คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 234/2538หลักกฎหมาย: โจทก์ได้เช่าที่ดินจากส. เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า3ปีทำหลักฐานการเช่าเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้วย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญาแม้ส. จะโอนขายที่ดินให้แก่จำเลยแล้วสัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และส.ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่าจำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของส. ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วยจึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า แม้สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับส. ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา3ปีแล้วแต่สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่าแม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามแต่เมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบกำหนดตามสัญญาแม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาเช่าที่ดินโฉนดเลขที่ 7279 เนื้อที่27 ไร่ 91 ตารางวา จากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค มีกำหนด 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 ถึงวันที่ 25 เมษายน 2534 โจทก์ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินโดยขุดบ่อน้ำบาดาลเป็นเงิน10,000 บาท ปลูกเสาโรงเรือนเป็นเงิน 500 บาท หว่านเม็ดพันธุ์ถั่วเนื้อที่ 5 ไร่ และจะให้ผลผลิตเป็นเงิน 60,000 บาทวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินแปลงนี้จากพันโทสุรัตน์แล้วขัดขวางมิให้โจทก์ใช้ประโยชน์โดยปกติสุข ให้พนักงานของจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินเสียหายจนหมดโจทก์ครอบครองใช้ประโยชน์ได้เพียง 4 เดือน คงเหลือระยะเวลาตามสัญญาเช่าอีก 2 ปี8 เดือน ขอให้บังคับจำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนแก่โจทก์พร้อมทั้งปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม สามารถที่จะทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวได้ดังเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือน นับจากวันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค โจทก์ไม่เคยทำสัญญาเช่าที่พิพาทจากพันโทสุรัตน์ และไม่เคยครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาทจำเลยไม่เคยขัดขวางหรือให้พนักงานจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินโจทก์ จำเลยไม่ต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่า โจทก์ไม่มีสิทธิใช้ที่ดินพิพาทเกินวันที่ 25 เมษายน 2534 หรืออยู่ต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่พิพาทนั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1พิพากษายืน แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะนำคำฟ้องมายื่นใหม่ภายในอายุความโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่า โจทก์เป็นผู้เช่าที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ศกุนตนาค เพื่อใช้สำหรับเลี้ยงโค กำหนดเวลาเช่า 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 เป็นต้นไป โจทก์ใช้ประโยชน์ได้เพียง4 เดือน ต่อมาวันที่ 30 สิงหาคม 2531 พันโทสุรัตน์นำที่ดินพิพาทขายให้แก่จำเลยเมื่อจำเลยซื้อที่ดินพิพาทแล้วได้ให้คนงานเข้าไปปรับที่ดินและกีดขวางมิให้โจทก์เข้าครอบครองที่ดินพิพาทอีก ทำให้โจทก์ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินพิพาทตามสัญญาเช่า ซึ่งโจทก์มีสิทธิใช้ประโยชน์ได้อีก 2 ปี 8 เดือนประเด็นที่ต้องวินิจฉัยมีว่า โจทก์ขอบังคับให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์เช่าที่พิพาทต่อไปอีก2 ปี 8 เดือน ได้หรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า โจทก์ได้เช่าที่ดินจากพันโทสุรัตน์เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า 3 ปีการเช่านี้ได้ทำหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้ว ย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญา แม้พันโทสุรัตน์จะโอนขายที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยแล้ว สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และพันโทสุรัตน์ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่า จำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของพันโทสุรัตน์ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วย จึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินพิพาทจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับพันโทสุรัตน์ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา 3 ปีแล้ว สัญญาย่อมระงับไปโดยไม่ต้องบอกเลิกและพิพากษาให้ยกฟ้องนั้นเห็นว่า สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่า แม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามเมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบตามสัญญา แม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา"พิพากษากลับ ให้จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนให้แก่โจทก์โดยปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเช่าต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ฟังคำพิพากษาเป็นต้นไป หากสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้จำเลยส่งมอบที่ดินพิพาทแก่โจทก์ ก็ไม่ตัดสิทธิโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายภายในอายุความ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 234/2538นาย ศิริชัย กาญจนะกนกโจทก์บริษัท มาบุญครองศิริชัยโอลดิ้ง จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 537, ม. 569 ป.วิ.พ. ม. 142โจทก์ได้เช่าที่ดินจากส. เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า3ปีทำหลักฐานการเช่าเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้วย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญาแม้ส. จะโอนขายที่ดินให้แก่จำเลยแล้วสัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และส.ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่าจำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของส. ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วยจึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า แม้สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับส. ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา3ปีแล้วแต่สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่าแม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามแต่เมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบกำหนดตามสัญญาแม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาเช่าที่ดินโฉนดเลขที่ 7279 เนื้อที่27 ไร่ 91 ตารางวา จากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค มีกำหนด 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 ถึงวันที่ 25 เมษายน 2534 โจทก์ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินโดยขุดบ่อน้ำบาดาลเป็นเงิน10,000 บาท ปลูกเสาโรงเรือนเป็นเงิน 500 บาท หว่านเม็ดพันธุ์ถั่วเนื้อที่ 5 ไร่ และจะให้ผลผลิตเป็นเงิน 60,000 บาทวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินแปลงนี้จากพันโทสุรัตน์แล้วขัดขวางมิให้โจทก์ใช้ประโยชน์โดยปกติสุข ให้พนักงานของจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินเสียหายจนหมดโจทก์ครอบครองใช้ประโยชน์ได้เพียง 4 เดือน คงเหลือระยะเวลาตามสัญญาเช่าอีก 2 ปี8 เดือน ขอให้บังคับจำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนแก่โจทก์พร้อมทั้งปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม สามารถที่จะทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวได้ดังเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือน นับจากวันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค โจทก์ไม่เคยทำสัญญาเช่าที่พิพาทจากพันโทสุรัตน์ และไม่เคยครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาทจำเลยไม่เคยขัดขวางหรือให้พนักงานจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินโจทก์ จำเลยไม่ต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่า โจทก์ไม่มีสิทธิใช้ที่ดินพิพาทเกินวันที่ 25 เมษายน 2534 หรืออยู่ต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่พิพาทนั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1พิพากษายืน แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะนำคำฟ้องมายื่นใหม่ภายในอายุความโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่า โจทก์เป็นผู้เช่าที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ศกุนตนาค เพื่อใช้สำหรับเลี้ยงโค กำหนดเวลาเช่า 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 เป็นต้นไป โจทก์ใช้ประโยชน์ได้เพียง4 เดือน ต่อมาวันที่ 30 สิงหาคม 2531 พันโทสุรัตน์นำที่ดินพิพาทขายให้แก่จำเลยเมื่อจำเลยซื้อที่ดินพิพาทแล้วได้ให้คนงานเข้าไปปรับที่ดินและกีดขวางมิให้โจทก์เข้าครอบครองที่ดินพิพาทอีก ทำให้โจทก์ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินพิพาทตามสัญญาเช่า ซึ่งโจทก์มีสิทธิใช้ประโยชน์ได้อีก 2 ปี 8 เดือนประเด็นที่ต้องวินิจฉัยมีว่า โจทก์ขอบังคับให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์เช่าที่พิพาทต่อไปอีก2 ปี 8 เดือน ได้หรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า โจทก์ได้เช่าที่ดินจากพันโทสุรัตน์เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า 3 ปีการเช่านี้ได้ทำหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้ว ย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญา แม้พันโทสุรัตน์จะโอนขายที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยแล้ว สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และพันโทสุรัตน์ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่า จำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของพันโทสุรัตน์ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วย จึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินพิพาทจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับพันโทสุรัตน์ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา 3 ปีแล้ว สัญญาย่อมระงับไปโดยไม่ต้องบอกเลิกและพิพากษาให้ยกฟ้องนั้นเห็นว่า สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่า แม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามเมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบตามสัญญา แม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา"พิพากษากลับ ให้จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนให้แก่โจทก์โดยปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเช่าต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ฟังคำพิพากษาเป็นต้นไป หากสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้จำเลยส่งมอบที่ดินพิพาทแก่โจทก์ ก็ไม่ตัดสิทธิโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายภายในอายุความ(วุฒิ คราวุฒิ-มงคล สระฏัน-อธิราช มณีภาค)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาเช่าที่ดินโฉนดเลขที่ 7279 เนื้อที่27 ไร่ 91 ตารางวา จากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค มีกำหนด 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 ถึงวันที่ 25 เมษายน 2534 โจทก์ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินโดยขุดบ่อน้ำบาดาลเป็นเงิน10,000 บาท ปลูกเสาโรงเรือนเป็นเงิน 500 บาท หว่านเม็ดพันธุ์ถั่วเนื้อที่ 5 ไร่ และจะให้ผลผลิตเป็นเงิน 60,000 บาทวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินแปลงนี้จากพันโทสุรัตน์แล้วขัดขวางมิให้โจทก์ใช้ประโยชน์โดยปกติสุข ให้พนักงานของจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินเสียหายจนหมดโจทก์ครอบครองใช้ประโยชน์ได้เพียง 4 เดือน คงเหลือระยะเวลาตามสัญญาเช่าอีก 2 ปี8 เดือน ขอให้บังคับจำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนแก่โจทก์พร้อมทั้งปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม สามารถที่จะทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวได้ดังเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือน นับจากวันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค โจทก์ไม่เคยทำสัญญาเช่าที่พิพาทจากพันโทสุรัตน์ และไม่เคยครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาทจำเลยไม่เคยขัดขวางหรือให้พนักงานจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินโจทก์ จำเลยไม่ต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่า โจทก์ไม่มีสิทธิใช้ที่ดินพิพาทเกินวันที่ 25 เมษายน 2534 หรืออยู่ต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่พิพาทนั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1พิพากษายืน แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะนำคำฟ้องมายื่นใหม่ภายในอายุความโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่า โจทก์เป็นผู้เช่าที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ศกุนตนาค เพื่อใช้สำหรับเลี้ยงโค กำหนดเวลาเช่า 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 เป็นต้นไป โจทก์ใช้ประโยชน์ได้เพียง4 เดือน ต่อมาวันที่ 30 สิงหาคม 2531 พันโทสุรัตน์นำที่ดินพิพาทขายให้แก่จำเลยเมื่อจำเลยซื้อที่ดินพิพาทแล้วได้ให้คนงานเข้าไปปรับที่ดินและกีดขวางมิให้โจทก์เข้าครอบครองที่ดินพิพาทอีก ทำให้โจทก์ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินพิพาทตามสัญญาเช่า ซึ่งโจทก์มีสิทธิใช้ประโยชน์ได้อีก 2 ปี 8 เดือนประเด็นที่ต้องวินิจฉัยมีว่า โจทก์ขอบังคับให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์เช่าที่พิพาทต่อไปอีก2 ปี 8 เดือน ได้หรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า โจทก์ได้เช่าที่ดินจากพันโทสุรัตน์เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า 3 ปีการเช่านี้ได้ทำหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้ว ย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญา แม้พันโทสุรัตน์จะโอนขายที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยแล้ว สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และพันโทสุรัตน์ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่า จำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของพันโทสุรัตน์ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วย จึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินพิพาทจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับพันโทสุรัตน์ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา 3 ปีแล้ว สัญญาย่อมระงับไปโดยไม่ต้องบอกเลิกและพิพากษาให้ยกฟ้องนั้นเห็นว่า สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่า แม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามเมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบตามสัญญา แม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา"พิพากษากลับ ให้จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนให้แก่โจทก์โดยปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเช่าต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ฟังคำพิพากษาเป็นต้นไป หากสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้จำเลยส่งมอบที่ดินพิพาทแก่โจทก์ ก็ไม่ตัดสิทธิโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายภายในอายุความ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 234/2538นาย ศิริชัย กาญจนะกนกโจทก์บริษัท มาบุญครองศิริชัยโอลดิ้ง จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 537, ม. 569 ป.วิ.พ. ม. 142โจทก์ได้เช่าที่ดินจากส. เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า3ปีทำหลักฐานการเช่าเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้วย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญาแม้ส. จะโอนขายที่ดินให้แก่จำเลยแล้วสัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และส.ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่าจำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของส. ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วยจึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า แม้สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับส. ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา3ปีแล้วแต่สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่าแม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามแต่เมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบกำหนดตามสัญญาแม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาเช่าที่ดินโฉนดเลขที่ 7279 เนื้อที่27 ไร่ 91 ตารางวา จากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค มีกำหนด 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 ถึงวันที่ 25 เมษายน 2534 โจทก์ได้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินโดยขุดบ่อน้ำบาดาลเป็นเงิน10,000 บาท ปลูกเสาโรงเรือนเป็นเงิน 500 บาท หว่านเม็ดพันธุ์ถั่วเนื้อที่ 5 ไร่ และจะให้ผลผลิตเป็นเงิน 60,000 บาทวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินแปลงนี้จากพันโทสุรัตน์แล้วขัดขวางมิให้โจทก์ใช้ประโยชน์โดยปกติสุข ให้พนักงานของจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินเสียหายจนหมดโจทก์ครอบครองใช้ประโยชน์ได้เพียง 4 เดือน คงเหลือระยะเวลาตามสัญญาเช่าอีก 2 ปี8 เดือน ขอให้บังคับจำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนแก่โจทก์พร้อมทั้งปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม สามารถที่จะทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวได้ดังเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือน นับจากวันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์จำเลยให้การว่า เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2531 จำเลยได้ซื้อที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ ศกุนตนาค โจทก์ไม่เคยทำสัญญาเช่าที่พิพาทจากพันโทสุรัตน์ และไม่เคยครอบครองทำประโยชน์ในที่พิพาทจำเลยไม่เคยขัดขวางหรือให้พนักงานจำเลยบุกรุกทำลายทรัพย์สินโจทก์ จำเลยไม่ต้องปฏิบัติตามสัญญาเช่า โจทก์ไม่มีสิทธิใช้ที่ดินพิพาทเกินวันที่ 25 เมษายน 2534 หรืออยู่ต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ศาลสั่งหรือวันที่จำเลยส่งมอบที่พิพาทนั้น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1พิพากษายืน แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะนำคำฟ้องมายื่นใหม่ภายในอายุความโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่า โจทก์เป็นผู้เช่าที่ดินพิพาทจากพันโทสุรัตน์ศกุนตนาค เพื่อใช้สำหรับเลี้ยงโค กำหนดเวลาเช่า 3 ปีตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2531 เป็นต้นไป โจทก์ใช้ประโยชน์ได้เพียง4 เดือน ต่อมาวันที่ 30 สิงหาคม 2531 พันโทสุรัตน์นำที่ดินพิพาทขายให้แก่จำเลยเมื่อจำเลยซื้อที่ดินพิพาทแล้วได้ให้คนงานเข้าไปปรับที่ดินและกีดขวางมิให้โจทก์เข้าครอบครองที่ดินพิพาทอีก ทำให้โจทก์ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินพิพาทตามสัญญาเช่า ซึ่งโจทก์มีสิทธิใช้ประโยชน์ได้อีก 2 ปี 8 เดือนประเด็นที่ต้องวินิจฉัยมีว่า โจทก์ขอบังคับให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์เช่าที่พิพาทต่อไปอีก2 ปี 8 เดือน ได้หรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า โจทก์ได้เช่าที่ดินจากพันโทสุรัตน์เจ้าของที่ดินเดิมโดยมีกำหนดเวลาเช่า 3 ปีการเช่านี้ได้ทำหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดแล้ว ย่อมใช้ฟ้องร้องบังคับคดีได้ ผู้ให้เช่าต้องส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้เช่าครอบครองตามสัญญา แม้พันโทสุรัตน์จะโอนขายที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยแล้ว สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ระหว่างโจทก์และพันโทสุรัตน์ย่อมไม่ระงับไปเพราะเหตุโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ให้เช่า จำเลยต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของพันโทสุรัตน์ซึ่งมีต่อโจทก์ด้วย จึงมีหน้าที่ให้โจทก์ได้อยู่ในที่ดินพิพาทจนครบกำหนดระยะเวลาเช่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่า สัญญาเช่าที่โจทก์ทำกับพันโทสุรัตน์ถึงบัดนี้เกินกำหนดเวลา 3 ปีแล้ว สัญญาย่อมระงับไปโดยไม่ต้องบอกเลิกและพิพากษาให้ยกฟ้องนั้นเห็นว่า สัญญาเช่ามีสาระสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาการเช่า แม้สัญญาเช่าจะลงวันที่เริ่มต้นก็ตามเมื่อผู้เช่าไม่ได้ใช้ทรัพย์ครบตามกำหนดระยะเวลาในสัญญาเช่าผู้ให้เช่าก็มีหน้าที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในที่เช่าจนครบตามสัญญา แม้วันที่ที่กำหนดในสัญญาเช่าจะล่วงเลยไปแล้วศาลก็บังคับให้จำเลยส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้แก่โจทก์ตามสัญญาเช่าได้ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา"พิพากษากลับ ให้จำเลยส่งมอบที่ดินตามฟ้องคืนให้แก่โจทก์โดยปรับสภาพพื้นที่ดินให้เรียบร้อยคงเดิม ให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยให้โจทก์ใช้สิทธิตามสัญญาเช่าต่อไปอีก 2 ปี 8 เดือนนับแต่วันที่ฟังคำพิพากษาเป็นต้นไป หากสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้จำเลยส่งมอบที่ดินพิพาทแก่โจทก์ ก็ไม่ตัดสิทธิโจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายภายในอายุความ(วุฒิ คราวุฒิ-มงคล สระฏัน-อธิราช มณีภาค)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ