ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องและการให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้น------------------ เนื่องจากสถาบันเงินได้มีการลงทุนในกิจการต่างๆ มากมายซึ่งมีทั้งกิจการที่สถาบันการเงินเข้าไปลงทุนด้วยตนเองและลงทุนร่วมกับกรรมการผู้บริหารของสถาบันการเงิน และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้รวมทั้งมีการให้กู้ยืมแก่กิจการที่กล่าวและผู้ถือหุ้นในปริมาณสูงโดยไม่ได้มีกระบวนการพิจารณาให้กู้ยืมเงินที่รัดกุมเหมาะสมหรือให้กู้ยืมเงินในลักษณะเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการเหล่านี้หรือไม่ได้มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่วางเป็นประกันอย่างรอบคอบส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสียหายจากการให้กู้ยืมเงินนั้น ดังนั้นเพื่อพิทักษ์รักษาผลประโยชน์ของประชาชนอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๖ (๓)และ ๒๖ (๔) (จ) แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ พ.ศ. ๒๕๒๖ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกำหนดดังต่อไปนี้ ข้อ๑ ในหนังสือฉบับนี้ "บริษัท"หมายความว่า บริษัทเงินทุน หรือบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ "บริษัทจำกัด"หมายความว่า บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัดห้างหุ้นส่วนจำกัดห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น "ผู้ที่เกี่ยวข้อง"หมายความว่า บุคคลที่มีความสัมพันธ์กับอีกบุคคลหนึ่งในลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (๑)เป็นคู่สมรส บิดา มารดา หรือผู้รับบุตรบุญธรรม (๒)เป็นบุตรหรือบุตรบุญธรรม (๓)เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการจัดการ (๔)เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น (๕)เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ (๖)เป็นบริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕) (๗)เป็นบริษัทร่วมของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕) (๘)เป็นตัวการหรือตัวแทน ในกรณีที่บุคคลใดถือหุ้นในบริษัทจำกัดใดตั้งแต่ร้อยละ๒๐ ขึ้นไปของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริษัทจำกัดนั้นเป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว "บริษัทแม่"หมายความว่า บริษัทจำกัดที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดอื่น "บริษัทลูก"หมายความว่า (๑)บริษัทจำกัดที่มีบริษัทอื่นมีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดนั้น (๒)บริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๑) ทุกทอด "บริษัทร่วม"หมายความว่า บริษัทลูกที่มีบริษัทแม่ร่วมกัน "อำนาจควบคุมกิจการ"หมายความว่า (๑)การที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมหรือ (๒)การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดหนึ่งไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม หรือไม่ว่าเพราะเหตุอื่นใด หรือ (๓)การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งและถอดถอนกรรมการตั้งแต่กึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดในบริษัทจำกัดหนึ่ง ในกรณีที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งตั้งแต่ร้อยละ๒๐ ขึ้นไปของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมในสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บุคคลที่มีหุ้นดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น "สมาชิกในครบครัวที่ใกล้ชิด"หมายความว่า พี่ น้อง ลุง ป้า น้า อา รวมทั้งคู่สมรสและบุตรของบุคคลดังกล่าว "กิจการที่บริษัทหรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง"หมายความว่า (๑)กิจการที่บริษัท หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทหรือผู้ที่เกี่ยวข้องหรือสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดของบุคคลที่กล่าวข้างต้น ถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ ๑๐ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของกิจการนั้น หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในกิจการนั้น (๒)บริษัทร่วมของบริษัท (๓)กิจการที่มีกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัท เป็นกรรมการในกิจการนั้น "ผู้ถือหุ้น"หมายความว่า (๑)บุคคลที่ถือหุ้นในบริษัทไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทโดยให้นับรวมถึงหุ้นที่ถือโดยผู้ที่เกี่ยวข้องและสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย (๒)บุคคลที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทรวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้องและสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย (๓)บริษัทจำกัดที่บุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ถือหุ้นเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้นหรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น "ธุรกิจทางการเงิน"หมายความว่า ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น ธุรกิจธนาคารพาณิชย์ ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเช่าซื้อ ธุรกิจลิสซิ่ง ธุรกิจประกันชีวิต ธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ธุรกิจการรับโอนโดยมีค่าตอบแทนซึ่งสิทธิเรียกร้องที่เกิดจากการจำหน่ายสินค้า เป็นต้น ข้อ๒ ให้บริษัทระงับการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกิจการที่บริษัท หรือกรรมการหรือผู้จัดการหรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทในปริมาณเกินสมควร การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในปริมาณเกินสมควรหมายความว่า การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างร่วมกันแก่กิจการหรือบุคคลตามวรรคหนึ่งเกินร้อยละ๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของบริษัท หรือร้อยละ ๕๐ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดนั้น หรือร้อยละ ๒๕ของยอดหนี้สินรวมของบริษัทจำกัดนั้นแล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า และให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในทุกรายรวมกันเกินร้อยละ ๒๐ ของเงินกองทุนชั้นที่๑ ของบริษัท ทั้งนี้การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ไม่รวมถึงการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในธุรกิจทางการเงินธุรกิจที่ลงทุนเนื่องจากการควบรวมกิจการ การแยกธุรกิจและการปรับโครงสร้างหนี้ซึ่งบริษัทหรือกรรมการ หรือผู้จัดการหรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นไม่ได้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องในธุรกิจนั้นก่อนการปรับโครงสร้างหนี้ ในกรณีที่บริษัทใดได้ให้กู้เงินหรือลงทุนเกินอัตราส่วนที่กล่าวข้างต้นก่อนวันที่ในหนังสือฉบับนี้และไม่ใช้เป็นการให้กู้ยืมเงินที่มีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติดังกล่าวในข้อ ๓ ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้แต่จะให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนเพิ่มขึ้นอีกไม่ได้และให้บริษัททยอยลดอัตราส่วนลงเหลือไม่เกินอัตราที่กำหนดตามวรรคสองเมื่อการให้กู้ยืมครบกำหนดตามสัญญายกเว้นกรณีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตหรือสั่งการเป็นอย่างอื่นไว้แล้วให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามนั้น หรือกรณีที่เป็นเงินให้กู้ยืมเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในกิจการที่ประกอบธุรกิจการนำเข้าหรือส่งออก ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้อีก ๓ปี นับแต่วันที่ในหนังสือ ข้อ๓ให้บริษัทระงับการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัท หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องหรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัท โดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติ การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกรณีต่อไปนี้ให้ถือว่ามีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติ (๑)การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนโดยไม่ได้พิจารณาถึงฐานะและผลการดำเนินงานของธุรกิจหรือไม่ได้มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ (๒)การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในลักษณะที่เป็นการเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการนั้น เช่น เรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราปกติของลูกค้าที่มีความเสี่ยงระดับเดียวกันหรือไม่มีการจดจำนองอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นหลักประกันไม่ดำเนินการให้หลักประกันมีผลบังคับได้ตามกฎหมาย เป็นต้น (๓)การให้กู้ยืมเงินแก่กิจการที่มีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนสูงผิดไปจากปกติสำหรับธุรกิจประเภทเดียวกัน ข้อ๔ ให้บริษัทจัดทำนโยบายการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัทหรือกรรมการ หรือผู้จัดการหรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องหรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัท โดยจะต้องมีข้อกำหนดอย่างน้อยดังต่อไปนี้ (๑) ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ลงวันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๕๔๓ เรื่องการปฏิบัติเกี่ยวกับการรับและจ่ายเงิน การตรวจสอบและการควบคุมภายในของบริษัทเงินทุนและบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ (๒)การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัทด้วยมติเป็นเอกฉันท์ (๓)ห้ามกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการให้กู้ยืมเงินเข้าร่วมพิจารณาอนุมัติการให้กู้ยืมเงินนั้น ข้อ๕ ประกาศนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ประกาศณ วันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔ หม่อมราชวงศ์ปรีดียาธร เทวกุล ผู้ว่าการ ธนาคารแห่งประเทศไทย[รก. ๒๕๔๔/พ๘๘ง/๔๒/๑๑ กันยายน ๒๕๔๔] พรพิมล/พิมพ์ ๒๔เม.ย ๒๕๔๕