ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจพิสูจน์ของกลางพ.ศ. ๒๕๖๐[๑] เพื่อให้การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการตรวจพิสูจน์ของกลางในคดีกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่ของกรมสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและมีมาตรฐานเป็นไปในแนวทางเดียวกัน อธิบดีกรมสรรพสามิต จึงวางระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจพิสูจน์ของกลาง พ.ศ. ๒๕๖๐ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันออกประกาศเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้อธิบดีกรมสรรพสามิตเป็นผู้รักษาการตามระเบียบ และมีอำนาจวินิจฉัยปัญหา กำหนดหลักเกณฑ์และกำหนดวิธีปฏิบัติ เพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้ข้อ ๔ คดีกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่ของกรมสรรพสามิตที่ต้องมีการตรวจพิสูจน์ของกลางให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจพิสูจน์ของกลางท้ายระเบียบนี้ส่วนกรณีนอกเหนือจากที่ระบุไว้ถือเป็นคดีที่ไม่ต้องมีการตรวจพิสูจน์ของกลางข้อ ๕ หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง๕.๑ ให้ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง สำนักกฎหมายมีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง หรือดำเนินการเพื่อจัดให้มีผลวินิจฉัยของกลางของคณะกรรมการวินิจฉัยของกลางในคดีกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตได้ทั่วราชอาณาจักรทั้งนี้ให้รวมถึงคดีที่โอนมาดำเนินคดี ณ ส่วนคดี สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิตหรือคดีที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางในเขตท้องที่ความรับผิดชอบไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้โดยให้ผู้อำนวยการส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง นักวิชาการสรรพสามิตเจ้าพนักงานสรรพสามิต ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมายเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง๕.๒ บรรดาคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตซึ่งได้เกิดขึ้นอ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นภายในเขตท้องที่ความรับผิดชอบของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ให้สรรพสามิตพื้นที่หัวหน้าฝ่ายกฎหมายหรือผู้ซึ่งปฏิบัติงานในฐานะหัวหน้าฝ่ายกฎหมายเจ้าพนักงานสรรพสามิตฝ่ายกฎหมาย เป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง๕.๓ บรรดาคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตซึ่งได้เกิดขึ้นอ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นภายในเขตท้องที่ความรับผิดชอบของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาให้สรรพสามิตพื้นที่สาขาหัวหน้างานจัดเก็บภาษีหรือผู้ซึ่งปฏิบัติงานในฐานะหัวหน้างานจัดเก็บภาษีเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางหากของกลางในคดีใดผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางในเขตท้องที่ความรับผิดชอบไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้ให้ขออนุมัติอธิบดีเพื่อส่งของกลางพร้อมรายละเอียดให้ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมาย ดำเนินการตรวจพิสูจน์ต่อไป๕.๔ สำหรับของกลางในคดีใดมีความจำเป็นจะต้องตรวจพิสูจน์ในทางเคมีหรือทางวิทยาศาสตร์เพื่อนำผลไปประกอบการลงความเห็นในรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางให้กลุ่มวิเคราะห์สินค้าและของกลางมีอำนาจหน้าที่ในการดำเนินการเมื่อผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางตามข้อ ๕.๑ ข้อ ๕.๒ และข้อ ๕.๓ ดำเนินการตรวจพิสูจน์ของกลางเป็นที่เรียบร้อยแล้วให้ถือว่ารายงานผลการตรวจพิสูจน์ของกลางนั้นเป็นที่สุดข้อ ๖ ให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยของกลางทำหน้าที่วินิจฉัยของกลางสำหรับในคดีที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้คณะกรรมการวินิจฉัยของกลาง ประกอบด้วย๖.๑ ที่ปรึกษา (ผู้ทรงคุณวุฒิ) หรือรองอธิบดี ประธานกรรมการซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมสรรพสามิตในราชการสำนักกฎหมาย๖.๒ ผู้อำนวยการสำนักกฎหมาย หรือผู้แทน กรรมการ๖.๓ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการ กรรมการจัดเก็บภาษี ๑ หรือผู้แทน๖.๔ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการ กรรมการจัดเก็บภาษี ๒ หรือผู้แทน๖.๕ ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและ กรรมการปราบปราม หรือผู้แทน๖.๖ ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค กรรมการหรือผู้แทน๖.๗ ผู้อำนวยการกลุ่มวิเคราะห์สินค้าและของกลาง กรรมการหรือผู้แทน๖.๘ ผู้อำนวยการส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง กรรมการและสำนักกฎหมาย หรือผู้แทน เลขานุการเมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยของกลาง ได้วินิจฉัยของกลางเรียบร้อยแล้วให้เลขานุการคณะกรรมการ จัดทำผลการวินิจฉัยแจ้งให้หน่วยงานที่ส่งของกลางหรือสิ่งของมาตรวจพิสูจน์ทราบผลการวินิจฉัยเพื่อที่หน่วยงานนั้นจะได้ดำเนินการจัดทำรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางต่อไปข้อ ๗ วิธีปฏิบัติในการตรวจพิสูจน์๗.๑การตรวจพิสูจน์ของกลางสำหรับคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมาย ให้ปฏิบัติดังนี้๗.๑.๑ กรณีตรวจพิสูจน์ของกลาง ณที่ทำการส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง สำนักกฎหมายทั้งคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่หรือคดีที่โอนมาทำการพิสูจน์ให้ผู้มีอำนาจตรวจพิสูจน์ตรวจรับของกลางตามบันทึกการตรวจรับของกลางโดยให้ทำการตรวจพิสูจน์ตามวิธีการที่ระบุในข้อ ๔ และเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วให้จัดทำบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางตามแบบ ส.ส. ๒/๔ โดยในบัญชีของกลางและรายงานดังกล่าวให้ระบุรายการ ชนิดจำนวนของกลาง และผลการตรวจพิสูจน์๗.๑.๒ กรณีตรวจพิสูจน์ของกลางนอกที่ทำการทั้งคดีที่ของกลางตั้งอยู่นอกที่ทำการ หรือคดีที่มีความจำเป็นจะต้องเดินทางไปทำการตรวจพิสูจน์ในท้องที่ความรับผิดชอบของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมหรือผู้มีอำนาจหน้าที่ตรวจพิสูจน์ในหน่วยงานดังกล่าว แล้วแต่กรณีเป็นผู้นำชี้ของกลางที่จะตรวจพิสูจน์หรือจัดสถานที่ให้ตรวจพิสูจน์โดยให้ทำการตรวจพิสูจน์ตามวิธีการที่ระบุในข้อ ๔ และเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นให้จัดทำบันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการและบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลาง ตามแบบ ส.ส. ๒/๔โดยในบัญชีของกลางและรายงานดังกล่าวให้ระบุรายการ ชนิด จำนวนของกลาง และผลการตรวจพิสูจน์๗.๑.๓ รายงานการตรวจพิสูจน์ตามข้อ ๗.๑.๑ และข้อ ๗.๑.๒ ให้จัดทำขึ้นจำนวน ๒ ฉบับฉบับแรกส่งให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เพื่อใช้แนบสำนวนการเปรียบเทียบคดี ฉบับที่สองเก็บไว้เป็นหลักฐานส่วนของกลางเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว ให้จัดการของกลางในคดีตามระเบียบว่าด้วยการนั้น๗.๒การตรวจพิสูจน์ของกลางสำหรับคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา ให้ปฏิบัติดังนี้๗.๒.๑ ให้ผู้มีอำนาจตรวจพิสูจน์ทำการตรวจรับของกลางตามบันทึกการตรวจรับของกลางและทำการตรวจพิสูจน์ตามวิธีการที่ระบุในข้อ ๔ และเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว ให้จัดทำบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางตามแบบ ส.ส. ๒/๔ โดยในบัญชีของกลางและรายงานดังกล่าวให้ระบุรายการ ชนิดจำนวนของกลาง และผลการตรวจพิสูจน์สำหรับการตรวจพิสูจน์ของกลางนอกที่ทำการให้จัดทำบันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการด้วย๗.๒.๒ รายงานการตรวจพิสูจน์ตามข้อ ๗.๒.๑ ให้จัดทำขึ้นจำนวน ๒ ฉบับ ฉบับแรกใช้แนบสำนวนการเปรียบเทียบคดีฉบับที่สองเก็บไว้เป็นหลักฐาน ส่วนของกลางเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วให้จัดการของกลางในคดีตามระเบียบว่าด้วยการนั้นข้อ ๘ กรณีส่วนราชการหรือหน่วยงานอื่นที่มิได้สังกัดกรมสรรพสามิตร้องขอเป็นหนังสือให้ผู้มีอำนาจหน้าที่ตรวจพิสูจน์ของกลางตามระเบียบนี้ทำการตรวจพิสูจน์ของกลางที่เป็นสินค้าหรือวัสดุอุปกรณ์สิ่งของที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตทั้งที่เป็นของกลางในคดีหรือยังไม่มีการดำเนินคดี ให้ส่วนราชการหรือหน่วยงานดังกล่าวส่งของกลาง พร้อมด้วยบันทึกการจับกุมหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งนี้จะต้องระบุว่า ต้องการทราบรายละเอียดเกี่ยวกับของกลางนั้นในเรื่องใดบ้างเมื่อผู้มีอำนาจตรวจพิสูจน์ของกลางทำการตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้ว ให้จัดทำรายงานการตรวจพิสูจน์แจ้งให้ส่วนราชการ หรือหน่วยงานนั้นทราบต่อไปข้อ ๙ บันทึกการตรวจรับของกลางบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลาง (แบบ ส.ส. ๒/๔) บันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการรายงานการตรวจพิสูจน์ ให้ใช้ตามแบบท้ายระเบียบนี้ประกาศ ณ วันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐สมชาย พูลสวัสดิ์อธิบดีกรมสรรพสามิตเอกสารแนบท้าย๑. หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจพิสูจน์ของกลาง (แนบท้ายระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วยการตรวจพิสูจน์ของกลาง พ.ศ. ๒๕๖๐)๒. บันทึกการตรวจรับของกลาง๓. บัญชีของกลาง (ส.ส. ๒/๔)๔. บันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการ๕. รายงานการตรวจพิสูจน์(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)พัชรภรณ์/จัดทำ๒๙กันยายน ๒๕๖๑[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ๑๑๙ ง/หน้า ๑๕๖ (เล่มที่ ๑)/๒๔ พฤษภาคม๒๕๖๑