คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1216/2491หลักกฎหมาย: เมื่อศาลพิพากษาว่าสัญญาเช่าที่ดินระหว่างเจ้าของที่ดินกับผู้เช่าระงับไปแล้ว เมื่อผู้เช่าสามารถรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างไปได้เมื่อใด ก็ให้จัดการรื้อไปย่อมแสดงว่า ผู้เช่าไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างต่อไปแล้ว ส่วนการที่ผู้เช่าจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องของการบังคับคดี เมื่อผู้เช่าที่ดินจากเจ้าของที่ดิน แล้วมาปลูกบ้านให้คนเช่าหมดสิทธิในที่ดินแล้ว ผู้เช่าที่ดินก็ย่อมไม่มีสิทธิจะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินที่เช่านั้นต่อไป จำเลยเป็นผู้เช่าเรือนโรงไปจากผู้เช่าที่ดินของโจทก์นั้น ไม่ใช่เป็นผู้เช่าหรือผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ ย่อมไม่ได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขันความว่า นางลำใยได้เช่าที่ดินของโจทก์แล้วปลูกสร้างโรงเรือนเก็บค่าเช่า จำเลยได้เช่าอาศัยอยู่ในห้องที่นางลำใยปลูกขึ้นนี้ ต่อมาโจทก์ฟ้องนางลำใยขอเลิกสัญญาเรียกที่ดินคืน และขอห้ามอย่าให้จำเลย (นางลำใย) เข้ามาในสถานที่เช่า หรือเก็บผลประโยชน์รายได้ในสถานที่เช่าต่อไป คดีนั้น ศาลพิพากษาว่า โจทก์กับนางลำใยตกลงเลิกสัญญาเช่ากัน แต่ผู้เช่าของนางลำใยไม่ยอมออก เพราะอยู่โดยมีสิทธิตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ การที่นางลำใยจำเลยไม่สามารถรื้อสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินได้ จึงกลายเป็นการชำระหนี้พ้นวิสัย จะบังคับจำเลย(นางลำใย)มิได้ จึงพิพากษาว่าในระหว่างทำการรื้อถอนไม่ได้ ห้ามมิให้จำเลย (นางลำใย) เก็บผลประโยชน์รายได้ คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์จึงฟ้องเป็นคดีนี้ ขอให้ศาลบังคับอย่าให้จำเลยและบริวารเข้ามาใช้อำนาจครอบครองห้องพิพาท จำเลยให้การว่าได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันว่า จำเลยได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในคดีที่โจทก์ฟ้องขับไล่นางลำใย ศาลพิพากษาว่า สัญญาเช่าที่ดินระหว่างโจทก์กับนางลำใยระงับไปแล้ว ย่อมแสดงว่านางลำใยไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างเรือนโรงต่อไปแล้ว การที่นางลำใยจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องสำหรับการบังคับคดี เมื่อนางลำใยหมดสิทธิในที่ดินของโจทก์แล้ว นางลำใยก็ย่อมไม่มีสิทธิที่จะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์ จำเลยซึ่งเป็นผู้ถือสิทธิจากนางลำใยด้วยการเช่าสิ่งปลูกสร้างจากนางลำใย ก็ไม่มีสิทธิดีกว่านางลำใย ในอันที่จะเข้าไปใช้ประโยชน์ในที่ดินซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิ ข้ออ้างว่าได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ นั้น จริงอยู่ การเช่าที่ดินสำหรับปลูกสร้างเคหะ ย่อมได้รับคามคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ คดีนี้จำเลยหาใช่ผู้เช่าที่ดินของโจทก์ไม่ จะว่าจำเลยเป็นผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ก็ไม่ได้ เพราะจำเลยเป็นแต่เพียงผู้เช่าโรงเรือนไปจากนางลำใย จำเลยไม่มีทางที่จะอ้าง พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ขึ้นใช้ยันต่อโจทก์ได้ พิพากษากลับ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าไปใช้อำนาจครอบครองสิ่งใด ๆ ในที่ดินของโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1216/2491พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ โดย นายสถิตย์ นิยมศิลป์ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นายจิ้งเจง แซ่แต้จำเลย พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ป.พ.พ. ม. 1336, ม. 544.เมื่อศาลพิพากษาว่าสัญญาเช่าที่ดินระหว่างเจ้าของที่ดินกับผู้เช่าระงับไปแล้ว เมื่อผู้เช่าสามารถรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างไปได้เมื่อใด ก็ให้จัดการรื้อไปย่อมแสดงว่า ผู้เช่าไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างต่อไปแล้ว ส่วนการที่ผู้เช่าจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องของการบังคับคดี เมื่อผู้เช่าที่ดินจากเจ้าของที่ดิน แล้วมาปลูกบ้านให้คนเช่าหมดสิทธิในที่ดินแล้ว ผู้เช่าที่ดินก็ย่อมไม่มีสิทธิจะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินที่เช่านั้นต่อไป จำเลยเป็นผู้เช่าเรือนโรงไปจากผู้เช่าที่ดินของโจทก์นั้น ไม่ใช่เป็นผู้เช่าหรือผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ ย่อมไม่ได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขันความว่า นางลำใยได้เช่าที่ดินของโจทก์แล้วปลูกสร้างโรงเรือนเก็บค่าเช่า จำเลยได้เช่าอาศัยอยู่ในห้องที่นางลำใยปลูกขึ้นนี้ ต่อมาโจทก์ฟ้องนางลำใยขอเลิกสัญญาเรียกที่ดินคืน และขอห้ามอย่าให้จำเลย (นางลำใย) เข้ามาในสถานที่เช่า หรือเก็บผลประโยชน์รายได้ในสถานที่เช่าต่อไป คดีนั้น ศาลพิพากษาว่า โจทก์กับนางลำใยตกลงเลิกสัญญาเช่ากัน แต่ผู้เช่าของนางลำใยไม่ยอมออก เพราะอยู่โดยมีสิทธิตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ การที่นางลำใยจำเลยไม่สามารถรื้อสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินได้ จึงกลายเป็นการชำระหนี้พ้นวิสัย จะบังคับจำเลย(นางลำใย)มิได้ จึงพิพากษาว่าในระหว่างทำการรื้อถอนไม่ได้ ห้ามมิให้จำเลย (นางลำใย) เก็บผลประโยชน์รายได้ คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์จึงฟ้องเป็นคดีนี้ ขอให้ศาลบังคับอย่าให้จำเลยและบริวารเข้ามาใช้อำนาจครอบครองห้องพิพาท จำเลยให้การว่าได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันว่า จำเลยได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในคดีที่โจทก์ฟ้องขับไล่นางลำใย ศาลพิพากษาว่า สัญญาเช่าที่ดินระหว่างโจทก์กับนางลำใยระงับไปแล้ว ย่อมแสดงว่านางลำใยไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างเรือนโรงต่อไปแล้ว การที่นางลำใยจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องสำหรับการบังคับคดี เมื่อนางลำใยหมดสิทธิในที่ดินของโจทก์แล้ว นางลำใยก็ย่อมไม่มีสิทธิที่จะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์ จำเลยซึ่งเป็นผู้ถือสิทธิจากนางลำใยด้วยการเช่าสิ่งปลูกสร้างจากนางลำใย ก็ไม่มีสิทธิดีกว่านางลำใย ในอันที่จะเข้าไปใช้ประโยชน์ในที่ดินซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิ ข้ออ้างว่าได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ นั้น จริงอยู่ การเช่าที่ดินสำหรับปลูกสร้างเคหะ ย่อมได้รับคามคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ คดีนี้จำเลยหาใช่ผู้เช่าที่ดินของโจทก์ไม่ จะว่าจำเลยเป็นผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ก็ไม่ได้ เพราะจำเลยเป็นแต่เพียงผู้เช่าโรงเรือนไปจากนางลำใย จำเลยไม่มีทางที่จะอ้าง พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ขึ้นใช้ยันต่อโจทก์ได้ พิพากษากลับ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าไปใช้อำนาจครอบครองสิ่งใด ๆ ในที่ดินของโจทก์(ประวัติ ปัตตพงศ์-ปรีชาวินิจฉัย-ศิลปสิทธิวินิจฉัย)ศาลชั้นต้น - หลวงมนูนัยวิมลวาจน์ศาลอุทธรณ์ - พระมนูกิจวิมลอรรถแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ความว่า นางลำใยได้เช่าที่ดินของโจทก์แล้วปลูกสร้างโรงเรือนเก็บค่าเช่า จำเลยได้เช่าอาศัยอยู่ในห้องที่นางลำใยปลูกขึ้นนี้ ต่อมาโจทก์ฟ้องนางลำใยขอเลิกสัญญาเรียกที่ดินคืน และขอห้ามอย่าให้จำเลย (นางลำใย) เข้ามาในสถานที่เช่า หรือเก็บผลประโยชน์รายได้ในสถานที่เช่าต่อไป คดีนั้น ศาลพิพากษาว่า โจทก์กับนางลำใยตกลงเลิกสัญญาเช่ากัน แต่ผู้เช่าของนางลำใยไม่ยอมออก เพราะอยู่โดยมีสิทธิตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ การที่นางลำใยจำเลยไม่สามารถรื้อสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินได้ จึงกลายเป็นการชำระหนี้พ้นวิสัย จะบังคับจำเลย(นางลำใย)มิได้ จึงพิพากษาว่าในระหว่างทำการรื้อถอนไม่ได้ ห้ามมิให้จำเลย (นางลำใย) เก็บผลประโยชน์รายได้ คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์จึงฟ้องเป็นคดีนี้ ขอให้ศาลบังคับอย่าให้จำเลยและบริวารเข้ามาใช้อำนาจครอบครองห้องพิพาท จำเลยให้การว่าได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันว่า จำเลยได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในคดีที่โจทก์ฟ้องขับไล่นางลำใย ศาลพิพากษาว่า สัญญาเช่าที่ดินระหว่างโจทก์กับนางลำใยระงับไปแล้ว ย่อมแสดงว่านางลำใยไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างเรือนโรงต่อไปแล้ว การที่นางลำใยจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องสำหรับการบังคับคดี เมื่อนางลำใยหมดสิทธิในที่ดินของโจทก์แล้ว นางลำใยก็ย่อมไม่มีสิทธิที่จะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์ จำเลยซึ่งเป็นผู้ถือสิทธิจากนางลำใยด้วยการเช่าสิ่งปลูกสร้างจากนางลำใย ก็ไม่มีสิทธิดีกว่านางลำใย ในอันที่จะเข้าไปใช้ประโยชน์ในที่ดินซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิ ข้ออ้างว่าได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ นั้น จริงอยู่ การเช่าที่ดินสำหรับปลูกสร้างเคหะ ย่อมได้รับคามคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ คดีนี้จำเลยหาใช่ผู้เช่าที่ดินของโจทก์ไม่ จะว่าจำเลยเป็นผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ก็ไม่ได้ เพราะจำเลยเป็นแต่เพียงผู้เช่าโรงเรือนไปจากนางลำใย จำเลยไม่มีทางที่จะอ้าง พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ขึ้นใช้ยันต่อโจทก์ได้ พิพากษากลับ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าไปใช้อำนาจครอบครองสิ่งใด ๆ ในที่ดินของโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1216/2491พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ โดย นายสถิตย์ นิยมศิลป์ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นายจิ้งเจง แซ่แต้จำเลย พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ป.พ.พ. ม. 1336, ม. 544.เมื่อศาลพิพากษาว่าสัญญาเช่าที่ดินระหว่างเจ้าของที่ดินกับผู้เช่าระงับไปแล้ว เมื่อผู้เช่าสามารถรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างไปได้เมื่อใด ก็ให้จัดการรื้อไปย่อมแสดงว่า ผู้เช่าไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างต่อไปแล้ว ส่วนการที่ผู้เช่าจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องของการบังคับคดี เมื่อผู้เช่าที่ดินจากเจ้าของที่ดิน แล้วมาปลูกบ้านให้คนเช่าหมดสิทธิในที่ดินแล้ว ผู้เช่าที่ดินก็ย่อมไม่มีสิทธิจะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินที่เช่านั้นต่อไป จำเลยเป็นผู้เช่าเรือนโรงไปจากผู้เช่าที่ดินของโจทก์นั้น ไม่ใช่เป็นผู้เช่าหรือผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ ย่อมไม่ได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขันความว่า นางลำใยได้เช่าที่ดินของโจทก์แล้วปลูกสร้างโรงเรือนเก็บค่าเช่า จำเลยได้เช่าอาศัยอยู่ในห้องที่นางลำใยปลูกขึ้นนี้ ต่อมาโจทก์ฟ้องนางลำใยขอเลิกสัญญาเรียกที่ดินคืน และขอห้ามอย่าให้จำเลย (นางลำใย) เข้ามาในสถานที่เช่า หรือเก็บผลประโยชน์รายได้ในสถานที่เช่าต่อไป คดีนั้น ศาลพิพากษาว่า โจทก์กับนางลำใยตกลงเลิกสัญญาเช่ากัน แต่ผู้เช่าของนางลำใยไม่ยอมออก เพราะอยู่โดยมีสิทธิตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ การที่นางลำใยจำเลยไม่สามารถรื้อสิ่งปลูกสร้างออกจากที่ดินได้ จึงกลายเป็นการชำระหนี้พ้นวิสัย จะบังคับจำเลย(นางลำใย)มิได้ จึงพิพากษาว่าในระหว่างทำการรื้อถอนไม่ได้ ห้ามมิให้จำเลย (นางลำใย) เก็บผลประโยชน์รายได้ คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์จึงฟ้องเป็นคดีนี้ ขอให้ศาลบังคับอย่าให้จำเลยและบริวารเข้ามาใช้อำนาจครอบครองห้องพิพาท จำเลยให้การว่าได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันว่า จำเลยได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในคดีที่โจทก์ฟ้องขับไล่นางลำใย ศาลพิพากษาว่า สัญญาเช่าที่ดินระหว่างโจทก์กับนางลำใยระงับไปแล้ว ย่อมแสดงว่านางลำใยไม่มีสิทธิที่จะใช้ที่ดินของโจทก์เป็นที่สำหรับปลูกสร้างเรือนโรงต่อไปแล้ว การที่นางลำใยจะรื้อถอนไปเมื่อใดนั้น เป็นเรื่องสำหรับการบังคับคดี เมื่อนางลำใยหมดสิทธิในที่ดินของโจทก์แล้ว นางลำใยก็ย่อมไม่มีสิทธิที่จะให้ผู้ใดเข้าไปเกี่ยวข้องในที่ดินของโจทก์ จำเลยซึ่งเป็นผู้ถือสิทธิจากนางลำใยด้วยการเช่าสิ่งปลูกสร้างจากนางลำใย ก็ไม่มีสิทธิดีกว่านางลำใย ในอันที่จะเข้าไปใช้ประโยชน์ในที่ดินซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิ ข้ออ้างว่าได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ นั้น จริงอยู่ การเช่าที่ดินสำหรับปลูกสร้างเคหะ ย่อมได้รับคามคุ้มครองจาก พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ คดีนี้จำเลยหาใช่ผู้เช่าที่ดินของโจทก์ไม่ จะว่าจำเลยเป็นผู้เช่าช่วงที่ดินจากโจทก์ก็ไม่ได้ เพราะจำเลยเป็นแต่เพียงผู้เช่าโรงเรือนไปจากนางลำใย จำเลยไม่มีทางที่จะอ้าง พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ ขึ้นใช้ยันต่อโจทก์ได้ พิพากษากลับ ห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าไปใช้อำนาจครอบครองสิ่งใด ๆ ในที่ดินของโจทก์(ประวัติ ปัตตพงศ์-ปรีชาวินิจฉัย-ศิลปสิทธิวินิจฉัย)ศาลชั้นต้น - หลวงมนูนัยวิมลวาจน์ศาลอุทธรณ์ - พระมนูกิจวิมลอรรถแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ