คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1039/2491หลักกฎหมาย: โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ขณะที่โจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ เมื่อไม่ได้ความว่า โจทก์ได้แต่งตั้งมารดาโจทก์เป็นตัวแทน จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ดังนี้ จะฟังว่ามารดาโจทก์เป็นตัวแทนของโจทก์ไม่ได้ความว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่สวนโฉนดที่ 524 แต่ผู้เดียว โจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว ระหว่างโจทก์อุปสมบท จำเลยได้ทำสัญญาเช่าที่สวนรายนี้จากมารดาโจทก์ โดยโจทก์มิได้แต่งตั้งให้มารดาโจทก์เป็นตัวแทน เมื่อโจทก์ลาอุปสมบทแล้ว จึงฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยและเรียกค่าเสียหาย จำเลยที่ 1 ให้การว่าได้ทำสัญญาเช่ากับบิดามารดาโจทก์โดยสุจริต บิดามารดาโจทก์ทำสัญญาแทนได้ในฐานะเป็นผู้แทนโดยชอบธรรม และเป็นไวยยาวัจกรของบุตรผู้เป็นภิกษุ จำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1 ทางการเรียกเข้าประจำการทหาร ในฐานะบิดาก็จัดการเช่าแทนบุตร ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกัน ให้ขับไล่จำเลยจำเลยฎีกาว่า จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ในขณะโจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ โจทก์ไม่อาจติดต่อทำสัญญาโดยตรงได้มารดาโจทก์จึงเป็นตัวแทนของโจทก์โดยสมบูรณ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 นั้นศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่รับกันไม่ได้ความว่า ได้มีการแต่งตั้งตัวแทนตามกฎหมายที่จำเลยอ้าง จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ก็ไม่ได้ความเลยพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1039/2491นายซ้อน เพิ่มเที่ยงโจทก์นายเอ็ง สกุลโง้ว ที่ 1 นายยั่วหัว แซ่โง้ว ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 537, ม. 797, ม. 798โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ขณะที่โจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ เมื่อไม่ได้ความว่า โจทก์ได้แต่งตั้งมารดาโจทก์เป็นตัวแทน จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ดังนี้ จะฟังว่ามารดาโจทก์เป็นตัวแทนของโจทก์ไม่ได้ความว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่สวนโฉนดที่ 524 แต่ผู้เดียว โจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว ระหว่างโจทก์อุปสมบท จำเลยได้ทำสัญญาเช่าที่สวนรายนี้จากมารดาโจทก์ โดยโจทก์มิได้แต่งตั้งให้มารดาโจทก์เป็นตัวแทน เมื่อโจทก์ลาอุปสมบทแล้ว จึงฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยและเรียกค่าเสียหาย จำเลยที่ 1 ให้การว่าได้ทำสัญญาเช่ากับบิดามารดาโจทก์โดยสุจริต บิดามารดาโจทก์ทำสัญญาแทนได้ในฐานะเป็นผู้แทนโดยชอบธรรม และเป็นไวยยาวัจกรของบุตรผู้เป็นภิกษุ จำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1 ทางการเรียกเข้าประจำการทหาร ในฐานะบิดาก็จัดการเช่าแทนบุตร ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกัน ให้ขับไล่จำเลยจำเลยฎีกาว่า จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ในขณะโจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ โจทก์ไม่อาจติดต่อทำสัญญาโดยตรงได้มารดาโจทก์จึงเป็นตัวแทนของโจทก์โดยสมบูรณ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 นั้นศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่รับกันไม่ได้ความว่า ได้มีการแต่งตั้งตัวแทนตามกฎหมายที่จำเลยอ้าง จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ก็ไม่ได้ความเลยพิพากษายืน(มนูภันย์วิมลสาร-เลขวณิชธรรมวิทักษ์-พิบูลย์ไอศวรรย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ความว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่สวนโฉนดที่ 524 แต่ผู้เดียว โจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว ระหว่างโจทก์อุปสมบท จำเลยได้ทำสัญญาเช่าที่สวนรายนี้จากมารดาโจทก์ โดยโจทก์มิได้แต่งตั้งให้มารดาโจทก์เป็นตัวแทน เมื่อโจทก์ลาอุปสมบทแล้ว จึงฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยและเรียกค่าเสียหาย จำเลยที่ 1 ให้การว่าได้ทำสัญญาเช่ากับบิดามารดาโจทก์โดยสุจริต บิดามารดาโจทก์ทำสัญญาแทนได้ในฐานะเป็นผู้แทนโดยชอบธรรม และเป็นไวยยาวัจกรของบุตรผู้เป็นภิกษุ จำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1 ทางการเรียกเข้าประจำการทหาร ในฐานะบิดาก็จัดการเช่าแทนบุตร ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกัน ให้ขับไล่จำเลยจำเลยฎีกาว่า จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ในขณะโจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ โจทก์ไม่อาจติดต่อทำสัญญาโดยตรงได้มารดาโจทก์จึงเป็นตัวแทนของโจทก์โดยสมบูรณ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 นั้นศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่รับกันไม่ได้ความว่า ได้มีการแต่งตั้งตัวแทนตามกฎหมายที่จำเลยอ้าง จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ก็ไม่ได้ความเลยพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1039/2491นายซ้อน เพิ่มเที่ยงโจทก์นายเอ็ง สกุลโง้ว ที่ 1 นายยั่วหัว แซ่โง้ว ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 537, ม. 797, ม. 798โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ขณะที่โจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ เมื่อไม่ได้ความว่า โจทก์ได้แต่งตั้งมารดาโจทก์เป็นตัวแทน จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ดังนี้ จะฟังว่ามารดาโจทก์เป็นตัวแทนของโจทก์ไม่ได้ความว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่สวนโฉนดที่ 524 แต่ผู้เดียว โจทก์บรรลุนิติภาวะแล้ว ระหว่างโจทก์อุปสมบท จำเลยได้ทำสัญญาเช่าที่สวนรายนี้จากมารดาโจทก์ โดยโจทก์มิได้แต่งตั้งให้มารดาโจทก์เป็นตัวแทน เมื่อโจทก์ลาอุปสมบทแล้ว จึงฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยและเรียกค่าเสียหาย จำเลยที่ 1 ให้การว่าได้ทำสัญญาเช่ากับบิดามารดาโจทก์โดยสุจริต บิดามารดาโจทก์ทำสัญญาแทนได้ในฐานะเป็นผู้แทนโดยชอบธรรม และเป็นไวยยาวัจกรของบุตรผู้เป็นภิกษุ จำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 1 ทางการเรียกเข้าประจำการทหาร ในฐานะบิดาก็จัดการเช่าแทนบุตร ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกัน ให้ขับไล่จำเลยจำเลยฎีกาว่า จำเลยได้ทำสัญญาเช่าจากมารดาโจทก์ในขณะโจทก์อุปสมบทเป็นภิกษุ โจทก์ไม่อาจติดต่อทำสัญญาโดยตรงได้มารดาโจทก์จึงเป็นตัวแทนของโจทก์โดยสมบูรณ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 798 นั้นศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่รับกันไม่ได้ความว่า ได้มีการแต่งตั้งตัวแทนตามกฎหมายที่จำเลยอ้าง จะเป็นโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ก็ไม่ได้ความเลยพิพากษายืน(มนูภันย์วิมลสาร-เลขวณิชธรรมวิทักษ์-พิบูลย์ไอศวรรย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ