คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2652/2524หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การของจำเลย ส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา ศาลชั้นต้นต้องสั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก และระยะเวลาแปดวันนั้นต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว มิใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้รับฟ้องแย้งของจำเลย การที่ศาลชั้นต้นงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งจึงเป็นการไม่ชอบโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าที่ดินเนื้อที่ประมาณ 250 ตารางวา โดยปลูกบ้านเลขที่ 46 อยู่อาศัยในที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 แขวงกระทุ่มแบน เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร จากเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมและสัญญาเช่าสิ้นสุดไปนานแล้ว ครั้นโจทก์รับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินตามโฉนดดังกล่าวมาโจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยเช่าต่อไป โจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยและบริวารรื้อสิ่งปลูกสร้างออกไปจำเลยเพิกเฉย ถ้าให้คนอื่นเช่าที่ดินดังกล่าวจะได้ค่าเช่าเดือนละ 1,250 บาท ขอให้บังคับจำเลยและบริวารรื้อถอนบ้านเลขที่ 46 พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินโจทก์และห้ามเข้ามาเกี่ยวข้องต่อไป ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายให้โจทก์เดือนละ 1,250 บาท นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะออกไปจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การกับฟ้องแย้งว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 ตามฟ้องหรือไม่ จำเลยไม่รับรอง หากเป็นของโจทก์ โจทก์รับโอนมาก็ไม่ได้เสียค่าตอบแทนและไม่สุจริต การออกโฉนดที่ดินไม่ชอบเพราะรังวัดเอาที่ดินคลองแสนแสบที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินเข้าไปด้วย เมื่อประมาณ 60 ปีมาแล้วบิดาจำเลยได้ซื้อที่ดินจากนางแมะนิเนื้อที่ประมาณ 280 ตารางวา รวมทั้งที่ดินริมคลองแสนแสบด้วย และครอบครองโดยเจตนาเป็นเจ้าของเป็นเวลา 33 ปี บิดาจำเลยตายไปแล้วจำเลยครอบครองต่อมา เจ้าพนักงานที่ดินรังวัดปักแนวเขตคลองแสนแสบ คงเหลือเป็นที่ดินของจำเลยเนื้อที่ประมาณ 222 ตารางวา ราคา 30,000 บาทขอให้ยกฟ้องโจทก์ และฟ้องแย้งให้เพิกถอนการจดทะเบียนนิติกรรมระหว่างโจทก์กับนางอิมเฉพาะที่ดินที่เป็นส่วนของจำเลยครอบครองและแสดงว่าจำเลยได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวโดยการครอบครองศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับเฉพาะคำให้การจำเลย ส่วนฟ้องแย้งมีคำสั่งไม่รับจำเลยอุทธรณ์ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา โดยศาลชั้นต้นนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2522 โจทก์จำเลยทราบวันนัดแล้วถึงวันนัดโจทก์ไม่มาศาล ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้จำเลยฟังโดยถือว่าโจทก์ได้ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว และศาลชั้นต้นมีคำสั่งในคำให้การและฟ้องแย้งของจำเลยว่ารับฟ้องแย้งจำเลย ให้นัดชี้สองสถานวันที่ 14 ธันวาคม 2522หมายแจ้งวันนัดให้โจทก์ทราบโดยจำเลยเป็นผู้นำส่งวันที่ 13 ธันวาคม 2522 โจทก์ยื่นคำร้องว่าโจทก์ไม่ได้มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันนัด ขณะนี้อยู่ในระหว่างที่โจทก์มีสิทธิยื่นฎีกาคัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โจทก์จึงขอยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งมาพร้อมคำร้องนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ถือว่าโจทก์ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วโจทก์มายื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งในวันนี้พ้นกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 วรรคแรก ให้รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งเป็นคำแถลงโจทก์อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า เป็นอุทธรณ์คำสั่งในระหว่างพิจารณา ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 227, 228 ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ขอให้รับอุทธรณ์คำสั่งของโจทก์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ที่ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์เพราะยื่นเกินกำหนดนั้น เป็นคำสั่งไม่รับคำคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18 โจทก์มีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 228(3) ให้รับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้พิจารณา และพิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับคำให้การแก้ฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ขณะจำเลยยื่นคำให้การและฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ถือว่าโจทก์ได้รับเฉพาะคำให้การของจำเลยไปแล้วเท่านั้น ครั้นศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณาศาลชั้นต้นยังมิได้สั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก หากจะถือว่าโจทก์ได้รับฟ้องแย้งของจำเลยซึ่งรวมอยู่ในคำให้การด้วยแล้วศาลชั้นต้นก็ได้แต่เพียงบันทึกในหมายเรียกว่าฟ้องแย้งรวมอยู่ในคำให้การที่โจทก์รับไปศาลชั้นต้นจะงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องเสียเลย จึงเป็นการไม่ชอบและระยะเวลาที่กำหนดให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว หาใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไม่ ดังนั้น คำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์จึงชอบที่จะรับไว้พิจารณาพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2652/2524นายมนตรี มหาศรานุกูลโจทก์นายเทียนจุ่น แซ่เตียจำเลย ป.วิ.พ. ม. 18, ม. 177, ม. 178ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การของจำเลย ส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา ศาลชั้นต้นต้องสั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก และระยะเวลาแปดวันนั้นต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว มิใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้รับฟ้องแย้งของจำเลย การที่ศาลชั้นต้นงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งจึงเป็นการไม่ชอบโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าที่ดินเนื้อที่ประมาณ 250 ตารางวา โดยปลูกบ้านเลขที่ 46 อยู่อาศัยในที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 แขวงกระทุ่มแบน เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร จากเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมและสัญญาเช่าสิ้นสุดไปนานแล้ว ครั้นโจทก์รับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินตามโฉนดดังกล่าวมาโจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยเช่าต่อไป โจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยและบริวารรื้อสิ่งปลูกสร้างออกไปจำเลยเพิกเฉย ถ้าให้คนอื่นเช่าที่ดินดังกล่าวจะได้ค่าเช่าเดือนละ 1,250 บาท ขอให้บังคับจำเลยและบริวารรื้อถอนบ้านเลขที่ 46 พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินโจทก์และห้ามเข้ามาเกี่ยวข้องต่อไป ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายให้โจทก์เดือนละ 1,250 บาท นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะออกไปจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การกับฟ้องแย้งว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 ตามฟ้องหรือไม่ จำเลยไม่รับรอง หากเป็นของโจทก์ โจทก์รับโอนมาก็ไม่ได้เสียค่าตอบแทนและไม่สุจริต การออกโฉนดที่ดินไม่ชอบเพราะรังวัดเอาที่ดินคลองแสนแสบที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินเข้าไปด้วย เมื่อประมาณ 60 ปีมาแล้วบิดาจำเลยได้ซื้อที่ดินจากนางแมะนิเนื้อที่ประมาณ 280 ตารางวา รวมทั้งที่ดินริมคลองแสนแสบด้วย และครอบครองโดยเจตนาเป็นเจ้าของเป็นเวลา 33 ปี บิดาจำเลยตายไปแล้วจำเลยครอบครองต่อมา เจ้าพนักงานที่ดินรังวัดปักแนวเขตคลองแสนแสบ คงเหลือเป็นที่ดินของจำเลยเนื้อที่ประมาณ 222 ตารางวา ราคา 30,000 บาทขอให้ยกฟ้องโจทก์ และฟ้องแย้งให้เพิกถอนการจดทะเบียนนิติกรรมระหว่างโจทก์กับนางอิมเฉพาะที่ดินที่เป็นส่วนของจำเลยครอบครองและแสดงว่าจำเลยได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวโดยการครอบครองศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับเฉพาะคำให้การจำเลย ส่วนฟ้องแย้งมีคำสั่งไม่รับจำเลยอุทธรณ์ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา โดยศาลชั้นต้นนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2522 โจทก์จำเลยทราบวันนัดแล้วถึงวันนัดโจทก์ไม่มาศาล ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้จำเลยฟังโดยถือว่าโจทก์ได้ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว และศาลชั้นต้นมีคำสั่งในคำให้การและฟ้องแย้งของจำเลยว่ารับฟ้องแย้งจำเลย ให้นัดชี้สองสถานวันที่ 14 ธันวาคม 2522หมายแจ้งวันนัดให้โจทก์ทราบโดยจำเลยเป็นผู้นำส่งวันที่ 13 ธันวาคม 2522 โจทก์ยื่นคำร้องว่าโจทก์ไม่ได้มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันนัด ขณะนี้อยู่ในระหว่างที่โจทก์มีสิทธิยื่นฎีกาคัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โจทก์จึงขอยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งมาพร้อมคำร้องนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ถือว่าโจทก์ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วโจทก์มายื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งในวันนี้พ้นกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 วรรคแรก ให้รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งเป็นคำแถลงโจทก์อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า เป็นอุทธรณ์คำสั่งในระหว่างพิจารณา ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 227, 228 ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ขอให้รับอุทธรณ์คำสั่งของโจทก์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ที่ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์เพราะยื่นเกินกำหนดนั้น เป็นคำสั่งไม่รับคำคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18 โจทก์มีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 228(3) ให้รับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้พิจารณา และพิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับคำให้การแก้ฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ขณะจำเลยยื่นคำให้การและฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ถือว่าโจทก์ได้รับเฉพาะคำให้การของจำเลยไปแล้วเท่านั้น ครั้นศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณาศาลชั้นต้นยังมิได้สั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก หากจะถือว่าโจทก์ได้รับฟ้องแย้งของจำเลยซึ่งรวมอยู่ในคำให้การด้วยแล้วศาลชั้นต้นก็ได้แต่เพียงบันทึกในหมายเรียกว่าฟ้องแย้งรวมอยู่ในคำให้การที่โจทก์รับไปศาลชั้นต้นจะงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องเสียเลย จึงเป็นการไม่ชอบและระยะเวลาที่กำหนดให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว หาใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไม่ ดังนั้น คำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์จึงชอบที่จะรับไว้พิจารณาพิพากษายืน(แถมชัย สิทธิไตรย์-ขจร หะวานนท์-อำนัคฆ์ คล้ายสังข์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าที่ดินเนื้อที่ประมาณ 250 ตารางวา โดยปลูกบ้านเลขที่ 46 อยู่อาศัยในที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 แขวงกระทุ่มแบน เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร จากเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมและสัญญาเช่าสิ้นสุดไปนานแล้ว ครั้นโจทก์รับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินตามโฉนดดังกล่าวมาโจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยเช่าต่อไป โจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยและบริวารรื้อสิ่งปลูกสร้างออกไปจำเลยเพิกเฉย ถ้าให้คนอื่นเช่าที่ดินดังกล่าวจะได้ค่าเช่าเดือนละ 1,250 บาท ขอให้บังคับจำเลยและบริวารรื้อถอนบ้านเลขที่ 46 พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินโจทก์และห้ามเข้ามาเกี่ยวข้องต่อไป ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายให้โจทก์เดือนละ 1,250 บาท นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะออกไปจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การกับฟ้องแย้งว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 ตามฟ้องหรือไม่ จำเลยไม่รับรอง หากเป็นของโจทก์ โจทก์รับโอนมาก็ไม่ได้เสียค่าตอบแทนและไม่สุจริต การออกโฉนดที่ดินไม่ชอบเพราะรังวัดเอาที่ดินคลองแสนแสบที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินเข้าไปด้วย เมื่อประมาณ 60 ปีมาแล้วบิดาจำเลยได้ซื้อที่ดินจากนางแมะนิเนื้อที่ประมาณ 280 ตารางวา รวมทั้งที่ดินริมคลองแสนแสบด้วย และครอบครองโดยเจตนาเป็นเจ้าของเป็นเวลา 33 ปี บิดาจำเลยตายไปแล้วจำเลยครอบครองต่อมา เจ้าพนักงานที่ดินรังวัดปักแนวเขตคลองแสนแสบ คงเหลือเป็นที่ดินของจำเลยเนื้อที่ประมาณ 222 ตารางวา ราคา 30,000 บาทขอให้ยกฟ้องโจทก์ และฟ้องแย้งให้เพิกถอนการจดทะเบียนนิติกรรมระหว่างโจทก์กับนางอิมเฉพาะที่ดินที่เป็นส่วนของจำเลยครอบครองและแสดงว่าจำเลยได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวโดยการครอบครองศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับเฉพาะคำให้การจำเลย ส่วนฟ้องแย้งมีคำสั่งไม่รับจำเลยอุทธรณ์ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา โดยศาลชั้นต้นนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2522 โจทก์จำเลยทราบวันนัดแล้วถึงวันนัดโจทก์ไม่มาศาล ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้จำเลยฟังโดยถือว่าโจทก์ได้ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว และศาลชั้นต้นมีคำสั่งในคำให้การและฟ้องแย้งของจำเลยว่ารับฟ้องแย้งจำเลย ให้นัดชี้สองสถานวันที่ 14 ธันวาคม 2522หมายแจ้งวันนัดให้โจทก์ทราบโดยจำเลยเป็นผู้นำส่งวันที่ 13 ธันวาคม 2522 โจทก์ยื่นคำร้องว่าโจทก์ไม่ได้มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันนัด ขณะนี้อยู่ในระหว่างที่โจทก์มีสิทธิยื่นฎีกาคัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โจทก์จึงขอยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งมาพร้อมคำร้องนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ถือว่าโจทก์ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วโจทก์มายื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งในวันนี้พ้นกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 วรรคแรก ให้รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งเป็นคำแถลงโจทก์อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า เป็นอุทธรณ์คำสั่งในระหว่างพิจารณา ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 227, 228 ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ขอให้รับอุทธรณ์คำสั่งของโจทก์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ที่ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์เพราะยื่นเกินกำหนดนั้น เป็นคำสั่งไม่รับคำคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18 โจทก์มีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 228(3) ให้รับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้พิจารณา และพิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับคำให้การแก้ฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ขณะจำเลยยื่นคำให้การและฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ถือว่าโจทก์ได้รับเฉพาะคำให้การของจำเลยไปแล้วเท่านั้น ครั้นศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณาศาลชั้นต้นยังมิได้สั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก หากจะถือว่าโจทก์ได้รับฟ้องแย้งของจำเลยซึ่งรวมอยู่ในคำให้การด้วยแล้วศาลชั้นต้นก็ได้แต่เพียงบันทึกในหมายเรียกว่าฟ้องแย้งรวมอยู่ในคำให้การที่โจทก์รับไปศาลชั้นต้นจะงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องเสียเลย จึงเป็นการไม่ชอบและระยะเวลาที่กำหนดให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว หาใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไม่ ดังนั้น คำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์จึงชอบที่จะรับไว้พิจารณาพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2652/2524นายมนตรี มหาศรานุกูลโจทก์นายเทียนจุ่น แซ่เตียจำเลย ป.วิ.พ. ม. 18, ม. 177, ม. 178ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การของจำเลย ส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา ศาลชั้นต้นต้องสั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก และระยะเวลาแปดวันนั้นต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว มิใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้รับฟ้องแย้งของจำเลย การที่ศาลชั้นต้นงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งจึงเป็นการไม่ชอบโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าที่ดินเนื้อที่ประมาณ 250 ตารางวา โดยปลูกบ้านเลขที่ 46 อยู่อาศัยในที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 แขวงกระทุ่มแบน เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร จากเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมและสัญญาเช่าสิ้นสุดไปนานแล้ว ครั้นโจทก์รับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินตามโฉนดดังกล่าวมาโจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยเช่าต่อไป โจทก์มอบให้ทนายความมีหนังสือบอกกล่าวให้จำเลยและบริวารรื้อสิ่งปลูกสร้างออกไปจำเลยเพิกเฉย ถ้าให้คนอื่นเช่าที่ดินดังกล่าวจะได้ค่าเช่าเดือนละ 1,250 บาท ขอให้บังคับจำเลยและบริวารรื้อถอนบ้านเลขที่ 46 พร้อมสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินโจทก์และห้ามเข้ามาเกี่ยวข้องต่อไป ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายให้โจทก์เดือนละ 1,250 บาท นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะออกไปจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การกับฟ้องแย้งว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 6662 ตามฟ้องหรือไม่ จำเลยไม่รับรอง หากเป็นของโจทก์ โจทก์รับโอนมาก็ไม่ได้เสียค่าตอบแทนและไม่สุจริต การออกโฉนดที่ดินไม่ชอบเพราะรังวัดเอาที่ดินคลองแสนแสบที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินเข้าไปด้วย เมื่อประมาณ 60 ปีมาแล้วบิดาจำเลยได้ซื้อที่ดินจากนางแมะนิเนื้อที่ประมาณ 280 ตารางวา รวมทั้งที่ดินริมคลองแสนแสบด้วย และครอบครองโดยเจตนาเป็นเจ้าของเป็นเวลา 33 ปี บิดาจำเลยตายไปแล้วจำเลยครอบครองต่อมา เจ้าพนักงานที่ดินรังวัดปักแนวเขตคลองแสนแสบ คงเหลือเป็นที่ดินของจำเลยเนื้อที่ประมาณ 222 ตารางวา ราคา 30,000 บาทขอให้ยกฟ้องโจทก์ และฟ้องแย้งให้เพิกถอนการจดทะเบียนนิติกรรมระหว่างโจทก์กับนางอิมเฉพาะที่ดินที่เป็นส่วนของจำเลยครอบครองและแสดงว่าจำเลยได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวโดยการครอบครองศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับเฉพาะคำให้การจำเลย ส่วนฟ้องแย้งมีคำสั่งไม่รับจำเลยอุทธรณ์ขอให้รับฟ้องแย้งศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณา โดยศาลชั้นต้นนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2522 โจทก์จำเลยทราบวันนัดแล้วถึงวันนัดโจทก์ไม่มาศาล ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้จำเลยฟังโดยถือว่าโจทก์ได้ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว และศาลชั้นต้นมีคำสั่งในคำให้การและฟ้องแย้งของจำเลยว่ารับฟ้องแย้งจำเลย ให้นัดชี้สองสถานวันที่ 14 ธันวาคม 2522หมายแจ้งวันนัดให้โจทก์ทราบโดยจำเลยเป็นผู้นำส่งวันที่ 13 ธันวาคม 2522 โจทก์ยื่นคำร้องว่าโจทก์ไม่ได้มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในวันนัด ขณะนี้อยู่ในระหว่างที่โจทก์มีสิทธิยื่นฎีกาคัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โจทก์จึงขอยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งมาพร้อมคำร้องนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ถือว่าโจทก์ทราบการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้วโจทก์มายื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งในวันนี้พ้นกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 วรรคแรก ให้รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งเป็นคำแถลงโจทก์อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า เป็นอุทธรณ์คำสั่งในระหว่างพิจารณา ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 และกรณีไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 227, 228 ไม่รับอุทธรณ์ของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ขอให้รับอุทธรณ์คำสั่งของโจทก์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ที่ศาลชั้นต้นสั่งไม่รับคำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์เพราะยื่นเกินกำหนดนั้น เป็นคำสั่งไม่รับคำคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18 โจทก์มีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 228(3) ให้รับอุทธรณ์ของโจทก์ไว้พิจารณา และพิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นรับคำให้การแก้ฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ขณะจำเลยยื่นคำให้การและฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การส่วนฟ้องแย้งสั่งไม่รับ ถือว่าโจทก์ได้รับเฉพาะคำให้การของจำเลยไปแล้วเท่านั้น ครั้นศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยไว้พิจารณาศาลชั้นต้นยังมิได้สั่งให้ส่งหมายเรียกและฟ้องแย้งให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคแรก หากจะถือว่าโจทก์ได้รับฟ้องแย้งของจำเลยซึ่งรวมอยู่ในคำให้การด้วยแล้วศาลชั้นต้นก็ได้แต่เพียงบันทึกในหมายเรียกว่าฟ้องแย้งรวมอยู่ในคำให้การที่โจทก์รับไปศาลชั้นต้นจะงดออกหมายเรียกให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องเสียเลย จึงเป็นการไม่ชอบและระยะเวลาที่กำหนดให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในแปดวันต้องนับตั้งแต่โจทก์ได้รับหมายเรียกแล้ว หาใช่นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไม่ ดังนั้น คำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์จึงชอบที่จะรับไว้พิจารณาพิพากษายืน(แถมชัย สิทธิไตรย์-ขจร หะวานนท์-อำนัคฆ์ คล้ายสังข์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ