คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 875/2518หลักกฎหมาย: ผู้รับบุตรบุญธรรมยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้ง บ. บุตรเขยเป็นผู้ปกครองบุตรบุญธรรมซึ่งเป็นผู้เยาว์ เมื่อผู้ร้องไม่ใช่ญาติหรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 เมื่อผู้รับบุตรบุญธรรมยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง ทั้งมารดาผู้เยาว์ยังมีชีวิตอยู่แม้ไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ก็ไม่ใช่กรณีที่จะจัดให้มีผู้ปกครองผู้เยาว์ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1555 เมื่อไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้การตั้งผู้ปกครองหลายคนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ บ. ยังไม่ได้รับความยินยอมจากมารดาผู้เยาว์ ย่อมรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า นางเรียม มารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็กชายบัณฑิต ได้จดทะเบียนยกผู้เยาว์ให้เป็นบุตรบุญธรรมของผู้ร้องต่อมาผู้ร้องได้มอบให้นายบรรเทือง บุตรเขยอุปการะผู้เยาว์แทนผู้ร้องนายบรรเทือง จะรับผู้เยาว์ เป็นบุตรบุญธรรม แต่นางเรียม ไปต่างประเทศไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนายบรรเทืองเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ เฉพาะให้มีอำนาจไปจดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมระหว่างผู้ร้องกับผู้เยาว์ กับให้มีอำนาจจดทะเบียนรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมต่อไปจนเสร็จการ ศาลชั้นต้นสั่งคำร้องของผู้ร้องว่า เป็นกรณีที่ผู้ร้องมีอำนาจดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1583, 1588 ได้อยู่แล้ว ไม่ใช่กรณีต้องใช้สิทธิทางศาล ไม่รับคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1586 ประกอบด้วยมาตรา 1537 ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องถูกถอนอำนาจปกครอง ผู้เยาว์จึงมิใช่ผู้ที่ไม่มีผู้ปกครองอันอาจจะจัดให้มีผู้ปกครองขึ้นตามมาตรา 1555 และขัดต่อมาตรา 1559 ซึ่งบัญญัติให้มีผู้ปกครองได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่ใช่ญาติของผู้เยาว์หรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องขอดังกล่าวได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 ผู้ร้องจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมาย ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง เด็กชายบัณฑิตมีมารดาที่แท้จริงยังมีชีวิตอยู่ จึงมิใช่ผู้ไม่มีผู้ปกครองอันจะจัดให้มีผู้ปกครองระหว่างเป็นผู้เยาว์ตามมาตรา 1555 เมื่อเด็กชายบัณฑิตมีมารดาอยู่ดังกล่าว นายบรรเทือง จะจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากมารดาของเด็กชายบัณฑิตก่อน ตามมาตรา 1583 วรรคแรกเมื่อยังไม่ได้รับความยินยอม นายบรรเทืองก็รับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ เมื่อกรณีไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้ดังกล่าวการตั้งผู้ปกครองหลายคนตามมาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ด้วย ศาลล่างไม่รับคำร้องของผู้ร้องไว้ไต่สวนชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 875/2518นางซกงิ้ม แซ่โกว หรือแซ่คู มารดาบุญธรรมของเด็กชายบัณฑิต ชัยฤดีผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1555, ม. 1556, ม. 1583, ม. 1559 ป.วิ.พ. ม. 55 ผู้รับบุตรบุญธรรมยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้ง บ. บุตรเขยเป็นผู้ปกครองบุตรบุญธรรมซึ่งเป็นผู้เยาว์ เมื่อผู้ร้องไม่ใช่ญาติหรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 เมื่อผู้รับบุตรบุญธรรมยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง ทั้งมารดาผู้เยาว์ยังมีชีวิตอยู่แม้ไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ก็ไม่ใช่กรณีที่จะจัดให้มีผู้ปกครองผู้เยาว์ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1555 เมื่อไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้การตั้งผู้ปกครองหลายคนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ บ. ยังไม่ได้รับความยินยอมจากมารดาผู้เยาว์ ย่อมรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า นางเรียม มารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็กชายบัณฑิต ได้จดทะเบียนยกผู้เยาว์ให้เป็นบุตรบุญธรรมของผู้ร้องต่อมาผู้ร้องได้มอบให้นายบรรเทือง บุตรเขยอุปการะผู้เยาว์แทนผู้ร้องนายบรรเทือง จะรับผู้เยาว์ เป็นบุตรบุญธรรม แต่นางเรียม ไปต่างประเทศไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนายบรรเทืองเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ เฉพาะให้มีอำนาจไปจดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมระหว่างผู้ร้องกับผู้เยาว์ กับให้มีอำนาจจดทะเบียนรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมต่อไปจนเสร็จการ ศาลชั้นต้นสั่งคำร้องของผู้ร้องว่า เป็นกรณีที่ผู้ร้องมีอำนาจดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1583, 1588 ได้อยู่แล้ว ไม่ใช่กรณีต้องใช้สิทธิทางศาล ไม่รับคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1586 ประกอบด้วยมาตรา 1537 ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องถูกถอนอำนาจปกครอง ผู้เยาว์จึงมิใช่ผู้ที่ไม่มีผู้ปกครองอันอาจจะจัดให้มีผู้ปกครองขึ้นตามมาตรา 1555 และขัดต่อมาตรา 1559 ซึ่งบัญญัติให้มีผู้ปกครองได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่ใช่ญาติของผู้เยาว์หรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องขอดังกล่าวได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 ผู้ร้องจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมาย ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง เด็กชายบัณฑิตมีมารดาที่แท้จริงยังมีชีวิตอยู่ จึงมิใช่ผู้ไม่มีผู้ปกครองอันจะจัดให้มีผู้ปกครองระหว่างเป็นผู้เยาว์ตามมาตรา 1555 เมื่อเด็กชายบัณฑิตมีมารดาอยู่ดังกล่าว นายบรรเทือง จะจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากมารดาของเด็กชายบัณฑิตก่อน ตามมาตรา 1583 วรรคแรกเมื่อยังไม่ได้รับความยินยอม นายบรรเทืองก็รับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ เมื่อกรณีไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้ดังกล่าวการตั้งผู้ปกครองหลายคนตามมาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ด้วย ศาลล่างไม่รับคำร้องของผู้ร้องไว้ไต่สวนชอบแล้วพิพากษายืน(สุมิตร ฟักทองพรรณ-สัญชัย สัจจวานิช-อุดม ทันด่วน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า นางเรียม มารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็กชายบัณฑิต ได้จดทะเบียนยกผู้เยาว์ให้เป็นบุตรบุญธรรมของผู้ร้องต่อมาผู้ร้องได้มอบให้นายบรรเทือง บุตรเขยอุปการะผู้เยาว์แทนผู้ร้องนายบรรเทือง จะรับผู้เยาว์ เป็นบุตรบุญธรรม แต่นางเรียม ไปต่างประเทศไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนายบรรเทืองเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ เฉพาะให้มีอำนาจไปจดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมระหว่างผู้ร้องกับผู้เยาว์ กับให้มีอำนาจจดทะเบียนรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมต่อไปจนเสร็จการ ศาลชั้นต้นสั่งคำร้องของผู้ร้องว่า เป็นกรณีที่ผู้ร้องมีอำนาจดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1583, 1588 ได้อยู่แล้ว ไม่ใช่กรณีต้องใช้สิทธิทางศาล ไม่รับคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1586 ประกอบด้วยมาตรา 1537 ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องถูกถอนอำนาจปกครอง ผู้เยาว์จึงมิใช่ผู้ที่ไม่มีผู้ปกครองอันอาจจะจัดให้มีผู้ปกครองขึ้นตามมาตรา 1555 และขัดต่อมาตรา 1559 ซึ่งบัญญัติให้มีผู้ปกครองได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่ใช่ญาติของผู้เยาว์หรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องขอดังกล่าวได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 ผู้ร้องจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมาย ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง เด็กชายบัณฑิตมีมารดาที่แท้จริงยังมีชีวิตอยู่ จึงมิใช่ผู้ไม่มีผู้ปกครองอันจะจัดให้มีผู้ปกครองระหว่างเป็นผู้เยาว์ตามมาตรา 1555 เมื่อเด็กชายบัณฑิตมีมารดาอยู่ดังกล่าว นายบรรเทือง จะจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากมารดาของเด็กชายบัณฑิตก่อน ตามมาตรา 1583 วรรคแรกเมื่อยังไม่ได้รับความยินยอม นายบรรเทืองก็รับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ เมื่อกรณีไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้ดังกล่าวการตั้งผู้ปกครองหลายคนตามมาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ด้วย ศาลล่างไม่รับคำร้องของผู้ร้องไว้ไต่สวนชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 875/2518นางซกงิ้ม แซ่โกว หรือแซ่คู มารดาบุญธรรมของเด็กชายบัณฑิต ชัยฤดีผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1555, ม. 1556, ม. 1583, ม. 1559 ป.วิ.พ. ม. 55 ผู้รับบุตรบุญธรรมยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้ง บ. บุตรเขยเป็นผู้ปกครองบุตรบุญธรรมซึ่งเป็นผู้เยาว์ เมื่อผู้ร้องไม่ใช่ญาติหรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 เมื่อผู้รับบุตรบุญธรรมยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง ทั้งมารดาผู้เยาว์ยังมีชีวิตอยู่แม้ไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ก็ไม่ใช่กรณีที่จะจัดให้มีผู้ปกครองผู้เยาว์ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1555 เมื่อไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้การตั้งผู้ปกครองหลายคนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ บ. ยังไม่ได้รับความยินยอมจากมารดาผู้เยาว์ ย่อมรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า นางเรียม มารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็กชายบัณฑิต ได้จดทะเบียนยกผู้เยาว์ให้เป็นบุตรบุญธรรมของผู้ร้องต่อมาผู้ร้องได้มอบให้นายบรรเทือง บุตรเขยอุปการะผู้เยาว์แทนผู้ร้องนายบรรเทือง จะรับผู้เยาว์ เป็นบุตรบุญธรรม แต่นางเรียม ไปต่างประเทศไม่ทราบที่อยู่ไม่อาจติดต่อได้ ขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งนายบรรเทืองเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ เฉพาะให้มีอำนาจไปจดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมระหว่างผู้ร้องกับผู้เยาว์ กับให้มีอำนาจจดทะเบียนรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมต่อไปจนเสร็จการ ศาลชั้นต้นสั่งคำร้องของผู้ร้องว่า เป็นกรณีที่ผู้ร้องมีอำนาจดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1583, 1588 ได้อยู่แล้ว ไม่ใช่กรณีต้องใช้สิทธิทางศาล ไม่รับคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1586 ประกอบด้วยมาตรา 1537 ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องถูกถอนอำนาจปกครอง ผู้เยาว์จึงมิใช่ผู้ที่ไม่มีผู้ปกครองอันอาจจะจัดให้มีผู้ปกครองขึ้นตามมาตรา 1555 และขัดต่อมาตรา 1559 ซึ่งบัญญัติให้มีผู้ปกครองได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่ใช่ญาติของผู้เยาว์หรือเป็นพนักงานอัยการ จึงไม่มีอำนาจยื่นคำร้องขอดังกล่าวได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1556 ผู้ร้องจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมโดยชอบด้วยกฎหมาย ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือถูกถอนอำนาจปกครอง เด็กชายบัณฑิตมีมารดาที่แท้จริงยังมีชีวิตอยู่ จึงมิใช่ผู้ไม่มีผู้ปกครองอันจะจัดให้มีผู้ปกครองระหว่างเป็นผู้เยาว์ตามมาตรา 1555 เมื่อเด็กชายบัณฑิตมีมารดาอยู่ดังกล่าว นายบรรเทือง จะจดทะเบียนรับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากมารดาของเด็กชายบัณฑิตก่อน ตามมาตรา 1583 วรรคแรกเมื่อยังไม่ได้รับความยินยอม นายบรรเทืองก็รับเด็กชายบัณฑิตเป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ เมื่อกรณีไม่อาจตั้งผู้ปกครองได้ดังกล่าวการตั้งผู้ปกครองหลายคนตามมาตรา 1559 จึงไม่อาจทำได้ด้วย ศาลล่างไม่รับคำร้องของผู้ร้องไว้ไต่สวนชอบแล้วพิพากษายืน(สุมิตร ฟักทองพรรณ-สัญชัย สัจจวานิช-อุดม ทันด่วน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ