กฎกระทรวงกฎกระทรวง(พ.ศ.2519)ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุพ.ศ.2518---------- อาศัยอำนาจตามความในมาตรา6 และมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ หมวด 1 การปกครองดูแลและบำรุงรักษาที่ราชพัสดุ ---------------------- ข้อ1 ให้กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง มีหน้าที่รับขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุโดยทำเป็นทะเบียนที่ราชพัสดุกลางไว้ ข้อ2 ในแต่ละจังหวัด ให้มีทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดมีรายการตรงกับทะเบียนที่ราชพัสดุกลาง สำหรับในกรุงเทพมหานครให้กรมธนารักษ์เป็นผู้จัดทำและรักษาทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด ในจังหวัดอื่นให้ราชพัสดุจังหวัดเป็นผู้จัดทำและรักษาทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด ในกรณีที่ไม่มีราชพัสดุจังหวัดให้เป็นหน้าที่ของสรรพากรจังหวัด ข้อ3 ทะเบียนที่ราชพัสดุกลางและทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด ให้เป็นไปตามแบบที่กระทรวงการคลังกำหนดและในทะเบียนดังกล่าวให้มีแผนที่แสดงที่ตั้งและอาณาเขตของที่ราชพัสดุนั้นด้วย ข้อ4 ที่ราชพัสดุในท้องที่จังหวัดใดที่ยังไม่ได้สำรวจรายการเพื่อขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลาง ให้กรมธนารักษ์ทำความตกลงกับกระทรวงทบวงกรมซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล หรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้นเพื่อสำรวจรายการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลาง เมื่อกรมธนารักษ์ได้ดำเนินการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลางตามวรรคหนึ่งแล้วให้แจ้งราชพัสดุจังหวัดหรือสรรพากรจังหวัดแล้วแต่กรณี เพื่อลงทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดให้ถูกต้องตรงกัน ข้อ5 ที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุแปลงใดยังไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินให้กรมธนารักษ์ดำเนินการเพื่อให้ได้มาซึ่งหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินแปลงนั้น ข้อ6 ในกรณีที่ต้องมีการสอบเขตหรือระวังชี้แนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุสำหรับในกรุงเทพมหานครให้กรมธนารักษ์ร่วมกับกระทรวงทบวงกรมซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล หรือใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้นเป็นผู้ระวังชี้แนวเขตนำทำการรังวัดและลงนามรับรองแนวเขต ส่วนในจังหวัดอื่นให้ราชพัสดุจังหวัดหรือสรรพากรจังหวัด แล้วแต่กรณีร่วมกับกระทรวงทบวงกรมซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล หรือใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้นเป็นผู้ระวังชี้แนวเขตนำทำการรังวัดและลงนามรับรองแนวเขต ข้อ7 ในกรุงเทพมหานคร ให้กรมธนารักษ์จัดทำทะเบียนหนังสือสำคัญสำหรับที่ราชพัสดุและเก็บรักษาหนังสือสำคัญนั้นไว้ในที่ปลอดภัยส่วนในจังหวัดอื่น ให้ราชพัสดุจังหวัดหรือสรรพากรจังหวัด แล้วแต่กรณีเป็นผู้จัดทำทะเบียนหนังสือสำคัญสำหรับที่ราชพัสดุและเก็บรักษาหนังสือสำคัญนั้นโดยฝากคลังจังหวัดไว้ในลักษณะหีบห่อ ข้อ8 ให้มีการตรวจสอบหนังสือสำคัญสำหรับที่ราชพัสดุอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง ตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด ข้อ9 ค่าธรรมเนียมในการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินตามข้อ 5 และค่าฤชาธรรมเนียมในการดำเนินคดีเกี่ยวกับที่ราชพัสดุให้จ่ายจากงบประมาณของกรมธนารักษ์ หมวด2 การใช้ที่ราชพัสดุ ------------ ข้อ10 กระทรวงทบวงกรมใดประสงค์จะใช้ที่ราชพัสดุเพื่อประโยชน์ในทางราชการ ถ้าที่ราชพัสดุนั้นตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์แต่ถ้าที่ราชพัสดุตั้งอยู่ในจังหวัดอื่นให้แจ้งการขอใช้ที่ราชพัสดุนั้นต่อผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อได้รับความยินยอมจากผู้ว่าราชการจังหวัดให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ ข้อ11 ให้กรมธนารักษ์พิจารณาอนุญาตให้กระทรวงทบวงกรมใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์ในทางราชการได้ตามที่จำเป็นและสมควรในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการพิจารณาอนุญาตซึ่งไม่อาจตกลงกันได้ให้เสนอเรื่องให้คณะกรรมการที่ราชพัสดุวินิจฉัยชี้ขาด ข้อ12 ในกรณีที่กระทรวงทบวงกรมใดปลูกสร้างอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุในที่ราชพัสดุ ให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบเพื่อดำเนินการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุต่อไป ข้อ13 เมื่อปรากฏว่ากระทรวงทบวงกรมใดเลิกใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุ หรือประสงค์จะใช้ที่ราชพัสดุเพื่อประโยชน์ในทางราชการอย่างอื่นนอกจากที่ได้ตกลงไว้กับกรมธนารักษ์ให้กระทรวงทบวงกรมนั้นแจ้งต่อกรมธนารักษ์เพื่อส่งคืนที่ราชพัสดุหรือให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ใหม่แล้วแต่กรณี กระทรวงทบวงกรมใดไม่ส่งคืนที่ราชพัสดุหรือปรากฏว่าได้ใช้ที่ราชพัสดุผิดไปจากที่ได้ตกลงไว้กับกรมธนารักษ์ให้กรมธนารักษ์ดำเนินการขอคืนที่ราชพัสดุนั้น ในกรณีที่มีปัญหาว่ากระทรวงทบวงกรมดังกล่าวได้เลิกใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้นหรือกระทรวงทบวงกรมนั้นได้ใช้ที่ราชพัสดุผิดจากข้อตกลงกับกรมธนารักษ์หรือไม่ให้คณะกรรมการที่ราชพัสดุวินิจฉัยชี้ขาด ข้อ14 ให้กระทรวงทบวงกรมดูแลและบำรุงรักษาที่ราชพัสดุที่ปกครองดูแลหรือใช้ประโยชน์เสมอวิญญูชนจะพึงสงวนทรัพย์สินของตนเอง ข้อ15 ในกรณีที่กระทรวงทบวงกรมที่ปกครองดูแลหรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุประสงค์จะรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างในที่ราชพัสดุให้ขออนุญาตต่อกรมธนารักษ์ แต่ถ้าเป็นการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างดังต่อไปนี้ (1)สิ่งปลูกสร้างที่ก่อสร้างมาแล้วไม่น้อยกว่ายี่สิบห้าปี (2)สิ่งปลูกสร้างที่ชำรุดจนใช้การไม่ได้ (3)สิ่งปลูกสร้างที่เกี่ยวกับราชการลับทางทหาร (4)การรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างหลังเดิมเพื่อปลูกสร้างอาคารใหม่ทดแทนตามที่ได้รับงบประมาณ ให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบเมื่อได้ทำการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างในที่ราชพัสดุตามวรรคหนึ่งแล้ว วัสดุที่รื้อถอนจะนำออกประมูลขายนำเงินส่งคลังเป็นรายได้ของกรมธนารักษ์หรือหากจำเป็นจะนำไปใช้เพื่อประโยชน์แก่ทางราชการอย่างอื่นก็ให้กระทำได้แต่ต้องได้รับอนุญาตจากกรมธนารักษ์ก่อน หมวด 3 การจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุ -------------------- ข้อ16 ที่ราชพัสดุที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทางราชการหรือที่ไม่ได้สงวนไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในทางราชการจะนำมาจัดหาประโยชน์โดยการจัดให้เช่าก็ได้ แต่ต้องเป็นการให้เช่าในลักษณะดังต่อไปนี้ (1)การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้อยู่อาศัย (2)การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร (3)การให้เช่าที่ดินเพื่อปลูกสร้างอาคารโดยยกกรรมสิทธิ์อาคารที่ปลูกสร้างให้แก่กระทรวงการคลัง (4)การให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น (5)การให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุ ข้อ17 การจัดให้เช่าให้กระทำโดยวิธีประมูลตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด เว้นแต่ในกรณีดังต่อไปนี้จะจัดให้เช่าโดยไม่ต้องใช้วิธีประมูลก็ได้ (1)การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้อยู่อาศัย (2)การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร (3)การให้องค์การปกครองท้องถิ่นหรือรัฐวิสาหกิจที่เป็นนิติบุคคลเช่าเพื่อใช้เป็นที่ดำเนินงานขององค์การปกครองท้องถิ่นหรือรัฐวิสาหกิจ ทั้งนี้ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการที่ราชพัสดุ ข้อ18 ในกรณีที่สัญญาเช่าระงับเพราะเหตุผู้เช่าตาย หากทายาทของผู้เช่าประสงค์จะขอเช่าแทนต่อไปตามสัญญาเช่าเดิมจะอนุญาตให้ทายาทนั้นเช่าต่อไปจนครบกำหนดอายุสัญญาเช่าเดิมก็ได้ ข้อ19 ในกรุงเทพมหานคร การดำเนินการจัดให้เช่าเป็นอำนาจหน้าที่ของกรมธนารักษ์ ในจังหวัดอื่นการดำเนินการจัดให้เช่าให้เป็นอำนาจหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัด แต่การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้อยู่อาศัยหรือการให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรที่มีกำหนดเวลาเกินสามปี การให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุการให้เช่าที่ดินเพื่อปลูกสร้างอาคารโดยยกกรรมสิทธิ์อาคารที่ปลูกสร้างให้แก่กระทรวงการคลังหรือการให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมธนารักษ์ก่อน ข้อ20 ในการปลูกสร้างอาคารตามข้อ 16 (3) ถ้าเป็นอาคารพาณิชย์ ห้องแถวหรือตึกแถวต้องใช้แบบแปลนการก่อสร้างที่กรมธนารักษ์กำหนดถ้าเป็นอาคารอย่างอื่นแบบแปลนการก่อสร้างต้องได้รับอนุมัติจากกรมธนารักษ์ก่อน ข้อ21 เงื่อนไขสัญญาเช่า ระยะเวลาเช่า การบอกเลิก สัญญาเช่า ตลอดจนแบบสัญญาเช่า ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กระทรวงกำหนด ข้อ22 การกำหนดอัตราค่าเช่า ค่าปรับและค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ในการจัดให้เช่า ให้เป็นไปตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด บทเฉพาะกาล ---------- ข้อ23 ในระหว่างที่ยังจัดทำทะเบียนที่ราชพัสดุกลางหรือทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดไม่แล้วเสร็จ ให้คงใช้ทะเบียนที่ราชพัสดุเดิมไปพลางก่อน ข้อ24 ที่ราชพัสดุที่กระทรวงทบวงกรม องค์การปกครองท้องถิ่น หรือรัฐวิสาหกิจปกครองดูแลหรือใช้ประโยชน์อยู่แล้วในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้คงใช้ต่อไปโดยไม่ต้องขอทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ใหม่ ให้ไว้ณ วันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 เสวตร เปี่ยมพงษ์สานต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------+หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากคณะกรรมการที่ราชพัสดุเห็นสมควรที่จะกำหนดหลักเกณฑ์ และวิธีการในการปกครองดูแลบำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุให้เป็นการแน่นอนและเหมาะสม และมาตรา 6แห่งพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518ได้บัญญัติให้การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการปกครองดูแลบำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุกระทำโดยตราเป็นกฎกระทรวงจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงฉบับนี้[รก.2519/82/97/8 มิถุนายน 2519]