คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2622/2538หลักกฎหมาย: โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องจำเลยว่าจำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างจึงเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา98(2)แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518ซึ่งต้องผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการได้ตามมาตรา103(2)แต่ฟ้องฟ้องคดีโดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2534 โจทก์กับจำเลยได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างในเรื่องการหักและการจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพโดยตกลงกันว่า ในแต่ละเดือนให้จำเลยหักค่าจ้างของลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์เข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5 ของค่าจ้าง และจำเลยต้องจ่ายเงินของจำเลยเข้าสมทบตามอายุงานของลูกจ้าง ดังนี้ ลูกจ้างที่อายุงานเริ่ม 1-2 ปี, 3-5 ปี 6-9 ปี และ 10 ปี เป็นต้นไป จำเลยต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5, 6, 8และ 10 ของค่าจ้าง ตามลำดับ กรณีลูกจ้างลาออก จำเลยต้องจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในส่วนที่หักจากลูกจ้างไว้ในอัตราร้อยละ 100 และต้องจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพให้แก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเริ่ม 3-5 ปี, 6-9 ปี และ10 ปี เป็นต้นไป ในอัตราร้อยละ 60, 80 และ 100 ตามลำดับ ของเงินที่จำเลยจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพ เมื่อวันที่25 มิถุนายน 2536 จำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกล่าวคือ ลูกจ้างจำเลยที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปีแต่ยังไม่ครบ 3 ปี จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนเพียงร้อยละ 5 ของค่าจ้างซึ่งยังไม่ถูกต้อง เพราะลูกจ้างที่มีอายุงานดังกล่าวอยู่ในเงื่อนไขของอายุงานเริ่ม 3-5 ปี จำเลยจึงต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 6 ของค่าจ้าง การกระทำของจำเลยทำให้ลูกจ้างดังกล่าวได้รับความเสียหายเป็นเหตุให้เงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพของลูกจ้างนั้นในส่วนที่จำเลยต้องจ่ายสมทบเข้าขาดไปร้อยละ 1 ของค่าจ้าง และมีผลกระทบไปถึงลูกจ้างที่มีอายุงานตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป รวมทั้งกระทบถึงการจ่ายเงินจากกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพคืนแก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่ลาออกด้วย ขอให้บังคับจำเลยปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ฉบับลงวันที่ 14 พฤษภาคม 2534ข้อ 10 และให้จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพที่จำเลยจ่ายขาดไปอีกร้อยละ 1 ของค่าจ้างลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปี แต่ยังไม่ครบ 3 ปีจำเลยให้การว่า การฟ้องคดีนี้ โจทก์คงมีรายงานการประชุมของคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานโจทก์โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การฟ้องร้องคดีนี้เป็นการที่สหภาพแรงงานโจทก์ดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมจะต้องมีการขอมติของที่ประชุมใหญ่ของสมาชิกสหภาพแรงงานก่อนจึงจะฟ้องคดีได้ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 103(2) แต่ปรากฏว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องมาโดยที่มิได้มีการประชุมใหญ่กันมาก่อน เพียงแต่มีรายงานการประชุมของกรรมการสหภาพ ซึ่งได้ประชุมกันเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2536ตามเอกสารหมาย จ.3 และโจทก์เพิ่งจะมีการประชุมใหญ่เกี่ยวกับเรื่องที่นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2536 ตามเอกสารหมายจ.4 ซึ่งเป็นการประชุมใหญ่หลังจากที่ได้มีการฟ้องคดีนี้ไปแล้วโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้โดยอาศัยมติของที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานการประชุมเอกสารหมาย จ.3 โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่ ปัญหาวินิจฉัยในชั้นนี้มีว่า โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องโดยอ้างว่า จำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง จะต้องขอมติที่ประชุมใหญ่หรือไม่ เห็นว่าแม้การฟ้องคดีเช่นนี้ถือได้ว่าเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา 98(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ก็ตาม แต่การฟ้องคดีนี้ไม่เพียงแต่ศาลพิพากษาโดยการวินิจฉัยชี้ขาดข้อโต้เถียงของคู่ความเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่อันมีอยู่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างเพื่อหาข้อยุติเท่านั้น หากแต่การดำเนินคดีย่อมต้องใช้ความจัดเจนในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบและถูกต้อง นอกจากนี้โจทก์จำเลยยังอาจทำการประนีประนอมยอมความกันให้ผิดแผกไปจากข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างที่ทำไว้ก็ได้เป็นต้น ผลของคำพิพากษาย่อมผูกพันลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์กับจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้ต้องปฏิบัติตามอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกเป็นส่วนรวม ซึ่งตามมาตรา 103(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 บัญญัติว่า สหภาพแรงงานจะกระทำการได้ก็แต่โดยมติของที่ประชุมใหญ่ ในกรณีดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม บทบัญญัติดังกล่าวนี้มุ่งหมายให้มีการทบทวนและไตร่ตรองให้รอบคอบโดยผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการ เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2622/2538สหภาพแรงงานมาร์คอทโจทก์บริษัท มัทสุชิตะรีฟริกเจอเรชั่นคัมปะนี (ประเทศไทย) จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 98, ม. 103โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องจำเลยว่าจำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างจึงเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา98(2)แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518ซึ่งต้องผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการได้ตามมาตรา103(2)แต่ฟ้องฟ้องคดีโดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2534 โจทก์กับจำเลยได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างในเรื่องการหักและการจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพโดยตกลงกันว่า ในแต่ละเดือนให้จำเลยหักค่าจ้างของลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์เข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5 ของค่าจ้าง และจำเลยต้องจ่ายเงินของจำเลยเข้าสมทบตามอายุงานของลูกจ้าง ดังนี้ ลูกจ้างที่อายุงานเริ่ม 1-2 ปี, 3-5 ปี 6-9 ปี และ 10 ปี เป็นต้นไป จำเลยต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5, 6, 8และ 10 ของค่าจ้าง ตามลำดับ กรณีลูกจ้างลาออก จำเลยต้องจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในส่วนที่หักจากลูกจ้างไว้ในอัตราร้อยละ 100 และต้องจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพให้แก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเริ่ม 3-5 ปี, 6-9 ปี และ10 ปี เป็นต้นไป ในอัตราร้อยละ 60, 80 และ 100 ตามลำดับ ของเงินที่จำเลยจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพ เมื่อวันที่25 มิถุนายน 2536 จำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกล่าวคือ ลูกจ้างจำเลยที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปีแต่ยังไม่ครบ 3 ปี จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนเพียงร้อยละ 5 ของค่าจ้างซึ่งยังไม่ถูกต้อง เพราะลูกจ้างที่มีอายุงานดังกล่าวอยู่ในเงื่อนไขของอายุงานเริ่ม 3-5 ปี จำเลยจึงต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 6 ของค่าจ้าง การกระทำของจำเลยทำให้ลูกจ้างดังกล่าวได้รับความเสียหายเป็นเหตุให้เงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพของลูกจ้างนั้นในส่วนที่จำเลยต้องจ่ายสมทบเข้าขาดไปร้อยละ 1 ของค่าจ้าง และมีผลกระทบไปถึงลูกจ้างที่มีอายุงานตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป รวมทั้งกระทบถึงการจ่ายเงินจากกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพคืนแก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่ลาออกด้วย ขอให้บังคับจำเลยปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ฉบับลงวันที่ 14 พฤษภาคม 2534ข้อ 10 และให้จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพที่จำเลยจ่ายขาดไปอีกร้อยละ 1 ของค่าจ้างลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปี แต่ยังไม่ครบ 3 ปีจำเลยให้การว่า การฟ้องคดีนี้ โจทก์คงมีรายงานการประชุมของคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานโจทก์โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การฟ้องร้องคดีนี้เป็นการที่สหภาพแรงงานโจทก์ดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมจะต้องมีการขอมติของที่ประชุมใหญ่ของสมาชิกสหภาพแรงงานก่อนจึงจะฟ้องคดีได้ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 103(2) แต่ปรากฏว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องมาโดยที่มิได้มีการประชุมใหญ่กันมาก่อน เพียงแต่มีรายงานการประชุมของกรรมการสหภาพ ซึ่งได้ประชุมกันเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2536ตามเอกสารหมาย จ.3 และโจทก์เพิ่งจะมีการประชุมใหญ่เกี่ยวกับเรื่องที่นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2536 ตามเอกสารหมายจ.4 ซึ่งเป็นการประชุมใหญ่หลังจากที่ได้มีการฟ้องคดีนี้ไปแล้วโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้โดยอาศัยมติของที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานการประชุมเอกสารหมาย จ.3 โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่ ปัญหาวินิจฉัยในชั้นนี้มีว่า โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องโดยอ้างว่า จำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง จะต้องขอมติที่ประชุมใหญ่หรือไม่ เห็นว่าแม้การฟ้องคดีเช่นนี้ถือได้ว่าเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา 98(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ก็ตาม แต่การฟ้องคดีนี้ไม่เพียงแต่ศาลพิพากษาโดยการวินิจฉัยชี้ขาดข้อโต้เถียงของคู่ความเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่อันมีอยู่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างเพื่อหาข้อยุติเท่านั้น หากแต่การดำเนินคดีย่อมต้องใช้ความจัดเจนในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบและถูกต้อง นอกจากนี้โจทก์จำเลยยังอาจทำการประนีประนอมยอมความกันให้ผิดแผกไปจากข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างที่ทำไว้ก็ได้เป็นต้น ผลของคำพิพากษาย่อมผูกพันลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์กับจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้ต้องปฏิบัติตามอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกเป็นส่วนรวม ซึ่งตามมาตรา 103(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 บัญญัติว่า สหภาพแรงงานจะกระทำการได้ก็แต่โดยมติของที่ประชุมใหญ่ ในกรณีดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม บทบัญญัติดังกล่าวนี้มุ่งหมายให้มีการทบทวนและไตร่ตรองให้รอบคอบโดยผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการ เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(ณรงค์ ตันติเตมิท-พรชัย สมรรถเวช-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ได้วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญในพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ซึ่งมาตรา 103 บัญญัติว่า "สหภาพแรงงานจะกระทำการดังต่อไปนี้ได้ก็แต่โดยมติของที่ประชุมใหญ่ ฯลฯ (2) ดำเนินกิจการอันกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม" ฯลฯ ปัญหาในคดีข้างต้นมีว่า การฟ้องคดีเป็นการดำเนินคดีกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมหรือไม่ โดยปกติ การฟ้องคดีของสหภาพแรงงานมีจุดประสงค์ใหญ่อยู่2 ประเภท คือ การฟ้องคดีในเรื่องเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของสหภาพแรงงานนั้นในฐานะนิติบุคคล และการฟ้องคดีในเรื่องเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกในฐานะที่เป็นองค์การตัวแทนของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกซึ่งเป็นหน้าที่ตามมาตรา 98(2) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวที่กำหนดว่า "(2) จัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์" คดีนี้ สหภาพแรงงานฟ้องขอให้นายจ้างปฏิบัติตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างซึ่งสหภาพแรงงานทำไว้กับนายจ้าง จึงเป็นการฟ้องในฐานะนิติบุคคลที่เป็นคู่สัญญาเพื่อบังคับให้เป็นไปตามสัญญา (ข้อตกลง) มิใช่ฟ้องในฐานะองค์การตัวแทนของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโดยตรง (แม้ว่าผลของการบังคับตามข้อตกลงจะตกแก่ทั้งลูกจ้างที่เป็นสมาชิกและลูกจ้างที่ไม่ได้เป็นสมาชิกด้วยก็ตาม) การฟ้องคดีในฐานะเช่นนี้ จะถือได้หรือไม่ว่า เป็นการกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมอันจะต้องมีการประชุมใหญ่สมาชิกและได้มติจากที่ประชุมใหญ่เสียก่อน การเป็นคดีความในศาลมีทั้งทางได้และทางเสียดังเหตุผลที่ศาลวินิจฉัย แต่การเป็นคดีความเป็นได้ทั้งโจทก์และจำเลย หากการฟ้องคดีจักต้องได้รับมติจากที่ประชุมใหญ่ในกรณีสหภาพแรงงานตกเป็นจำเลยจะต่อสู้คดีก็คงจะต้องได้รับมติจากที่ประชุมใหญ่ด้วยซึ่งดูจะไม่สะดวกนักและหากไม่ได้รับมติอาจมีผลถึงขาดอำนาจต่อสู้คดีได้ 2. คดีนี้สหภาพแรงงานฟ้องโดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่แต่หลังจากฟ้องคดีแล้ว ก็ได้มีการประชุมใหญ่ ซึ่งหากไม่แปลมาตรา 103 เป็นเรื่องอำนาจฟ้อง แต่แปลเป็นเรื่องของความสามารถที่บกพร่องหรือไม่บริบูรณ์ เมื่อได้แก้ไขข้อบกพร่องในเรื่องความสามารถแล้วก็น่าจะดำเนินคดีต่อมาได้ 3. ศาลฎีกาได้เคยวินิจฉัยข้อกฎหมายตามมาตรา 103(2) ไว้ดังนี้ 3.1 การที่ประธานสหภาพแรงงานไปตกลงกับนายจ้างและออกคำแถลงการณ์ร่วมซึ่งได้ตัดสิทธิพนักงานที่ลาออกภายในวันที่30 มิถุนายน 2526 มิให้มีสิทธิได้รับเงินโบนัสประจำปี พ.ศ. 2525เป็นการกระทำที่อาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกสหภาพแรงงานเป็นส่วนรวมตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518มาตรา 103(2) ย่อมไม่ผูกพันลูกจ้าง (คำพิพากษาฎีกาที่1663-16942/527, 3557-3588/2527) 3.2 การทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างสหภาพแรงงานและนายจ้างเป็นการดำเนินการอันกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม จะกระทำได้ก็แต่โดยมติที่ประชุมใหญ่ของสมาชิกสหภาพแรงงาน มติที่ประชุมใหญ่ของสหภาพแรงงานที่อนุมัติให้แจ้งข้อเรียกร้องต่อนายจ้างได้ ย่อมมีผลเป็นการอนุมัติให้สหภาพแรงงานรับข้อเรียกร้องและทำข้อตกลงเกี่ยวกับสหภาพการจ้างที่เกิดจากการแจ้งข้อเรียกร้องดังกล่าวด้วย (คำพิพากษาฎีกาที่ 882/2534) 4. เมื่อศาลฎีกาพิพากษาไว้เป็นบรรทัดฐานเช่นนี้แล้วสหภาพแรงงานจะฟ้องคดีใดต่อศาลใด ก็ควรจะจัดประชุมใหญ่สมาชิกเพื่อพิจารณาเห็นชอบกับการฟ้องคดีนั้นเสียก่อน มิฉะนั้น ก็ต้องรณรงค์เพื่อให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 103(2) ให้มีบทบัญญัติที่ชัดเจนและเหมาะสมสะดวกแก่การปฏิบัติมากยิ่งขึ้น เกษมสันต์ วิลาวรรณคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2534 โจทก์กับจำเลยได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างในเรื่องการหักและการจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพโดยตกลงกันว่า ในแต่ละเดือนให้จำเลยหักค่าจ้างของลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์เข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5 ของค่าจ้าง และจำเลยต้องจ่ายเงินของจำเลยเข้าสมทบตามอายุงานของลูกจ้าง ดังนี้ ลูกจ้างที่อายุงานเริ่ม 1-2 ปี, 3-5 ปี 6-9 ปี และ 10 ปี เป็นต้นไป จำเลยต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5, 6, 8และ 10 ของค่าจ้าง ตามลำดับ กรณีลูกจ้างลาออก จำเลยต้องจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในส่วนที่หักจากลูกจ้างไว้ในอัตราร้อยละ 100 และต้องจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพให้แก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเริ่ม 3-5 ปี, 6-9 ปี และ10 ปี เป็นต้นไป ในอัตราร้อยละ 60, 80 และ 100 ตามลำดับ ของเงินที่จำเลยจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพ เมื่อวันที่25 มิถุนายน 2536 จำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกล่าวคือ ลูกจ้างจำเลยที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปีแต่ยังไม่ครบ 3 ปี จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนเพียงร้อยละ 5 ของค่าจ้างซึ่งยังไม่ถูกต้อง เพราะลูกจ้างที่มีอายุงานดังกล่าวอยู่ในเงื่อนไขของอายุงานเริ่ม 3-5 ปี จำเลยจึงต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 6 ของค่าจ้าง การกระทำของจำเลยทำให้ลูกจ้างดังกล่าวได้รับความเสียหายเป็นเหตุให้เงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพของลูกจ้างนั้นในส่วนที่จำเลยต้องจ่ายสมทบเข้าขาดไปร้อยละ 1 ของค่าจ้าง และมีผลกระทบไปถึงลูกจ้างที่มีอายุงานตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป รวมทั้งกระทบถึงการจ่ายเงินจากกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพคืนแก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่ลาออกด้วย ขอให้บังคับจำเลยปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ฉบับลงวันที่ 14 พฤษภาคม 2534ข้อ 10 และให้จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพที่จำเลยจ่ายขาดไปอีกร้อยละ 1 ของค่าจ้างลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปี แต่ยังไม่ครบ 3 ปีจำเลยให้การว่า การฟ้องคดีนี้ โจทก์คงมีรายงานการประชุมของคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานโจทก์โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การฟ้องร้องคดีนี้เป็นการที่สหภาพแรงงานโจทก์ดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมจะต้องมีการขอมติของที่ประชุมใหญ่ของสมาชิกสหภาพแรงงานก่อนจึงจะฟ้องคดีได้ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 103(2) แต่ปรากฏว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องมาโดยที่มิได้มีการประชุมใหญ่กันมาก่อน เพียงแต่มีรายงานการประชุมของกรรมการสหภาพ ซึ่งได้ประชุมกันเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2536ตามเอกสารหมาย จ.3 และโจทก์เพิ่งจะมีการประชุมใหญ่เกี่ยวกับเรื่องที่นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2536 ตามเอกสารหมายจ.4 ซึ่งเป็นการประชุมใหญ่หลังจากที่ได้มีการฟ้องคดีนี้ไปแล้วโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้โดยอาศัยมติของที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานการประชุมเอกสารหมาย จ.3 โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่ ปัญหาวินิจฉัยในชั้นนี้มีว่า โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องโดยอ้างว่า จำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง จะต้องขอมติที่ประชุมใหญ่หรือไม่ เห็นว่าแม้การฟ้องคดีเช่นนี้ถือได้ว่าเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา 98(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ก็ตาม แต่การฟ้องคดีนี้ไม่เพียงแต่ศาลพิพากษาโดยการวินิจฉัยชี้ขาดข้อโต้เถียงของคู่ความเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่อันมีอยู่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างเพื่อหาข้อยุติเท่านั้น หากแต่การดำเนินคดีย่อมต้องใช้ความจัดเจนในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบและถูกต้อง นอกจากนี้โจทก์จำเลยยังอาจทำการประนีประนอมยอมความกันให้ผิดแผกไปจากข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างที่ทำไว้ก็ได้เป็นต้น ผลของคำพิพากษาย่อมผูกพันลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์กับจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้ต้องปฏิบัติตามอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกเป็นส่วนรวม ซึ่งตามมาตรา 103(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 บัญญัติว่า สหภาพแรงงานจะกระทำการได้ก็แต่โดยมติของที่ประชุมใหญ่ ในกรณีดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม บทบัญญัติดังกล่าวนี้มุ่งหมายให้มีการทบทวนและไตร่ตรองให้รอบคอบโดยผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการ เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2622/2538สหภาพแรงงานมาร์คอทโจทก์บริษัท มัทสุชิตะรีฟริกเจอเรชั่นคัมปะนี (ประเทศไทย) จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 ม. 98, ม. 103โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องจำเลยว่าจำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างจึงเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา98(2)แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ.2518ซึ่งต้องผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการได้ตามมาตรา103(2)แต่ฟ้องฟ้องคดีโดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2534 โจทก์กับจำเลยได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างในเรื่องการหักและการจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพโดยตกลงกันว่า ในแต่ละเดือนให้จำเลยหักค่าจ้างของลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์เข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5 ของค่าจ้าง และจำเลยต้องจ่ายเงินของจำเลยเข้าสมทบตามอายุงานของลูกจ้าง ดังนี้ ลูกจ้างที่อายุงานเริ่ม 1-2 ปี, 3-5 ปี 6-9 ปี และ 10 ปี เป็นต้นไป จำเลยต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 5, 6, 8และ 10 ของค่าจ้าง ตามลำดับ กรณีลูกจ้างลาออก จำเลยต้องจ่ายเงินกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในส่วนที่หักจากลูกจ้างไว้ในอัตราร้อยละ 100 และต้องจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพให้แก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเริ่ม 3-5 ปี, 6-9 ปี และ10 ปี เป็นต้นไป ในอัตราร้อยละ 60, 80 และ 100 ตามลำดับ ของเงินที่จำเลยจ่ายสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพ เมื่อวันที่25 มิถุนายน 2536 จำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกล่าวคือ ลูกจ้างจำเลยที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปีแต่ยังไม่ครบ 3 ปี จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนเพียงร้อยละ 5 ของค่าจ้างซึ่งยังไม่ถูกต้อง เพราะลูกจ้างที่มีอายุงานดังกล่าวอยู่ในเงื่อนไขของอายุงานเริ่ม 3-5 ปี จำเลยจึงต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพในอัตราร้อยละ 6 ของค่าจ้าง การกระทำของจำเลยทำให้ลูกจ้างดังกล่าวได้รับความเสียหายเป็นเหตุให้เงินสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพของลูกจ้างนั้นในส่วนที่จำเลยต้องจ่ายสมทบเข้าขาดไปร้อยละ 1 ของค่าจ้าง และมีผลกระทบไปถึงลูกจ้างที่มีอายุงานตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป รวมทั้งกระทบถึงการจ่ายเงินจากกองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพคืนแก่ลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโจทก์ที่ลาออกด้วย ขอให้บังคับจำเลยปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ฉบับลงวันที่ 14 พฤษภาคม 2534ข้อ 10 และให้จำเลยจ่ายเงินส่วนของจำเลยสมทบเข้ากองทุนสะสมสำรองเลี้ยงชีพที่จำเลยจ่ายขาดไปอีกร้อยละ 1 ของค่าจ้างลูกจ้างจำเลยซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์ที่มีอายุงานเกิน 2 ปี แต่ยังไม่ครบ 3 ปีจำเลยให้การว่า การฟ้องคดีนี้ โจทก์คงมีรายงานการประชุมของคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานโจทก์โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การฟ้องร้องคดีนี้เป็นการที่สหภาพแรงงานโจทก์ดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมจะต้องมีการขอมติของที่ประชุมใหญ่ของสมาชิกสหภาพแรงงานก่อนจึงจะฟ้องคดีได้ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 103(2) แต่ปรากฏว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องมาโดยที่มิได้มีการประชุมใหญ่กันมาก่อน เพียงแต่มีรายงานการประชุมของกรรมการสหภาพ ซึ่งได้ประชุมกันเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2536ตามเอกสารหมาย จ.3 และโจทก์เพิ่งจะมีการประชุมใหญ่เกี่ยวกับเรื่องที่นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2536 ตามเอกสารหมายจ.4 ซึ่งเป็นการประชุมใหญ่หลังจากที่ได้มีการฟ้องคดีนี้ไปแล้วโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์ อุทธรณ์ ต่อ ศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้โดยอาศัยมติของที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสหภาพแรงงานการประชุมเอกสารหมาย จ.3 โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่ ปัญหาวินิจฉัยในชั้นนี้มีว่า โจทก์ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานฟ้องโดยอ้างว่า จำเลยปฏิบัติไม่ถูกต้องตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง จะต้องขอมติที่ประชุมใหญ่หรือไม่ เห็นว่าแม้การฟ้องคดีเช่นนี้ถือได้ว่าเป็นการจัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์ตามมาตรา 98(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ก็ตาม แต่การฟ้องคดีนี้ไม่เพียงแต่ศาลพิพากษาโดยการวินิจฉัยชี้ขาดข้อโต้เถียงของคู่ความเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่อันมีอยู่ตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างเพื่อหาข้อยุติเท่านั้น หากแต่การดำเนินคดีย่อมต้องใช้ความจัดเจนในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบและถูกต้อง นอกจากนี้โจทก์จำเลยยังอาจทำการประนีประนอมยอมความกันให้ผิดแผกไปจากข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างที่ทำไว้ก็ได้เป็นต้น ผลของคำพิพากษาย่อมผูกพันลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกโจทก์กับจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างให้ต้องปฏิบัติตามอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกเป็นส่วนรวม ซึ่งตามมาตรา 103(2) แห่งพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. 2518 บัญญัติว่า สหภาพแรงงานจะกระทำการได้ก็แต่โดยมติของที่ประชุมใหญ่ ในกรณีดำเนินกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม บทบัญญัติดังกล่าวนี้มุ่งหมายให้มีการทบทวนและไตร่ตรองให้รอบคอบโดยผ่านมติที่ประชุมใหญ่เสียก่อนที่จะดำเนินการ เมื่อโจทก์ฟ้องคดีนี้โดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(ณรงค์ ตันติเตมิท-พรชัย สมรรถเวช-ชลอ บุณยเนตร)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ได้วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญในพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 ซึ่งมาตรา 103 บัญญัติว่า "สหภาพแรงงานจะกระทำการดังต่อไปนี้ได้ก็แต่โดยมติของที่ประชุมใหญ่ ฯลฯ (2) ดำเนินกิจการอันกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม" ฯลฯ ปัญหาในคดีข้างต้นมีว่า การฟ้องคดีเป็นการดำเนินคดีกิจการอันอาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมหรือไม่ โดยปกติ การฟ้องคดีของสหภาพแรงงานมีจุดประสงค์ใหญ่อยู่2 ประเภท คือ การฟ้องคดีในเรื่องเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของสหภาพแรงงานนั้นในฐานะนิติบุคคล และการฟ้องคดีในเรื่องเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกในฐานะที่เป็นองค์การตัวแทนของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกซึ่งเป็นหน้าที่ตามมาตรา 98(2) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวที่กำหนดว่า "(2) จัดการและดำเนินการเพื่อให้สมาชิกได้รับประโยชน์" คดีนี้ สหภาพแรงงานฟ้องขอให้นายจ้างปฏิบัติตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างซึ่งสหภาพแรงงานทำไว้กับนายจ้าง จึงเป็นการฟ้องในฐานะนิติบุคคลที่เป็นคู่สัญญาเพื่อบังคับให้เป็นไปตามสัญญา (ข้อตกลง) มิใช่ฟ้องในฐานะองค์การตัวแทนของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกโดยตรง (แม้ว่าผลของการบังคับตามข้อตกลงจะตกแก่ทั้งลูกจ้างที่เป็นสมาชิกและลูกจ้างที่ไม่ได้เป็นสมาชิกด้วยก็ตาม) การฟ้องคดีในฐานะเช่นนี้ จะถือได้หรือไม่ว่า เป็นการกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวมอันจะต้องมีการประชุมใหญ่สมาชิกและได้มติจากที่ประชุมใหญ่เสียก่อน การเป็นคดีความในศาลมีทั้งทางได้และทางเสียดังเหตุผลที่ศาลวินิจฉัย แต่การเป็นคดีความเป็นได้ทั้งโจทก์และจำเลย หากการฟ้องคดีจักต้องได้รับมติจากที่ประชุมใหญ่ในกรณีสหภาพแรงงานตกเป็นจำเลยจะต่อสู้คดีก็คงจะต้องได้รับมติจากที่ประชุมใหญ่ด้วยซึ่งดูจะไม่สะดวกนักและหากไม่ได้รับมติอาจมีผลถึงขาดอำนาจต่อสู้คดีได้ 2. คดีนี้สหภาพแรงงานฟ้องโดยไม่มีมติของที่ประชุมใหญ่แต่หลังจากฟ้องคดีแล้ว ก็ได้มีการประชุมใหญ่ ซึ่งหากไม่แปลมาตรา 103 เป็นเรื่องอำนาจฟ้อง แต่แปลเป็นเรื่องของความสามารถที่บกพร่องหรือไม่บริบูรณ์ เมื่อได้แก้ไขข้อบกพร่องในเรื่องความสามารถแล้วก็น่าจะดำเนินคดีต่อมาได้ 3. ศาลฎีกาได้เคยวินิจฉัยข้อกฎหมายตามมาตรา 103(2) ไว้ดังนี้ 3.1 การที่ประธานสหภาพแรงงานไปตกลงกับนายจ้างและออกคำแถลงการณ์ร่วมซึ่งได้ตัดสิทธิพนักงานที่ลาออกภายในวันที่30 มิถุนายน 2526 มิให้มีสิทธิได้รับเงินโบนัสประจำปี พ.ศ. 2525เป็นการกระทำที่อาจกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกสหภาพแรงงานเป็นส่วนรวมตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518มาตรา 103(2) ย่อมไม่ผูกพันลูกจ้าง (คำพิพากษาฎีกาที่1663-16942/527, 3557-3588/2527) 3.2 การทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างระหว่างสหภาพแรงงานและนายจ้างเป็นการดำเนินการอันกระทบกระเทือนถึงส่วนได้เสียของสมาชิกเป็นส่วนรวม จะกระทำได้ก็แต่โดยมติที่ประชุมใหญ่ของสมาชิกสหภาพแรงงาน มติที่ประชุมใหญ่ของสหภาพแรงงานที่อนุมัติให้แจ้งข้อเรียกร้องต่อนายจ้างได้ ย่อมมีผลเป็นการอนุมัติให้สหภาพแรงงานรับข้อเรียกร้องและทำข้อตกลงเกี่ยวกับสหภาพการจ้างที่เกิดจากการแจ้งข้อเรียกร้องดังกล่าวด้วย (คำพิพากษาฎีกาที่ 882/2534) 4. เมื่อศาลฎีกาพิพากษาไว้เป็นบรรทัดฐานเช่นนี้แล้วสหภาพแรงงานจะฟ้องคดีใดต่อศาลใด ก็ควรจะจัดประชุมใหญ่สมาชิกเพื่อพิจารณาเห็นชอบกับการฟ้องคดีนั้นเสียก่อน มิฉะนั้น ก็ต้องรณรงค์เพื่อให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 103(2) ให้มีบทบัญญัติที่ชัดเจนและเหมาะสมสะดวกแก่การปฏิบัติมากยิ่งขึ้น เกษมสันต์ วิลาวรรณ