คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3832/2540หลักกฎหมาย: คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1 ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วน คิดเป็นเงิน 220,000บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1 ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน110,000 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ที่ 1 ฎีกา ขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้องแม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือ ส่วนแบ่งอีกจำนวน1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาท จึงไม่เกินสองแสนบาทซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่าง บ. และ ส. นั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริงต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ที่ว่า นางสอนถูกกำจัดมิให้รับมรดก กับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1 ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ดังนี้ ฎีกาของโจทก์ที่ 1 ดังกล่าวจึงไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172เดิมมีชื่อ ส. ภริยาเป็นเจ้าของ ส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อ บ. สามีเป็นเจ้าของส. และ บ.ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับ อ. มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอน ต่อมา บ.ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจาก อ. ซึ่งขณะนั้นบ. และ ส. เป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เงินที่นำไปซื้อที่ดินเป็นเงินจากการขายสวนของ บ. ซึ่งเป็นสินสมรสระหว่าง บ. และ ส. ดังนั้น ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจึงเป็นสินสมรสระหว่าง บ. และ ส. โจทก์มิได้ฟ้อง ส. กับพวกซึ่งเป็นภริยาและบุตรของบ. เจ้ามรดกเป็นจำเลย แม้ ส. กับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วมแต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์มิได้คัดค้านและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้ ส.กับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว ส. กับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของ ส. จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวก ดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยธรรมของ บ. ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ ตามสัดส่วนของตน โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดก ซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอมนายสมัยมีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเอง จึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใดคดีทั้งสองสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาและพิพากษารวมกันโดยให้เรียกโจทก์สำนวนแรกว่า โจทก์ที่ 1 และเรียกโจทก์สำนวนหลังว่าโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องเป็นใจความว่า เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรีผู้ตาย กับนายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐซึ่งเป็นบุตรของเจ้ามรดกและนางสอนภรรยาเจ้ามรดกได้ร่วมกันยักย้ายปิดบัง และยักยอกเอาที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 อันเป็นทรัพย์มรดกของนายสมบูรณ์ไปเป็นของจำเลยโดยปกปิดมิให้โจทก์ทั้งสองรู้โดยทุจริต ฉ้อฉล และทำให้เสื่อมเสียประโยชน์แก่ทายาทอื่นจำเลย นายเฉลิม นายถนอม นายสมัยและนายประเสริฐจึงถูกกำจัดมิให้ได้รับมรดกที่ดินทั้งสองแปลง ขอให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนทรัพย์ของจำเลยตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์โอนทรัพย์มรดกดังกล่าวให้แก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนและให้แก่โจทก์ที่ 2 จำนวน 6 ใน 7 ส่วน หากจำเลยไม่ปฎิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินด้วยจำเลยให้การทั้งสองสำนวนว่า เมื่อปี 2528 นายสมบูรณ์ บุดศรี บิดาได้ยกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่จำเลย โดยไม่มีพี่น้องคนใดคัดค้านจำเลยจึงเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทและครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว ตั้งแต่นั้นตลอดมาจนกระทั่งบิดาถึงแก่ความตาย จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของบิดาจึงได้จดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งหมดมาเป็นของจำเลยเองตามความประสงค์ของบิดา จำเลยจึงไม่จำต้องปฎิบัติตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ทั้งสองทรัพย์พิพาทเป็นสินสมรสระหว่างบิดามารดาหากฟังว่าเป็นทรัพย์มรดกโจทก์ที่ 2 ก็มีสิทธิได้ไม่เกิน 5 ไร่ ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณา นายถนอม บุดศรี นายสมัย บุดศรีนายประเสริฐ บุดศรี และนางสอน บุดศรี ร้องสอดเข้ามาเป็นจำเลยร่วมศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตโดยให้เรียกผู้ร้องสอดทั้งสี่เป็นจำเลยร่วมที่ 1 ถึงที่ 4 ตามลำดับ ต่อมาจำเลยร่วมทั้งสี่ยื่นคำร้องขอถอนคำร้องสอด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนมรดกของจำเลยในหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3)เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรี ผู้ตายจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่โจทก์ทั้งสองคนละ 1 ใน 14 ส่วนหากจำเลยไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์ทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วนคิดเป็นเงิน 220,000 บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วนคิดเป็นเงิน 110,000 บาท ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ที่ 1 ฎีกาขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้อง แม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1 จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือส่วนแบ่งอีกจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาทจึงไม่เกินสองแสนบาท ซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์ และนางสอนนั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น เห็นว่า แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ฎีกาของโจทก์ที่ 1ดังกล่าวจึงไม่เป็นสารแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยเช่นกัน คงมีปัญหาต้องวินิจฉัยเพราะฎีกาโจทก์ที่ 2 เท่านั้นพิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้ว่า นายสมบูรณ์ และนางสอน บุดศรี เป็นสามีภริยากัน มีบุตรด้วยกัน7 คน คืน นายเฉลิม นางทองเติม นายถนอม นายสมัย จำเลยโจทก์ที่ 1 และนายประเสริฐ นายสมบูรณ์มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินพิพาททั้งสองแปลง คือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 โจทก์ที่ 2 เป็นบุตรของนายทองเติม และนางทองหลาง บุดศรี นางทองเติมถึงแก่ความตายก่อนนายสมบูรณ์โดยนายสมบูรณ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2534 โดยมิได้ทำพินัยกรรมและตั้งผู้จัดการมรดกไว้ ต่อมาศาลได้มีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ วันที่ 4 มีนาคม 2535 จำเลยได้โอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นของตนอันเป็นการยักย้ายมรดกมากกว่าส่วนที่ตนจะได้รับโดยรู้อยู่ว่าตนทำให้เสื่อมประโยชน์แก่ทายาทอื่น จำเลยจึงถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการแรกว่า ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนหรือไม่ สำหรับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172 นั้น เดิมมีชื่อนางสอนเป็นเจ้าของส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อนายสมบูรณ์เป็นเจ้าของ วันที่ 25 มิถุนายน 2512 นางสอนนายสมบูรณ์ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับนางอนงค์ เชิดพันธ์ มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอนต่อมาวันที่ 13 พฤษภาคม 2518 นายสมบูรณ์ ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจากนางอนงค์ซึ่งขณะนั้นนายสมบูรณ์และนางสอนเป็นสามีภรรยากันโดยชอบด้วยกฎหมายเงินที่นำไปซื้อที่ดินนั้นได้ความจากคำเบิกความของนางทองหลาง ว่าเป็นเงินจากการขายสวนของนายสมบูรณ์ซึ่งไม่ได้ความว่าส่วนดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของนายสมบูรณ์จึงต้องฟังว่าเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนนอกจากนี้โจทก์ที่ 1 ยังเบิกความรับว่า ตั้งแต่จำความได้ทราบว่าบิดาและมารดามีที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวตลอดมาและนางทองหลาก็เบิกความรับว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างเจ้ามรดกกับภรรยา ดังนั้น จึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการต่อไปมีว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ถูกกำจัดมิให้รับมรดกนายสมบูรณ์หรือไม่ ในข้อนี้โจทก์ทั้งสองมิได้ฟ้องนางสอนกับพวกดังกล่าวเป็นจำเลยด้วย แม้นางสอนกับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วม แต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์ทั้งสองมิได้คัดค้านประการใดและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นางสอนกับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว นางสอนกับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า นางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์ จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยชอบธรรมของนายสมบูรณ์ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ตามสัดส่วนของตนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ที่ 2 ประการสุดท้ายมีว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ไม่ได้ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองไว้ ทั้งมิได้ร้องขอเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมเพื่อขอแบ่งมรดกตามสิทธิของตนด้วย บุคคลเหล่านี้จึงไม่มีสิทธิรับมรดกใด ๆ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ทั้งสองขอแบ่งมรดกซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิมนายถนอม นายสมัย มีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเองจึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใด ศาลล่างทั้งสองพิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน ส่วนฎีกาของโจทก์ที่ 1 ให้ยก คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาแก่โจทก์ที่ 1 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3832/2540นาง อุตสาห์ สกุล ลาโจทก์นาง บัว คำ บุญ ฑา แก้ว ใน ฐานะ ส่วนตัว และ ฐานะ ผู้จัดการจำเลยมรดก ของ นาย สมบูรณ์ บุดศ รีจำเลย ป.พ.พ. ม. 1472, ม. 1474, ม. 1749 ป.วิ.พ. ม. 57, ม. 142, ม. 248, ม. 249คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1 ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วน คิดเป็นเงิน 220,000บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1 ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน110,000 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ที่ 1 ฎีกา ขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้องแม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือ ส่วนแบ่งอีกจำนวน1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาท จึงไม่เกินสองแสนบาทซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่าง บ. และ ส. นั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริงต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ที่ว่า นางสอนถูกกำจัดมิให้รับมรดก กับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1 ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ดังนี้ ฎีกาของโจทก์ที่ 1 ดังกล่าวจึงไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172เดิมมีชื่อ ส. ภริยาเป็นเจ้าของ ส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อ บ. สามีเป็นเจ้าของส. และ บ.ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับ อ. มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอน ต่อมา บ.ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจาก อ. ซึ่งขณะนั้นบ. และ ส. เป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เงินที่นำไปซื้อที่ดินเป็นเงินจากการขายสวนของ บ. ซึ่งเป็นสินสมรสระหว่าง บ. และ ส. ดังนั้น ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจึงเป็นสินสมรสระหว่าง บ. และ ส. โจทก์มิได้ฟ้อง ส. กับพวกซึ่งเป็นภริยาและบุตรของบ. เจ้ามรดกเป็นจำเลย แม้ ส. กับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วมแต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์มิได้คัดค้านและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้ ส.กับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว ส. กับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของ ส. จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวก ดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยธรรมของ บ. ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ ตามสัดส่วนของตน โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดก ซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอมนายสมัยมีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเอง จึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใดคดีทั้งสองสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาและพิพากษารวมกันโดยให้เรียกโจทก์สำนวนแรกว่า โจทก์ที่ 1 และเรียกโจทก์สำนวนหลังว่าโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องเป็นใจความว่า เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรีผู้ตาย กับนายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐซึ่งเป็นบุตรของเจ้ามรดกและนางสอนภรรยาเจ้ามรดกได้ร่วมกันยักย้ายปิดบัง และยักยอกเอาที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 อันเป็นทรัพย์มรดกของนายสมบูรณ์ไปเป็นของจำเลยโดยปกปิดมิให้โจทก์ทั้งสองรู้โดยทุจริต ฉ้อฉล และทำให้เสื่อมเสียประโยชน์แก่ทายาทอื่นจำเลย นายเฉลิม นายถนอม นายสมัยและนายประเสริฐจึงถูกกำจัดมิให้ได้รับมรดกที่ดินทั้งสองแปลง ขอให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนทรัพย์ของจำเลยตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์โอนทรัพย์มรดกดังกล่าวให้แก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนและให้แก่โจทก์ที่ 2 จำนวน 6 ใน 7 ส่วน หากจำเลยไม่ปฎิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินด้วยจำเลยให้การทั้งสองสำนวนว่า เมื่อปี 2528 นายสมบูรณ์ บุดศรี บิดาได้ยกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่จำเลย โดยไม่มีพี่น้องคนใดคัดค้านจำเลยจึงเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทและครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว ตั้งแต่นั้นตลอดมาจนกระทั่งบิดาถึงแก่ความตาย จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของบิดาจึงได้จดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งหมดมาเป็นของจำเลยเองตามความประสงค์ของบิดา จำเลยจึงไม่จำต้องปฎิบัติตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ทั้งสองทรัพย์พิพาทเป็นสินสมรสระหว่างบิดามารดาหากฟังว่าเป็นทรัพย์มรดกโจทก์ที่ 2 ก็มีสิทธิได้ไม่เกิน 5 ไร่ ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณา นายถนอม บุดศรี นายสมัย บุดศรีนายประเสริฐ บุดศรี และนางสอน บุดศรี ร้องสอดเข้ามาเป็นจำเลยร่วมศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตโดยให้เรียกผู้ร้องสอดทั้งสี่เป็นจำเลยร่วมที่ 1 ถึงที่ 4 ตามลำดับ ต่อมาจำเลยร่วมทั้งสี่ยื่นคำร้องขอถอนคำร้องสอด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนมรดกของจำเลยในหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3)เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรี ผู้ตายจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่โจทก์ทั้งสองคนละ 1 ใน 14 ส่วนหากจำเลยไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์ทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วนคิดเป็นเงิน 220,000 บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วนคิดเป็นเงิน 110,000 บาท ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ที่ 1 ฎีกาขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้อง แม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1 จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือส่วนแบ่งอีกจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาทจึงไม่เกินสองแสนบาท ซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์ และนางสอนนั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น เห็นว่า แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ฎีกาของโจทก์ที่ 1ดังกล่าวจึงไม่เป็นสารแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยเช่นกัน คงมีปัญหาต้องวินิจฉัยเพราะฎีกาโจทก์ที่ 2 เท่านั้นพิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้ว่า นายสมบูรณ์ และนางสอน บุดศรี เป็นสามีภริยากัน มีบุตรด้วยกัน7 คน คืน นายเฉลิม นางทองเติม นายถนอม นายสมัย จำเลยโจทก์ที่ 1 และนายประเสริฐ นายสมบูรณ์มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินพิพาททั้งสองแปลง คือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 โจทก์ที่ 2 เป็นบุตรของนายทองเติม และนางทองหลาง บุดศรี นางทองเติมถึงแก่ความตายก่อนนายสมบูรณ์โดยนายสมบูรณ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2534 โดยมิได้ทำพินัยกรรมและตั้งผู้จัดการมรดกไว้ ต่อมาศาลได้มีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ วันที่ 4 มีนาคม 2535 จำเลยได้โอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นของตนอันเป็นการยักย้ายมรดกมากกว่าส่วนที่ตนจะได้รับโดยรู้อยู่ว่าตนทำให้เสื่อมประโยชน์แก่ทายาทอื่น จำเลยจึงถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการแรกว่า ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนหรือไม่ สำหรับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172 นั้น เดิมมีชื่อนางสอนเป็นเจ้าของส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อนายสมบูรณ์เป็นเจ้าของ วันที่ 25 มิถุนายน 2512 นางสอนนายสมบูรณ์ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับนางอนงค์ เชิดพันธ์ มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอนต่อมาวันที่ 13 พฤษภาคม 2518 นายสมบูรณ์ ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจากนางอนงค์ซึ่งขณะนั้นนายสมบูรณ์และนางสอนเป็นสามีภรรยากันโดยชอบด้วยกฎหมายเงินที่นำไปซื้อที่ดินนั้นได้ความจากคำเบิกความของนางทองหลาง ว่าเป็นเงินจากการขายสวนของนายสมบูรณ์ซึ่งไม่ได้ความว่าส่วนดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของนายสมบูรณ์จึงต้องฟังว่าเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนนอกจากนี้โจทก์ที่ 1 ยังเบิกความรับว่า ตั้งแต่จำความได้ทราบว่าบิดาและมารดามีที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวตลอดมาและนางทองหลาก็เบิกความรับว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างเจ้ามรดกกับภรรยา ดังนั้น จึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการต่อไปมีว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ถูกกำจัดมิให้รับมรดกนายสมบูรณ์หรือไม่ ในข้อนี้โจทก์ทั้งสองมิได้ฟ้องนางสอนกับพวกดังกล่าวเป็นจำเลยด้วย แม้นางสอนกับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วม แต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์ทั้งสองมิได้คัดค้านประการใดและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นางสอนกับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว นางสอนกับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า นางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์ จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยชอบธรรมของนายสมบูรณ์ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ตามสัดส่วนของตนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ที่ 2 ประการสุดท้ายมีว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ไม่ได้ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองไว้ ทั้งมิได้ร้องขอเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมเพื่อขอแบ่งมรดกตามสิทธิของตนด้วย บุคคลเหล่านี้จึงไม่มีสิทธิรับมรดกใด ๆ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ทั้งสองขอแบ่งมรดกซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิมนายถนอม นายสมัย มีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเองจึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใด ศาลล่างทั้งสองพิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน ส่วนฎีกาของโจทก์ที่ 1 ให้ยก คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาแก่โจทก์ที่ 1(ไสว จันทะศรี-จำลอง สุขศิริ-สมบัติ เดียวอิศเรศ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีทั้งสองสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาและพิพากษารวมกันโดยให้เรียกโจทก์สำนวนแรกว่า โจทก์ที่ 1 และเรียกโจทก์สำนวนหลังว่าโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องเป็นใจความว่า เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรีผู้ตาย กับนายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐซึ่งเป็นบุตรของเจ้ามรดกและนางสอนภรรยาเจ้ามรดกได้ร่วมกันยักย้ายปิดบัง และยักยอกเอาที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 อันเป็นทรัพย์มรดกของนายสมบูรณ์ไปเป็นของจำเลยโดยปกปิดมิให้โจทก์ทั้งสองรู้โดยทุจริต ฉ้อฉล และทำให้เสื่อมเสียประโยชน์แก่ทายาทอื่นจำเลย นายเฉลิม นายถนอม นายสมัยและนายประเสริฐจึงถูกกำจัดมิให้ได้รับมรดกที่ดินทั้งสองแปลง ขอให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนทรัพย์ของจำเลยตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์โอนทรัพย์มรดกดังกล่าวให้แก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนและให้แก่โจทก์ที่ 2 จำนวน 6 ใน 7 ส่วน หากจำเลยไม่ปฎิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินด้วยจำเลยให้การทั้งสองสำนวนว่า เมื่อปี 2528 นายสมบูรณ์ บุดศรี บิดาได้ยกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่จำเลย โดยไม่มีพี่น้องคนใดคัดค้านจำเลยจึงเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทและครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว ตั้งแต่นั้นตลอดมาจนกระทั่งบิดาถึงแก่ความตาย จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของบิดาจึงได้จดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งหมดมาเป็นของจำเลยเองตามความประสงค์ของบิดา จำเลยจึงไม่จำต้องปฎิบัติตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ทั้งสองทรัพย์พิพาทเป็นสินสมรสระหว่างบิดามารดาหากฟังว่าเป็นทรัพย์มรดกโจทก์ที่ 2 ก็มีสิทธิได้ไม่เกิน 5 ไร่ ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณา นายถนอม บุดศรี นายสมัย บุดศรีนายประเสริฐ บุดศรี และนางสอน บุดศรี ร้องสอดเข้ามาเป็นจำเลยร่วมศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตโดยให้เรียกผู้ร้องสอดทั้งสี่เป็นจำเลยร่วมที่ 1 ถึงที่ 4 ตามลำดับ ต่อมาจำเลยร่วมทั้งสี่ยื่นคำร้องขอถอนคำร้องสอด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนมรดกของจำเลยในหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3)เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรี ผู้ตายจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่โจทก์ทั้งสองคนละ 1 ใน 14 ส่วนหากจำเลยไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์ทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วนคิดเป็นเงิน 220,000 บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วนคิดเป็นเงิน 110,000 บาท ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ที่ 1 ฎีกาขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้อง แม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1 จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือส่วนแบ่งอีกจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาทจึงไม่เกินสองแสนบาท ซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์ และนางสอนนั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น เห็นว่า แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ฎีกาของโจทก์ที่ 1ดังกล่าวจึงไม่เป็นสารแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยเช่นกัน คงมีปัญหาต้องวินิจฉัยเพราะฎีกาโจทก์ที่ 2 เท่านั้นพิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้ว่า นายสมบูรณ์ และนางสอน บุดศรี เป็นสามีภริยากัน มีบุตรด้วยกัน7 คน คืน นายเฉลิม นางทองเติม นายถนอม นายสมัย จำเลยโจทก์ที่ 1 และนายประเสริฐ นายสมบูรณ์มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินพิพาททั้งสองแปลง คือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 โจทก์ที่ 2 เป็นบุตรของนายทองเติม และนางทองหลาง บุดศรี นางทองเติมถึงแก่ความตายก่อนนายสมบูรณ์โดยนายสมบูรณ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2534 โดยมิได้ทำพินัยกรรมและตั้งผู้จัดการมรดกไว้ ต่อมาศาลได้มีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ วันที่ 4 มีนาคม 2535 จำเลยได้โอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นของตนอันเป็นการยักย้ายมรดกมากกว่าส่วนที่ตนจะได้รับโดยรู้อยู่ว่าตนทำให้เสื่อมประโยชน์แก่ทายาทอื่น จำเลยจึงถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการแรกว่า ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนหรือไม่ สำหรับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172 นั้น เดิมมีชื่อนางสอนเป็นเจ้าของส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อนายสมบูรณ์เป็นเจ้าของ วันที่ 25 มิถุนายน 2512 นางสอนนายสมบูรณ์ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับนางอนงค์ เชิดพันธ์ มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอนต่อมาวันที่ 13 พฤษภาคม 2518 นายสมบูรณ์ ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจากนางอนงค์ซึ่งขณะนั้นนายสมบูรณ์และนางสอนเป็นสามีภรรยากันโดยชอบด้วยกฎหมายเงินที่นำไปซื้อที่ดินนั้นได้ความจากคำเบิกความของนางทองหลาง ว่าเป็นเงินจากการขายสวนของนายสมบูรณ์ซึ่งไม่ได้ความว่าส่วนดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของนายสมบูรณ์จึงต้องฟังว่าเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนนอกจากนี้โจทก์ที่ 1 ยังเบิกความรับว่า ตั้งแต่จำความได้ทราบว่าบิดาและมารดามีที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวตลอดมาและนางทองหลาก็เบิกความรับว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างเจ้ามรดกกับภรรยา ดังนั้น จึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการต่อไปมีว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ถูกกำจัดมิให้รับมรดกนายสมบูรณ์หรือไม่ ในข้อนี้โจทก์ทั้งสองมิได้ฟ้องนางสอนกับพวกดังกล่าวเป็นจำเลยด้วย แม้นางสอนกับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วม แต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์ทั้งสองมิได้คัดค้านประการใดและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นางสอนกับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว นางสอนกับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า นางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์ จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยชอบธรรมของนายสมบูรณ์ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ตามสัดส่วนของตนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ที่ 2 ประการสุดท้ายมีว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ไม่ได้ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองไว้ ทั้งมิได้ร้องขอเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมเพื่อขอแบ่งมรดกตามสิทธิของตนด้วย บุคคลเหล่านี้จึงไม่มีสิทธิรับมรดกใด ๆ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ทั้งสองขอแบ่งมรดกซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิมนายถนอม นายสมัย มีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเองจึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใด ศาลล่างทั้งสองพิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน ส่วนฎีกาของโจทก์ที่ 1 ให้ยก คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาแก่โจทก์ที่ 1 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3832/2540นาง อุตสาห์ สกุล ลาโจทก์นาง บัว คำ บุญ ฑา แก้ว ใน ฐานะ ส่วนตัว และ ฐานะ ผู้จัดการจำเลยมรดก ของ นาย สมบูรณ์ บุดศ รีจำเลย ป.พ.พ. ม. 1472, ม. 1474, ม. 1749 ป.วิ.พ. ม. 57, ม. 142, ม. 248, ม. 249คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1 ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วน คิดเป็นเงิน 220,000บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1 ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน110,000 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ที่ 1 ฎีกา ขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้องแม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือ ส่วนแบ่งอีกจำนวน1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาท จึงไม่เกินสองแสนบาทซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่าง บ. และ ส. นั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริงต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ที่ว่า นางสอนถูกกำจัดมิให้รับมรดก กับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1 ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ดังนี้ ฎีกาของโจทก์ที่ 1 ดังกล่าวจึงไม่เป็นสาระแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ที่ดินพิพาทตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172เดิมมีชื่อ ส. ภริยาเป็นเจ้าของ ส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อ บ. สามีเป็นเจ้าของส. และ บ.ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับ อ. มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอน ต่อมา บ.ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจาก อ. ซึ่งขณะนั้นบ. และ ส. เป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เงินที่นำไปซื้อที่ดินเป็นเงินจากการขายสวนของ บ. ซึ่งเป็นสินสมรสระหว่าง บ. และ ส. ดังนั้น ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจึงเป็นสินสมรสระหว่าง บ. และ ส. โจทก์มิได้ฟ้อง ส. กับพวกซึ่งเป็นภริยาและบุตรของบ. เจ้ามรดกเป็นจำเลย แม้ ส. กับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วมแต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์มิได้คัดค้านและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้ ส.กับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว ส. กับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของ ส. จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวก ดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยธรรมของ บ. ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ ตามสัดส่วนของตน โจทก์ทั้งสองฟ้องขอแบ่งมรดก ซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอมนายสมัยมีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเอง จึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใดคดีทั้งสองสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นรวมพิจารณาและพิพากษารวมกันโดยให้เรียกโจทก์สำนวนแรกว่า โจทก์ที่ 1 และเรียกโจทก์สำนวนหลังว่าโจทก์ที่ 2โจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องเป็นใจความว่า เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรีผู้ตาย กับนายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐซึ่งเป็นบุตรของเจ้ามรดกและนางสอนภรรยาเจ้ามรดกได้ร่วมกันยักย้ายปิดบัง และยักยอกเอาที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 อันเป็นทรัพย์มรดกของนายสมบูรณ์ไปเป็นของจำเลยโดยปกปิดมิให้โจทก์ทั้งสองรู้โดยทุจริต ฉ้อฉล และทำให้เสื่อมเสียประโยชน์แก่ทายาทอื่นจำเลย นายเฉลิม นายถนอม นายสมัยและนายประเสริฐจึงถูกกำจัดมิให้ได้รับมรดกที่ดินทั้งสองแปลง ขอให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนทรัพย์ของจำเลยตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์โอนทรัพย์มรดกดังกล่าวให้แก่โจทก์ที่ 1 จำนวน 1 ใน 7 ส่วนและให้แก่โจทก์ที่ 2 จำนวน 6 ใน 7 ส่วน หากจำเลยไม่ปฎิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินด้วยจำเลยให้การทั้งสองสำนวนว่า เมื่อปี 2528 นายสมบูรณ์ บุดศรี บิดาได้ยกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่จำเลย โดยไม่มีพี่น้องคนใดคัดค้านจำเลยจึงเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทและครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว ตั้งแต่นั้นตลอดมาจนกระทั่งบิดาถึงแก่ความตาย จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของบิดาจึงได้จดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งหมดมาเป็นของจำเลยเองตามความประสงค์ของบิดา จำเลยจึงไม่จำต้องปฎิบัติตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ทั้งสองทรัพย์พิพาทเป็นสินสมรสระหว่างบิดามารดาหากฟังว่าเป็นทรัพย์มรดกโจทก์ที่ 2 ก็มีสิทธิได้ไม่เกิน 5 ไร่ ขอให้ยกฟ้องระหว่างพิจารณา นายถนอม บุดศรี นายสมัย บุดศรีนายประเสริฐ บุดศรี และนางสอน บุดศรี ร้องสอดเข้ามาเป็นจำเลยร่วมศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตโดยให้เรียกผู้ร้องสอดทั้งสี่เป็นจำเลยร่วมที่ 1 ถึงที่ 4 ตามลำดับ ต่อมาจำเลยร่วมทั้งสี่ยื่นคำร้องขอถอนคำร้องสอด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนมรดกของจำเลยในหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3)เลขที่ 172 และ 173 เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2535 และให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ บุดศรี ผู้ตายจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่โจทก์ทั้งสองคนละ 1 ใน 14 ส่วนหากจำเลยไม่ดำเนินการดังกล่าว ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ให้จำเลยชำระค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนทั้งหมดแก่เจ้าพนักงานที่ดินคำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์ทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ทั้งสองสำนวนฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีทั้งสองสำนวนนี้โจทก์ที่ 1ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 7 ส่วนคิดเป็นเงิน 220,000 บาท ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ที่ 1ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงจำนวน 1 ใน 14 ส่วนคิดเป็นเงิน 110,000 บาท ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ที่ 1 ฎีกาขอให้แบ่งที่ดินพิพาททั้งสองแปลงแก่โจทก์ที่ 1จำนวน 1 ใน 7 ส่วนตามฟ้อง แม้คดีทั้งสองสำนวนนี้จะรวมพิจารณาและโจทก์ที่ 1 จะยื่นฎีการวมกันมากับโจทก์ที่ 2 แต่การคำนวณทุนทรัพย์ในการที่จะใช้สิทธิฎีกานี้ต้องแยกต่างหากจากกันดังนั้นทุนทรัพย์พิพาทในชั้นฎีกาสำหรับโจทก์ที่ 1 คือส่วนแบ่งอีกจำนวน 1 ใน 14 ส่วน คิดเป็นเงิน 110,000 บาทจึงไม่เกินสองแสนบาท ซึ่งต้องห้ามฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248 วรรคหนึ่งที่โจทก์ที่ 1 ฎีกาว่า ที่ดินทั้งสองแปลงไม่ใช่สินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์ และนางสอนนั้นเป็นฎีกาในข้อเท็จจริง ต้องห้ามตามบทกฎหมายดังกล่าว ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาโจทก์ที่ 1 ว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกกับที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วยเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นนั้น เห็นว่า แม้ศาลฎีกาจะวินิจฉัยไปในทางใดก็ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์ที่ 1ในการได้รับส่วนแบ่งมรดกน้อยลงหรือทำให้โจทก์ที่ 1 มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมรดกเพิ่มขึ้นแต่ประการใด ฎีกาของโจทก์ที่ 1ดังกล่าวจึงไม่เป็นสารแก่คดีอันควรได้รับการวินิจฉัย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยเช่นกัน คงมีปัญหาต้องวินิจฉัยเพราะฎีกาโจทก์ที่ 2 เท่านั้นพิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้ว่า นายสมบูรณ์ และนางสอน บุดศรี เป็นสามีภริยากัน มีบุตรด้วยกัน7 คน คืน นายเฉลิม นางทองเติม นายถนอม นายสมัย จำเลยโจทก์ที่ 1 และนายประเสริฐ นายสมบูรณ์มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินพิพาททั้งสองแปลง คือที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 172 และ 173 โจทก์ที่ 2 เป็นบุตรของนายทองเติม และนางทองหลาง บุดศรี นางทองเติมถึงแก่ความตายก่อนนายสมบูรณ์โดยนายสมบูรณ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2534 โดยมิได้ทำพินัยกรรมและตั้งผู้จัดการมรดกไว้ ต่อมาศาลได้มีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของนายสมบูรณ์ วันที่ 4 มีนาคม 2535 จำเลยได้โอนที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นของตนอันเป็นการยักย้ายมรดกมากกว่าส่วนที่ตนจะได้รับโดยรู้อยู่ว่าตนทำให้เสื่อมประโยชน์แก่ทายาทอื่น จำเลยจึงถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการแรกว่า ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนหรือไม่ สำหรับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 172 นั้น เดิมมีชื่อนางสอนเป็นเจ้าของส่วนที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 173 มีชื่อนายสมบูรณ์เป็นเจ้าของ วันที่ 25 มิถุนายน 2512 นางสอนนายสมบูรณ์ต่างนำที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวไปขายฝากไว้กับนางอนงค์ เชิดพันธ์ มีกำหนด 5 ปี แล้วไม่ไถ่ถอนต่อมาวันที่ 13 พฤษภาคม 2518 นายสมบูรณ์ ได้ซื้อที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวจากนางอนงค์ซึ่งขณะนั้นนายสมบูรณ์และนางสอนเป็นสามีภรรยากันโดยชอบด้วยกฎหมายเงินที่นำไปซื้อที่ดินนั้นได้ความจากคำเบิกความของนางทองหลาง ว่าเป็นเงินจากการขายสวนของนายสมบูรณ์ซึ่งไม่ได้ความว่าส่วนดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของนายสมบูรณ์จึงต้องฟังว่าเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนนอกจากนี้โจทก์ที่ 1 ยังเบิกความรับว่า ตั้งแต่จำความได้ทราบว่าบิดาและมารดามีที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวตลอดมาและนางทองหลาก็เบิกความรับว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นสินสมรสระหว่างเจ้ามรดกกับภรรยา ดังนั้น จึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาททั้งสองแปลงเป็นสินสมรสระหว่างนายสมบูรณ์และนางสอนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ที่ 2 ประการต่อไปมีว่า นางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ถูกกำจัดมิให้รับมรดกนายสมบูรณ์หรือไม่ ในข้อนี้โจทก์ทั้งสองมิได้ฟ้องนางสอนกับพวกดังกล่าวเป็นจำเลยด้วย แม้นางสอนกับพวกจะเคยยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นจำเลยร่วม แต่ในที่สุดก็ได้ถอนคำร้องดังกล่าวไปโดยโจทก์ทั้งสองมิได้คัดค้านประการใดและศาลชั้นต้นก็ได้อนุญาตให้นางสอนกับพวกถอนคำร้องสอดไปแล้ว นางสอนกับพวกดังกล่าวจึงมิได้มีฐานะเป็นคู่ความต่อไป จึงไม่มีประเด็นที่จะวินิจฉัยว่า นางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นบุคคลภายนอกคดีต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกของนายสมบูรณ์ จึงต้องฟังว่านางสอนกับพวกดังกล่าวซึ่งเป็นทายาทโดยชอบธรรมของนายสมบูรณ์ยังคงมีสิทธิรับมรดกของนายสมบูรณ์ตามสัดส่วนของตนปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ที่ 2 ประการสุดท้ายมีว่านางสอน นายเฉลิม นายถนอม นายสมัย และนายประเสริฐ ไม่ได้ฟ้องขอแบ่งมรดกที่ดินพิพาททั้งสองไว้ ทั้งมิได้ร้องขอเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมเพื่อขอแบ่งมรดกตามสิทธิของตนด้วย บุคคลเหล่านี้จึงไม่มีสิทธิรับมรดกใด ๆ การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1วินิจฉัยว่าบุคคลเหล่านี้มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งด้วย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้นเห็นว่า คดีนี้โจทก์ทั้งสองขอแบ่งมรดกซึ่งจำเป็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าทรัพย์มรดกมีอะไรบ้าง ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกมีกี่คน แต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกเท่าใด การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่านางสอน นายเฉลิมนายถนอม นายสมัย มีส่วนแบ่งในทรัพย์พิพาทเพียงใดก็เพื่อชี้ให้เห็นว่าโจทก์ทั้งสองมีส่วนแบ่งเท่าใดเท่านั้น ซึ่งอยู่ในประเด็นที่ว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิได้รับมรดกในที่ดินพิพาททั้งสองหรือไม่เพียงใดนั่นเองจึงมิใช่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็นแต่อย่างใด ศาลล่างทั้งสองพิพากษามาชอบแล้วพิพากษายืน ส่วนฎีกาของโจทก์ที่ 1 ให้ยก คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาแก่โจทก์ที่ 1(ไสว จันทะศรี-จำลอง สุขศิริ-สมบัติ เดียวอิศเรศ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ