คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3483/2529หลักกฎหมาย: การที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของรถยนต์ให้คนขับรถและคนประจำรถของตนนำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่างๆตามที่ตกลงไว้กับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้รับค่าตอบแทนและไม่ปรากฏว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าซึ่งเป็นคู่สัญญามีอำนาจควบคุมการใช้รถหรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ทั้งมิได้มีการมอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญานำรถไปใช้ตามลำพังไม่ถือเป็นสัญญาเช่ารถยนต์หากแต่เป็นสัญญารับขนส่งซึ่งได้รับยกเว้นภาษีการค้าทั้งนี้แม้จะมีการเรียกสัญญาดังกล่าวว่าสัญญาเช่าและมีการเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าค่าเช่าหรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินภาษีการค้าและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่ให้การว่าการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ถูกต้องชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่าทรัพย์สินอันจะต้องเสียภาษีการค้าประเภทการค้า 5 ตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ ...พิเคราะห์แล้วเห็นว่า การที่เจ้าของรถยนต์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ตามที่ตกลงกันกับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้ค่าตอบแทนดังเช่นกรณีนี้อาจเกิดจากสัญญาเช่ารถยนต์ สัญญาจ้างหรือสัญญาอื่นก็ได้ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับข้อตกลงและข้อเท็จจริงที่คู่สัญญาปฎิบัติต่อกัน กรณีที่จะเป็นสัญญาเช่านั้นตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537, 546 และ 552ต้องปรากฎว่าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้ส่งมอบทรัพย์ให้อีกฝ่ายหนึ่งได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ชั่วระยะเวลาหนึ่งได้ตามความพอใจเท่าที่ไม่ขัดกับสัญญาและประเพณีนิยม ซึ่งในชั่วระยะเวลานั้นคู่สัญญาฝ่ายที่ได้ใช้หรือได้รับประโยชน์จากทรัพย์จะเป็นผู้ครอบครองทรัพย์นั้นข้อเท็จจริงที่จะวินิจฉัยว่า การที่โจทก์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารตามที่ตกลงกับบริษัทท่องเที่ยวและร้านค้าเป็นการเช่ารถยนต์หรือไม่คงมีอยู่ตามข้อนำสืบของโจทก์ซึ่งจำเลยไม่ได้โต้แย้งแต่เพียงว่าโจทก์ไม่ได้ให้เช่ารถยนต์ โดยผู้เช่าเอารถไปใช้เองตามใจชอบ แต่เป็นการที่มีผู้มาจ้างเหมารถไปเป็นครั้งคราวเพื่อรับคนโดยสารไปยังที่แห่งใดแห่งหนึ่งตามอัตราจำนวนเงินที่โจทก์กำหนดไว้ล่วงหน้าเป็นการแน่นอน ผู้ว่าจ้างจะเอารถเลยไปยังที่แห่งอื่นไม่ได้และโจทก์ให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไป มีคนประจำรถของโจทก์ไปด้วย ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบไม่ปรากฎว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้า ซึ่งเป็นคู่สัญญาของโจทก์มีอำนาจควบคุมการใช้รถ หรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ ที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ถือว่ากิจการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่ารถ ก็โดยถือเอาตามความเข้าใจของตน ดังจะเห็นได้ว่านางวณาวรรณ นนทียะกุล เจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้เรียกให้นางอรุณีนำบัญชีของโจทก์ไปให้ตรวจสอบ ได้เบิกความว่าการนำรถออกไปจากบริษัทโจทก์และมีการให้ค่าตอบแทน ก็ถือได้ว่าเป็นการเช่าแล้ว นายอรุณ มุกดาสนิทเจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 อีกผู้หนึ่งก็เบิกความว่าการนำนักทัศนาจรจากกรุงเทพฯ ไปหัวหิน และนำกลับมาส่งที่กรุงเทพฯถือว่าเป็นการเช่ารถเช่นกัน ตามข้อเท็จจริงที่ฟังได้จากพยานหลักฐานของโจทก์โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่โจทก์ให้คนขับรถและคนประจำรถไปกับรถของโจทก์นั้น ย่อมแสดงว่าโจทก์ให้คนของโจทก์ควบคุมรถไปด้วย โจทก์มิได้มอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญาของโจทก์นำรถไปใช้ตามลำพัง และคู่สัญญาของโจทก์จะตำรถไปสถานที่อื่นก็ไม่ได้ สัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าจึงหาเป็นสัญญาเช่าไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่โจทก์ให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าได้ใช้บริการในการขนส่งของโจทก์ โดยโจทก์ได้ค่าตอบแทนมากกว่าเป็นการให้เช่ารถยนต์เมื่อสัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าดังกล่าวไม่เป็นสัญญาเช่าตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แล้ว แม้จะมีการเรียกสัญญานั้นว่าเป็นสัญญาเช่า และเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าเป็นค่าเช่า หรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการค้าให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1071/2515บริษัทอโศกมอเตอร์ จำกัด โจทก์กรมสรรพากร กับพวก จำเลยที่จำเลยอ้างในคำแก้ฎีกาข้อเท็จจริงหาตรงกับคดีนี้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ประกอบการค้าประเภทให้เช่าทรัพย์สิน (รถยนต์โดยสารปรับอากาศ)การประเมินภาษีและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบแล้วนั้นยังไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3483/2529บริษัท เกียรติบัญชาทัวร์ จำกัดโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 78, บัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า 5, บัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า 8การที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของรถยนต์ให้คนขับรถและคนประจำรถของตนนำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่างๆตามที่ตกลงไว้กับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้รับค่าตอบแทนและไม่ปรากฏว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าซึ่งเป็นคู่สัญญามีอำนาจควบคุมการใช้รถหรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ทั้งมิได้มีการมอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญานำรถไปใช้ตามลำพังไม่ถือเป็นสัญญาเช่ารถยนต์หากแต่เป็นสัญญารับขนส่งซึ่งได้รับยกเว้นภาษีการค้าทั้งนี้แม้จะมีการเรียกสัญญาดังกล่าวว่าสัญญาเช่าและมีการเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าค่าเช่าหรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินภาษีการค้าและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่ให้การว่าการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ถูกต้องชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่าทรัพย์สินอันจะต้องเสียภาษีการค้าประเภทการค้า 5 ตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ ...พิเคราะห์แล้วเห็นว่า การที่เจ้าของรถยนต์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ตามที่ตกลงกันกับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้ค่าตอบแทนดังเช่นกรณีนี้อาจเกิดจากสัญญาเช่ารถยนต์ สัญญาจ้างหรือสัญญาอื่นก็ได้ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับข้อตกลงและข้อเท็จจริงที่คู่สัญญาปฎิบัติต่อกัน กรณีที่จะเป็นสัญญาเช่านั้นตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537, 546 และ 552ต้องปรากฎว่าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้ส่งมอบทรัพย์ให้อีกฝ่ายหนึ่งได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ชั่วระยะเวลาหนึ่งได้ตามความพอใจเท่าที่ไม่ขัดกับสัญญาและประเพณีนิยม ซึ่งในชั่วระยะเวลานั้นคู่สัญญาฝ่ายที่ได้ใช้หรือได้รับประโยชน์จากทรัพย์จะเป็นผู้ครอบครองทรัพย์นั้นข้อเท็จจริงที่จะวินิจฉัยว่า การที่โจทก์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารตามที่ตกลงกับบริษัทท่องเที่ยวและร้านค้าเป็นการเช่ารถยนต์หรือไม่คงมีอยู่ตามข้อนำสืบของโจทก์ซึ่งจำเลยไม่ได้โต้แย้งแต่เพียงว่าโจทก์ไม่ได้ให้เช่ารถยนต์ โดยผู้เช่าเอารถไปใช้เองตามใจชอบ แต่เป็นการที่มีผู้มาจ้างเหมารถไปเป็นครั้งคราวเพื่อรับคนโดยสารไปยังที่แห่งใดแห่งหนึ่งตามอัตราจำนวนเงินที่โจทก์กำหนดไว้ล่วงหน้าเป็นการแน่นอน ผู้ว่าจ้างจะเอารถเลยไปยังที่แห่งอื่นไม่ได้และโจทก์ให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไป มีคนประจำรถของโจทก์ไปด้วย ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบไม่ปรากฎว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้า ซึ่งเป็นคู่สัญญาของโจทก์มีอำนาจควบคุมการใช้รถ หรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ ที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ถือว่ากิจการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่ารถ ก็โดยถือเอาตามความเข้าใจของตน ดังจะเห็นได้ว่านางวณาวรรณ นนทียะกุล เจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้เรียกให้นางอรุณีนำบัญชีของโจทก์ไปให้ตรวจสอบ ได้เบิกความว่าการนำรถออกไปจากบริษัทโจทก์และมีการให้ค่าตอบแทน ก็ถือได้ว่าเป็นการเช่าแล้ว นายอรุณ มุกดาสนิทเจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 อีกผู้หนึ่งก็เบิกความว่าการนำนักทัศนาจรจากกรุงเทพฯ ไปหัวหิน และนำกลับมาส่งที่กรุงเทพฯถือว่าเป็นการเช่ารถเช่นกัน ตามข้อเท็จจริงที่ฟังได้จากพยานหลักฐานของโจทก์โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่โจทก์ให้คนขับรถและคนประจำรถไปกับรถของโจทก์นั้น ย่อมแสดงว่าโจทก์ให้คนของโจทก์ควบคุมรถไปด้วย โจทก์มิได้มอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญาของโจทก์นำรถไปใช้ตามลำพัง และคู่สัญญาของโจทก์จะตำรถไปสถานที่อื่นก็ไม่ได้ สัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าจึงหาเป็นสัญญาเช่าไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่โจทก์ให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าได้ใช้บริการในการขนส่งของโจทก์ โดยโจทก์ได้ค่าตอบแทนมากกว่าเป็นการให้เช่ารถยนต์เมื่อสัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าดังกล่าวไม่เป็นสัญญาเช่าตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แล้ว แม้จะมีการเรียกสัญญานั้นว่าเป็นสัญญาเช่า และเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าเป็นค่าเช่า หรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการค้าให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1071/2515บริษัทอโศกมอเตอร์ จำกัด โจทก์กรมสรรพากร กับพวก จำเลยที่จำเลยอ้างในคำแก้ฎีกาข้อเท็จจริงหาตรงกับคดีนี้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ประกอบการค้าประเภทให้เช่าทรัพย์สิน (รถยนต์โดยสารปรับอากาศ)การประเมินภาษีและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบแล้วนั้นยังไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ".(โสภณ รัตนากร-ไพรัช วงศ์วัฒนะ-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ดังเช่นการให้เช่ารถยนต์ถือเป็นการประกอบการค้าประเภท4การให้เช่าทรัพย์สินตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรผู้ให้เช่าต้องเสียภาษีการค้าในอัตราร้อยละ2.4ของรายรับก่อนหักรายจ่ายส่วนการรับขนคนโดยสารหรือขนของถือเป็นการประกอบการค้าประเภท8การขนส่งตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรซึ่งตามปกติผู้รับจ้างต้องเสียภาษีการค้าในอัตราร้อยละ2.0ของรายรับก่อนหักรายจ่ายหากเป็นการรับขนคนโดยสารและเสียในอัตราร้อยละ0.5ของรายรับก่อนหักรายจ่ายเว้นแต่เป็นการรับขนส่งภายในประเทศไม่ว่าจะเป็นการรับขนคนโดยสารหรือรับขนของผู้รับจ้างได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีการค้าตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการลดอัตราและยกเว้นภาษีการค้า(ฉบับที่54)พ.ศ.2517มาตรา6(3)ดังนั้นจึงมักจะเกิดเป็นคดีพิพาทระหว่างผู้ประกอบการค้ากับกรมสรรพากรในปัญหาว่าการค้าของผู้ประกอบการค้าเป็นการค้าประเภท5การให้เช่าทรัพย์สินหรือเป็นการค้าประเภท8การขนส่งดังเช่นที่เกิดขึ้นในคดีนี้เป็นต้น การค้าของผู้ประกอบการค้าจะเป็นการค้าประเภทใดในระหว่างการค้าทั้งสองประเภทนั้นจะต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงเป็นเรื่องๆไปโดยคำนึงถึงข้อตกลงและข้อเท็จจริงที่คู่สัญญาปฎิบัติต่อกันดังจะเห็นตัวอย่างได้จากคำพิพากษาศาลฎีกาดังต่อไปนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1071/2515โจทก์มีรถยนต์หลายประเภทสำหรับให้ผู้อื่นเช่าไปใช้มีกำหนดระยะเวลาเช่าเป็นรายเดือนก็มีเป็นเวลา1ปีก็มีผู้เช่าต้องจ่ายค่าเช่าให้เป็นรายเดือนและรายวันในสัญญาเช่าได้ระบุถึงสิทธิของผู้เช่าและหน้าที่ของโจทก์นอกเหนือไปจากหน้าที่ของผู้ให้เช่าตามที่กฎหมายกำหนดไว้หลายประการเช่นถ้ารถเสียหรือชำรุดโจทก์ต้องหารถชนิดเดียวกันให้ผู้เช่าใช้แทนโจทก์ต้องหาคนรถที่พูดภาษาอังกฤษได้และถือว่าเป็นพนักงานของโจทก์ผู้เช่าจะใช้รถได้ทุกแห่งภายในราชอาณาจักรผู้เช่าต้องเสียค่าน้ำมันรถเองโจทก์มีหน้าที่ต้องซ่อมแซมรถโจทก์ต้องจัดการให้มีการประกันภัยสำหรับการเสียหายอันเกิดแก่ตัวรถและผู้เช่าจะต้องได้รับความคุ้มครองจากการประกันภัยด้วยผู้เช่าจะไม่ต้องจ่ายค่าเช่าเมื่อรถที่เช่าถูกนำออกไปจากความครอบครองของผู้เช่าโดยไม่ได้รับการบอกกล่าวและได้รับความยินยอมของผู้เช่าก่อนแม้จะมีข้อตกลงดังนี้ก็ไม่ทำให้ลักษณะแห่งสัญญาเช่าเปลี่ยนแปลงไปเป็นอย่างอื่นและไม่เป็นสัญญารับขนดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา608จึงต้องถือว่าการค้าของโจทก์เป็นการค้าประเภทให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่582/2528การขนส่งบุคคลในกรุงเทพมหานครโดยรถประจำทางนั้นเป็นอำนาจและหน้าที่ขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพเป็นผู้ดำเนินการโจทก์ไม่มีสิทธินำรถยนต์ของโจทก์มาวิ่งบริการรับส่งบุคคลในกรุงเทพมหานครตามเส้นทางที่กำหนดอันเป็นการขนส่งประจำทางตามพระราชบัญญัติการขนส่งฯโจทก์เพียงแต่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบการขนส่งสาธารณะด้วยรถยนต์ตามใบอนุญาตเท่านั้นหามีสิทธิประกอบการขนส่งประจำทางไม่ทั้งในหนังสือสัญญาเช่ารถโดยสารปรับอากาศก็ไม่มีข้อความระบุเป็นทำนองให้โจทก์เข้าร่วมกับบริษัทมหานครขนส่งจำกัดซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพบริหารงานบริการรับส่งคนโดยสารแต่อย่างใดฉะนั้นรายได้จากค่าโดยสารซึ่งถือว่าเป็นรายได้จากการบริการขนส่งประจำทางนั้นจึงเป็นขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพแต่ผู้เดียวส่วนรายได้ที่โจทก์ได้รับจากองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพเป็นค่าเช่าอันเนื่องมาจากโจทก์เอารถยนต์โดยสารปรับอากาศของตนให้องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพเช่าใช้ในการขนส่งประจำทางซึ่งเป็นการให้เช่าตัวทรัพย์มิใช่ให้เช่าบริการดังที่โจทก์เข้าใจรายได้ดังกล่าวจึงเป็นรายได้จากการให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ตามประเภทการค้า5หาใช่รายรับจากการประกอบการขนส่งตามประเภทการค้า8ไม่ทั้งนี้แม้หนังสือสัญญาเช่ารถโดยสารปรับอากาศจะมีข้อความกำหนดหน้าที่บางประการให้เป็นหน้าที่ของโจทก์ผู้ให้เช่านอกเหนือไปจากหน้าที่ของผู้ให้เช่าตามที่กฎหมายกำหนดไว้เช่นให้ผู้ให้เช่ารับผิดชอบในความเสียหายต่างๆที่เกิดจากการให้รถที่เช่ารวมทั้งความเสียหายอันเกิดจากอุบัติเหตุและเหตุสุดวิสัยให้ผู้เช่ารับภาระน้ำมันหล่อลื่นและอุปกรณ์อื่นๆรวมทั้งการซ่อมและบำรุงตามปกติให้ผู้ให้เช่าต้องจัดการให้มีการประกันภัยเพื่อคุ้มครองการเกิดอุบัติเหตุโดยผู้ให้เช่าเป็นผู้ชำระค่าเบี้ยประกันภัยก็หาเป็นเหตุให้ลักษณะแห่งสัญญาเปลี่ยนแปลงไปเป็นการรับจ้างขนส่งไม่ คดีนี้ข้อเท็จจริงต่างกับข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองฉบับที่ยกมาแสดงเป็นตัวอย่างแม้จะใกล้เคียงกับคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับแรกมากแต่ก็มีข้อแตกต่างที่สำคัญคืออำนาจการครอบครองใช้และควบคุมรถยนต์ที่เช่าซึ่งโจทก์ในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับแรกมีแต่โจทก์ในคดีนี้หามีไม่คดีนี้โจทก์ยังมีอำนาจครอบครองใช้และควบคุมรถยนต์โดยผ่านคนขับรถและคนประจำรถของโจทก์อยู่ความสัมพันธ์ของโจทก์กับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าจึงมิใช่ความสัมพันธ์ตามสัญญาเช่ารถยนต์ตามบทบัญญัติมาตรา537แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แต่เป็นความสัมพันธ์ตามสัญญารับขนส่งตามบทบัญญัติมาตรา608แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เมื่อเป็นการรับขนส่งภายในประเทศโ่จทก์จึงได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีการค้าตามพระราชกฤษฎีกาฯฉบับที่54)พ.ศ.2527มาตรา6(3).คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินภาษีการค้าและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่ให้การว่าการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ถูกต้องชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่าทรัพย์สินอันจะต้องเสียภาษีการค้าประเภทการค้า 5 ตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ ...พิเคราะห์แล้วเห็นว่า การที่เจ้าของรถยนต์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ตามที่ตกลงกันกับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้ค่าตอบแทนดังเช่นกรณีนี้อาจเกิดจากสัญญาเช่ารถยนต์ สัญญาจ้างหรือสัญญาอื่นก็ได้ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับข้อตกลงและข้อเท็จจริงที่คู่สัญญาปฎิบัติต่อกัน กรณีที่จะเป็นสัญญาเช่านั้นตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537, 546 และ 552ต้องปรากฎว่าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้ส่งมอบทรัพย์ให้อีกฝ่ายหนึ่งได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ชั่วระยะเวลาหนึ่งได้ตามความพอใจเท่าที่ไม่ขัดกับสัญญาและประเพณีนิยม ซึ่งในชั่วระยะเวลานั้นคู่สัญญาฝ่ายที่ได้ใช้หรือได้รับประโยชน์จากทรัพย์จะเป็นผู้ครอบครองทรัพย์นั้นข้อเท็จจริงที่จะวินิจฉัยว่า การที่โจทก์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารตามที่ตกลงกับบริษัทท่องเที่ยวและร้านค้าเป็นการเช่ารถยนต์หรือไม่คงมีอยู่ตามข้อนำสืบของโจทก์ซึ่งจำเลยไม่ได้โต้แย้งแต่เพียงว่าโจทก์ไม่ได้ให้เช่ารถยนต์ โดยผู้เช่าเอารถไปใช้เองตามใจชอบ แต่เป็นการที่มีผู้มาจ้างเหมารถไปเป็นครั้งคราวเพื่อรับคนโดยสารไปยังที่แห่งใดแห่งหนึ่งตามอัตราจำนวนเงินที่โจทก์กำหนดไว้ล่วงหน้าเป็นการแน่นอน ผู้ว่าจ้างจะเอารถเลยไปยังที่แห่งอื่นไม่ได้และโจทก์ให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไป มีคนประจำรถของโจทก์ไปด้วย ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบไม่ปรากฎว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้า ซึ่งเป็นคู่สัญญาของโจทก์มีอำนาจควบคุมการใช้รถ หรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ ที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ถือว่ากิจการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่ารถ ก็โดยถือเอาตามความเข้าใจของตน ดังจะเห็นได้ว่านางวณาวรรณ นนทียะกุล เจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้เรียกให้นางอรุณีนำบัญชีของโจทก์ไปให้ตรวจสอบ ได้เบิกความว่าการนำรถออกไปจากบริษัทโจทก์และมีการให้ค่าตอบแทน ก็ถือได้ว่าเป็นการเช่าแล้ว นายอรุณ มุกดาสนิทเจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 อีกผู้หนึ่งก็เบิกความว่าการนำนักทัศนาจรจากกรุงเทพฯ ไปหัวหิน และนำกลับมาส่งที่กรุงเทพฯถือว่าเป็นการเช่ารถเช่นกัน ตามข้อเท็จจริงที่ฟังได้จากพยานหลักฐานของโจทก์โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่โจทก์ให้คนขับรถและคนประจำรถไปกับรถของโจทก์นั้น ย่อมแสดงว่าโจทก์ให้คนของโจทก์ควบคุมรถไปด้วย โจทก์มิได้มอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญาของโจทก์นำรถไปใช้ตามลำพัง และคู่สัญญาของโจทก์จะตำรถไปสถานที่อื่นก็ไม่ได้ สัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าจึงหาเป็นสัญญาเช่าไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่โจทก์ให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าได้ใช้บริการในการขนส่งของโจทก์ โดยโจทก์ได้ค่าตอบแทนมากกว่าเป็นการให้เช่ารถยนต์เมื่อสัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าดังกล่าวไม่เป็นสัญญาเช่าตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แล้ว แม้จะมีการเรียกสัญญานั้นว่าเป็นสัญญาเช่า และเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าเป็นค่าเช่า หรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการค้าให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1071/2515บริษัทอโศกมอเตอร์ จำกัด โจทก์กรมสรรพากร กับพวก จำเลยที่จำเลยอ้างในคำแก้ฎีกาข้อเท็จจริงหาตรงกับคดีนี้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ประกอบการค้าประเภทให้เช่าทรัพย์สิน (รถยนต์โดยสารปรับอากาศ)การประเมินภาษีและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบแล้วนั้นยังไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ". ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3483/2529บริษัท เกียรติบัญชาทัวร์ จำกัดโจทก์กรมสรรพากร กับพวกจำเลย ป.รัษฎากร ม. 78, บัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า 5, บัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า 8การที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของรถยนต์ให้คนขับรถและคนประจำรถของตนนำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่างๆตามที่ตกลงไว้กับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้รับค่าตอบแทนและไม่ปรากฏว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าซึ่งเป็นคู่สัญญามีอำนาจควบคุมการใช้รถหรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ทั้งมิได้มีการมอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญานำรถไปใช้ตามลำพังไม่ถือเป็นสัญญาเช่ารถยนต์หากแต่เป็นสัญญารับขนส่งซึ่งได้รับยกเว้นภาษีการค้าทั้งนี้แม้จะมีการเรียกสัญญาดังกล่าวว่าสัญญาเช่าและมีการเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าค่าเช่าหรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่.โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการประเมินภาษีการค้าและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่ให้การว่าการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ถูกต้องชอบด้วยกฎหมายแล้วศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์จำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่าการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่าทรัพย์สินอันจะต้องเสียภาษีการค้าประเภทการค้า 5 ตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ ...พิเคราะห์แล้วเห็นว่า การที่เจ้าของรถยนต์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารหรือนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ตามที่ตกลงกันกับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าโดยได้ค่าตอบแทนดังเช่นกรณีนี้อาจเกิดจากสัญญาเช่ารถยนต์ สัญญาจ้างหรือสัญญาอื่นก็ได้ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับข้อตกลงและข้อเท็จจริงที่คู่สัญญาปฎิบัติต่อกัน กรณีที่จะเป็นสัญญาเช่านั้นตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537, 546 และ 552ต้องปรากฎว่าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้ส่งมอบทรัพย์ให้อีกฝ่ายหนึ่งได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ชั่วระยะเวลาหนึ่งได้ตามความพอใจเท่าที่ไม่ขัดกับสัญญาและประเพณีนิยม ซึ่งในชั่วระยะเวลานั้นคู่สัญญาฝ่ายที่ได้ใช้หรือได้รับประโยชน์จากทรัพย์จะเป็นผู้ครอบครองทรัพย์นั้นข้อเท็จจริงที่จะวินิจฉัยว่า การที่โจทก์นำรถยนต์ไปรับคนโดยสารตามที่ตกลงกับบริษัทท่องเที่ยวและร้านค้าเป็นการเช่ารถยนต์หรือไม่คงมีอยู่ตามข้อนำสืบของโจทก์ซึ่งจำเลยไม่ได้โต้แย้งแต่เพียงว่าโจทก์ไม่ได้ให้เช่ารถยนต์ โดยผู้เช่าเอารถไปใช้เองตามใจชอบ แต่เป็นการที่มีผู้มาจ้างเหมารถไปเป็นครั้งคราวเพื่อรับคนโดยสารไปยังที่แห่งใดแห่งหนึ่งตามอัตราจำนวนเงินที่โจทก์กำหนดไว้ล่วงหน้าเป็นการแน่นอน ผู้ว่าจ้างจะเอารถเลยไปยังที่แห่งอื่นไม่ได้และโจทก์ให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไป มีคนประจำรถของโจทก์ไปด้วย ตามที่โจทก์จำเลยนำสืบไม่ปรากฎว่าบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้า ซึ่งเป็นคู่สัญญาของโจทก์มีอำนาจควบคุมการใช้รถ หรืออาจออกคำสั่งให้คนขับรถของโจทก์ขับรถไปในเส้นทางใดตามความประสงค์ของตนได้ ที่เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ถือว่ากิจการค้าของโจทก์เป็นการให้เช่ารถ ก็โดยถือเอาตามความเข้าใจของตน ดังจะเห็นได้ว่านางวณาวรรณ นนทียะกุล เจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้เรียกให้นางอรุณีนำบัญชีของโจทก์ไปให้ตรวจสอบ ได้เบิกความว่าการนำรถออกไปจากบริษัทโจทก์และมีการให้ค่าตอบแทน ก็ถือได้ว่าเป็นการเช่าแล้ว นายอรุณ มุกดาสนิทเจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของจำเลยที่ 1 อีกผู้หนึ่งก็เบิกความว่าการนำนักทัศนาจรจากกรุงเทพฯ ไปหัวหิน และนำกลับมาส่งที่กรุงเทพฯถือว่าเป็นการเช่ารถเช่นกัน ตามข้อเท็จจริงที่ฟังได้จากพยานหลักฐานของโจทก์โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่โจทก์ให้คนขับรถและคนประจำรถไปกับรถของโจทก์นั้น ย่อมแสดงว่าโจทก์ให้คนของโจทก์ควบคุมรถไปด้วย โจทก์มิได้มอบการครอบครองรถให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าคู่สัญญาของโจทก์นำรถไปใช้ตามลำพัง และคู่สัญญาของโจทก์จะตำรถไปสถานที่อื่นก็ไม่ได้ สัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าจึงหาเป็นสัญญาเช่าไม่ หากแต่เป็นเรื่องที่โจทก์ให้บริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าได้ใช้บริการในการขนส่งของโจทก์ โดยโจทก์ได้ค่าตอบแทนมากกว่าเป็นการให้เช่ารถยนต์เมื่อสัญญาระหว่างโจทก์และบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าดังกล่าวไม่เป็นสัญญาเช่าตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แล้ว แม้จะมีการเรียกสัญญานั้นว่าเป็นสัญญาเช่า และเรียกค่าตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวว่าเป็นค่าเช่า หรือโจทก์ยอมรับกับเจ้าพนักงานประเมินของจำเลยที่ 1 ว่าเป็นสัญญาเช่าก็หามีผลให้โจทก์ต้องเสียภาษีการค้าเพราะประกอบการค้าประเภทการค้าให้เช่าทรัพย์สินแต่อย่างใดไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1071/2515บริษัทอโศกมอเตอร์ จำกัด โจทก์กรมสรรพากร กับพวก จำเลยที่จำเลยอ้างในคำแก้ฎีกาข้อเท็จจริงหาตรงกับคดีนี้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ประกอบการค้าประเภทให้เช่าทรัพย์สิน (รถยนต์โดยสารปรับอากาศ)การประเมินภาษีและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ชอบแล้วนั้นยังไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นพิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ".(โสภณ รัตนากร-ไพรัช วงศ์วัฒนะ-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ดังเช่นการให้เช่ารถยนต์ถือเป็นการประกอบการค้าประเภท4การให้เช่าทรัพย์สินตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรผู้ให้เช่าต้องเสียภาษีการค้าในอัตราร้อยละ2.4ของรายรับก่อนหักรายจ่ายส่วนการรับขนคนโดยสารหรือขนของถือเป็นการประกอบการค้าประเภท8การขนส่งตามบัญชีอัตราภาษีการค้าแห่งประมวลรัษฎากรซึ่งตามปกติผู้รับจ้างต้องเสียภาษีการค้าในอัตราร้อยละ2.0ของรายรับก่อนหักรายจ่ายหากเป็นการรับขนคนโดยสารและเสียในอัตราร้อยละ0.5ของรายรับก่อนหักรายจ่ายเว้นแต่เป็นการรับขนส่งภายในประเทศไม่ว่าจะเป็นการรับขนคนโดยสารหรือรับขนของผู้รับจ้างได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีการค้าตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการลดอัตราและยกเว้นภาษีการค้า(ฉบับที่54)พ.ศ.2517มาตรา6(3)ดังนั้นจึงมักจะเกิดเป็นคดีพิพาทระหว่างผู้ประกอบการค้ากับกรมสรรพากรในปัญหาว่าการค้าของผู้ประกอบการค้าเป็นการค้าประเภท5การให้เช่าทรัพย์สินหรือเป็นการค้าประเภท8การขนส่งดังเช่นที่เกิดขึ้นในคดีนี้เป็นต้น การค้าของผู้ประกอบการค้าจะเป็นการค้าประเภทใดในระหว่างการค้าทั้งสองประเภทนั้นจะต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงเป็นเรื่องๆไปโดยคำนึงถึงข้อตกลงและข้อเท็จจริงที่คู่สัญญาปฎิบัติต่อกันดังจะเห็นตัวอย่างได้จากคำพิพากษาศาลฎีกาดังต่อไปนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่1071/2515โจทก์มีรถยนต์หลายประเภทสำหรับให้ผู้อื่นเช่าไปใช้มีกำหนดระยะเวลาเช่าเป็นรายเดือนก็มีเป็นเวลา1ปีก็มีผู้เช่าต้องจ่ายค่าเช่าให้เป็นรายเดือนและรายวันในสัญญาเช่าได้ระบุถึงสิทธิของผู้เช่าและหน้าที่ของโจทก์นอกเหนือไปจากหน้าที่ของผู้ให้เช่าตามที่กฎหมายกำหนดไว้หลายประการเช่นถ้ารถเสียหรือชำรุดโจทก์ต้องหารถชนิดเดียวกันให้ผู้เช่าใช้แทนโจทก์ต้องหาคนรถที่พูดภาษาอังกฤษได้และถือว่าเป็นพนักงานของโจทก์ผู้เช่าจะใช้รถได้ทุกแห่งภายในราชอาณาจักรผู้เช่าต้องเสียค่าน้ำมันรถเองโจทก์มีหน้าที่ต้องซ่อมแซมรถโจทก์ต้องจัดการให้มีการประกันภัยสำหรับการเสียหายอันเกิดแก่ตัวรถและผู้เช่าจะต้องได้รับความคุ้มครองจากการประกันภัยด้วยผู้เช่าจะไม่ต้องจ่ายค่าเช่าเมื่อรถที่เช่าถูกนำออกไปจากความครอบครองของผู้เช่าโดยไม่ได้รับการบอกกล่าวและได้รับความยินยอมของผู้เช่าก่อนแม้จะมีข้อตกลงดังนี้ก็ไม่ทำให้ลักษณะแห่งสัญญาเช่าเปลี่ยนแปลงไปเป็นอย่างอื่นและไม่เป็นสัญญารับขนดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา608จึงต้องถือว่าการค้าของโจทก์เป็นการค้าประเภทให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่582/2528การขนส่งบุคคลในกรุงเทพมหานครโดยรถประจำทางนั้นเป็นอำนาจและหน้าที่ขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพเป็นผู้ดำเนินการโจทก์ไม่มีสิทธินำรถยนต์ของโจทก์มาวิ่งบริการรับส่งบุคคลในกรุงเทพมหานครตามเส้นทางที่กำหนดอันเป็นการขนส่งประจำทางตามพระราชบัญญัติการขนส่งฯโจทก์เพียงแต่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบการขนส่งสาธารณะด้วยรถยนต์ตามใบอนุญาตเท่านั้นหามีสิทธิประกอบการขนส่งประจำทางไม่ทั้งในหนังสือสัญญาเช่ารถโดยสารปรับอากาศก็ไม่มีข้อความระบุเป็นทำนองให้โจทก์เข้าร่วมกับบริษัทมหานครขนส่งจำกัดซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพบริหารงานบริการรับส่งคนโดยสารแต่อย่างใดฉะนั้นรายได้จากค่าโดยสารซึ่งถือว่าเป็นรายได้จากการบริการขนส่งประจำทางนั้นจึงเป็นขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพแต่ผู้เดียวส่วนรายได้ที่โจทก์ได้รับจากองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพเป็นค่าเช่าอันเนื่องมาจากโจทก์เอารถยนต์โดยสารปรับอากาศของตนให้องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพเช่าใช้ในการขนส่งประจำทางซึ่งเป็นการให้เช่าตัวทรัพย์มิใช่ให้เช่าบริการดังที่โจทก์เข้าใจรายได้ดังกล่าวจึงเป็นรายได้จากการให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ตามประเภทการค้า5หาใช่รายรับจากการประกอบการขนส่งตามประเภทการค้า8ไม่ทั้งนี้แม้หนังสือสัญญาเช่ารถโดยสารปรับอากาศจะมีข้อความกำหนดหน้าที่บางประการให้เป็นหน้าที่ของโจทก์ผู้ให้เช่านอกเหนือไปจากหน้าที่ของผู้ให้เช่าตามที่กฎหมายกำหนดไว้เช่นให้ผู้ให้เช่ารับผิดชอบในความเสียหายต่างๆที่เกิดจากการให้รถที่เช่ารวมทั้งความเสียหายอันเกิดจากอุบัติเหตุและเหตุสุดวิสัยให้ผู้เช่ารับภาระน้ำมันหล่อลื่นและอุปกรณ์อื่นๆรวมทั้งการซ่อมและบำรุงตามปกติให้ผู้ให้เช่าต้องจัดการให้มีการประกันภัยเพื่อคุ้มครองการเกิดอุบัติเหตุโดยผู้ให้เช่าเป็นผู้ชำระค่าเบี้ยประกันภัยก็หาเป็นเหตุให้ลักษณะแห่งสัญญาเปลี่ยนแปลงไปเป็นการรับจ้างขนส่งไม่ คดีนี้ข้อเท็จจริงต่างกับข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองฉบับที่ยกมาแสดงเป็นตัวอย่างแม้จะใกล้เคียงกับคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับแรกมากแต่ก็มีข้อแตกต่างที่สำคัญคืออำนาจการครอบครองใช้และควบคุมรถยนต์ที่เช่าซึ่งโจทก์ในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับแรกมีแต่โจทก์ในคดีนี้หามีไม่คดีนี้โจทก์ยังมีอำนาจครอบครองใช้และควบคุมรถยนต์โดยผ่านคนขับรถและคนประจำรถของโจทก์อยู่ความสัมพันธ์ของโจทก์กับบริษัทท่องเที่ยวหรือร้านค้าจึงมิใช่ความสัมพันธ์ตามสัญญาเช่ารถยนต์ตามบทบัญญัติมาตรา537แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แต่เป็นความสัมพันธ์ตามสัญญารับขนส่งตามบทบัญญัติมาตรา608แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เมื่อเป็นการรับขนส่งภายในประเทศโ่จทก์จึงได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีการค้าตามพระราชกฤษฎีกาฯฉบับที่54)พ.ศ.2527มาตรา6(3).