวจยึดปากกาที่จำเลยรับซื้อไว้จากโจทก์หมดสิ้น โดยอ้างว่าเป็นทรัพย์ที่ถูกคนร้ายลักมาเพื่อนำไปประกอบคดี จำเลยจึงได้อายัดการจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยเชื่อโดยสุจริตว่าโจทก์ได้ปากกามาโดยสุจริต หนี้สินรายพิพาทไม่มีมูลที่โจทก์จะเรียกร้องได้ เพราะเป็นหนี้ที่ก่อขึ้นโดยผิดกฎหมายศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องเฉพาะคดีส่วนอาญา และให้จำเลยใช้เงินตามเช็คเป็นเงิน 5,500 บาทให้โจทก์จำเลยอุทธรณ์คดีส่วนแพ่งศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ส่อแสดงให้เห็นชัดว่าโจทก์ผู้ขายไม่สุจริตรู้ถึงความบกพร่องของทรัพย์สินคือปากกาที่ขายให้จำเลยอยู่แล้วในเวลาตกลงซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกัน ทั้งปากกาที่ซื้อขายกันทั้งหมดเจ้าพนักงานตำรวจได้ยึดและคืนให้กับผู้เป็นเจ้าของที่แท้จริงไปแล้ว เมื่อทรัพย์สินที่ซื้อขายกันหลุดไปจากผู้ซื้อทั้งหมด เพราะเหตุแห่งการรอนสิทธิซึ่งจำเลยผู้ซื้อไม่ได้รู้ในเวลาซื้อขาย ผู้ขายย่อมต้องรับผิดในการรอนสิทธินั้น ฉะนั้น โจทก์จึงไม่มีสิทธิเรียกร้องตามเช็คจากจำเลยได้พิพากษายืน(จรัญ อิศระ-ประสม เภกะสุต-ฉัตร รัตนทัศนีย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ