คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 513/2540หลักกฎหมาย: การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกันผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่1มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลันหากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อซึ่งมีอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164เดิมอันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาทหาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่1ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ6เดือนตามมาตรา563ไม่โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 513/2540บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ จี เอฟจำกัด (มหาชนโจทก์นางสาว อภิญญา ตุนก่อ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/30, ม. 563การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกันผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่1มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลันหากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อซึ่งมีอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164เดิมอันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาทหาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่1ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ6เดือนตามมาตรา563ไม่โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน(สุประดิษฐ์ หุตะสิงห์-สุทธิ นิชโรจน์-สุชาติ ถวรวงษ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3เอกเทศสัญญาลักษณะ5เช่าซื้อไม่ได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้เป็นการเฉพาะจึงต้องบังคับตามบทบัญญัติในลักษณะ4เช่าทรัพย์เนื่องจากสัญญาเช่าซื้อมีลักษณะเป็นสัญญาซึ่งเจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่าและในบรรพ1หลักทั่วไปลักษณะ6อายุความโดยมีกำหนดอายุความดังต่อไปนี้ 1.กำหนดอายุความ6เดือนสำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบ(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา652,653)ตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่1585/2517ค่าเสียหายจากการที่จำเลยใช้รถชำรุดบุบสลายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้ต้องนำมาตรา562,563ในลักษณะเช่าทรัพย์ซึ่งมีอายุความ6เดือนมาใช้บังคับโดยอนุโลมจะนำอายุความทั่วไปตามมาตรา164(เดิม)มาใช้บังคับหาได้ไม่ 2.กำหนดอายุความ2ปีสำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระ(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/34(6)) ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่192/2512ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3ลักษณะ5ว่าด้วยเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยตรงแต่ค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าในการใช้ทรัพย์สินอย่างหนึ่งหากผู้ให้เช่าซื้อเป็นพ่อค้าย่อมมีสิทธิเรียกร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระได้ภายในกำหนดอายุความ2ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา165(6)(เดิม) 3.กำหนดอายุความ5ปีสำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกดอกเบี้ยที่ค้างชำระหรือเงินที่ต้องชำระเพื่อผ่อนทุนคืนเป็นงวดๆหรือค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระเว้นแต่เป็นกรณีตามข้อ2(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/33(1)(2)(3)) 4.กำหนดอายุความ10ปีสำหรับกรณีที่กฎหมายมิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/30)ดังเช่นกรณีดังต่อไปนี้ (1)ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ยังขาดตามสัญญา ตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่3646/2530สัญญาเช่าซื้อที่ตกลงไว้ว่ารถยนต์ที่เช่าซื้อสูญหายในระหว่างสัญญาเช่าซื้อผู้เช่าซื้อจะต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเช่าซื้อจำนวนที่ยังขาดอยู่ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อและในกรณีนี้ถือว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดระงับลงนั้นเป็นความตกลงที่ผู้เช่าซื้อยอมรับผิดในเหตุที่รถยนต์สูญหายซึ่งข้อตกลงเช่นนี้เป็นข้อสัญญารับใช้ค่าเสียหายแม้จะเรียกค่าเช่าซื้อกรณีก็มิใช่การฟ้องเรียกเอาค่าเช่าซื้ออันมีอายุความ2ปีตามมาตรา165(6)(เดิม)แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้จึงต้องใช้อายุความ10ปีตามมาตรา164(เดิม) (2)ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องให้ส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนหรือให้ใช้ราคาแทนดังตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่772/2521การที่โจทก์ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้จำเลยผู้เช่าซื้อส่งคืนรถยนต์ที่เช่าซื้อหรือมิฉะนั้นให้ชดใช้ราคานั้นสิทธิเรียกร้องนี้ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เป็นอย่างอื่นจึงมีอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164(เดิม)หาใช้มีอายุความ2ปีตามมาตรา165(1)และ(6)(เดิม)ดังจำเลยฎีกาไม่ (3)ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าขาดประโยชน์ที่ควรจะได้ ดังตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่1212/2518การที่จำเลยเช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ไปแล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อและไม่ส่งมอบรถคืนทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายโดยขาดประโยชน์ที่ควรจะได้จากการนำรถออกให้เช่าการฟ้องเรียกค่าเสียหายเช่นนี้โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกร้องได้ภายในอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164(เดิม) คำพิพากษาศาลฎีกาที่3691/2526จำเลยเช่าซื้อรถยนต์จากโจทก์แล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อโจทก์บอกเลิกสัญญาและเอารถคืนมาสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายในการที่โจทก์ต้องขาดประโยชน์ไม่สามารถนำรถไปให้ผู้อื่นเช่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความการใช้สิทธิเรียกร้องดังกล่าวจึงต้องนำอายุความ10ปีตามมาตรา164(เดิม)มาใช้บังคับจะนำอายุความ1ปีในเรื่องละเมิดมาใช้บังคับไม่ได้เป็นต้น โจทก์ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ฟ้องเรียกราคาทรัพย์สินที่เช่าซื้อในส่วนที่ขาดตามสัญญาเช่าซื้อดังกล่าวเป็นกรณีฟ้องเรียกค่าเสียหายตามข้อตกลงในสัญญาเช่าซื้อหาใช่เป็นการฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อจำเลยนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบซึ่งกำหนดอายุความ6เดือนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา562,563หรือการฟ้องร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระในฐานะผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อซึ่งมีกำหนดอายุความ2ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/34(6)ไม่แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายบัญญัติกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะจึงต้องบังคับตามอายุความซึ่งกำหนด10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/30 วรวุฒิ เทพทองคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 513/2540บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ จี เอฟจำกัด (มหาชนโจทก์นางสาว อภิญญา ตุนก่อ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 193/30, ม. 563การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกันผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่1มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลันหากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อซึ่งมีอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164เดิมอันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาทหาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่1ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ6เดือนตามมาตรา563ไม่โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน270,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 165,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้มีจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นฎีกาไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 248วรรคหนึ่ง มีปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่าฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการเรียกราคารถยนต์ที่ขายได้เงินไม่คุ้มกับค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่โจทก์ฟ้องเรียกราคารถส่วนที่ขาดดังกล่าวเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญาเช่าซื้อ ข้อ 12 ที่ระบุว่าเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อเลิกกัน ผู้เช่าซื้อคือจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนให้แก่เจ้าของคือโจทก์ในสภาพเรียบร้อยโดยพลัน หากส่งมอบคืนไม่ได้หรือคืนในสภาพเรียบร้อยไม่ได้ต้องชดใช้ราคาทรัพย์สินเท่าราคาค่าเช่าซื้อ ซึ่งมีอายความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 164 เดิม อันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะเกิดกรณีพิพาท หาใช่การฟ้องเรียกค่าเสียหายในกรณีที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายเพราะการที่จำเลยที่ 1 ใช้โดยไม่ชอบซึ่งมีอายุความ 6 เดือนตามมาตรา 563ไม่ ฟ้องโจทก์ในเรื่องนี้จึงไม่ขาดอายุความฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 2 ฟังไม่ขึ้น ส่วนฎีกาข้ออื่นที่ว่าศาลอุทธรณ์กำหนดค่าเสียหายราคารถส่วนที่ขาดอยู่ไม่ถูกต้องและค่าขาดประโยชน์สูงเกินไป เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งต้องห้าม ศาลฎีการับวินิจฉัย"พิพากษายืน(สุประดิษฐ์ หุตะสิงห์-สุทธิ นิชโรจน์-สุชาติ ถวรวงษ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3เอกเทศสัญญาลักษณะ5เช่าซื้อไม่ได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้เป็นการเฉพาะจึงต้องบังคับตามบทบัญญัติในลักษณะ4เช่าทรัพย์เนื่องจากสัญญาเช่าซื้อมีลักษณะเป็นสัญญาซึ่งเจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่าและในบรรพ1หลักทั่วไปลักษณะ6อายุความโดยมีกำหนดอายุความดังต่อไปนี้ 1.กำหนดอายุความ6เดือนสำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบ(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา652,653)ตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่1585/2517ค่าเสียหายจากการที่จำเลยใช้รถชำรุดบุบสลายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้ต้องนำมาตรา562,563ในลักษณะเช่าทรัพย์ซึ่งมีอายุความ6เดือนมาใช้บังคับโดยอนุโลมจะนำอายุความทั่วไปตามมาตรา164(เดิม)มาใช้บังคับหาได้ไม่ 2.กำหนดอายุความ2ปีสำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระ(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/34(6)) ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่192/2512ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3ลักษณะ5ว่าด้วยเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความไว้โดยตรงแต่ค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าซื้อก็เป็นค่าเช่าในการใช้ทรัพย์สินอย่างหนึ่งหากผู้ให้เช่าซื้อเป็นพ่อค้าย่อมมีสิทธิเรียกร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระได้ภายในกำหนดอายุความ2ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา165(6)(เดิม) 3.กำหนดอายุความ5ปีสำหรับกรณีผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกดอกเบี้ยที่ค้างชำระหรือเงินที่ต้องชำระเพื่อผ่อนทุนคืนเป็นงวดๆหรือค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระเว้นแต่เป็นกรณีตามข้อ2(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/33(1)(2)(3)) 4.กำหนดอายุความ10ปีสำหรับกรณีที่กฎหมายมิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ(ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/30)ดังเช่นกรณีดังต่อไปนี้ (1)ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ยังขาดตามสัญญา ตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่3646/2530สัญญาเช่าซื้อที่ตกลงไว้ว่ารถยนต์ที่เช่าซื้อสูญหายในระหว่างสัญญาเช่าซื้อผู้เช่าซื้อจะต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเช่าซื้อจำนวนที่ยังขาดอยู่ให้แก่ผู้ให้เช่าซื้อและในกรณีนี้ถือว่าสัญญาเช่าซื้อสิ้นสุดระงับลงนั้นเป็นความตกลงที่ผู้เช่าซื้อยอมรับผิดในเหตุที่รถยนต์สูญหายซึ่งข้อตกลงเช่นนี้เป็นข้อสัญญารับใช้ค่าเสียหายแม้จะเรียกค่าเช่าซื้อกรณีก็มิใช่การฟ้องเรียกเอาค่าเช่าซื้ออันมีอายุความ2ปีตามมาตรา165(6)(เดิม)แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้จึงต้องใช้อายุความ10ปีตามมาตรา164(เดิม) (2)ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องให้ส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าซื้อคืนหรือให้ใช้ราคาแทนดังตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่772/2521การที่โจทก์ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกให้จำเลยผู้เช่าซื้อส่งคืนรถยนต์ที่เช่าซื้อหรือมิฉะนั้นให้ชดใช้ราคานั้นสิทธิเรียกร้องนี้ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เป็นอย่างอื่นจึงมีอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164(เดิม)หาใช้มีอายุความ2ปีตามมาตรา165(1)และ(6)(เดิม)ดังจำเลยฎีกาไม่ (3)ผู้ให้เช่าซื้อฟ้องเรียกค่าขาดประโยชน์ที่ควรจะได้ ดังตัวอย่างเช่นคำพิพากษาศาลฎีกาที่1212/2518การที่จำเลยเช่าซื้อรถยนต์ของโจทก์ไปแล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อและไม่ส่งมอบรถคืนทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายโดยขาดประโยชน์ที่ควรจะได้จากการนำรถออกให้เช่าการฟ้องเรียกค่าเสียหายเช่นนี้โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกร้องได้ภายในอายุความ10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา164(เดิม) คำพิพากษาศาลฎีกาที่3691/2526จำเลยเช่าซื้อรถยนต์จากโจทก์แล้วผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อโจทก์บอกเลิกสัญญาและเอารถคืนมาสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายในการที่โจทก์ต้องขาดประโยชน์ไม่สามารถนำรถไปให้ผู้อื่นเช่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะเช่าซื้อมิได้บัญญัติเรื่องอายุความการใช้สิทธิเรียกร้องดังกล่าวจึงต้องนำอายุความ10ปีตามมาตรา164(เดิม)มาใช้บังคับจะนำอายุความ1ปีในเรื่องละเมิดมาใช้บังคับไม่ได้เป็นต้น โจทก์ตามคำพิพากษาศาลฎีกานี้ฟ้องเรียกราคาทรัพย์สินที่เช่าซื้อในส่วนที่ขาดตามสัญญาเช่าซื้อดังกล่าวเป็นกรณีฟ้องเรียกค่าเสียหายตามข้อตกลงในสัญญาเช่าซื้อหาใช่เป็นการฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายจากการที่ผู้เช่าซื้อจำเลยนำทรัพย์สินที่เช่าซื้อไปใช้โดยไม่ชอบซึ่งกำหนดอายุความ6เดือนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา562,563หรือการฟ้องร้องค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระในฐานะผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าซื้อซึ่งมีกำหนดอายุความ2ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/34(6)ไม่แต่เป็นกรณีที่ไม่มีกฎหมายบัญญัติกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะจึงต้องบังคับตามอายุความซึ่งกำหนด10ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา193/30 วรวุฒิ เทพทอง