พระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2511พระราชบัญญัติ สหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๑๑ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๑ เป็นปีที่ ๒๓ ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาร่างรัฐธรรมนูญในฐานะรัฐสภา ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "พระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๑๑"มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ ให้ยกเลิก (๑) พระราชบัญญัติสหกรณ์ พุทธศักราช ๒๔๗๑ (๒) พระราชบัญญัติสหกรณ์แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๖ (๓) พระราชบัญญัติสหกรณ์แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๗ (๔) พระราชบัญญัติสหกรณ์แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๗ (ฉบับที่ ๒)มาตรา 4 มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ "สหกรณ์" หมายความว่า คณะบุคคลซึ่งร่วมกันดำเนินกิจการเพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และได้จดทะเบียนตามพระราชบัญญัตินี้ "สมาชิก" หมายความว่า สมาชิกของสหกรณ์จำกัดหรือสหกรณ์ไม่จำกัด "คณะกรรมการ" หมายความว่า คณะกรรมการดำเนินการของสหกรณ์จำกัดหรือสหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 4 คณะกรรมการดำเนินการของชุมนุมสหกรณ์ในกรณีชุมนุมสหกรณ์ หรือคณะกรรมการดำเนินการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยในกรณีสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย แล้วแต่กรณี "ข้อบังคับ" หมายความว่า ข้อบังคับของสหกรณ์จำกัดหรือสหกรณ์ไม่จำกัด "พนักงานเจ้าหน้าที่" หมายความว่ามาตรา 4 ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ "รัฐมนตรี" หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้มาตรา 5 มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ และออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้มาตรา 6 มาตรา ๖ ให้รัฐมนตรีแต่งตั้งข้าราชการในสังกัดกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติซึ่งมีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีหรือเทียบเท่าหนึ่งคนเป็นนายทะเบียนสหกรณ์ มีอำนาจหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ และข้าราชการในสังกัดกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ซึ่งมีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าหัวหน้ากองหรือเทียบเท่าคนหนึ่งหรือหลายคนมาตรา 6 เป็นรองนายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้พระราชบัญญัตินี้หรือตามที่นายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย การแต่งตั้งตามวรรคหนึ่งให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษามาตรา 7 มาตรา ๗ สหกรณ์มีสองชนิด (๑) สหกรณ์จำกัด คือสหกรณ์ซึ่งสมาชิกมีความรับผิดจำกัดเพียงไม่เกินจำนวนเงินค่าหุ้นที่ยังส่งใช้ไม่ครบมูลค่าหุ้นที่ตนถือ (๒) สหกรณ์ไม่จำกัด คือสหกรณ์ซึ่งสมาชิกทุกคนมีความรับผิดร่วมกันเพื่อหนี้ทั้งปวงของสหกรณ์โดยไม่จำกัดมาตรา 8 มาตรา ๘ รัฐมนตรีมีอำนาจประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นคราว ๆ ว่า จะรับจดทะเบียนสหกรณ์ประเภทใด ในท้องที่ใดและอาชีพของผู้ซึ่งจะเป็นสมาชิกของสหกรณ์ ประเภทของสหกรณ์ที่จะรับจดทะเบียนให้กำหนดโดยกฎกระทรวงมาตรา 9 มาตรา ๙ ถ้าสหกรณ์เกี่ยวข้องในกิจการใดที่กฎหมายกำหนดให้จดทะเบียนสำหรับการได้มา การจำหน่าย การยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้หรือการยึดหน่วงซึ่งกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพย์สิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ การจดทะเบียนเช่นว่านั้นให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมมาตรา 10 มาตรา ๑๐ ห้ามมิให้ผู้ใดนอกจากสหกรณ์ที่จดทะเบียนตามพระราชบัญญัตินี้และสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยใช้คำว่าสหกรณ์เป็นชื่อหรือส่วนหนึ่งแห่งชื่อในธุรกิจมาตรา 1 ส่วนที่ ๑ สหกรณ์จำกัดมาตรา 1 หมวด ๑ การจดทะเบียนสหกรณ์จำกัดมาตรา 11 มาตรา ๑๑ คณะบุคคลซึ่งมีจำนวนไม่น้อยกว่าสิบคนจะจดทะเบียนเป็นสหกรณ์จำกัด ตามมาตรา ๗ (๑) ได้ ต้อง (๑) มีกิจการร่วมกันตามประเภทของสหกรณ์ที่ขอจดทะเบียนและในการดำเนินกิจการร่วมกันนั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน (๒) เป็นบุคคลธรรมดา บรรลุนิติภาวะมาตรา 11 มีคุณสมบัติตามที่กำหนดในข้อบังคับประกอบอาชีพตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดและสมัครใจเป็นสมาชิกของสหกรณ์ (๓) มีทุนซึ่งแบ่งเป็นหุ้นมีมูลค่าเท่า ๆ กัน และผู้ซึ่งจะเป็นสมาชิกแต่ละคนต้องถือหุ้นอย่างน้อยหนึ่งหุ้น แต่ต้องไม่เกินหนึ่งในห้าของจำนวนหุ้นทั้งหมด (๔) มีข้อบังคับถูกต้องตามมาตรา ๑๔มาตรา 12 มาตรา ๑๒ การขอจดทะเบียนสหกรณ์จำกัด ให้ผู้ซึ่งจะเป็นสมาชิกของสหกรณ์จำกัดเลือกตั้งคณะผู้จัดตั้งสหกรณ์จำกัดขึ้นไม่น้อยกว่าสิบคนเพื่อลงลายมือชื่อยื่นคำขอจดทะเบียนต่อนายทะเบียนสหกรณ์พร้อมกับบัญชีรายชื่อของผู้ซึ่งจะเป็นสมาชิกของสหกรณ์จำกัดทั้งหมดและรายการอื่นตามแบบที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดมาตรา 12 และสำเนารายงานการประชุมของผู้ซึ่งจะเป็นสมาชิกของสหกรณ์จำกัดหนึ่งฉบับ และข้อบังคับสองฉบับมาตรา 13 มาตรา ๑๓ นายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมายมีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้บุคคลใด ๆ ที่เกี่ยวข้องมาชี้แจงข้อเท็จจริง หรือให้ส่งเอกสารมาเพื่อประกอบการพิจารณาเกี่ยวกับการรับจดทะเบียนสหกรณ์จำกัดได้มาตรา 14 มาตรา ๑๔ ข้อบังคับของสหกรณ์จำกัดอย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้ (๑) ชื่อสหกรณ์ (๒) ประเภทของสหกรณ์ (๓) วัตถุประสงค์ (๔) ที่ตั้งสำนักงาน (๕) ทุนซึ่งแบ่งเป็นหุ้น มูลค่าของหุ้น การชำระค่าหุ้นด้วยเงินหรือทรัพย์สินอื่นการขายและการโอนหุ้น ตลอดจนการจ่ายคืนค่าหุ้น (๖) การดำเนินงาน การบัญชีมาตรา 14 และการเงินของสหกรณ์ (๗) คุณสมบัติของสมาชิก วิธีรับสมาชิกและการขาดจากสมาชิกภาพ (๘) การประชุมใหญ่ (๙) การเลือกตั้ง การดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง และการประชุมของคณะกรรมการ (๑๐) การแต่งตั้ง การดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่งการกำหนดอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของผู้จัดการมาตรา 15 มาตรา ๑๕ ภายใต้บังคับมาตรา ๘ เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์ได้รับคำขอจดทะเบียน และได้พิจารณาแล้วเห็นว่าคำขอจดทะเบียนถูกต้องตามมาตรา ๑๑ และมีเอกสารครบถ้วนตามมาตรา ๑๒ และการจัดตั้งสหกรณ์ตามที่ขอจดทะเบียนนั้นจะไม่เสียหายแก่ระบบการจัดสหกรณ์ ก็ให้นายทะเบียนสหกรณ์รับจดทะเบียนมาตรา 15 ในกรณีที่นายทะเบียนสหกรณ์มีคำสั่งไม่รับจดทะเบียนให้แจ้งคำสั่งนั้นเป็นหนังสือไปยังผู้ขอจดทะเบียนโดยมิชักช้า ผู้ขอจดทะเบียนมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งไม่รับจดทะเบียนต่อรัฐมนตรีได้ โดยยื่นอุทธรณ์ต่อนายทะเบียนสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำสั่ง คำวินิจฉัยของรัฐมนตรีให้เป็นที่สุดมาตรา 16 มาตรา ๑๖ ในการพิจารณารายการที่เกี่ยวกับคำขอหรือรายการในข้อบังคับนั้นถ้านายทะเบียนสหกรณ์เห็นว่ารายการดังกล่าวไม่ถูกต้อง ให้นายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจสั่งให้ผู้ขอจดทะเบียนแก้ไขเสียใหม่ได้มาตรา 17 มาตรา ๑๗ เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์รับจดทะเบียนสหกรณ์จำกัดแล้ว ให้คณะบุคคลซึ่งขอจดทะเบียนสหกรณ์ มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการเช่นเดียวกับคณะกรรมการสหกรณ์นั้นจนกว่าจะมีการเลือกตั้งคณะกรรมการตามมาตรา ๒๔มาตรา 18 มาตรา ๑๘ สหกรณ์จำกัดที่ได้จดทะเบียนแล้วเป็นนิติบุคคล และให้นายทะเบียนสหกรณ์ออกใบสำคัญรับจดทะเบียนแก่สหกรณ์จำกัดนั้น และให้ถือว่าผู้ลงชื่อขอจดทะเบียนสหกรณ์จำกัด และผู้ที่มีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อตามมาตรา ๑๒ เป็นสมาชิกสหกรณ์จำกัดนับตั้งแต่วันที่นายทะเบียนสหกรณ์รับจดทะเบียนเป็นสหกรณ์จำกัดมาตรา 18 ในกรณีที่มีผู้ขอเข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์จำกัดภายหลังที่สหกรณ์จำกัดได้จดทะเบียนให้ถือว่าได้เป็นสมาชิกเมื่อได้ชำระค่าหุ้นตามข้อบังคับของสหกรณ์จำกัดแล้วมาตรา 19 มาตรา ๑๙ สหกรณ์จำกัดต้องมีคำว่า "จำกัด" เป็นคำสุดท้ายต่อชื่อของสหกรณ์นั้นมาตรา 20 มาตรา ๒๐ ในการชำระค่าหุ้น สมาชิกจะหักกลบลบหนี้กับสหกรณ์จำกัดไม่ได้มาตรา 2 หมวด ๒ การดำเนินงานของสหกรณ์จำกัดมาตรา 21 มาตรา ๒๑ เพื่อปฏิบัติให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ให้สหกรณ์จำกัดกระทำการดังต่อไปนี้ได้ (๑) จัดให้ได้มา ซื้อ ถือกรรมสิทธิ์หรือทรัพยสิทธิครอบครอง กู้หรือยืม เช่า เช่าซื้อรับโอนสิทธิการเช่าหรือสิทธิการเช่าซื้อ จำนองหรือจำนำ ขายหรือจำหน่ายด้วยวิธีอื่นใด ซึ่งทรัพย์สิน (๒) ให้กู้ ให้ยืม ให้เช่า ให้เช่าซื้อมาตรา 21 ให้สินเชื่อ โอน รับจำนองหรือรับจำนำซึ่งทรัพย์สินแก่สมาชิกหรือของสมาชิก (๓) ให้สหกรณ์อื่นกู้ยืมเงินโดยได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์ (๔) ค้ำประกันเงินกู้หรือสินเชื่อของสมาชิก รวมทั้งการค้ำประกันการให้เช่าซื้อหรือให้ยืมทรัพย์สินอื่นแก่สมาชิก (๕)มาตรา 21 รับฝากเงินประเภทออมทรัพย์หรือฝากประจำจากสมาชิกได้ตามระเบียบของสหกรณ์ที่ได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์ (๖) ซื้อหุ้นของธนาคารซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่สหกรณ์ (๗) ซื้อหุ้นหรือหุ้นกู้ของชุมนุมสหกรณ์ (๘) ซื้อหุ้นของสหกรณ์อื่นมาตรา 21 หรือของสถาบันซึ่งประกอบธุรกิจอันทำให้เกิดความสะดวกหรือส่งเสริมความเจริญแก่กิจการของสหกรณ์ โดยได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์ (๙) ดำเนินธุรกิจและการค้าเพื่อประโยชน์ของสมาชิก (๑๐) ให้การสงเคราะห์ตามสมควรแก่สมาชิกและครอบครัวที่ต้องภัยพิบัติเกี่ยวกับอาชีพ (๑๑) ให้ความช่วยเหลือทางวิชาการแก่สมาชิกมาตรา 21 (๑๒) ขอหรือรับความช่วยเหลือทางวิชาการจากทางราชการ หน่วยงานของต่างประเทศหรือบุคคลอื่นใด ทั้งนี้ให้เป็นไปตามนโยบายหรือแนวทางดำเนินงานตามที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนด (๑๓) ดำเนินกิจการอย่างอื่นบรรดาที่เกี่ยวกับหรือเนื่องในการจัดให้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ของสหกรณ์มาตรา 22 มาตรา ๒๒ การกู้ยืมเงินหรือการค้ำประกันของสหกรณ์จำกัด จะต้องจำกัดอยู่ภายในวงเงินซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์เห็นชอบมาตรา 23 มาตรา ๒๓ การรับเงินอุดหนุนหรือทรัพย์สินจากทางราชการ หน่วยงานของต่างประเทศหรือบุคคลอื่นใด ถ้าการให้เงินอุดหนุนหรือทรัพย์สินนั้นกำหนดไว้เพื่อการใดให้ใช้เพื่อการนั้น แต่ถ้ามิได้กำหนดไว้ ให้จัดสรรเงินอุดหนุนหรือทรัพย์สินนั้นเป็นเงินสำรองของสหกรณ์จำกัดมาตรา 24 มาตรา ๒๔ ให้มีคณะกรรมการดำเนินการของสหกรณ์จำกัดคณะหนึ่งประกอบด้วยกรรมการซึ่งที่ประชุมใหญ่เลือกตั้งจากสมาชิก เป็นผู้ดำเนินกิจการและเป็นผู้แทนสหกรณ์จำกัดในกิจการอันเกี่ยวกับบุคคลภายนอก เพื่อการนี้คณะกรรมการจะมอบหมายให้กรรมการคนหนึ่งหรือหลายคนทำการแทนก็ได้มาตรา 25 มาตรา ๒๕ สหกรณ์จำกัดอาจมีผู้ตรวจสอบกิจการคนหนึ่งหรือหลายคน ซึ่งที่ประชุมใหญ่เลือกตั้งจากสมาชิกหรือบุคคลภายนอก เพื่อดำเนินการตรวจสอบกิจการของสหกรณ์จำกัดแล้วทำรายงานเสนอต่อที่ประชุมใหญ่มาตรา 26 มาตรา ๒๖ สหกรณ์จำกัดใดที่มีสมาชิกเกินกว่าห้าร้อยคนจะกำหนดในข้อบังคับให้มีการประชุมใหญ่ประกอบด้วยผู้แทนสมาชิกก็ได้วิธีการเลือกตั้งผู้แทนสมาชิก จำนวนผู้แทนสมาชิก และการดำรงตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กำหนดในข้อบังคับมาตรา 27 มาตรา ๒๗ ให้คณะผู้จัดตั้งสหกรณ์จำกัดนัดสมาชิกมาประชุมกันเป็นการประชุมใหญ่สามัญครั้งแรกภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่จดทะเบียนสหกรณ์จำกัดเพื่อตั้งคณะกรรมการและมอบหมายการทั้งปวงให้แก่คณะกรรมการ การประชุมใหญ่สามัญครั้งต่อไปมาตรา 27 ให้คณะกรรมการเรียกประชุมอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งภายในหนึ่งร้อยห้าสิบวันนับแต่วันสิ้นปีทางบัญชีของสหกรณ์นั้นมาตรา 28 มาตรา ๒๘ คณะกรรมการจะเรียกประชุมใหญ่วิสามัญเมื่อใดก็สุดแต่จะเห็นสมควร แต่ถ้านายทะเบียนสหกรณ์มีหนังสือแจ้งให้เรียกประชุมใหญ่วิสามัญ หรือในกรณีที่สหกรณ์จำกัดขาดทุนเกินกึ่งของจำนวนทุนเรือนหุ้นที่ชำระแล้วต้องเรียกประชุมใหญ่วิสามัญโดยมิชักช้า สมาชิกซึ่งมีจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้าของจำนวนสมาชิกทั้งหมดมาตรา 28 หรือไม่น้อยกว่าห้าสิบคน หรือผู้แทนสมาชิกในกรณีที่มีผู้แทนสมาชิกตามมาตรา ๒๖ ซึ่งมีจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้าของจำนวนผู้แทนสมาชิกทั้งหมด หรือไม่น้อยกว่ายี่สิบห้าคนลงลายมือชื่อทำหนังสือร้องขอเพื่อการใดการหนึ่งต่อคณะกรรมการให้เรียกประชุมใหญ่วิสามัญเมื่อใดก็ได้มาตรา 28 ในกรณีที่สมาชิกหรือผู้แทนสมาชิกของสหกรณ์จำกัดเป็นผู้ร้องขอให้เรียกประชุมใหญ่วิสามัญ ให้คณะกรรมการเรียกประชุมใหญ่วิสามัญภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รับคำร้องขอถ้าคณะกรรมการไม่เรียกประชุมใหญ่วิสามัญภายในกำหนดระยะเวลาดังกล่าวมาตรา 28 ให้นายทะเบียนสหกรณ์หรือผู้ที่นายทะเบียนสหกรณ์มอบหมายมีอำนาจเรียกประชุมใหญ่วิสามัญได้ภายในระยะเวลาตามที่เห็นสมควรมาตรา 29 มาตรา ๒๙ การประชุมใหญ่ของสหกรณ์จำกัดต้องมีสมาชิกมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของสมาชิกทั้งหมดหรือไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยคน แต่ถ้าที่ประชุมใหญ่ประกอบด้วยผู้แทนสมาชิกต้องมีผู้แทนสมาชิกมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของผู้แทนสมาชิกทั้งหมดหรือไม่น้อยกว่าห้าสิบคน จึงจะเป็นองค์ประชุมมาตรา 30 มาตรา ๓๐ ในการประชุมใหญ่ของสหกรณ์จำกัด ถ้าสมาชิกหรือผู้แทนสมาชิกแล้วแต่กรณี มาประชุมไม่ครบองค์ประชุม ให้นัดประชุมใหญ่อีกครั้งหนึ่งภายในสิบสี่วันนับแต่วันที่นัดประชุมครั้งแรก ในการประชุมครั้งหลังนี้ ถ้ามิใช่การประชุมใหญ่วิสามัญที่สมาชิกร้องขอให้เรียกประชุมแล้ว เมื่อมีสมาชิกหรือผู้แทนสมาชิกมาตรา 30 แล้วแต่กรณี มาประชุมไม่น้อยกว่าหนึ่งในสิบของจำนวนสมาชิกหรือผู้แทนสมาชิกทั้งหมด หรือไม่น้อยกว่าสิบคน ก็ให้ถือเป็นองค์ประชุม สมาชิกคนหนึ่งแม้จะถือหุ้นจำนวนเท่าใดก็ตาม ให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนนถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาดมาตรา 30 การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมใหญ่ให้ถือเสียงข้างมาก เว้นแต่ในกรณีดังต่อไปนี้ ให้ถือเสียงสองในสามของจำนวนสมาชิกที่มาประชุม (๑) การแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับ (๒) การเลิกสหกรณ์จำกัด (๓) การอื่นใดที่ข้อบังคับกำหนดให้ใช้เสียงสองในสามของจำนวนสมาชิกที่มาประชุม ในการประชุมใหญ่มาตรา 30 สมาชิกหรือผู้แทนสมาชิกจะมอบอำนาจให้ผู้อื่นมาประชุมแทนตนไม่ได้มาตรา 31 มาตรา ๓๑ ในการจัดสรรกำไรสุทธิประจำปีของสหกรณ์จำกัด ให้จัดสรรเป็นเงินสำรองไม่น้อยกว่าร้อยละสิบของกำไรสุทธิ และเป็นค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยร้อยละห้าของกำไรสุทธิ แต่ต้องไม่เกินห้าพันบาท กำไรสุทธิประจำปีที่เหลือจากการจัดสรรเป็นเงินสำรองและค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยแล้วมาตรา 31 ที่ประชุมใหญ่อาจจัดสรรได้ดังต่อไปนี้ (๑) จ่ายเป็นเงินปันผลตามหุ้นที่ชำระแล้วตามที่กำหนดในข้อบังคับแต่ไม่เกินอัตราร้อยละแปดต่อปี (๒) จ่ายเป็นเงินเฉลี่ยคืนให้แก่สมาชิกตามส่วนธุรกิจที่สมาชิกได้ทำไว้กับสหกรณ์จำกัดในระหว่างปีตามที่กำหนดในข้อบังคับ (๓)มาตรา 31 จ่ายเป็นเงินโบนัสแก่กรรมการและเจ้าหน้าที่ของสหกรณ์จำกัดตามที่กำหนดในข้อบังคับแต่ไม่เกินร้อยละสิบของกำไรสุทธิ (๔) จ่ายเป็นทุนสะสมไว้เพื่อดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดของสหกรณ์จำกัดตามที่กำหนดในข้อบังคับมาตรา 32 มาตรา ๓๒ เงินสำรองตามมาตรา ๓๑ จะถอนจากบัญชีเงินสำรองได้เพื่อชดเชยการขาดทุนเท่านั้นมาตรา 33 มาตรา ๓๓ เงินของสหกรณ์จำกัดนั้น สหกรณ์อาจฝากหรือลงทุนได้ดังต่อไปนี้ (๑) ฝากในธนาคารซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่สหกรณ์ หรือในธนาคารออมสินหรือชุมนุมสหกรณ์ (๒) ฝากในสหกรณ์อื่น หรือในธนาคารใด ๆ ในกรณีที่ไม่มีธนาคารตาม (๑) ในท้องที่นั้น โดยได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์ (๓)มาตรา 33 ซื้อหลักทรัพย์ของรัฐบาลมาตรา 34 มาตรา ๓๔ ให้สหกรณ์จำกัดซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อการขายผลิตผลการเกษตรที่สมาชิกผลิตขึ้น ซื้อหรือรวบรวมผลิตผลจากสมาชิกก่อนผู้อื่นมาตรา 3 หมวด ๓ การควบคุมสหกรณ์จำกัดมาตรา 35 มาตรา ๓๕ นายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ ผู้ตรวจการสหกรณ์ผู้สอบบัญชี หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย มีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้คณะกรรมการ ผู้ตรวจสอบกิจการ พนักงานอื่น สมาชิกหรือผู้แทนสมาชิกของสหกรณ์จำกัด มาชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกิจการของสหกรณ์จำกัดมาตรา 35 หรือให้ส่งเอกสารเกี่ยวกับการดำเนินงานหรือรายงานการประชุมของสหกรณ์จำกัดได้มาตรา 36 มาตรา ๓๖ เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ ผู้ตรวจการสหกรณ์ ผู้สอบบัญชี หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย มีอำนาจเข้าไปตรวจสอบในสำนักงานของสหกรณ์จำกัด ในระหว่างเวลาทำงานของสหกรณ์จำกัดได้ ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องอำนวยความสะดวกหรือช่วยเหลือมาตรา 36 หรือให้คำชี้แจงแก่ผู้ปฏิบัติการตามสมควร ให้ผู้ปฏิบัติการตามวรรคหนึ่ง แสดงบัตรประจำตัวต่อผู้ซึ่งเกี่ยวข้อง บัตรประจำตัวตามวรรคสองให้เป็นไปตามแบบที่รัฐมนตรีกำหนดมาตรา 37 มาตรา ๓๗ ให้สหกรณ์จำกัดจัดทำทะเบียนดังต่อไปนี้ (๑) ทะเบียนสมาชิกซึ่งอย่างน้อยต้องมีรายการ (ก) ชื่อ ประเภท และที่ตั้งสำนักงานของสหกรณ์จำกัด (ข) ชื่อ สัญชาติ และที่อยู่ของสมาชิก (ค) วันที่เข้าเป็นสมาชิก (๒) ทะเบียนหุ้นซึ่งอย่างน้อยต้องมีรายการ (ก) ชื่อ ประเภท และที่ตั้งสำนักงานของสหกรณ์จำกัด (ข)มาตรา 37 ชื่อของสมาชิกซึ่งถือหุ้น มูลค่าหุ้น จำนวนหุ้น และเงินค่าหุ้นที่ชำระแล้ว (ค) วันที่ถือหุ้น ให้สหกรณ์จำกัดเก็บรักษาทะเบียนตาม (๑) และ (๒) ไว้ที่สำนักงานของสหกรณ์จำกัด และให้ส่งสำเนาทะเบียนนั้นแก่นายทะเบียนสหกรณ์ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่จดทะเบียนมาตรา 37 เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนสมาชิกหรือทะเบียนหุ้น ให้แจ้งการเปลี่ยนแปลงต่อนายทะเบียนสหกรณ์ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลงมาตรา 38 มาตรา ๓๘ ให้สหกรณ์จำกัดจัดทำงบดุลอย่างน้อยครั้งหนึ่งทุกรอบสิบสองเดือน อันจัดว่าเป็นรอบปีทางบัญชีของสหกรณ์จำกัด งบดุลนั้นต้องมีรายการแสดงทรัพย์สินและหนี้สินของสหกรณ์จำกัด กับทั้งบัญชีกำไรขาดทุนตามแบบที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดมาตรา 38 งบดุลนั้นต้องทำให้แล้วเสร็จและจัดให้มีผู้สอบบัญชีตรวจสอบแล้วนำเสนอเพื่ออนุมัติในที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์จำกัดภายในหนึ่งร้อยห้าสิบวันนับแต่วันสิ้นปีทางบัญชีมาตรา 39 มาตรา ๓๙ ให้สหกรณ์จำกัดจัดทำรายงานประจำปีแสดงผลการดำเนินงานของสหกรณ์จำกัดเสนอต่อที่ประชุมใหญ่ในคราวที่เสนองบดุล และให้ส่งสำเนารายงานกับงบดุลไปยังนายทะเบียนสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีการประชุมมาตรา 40 มาตรา ๔๐ ให้สหกรณ์จำกัดเก็บรักษารายงานประจำปีแสดงผลการดำเนินงานของสหกรณ์จำกัด งบดุล พร้อมทั้งข้อบังคับ และกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ไว้ที่สำนักงานของสหกรณ์จำกัด เพื่อให้สมาชิกขอตรวจดูได้มาตรา 41 มาตรา ๔๑ ในกรณีที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับ ให้สหกรณ์จำกัดจดทะเบียนการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับนั้นต่อนายทะเบียนสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ประชุมใหญ่ลงมติ แต่ถ้านายทะเบียนสหกรณ์เห็นว่าการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับข้อใดขัดต่อมาตรา ๑๑ ก็ให้นายทะเบียนสหกรณ์สั่งให้แก้ไขมาตรา 41 ถ้าไม่แก้ไขก็ให้สั่งไม่รับจดทะเบียนการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับข้อนั้น ในกรณีที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับโดยการเปลี่ยนชื่อให้สหกรณ์จำกัดนั้นคืนใบสำคัญรับจดทะเบียนตามมาตรา ๑๘ และให้นายทะเบียนสหกรณ์ออกใบสำคัญรับจดทะเบียนการเปลี่ยนชื่อให้แก่สหกรณ์จำกัดด้วย การเปลี่ยนชื่อของสหกรณ์จำกัดนั้นมาตรา 41 ย่อมไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิหรือความรับผิดใด ๆ ของสหกรณ์จำกัดมาตรา 42 มาตรา ๔๒ สหกรณ์จำกัดอาจเปลี่ยนประเภทของสหกรณ์ได้โดยการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับ เมื่อที่ประชุมใหญ่ได้มีมติให้เปลี่ยนประเภทของสหกรณ์แล้ว ให้สหกรณ์จำกัดแจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าหนี้ทั้งปวงของสหกรณ์จำกัด และให้ปิดประกาศหนังสือดังกล่าวไว้ที่สำนักงานของสหกรณ์จำกัดมาตรา 42 ที่ทำการสหกรณ์และที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่ที่สหกรณ์จำกัดนั้นตั้งอยู่ ถ้าเจ้าหนี้มีข้อคัดค้าน ก็ให้ส่งคำคัดค้านไปยังสหกรณ์จำกัดภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง ถ้าไม่มีเจ้าหนี้คัดค้านภายในกำหนดเวลาดังกล่าว ก็ให้ถือว่าไม่มีการคัดค้านและสหกรณ์จำกัดอาจจดทะเบียนแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับตามมาตรา ๔๑ ได้มาตรา 42 ถ้ามีเจ้าหนี้คัดค้าน สหกรณ์จำกัดจะจดทะเบียนแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับเมื่อได้ชำระหนี้หรือได้ให้ประกันการชำระหนี้รายนั้นแล้ว ในการขอจดทะเบียนแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับตามมาตรา ๔๑ ให้สหกรณ์จำกัดยื่นหนังสือรับรองด้วยว่ามาตรา 42 ได้แจ้งไปยังเจ้าหนี้ทั้งปวงนั้นแล้วไม่มีผู้ใดคัดค้านภายในเวลาที่กำหนดหรือในกรณีที่มีเจ้าหนี้คัดค้าน สหกรณ์จำกัดได้ชำระหนี้หรือได้ให้ประกันการชำระหนี้รายนั้นแล้วมาตรา 43 มาตรา ๔๓ ในกรณีที่กรรมการ ผู้จัดการ หรือพนักงานอื่นของสหกรณ์จำกัดทำให้สหกรณ์จำกัดเสียหาย ถ้าสหกรณ์จำกัดไม่ร้องทุกข์หรือฟ้องคดี ให้นายทะเบียนสหกรณ์ร้องทุกข์หรือฟ้องคดีได้และให้พนักงานอัยการรับว่าต่างให้สหกรณ์จำกัดและให้สหกรณ์จำกัดชดใช้ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับการร้องทุกข์มาตรา 43 ฟ้องคดีหรือการว่าต่างแก่นายทะเบียนสหกรณ์หรือพนักงานอัยการแล้วแต่กรณีมาตรา 44 มาตรา ๔๔ ให้นายทะเบียนสหกรณ์แต่งตั้งผู้สอบบัญชีเพื่อตรวจสอบบัญชีของสหกรณ์อย่างน้อยปีละครั้ง การตรวจสอบบัญชีนั้น ให้ปฏิบัติตามระเบียบที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดและให้เสนอรายงานการสอบบัญชีตามแบบที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดมาตรา 45 มาตรา ๔๕ ให้นายทะเบียนสหกรณ์แต่งตั้งผู้ตรวจการสหกรณ์เพื่อตรวจสอบกิจการและภาวะการเงินของสหกรณ์ได้ตามที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนด เมื่อตรวจสอบแล้วให้เสนอรายงานการตรวจสอบต่อนายทะเบียนสหกรณ์มาตรา 46 มาตรา ๔๖ ถ้าที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์จำกัดลงมติอันเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายหรือข้อบังคับของสหกรณ์ ให้นายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจสั่งเพิกถอนมตินั้นได้มาตรา 47 มาตรา ๔๗ ในกรณีที่คณะกรรมการกระทำการไม่ถูกต้องในการปฏิบัติหน้าที่ของตนจนทำให้เสื่อมเสียผลประโยชน์ของสหกรณ์จำกัด หรือสมาชิก หรือสหกรณ์จำกัดมีข้อบกพร่องเกี่ยวกับการเงินหรือการบัญชีตามรายงานการสอบบัญชีตามมาตรา ๔๔ หรือกิจการหรือภาวะการเงินตามรายงานการตรวจสอบตามมาตรา ๔๕ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ ผู้สอบบัญชีมาตรา 47 หรือผู้ตรวจการสหกรณ์ แล้วแต่กรณี ซึ่งเป็นผู้รู้หรือพบข้อบกพร่องนั้นแจ้งเป็นหนังสือ สั่งให้คณะกรรมการดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องตามวิธีการที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งมาตรา 47 ถ้าไม่แก้ไขให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาดังกล่าวโดยไม่มีเหตุผลพอสมควรและนายทะเบียนสหกรณ์เห็นว่ายังไม่สมควรจะสั่งให้เลิกสหกรณ์จำกัดตามมาตรา ๕๑ แล้ว ให้นายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ปฏิบัติการดังต่อไปนี้ได้ (๑)มาตรา 47 ให้คณะกรรมการออกจากตำแหน่งกรรมการทั้งคณะหรือให้กรรมการซึ่งเกี่ยวข้องกับการนั้นออกจากตำแหน่งกรรมการ (๒) ให้ระงับการปฏิบัติบางส่วนที่เป็นเหตุให้เกิดข้อบกพร่องหรือเสื่อมเสียผลประโยชน์ของสหกรณ์จำกัดหรือสมาชิก (๓)มาตรา 47 ให้หยุดดำเนินการชั่วคราวเพื่อปฏิบัติการแก้ไขข้อบกพร่องนั้นให้แล้วเสร็จตามวิธีการภายในระยะเวลาที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดมาตรา 48 มาตรา ๔๘ ให้กรณีที่นายทะเบียนสหกรณ์สั่งให้คณะกรรมการออกจากตำแหน่งกรรมการทั้งคณะ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ตั้งคณะกรรมการชั่วคราวขึ้นคณะหนึ่ง มีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับคณะกรรมการและให้อยู่ในตำแหน่งไม่เกินหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่แต่งตั้งมาตรา 48 ให้คณะกรรมการชั่วคราวได้รับค่าตอบแทนเช่นเดียวกับที่คณะกรรมการได้รับ ก่อนที่จะพ้นจากตำแหน่งกรรมการให้คณะกรรมการชั่วคราวจัดให้มีการประชุมใหญ่เพื่อเลือกตั้งกรรมการขึ้นใหม่ทั้งคณะตามวิธีการที่กำหนดในข้อบังคับมาตรา 49 มาตรา ๔๙ ในกรณีที่นายทะเบียนสหกรณ์สั่งให้กรรมการบางคนออกจากตำแหน่งกรรมการ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ตั้งสมาชิกเป็นกรรมการแทน และให้ผู้ซึ่งเป็นกรรมการใหม่นี้ดำรงตำแหน่งกรรมการเท่าระยะเวลาของผู้ซึ่งตนแทนมาตรา 4 หมวด ๔ การเลิกสหกรณ์จำกัดมาตรา 50 มาตรา ๕๐ สหกรณ์จำกัดย่อมเลิกด้วยเหตุหนึ่งเหตุใดดังต่อไปนี้ (๑) ถ้ามีข้อบังคับกำหนดให้เลิกในกรณีใด เมื่อมีกรณีนั้น (๒) เมื่อสหกรณ์จำกัดมีจำนวนสมาชิกเหลือน้อยกว่าสิบคน (๓) เมื่อที่ประชุมใหญ่ลงมติให้เลิก (๔) เมื่อล้มละลาย (๕) เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์สั่งให้เลิกตามมาตรา ๕๑ ให้สหกรณ์จำกัดที่เลิกตาม (๑) (๒)มาตรา 50 (๓) หรือ (๔) แจ้งให้นายทะเบียนสหกรณ์ทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่เลิกให้นายทะเบียนสหกรณ์ปิดประกาศการเลิกสหกรณ์นั้น และให้นำความในมาตรา ๔๒ วรรคสอง เกี่ยวกับการปิดประกาศมาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 51 มาตรา ๕๑ นายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจสั่งเลิกสหกรณ์จำกัดได้เมื่อปรากฏว่า (๑) สมาชิกเกินกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดแจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียนสหกรณ์ขอให้เลิกสหกรณ์จำกัดโดยแสดงเหตุผลที่ขอให้เลิกอย่างละเอียด (๒) สหกรณ์จำกัดไม่เริ่มดำเนินกิจการภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่จดทะเบียนมาตรา 51 หรือหยุดดำเนินกิจการติดต่อกันเป็นเวลาสองปี นับแต่วันที่หยุดดำเนินกิจการ (๓) สหกรณ์จำกัดไม่อาจดำเนินกิจการให้เป็นผลดีหรือการดำเนินการของสหกรณ์จำกัดก่อให้เกิดความเสียหายแก่สหกรณ์หรือประโยชน์ส่วนรวมมาตรา 52 มาตรา ๕๒ สหกรณ์จำกัดที่ถูกสั่งเลิกตามมาตรา ๕๑ (๒) หรือ (๓) มีสิทธิอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีโดยยื่นอุทธรณ์ต่อนายทะเบียนสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับ คำสั่งคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีให้เป็นที่สุดมาตรา 53 มาตรา ๕๓ เมื่อสหกรณ์จำกัดใดเลิกไปด้วยเหตุหนึ่งเหตุใดตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๕๐ ให้จัดการชำระบัญชีตามบทบัญญัติในส่วนที่ ๕ ว่าด้วยการชำระบัญชีมาตรา 2 ส่วนที่ ๒ สหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 1 หมวด ๑ การจดทะเบียนสหกรณ์ไม่จำกัด การดำเนินงาน และการควบคุมสหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 54 มาตรา ๕๔ คณะบุคคลซึ่งมีจำนวนไม่น้อยกว่าสิบคนจะจดทะเบียนเป็นสหกรณ์ไม่จำกัดตามมาตรา ๗ (๒) ได้ ต้อง (๑) มีกิจการร่วมกันตามประเภทสหกรณ์ที่ขอจดทะเบียนและในการดำเนินกิจการร่วมกันนั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน (๒)มาตรา 54 เป็นบุคคลธรรมดาบรรลุนิติภาวะมีคุณสมบัติตามที่กำหนดในข้อบังคับประกอบอาชีพตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด และสมัครใจเป็นสมาชิกสหกรณ์ (๓) มีข้อบังคับถูกต้องตามมาตรา ๕๕มาตรา 55 มาตรา ๕๕ ข้อบังคับสหกรณ์ไม่จำกัดอย่างน้อยต้องมีรายการตามมาตรา ๑๔ (๑) (๒) (๓) (๔) (๖) (๗) (๘) และ (๙)มาตรา 56 มาตรา ๕๖ ให้นำความในมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่การขอจดทะเบียนสหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 57 มาตรา ๕๗ การรับจดทะเบียนสหกรณ์ไม่จำกัด จะกระทำได้ต่อเมื่อสมาชิกทุกคนมีถิ่นที่อยู่ในตำบลเดียวกันหรือตำบลใกล้เคียงกัน ตามที่นายทะเบียนสหกรณ์เห็นสมควร และให้นำความในมาตรา ๑๓ มาตรา ๑๕ และมาตรา ๑๖ มาใช้บังคับแก่การรับจดทะเบียนและการอุทธรณ์ของสหกรณ์ไม่จำกัดโดยอนุโลมมาตรา 58 มาตรา ๕๘ สหกรณ์ไม่จำกัดที่จดทะเบียนแล้วเป็นนิติบุคคล และให้นายทะเบียนสหกรณ์ออกใบสำคัญรับจดทะเบียนนั้นแก่สหกรณ์ไม่จำกัด และให้ถือว่าผู้ลงชื่อขอจดทะเบียนสหกรณ์ไม่จำกัดและผู้ที่มีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อตามมาตรา ๕๖ เป็นสมาชิกสหกรณ์ไม่จำกัดนับตั้งแต่วันที่นายทะเบียนสหกรณ์รับจดทะเบียนเป็นสหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 58 ในกรณีที่มีผู้ขอเข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์ไม่จำกัดภายหลังที่สหกรณ์ไม่จำกัดได้จดทะเบียนแล้ว ให้ถือว่าได้เป็นสมาชิกเมื่อที่ประชุมใหญ่ได้รับรองการเป็นสมาชิกมาตรา 59 มาตรา ๕๙ การประชุมใหญ่สามัญ และการประชุมใหญ่วิสามัญของสหกรณ์ไม่จำกัด ให้นำความในมาตรา ๒๗ และมาตรา ๒๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เว้นแต่การประชุมใหญ่สามัญให้คณะกรรมการเรียกประชุมอย่างน้อยปีละสองครั้ง การประชุมใหญ่ของสหกรณ์ไม่จำกัดต้องมีสมาชิกมาประชุมไม่น้อยกว่าสองในสามของจำนวนสมาชิกทั้งหมดมาตรา 59 จึงจะเป็นองค์ประชุมมาตรา 60 มาตรา ๖๐ ในการประชุมใหญ่ของสหกรณ์ไม่จำกัด ถ้ามีสมาชิกมาประชุมไม่ครบองค์ประชุมให้นัดประชุมใหญ่อีกครั้งหนึ่ง ภายในสิบสี่วันนับแต่วันที่นัดประชุมครั้งแรก ในการประชุมครั้งหลังนี้ ถ้ามิใช่การประชุมใหญ่วิสามัญที่สมาชิกร้องขอให้เรียกประชุมแล้วมาตรา 60 เมื่อมีสมาชิกมาประชุมไม่น้อยกว่าหนึ่งในสี่ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดหรือไม่น้อยกว่าสิบคน ก็ให้ถือเป็นองค์ประชุม สมาชิกคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมใหญ่ให้ถือเสียงข้างมากมาตรา 60 เว้นแต่ในกรณีดังต่อไปนี้ให้ถือเสียงสองในสามของจำนวนสมาชิกที่มาประชุม (๑) การรับสมาชิกใหม่ (๒) การแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับ (๓) การเลิกสหกรณ์ไม่จำกัด (๔) การอื่นใดที่ข้อบังคับกำหนดให้ใช้เสียงสองในสามของจำนวนสมาชิกที่มาประชุมในการประชุมใหญ่ สมาชิกจะมอบอำนาจให้ผู้อื่นมาประชุมแทนตนไม่ได้มาตรา 61 มาตรา ๖๑ ในการจัดสรรกำไรสุทธิประจำปีของสหกรณ์ไม่จำกัด ให้จัดสรรดังต่อไปนี้ (๑) ร้อยละห้า เป็นทุนเพื่อสาธารณประโยชน์ของสหกรณ์ไม่จำกัด (๒) ร้อยละห้า สมทบทุนกลางของบรรดาสหกรณ์ไม่จำกัด (๓) ร้อยละห้า เป็นค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย แต่ต้องไม่เกินห้าพันบาทมาตรา 61 ส่วนที่เกินห้าพันบาทให้นำไปสมทบเงินสำรองของสหกรณ์ไม่จำกัด (๔) ไม่น้อยกว่าร้อยละแปดสิบห้า เป็นเงินสำรองของสหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 62 มาตรา ๖๒ เงินสำรองตามมาตรา ๖๑ (๔) จะถอนจากบัญชีเงินสำรองได้เพื่อชดเชยการขาดทุนเท่านั้นมาตรา 63 มาตรา ๖๓ ทุนเพื่อสาธารณประโยชน์ของสหกรณ์ไม่จำกัดตามมาตรา ๖๑ (๑) นั้น จะจ่ายได้เฉพาะเพื่อการอันเป็นสาธารณประโยชน์ในท้องถิ่น การส่งเสริมกิจการสหกรณ์หรือการศึกษาอบรมทางสหกรณ์ ทั้งนี้ตามที่ได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ และได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์มาตรา 63 รองนายทะเบียนสหกรณ์หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งได้รับมอบหมายจากนายทะเบียนสหกรณ์มาตรา 64 มาตรา ๖๔ ทุนกลางของบรรดาสหกรณ์ไม่จำกัดตามมาตรา ๖๑ (๒) นั้นให้กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติจัดการฝากไว้ที่ธนาคารตามมาตรา ๓๓ (๑) หรือลงทุนตามระเบียบที่กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติกำหนดมาตรา 64 หากปรากฏว่าสหกรณ์ไม่จำกัดรายใดมีหนี้สินมากและเมื่อพิจารณามูลเหตุของหนี้สินและฐานะความเป็นอยู่ของสมาชิกไม่สมควรให้สมาชิกออกส่วนสมทบทั้งหมดหรือบางส่วนเข้าในทรัพย์สินของสหกรณ์ไม่จำกัดเพื่อชำระหนี้สิน ให้นายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจถอนเงินส่วนใดส่วนหนึ่งจากทุนนี้มาตรา 64 เพื่อชำระหนี้สินของสหกรณ์ไม่จำกัดนั้นแก่เจ้าหนี้ได้ตามที่เห็นสมควร แต่ต้องได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีก่อน ดอกผลที่เกิดขึ้นจากทุนกลางให้สมทบเป็นทุนกลางด้วย ทุนสหกรณ์กลางที่ได้ตั้งไว้แล้วตามมาตรา ๑๙ ตรี (๒) แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พุทธศักราช ๒๔๗๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสหกรณ์ แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 64 พุทธศักราช ๒๔๗๗ รวมทั้งดอกผลที่เกิดขึ้นนั้น ให้ถือเป็นทุนกลางตามวรรคหนึ่งมาตรา 65 มาตรา ๖๕ เงินของสหกรณ์ไม่จำกัดนั้น อาจฝากหรือลงทุนตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๓๓มาตรา 66 มาตรา ๖๖ ให้สหกรณ์ไม่จำกัดซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อการขายผลิตผลการเกษตรที่สมาชิกผลิตขึ้นซื้อหรือรวบรวมผลิตผลจากสมาชิกก่อนผู้อื่นมาตรา 67 มาตรา ๖๗ ให้สหกรณ์ไม่จำกัดจัดทำทะเบียนสมาชิกและให้นำความในมาตรา ๓๗ เกี่ยวกับทะเบียนสมาชิกและการเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนสมาชิกมาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 68 มาตรา ๖๘ สหกรณ์ไม่จำกัดอาจเปลี่ยนเป็นสหกรณ์จำกัดได้ โดยดำเนินการดังต่อไปนี้ (๑) แก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับให้มีรายการตามที่มาตรา ๑๔ กำหนด (๒) ให้ที่ประชุมใหญ่ลงมติกำหนดเงินสำรองของสหกรณ์ไม่จำกัดเป็นเงินสำรองของสหกรณ์จำกัด เมื่อได้ดำเนินการตาม (๑) และ (๒) แล้วมาตรา 68 ให้สหกรณ์ไม่จำกัดแจ้งไปยังเจ้าหนี้เพื่อให้เจ้าหนี้คัดค้านและให้นำความในมาตรา ๔๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 69 มาตรา ๖๙ นอกจากที่บัญญัติไว้ในหมวดนี้แล้ว การจดทะเบียน การดำเนินงานและการควบคุมของสหกรณ์ไม่จำกัด ให้นำบทบัญญัติในส่วนที่ ๑ ว่าด้วยสหกรณ์จำกัดมาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 2 หมวด ๒ การเลิกสหกรณ์ไม่จำกัดมาตรา 70 มาตรา ๗๐ สหกรณ์ไม่จำกัดย่อมเลิกด้วยเหตุหนึ่งเหตุใดตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๕๐ หรือนายทะเบียนสหกรณ์สั่งให้เลิกตามเหตุที่ระบุไว้ในมาตรา ๕๑มาตรา 71 มาตรา ๗๑ ให้นำความในมาตรา ๕๐ วรรคสอง และมาตรา ๕๒ เกี่ยวกับการเลิกและการอุทธรณ์ของสหกรณ์จำกัดมาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่สหกรณ์ไม่จำกัด ส่วนการชำระบัญชีนั้นให้เป็นไปตามบทบัญญัติในส่วนที่ ๕ ว่าด้วยการชำระบัญชีมาตรา 3 ส่วนที่ ๓ ชุมนุมสหกรณ์มาตรา 72 มาตรา ๗๒ สหกรณ์ตั้งแต่สามสหกรณ์ขึ้นไป ที่ประสงค์จะร่วมกันดำเนินกิจการเพื่อให้เกิดประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ของสหกรณ์ที่เข้าร่วมกันนั้น อาจรวมกันจัดตั้งเป็นชุมนุมสหกรณ์ได้มาตรา 73 มาตรา ๗๓ การจัดตั้งชุมนุมสหกรณ์จะกระทำได้ต่อเมื่อที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์แต่ละสหกรณ์ได้มีมติให้เข้าร่วมในการจัดตั้งชุมนุมสหกรณ์นั้นได้มาตรา 74 มาตรา ๗๔ การจัดตั้ง การจดทะเบียน การดำเนินงาน การประชุมใหญ่ การควบคุม การเลือกตั้งและอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการและการเลิกชุมนุมสหกรณ์ ให้นำบทบัญญัติในส่วนที่ ๑ ว่าด้วยสหกรณ์จำกัด มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 75 มาตรา ๗๕ ในการดำเนินการจัดตั้งชุมนุมสหกรณ์ ให้คณะกรรมการของแต่ละสหกรณ์ตั้งผู้แทนขึ้นสหกรณ์ละหนึ่งคนประกอบเป็นคณะผู้จัดตั้งชุมนุมสหกรณ์เพื่อดำเนินการจัดตั้งชุมนุมสหกรณ์มาตรา 76 มาตรา ๗๖ การขอจดทะเบียนชุมนุมสหกรณ์นั้น ให้คณะผู้จัดตั้งชุมนุมสหกรณ์อย่างน้อยสามคนลงลายมือชื่อยื่นคำขอต่อนายทะเบียนสหกรณ์มาตรา 77 มาตรา ๗๗ ให้ชุมนุมสหกรณ์ที่ได้จดทะเบียนแล้วเป็นนิติบุคคล และเป็นสหกรณ์จำกัดตามพระราชบัญญัตินี้มาตรา 78 มาตรา ๗๘ การประชุมใหญ่ชุมนุมสหกรณ์ต้องประกอบด้วยผู้แทนสหกรณ์ซึ่งคณะกรรมการของสหกรณ์แต่ละสหกรณ์เลือกตั้งขึ้นมีจำนวนตามที่กำหนดในข้อบังคับของชุมนุมสหกรณ์และต้องมีผู้แทนสหกรณ์มาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนผู้แทนสหกรณ์ทั้งหมด จึงจะเป็นองค์ประชุม ในการประชุมใหญ่ชุมนุมสหกรณ์มาตรา 78 ให้มีเสียงในการลงคะแนนสหกรณ์ละหนึ่งเสียง การออกเสียงลงคะแนนให้แต่ละสหกรณ์ตั้งผู้แทนคนหนึ่งเป็นผู้ลงคะแนนเสียงมาตรา 79 มาตรา ๗๙ ในการเลือกตั้งคณะกรรมการ ให้ที่ประชุมใหญ่ชุมนุมสหกรณ์เลือกตั้งจากบรรดาผู้แทนสหกรณ์ที่เป็นสมาชิกของชุมนุมสหกรณ์เป็นกรรมการ ตามจำนวน หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในข้อบังคับของชุมนุมสหกรณ์มาตรา 80 มาตรา ๘๐ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ให้ชุมนุมสหกรณ์กระทำการตามมาตรา ๒๑ ได้ และจะกระทำการออกหุ้นกู้เพื่อประโยชน์ของชุมนุมสหกรณ์ก็ได้ ในการออกหุ้นกู้นี้ ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อันว่าด้วยหุ้นกู้มาใช้บังคับโดยอนุโลมมาตรา 4 ส่วนที่ ๔ การควบสหกรณ์เข้ากันมาตรา 81 มาตรา ๘๑ สหกรณ์ชนิดเดียวกันตามมาตรา ๗ ตั้งแต่สองสหกรณ์อาจควบเข้ากันเป็นสหกรณ์เดียวได้โดยมติแห่งที่ประชุมใหญ่ของแต่ละสหกรณ์ และต้องได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์ มติของที่ประชุมใหญ่ต้องมีคะแนนเสียงดังต่อไปนี้ (๑) ไม่ต่ำกว่าสองในสามของสมาชิกที่มาประชุม สำหรับการควบสหกรณ์จำกัด (๒)มาตรา 81 เป็นเอกฉันท์ของสมาชิกที่มาประชุม สำหรับการควบสหกรณ์ไม่จำกัด ในการขอความเห็นชอบของนายทะเบียนสหกรณ์ ให้ส่งสำเนารายงานการประชุมใหญ่ของสหกรณ์ซึ่งลงมติให้ควบเข้ากันไปด้วยมาตรา 82 มาตรา ๘๒ เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์ให้ความเห็นชอบตามมาตรา ๘๑ แล้วให้สหกรณ์แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าหนี้ทั้งปวงของสหกรณ์เพื่อให้ทราบรายการที่ประสงค์จะควบสหกรณ์เข้ากัน และขอให้เจ้าหนี้ผู้มีข้อคัดค้านอย่างใดอย่างหนึ่งในการควบสหกรณ์เข้ากันนั้น ส่งคำคัดค้านไปยังสหกรณ์ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่แจ้งมาตรา 82 ถ้าไม่มีเจ้าหนี้คัดค้านภายในกำหนดเวลาดังกล่าวนั้น ก็ให้ถือว่าไม่มีคำคัดค้านและสหกรณ์อาจควบเข้ากันได้ ถ้ามีเจ้าหนี้คัดค้าน สหกรณ์จะควบเข้ากันมิได้ จนกว่าจะได้ชำระหนี้หรือได้ให้ประกันเพื่อหนี้รายนั้นมาตรา 83 มาตรา ๘๓ ให้คณะกรรมการของแต่ละสหกรณ์ที่ควบเข้ากันตั้งผู้แทนของตนขึ้นสหกรณ์ละไม่เกินสามคนเพื่อดำเนินการจดทะเบียนตามมาตรา ๘๔มาตรา 84 มาตรา ๘๔ สหกรณ์ซึ่งตั้งขึ้นใหม่โดยควบเข้ากันนั้น ต้องจดทะเบียนเป็นสหกรณ์ใหม่ตามชนิดของสหกรณ์ที่เป็นอยู่เดิมโดยยื่นคำขอจดทะเบียนต่อนายทะเบียนสหกรณ์ตามแบบที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนด ในคำขอจดทะเบียนสหกรณ์ใหม่ ต้องมีผู้แทนของสหกรณ์ที่ควบเข้ากันลงลายมือชื่ออย่างน้อยสหกรณ์ละสองคนแทนทุกสหกรณ์มาตรา 84 คำขอจดทะเบียนสหกรณ์ใหม่ ต้องมีเอกสารดังต่อไปนี้ยื่นพร้อมกันด้วย (๑) หนังสือของทุกสหกรณ์ที่ควบเข้ากันนั้นรับรองว่าได้แจ้งไปยังเจ้าหนี้ทั้งปวงตามมาตรา ๘๒ วรรคหนึ่งแล้วไม่มีเจ้าหนี้คัดค้านภายในกำหนดหรือในกรณีที่มีเจ้าหนี้คัดค้านสหกรณ์ก็ได้ชำระหนี้ หรือได้ให้ประกันเพื่อหนี้รายนั้นแล้ว (๒)มาตรา 84 ข้อบังคับของสหกรณ์ใหม่ที่ขอจดทะเบียนสองฉบับ (๓) สำเนารายงานการประชุมผู้แทนของสหกรณ์ที่ควบเข้ากันหนึ่งฉบับเอกสารตาม (๒) และ (๓) นั้น ผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นกรรมการชุดแรกของสหกรณ์ใหม่ต้องลงลายมือชื่อรับรองสองคนมาตรา 85 มาตรา ๘๕ เมื่อได้จดทะเบียนสหกรณ์ที่ควบเข้ากันเป็นสหกรณ์ใหม่แล้ว ให้นายทะเบียนสหกรณ์ขีดชื่อสหกรณ์เดิมที่ได้ควบเข้ากันนั้นออกจากทะเบียนมาตรา 86 มาตรา ๘๖ สหกรณ์ใหม่นี้ย่อมได้ไปทั้งทรัพย์สิน หนี้สิน สิทธิ และความรับผิดของสหกรณ์เดิมที่ได้ควบเข้ากันนั้นทั้งสิ้นมาตรา 5 ส่วนที่ ๕ การชำระบัญชีมาตรา 87 มาตรา ๘๗ การชำระบัญชีสหกรณ์ซึ่งล้มละลายนั้น ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยล้มละลายมาตรา 88 มาตรา ๘๘ การชำระบัญชีสหกรณ์ซึ่งเลิกเพราะเหตุอื่นนอกจากล้มละลายให้ที่ประชุมใหญ่เลือกตั้งผู้ชำระบัญชีโดยได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์ขึ้นทำการชำระบัญชีสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่เลิกสหกรณ์ หรือนับแต่วันที่รัฐมนตรีมีคำสั่งให้ยกอุทธรณ์ แล้วแต่กรณีมาตรา 88 ในกรณีที่ที่ประชุมใหญ่ไม่เลือกตั้งผู้ชำระบัญชีภายในกำหนดเวลาดังกล่าว หรือนายทะเบียนสหกรณ์ไม่ให้ความเห็นชอบในการเลือกตั้งผู้ชำระบัญชี ให้นายทะเบียนสหกรณ์ตั้งผู้ชำระบัญชีขึ้นทำการชำระบัญชีสหกรณ์ได้มาตรา 88 เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์เห็นสมควรหรือเมื่อสมาชิกสหกรณ์มีจำนวนไม่น้อยกว่าสองในสามของสมาชิกทั้งหมดร้องขอต่อนายทะเบียนสหกรณ์ นายทะเบียนสหกรณ์จะแต่งตั้งผู้ชำระบัญชีคนใหม่แทนผู้ชำระบัญชีที่ได้รับเลือกตั้งหรือที่ได้ตั้งไว้ก็ได้มาตรา 88 ให้นายทะเบียนสหกรณ์จดทะเบียนผู้ชำระบัญชีที่นายทะเบียนสหกรณ์ให้ความเห็นชอบตามวรรคหนึ่ง หรือผู้ชำระบัญชีที่ได้รับแต่งตั้งตามวรรคสองหรือวรรคสาม และให้ปิดประกาศชื่อผู้ชำระบัญชีไว้ที่สำนักงานของสหกรณ์นั้น ที่ทำการสหกรณ์มาตรา 88 และที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่ที่สหกรณ์นั้นตั้งอยู่ภายในสิบสี่วันนับแต่วันที่จดทะเบียนผู้ชำระบัญชี ผู้ชำระบัญชีอาจได้รับค่าตอบแทนตามที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดมาตรา 89 มาตรา ๘๙ สหกรณ์นั้นแม้จะได้เลิกไปแล้วก็ให้พึงถือว่ายังคงดำรงอยู่ตราบเท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชีมาตรา 90 มาตรา ๙๐ ให้ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่ชำระสะสางกิจการของสหกรณ์ จัดการชำระหนี้และจำหน่ายทรัพย์สินของสหกรณ์นั้นให้เสร็จไปมาตรา 91 มาตรา ๙๑ เมื่อสหกรณ์เลิก ให้คณะกรรมการและเจ้าหน้าที่ของสหกรณ์มีหน้าที่จัดการรักษาทรัพย์สินทั้งหมดของสหกรณ์ไว้จนกว่าผู้ชำระบัญชีจะเรียกให้ส่งมอบ ผู้ชำระบัญชีจะเรียกให้คณะกรรมการหรือเจ้าหน้าที่ของสหกรณ์ส่งมอบทรัพย์สินตามวรรคหนึ่งพร้อมด้วยสมุดบัญชีเอกสารและสิ่งอื่นเมื่อใดก็ได้มาตรา 92 มาตรา ๙๒ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่นายทะเบียนสหกรณ์จดทะเบียนผู้ชำระบัญชี ให้ผู้ชำระบัญชีประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์รายวันอย่างน้อยสองวันติดต่อกัน และแจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าหนี้ทุกคนซึ่งมีชื่อปรากฏในสมุดบัญชี เอกสารของสหกรณ์ หรือปรากฏจากทางอื่น เพื่อให้ทราบว่าสหกรณ์นั้นเลิกมาตรา 92 และให้เจ้าหนี้ยื่นคำทวงหนี้แก่ผู้ชำระบัญชีมาตรา 93 มาตรา ๙๓ ผู้ชำระบัญชีต้องทำงบดุลของสหกรณ์โดยมิชักช้า และให้นายทะเบียนสหกรณ์ตั้งผู้สอบบัญชีเพื่อตรวจสอบงบดุลนั้น เมื่อผู้สอบบัญชีรับรองงบดุลแล้ว ให้ผู้ชำระบัญชีเสนองบดุลต่อที่ประชุมใหญ่เพื่ออนุมัติแล้วเสนองบดุลนั้นต่อนายทะเบียนสหกรณ์มาตรา 94 มาตรา ๙๔ ผู้ชำระบัญชีมีอำนาจดังต่อไปนี้ (๑) ดำเนินกิจการของสหกรณ์ตามแต่จำเป็นเพื่อระวังรักษาผลประโยชน์ของสหกรณ์ในระหว่างที่ยังชำระบัญชีไม่เสร็จ (๒) ดำเนินกิจการของสหกรณ์ตามแต่จำเป็นเพื่อชำระสะสางกิจการให้เสร็จไปด้วยดี (๓) เรียกประชุมใหญ่ (๔)มาตรา 94 ดำเนินการทั้งปวงเกี่ยวกับคดีแพ่งหรือคดีอาญาและประนีประนอมยอมความในเรื่องใด ๆ ในนามของสหกรณ์ (๕) จำหน่ายทรัพย์สินของสหกรณ์ (๖)มาตรา 94 เรียกให้สมาชิกหรือทายาทของสมาชิกผู้ตายชำระค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบมูลค่าของหุ้นทั้งหมดหรือออกส่วนสมทบเข้าในทรัพย์สินของสหกรณ์ตามความรับผิดเพื่อหนี้สินของสหกรณ์ซึ่งสมาชิกนั้นมีอยู่ ทั้งนี้สำหรับสหกรณ์ไม่จำกัดให้เรียกต่อเมื่อไม่ได้รับการชำระจากทุนกลางทั้งหมดหรือบางส่วนตามมาตรา ๖๔ (๗)มาตรา 94 ร้องขอต่อศาลเพื่อสั่งให้สหกรณ์ล้มละลายในกรณีที่เงินค่าหุ้นหรือเงินลงทุนได้ใช้เสร็จแล้วแต่ทรัพย์สินก็ยังไม่เพียงพอแก่การชำระหนี้สิน (๘) ดำเนินการอย่างอื่นตามแต่จำเป็นเพื่อให้การชำระบัญชีเสร็จไปด้วยดีมาตรา 95 มาตรา ๙๕ ข้อจำกัดอำนาจของผู้ชำระบัญชีอย่างใด ๆ ห้ามมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอก ผู้กระทำการโดยสุจริตมาตรา 96 มาตรา ๙๖ ค่าธรรมเนียม ค่าภารติดพัน และค่าใช้จ่ายซึ่งต้องเสียตามสมควรในการชำระบัญชีนั้น ผู้ชำระบัญชีต้องจัดการชำระก่อนหนี้รายอื่นมาตรา 97 มาตรา ๙๗ ถ้าเจ้าหนี้คนใดมิได้ทวงถามให้ชำระหนี้ ผู้ชำระบัญชีต้องวางเงินเท่าจำนวนหนี้นั้นไว้ต่อนายทะเบียนสหกรณ์เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้ และให้ผู้ชำระบัญชีมีหนังสือแจ้งการที่ได้วางเงินไปยังเจ้าหนี้โดยมิชักช้ามาตรา 97 ถ้าเจ้าหนี้ไม่รับเงินไปจนพ้นกำหนดสองปีนับแต่วันที่ผู้ชำระบัญชีวางเงินไว้ต่อนายทะเบียนสหกรณ์เจ้าหนี้ย่อมหมดสิทธิในเงินจำนวนนั้น และให้นายทะเบียนสหกรณ์จัดส่งเข้าเป็นเงินสำรองของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยให้เสร็จภายในเวลาอันสมควรมาตรา 98 มาตรา ๙๘ ให้ผู้ชำระบัญชีเสนอรายงานต่อนายทะเบียนสหกรณ์ทุกระยะหกเดือนว่าได้จัดการไปอย่างใดบ้าง และแสดงให้เห็นความเป็นไปของบัญชีที่ชำระอยู่นั้น รายงานดังกล่าวนี้ให้ทำตามแบบที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนด รายงานตามวรรคหนึ่งให้สมาชิกมาตรา 98 ทายาทของสมาชิกผู้ตายและเจ้าหนี้ทั้งหลายของสหกรณ์ตรวจดูได้โดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม ถ้าปรากฏข้อบกพร่องในการชำระบัญชี นายทะเบียนสหกรณ์มีอำนาจสั่งให้ผู้ชำระบัญชีแก้ไขข้อบกพร่อง และรายงานต่อนายทะเบียนสหกรณ์ภายในเวลาที่กำหนดมาตรา 99 มาตรา ๙๙ เมื่อได้ชำระหนี้สินของสหกรณ์จำกัดแล้ว ถ้ามีทรัพย์สินเหลืออยู่เท่าใด ให้ผู้ชำระบัญชีจ่ายตามลำดับดังต่อไปนี้ (๑) จ่ายคืนเงินค่าหุ้นให้แก่สมาชิกไม่เกินมูลค่าหุ้นที่ชำระแล้ว (๒) จ่ายเป็นเงินปันผลตามหุ้นที่ชำระแล้วตามที่กำหนดในข้อบังคับ แต่ไม่เกินอัตราร้อยละแปดต่อปี (๓)มาตรา 99 จ่ายเป็นเงินเฉลี่ยคืนให้แก่สมาชิกตามส่วนธุรกิจที่สมาชิกได้ทำไว้กับสหกรณ์จำกัดในระหว่างปีตามที่กำหนดในข้อบังคับ ถ้ายังมีทรัพย์สินเหลืออยู่อีก ให้ผู้ชำระบัญชีโอนให้แก่สหกรณ์อื่นหรือสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยตามมติของที่ประชุมใหญ่มาตรา 99 หรือด้วยความเห็นชอบของนายทะเบียนสหกรณ์ในกรณีที่ไม่อาจเรียกประชุมใหญ่ได้ภายในสามเดือนนับแต่วันชำระบัญชีเสร็จมาตรา 100 มาตรา ๑๐๐ เมื่อได้ชำระหนี้สินของสหกรณ์ไม่จำกัดแล้วถ้ามีทรัพย์สินเหลืออยู่เท่าใด ให้ผู้ชำระบัญชีจ่ายคืนทุนแก่สมาชิกทั้งหมดหรือตามส่วนที่นำทรัพย์สินมารวมกันเป็นทุนดำเนินการเท่าที่จะจ่ายได้มาตรา 100 ถ้ามีทรัพย์สินเหลืออยู่อีกให้โอนให้แก่สหกรณ์อื่นหรือสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยตามมติของที่ประชุมใหญ่หรือด้วยความเห็นชอบของนายทะเบียนสหกรณ์ ในกรณีที่ไม่อาจเรียกประชุมใหญ่ได้ภายในสามเดือนนับแต่วันชำระบัญชีเสร็จมาตรา 101 มาตรา ๑๐๑ เมื่อได้ชำระบัญชีกิจการของสหกรณ์เสร็จแล้วให้ผู้ชำระบัญชีทำรายงานการชำระบัญชีพร้อมทั้งรายการย่อของบัญชีที่ชำระนั้น แสดงว่าได้ดำเนินการชำระบัญชีและจัดการทรัพย์สินของสหกรณ์ไปอย่างใด รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการชำระบัญชีและจำนวนทรัพย์สินที่จ่ายตามมาตรา ๙๙ หรือมาตรา ๑๐๐มาตรา 101 และเสนอต่อผู้สอบบัญชีเมื่อผู้สอบบัญชีตรวจสอบและรับรองบัญชีที่ชำระนั้นแล้ว ให้ผู้ชำระบัญชีเสนอต่อนายทะเบียนสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ผู้สอบบัญชีรับรองบัญชีที่ชำระนั้น เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์เห็นชอบด้วยแล้วให้ถือว่าเป็นที่สุดแห่งการชำระบัญชี และให้นายทะเบียนสหกรณ์ขีดชื่อสหกรณ์ออกจากทะเบียนมาตรา 102 มาตรา ๑๐๒ เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์ให้ความเห็นชอบในการชำระบัญชีตามมาตรา ๑๐๑ แล้ว ให้ผู้ชำระบัญชีมอบบรรดาสมุดบัญชี และเอกสารทั้งหลายของสหกรณ์ซึ่งได้ชำระบัญชีเสร็จแล้วนั้นแก่นายทะเบียนสหกรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่นายทะเบียนสหกรณ์ให้ความเห็นชอบมาตรา 102 ให้นายทะเบียนสหกรณ์รักษาสมุดบัญชีและเอกสารเหล่านี้ไว้อีกสองปีนับแต่วันที่ขีดชื่อสหกรณ์นั้นออกจากทะเบียน สมุดบัญชีและเอกสารตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้มีส่วนได้เสียตรวจดูได้โดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมมาตรา 103 มาตรา ๑๐๓ ในคดีฟ้องเรียกหนี้สินซึ่งสหกรณ์ หรือสมาชิก หรือผู้ชำระบัญชีเป็นลูกหนี้อยู่ในฐานะเช่นนั้น ห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดสองปีนับแต่วันที่นายทะเบียนสหกรณ์ขีดชื่อสหกรณ์ออกจากทะเบียนมาตรา 6 ส่วนที่ ๖ สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยมาตรา 104 มาตรา ๑๐๔ ให้มีสถาบันขึ้นสถาบันหนึ่ง เรียกว่า "สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย" ประกอบด้วยสมาชิกซึ่งเป็นสหกรณ์มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าแก่กิจการสหกรณ์ทุกประเภททั่วราชอาณาจักร อันมิใช่เป็นการหาผลกำไรหรือรายได้แบ่งปันกันมาตรา 105 มาตรา ๑๐๕ ให้สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยเป็นนิติบุคคล สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยมีสำนักงานแห่งใหญ่ในจังหวัดพระนคร และจะตั้งสำนักงานสาขาขึ้น ณ ที่อื่นใดก็ได้มาตรา 106 มาตรา ๑๐๖ สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยมีอำนาจกระทำการต่าง ๆ ภายในขอบเขตแห่งวัตถุประสงค์ตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๐๔ และอำนาจเช่นว่านี้ให้รวมถึง (๑) ส่งเสริมและเผยแพร่กิจการสหกรณ์ ตลอดจนทำการวิจัยและรวบรวมสถิติเกี่ยวกับกิจการสหกรณ์ (๒) แนะนำช่วยเหลือทางวิชาการแก่สหกรณ์มาตรา 106 และอำนวยความสะดวกในการติดต่อประสานงานระหว่างสหกรณ์กับส่วนราชการหรือบุคคลอื่น (๓) ให้การศึกษาฝึกอบรมวิชาการเกี่ยวกับกิจการสหกรณ์ (๔) ส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างสหกรณ์ สันนิบาตสหกรณ์ของต่างประเทศหรือองค์การต่างประเทศซึ่งมีวัตถุประสงค์ทำนองเดียวกัน (๕) ซื้อ จัดหา จำหน่าย ถือกรรมสิทธิ์ ครองครองมาตรา 106 หรือทำนิติกรรมเกี่ยวกับทรัพย์สินใด ๆ (๖) ดำเนินการอื่นเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์หรือตามที่ส่วนราชการมอบหมายมาตรา 107 มาตรา ๑๐๗ สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยอาจมีรายได้จากทรัพย์สินดังต่อไปนี้ (๑) ค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย (๒) เงินอุดหนุนจากรัฐบาล (๓) เงินหรือทรัพย์สินที่มีผู้อุทิศให้ (๔) เงินที่ได้จากการจำหน่ายหนังสือวิชาการ เอกสารหรือสิ่งอื่น (๕) เงินหรือทรัพย์สินที่ได้รับเป็นค่าตอบแทนในการให้บริการ (๖)มาตรา 107 ผลประโยชน์ที่ได้จากทรัพย์สินของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยมาตรา 108 มาตรา ๑๐๘ ให้มีคณะกรรมการดำเนินการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยคณะหนึ่งประกอบด้วยผู้แทนของสหกรณ์ซึ่งที่ประชุมใหญ่ของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบสองคน และผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งไม่เกินห้าคน เป็นกรรมการ ให้คณะกรรมการเลือกตั้งกรรมการเป็นประธานกรรมการคนหนึ่งมาตรา 108 และรองประธานกรรมการคนหนึ่งหรือหลายคน ให้คณะกรรมการแต่งตั้งผู้ที่เห็นสมควรเป็นผู้อำนวยการสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย และให้ผู้อำนวยการเป็นกรรมการดำเนินการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยโดยตำแหน่งมาตรา 109 มาตรา ๑๐๙ ให้คณะกรรมการมีหน้าที่บริหารกิจการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย อำนาจหน้าที่เช่นว่านี้ให้รวมถึง (๑) ออกข้อบังคับเกี่ยวกับการต่าง ๆ ตามมาตรา ๑๐๖ (๒) ออกข้อบังคับว่าด้วยการประชุมใหญ่ของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยและวิธีการจัดส่งผู้แทนสหกรณ์มาร่วมประชุมใหญ่ (๓)มาตรา 109 ออกข้อบังคับว่าด้วยการเลือกตั้งกรรมการดำเนินการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย การประชุมและดำเนินกิจการของคณะกรรมการ (๔) ออกข้อบังคับว่าด้วยอำนาจหน้าที่ของผู้อำนวยการสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย (๕) ออกข้อบังคับว่าด้วยพนักงานของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย ข้อบังคับตาม (๒) และ (๓)มาตรา 109 ต้องได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่จึงจะใช้บังคับได้มาตรา 110 มาตรา ๑๑๐ ให้กรรมการดำเนินการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี กรรมการที่พ้นจากตำแหน่งอาจได้รับเลือกตั้งอีกได้มาตรา 111 มาตรา ๑๑๑ ให้คณะกรรมการจัดให้มีการประชุมใหญ่อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งภายในหกสิบวันนับแต่วันสิ้นปีทางบัญชีของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย คณะกรรมการจะเรียกประชุมใหญ่วิสามัญเมื่อใดก็ได้สุดแต่จะเห็นสมควรหรือเมื่อสมาชิกจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในสิบของจำนวนสมาชิกทั้งหมดร้องขอมาตรา 112 มาตรา ๑๑๒ ให้ผู้อำนวยการบริหารกิจการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยตามข้อบังคับ และมีอำนาจบังคับบัญชาพนักงานของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย ในส่วนกิจการที่เกี่ยวกับบุคคลภายนอก ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจกระทำการแทนสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยมาตรา 113 มาตรา ๑๑๓ ให้นำบทบัญญัติในส่วนที่ ๑ ว่าด้วยสหกรณ์จำกัด และบทบัญญัติในส่วนที่ ๕ ว่าด้วยการชำระบัญชี มาใช้บังคับแก่สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยโดยอนุโลมมาตรา 7 ส่วนที่ ๗ บทกำหนดโทษมาตรา 114 มาตรา ๑๑๔ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๑๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือนหรือปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับมาตรา 115 มาตรา ๑๑๕ สหกรณ์จำกัดใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๙ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาทมาตรา 116 มาตรา ๑๑๖ ผู้ใดไม่มาชี้แจงข้อเท็จจริงหรือไม่ส่งเอกสารมาเพื่อประกอบการพิจารณาเกี่ยวกับการรับจดทะเบียนสหกรณ์จำกัด สหกรณ์ไม่จำกัดหรือชุมนุมสหกรณ์ตามคำสั่งของนายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย ที่สั่งการตามพระราชบัญญัตินี้แล้วแต่กรณีมาตรา 116 ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาทมาตรา 117 มาตรา ๑๑๗ ผู้ใดไม่มาชี้แจงข้อเท็จจริงหรือไม่ส่งเอกสารเกี่ยวกับการดำเนินงานหรือรายงานการประชุมของสหกรณ์จำกัด สหกรณ์ไม่จำกัด หรือชุมนุมสหกรณ์ตามคำสั่งของนายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ ผู้ตรวจการสหกรณ์ ผู้สอบบัญชี หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย ที่สั่งการตามพระราชบัญญัตินี้มาตรา 117 แล้วแต่กรณี ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาทมาตรา 118 มาตรา ๑๑๘ ผู้ใดขัดขวางไม่อำนวยความสะดวก ไม่ช่วยเหลือหรือไม่ให้คำชี้แจงแก่นายทะเบียนสหกรณ์ รองนายทะเบียนสหกรณ์ ผู้ตรวจการสหกรณ์ ผู้สอบบัญชีหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งนายทะเบียนสหกรณ์มอบหมาย ซึ่งเข้าไปตรวจสอบในสำนักงานของสหกรณ์ จำกัดสำนักงานสหกรณ์ไม่จำกัดหรือสำนักงานชุมนุมสหกรณ์มาตรา 118 ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาทบทเฉพาะกาลมาตรา 119 มาตรา ๑๑๙ นับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ (๑) ให้สหกรณ์ที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับเป็นสหกรณ์ตามพระราชบัญญัตินี้ (๒) เมื่อได้ออกกฎกระทรวงกำหนดประเภทสหกรณ์ตามมาตรา ๘ แล้วให้นายทะเบียนสหกรณ์จัดสหกรณ์ตาม (๑) ให้เข้าประเภทสหกรณ์ที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง (๓)มาตรา 119 ให้ชุมนุมสหกรณ์ที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับเป็นชุมนุมสหกรณ์ตามพระราชบัญญัตินี้ (๔) ให้กรรมการดำเนินการของสหกรณ์หรือชุมนุมสหกรณ์ที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เป็นกรรมการของสหกรณ์หรือชุมนุมสหกรณ์มาตรา 119 ตามพระราชบัญญัตินี้ต่อไปจนกว่าจะครบวาระตามข้อบังคับของสหกรณ์หรือชุมนุมสหกรณ์นั้น ทั้งนี้ไม่กระทบกระทั่งถึงการพ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุอื่น (๕)มาตรา 119 ชุมนุมสหกรณ์ใดที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับและมีสมาชิกซึ่งมิได้เป็นสหกรณ์หรือขาดคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับให้สมาชิกนั้นยังคงเป็นสมาชิกต่อไปได้ แต่ไม่มีสิทธิที่จะได้รับเลือกตั้งเป็นกรรมการในคราวต่อไป (๖) สหกรณ์ใดที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับมาตรา 119 และมีวัตถุประสงค์รับฝากเงินจากบุคคลอื่นซึ่งไม่ได้เป็นสมาชิกสหกรณ์ ให้คงรับฝากเงินที่สหกรณ์ได้รับฝากไว้แล้วจากบุคคลดังกล่าวต่อไปได้จนกว่าจะสิ้นสุดระยะเวลาการรับฝากเงินตามสัญญาระหว่างสหกรณ์กับผู้ฝาก (๗) ให้สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยจำกัดสินใช้ที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับมาตรา 119 เป็นสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยตามพระราชบัญญัตินี้ (๘) ให้คณะกรรมการดำเนินการสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยจำกัดสินใช้ที่ได้จดทะเบียนอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เป็นคณะกรรมการดำเนินการของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยต่อไปจนกว่าจะครบวาระ ตามข้อบังคับของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยจำกัดสินใช้มาตรา 119 ทั้งนี้ไม่กระทบกระทั่งถึงการพ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุอื่นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ กิจการของสหกรณ์ได้ขยายตัวขึ้นเป็นลำดับ แต่กฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นกฎหมายที่ใช้มาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๑ และแก้ไขครั้งสุดท้ายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ จึงสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ขึ้นใหม่ให้เหมาะสมแก่กาลสมัยเพื่อส่งเสริมการดำเนินงานของสหกรณ์ให้ดีขึ้นมาตรา 8 ส่วนที่ ๘ กลุ่มเกษตรกรมาตรา 118 ทวิ มาตรา ๑๑๘ ทวิ ในกรณีที่คณะบุคคลผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมซึ่งรวมกันดำเนินกิจการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการประกอบอาชีพเกษตรกรรมยังไม่อาจรวมกันจัดตั้งเป็นสหกรณ์ตามพระราชบัญญัตินี้ได้ จะจัดตั้งเป็นกลุ่มเกษตรกรขึ้นตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกาก็ได้มาตรา 118 ทวิ ในพระราชกฤษฎีกาตามวรรคหนึ่ง ให้กำหนดการดำเนินการของกลุ่มเกษตรกร การกำกับกลุ่มเกษตรกร การเลิกกลุ่มเกษตรกร หรือการควบกลุ่มเกษตรกรเข้ากัน ทั้งนี้ ตามความเหมาะสมแก่ประเภทของกลุ่มเกษตรกรมาตรา 118 ตรี มาตรา ๑๑๘ ตรี กลุ่มเกษตรกรซึ่งจัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกา ให้มีฐานะเป็นนิติบุคคลมาตรา 118 จัตวา มาตรา ๑๑๘ จัตวา ถ้าจะต้องกำหนดอัตราโทษสำหรับความผิดในพระราชกฤษฎีกา โทษที่จะกำหนดต้องไม่เกินหนึ่งเดือนสำหรับโทษจำคุกหรือหนึ่งพันบาทสำหรับโทษปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับมาตรา 118 เบญจ มาตรา ๑๑๘ เบญจ ในกรณีที่กลุ่มเกษตรกรโดยมติของที่ประชุมใหญ่ไม่น้อยกว่าสองในสามของจำนวนสมาชิกทั้งหมดแสดงความจำนงขอเปลี่ยนฐานะเป็นสหกรณ์เมื่อนายทะเบียนสหกรณ์พิจารณาเห็นว่าข้อบังคับของกลุ่มเกษตรกรมีรายการถูกต้องตามมาตรา๑๔ สำหรับสหกรณ์จำกัด หรือมาตรา ๕๕มาตรา 118 เบญจ สำหรับสหกรณ์ไม่จำกัดให้นายทะเบียนรับจดทะเบียนและดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ สหกรณ์ตามวรรคหนึ่งย่อมได้มาทั้งทรัพย์สินหนี้สิน สิทธิและความรับผิดของกลุ่มเกษตรกรเดิมมาตรา 118 ฉ มาตรา ๑๑๘ ฉ เมื่อนายทะเบียนรับจดทะเบียนกลุ่มเกษตรกรเป็นสหกรณ์ ให้คณะกรรมการกลุ่มเกษตรกรมีฐานะเป็นคณะกรรมการสหกรณ์ จนกว่าจะมีคณะกรรมการสหกรณ์ซึ่งที่ประชุมใหญ่ได้เลือกตั้งขึ้นใหม่ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๔๐ ลงวันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๑๕โดยที่คณะปฏิวัติพิจารณาเห็นว่าเกษตรกรรมเป็นอาชีพสำคัญของราษฎรส่วนใหญ่และผลผลิตทางเกษตรกรรมเป็นสินค้าขาออกที่นำรายได้มาสู่ประเทศเป็นอันดับหนึ่งแต่ปรากฏว่าราษฎรผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมส่วนมากเป็นผู้มีทุนทรัพย์น้อยและประสบอุปสรรคในการผลิตและการจำหน่ายตลอดมาราษฎรผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมจึงได้รวมกันจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรขึ้นในท้องที่จังหวัดต่าง ๆ ทั่วราชอาณาจักรแล้วประมาณ๖,๒๐๐กลุ่ม ซึ่งมีสมาชิกประมาณ ๓๓๐,๐๐๐ ครอบครัวโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการประกอบอาชีพจากสภาพการณ์ที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบันคณะปฏิวัติจึงเห็นสมควรจัดให้กลุ่มเกษตรกรเหล่านี้มีฐานะเป็นนิติบุคคลเพื่อให้มีอำนาจหน้าที่แสวงหาทุนจากสถาบันการเงินของรัฐหรือของเอกชนมาดำเนินกิจการให้เจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้นทั้งนี้ภายใต้การสนับสนุนส่งเสริมและกำกับของทางราชการอันจะมีผลให้กลุ่มเกษตรกรเจริญเป็นปึกแผ่นและสามารถแปรสภาพเป็นสหกรณ์และดำเนินกิจการในรูปสหกรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยการสหกรณ์ได้โดยรวดเร็วและเพื่อให้การเป็นไปตามความประสงค์ จำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการสหกรณ์หัวหน้าคณะปฏิวัติจึงมีคำสั่งดังต่อไปนี้มาตรา 2 ข้อ ๒ ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป