คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2022/2526หลักกฎหมาย: เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนเพราะได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอให้เลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยกับพวกได้จดทะเบียนเข้าเป็นหุ้นส่วนกระทำกิจการค้าร่วมกันใช้ชื่อว่าห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอุดมชัยมอเตอร์ โจทก์ไม่ประสงค์เป็นหุ้นส่วนต่อไป ได้บอกเลิกการเป็นหุ้นส่วนและขอให้ชำระบัญชีแล้ว จำเลยไม่จัดการประการใดจึงฟ้องขอให้จำเลยในฐานะหุ้นส่วนผู้จัดการชำระบัญชีเลิกห้าง จำเลยให้การว่า โจทก์ถอนตัวออกไปจากห้างพิพาทนานแล้ว ไม่มีฐานะเป็นหุ้นส่วน จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์ แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์ไม่อยู่ในฐานะเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาซึ่งโจทก์ไม่ได้โต้แย้งไว้ โจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ พิพากษาให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ในประเด็นที่ว่าศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์นั้นชอบแล้ว แต่อุทธรณ์ของโจทก์ยังมีประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องอีกประเด็นหนึ่งซึ่งศาลอุทธรณ์ยังมิได้วินิจฉัยในปัญหานี้ และศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่จำต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย โดยวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงปรากฏชัดแจ้งในสำนวนคดีหมายเลขแดงที่ ๑๐๔/๒๕๑๕ ของศาลจังหวัดลพบุรีแล้วว่า โจทก์ได้ทำความตกลงกับนายสุรชัยซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการห้างพิพาทนี้ โดยนายสุรชัยยอมจ่ายเงินค่าหุ้นและเงินปันผลให้แก่โจทก์เป็นเงิน ๘๐,๐๐๐ บาท และโจทก์ยอมออกจากหุ้นส่วนในห้างพิพาทไม่ขอเกี่ยวข้องกับนายสุรชัยและห้างพิพาทอีกต่อไป และจะไม่ฟ้องร้องนายสุรชัยต่อไปอีกทั้งทางแพ่งและอาญา แล้วโจทก์ได้ขอถอนฟ้องคดีไปปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ในคดีดังกล่าวแล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องนายสุรชัยเป็นจำเลยอีกคดีหนึ่ง เพื่อขอเพิกถอนข้อตกลงในรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ดังกล่าวแล้ว ปรากฏตามคดีหมายเลขแดงที่ ๙๗/๒๕๒๑ ของศาลจังหวัดลพบุรี ซึ่งศาลได้พิพากษายกฟ้องโจทก์คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์ต้องผูกพันตามคำพิพากษาดังกล่าว โดยต้องถือว่า โจทก์ได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอเลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้ ฎีกาของโจทก์ไม่มีทางชนะคดีได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2022/2526นายสุพจน์ อึ้งสุวรรณพานิชโจทก์ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอุดมชัยมอเตอร์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1055 (5 (4), ม. 1057, ม. 1060 ป.วิ.พ. ม. 55เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนเพราะได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอให้เลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยกับพวกได้จดทะเบียนเข้าเป็นหุ้นส่วนกระทำกิจการค้าร่วมกันใช้ชื่อว่าห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอุดมชัยมอเตอร์ โจทก์ไม่ประสงค์เป็นหุ้นส่วนต่อไป ได้บอกเลิกการเป็นหุ้นส่วนและขอให้ชำระบัญชีแล้ว จำเลยไม่จัดการประการใดจึงฟ้องขอให้จำเลยในฐานะหุ้นส่วนผู้จัดการชำระบัญชีเลิกห้าง จำเลยให้การว่า โจทก์ถอนตัวออกไปจากห้างพิพาทนานแล้ว ไม่มีฐานะเป็นหุ้นส่วน จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์ แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์ไม่อยู่ในฐานะเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาซึ่งโจทก์ไม่ได้โต้แย้งไว้ โจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ พิพากษาให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ในประเด็นที่ว่าศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์นั้นชอบแล้ว แต่อุทธรณ์ของโจทก์ยังมีประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องอีกประเด็นหนึ่งซึ่งศาลอุทธรณ์ยังมิได้วินิจฉัยในปัญหานี้ และศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่จำต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย โดยวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงปรากฏชัดแจ้งในสำนวนคดีหมายเลขแดงที่ ๑๐๔/๒๕๑๕ ของศาลจังหวัดลพบุรีแล้วว่า โจทก์ได้ทำความตกลงกับนายสุรชัยซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการห้างพิพาทนี้ โดยนายสุรชัยยอมจ่ายเงินค่าหุ้นและเงินปันผลให้แก่โจทก์เป็นเงิน ๘๐,๐๐๐ บาท และโจทก์ยอมออกจากหุ้นส่วนในห้างพิพาทไม่ขอเกี่ยวข้องกับนายสุรชัยและห้างพิพาทอีกต่อไป และจะไม่ฟ้องร้องนายสุรชัยต่อไปอีกทั้งทางแพ่งและอาญา แล้วโจทก์ได้ขอถอนฟ้องคดีไปปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ในคดีดังกล่าวแล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องนายสุรชัยเป็นจำเลยอีกคดีหนึ่ง เพื่อขอเพิกถอนข้อตกลงในรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ดังกล่าวแล้ว ปรากฏตามคดีหมายเลขแดงที่ ๙๗/๒๕๒๑ ของศาลจังหวัดลพบุรี ซึ่งศาลได้พิพากษายกฟ้องโจทก์คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์ต้องผูกพันตามคำพิพากษาดังกล่าว โดยต้องถือว่า โจทก์ได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอเลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้ ฎีกาของโจทก์ไม่มีทางชนะคดีได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(ทวี กสิยพงศ์-ดุสิต วราโห-พิพัฒน์ จักรางกูร)ศาลจังหวัดลพบุรี - นายสุริยะ เดชด่านศาลอุทธรณ์ - นายพิชิต พรหมพิทักษ์กุลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยกับพวกได้จดทะเบียนเข้าเป็นหุ้นส่วนกระทำกิจการค้าร่วมกันใช้ชื่อว่าห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอุดมชัยมอเตอร์ โจทก์ไม่ประสงค์เป็นหุ้นส่วนต่อไป ได้บอกเลิกการเป็นหุ้นส่วนและขอให้ชำระบัญชีแล้ว จำเลยไม่จัดการประการใดจึงฟ้องขอให้จำเลยในฐานะหุ้นส่วนผู้จัดการชำระบัญชีเลิกห้าง จำเลยให้การว่า โจทก์ถอนตัวออกไปจากห้างพิพาทนานแล้ว ไม่มีฐานะเป็นหุ้นส่วน จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์ แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์ไม่อยู่ในฐานะเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาซึ่งโจทก์ไม่ได้โต้แย้งไว้ โจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ พิพากษาให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ในประเด็นที่ว่าศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์นั้นชอบแล้ว แต่อุทธรณ์ของโจทก์ยังมีประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องอีกประเด็นหนึ่งซึ่งศาลอุทธรณ์ยังมิได้วินิจฉัยในปัญหานี้ และศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่จำต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย โดยวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงปรากฏชัดแจ้งในสำนวนคดีหมายเลขแดงที่ ๑๐๔/๒๕๑๕ ของศาลจังหวัดลพบุรีแล้วว่า โจทก์ได้ทำความตกลงกับนายสุรชัยซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการห้างพิพาทนี้ โดยนายสุรชัยยอมจ่ายเงินค่าหุ้นและเงินปันผลให้แก่โจทก์เป็นเงิน ๘๐,๐๐๐ บาท และโจทก์ยอมออกจากหุ้นส่วนในห้างพิพาทไม่ขอเกี่ยวข้องกับนายสุรชัยและห้างพิพาทอีกต่อไป และจะไม่ฟ้องร้องนายสุรชัยต่อไปอีกทั้งทางแพ่งและอาญา แล้วโจทก์ได้ขอถอนฟ้องคดีไปปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ในคดีดังกล่าวแล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องนายสุรชัยเป็นจำเลยอีกคดีหนึ่ง เพื่อขอเพิกถอนข้อตกลงในรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ดังกล่าวแล้ว ปรากฏตามคดีหมายเลขแดงที่ ๙๗/๒๕๒๑ ของศาลจังหวัดลพบุรี ซึ่งศาลได้พิพากษายกฟ้องโจทก์คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์ต้องผูกพันตามคำพิพากษาดังกล่าว โดยต้องถือว่า โจทก์ได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอเลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้ ฎีกาของโจทก์ไม่มีทางชนะคดีได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2022/2526นายสุพจน์ อึ้งสุวรรณพานิชโจทก์ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอุดมชัยมอเตอร์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1055 (5 (4), ม. 1057, ม. 1060 ป.วิ.พ. ม. 55เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนเพราะได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอให้เลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยกับพวกได้จดทะเบียนเข้าเป็นหุ้นส่วนกระทำกิจการค้าร่วมกันใช้ชื่อว่าห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอุดมชัยมอเตอร์ โจทก์ไม่ประสงค์เป็นหุ้นส่วนต่อไป ได้บอกเลิกการเป็นหุ้นส่วนและขอให้ชำระบัญชีแล้ว จำเลยไม่จัดการประการใดจึงฟ้องขอให้จำเลยในฐานะหุ้นส่วนผู้จัดการชำระบัญชีเลิกห้าง จำเลยให้การว่า โจทก์ถอนตัวออกไปจากห้างพิพาทนานแล้ว ไม่มีฐานะเป็นหุ้นส่วน จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์ แล้ววินิจฉัยว่า โจทก์ไม่อยู่ในฐานะเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทแล้ว จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าอุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาซึ่งโจทก์ไม่ได้โต้แย้งไว้ โจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ พิพากษาให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ในประเด็นที่ว่าศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานโจทก์นั้นชอบแล้ว แต่อุทธรณ์ของโจทก์ยังมีประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องอีกประเด็นหนึ่งซึ่งศาลอุทธรณ์ยังมิได้วินิจฉัยในปัญหานี้ และศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่จำต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย โดยวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงปรากฏชัดแจ้งในสำนวนคดีหมายเลขแดงที่ ๑๐๔/๒๕๑๕ ของศาลจังหวัดลพบุรีแล้วว่า โจทก์ได้ทำความตกลงกับนายสุรชัยซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการห้างพิพาทนี้ โดยนายสุรชัยยอมจ่ายเงินค่าหุ้นและเงินปันผลให้แก่โจทก์เป็นเงิน ๘๐,๐๐๐ บาท และโจทก์ยอมออกจากหุ้นส่วนในห้างพิพาทไม่ขอเกี่ยวข้องกับนายสุรชัยและห้างพิพาทอีกต่อไป และจะไม่ฟ้องร้องนายสุรชัยต่อไปอีกทั้งทางแพ่งและอาญา แล้วโจทก์ได้ขอถอนฟ้องคดีไปปรากฏตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ในคดีดังกล่าวแล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องนายสุรชัยเป็นจำเลยอีกคดีหนึ่ง เพื่อขอเพิกถอนข้อตกลงในรายงานกระบวนพิจารณา ลงวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๑๕ ดังกล่าวแล้ว ปรากฏตามคดีหมายเลขแดงที่ ๙๗/๒๕๒๑ ของศาลจังหวัดลพบุรี ซึ่งศาลได้พิพากษายกฟ้องโจทก์คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์ต้องผูกพันตามคำพิพากษาดังกล่าว โดยต้องถือว่า โจทก์ได้ตกลงถอนตัวจากการเป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว เมื่อโจทก์มิได้เป็นหุ้นส่วนในห้างพิพาทนี้แล้ว โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิมาฟ้องขอเลิกห้างหุ้นส่วนและขอชำระบัญชีในห้างพิพาทได้ ฎีกาของโจทก์ไม่มีทางชนะคดีได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(ทวี กสิยพงศ์-ดุสิต วราโห-พิพัฒน์ จักรางกูร)ศาลจังหวัดลพบุรี - นายสุริยะ เดชด่านศาลอุทธรณ์ - นายพิชิต พรหมพิทักษ์กุลแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ