คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1240/2537หลักกฎหมาย: การกระทำความผิดของจำเลยเป็นเพียงแต่การไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่ง พระราชบัญญัติป่าไม้ฯ ศาลสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484มาตรา 48, 69, 73, 74, 74 ทวิ, 74 จัตวา จ่ายสินบนนำจับตามกฎหมายและริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติ ป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48, 73 วรรคแรก จำคุก 1 ปีปรับ 30,000 บาท โทษจำคุกรอการลงโทษไว้ 2 ปี ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบของกลางทั้งหมดเว้นแต่ไม้แปรรูป และไม้ที่ยังมิได้แปรรูปจ่ายสินบนนำจับกึ่งหนึ่งของค่าปรับ ข้อหาอื่นให้ยกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหาตั้งโรงงานแปรรูปไม้ด้วย ไม่ริบของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามฎีกาโจทก์ว่าจำเลยกระทำผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่..พยานหลักฐานจำเลยที่นำสืบมาไม่มีน้ำหนักหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหานี้ด้วยนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย แต่ที่โจทก์ขอให้ริบของกลางด้วยนั้นเนื่องจากการกระทำผิดของจำเลยเป็นเพียงการไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ ศาลจึงสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้ ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น แต่ของกลางทั้งหมดให้คืนเจ้าของ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1240/2537พนักงานอัยการ จังหวัด อุดรธานีโจทก์นาย กิตติ นามอาษาจำเลย พ.ร.บ.ป่าไม้ ม. 74 ทวิ การกระทำความผิดของจำเลยเป็นเพียงแต่การไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่ง พระราชบัญญัติป่าไม้ฯ ศาลสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484มาตรา 48, 69, 73, 74, 74 ทวิ, 74 จัตวา จ่ายสินบนนำจับตามกฎหมายและริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติ ป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48, 73 วรรคแรก จำคุก 1 ปีปรับ 30,000 บาท โทษจำคุกรอการลงโทษไว้ 2 ปี ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบของกลางทั้งหมดเว้นแต่ไม้แปรรูป และไม้ที่ยังมิได้แปรรูปจ่ายสินบนนำจับกึ่งหนึ่งของค่าปรับ ข้อหาอื่นให้ยกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหาตั้งโรงงานแปรรูปไม้ด้วย ไม่ริบของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามฎีกาโจทก์ว่าจำเลยกระทำผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่..พยานหลักฐานจำเลยที่นำสืบมาไม่มีน้ำหนักหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหานี้ด้วยนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย แต่ที่โจทก์ขอให้ริบของกลางด้วยนั้นเนื่องจากการกระทำผิดของจำเลยเป็นเพียงการไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ ศาลจึงสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้ ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น แต่ของกลางทั้งหมดให้คืนเจ้าของ(อุดม มั่งมีดี-จเร อำนวยวัฒนา-สุชาติ ถาวรวงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เป็นการวินิจฉัยถึงปัญหากรณีที่กระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาต จะริบทรัพย์ที่เป็นบรรดาเครื่องมือ เครื่องใช้ สัตว์พาหนะ หรือเครื่องจักรกลใด ๆ ซึ่งบุคคลได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดตามมาตรา 11,48,54 หรือ มาตรา 69ได้หรือไม่ (ตามมาตรา 74 ทวิ พระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมขึ้นโดย พระราชบัญญัติป่าไม้ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2503มาตรา 18) ซึ่งเกี่ยวกับเรื่องนี้ ถือว่าตามพระราชบัญญัติป่าไม้พ.ศ. 2484 มีบทบัญญัติเกี่ยวกับเรื่องริบทรัพย์ขึ้นมา บทบัญญัติในมาตรา 33 แห่ง ประมวลกฎหมายอาญา ก็มิใช้บังคับในกรณีเช่นนี้ที่ได้บัญญัติไว้ในมาตรานี้แล้ว (นัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 176/2506)อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่นอกเหนือไปจากที่บัญญัติไว้ใน มาตรา 74 ทวิก็ยังต้องใช้บทบัญญัติในมาตรา 33 แห่ง ประมวลกฎหมายอาญา อยู่อีก ซึ่งเกี่ยวกับประเด็นตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ศาลฎีกาตีความว่าความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาต ตามพระราชบัญญัติ ป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48 นั้น เป็นความผิดที่ได้กระทำโดยมิได้รับอนุญาตมิใช่ความผิดโดยตัวเอง อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ก็ไม่ถือว่าเป็นสิ่งที่ใช้ในการกระทำความผิด (ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2486,696/2487,59/2488) จึงริบไม่ได้ แต่ถ้าบุคคลนั้นไม่มีคุณสมบัติที่จะขออนุญาตได้เลย เช่นนี้ถือว่าเป็นความผิดในตัวเอง อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ก็ถือว่าเป็นสิ่งของที่ใช้ในการกระทำความผิด (ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 245/2505,1386/2505,456/2506,348/2508) จึงริบเสียได้ จากหลักของศาลฎีกาตามคำพิพากษาฉบับนี้ ยึดเป็นหลักได้ว่าความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาต ตาม พระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48 เป็นความผิดที่ไม่ได้รับอนุญาต จึงไม่ถือว่า อุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ เป็นทรัพย์ที่ได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดจึงไม่อาจริบได้ ตามมาตรา 74 ทวิ ซึ่งเป็นการวินิจฉัยตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา 3080/2524 ปฏิกรณ์คงพิพิธคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484มาตรา 48, 69, 73, 74, 74 ทวิ, 74 จัตวา จ่ายสินบนนำจับตามกฎหมายและริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติ ป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48, 73 วรรคแรก จำคุก 1 ปีปรับ 30,000 บาท โทษจำคุกรอการลงโทษไว้ 2 ปี ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบของกลางทั้งหมดเว้นแต่ไม้แปรรูป และไม้ที่ยังมิได้แปรรูปจ่ายสินบนนำจับกึ่งหนึ่งของค่าปรับ ข้อหาอื่นให้ยกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหาตั้งโรงงานแปรรูปไม้ด้วย ไม่ริบของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามฎีกาโจทก์ว่าจำเลยกระทำผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่..พยานหลักฐานจำเลยที่นำสืบมาไม่มีน้ำหนักหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหานี้ด้วยนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย แต่ที่โจทก์ขอให้ริบของกลางด้วยนั้นเนื่องจากการกระทำผิดของจำเลยเป็นเพียงการไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ ศาลจึงสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้ ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น แต่ของกลางทั้งหมดให้คืนเจ้าของ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1240/2537พนักงานอัยการ จังหวัด อุดรธานีโจทก์นาย กิตติ นามอาษาจำเลย พ.ร.บ.ป่าไม้ ม. 74 ทวิ การกระทำความผิดของจำเลยเป็นเพียงแต่การไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่ง พระราชบัญญัติป่าไม้ฯ ศาลสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484มาตรา 48, 69, 73, 74, 74 ทวิ, 74 จัตวา จ่ายสินบนนำจับตามกฎหมายและริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติ ป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48, 73 วรรคแรก จำคุก 1 ปีปรับ 30,000 บาท โทษจำคุกรอการลงโทษไว้ 2 ปี ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบของกลางทั้งหมดเว้นแต่ไม้แปรรูป และไม้ที่ยังมิได้แปรรูปจ่ายสินบนนำจับกึ่งหนึ่งของค่าปรับ ข้อหาอื่นให้ยกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหาตั้งโรงงานแปรรูปไม้ด้วย ไม่ริบของกลาง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว มีปัญหาตามฎีกาโจทก์ว่าจำเลยกระทำผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่..พยานหลักฐานจำเลยที่นำสืบมาไม่มีน้ำหนักหักล้างพยานหลักฐานโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายกฟ้องจำเลยสำหรับข้อหานี้ด้วยนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย แต่ที่โจทก์ขอให้ริบของกลางด้วยนั้นเนื่องจากการกระทำผิดของจำเลยเป็นเพียงการไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปไม้ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ของกลางไม่ใช่สิ่งที่จำเลยได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 74 ทวิ แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ ศาลจึงสั่งริบของกลางดังกล่าวไม่ได้ ฎีกาโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น แต่ของกลางทั้งหมดให้คืนเจ้าของ(อุดม มั่งมีดี-จเร อำนวยวัฒนา-สุชาติ ถาวรวงษ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ เป็นการวินิจฉัยถึงปัญหากรณีที่กระทำความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาต จะริบทรัพย์ที่เป็นบรรดาเครื่องมือ เครื่องใช้ สัตว์พาหนะ หรือเครื่องจักรกลใด ๆ ซึ่งบุคคลได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดตามมาตรา 11,48,54 หรือ มาตรา 69ได้หรือไม่ (ตามมาตรา 74 ทวิ พระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมขึ้นโดย พระราชบัญญัติป่าไม้ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2503มาตรา 18) ซึ่งเกี่ยวกับเรื่องนี้ ถือว่าตามพระราชบัญญัติป่าไม้พ.ศ. 2484 มีบทบัญญัติเกี่ยวกับเรื่องริบทรัพย์ขึ้นมา บทบัญญัติในมาตรา 33 แห่ง ประมวลกฎหมายอาญา ก็มิใช้บังคับในกรณีเช่นนี้ที่ได้บัญญัติไว้ในมาตรานี้แล้ว (นัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 176/2506)อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่นอกเหนือไปจากที่บัญญัติไว้ใน มาตรา 74 ทวิก็ยังต้องใช้บทบัญญัติในมาตรา 33 แห่ง ประมวลกฎหมายอาญา อยู่อีก ซึ่งเกี่ยวกับประเด็นตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ศาลฎีกาตีความว่าความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาต ตามพระราชบัญญัติ ป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48 นั้น เป็นความผิดที่ได้กระทำโดยมิได้รับอนุญาตมิใช่ความผิดโดยตัวเอง อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ก็ไม่ถือว่าเป็นสิ่งที่ใช้ในการกระทำความผิด (ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 209/2486,696/2487,59/2488) จึงริบไม่ได้ แต่ถ้าบุคคลนั้นไม่มีคุณสมบัติที่จะขออนุญาตได้เลย เช่นนี้ถือว่าเป็นความผิดในตัวเอง อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ก็ถือว่าเป็นสิ่งของที่ใช้ในการกระทำความผิด (ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 245/2505,1386/2505,456/2506,348/2508) จึงริบเสียได้ จากหลักของศาลฎีกาตามคำพิพากษาฉบับนี้ ยึดเป็นหลักได้ว่าความผิดฐานตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยไม่ได้รับอนุญาต ตาม พระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 48 เป็นความผิดที่ไม่ได้รับอนุญาต จึงไม่ถือว่า อุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ เป็นทรัพย์ที่ได้ใช้ในการกระทำความผิดหรือได้ใช้เป็นอุปกรณ์ให้ได้รับผลในการกระทำความผิดจึงไม่อาจริบได้ ตามมาตรา 74 ทวิ ซึ่งเป็นการวินิจฉัยตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา 3080/2524 ปฏิกรณ์คงพิพิธ