คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 312/2531หลักกฎหมาย: ตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งมิได้ระบุเรื่องดอกเบี้ยไว้ เมื่อถึงกำหนดชำระผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลังผู้ออกตั๋วและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นผู้ทรงก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้ในอัตราเพียงร้อยละห้าต่อปีจากผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งต้องร่วมกันรับผิดกับบุคคลดังกล่าวโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินโดยจำเลยที่ 1 เป็นผู้สั่งจ่าย ธนาคารจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัล จำเลยที่ 1 สั่งจ่ายตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับพิพาทให้จำเลยที่ 3 จำเลยที่ 3สลักหลังโอนให้โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจำเลยที่ 1และที่ 2 ปฏิเสธการจ่ายเงินโจทก์ทวงถามจำเลยทั้งสามแล้วจำเลยไม่ชำระ จึงขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระเงินตามตั๋วสัญญาใช้เงินพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับถึงวันฟ้อง จำเลยที่ 1 ที่ 3 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบ โดยรับโอนตั๋วสัญญาใช้เงินมาโดยฉ้อฉลศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์ 18,000,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย อัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันตั๋วสัญญาถึงกำหนดจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้เป็นยุติในเบื้องต้นว่า บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด จำเลยที่ 1ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับเลขที่ พี/เอ็น 075/2525 ลงวันที่ 30มีนาคม 2525 จำนวนเงิน 18,000,000 บาท ให้แก่บริษัทก่อสร้างสหพันธุ์ จำกัด จำเลยที่ 3 สัญญาจะใช้เงินในวันที่15 กุมภาพันธ์ 2526 โดยมีธนาคารนครหลวงไทย จำกัด จำเลยที่ 2ลงชื่อเป็นผู้รับอาวัล ปรากฏตามตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1จำเลยที่ 3 ได้สลักหลังโอนตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวให้แก่โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด โจทก์นำเข้าบัญชีเพื่อเรียกเก็บเงินจำเลยที่ 2 ปฏิเสธการใช้เงินโดยอ้างว่า โปรดติดต่อผู้สั่งจ่ายตามเอกสารหมาย จ.14มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ข้อแรกว่า โจทก์ได้มีส่วนเข้าไปกระทำการร่วมรู้เห็นและสมคบกับจำเลยที่ 1 ที่ 3 และเจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ ของจำเลยที่ 2 หลอกลวงฉ้อฉลจำเลยที่ 2เพื่อเจตนาให้ได้มาซึ่งการรับรองอาวัลของจำเลยที่ 2 ในตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ที่โจทก์นำมาฟ้องจริงหรือไม่นั้นเกี่ยวกับเรื่องที่จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ปรากฏจากข้อนำสืบของโจทก์ได้ความว่า จำเลยที่ 3ได้ขายที่ดินให้จำเลยที่ 1 ตามสัญญาจะซื้อจะขายเอกสารหมาย จ.22และสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.27 ซึ่งได้มีการทำสัญญาซื้อขายกันตามเอกสารหมาย จ.27 ในวันเดียวกับที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 คือวันที่ 30 มีนาคม 2525 และราคาที่ซื้อขายกันก็มีจำนวนถึง 18,200,000 บาท ซึ่งมีจำนวนเงินเกินกว่าที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ให้แก่จำเลยที่ 3ข้อนี้จำเลยที่ 2 มิได้นำสืบหักล้างว่า มิได้มีการซื้อขายที่ดินกันระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ตามเอกสารหมาย จ.27อันจะแสดงให้เห็นว่า ระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ไม่มีหนี้สินต่อกัน ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ตามที่โจทก์นำสืบว่า จำเลยที่ 3ได้ตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 มาเป็นค่าที่ดินที่จำเลยที่ 1ซื้อไป เมื่อจำเลยที่ 1 ซื้อที่ดินจากจำเลยที่ 3 ได้แล้ว จำเลยที่ 1ก็นำที่ดินดังกล่าวไปเสนอขอให้จำเลยที่ 2 รับรองตั๋วสัญญาใช้เงินของจำเลยที่ 1 ในวงเงิน 70 ล้านบาท โดยมีหลักทรัพย์ที่ดินของจำเลยที่ 1 ที่ตำบลคลองกุ่ม อำเภอบางกะปิ กรุงเทพมหานคร จำนวน175 โฉนด เนื้อที่รวม 52 ไร่ 2 งาน 50 ตารางวา จำนองเป็นประกันจำเลยที่ 2 ได้ให้เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 ตรวจสอบรายละเอียดและประเมินราคาที่ดินหลักประกันแล้ว ทำความเห็นเสนอต่อกรรมการผู้จัดการใหญ่ของจำเลยที่ 2 โดยอ้างว่า นายสาระ ตุงคะสิริหัวหน้าส่วนสินเชื่อได้ประเมินราคาที่ดินดังกล่าวเป็นราคาประเมิน79,990,000 บาท จึงเสนอเพื่อพิจารณาอนุมัติวงเงินรับรองตั๋วสัญญาใช้เงินให้บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด(จำเลยที่ 1) จำนวน 70 ล้านบาทถ้วน ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.28ดังนั้น การที่จำเลยที่ 2 เข้ารับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.1 จึงเป็นการดำเนินการตามขั้นตอนอย่างรอบคอบแล้ว ซึ่งก็ไม่ปรากฏว่า โจทก์และจำเลยที่ 3 ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับการรับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวด้วยแต่อย่างใดนอกจากนี้ยังปรากฏตามคำเบิกความของนายบุญชู โรจนเสถียร พยานจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นประธานกรรมการของจำเลยที่ 2 ว่า สำหรับเรื่องนี้นั้น ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าใครบ้างกระทำการทุจริต เช่นนี้ ข้อกล่าวอ้างของจำเลยที่ 2 ที่ว่าโจทก์จำเลยที่ 1 ที่ 3 ได้ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 กระทำการอันไม่สุจริตจัดให้จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 จึงเลื่อนลอยไม่มีพยานสนับสนุนแต่ประการใด ศาลฎีกาเชื่อว่า โจทก์เป็นผู้ทรงตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 โดยสุจริต เมื่อจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าว ย่อมต้องรับผิดใช้เงินจำนวน 18,000,000 บาทให้แก่โจทก์ ซึ่งเป็นผู้ทรงโดยชอบเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นถึงกำหนดโดยไม่มีเงื่อนไข ฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 อีกว่า โจทก์ผู้ทรงมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระและมีการผิดนัดแล้วในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่ง หรือร้อยละห้าต่อปี ปัญหานี้ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่มีมติว่า ตั๋วสัญญาใช้เงินพิพาทตามเอกสารหมาย จ.1 มิได้ระบุถึงเรื่องดอกเบี้ยไว้ และแม้เป็นกรณีที่โจทก์ผู้ทรงใช้สิทธิเรียกร้องโดยตรงจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัล ไม่ใช่เรียกร้องเอาจากบุคคล ซึ่งตนใช้สิทธิไล่เบี้ยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 968 โจทก์ก็มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด เมื่อโจทก์ผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลัง ผู้สั่งจ่ายและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นได้แล้วก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงิน ซึ่งต้องร่วมกันกับบุคคลดังกล่าวรับผิดต่อโจทก์ผู้ทรงได้ด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 985, 967,968(2) ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 2 ชำระดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนั้น จึงไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังขึ้นและเนื่องจากคดีเป็นเรื่องเกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ จึงให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 และที่ 3ซึ่งมิได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245ประกอบด้วยมาตรา 247พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์18,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 10,000 บาทแทนโจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 312/2531นาย ประพล เหล่าอมร กิจโจทก์บริษัท นิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 940, ม. 959, ม. 967, ม. 968, ม. 985ตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งมิได้ระบุเรื่องดอกเบี้ยไว้ เมื่อถึงกำหนดชำระผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลังผู้ออกตั๋วและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นผู้ทรงก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้ในอัตราเพียงร้อยละห้าต่อปีจากผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งต้องร่วมกันรับผิดกับบุคคลดังกล่าวโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินโดยจำเลยที่ 1 เป็นผู้สั่งจ่าย ธนาคารจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัล จำเลยที่ 1 สั่งจ่ายตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับพิพาทให้จำเลยที่ 3 จำเลยที่ 3สลักหลังโอนให้โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจำเลยที่ 1และที่ 2 ปฏิเสธการจ่ายเงินโจทก์ทวงถามจำเลยทั้งสามแล้วจำเลยไม่ชำระ จึงขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระเงินตามตั๋วสัญญาใช้เงินพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับถึงวันฟ้อง จำเลยที่ 1 ที่ 3 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบ โดยรับโอนตั๋วสัญญาใช้เงินมาโดยฉ้อฉลศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์ 18,000,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย อัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันตั๋วสัญญาถึงกำหนดจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้เป็นยุติในเบื้องต้นว่า บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด จำเลยที่ 1ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับเลขที่ พี/เอ็น 075/2525 ลงวันที่ 30มีนาคม 2525 จำนวนเงิน 18,000,000 บาท ให้แก่บริษัทก่อสร้างสหพันธุ์ จำกัด จำเลยที่ 3 สัญญาจะใช้เงินในวันที่15 กุมภาพันธ์ 2526 โดยมีธนาคารนครหลวงไทย จำกัด จำเลยที่ 2ลงชื่อเป็นผู้รับอาวัล ปรากฏตามตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1จำเลยที่ 3 ได้สลักหลังโอนตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวให้แก่โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด โจทก์นำเข้าบัญชีเพื่อเรียกเก็บเงินจำเลยที่ 2 ปฏิเสธการใช้เงินโดยอ้างว่า โปรดติดต่อผู้สั่งจ่ายตามเอกสารหมาย จ.14มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ข้อแรกว่า โจทก์ได้มีส่วนเข้าไปกระทำการร่วมรู้เห็นและสมคบกับจำเลยที่ 1 ที่ 3 และเจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ ของจำเลยที่ 2 หลอกลวงฉ้อฉลจำเลยที่ 2เพื่อเจตนาให้ได้มาซึ่งการรับรองอาวัลของจำเลยที่ 2 ในตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ที่โจทก์นำมาฟ้องจริงหรือไม่นั้นเกี่ยวกับเรื่องที่จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ปรากฏจากข้อนำสืบของโจทก์ได้ความว่า จำเลยที่ 3ได้ขายที่ดินให้จำเลยที่ 1 ตามสัญญาจะซื้อจะขายเอกสารหมาย จ.22และสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.27 ซึ่งได้มีการทำสัญญาซื้อขายกันตามเอกสารหมาย จ.27 ในวันเดียวกับที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 คือวันที่ 30 มีนาคม 2525 และราคาที่ซื้อขายกันก็มีจำนวนถึง 18,200,000 บาท ซึ่งมีจำนวนเงินเกินกว่าที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ให้แก่จำเลยที่ 3ข้อนี้จำเลยที่ 2 มิได้นำสืบหักล้างว่า มิได้มีการซื้อขายที่ดินกันระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ตามเอกสารหมาย จ.27อันจะแสดงให้เห็นว่า ระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ไม่มีหนี้สินต่อกัน ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ตามที่โจทก์นำสืบว่า จำเลยที่ 3ได้ตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 มาเป็นค่าที่ดินที่จำเลยที่ 1ซื้อไป เมื่อจำเลยที่ 1 ซื้อที่ดินจากจำเลยที่ 3 ได้แล้ว จำเลยที่ 1ก็นำที่ดินดังกล่าวไปเสนอขอให้จำเลยที่ 2 รับรองตั๋วสัญญาใช้เงินของจำเลยที่ 1 ในวงเงิน 70 ล้านบาท โดยมีหลักทรัพย์ที่ดินของจำเลยที่ 1 ที่ตำบลคลองกุ่ม อำเภอบางกะปิ กรุงเทพมหานคร จำนวน175 โฉนด เนื้อที่รวม 52 ไร่ 2 งาน 50 ตารางวา จำนองเป็นประกันจำเลยที่ 2 ได้ให้เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 ตรวจสอบรายละเอียดและประเมินราคาที่ดินหลักประกันแล้ว ทำความเห็นเสนอต่อกรรมการผู้จัดการใหญ่ของจำเลยที่ 2 โดยอ้างว่า นายสาระ ตุงคะสิริหัวหน้าส่วนสินเชื่อได้ประเมินราคาที่ดินดังกล่าวเป็นราคาประเมิน79,990,000 บาท จึงเสนอเพื่อพิจารณาอนุมัติวงเงินรับรองตั๋วสัญญาใช้เงินให้บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด(จำเลยที่ 1) จำนวน 70 ล้านบาทถ้วน ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.28ดังนั้น การที่จำเลยที่ 2 เข้ารับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.1 จึงเป็นการดำเนินการตามขั้นตอนอย่างรอบคอบแล้ว ซึ่งก็ไม่ปรากฏว่า โจทก์และจำเลยที่ 3 ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับการรับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวด้วยแต่อย่างใดนอกจากนี้ยังปรากฏตามคำเบิกความของนายบุญชู โรจนเสถียร พยานจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นประธานกรรมการของจำเลยที่ 2 ว่า สำหรับเรื่องนี้นั้น ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าใครบ้างกระทำการทุจริต เช่นนี้ ข้อกล่าวอ้างของจำเลยที่ 2 ที่ว่าโจทก์จำเลยที่ 1 ที่ 3 ได้ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 กระทำการอันไม่สุจริตจัดให้จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 จึงเลื่อนลอยไม่มีพยานสนับสนุนแต่ประการใด ศาลฎีกาเชื่อว่า โจทก์เป็นผู้ทรงตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 โดยสุจริต เมื่อจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าว ย่อมต้องรับผิดใช้เงินจำนวน 18,000,000 บาทให้แก่โจทก์ ซึ่งเป็นผู้ทรงโดยชอบเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นถึงกำหนดโดยไม่มีเงื่อนไข ฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 อีกว่า โจทก์ผู้ทรงมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระและมีการผิดนัดแล้วในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่ง หรือร้อยละห้าต่อปี ปัญหานี้ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่มีมติว่า ตั๋วสัญญาใช้เงินพิพาทตามเอกสารหมาย จ.1 มิได้ระบุถึงเรื่องดอกเบี้ยไว้ และแม้เป็นกรณีที่โจทก์ผู้ทรงใช้สิทธิเรียกร้องโดยตรงจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัล ไม่ใช่เรียกร้องเอาจากบุคคล ซึ่งตนใช้สิทธิไล่เบี้ยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 968 โจทก์ก็มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด เมื่อโจทก์ผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลัง ผู้สั่งจ่ายและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นได้แล้วก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงิน ซึ่งต้องร่วมกันกับบุคคลดังกล่าวรับผิดต่อโจทก์ผู้ทรงได้ด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 985, 967,968(2) ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 2 ชำระดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนั้น จึงไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังขึ้นและเนื่องจากคดีเป็นเรื่องเกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ จึงให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 และที่ 3ซึ่งมิได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245ประกอบด้วยมาตรา 247พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์18,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 10,000 บาทแทนโจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์"(สหัส สิงหวิริยะ-ดำริ ศุภพิโรจน์-ชวลิต นราลัย)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2525 จำเลยที่ 1 เป็นผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้แก่จำเลยที่ 3 กำหนดใช้เงินในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 แต่ไม่ได้กำหนดดอกเบี้ยไว้ในตั๋วโดยมีธนาคารนครหลวงไทย จำกัด จำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัล ต่อมาจำเลยที่ 3 สลักหลังโอนตั๋วให้แก่โจทก์ เมื่อถึงกำหนดจำเลยทั้งสามไม่ชำระเงินตามตั๋ว โจทก์จึงมาฟ้องให้จำเลยทั้งสามร่วมกันรับผิดใช้เงิน18 ล้านบาทตามตั๋วพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันตั๋วถึงกำหนดคือวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 จนกว่าจำเลยทั้งสามจะใช้เงินเสร็จ ดังนี้ จำเลยที่ 1 ผู้ออกตั๋วย่อมต้องรับผิดตามเนื้อความในตั๋วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 900,968,982,983,985และจำเลยที่ 3 ผู้สลักหลังต้องรับผิดตามมาตรา 900,914,919,967,985 ส่วนธนาคารนครหลวงไทย จำกัด ผู้รับอาวัลต้องรับผิดตามมาตรา 938,939,940,967 วรรคแรก,985 2. คดีมีปัญหาว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี หรือร้อยละห้าต่อปี โดยทั่วไปเจ้าหนี้มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยตามอัตราที่กำหนดไว้ในนิติกรรม แต่ถ้านิติกรรมไม่ได้กำหนดไว้ เจ้าหนี้ย่อมมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยได้ร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีตามมาตรา 7,224 เช่นผู้สั่งจ่าย ผู้สลักหลัง และผู้รับอาวัลเช็ค ต้องร่วมกันรับผิดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันผิดนัดคือวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คเป็นต้นไปจนกว่าจะใช้เงินเสร็จ (ฎีกาที่ 901/2505,2586/2517,192/2518,393/2518 และ 3567/2525) ทั้งนี้ เพราะเช็คไม่มีกฎหมายตั๋วเงินบัญญัติเรื่องดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดไว้โดยเฉพาะ และเช็คแตกต่างกับตั๋วแลกเงินตั๋วสัญญาใช้เงินเพราะเป็นตั๋วเงินที่ไม่ต้องมีรายการวันถึงกำหนดใช้เงิน 3. ส่วนดอกเบี้ยของตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นมีมาตรา 911,985บัญญัติไว้โดยเฉพาะว่า ผู้สั่งจ่ายตั๋วแลกเงินหรือผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน จะเขียนข้อความกำหนดดอกเบี้ยไว้ในตั๋วด้วยก็ได้ถ้าระบุอัตราดอกเบี้ยไว้แต่ไม่กำหนดว่าให้คิดแต่เมื่อใด ก็ให้คิดดอกเบี้ยนับแต่วันที่ลงในตั๋ว ดังนั้น เมื่อถึงกำหนดผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน ผู้สลักหลังและผู้รับอาวัลก็ต้องร่วมกันรับผิดใช้ดอกเบี้ยตามอัตราที่กำหนดในตั๋วนับแต่วันออกตั๋วถึงวันถึงกำหนด หากมีการผิดนัดก็ต้องใช้ดอกเบี้ยตามอัตราดังกล่าวต่อไปจนกว่าจะใช้เงินเสร็จ แต่ตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับพิพาทไม่มีข้อความให้คิดดอกเบี้ยไว้ในตั๋ว ดังนั้น นับแต่วันออกตั๋ว คือวันที่ 30 มีนาคม 2525 ถึงวันถึงกำหนดคือวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 โจทก์ผู้ทรงจึงไม่มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยจากจำเลยทั้งสาม ไม่ว่าในอัตราร้อยละเท่าใด(ฎีกาที่ 1222/2517) 4. ข้อเท็จจริงปรากฏต่อไปว่า หลังจากถึงกำหนดตามตั๋วแล้วจำเลยทั้งสามก็ยังไม่ชำระเงินตามตั๋วให้แก่โจทก์ผู้ทรง ซึ่งมาตรา968(2),985 ผู้ทรงมีสิทธิเรียกร้องเอาดอกเบี้ยอัตราร้อยละห้าต่อปี นับแต่วันถึงกำหนด น่าคิดว่ามาตรา 968 วรรคแรกบัญญัติให้ผู้ทรงเรียกร้องเอาเงินใช้จากบุคคลซึ่งตนใช้สิทธิไล่เบี้ย เท่านั้น คำว่าไล่เบี้ย หมายถึงบุคคลผู้ลงลายมือชื่อที่ต้องร่วมรับผิด ซึ่งถ้าตนต้องรับผิดชดใช้เงินตามตั๋ว ตนก็มีสิทธิเรียกร้องเอาจากบุคคลอื่นที่ลงลายมือชื่อตามตั๋วและต้องรับผิดต่อตนได้ต่อไปอีก ตามข้อเท็จจริงการที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 3 ผู้สลักหลังโอนตั๋วให้แก่โจทก์เป็นการใช้สิทธิไล่เบี้ย เพราะจำเลยที่ 3 อาจไล่เบี้ยเรียกเอาจากจำเลยที่ 1,ที่ 2 ต่อไปได้ จึงต้องปรับบทตามมาตรา 968 แต่การฟ้องจำเลยที่ 1ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินนั้น แม้จำเลยที่ 1 ยอมใช้เงินตามตั๋ว จำเลยที่ 1 ก็ไม่มีทางจะเรียกร้องเอาจากบุคคลใดได้อีกต่อไปแล้วดังนี้ หาใช่เป็นการใช้สิทธิไล่เบี้ยมาฟ้องไม่ และเมื่อการฟ้องจำเลยที่ 1 ผู้ออกตั๋วเป็นการฟ้องแก่ลูกหนี้ชั้นต้นโดยตรงแล้ว การฟ้องจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลจำเลยที่ 1 ที่ต้องผูกพันเป็นอย่างเดียวกันกับบุคคลซึ่งตนประกันตามมาตรา 940 วรรคแรก ก็ย่อมไม่เป็นการฟ้องโดยอาศัยสิทธิไล่เบี้ยตามมาตรา 968(2) โดยตรงด้วย 5. แต่เนื่องจากกฎหมายตั๋วเงินได้บัญญัติแม่บทเป็นหลักในมาตรา 967 ซึ่งนำไปใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงินด้วยตามมาตรา 985 ว่า"ในเรื่องตั๋วแลกเงินนั้น บรรดาบุคคลผู้สั่งจ่ายก็ดี รับรองก็ดีสลักหลังก็ดี หรือรับประกันด้วยอาวัลก็ดี ย่อมต้องร่วมกันรับผิดต่อผู้ทรง" ด้วยเหตุนี้ เมื่อจำเลยที่ 3 ผู้สลักหลังซึ่งโจทก์ใช้สิทธิไล่เบี้ยต้องรับผิดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันตั๋วถึงกำหนดแล้ว จำเลยที่ 1 ผู้ออกตั๋ว และจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลก็ต้องร่วมรับผิดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าอย่างเดียวกันด้วย สรุปแล้ว เมื่อกฎหมายลักษณะตั๋วเงินมีบทบัญญัติเรื่องการคิดดอกเบี้ยในตั๋วแลกเงินและตั๋วสัญญาใช้เงินไว้โดยเฉพาะแล้วก็ต้องนำบทบัญญัตินั้นมาปรับแก่คดีตั๋วเงิน จะใช้บทบัญญัติทั่วไปมาบังคับหาได้ไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ จึงวินิจฉัยโดยเหตุผลดังกล่าว อัมพรณตะกั่วทุ่งคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินโดยจำเลยที่ 1 เป็นผู้สั่งจ่าย ธนาคารจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัล จำเลยที่ 1 สั่งจ่ายตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับพิพาทให้จำเลยที่ 3 จำเลยที่ 3สลักหลังโอนให้โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจำเลยที่ 1และที่ 2 ปฏิเสธการจ่ายเงินโจทก์ทวงถามจำเลยทั้งสามแล้วจำเลยไม่ชำระ จึงขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระเงินตามตั๋วสัญญาใช้เงินพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับถึงวันฟ้อง จำเลยที่ 1 ที่ 3 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบ โดยรับโอนตั๋วสัญญาใช้เงินมาโดยฉ้อฉลศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์ 18,000,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย อัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันตั๋วสัญญาถึงกำหนดจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้เป็นยุติในเบื้องต้นว่า บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด จำเลยที่ 1ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับเลขที่ พี/เอ็น 075/2525 ลงวันที่ 30มีนาคม 2525 จำนวนเงิน 18,000,000 บาท ให้แก่บริษัทก่อสร้างสหพันธุ์ จำกัด จำเลยที่ 3 สัญญาจะใช้เงินในวันที่15 กุมภาพันธ์ 2526 โดยมีธนาคารนครหลวงไทย จำกัด จำเลยที่ 2ลงชื่อเป็นผู้รับอาวัล ปรากฏตามตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1จำเลยที่ 3 ได้สลักหลังโอนตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวให้แก่โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด โจทก์นำเข้าบัญชีเพื่อเรียกเก็บเงินจำเลยที่ 2 ปฏิเสธการใช้เงินโดยอ้างว่า โปรดติดต่อผู้สั่งจ่ายตามเอกสารหมาย จ.14มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ข้อแรกว่า โจทก์ได้มีส่วนเข้าไปกระทำการร่วมรู้เห็นและสมคบกับจำเลยที่ 1 ที่ 3 และเจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ ของจำเลยที่ 2 หลอกลวงฉ้อฉลจำเลยที่ 2เพื่อเจตนาให้ได้มาซึ่งการรับรองอาวัลของจำเลยที่ 2 ในตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ที่โจทก์นำมาฟ้องจริงหรือไม่นั้นเกี่ยวกับเรื่องที่จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ปรากฏจากข้อนำสืบของโจทก์ได้ความว่า จำเลยที่ 3ได้ขายที่ดินให้จำเลยที่ 1 ตามสัญญาจะซื้อจะขายเอกสารหมาย จ.22และสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.27 ซึ่งได้มีการทำสัญญาซื้อขายกันตามเอกสารหมาย จ.27 ในวันเดียวกับที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 คือวันที่ 30 มีนาคม 2525 และราคาที่ซื้อขายกันก็มีจำนวนถึง 18,200,000 บาท ซึ่งมีจำนวนเงินเกินกว่าที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ให้แก่จำเลยที่ 3ข้อนี้จำเลยที่ 2 มิได้นำสืบหักล้างว่า มิได้มีการซื้อขายที่ดินกันระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ตามเอกสารหมาย จ.27อันจะแสดงให้เห็นว่า ระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ไม่มีหนี้สินต่อกัน ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ตามที่โจทก์นำสืบว่า จำเลยที่ 3ได้ตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 มาเป็นค่าที่ดินที่จำเลยที่ 1ซื้อไป เมื่อจำเลยที่ 1 ซื้อที่ดินจากจำเลยที่ 3 ได้แล้ว จำเลยที่ 1ก็นำที่ดินดังกล่าวไปเสนอขอให้จำเลยที่ 2 รับรองตั๋วสัญญาใช้เงินของจำเลยที่ 1 ในวงเงิน 70 ล้านบาท โดยมีหลักทรัพย์ที่ดินของจำเลยที่ 1 ที่ตำบลคลองกุ่ม อำเภอบางกะปิ กรุงเทพมหานคร จำนวน175 โฉนด เนื้อที่รวม 52 ไร่ 2 งาน 50 ตารางวา จำนองเป็นประกันจำเลยที่ 2 ได้ให้เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 ตรวจสอบรายละเอียดและประเมินราคาที่ดินหลักประกันแล้ว ทำความเห็นเสนอต่อกรรมการผู้จัดการใหญ่ของจำเลยที่ 2 โดยอ้างว่า นายสาระ ตุงคะสิริหัวหน้าส่วนสินเชื่อได้ประเมินราคาที่ดินดังกล่าวเป็นราคาประเมิน79,990,000 บาท จึงเสนอเพื่อพิจารณาอนุมัติวงเงินรับรองตั๋วสัญญาใช้เงินให้บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด(จำเลยที่ 1) จำนวน 70 ล้านบาทถ้วน ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.28ดังนั้น การที่จำเลยที่ 2 เข้ารับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.1 จึงเป็นการดำเนินการตามขั้นตอนอย่างรอบคอบแล้ว ซึ่งก็ไม่ปรากฏว่า โจทก์และจำเลยที่ 3 ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับการรับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวด้วยแต่อย่างใดนอกจากนี้ยังปรากฏตามคำเบิกความของนายบุญชู โรจนเสถียร พยานจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นประธานกรรมการของจำเลยที่ 2 ว่า สำหรับเรื่องนี้นั้น ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าใครบ้างกระทำการทุจริต เช่นนี้ ข้อกล่าวอ้างของจำเลยที่ 2 ที่ว่าโจทก์จำเลยที่ 1 ที่ 3 ได้ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 กระทำการอันไม่สุจริตจัดให้จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 จึงเลื่อนลอยไม่มีพยานสนับสนุนแต่ประการใด ศาลฎีกาเชื่อว่า โจทก์เป็นผู้ทรงตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 โดยสุจริต เมื่อจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าว ย่อมต้องรับผิดใช้เงินจำนวน 18,000,000 บาทให้แก่โจทก์ ซึ่งเป็นผู้ทรงโดยชอบเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นถึงกำหนดโดยไม่มีเงื่อนไข ฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 อีกว่า โจทก์ผู้ทรงมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระและมีการผิดนัดแล้วในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่ง หรือร้อยละห้าต่อปี ปัญหานี้ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่มีมติว่า ตั๋วสัญญาใช้เงินพิพาทตามเอกสารหมาย จ.1 มิได้ระบุถึงเรื่องดอกเบี้ยไว้ และแม้เป็นกรณีที่โจทก์ผู้ทรงใช้สิทธิเรียกร้องโดยตรงจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัล ไม่ใช่เรียกร้องเอาจากบุคคล ซึ่งตนใช้สิทธิไล่เบี้ยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 968 โจทก์ก็มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด เมื่อโจทก์ผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลัง ผู้สั่งจ่ายและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นได้แล้วก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงิน ซึ่งต้องร่วมกันกับบุคคลดังกล่าวรับผิดต่อโจทก์ผู้ทรงได้ด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 985, 967,968(2) ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 2 ชำระดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนั้น จึงไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังขึ้นและเนื่องจากคดีเป็นเรื่องเกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ จึงให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 และที่ 3ซึ่งมิได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245ประกอบด้วยมาตรา 247พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์18,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 10,000 บาทแทนโจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์" ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 312/2531นาย ประพล เหล่าอมร กิจโจทก์บริษัท นิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 940, ม. 959, ม. 967, ม. 968, ม. 985ตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งมิได้ระบุเรื่องดอกเบี้ยไว้ เมื่อถึงกำหนดชำระผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยได้ในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลังผู้ออกตั๋วและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นผู้ทรงก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้ในอัตราเพียงร้อยละห้าต่อปีจากผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งต้องร่วมกันรับผิดกับบุคคลดังกล่าวโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินโดยจำเลยที่ 1 เป็นผู้สั่งจ่าย ธนาคารจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัล จำเลยที่ 1 สั่งจ่ายตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับพิพาทให้จำเลยที่ 3 จำเลยที่ 3สลักหลังโอนให้โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระจำเลยที่ 1และที่ 2 ปฏิเสธการจ่ายเงินโจทก์ทวงถามจำเลยทั้งสามแล้วจำเลยไม่ชำระ จึงขอให้บังคับจำเลยทั้งสามชำระเงินตามตั๋วสัญญาใช้เงินพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับถึงวันฟ้อง จำเลยที่ 1 ที่ 3 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบ โดยรับโอนตั๋วสัญญาใช้เงินมาโดยฉ้อฉลศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์ 18,000,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย อัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันตั๋วสัญญาถึงกำหนดจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้เป็นยุติในเบื้องต้นว่า บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด จำเลยที่ 1ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับเลขที่ พี/เอ็น 075/2525 ลงวันที่ 30มีนาคม 2525 จำนวนเงิน 18,000,000 บาท ให้แก่บริษัทก่อสร้างสหพันธุ์ จำกัด จำเลยที่ 3 สัญญาจะใช้เงินในวันที่15 กุมภาพันธ์ 2526 โดยมีธนาคารนครหลวงไทย จำกัด จำเลยที่ 2ลงชื่อเป็นผู้รับอาวัล ปรากฏตามตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1จำเลยที่ 3 ได้สลักหลังโอนตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวให้แก่โจทก์เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด โจทก์นำเข้าบัญชีเพื่อเรียกเก็บเงินจำเลยที่ 2 ปฏิเสธการใช้เงินโดยอ้างว่า โปรดติดต่อผู้สั่งจ่ายตามเอกสารหมาย จ.14มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ข้อแรกว่า โจทก์ได้มีส่วนเข้าไปกระทำการร่วมรู้เห็นและสมคบกับจำเลยที่ 1 ที่ 3 และเจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ ของจำเลยที่ 2 หลอกลวงฉ้อฉลจำเลยที่ 2เพื่อเจตนาให้ได้มาซึ่งการรับรองอาวัลของจำเลยที่ 2 ในตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ที่โจทก์นำมาฟ้องจริงหรือไม่นั้นเกี่ยวกับเรื่องที่จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ปรากฏจากข้อนำสืบของโจทก์ได้ความว่า จำเลยที่ 3ได้ขายที่ดินให้จำเลยที่ 1 ตามสัญญาจะซื้อจะขายเอกสารหมาย จ.22และสัญญาซื้อขายเอกสารหมาย จ.27 ซึ่งได้มีการทำสัญญาซื้อขายกันตามเอกสารหมาย จ.27 ในวันเดียวกับที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 คือวันที่ 30 มีนาคม 2525 และราคาที่ซื้อขายกันก็มีจำนวนถึง 18,200,000 บาท ซึ่งมีจำนวนเงินเกินกว่าที่จำเลยที่ 1 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 ให้แก่จำเลยที่ 3ข้อนี้จำเลยที่ 2 มิได้นำสืบหักล้างว่า มิได้มีการซื้อขายที่ดินกันระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ตามเอกสารหมาย จ.27อันจะแสดงให้เห็นว่า ระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 ไม่มีหนี้สินต่อกัน ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ตามที่โจทก์นำสืบว่า จำเลยที่ 3ได้ตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 มาเป็นค่าที่ดินที่จำเลยที่ 1ซื้อไป เมื่อจำเลยที่ 1 ซื้อที่ดินจากจำเลยที่ 3 ได้แล้ว จำเลยที่ 1ก็นำที่ดินดังกล่าวไปเสนอขอให้จำเลยที่ 2 รับรองตั๋วสัญญาใช้เงินของจำเลยที่ 1 ในวงเงิน 70 ล้านบาท โดยมีหลักทรัพย์ที่ดินของจำเลยที่ 1 ที่ตำบลคลองกุ่ม อำเภอบางกะปิ กรุงเทพมหานคร จำนวน175 โฉนด เนื้อที่รวม 52 ไร่ 2 งาน 50 ตารางวา จำนองเป็นประกันจำเลยที่ 2 ได้ให้เจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 ตรวจสอบรายละเอียดและประเมินราคาที่ดินหลักประกันแล้ว ทำความเห็นเสนอต่อกรรมการผู้จัดการใหญ่ของจำเลยที่ 2 โดยอ้างว่า นายสาระ ตุงคะสิริหัวหน้าส่วนสินเชื่อได้ประเมินราคาที่ดินดังกล่าวเป็นราคาประเมิน79,990,000 บาท จึงเสนอเพื่อพิจารณาอนุมัติวงเงินรับรองตั๋วสัญญาใช้เงินให้บริษัทนิลุบลอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด(จำเลยที่ 1) จำนวน 70 ล้านบาทถ้วน ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.28ดังนั้น การที่จำเลยที่ 2 เข้ารับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.1 จึงเป็นการดำเนินการตามขั้นตอนอย่างรอบคอบแล้ว ซึ่งก็ไม่ปรากฏว่า โจทก์และจำเลยที่ 3 ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับการรับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวด้วยแต่อย่างใดนอกจากนี้ยังปรากฏตามคำเบิกความของนายบุญชู โรจนเสถียร พยานจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นประธานกรรมการของจำเลยที่ 2 ว่า สำหรับเรื่องนี้นั้น ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าใครบ้างกระทำการทุจริต เช่นนี้ ข้อกล่าวอ้างของจำเลยที่ 2 ที่ว่าโจทก์จำเลยที่ 1 ที่ 3 ได้ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของจำเลยที่ 2 กระทำการอันไม่สุจริตจัดให้จำเลยที่ 2 รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 จึงเลื่อนลอยไม่มีพยานสนับสนุนแต่ประการใด ศาลฎีกาเชื่อว่า โจทก์เป็นผู้ทรงตั๋วสัญญาใช้เงินเอกสารหมาย จ.1 โดยสุจริต เมื่อจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าว ย่อมต้องรับผิดใช้เงินจำนวน 18,000,000 บาทให้แก่โจทก์ ซึ่งเป็นผู้ทรงโดยชอบเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นถึงกำหนดโดยไม่มีเงื่อนไข ฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 2 อีกว่า โจทก์ผู้ทรงมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลเมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนดชำระและมีการผิดนัดแล้วในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่ง หรือร้อยละห้าต่อปี ปัญหานี้ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่มีมติว่า ตั๋วสัญญาใช้เงินพิพาทตามเอกสารหมาย จ.1 มิได้ระบุถึงเรื่องดอกเบี้ยไว้ และแม้เป็นกรณีที่โจทก์ผู้ทรงใช้สิทธิเรียกร้องโดยตรงจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัล ไม่ใช่เรียกร้องเอาจากบุคคล ซึ่งตนใช้สิทธิไล่เบี้ยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 968 โจทก์ก็มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยได้เมื่อตั๋วสัญญาใช้เงินถึงกำหนด เมื่อโจทก์ผู้ทรงมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกเอาดอกเบี้ยอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันถึงกำหนดชำระจากบรรดาผู้สลักหลัง ผู้สั่งจ่ายและบุคคลอื่น ๆ ซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นได้แล้วก็ย่อมมีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีจากจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงิน ซึ่งต้องร่วมกันกับบุคคลดังกล่าวรับผิดต่อโจทก์ผู้ทรงได้ด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 985, 967,968(2) ฉะนั้น ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 2 ชำระดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนั้น จึงไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกาฎีกาจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังขึ้นและเนื่องจากคดีเป็นเรื่องเกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ จึงให้มีผลถึงจำเลยที่ 1 และที่ 3ซึ่งมิได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245ประกอบด้วยมาตรา 247พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินให้โจทก์18,000,000 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 จนกว่าจะชำระเสร็จ และให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 10,000 บาทแทนโจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์"(สหัส สิงหวิริยะ-ดำริ ศุภพิโรจน์-ชวลิต นราลัย)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2525 จำเลยที่ 1 เป็นผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้แก่จำเลยที่ 3 กำหนดใช้เงินในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 แต่ไม่ได้กำหนดดอกเบี้ยไว้ในตั๋วโดยมีธนาคารนครหลวงไทย จำกัด จำเลยที่ 2 เป็นผู้รับอาวัล ต่อมาจำเลยที่ 3 สลักหลังโอนตั๋วให้แก่โจทก์ เมื่อถึงกำหนดจำเลยทั้งสามไม่ชำระเงินตามตั๋ว โจทก์จึงมาฟ้องให้จำเลยทั้งสามร่วมกันรับผิดใช้เงิน18 ล้านบาทตามตั๋วพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันตั๋วถึงกำหนดคือวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 จนกว่าจำเลยทั้งสามจะใช้เงินเสร็จ ดังนี้ จำเลยที่ 1 ผู้ออกตั๋วย่อมต้องรับผิดตามเนื้อความในตั๋วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 900,968,982,983,985และจำเลยที่ 3 ผู้สลักหลังต้องรับผิดตามมาตรา 900,914,919,967,985 ส่วนธนาคารนครหลวงไทย จำกัด ผู้รับอาวัลต้องรับผิดตามมาตรา 938,939,940,967 วรรคแรก,985 2. คดีมีปัญหาว่า โจทก์มีสิทธิคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี หรือร้อยละห้าต่อปี โดยทั่วไปเจ้าหนี้มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยตามอัตราที่กำหนดไว้ในนิติกรรม แต่ถ้านิติกรรมไม่ได้กำหนดไว้ เจ้าหนี้ย่อมมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยได้ร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีตามมาตรา 7,224 เช่นผู้สั่งจ่าย ผู้สลักหลัง และผู้รับอาวัลเช็ค ต้องร่วมกันรับผิดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันผิดนัดคือวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คเป็นต้นไปจนกว่าจะใช้เงินเสร็จ (ฎีกาที่ 901/2505,2586/2517,192/2518,393/2518 และ 3567/2525) ทั้งนี้ เพราะเช็คไม่มีกฎหมายตั๋วเงินบัญญัติเรื่องดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดไว้โดยเฉพาะ และเช็คแตกต่างกับตั๋วแลกเงินตั๋วสัญญาใช้เงินเพราะเป็นตั๋วเงินที่ไม่ต้องมีรายการวันถึงกำหนดใช้เงิน 3. ส่วนดอกเบี้ยของตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นมีมาตรา 911,985บัญญัติไว้โดยเฉพาะว่า ผู้สั่งจ่ายตั๋วแลกเงินหรือผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน จะเขียนข้อความกำหนดดอกเบี้ยไว้ในตั๋วด้วยก็ได้ถ้าระบุอัตราดอกเบี้ยไว้แต่ไม่กำหนดว่าให้คิดแต่เมื่อใด ก็ให้คิดดอกเบี้ยนับแต่วันที่ลงในตั๋ว ดังนั้น เมื่อถึงกำหนดผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน ผู้สลักหลังและผู้รับอาวัลก็ต้องร่วมกันรับผิดใช้ดอกเบี้ยตามอัตราที่กำหนดในตั๋วนับแต่วันออกตั๋วถึงวันถึงกำหนด หากมีการผิดนัดก็ต้องใช้ดอกเบี้ยตามอัตราดังกล่าวต่อไปจนกว่าจะใช้เงินเสร็จ แต่ตั๋วสัญญาใช้เงินฉบับพิพาทไม่มีข้อความให้คิดดอกเบี้ยไว้ในตั๋ว ดังนั้น นับแต่วันออกตั๋ว คือวันที่ 30 มีนาคม 2525 ถึงวันถึงกำหนดคือวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2526 โจทก์ผู้ทรงจึงไม่มีสิทธิเรียกเอาดอกเบี้ยจากจำเลยทั้งสาม ไม่ว่าในอัตราร้อยละเท่าใด(ฎีกาที่ 1222/2517) 4. ข้อเท็จจริงปรากฏต่อไปว่า หลังจากถึงกำหนดตามตั๋วแล้วจำเลยทั้งสามก็ยังไม่ชำระเงินตามตั๋วให้แก่โจทก์ผู้ทรง ซึ่งมาตรา968(2),985 ผู้ทรงมีสิทธิเรียกร้องเอาดอกเบี้ยอัตราร้อยละห้าต่อปี นับแต่วันถึงกำหนด น่าคิดว่ามาตรา 968 วรรคแรกบัญญัติให้ผู้ทรงเรียกร้องเอาเงินใช้จากบุคคลซึ่งตนใช้สิทธิไล่เบี้ย เท่านั้น คำว่าไล่เบี้ย หมายถึงบุคคลผู้ลงลายมือชื่อที่ต้องร่วมรับผิด ซึ่งถ้าตนต้องรับผิดชดใช้เงินตามตั๋ว ตนก็มีสิทธิเรียกร้องเอาจากบุคคลอื่นที่ลงลายมือชื่อตามตั๋วและต้องรับผิดต่อตนได้ต่อไปอีก ตามข้อเท็จจริงการที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 3 ผู้สลักหลังโอนตั๋วให้แก่โจทก์เป็นการใช้สิทธิไล่เบี้ย เพราะจำเลยที่ 3 อาจไล่เบี้ยเรียกเอาจากจำเลยที่ 1,ที่ 2 ต่อไปได้ จึงต้องปรับบทตามมาตรา 968 แต่การฟ้องจำเลยที่ 1ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินนั้น แม้จำเลยที่ 1 ยอมใช้เงินตามตั๋ว จำเลยที่ 1 ก็ไม่มีทางจะเรียกร้องเอาจากบุคคลใดได้อีกต่อไปแล้วดังนี้ หาใช่เป็นการใช้สิทธิไล่เบี้ยมาฟ้องไม่ และเมื่อการฟ้องจำเลยที่ 1 ผู้ออกตั๋วเป็นการฟ้องแก่ลูกหนี้ชั้นต้นโดยตรงแล้ว การฟ้องจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลจำเลยที่ 1 ที่ต้องผูกพันเป็นอย่างเดียวกันกับบุคคลซึ่งตนประกันตามมาตรา 940 วรรคแรก ก็ย่อมไม่เป็นการฟ้องโดยอาศัยสิทธิไล่เบี้ยตามมาตรา 968(2) โดยตรงด้วย 5. แต่เนื่องจากกฎหมายตั๋วเงินได้บัญญัติแม่บทเป็นหลักในมาตรา 967 ซึ่งนำไปใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงินด้วยตามมาตรา 985 ว่า"ในเรื่องตั๋วแลกเงินนั้น บรรดาบุคคลผู้สั่งจ่ายก็ดี รับรองก็ดีสลักหลังก็ดี หรือรับประกันด้วยอาวัลก็ดี ย่อมต้องร่วมกันรับผิดต่อผู้ทรง" ด้วยเหตุนี้ เมื่อจำเลยที่ 3 ผู้สลักหลังซึ่งโจทก์ใช้สิทธิไล่เบี้ยต้องรับผิดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าต่อปีนับแต่วันตั๋วถึงกำหนดแล้ว จำเลยที่ 1 ผู้ออกตั๋ว และจำเลยที่ 2 ผู้รับอาวัลก็ต้องร่วมรับผิดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละห้าอย่างเดียวกันด้วย สรุปแล้ว เมื่อกฎหมายลักษณะตั๋วเงินมีบทบัญญัติเรื่องการคิดดอกเบี้ยในตั๋วแลกเงินและตั๋วสัญญาใช้เงินไว้โดยเฉพาะแล้วก็ต้องนำบทบัญญัตินั้นมาปรับแก่คดีตั๋วเงิน จะใช้บทบัญญัติทั่วไปมาบังคับหาได้ไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ จึงวินิจฉัยโดยเหตุผลดังกล่าว อัมพรณตะกั่วทุ่ง