ประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดคุณลักษณะ สมรรถนะ และการติดตั้งอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าและการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของพ.ศ.๒๕๖๑[๑] โดยที่เป็นการสมควรกำหนดคุณลักษณะสมรรถนะ และการติดตั้งอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า และการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ เพื่อให้การใช้รถในการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้ามีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๕ (๒) (ฎ)และข้อ ๑๘ (๒) (ฉ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อธิบดีกรมการขนส่งทางบกจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดลักษณะและมาตรฐานของตัวถังส่วนที่บรรทุกของรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ๑ ๖ ๗ และลักษณะ ๘ ลงวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ข้อ ๒ ในประกาศนี้รถหมายความว่า รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๕ ลักษณะ ๖ และลักษณะ๗ ที่ใช้ในการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้าISO หมายความว่า องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (International Organization for Standardization)ตู้บรรทุกสินค้าหมายความว่า ภาชนะสำหรับบรรทุกสินค้า และหมายความรวมถึงแท็งก์คอนเทนเนอร์ (Tank-Container)ตามมาตรฐาน ISO๖๖๘ ข้อกำหนดมาตรฐานว่าด้วยการจำแนกประเภทและน้ำหนักบรรทุก (ISO๖๖๘ Series๑ freightcontainers-Classification,dimensionandratings)ISO๑๔๙๖ ข้อกำหนดมาตรฐานว่าด้วยคุณลักษณะเฉพาะและวิธีการทดสอบ (ISO๑๔๙๖ Series๑ freightcontainers-SpecificationandTesting)และ ISO๓๘๗๔ ข้อกำหนดมาตรฐานว่าด้วยการขนส่งและป้องกันอันตราย (ISO๓๘๗๔: Series๑ freightcontainers-HandlingandSecuring)อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า(Twist-Lock)หมายความว่า ชุดอุปกรณ์ที่ใช้ในการล็อกและป้องกันการเคลื่อนที่ของตู้บรรทุกสินค้าบนพื้นรถอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบไม่ยุบตัวหมายความว่าอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ชิ้นส่วนที่เป็นปลอกรับและหัวสลักยึดยึดอยู่กับที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายตำแหน่งได้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบยุบตัว หมายความว่าอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ชิ้นส่วนที่เป็นปลอกรับและหัวสลักยึดสามารถเลื่อนลงมาให้ต่ำกว่าระดับของแผ่นรองรับได้ในกรณีที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบอัตโนมัติ(AutomaticTwist-Lock)หมายความว่า อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่สามารถล็อกตู้บรรทุกสินค้าได้อย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องใช้คนในการล็อกอุปกรณ์ข้อ ๓ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องเป็นไปตามมาตรฐานISO๓๘๗๔ หรือมีคุณลักษณะและขนาด ตามข้อ ๔ และข้อ ๕ข้อ ๔ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีคุณลักษณะดังนี้(๑)มีส่วนประกอบต่าง ๆ ที่ปลอดภัยในการใช้งาน(๒)มีการออกแบบให้มีการยึดทางกลที่ดี ไม่คลายตัวเมื่อมีแรงสั่นสะเทือน(๓)มีส่วนประกอบอย่างน้อยดังนี้(ก)หัวสลักยึด เป็นชิ้นส่วนที่อยู่ด้านบนซึ่งจะต้องมีการหมุนเป็นมุมอย่างพอดีเพื่อยึดมุมตู้บรรทุกสินค้า และสามารถจำกัดการเคลื่อนที่ของตู้บรรทุกสินค้าในแนวดิ่ง(ข)แผ่นรองรับมุมตู้บรรทุกสินค้า ซึ่งสามารถรองรับมุมของตู้บรรทุกสินค้าได้อย่างพอดี และสามารถรองรับน้ำหนักของตู้บรรทุกสินค้าภายใต้สภาวะการเคลื่อนที่ได้(ค)ปลอกรับ เป็นชิ้นส่วนที่ออกแบบเพื่อให้เคลื่อนที่ขึ้นไปด้านบนเพื่อสวมเข้ากับช่องว่างที่บริเวณมุมของตู้บรรทุกสินค้าซึ่งต้องสามารถจำกัดการเคลื่อนที่ของตู้บรรทุกสินค้าในแนวราบ(๔)ใช้วัสดุที่สามารถทนต่อความเค้นภายใน การกัดกร่อน และความสกปรกได้(๕)สามารถยึดตู้บรรทุกสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย โดยต้องมีตำแหน่งหยุดของการล็อกและการปลดล็อกที่ชัดเจนไม่เคลื่อนที่หลุดจากตำแหน่งได้โดยง่าย และสามารถทำการล็อกหรือปลดล็อกได้ด้วยคนเพียงคนเดียวโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์อื่นช่วย(๖)ผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO๙๐๐๑ : ๒๐๐๘ หรือ ISO/TS๑๖๙๔๙ : ๒๐๐๙ หรือ มอก. ๙๐๐๑-๒๕๕๒ หรือมาตรฐานที่สูงกว่าข้อ ๕ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีขนาดดังนี้(๑)หัวสลักยึด ต้องมีพื้นที่ในการยึดมากกว่า ๘๐๐ ตารางมิลลิเมตรเมื่อมีการล็อกอย่างสมบูรณ์และต้องไม่ยื่นล้ำออกมาเกินมุมของตู้บรรทุกสินค้าตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๑ ของภาคผนวก ๑(๒)แผ่นรองรับมุมตู้บรรทุกสินค้า ต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า ๑๐ มิลลิเมตรและต้องมีพื้นที่รับน้ำหนักไม่น้อยกว่า ๔,๕๐๐ตารางมิลลิเมตร ตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๒ ของภาคผนวก ๑(๓)กรณีอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบมีด้ามจับ ความยาวของด้ามจับต้องยาวไม่น้อยกว่า๑๖๐ มิลลิเมตร โดยวัดจากกึ่งกลางของจุดหมุนจนถึงปลายและด้ามจับต้องขนานกับแนวยาวของตัวรถเมื่ออยู่ในตำแหน่งล็อก(๔)ปลอกรับ ต้องมีขนาดตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๓ ของภาคผนวก ๑(๕) หัวสลักยึดและแผ่นรองรับมุมตู้บรรทุกสินค้าต้องมีระยะห่างระหว่างกันไม่น้อยกว่า ๓๓ ±๑มิลลิเมตร ตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๔ ของภาคผนวก ๑ข้อ ๖ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องผ่านการทดสอบสมรรถนะตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก๒ จากหน่วยงานทดสอบที่ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบก ทั้งนี้ หน่วยงานทดสอบต้องยินยอมให้เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกเข้าร่วมสังเกตการณ์ในการทดสอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าด้วยอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่เป็นไปตามมาตรฐานISO๓๘๗๔ ให้ได้รับการยกเว้นการทดสอบตามวรรคหนึ่งข้อ ๗ การติดตั้งอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าให้เป็นไปตามที่กำหนดดังนี้(๑)ต้องติดตั้งกับตัวถังส่วนที่บรรทุกของรถไม่น้อยกว่า ๔ จุดต่อ ๑ ตู้บรรทุกสินค้า(๒)อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ติดตั้งอยู่ในตำแหน่งหน้าสุดและท้ายสุดของรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๕ ลักษณะ ๖ (เฉพาะกิจบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า) และลักษณะ ๗ (เฉพาะกิจบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า)ที่มีตัวถังสำหรับบรรทุกตู้บรรทุกสินค้าโดยเฉพาะ ต้องเป็นแบบไม่ยุบตัว(๓)ต้องติดตั้งอย่างสมมาตรกับแนวกึ่งกลางตามความยาวของตัวรถ และต้องอยู่ในตำแหน่งที่ทำให้การกระจายน้ำหนักบรรทุกมีความเหมาะสมกรณีที่มีการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า ๒ ตู้ ตำแหน่งของอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแต่ละตัวที่ติดตามความยาวของตัวรถด้ามจับ และโครงสร้างที่รองรับ จะต้องมีระยะห่างที่เหมาะสมเพียงพอ(๔)ต้องติดตั้งอย่างมั่นคงแข็งแรงกับตัวรถ และสามารถรับน้ำหนักบรรทุกได้โดยไม่เกิดความเสียหายโดยต้องล็อกอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าทุกตำแหน่งอย่างมั่นคงตลอดระยะเวลาการขับรถข้อ ๘ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีสัญลักษณ์สีแสดงการล็อกหรือการไม่ล็อกเมื่อมีการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้าโดยสัญลักษณ์สีดังกล่าวต้องมีลักษณะเป็นแผ่นสะท้อนแสงหรือสีสะท้อนแสง รูปสี่เหลี่ยมขนาดกว้างไม่น้อยกว่า๕๐ มิลลิเมตร และยาวไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตร หรือรูปวงกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า๕๐ มิลลิเมตร ซึ่งเมื่ออุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าอยู่ในตำแหน่งการล็อกต้องปรากฏสัญลักษณ์สีเหลืองหรือสีขาวตามแนวยาวของตัวรถ หากอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าอยู่ในตำแหน่งการไม่ล็อกต้องปรากฏสัญลักษณ์สีแดงตามแนวยาวของตัวรถอย่างชัดเจนกรณีใช้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบอัตโนมัติและมีการติดตั้งครบทุกตำแหน่งให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องมีสัญลักษณ์สีแสดงการล็อกหรือการไม่ล็อกตามวรรคหนึ่งข้อ ๙ การขอรับความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าให้ยื่น ณ สำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยเอกสารหลักฐานดังนี้(๑)เอกสารประจำตัวของผู้ยื่น ในกรณีเป็นบุคคลธรรมดา ให้แสดงบัตรประจำตัวประชาชนหรือยื่นสำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวในกรณีเป็นนิติบุคคล ให้ยื่นหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคลพร้อมด้วยสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนผู้มีอำนาจลงนาม กรณีผู้มีอำนาจลงนามเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองให้ยื่นสำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมทั้งหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้(๒)หนังสือมอบอำนาจกรณีมีการมอบอำนาจ พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ(๓)เอกสารแสดงข้อมูลอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า โดยต้องประกอบด้วยข้อมูลอย่างน้อยดังนี้(ก)ชื่อทางการค้าหรือเครื่องหมายการค้า(ข)ชื่อแบบ(ค)ชื่อและที่อยู่ของผู้ผลิต(ง)ชื่อและที่อยู่ของผู้ขอรับความเห็นชอบ(จ)รายละเอียดแสดงคุณลักษณะ ขนาด และภาพ(ฉ)ค่าความสามารถในการรับแรงดึง แรงอัด และแรงเฉือน(ช)หน่วยงานทดสอบ และวันที่ทาการทดสอบ(๔)หนังสือรับรองหรือรายงานผลการทดสอบของหน่วยงานทดสอบที่ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบกหรือหนังสือรับรองหรือรายงานผลการทดสอบตามมาตรฐาน ISO๓๘๗๔(๕)หนังสือรับรองมาตรฐานโรงงานผลิตอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าตามที่กำหนดไว้ในข้อ๔ (๖)(๖)ตัวอย่างเครื่องหมายหรือฉลาก ตามข้อ ๑๑ข้อ ๑๐อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่เป็นไปตามข้อกำหนดในประกาศนี้กรมการขนส่งทางบกจะพิจารณาให้ความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้านั้นข้อ ๑๑อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีเครื่องหมายหรือฉลากติดในตำแหน่งที่สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนเมื่อมีการติดตั้งโดยต้องมีรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้(๑)ชื่อผู้ผลิตหรือเครื่องหมายการค้า(๒)ชื่อแบบ(๓)ค่าความสามารถในการรับแรงดึง แรงอัด และแรงเฉือน(๔)หน่วยงานตรวจสอบรายละเอียดตามวรรคหนึ่งต้องมีขนาดความสูงของตัวอักษรหรือตัวเลขไม่น้อยกว่า๘ มิลลิเมตรข้อ ๑๒การขอรับความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าตามประกาศนี้ให้กระทำได้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๑๓ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑ กันยายน ๒๕๖๒ เป็นต้นไป กับรถ ดังต่อไปนี้(๑) รถที่จดทะเบียนใหม่(๒)รถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่มีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถ(๓)รถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่และมีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถข้อ ๑๔รถที่ได้จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑กันยายน ๒๕๖๒ ให้ใช้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ได้ติดตั้งไว้เดิมแต่อาจแก้ไขให้เป็นไปตามประกาศนี้ได้ประกาศณ วันที่ ๒๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๑สนิท พรหมวงษ์อธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑. ภาคผนวก ๑ ขนาดของอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า๒. ภาคผนวก ๒การทดสอบสมรรถนะของอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า(ดูข้อมูลจากภาคกฎหมาย)ปุณิกา/จัดทำ๒๘มีนาคม ๒๕๖๒นุสรา/ตรวจ๒๙มีนาคม ๒๕๖๒[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๒๒๘ ง/หน้า ๗/๑๘กันยายน ๒๕๖๑