คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 177/2501หลักกฎหมาย: การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนแต่ปรากฏว่าหน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดนั้นมี 186 หน่วยใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วยคือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 ดังกล่าวข้างต้นไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับการแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่าเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรแล้วที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว จึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งทั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่าหากมีการลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้วผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้โดยพฤติการณ์ทั่วๆ ไป ประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดียังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2500 อันเป็นวันเลือกตั้ง แต่เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคามได้สั่งห้ามและงดการลงคะแนนเลือกตั้งโดยมิได้มีอำนาจที่จะกระทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ศาลมีคำสั่งว่า การเลือกตั้งเป็นโมฆะและสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ศาลจังหวัดมหาสารคามทำความเห็นส่งสำนวนมายังศาลฎีกาว่าเห็นควรยกคำร้องของผู้ร้องศาลฎีกาเห็นว่า การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอนอำเภอกันทรวิชัย ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนปัญหาต่อไปจึงมีว่า มีเหตุอันสมควรจะให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความว่า หน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดมหาสารคามมี 186 หน่วย ใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วย คือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนถึงเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่า เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง 10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง แต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้วจึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่า หากมีการลงคะแนนเลือกตั้งหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้ว ผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้ โดยพฤติการณ์ทั่ว ๆ ไปประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดีนี้ ศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่จึงให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 177/2501นายบุญคง บุญเพ็ชรผู้ร้องผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม โดยขุนจรรยาวิเศษ นายเกตุ วงศ์กาไสย นายเกียรติ นาคะพงษ์และนายดิลก บุญเสริมผู้คัดค้าน พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2499 ม. 61 (2), ม. 8, ม. 9, ม. 58, ม. 60, ม. 61, ม. 62การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนแต่ปรากฏว่าหน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดนั้นมี 186 หน่วยใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วยคือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 ดังกล่าวข้างต้นไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับการแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่าเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรแล้วที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว จึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งทั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่าหากมีการลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้วผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้โดยพฤติการณ์ทั่วๆ ไป ประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดียังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2500 อันเป็นวันเลือกตั้ง แต่เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคามได้สั่งห้ามและงดการลงคะแนนเลือกตั้งโดยมิได้มีอำนาจที่จะกระทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ศาลมีคำสั่งว่า การเลือกตั้งเป็นโมฆะและสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ศาลจังหวัดมหาสารคามทำความเห็นส่งสำนวนมายังศาลฎีกาว่าเห็นควรยกคำร้องของผู้ร้องศาลฎีกาเห็นว่า การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอนอำเภอกันทรวิชัย ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนปัญหาต่อไปจึงมีว่า มีเหตุอันสมควรจะให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความว่า หน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดมหาสารคามมี 186 หน่วย ใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วย คือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนถึงเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่า เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง 10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง แต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้วจึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่า หากมีการลงคะแนนเลือกตั้งหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้ว ผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้ โดยพฤติการณ์ทั่ว ๆ ไปประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดีนี้ ศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่จึงให้ยกคำร้องของผู้ร้อง(ชวน สิงหลกะ-มนูเวทย์วิมลนาท-เลขวณิชธรรมวิทักษ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2500 อันเป็นวันเลือกตั้ง แต่เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคามได้สั่งห้ามและงดการลงคะแนนเลือกตั้งโดยมิได้มีอำนาจที่จะกระทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ศาลมีคำสั่งว่า การเลือกตั้งเป็นโมฆะและสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ศาลจังหวัดมหาสารคามทำความเห็นส่งสำนวนมายังศาลฎีกาว่าเห็นควรยกคำร้องของผู้ร้องศาลฎีกาเห็นว่า การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอนอำเภอกันทรวิชัย ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนปัญหาต่อไปจึงมีว่า มีเหตุอันสมควรจะให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความว่า หน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดมหาสารคามมี 186 หน่วย ใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วย คือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนถึงเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่า เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง 10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง แต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้วจึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่า หากมีการลงคะแนนเลือกตั้งหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้ว ผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้ โดยพฤติการณ์ทั่ว ๆ ไปประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดีนี้ ศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่จึงให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 177/2501นายบุญคง บุญเพ็ชรผู้ร้องผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม โดยขุนจรรยาวิเศษ นายเกตุ วงศ์กาไสย นายเกียรติ นาคะพงษ์และนายดิลก บุญเสริมผู้คัดค้าน พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2499 ม. 61 (2), ม. 8, ม. 9, ม. 58, ม. 60, ม. 61, ม. 62การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนแต่ปรากฏว่าหน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดนั้นมี 186 หน่วยใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วยคือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 ดังกล่าวข้างต้นไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับการแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่าเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรแล้วที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว จึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งทั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่าหากมีการลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้วผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้โดยพฤติการณ์ทั่วๆ ไป ประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดียังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2500 อันเป็นวันเลือกตั้ง แต่เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคามได้สั่งห้ามและงดการลงคะแนนเลือกตั้งโดยมิได้มีอำนาจที่จะกระทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ศาลมีคำสั่งว่า การเลือกตั้งเป็นโมฆะและสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ศาลจังหวัดมหาสารคามทำความเห็นส่งสำนวนมายังศาลฎีกาว่าเห็นควรยกคำร้องของผู้ร้องศาลฎีกาเห็นว่า การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งจังหวัดมหาสารคามเป็นไปโดยมิชอบเพราะหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ตำบลหนองซอนอำเภอกันทรวิชัย ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนปัญหาต่อไปจึงมีว่า มีเหตุอันสมควรจะให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือไม่ ข้อเท็จจริงได้ความว่า หน่วยเลือกตั้งทั้งหมดในจังหวัดมหาสารคามมี 186 หน่วย ใน 186 หน่วยนี้ 185 หน่วยการเลือกตั้งเป็นไปโดยถูกต้อง แต่มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 1 หน่วย คือหน่วยเลือกตั้งที่ 4 บ้านแฝก ไม่เปิดการเลือกตั้งให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเนื่องจากเจ้าพนักงานผู้ได้รับแต่งตั้งให้มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งรับเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครไปแล้ว ครั้นจวนถึงเวลาเปิดการลงคะแนนตรวจดูปรากฏว่า เครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครเลข 6 ถึง 10 มีอยู่เพียงแผ่นเดียวเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งได้พยายามพอสมควรที่จะให้ได้เครื่องหมายดังกล่าวมาเพื่อเปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง แต่ก็ได้มาเมื่อจวนหมดเวลาลงคะแนนเลือกตั้งแล้วจึงไม่ยอมเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งไม่ปรากฏว่าได้มีการทุจริตจงใจจะไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างใด และฝ่ายผู้ร้องก็มิได้นำสืบแสดงให้เห็นได้ว่า หากมีการลงคะแนนเลือกตั้งหน่วยที่เจ้าพนักงานไม่เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งดังกล่าวนั้นแล้ว ผู้ร้องจะได้รับคะแนนนิยมเท่าหรือเหนือกว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้ โดยพฤติการณ์ทั่ว ๆ ไปประกอบด้วยเหตุผลที่ปรากฏในคดีนี้ ศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่มีเหตุอันสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่จึงให้ยกคำร้องของผู้ร้อง(ชวน สิงหลกะ-มนูเวทย์วิมลนาท-เลขวณิชธรรมวิทักษ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ