กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. 2552กฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๒อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๒๕ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๓๔มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา 1 ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้ยกเลิก (๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๓ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๓) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๕ (พ.ศ. ๒๕๓๗)มาตรา 2 ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๔) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๕) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๗๐ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๖) กฎกระทรวง ฉบับที่มาตรา 2 ๗๓ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖มาตรา 3 ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้ "ผู้โดยสาร" หมายความว่า บุคคลผู้อยู่ในเรือ รวมทั้งผู้ที่กำลังขึ้นหรือลงเรือสำหรับโดยสาร เว้นแต่คนประจำเรือและผู้ที่รับจ้างทำงานในเรือนั้น "เรือสำหรับโดยสาร" หมายความว่ามาตรา 3 เรือที่ระบุประเภทการใช้ไว้ในใบสำคัญรับรองการตรวจเรือให้เป็นเรือประเภทเรือโดยสารหรือเรือประเภทการใช้อื่นที่อนุญาตให้ใช้บรรทุกผู้โดยสารได้ด้วย ทั้งนี้ เป็นการบรรทุกผู้โดยสารตั้งแต่หนึ่งคนขึ้นไปไม่ว่าจะมีค่าตอบแทนหรือไม่ก็ตามมาตรา 4 ข้อ ๔ เจ้าของเรือที่ประสงค์จะขอรับใบอนุญาตใช้เรือ ให้ยื่นคำขอต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตตามแบบที่อธิบดีกรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวีประกาศกำหนด สำหรับในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาต ณ กองทะเบียนเรือ กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวีมาตรา 4 สำหรับในเขตจังหวัดอื่นให้ยื่นต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาต ณ สำนักงานการขนส่งทางน้ำสาขามาตรา 5 ข้อ ๕ คำขอตามข้อ ๔ ให้ยื่นพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐาน ดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นบุคคลธรรมดา (ก) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรประจำตัวของบุคคลซึ่งได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวมาตรา 5 หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างประเทศของเจ้าของเรือ (ข) สำเนาใบสำคัญรับรองการตรวจเรือ (ค) หลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรดังต่อไปนี้ ๑) ในกรณีที่เป็นเรือที่ต่อหรือซื้อภายในประเทศ ให้ยื่นหนังสือรับรองการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรตามแบบ ก. ท้ายกฎกระทรวงนี้มาตรา 5 โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการได้มาของตัวเรือ ๒) ในกรณีที่เป็นเรือที่ต่อหรือซื้อจากต่างประเทศ ให้ยื่นหนังสือรับรองการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรตามแบบ ข. ท้ายกฎกระทรวงนี้ โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ ก) วิธีการได้มาของตัวเรือ ข)มาตรา 5 สำเนาเอกสารข้อตกลงสองฝ่ายระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย (Memorandums of Agreement (MOA)) ค) ถ้าเป็นเรือที่ได้จดทะเบียนเรือไว้แล้วในต่างประเทศต้องมีหนังสือรับรองการอนุญาตให้ถอนทะเบียนเรือจากเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ของประเทศนั้น ในกรณีที่หลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรเป็นภาษาต่างประเทศมาตรา 5 ต้องจัดการแปลเป็นภาษาไทยแนบมาพร้อมกับคำขอนั้นด้วย (๒) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นนิติบุคคล (ก) สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล (ข) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรประจำตัวของบุคคลซึ่งได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชนมาตรา 5 หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างประเทศของผู้มีอำนาจลงนามแทนนิติบุคคลผู้เป็นเจ้าของเรือ (ค) เอกสารและหลักฐานตาม (๑) (ข) และ (ค) (๓) ในกรณีที่เป็นการขอรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับโดยสาร (ก)มาตรา 5 สำเนาสัญญาประกันภัยและกรมธรรม์ประกันภัยที่มีผลคุ้มครองชีวิตและร่างกายของผู้โดยสารในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุอันเนื่องมาจากการใช้เรือสำหรับโดยสาร พร้อมทั้งนำสัญญาประกันภัยและกรมธรรม์ประกันภัยฉบับจริงมาแสดงด้วย (ข) เอกสารและหลักฐานตาม (๑) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นบุคคลธรรมดา หรือเอกสารและหลักฐานตาม (๒)มาตรา 5 ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นนิติบุคคล แล้วแต่กรณี (๔) (ยกเลิก) ในกรณีที่ตัวแทนเจ้าของเรือเป็นผู้ยื่นคำขอตามวรรคหนึ่ง ให้แนบสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรประจำตัวของบุคคลซึ่งได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวมาตรา 5 หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างประเทศของตัวแทนเจ้าของเรือ และสำเนาหนังสือแต่งตั้งตัวแทนด้วย สำหรับเรือที่เคยได้รับใบอนุญาตใช้เรือแล้ว หรือเรือที่ในขณะได้มาไม่ต้องขอรับใบอนุญาตใช้เรือ แต่ต่อมาได้ใช้เครื่องจักรประกอบกับเรือนั้นอันเป็นเหตุให้ต้องขอรับใบอนุญาตใช้เรือมาตรา 5 ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องยื่นหลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักร สำหรับเรือที่ยังไม่เคยได้รับใบอนุญาตใช้เรือและเจ้าของเรือได้กรรมสิทธิ์มาโดยการยกให้หรือโดยทางมรดก ให้ยื่นเอกสารและหลักฐานการยกให้หรือการได้รับมรดกแทนหลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรมาตรา 6 ข้อ ๖ สัญญาประกันภัยและกรมธรรม์ประกันภัยที่นำมายื่นขอรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับโดยสารต้องระบุให้เจ้าของเรือหรือผู้ประกอบการเดินเรือสำหรับโดยสารเป็นผู้เอาประกันภัยโดยกำหนดให้ผู้โดยสารที่ได้รับความเสียหายเนื่องจากการใช้บริการเรือสำหรับโดยสารของตนหรือทายาทของผู้โดยสารนั้นเป็นผู้รับประโยชน์มาตรา 6 กรมธรรม์ประกันภัยตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยต้องมีข้อกำหนดดังต่อไปนี้ (๑) การคุ้มครองผู้โดยสารในกรณีเกิดอุบัติเหตุอันเนื่องมาจากการใช้เรือสำหรับโดยสาร (๒) ความเสียหายที่ได้รับความคุ้มครอง ได้แก่ ความเสียหายที่ผู้โดยสารได้รับอันเนื่องมาจากอุบัติเหตุจากการใช้เรือสำหรับโดยสารจนถึงแก่ความตายมาตรา 6 ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิงสูญเสียอวัยวะ หรือบาดเจ็บ (๓) จำนวนเงินเอาประกันภัยตามกรมธรรม์ประกันภัยต้องมีอัตราดังนี้ (ก) สูญเสียชีวิตหรือ ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง คนละไม่น้อยกว่า๑๐๐,๐๐๐ บาท (ข) สูญเสียมือหรือเท้าหรือตาหรือ สูญเสียสมรรถภาพในการใช้มือ หรือเท้าหรือสายตารวมสองข้าง คนละไม่น้อยกว่า๑๐๐,๐๐๐ บาท (ค)มาตรา 6 สูญเสียมือหรือเท้าหรือตาหรือ สูญเสียสมรรถภาพในการใช้มือ หรือเท้าหรือสายตาข้างเดียว คนละไม่น้อยกว่า๖๐,๐๐๐ บาท (ง) ค่ารักษาพยาบาลต่ออุบัติเหตุ แต่ละครั้งคนละไม่เกิน๑๕,๐๐๐ บาทมาตรา 7 ข้อ ๗ เมื่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตได้รับคำขอตามข้อ ๔ แล้ว หากปรากฏว่า (๑) คำขอรับใบอนุญาต เอกสารและหลักฐานถูกต้องและครบถ้วนตามข้อ ๕ แล้ว และเป็นกรณีเรือประมงที่ต้องขอรับใบอนุญาตทำการประมงตามกฎหมายว่าด้วยการประมงได้รับใบอนุญาตทำการประมงดังกล่าวแล้วมาตรา 7 ให้ออกใบอนุญาตใช้เรือให้แก่ผู้ยื่นคำขอตามประเภทการใช้เรือหรือตามใบสำคัญรับรองการตรวจเรือ แล้วแต่กรณี (๒) เจ้าของเรือหรือตัวแทนเจ้าของเรือไม่สามารถนำหนังสือรับรองการอนุญาตให้ถอนทะเบียนเรือมาแสดงได้ เนื่องจากเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ออกให้ไม่ทัน ให้ระบุเหตุผลความจำเป็นต้องใช้เรือไว้ในคำร้องท้ายคำขอมาตรา 7 พร้อมกับแนบหนังสือรับรองการดำเนินการขอถอนทะเบียนเรือ ในกรณีดังกล่าวเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตจะออกใบอนุญาตใช้เรือไปก่อนก็ได้มาตรา 7 แต่ให้กำหนดเงื่อนไขในใบอนุญาตใช้เรือว่าในการขออนุญาตใช้เรือครั้งต่อไปเจ้าของเรือหรือตัวแทนเจ้าของเรือจะต้องนำหนังสือรับรองการอนุญาตให้ถอนทะเบียนเรือมาแสดงต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตด้วยมาตรา 8 ข้อ ๘ ใบอนุญาตใช้เรือให้เป็นไปตามแบบ บ.๙๕ ท้ายกฎกระทรวงนี้ ใบอนุญาตใช้เรือให้มีอายุไม่เกินสิบสองเดือน สำหรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับโดยสาร ให้มีอายุไม่เกินกว่ากำหนดความคุ้มครองตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัย แต่ทั้งนี้ ต้องไม่เกินสิบสองเดือนนับแต่วันที่ออกใบอนุญาต ใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงมาตรา 8 ให้กำหนดระยะเวลาสิ้นสุดของใบอนุญาตใช้เรือไม่เกินกว่าอายุใบอนุญาตทำการประมงตามกฎหมายว่าด้วยการประมงมาตรา 9 ข้อ ๙ ใบอนุญาตใช้เรือที่ได้ออกตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ ให้ใช้ได้ต่อไปจนกว่าใบอนุญาตนั้นจะสิ้นอายุ คำขอรับใบอนุญาตใช้เรือที่ได้ยื่นไว้ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทยมาตรา 9 พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ และยังอยู่ในระหว่างการพิจารณา ให้ถือว่าเป็นคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือตามกฎกระทรวงนี้ ในกรณีที่คำขอรับใบอนุญาตใช้เรือ หรือกรมธรรม์ประกันภัยที่ได้ยื่นพร้อมคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือตามวรรคสองมีข้อความและจำนวนเงินที่แตกต่างไปจากคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือและกรมธรรม์ประกันภัยตามกฎกระทรวงนี้มาตรา 9 เจ้าพนักงานออกใบอนุญาตมีอำนาจสั่งให้ผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือและกรมธรรม์ประกันภัยเพื่อให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ได้ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เกื้อกูล ด่านชัยวิจิตร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร ยังไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ในปัจจุบัน และสร้างภาระให้แก่ประชาชนเกินความจำเป็น สมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสารเสียใหม่เพื่อให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้มาตรา ฉบับที่ 2 กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑มาตรา 5 ข้อ ๕ ใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงที่ได้ออกก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้ยังคงใช้ได้ต่อไปจนกว่าใบอนุญาตนั้นจะสิ้นอายุหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๒ ยังไม่มีการกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับเอกสารและหลักฐานในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงรวมทั้งยังไม่ได้มีการกำหนดอายุใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงให้สอดคล้องกับอายุใบอนุญาตทำการประมง สมควรแก้ไขเพิ่มเติมการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงเพื่อให้มีการควบคุมที่สอดคล้องกับมาตรการในการแก้ปัญหาการทำการประมงผิดกฎหมาย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้มาตรา ฉบับที่ 3 กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๘หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ กำหนดให้ในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมง เจ้าของเรือต้องยื่นหนังสือรับรองจากกรมประมงด้วย เพื่อเป็นการสนับสนุนมาตรการแก้ไขปัญหา การทำการประมงผิดกฎหมายแต่ปัจจุบันปัญหาดังกล่าวได้มีมาตรการควบคุมและเฝ้าระวังที่เหมาะสม และมีประสิทธิภาพจนทำให้สถานการณ์ได้คลี่คลายลง สมควรยกเลิกหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเอกสาร และหลักฐานดังกล่าวเพื่อลดภาระและขั้นตอนในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้