คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2385/2524หลักกฎหมาย: โจทก์จำเลยเล่นแชร์ซึ่งมี ช. เป็นนายวง ลูกวงแชร์ทุกคนจึงมิใช่คู่สัญญาซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับ ช. เมื่อมิได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นโจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกัน. ช.ก็มิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ และไม่มีหนี้ที่โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยรับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จาก ช. ไม่ครบ ก็จะต้องไปว่ากล่าวเอาแก่ ช. โดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์รับโอนเช็คพิพาทจาก ช. โดยคบคิดกันฉ้อฉล จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับ ช. มาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ (อ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 308-309/2511 และ 2543-2547/2521)โจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินชำระหนี้ค่าแชร์แก่นายชาตรี นายชาตรีสลักหลังเช็คมอบให้โจทก์ ต่อมาเมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยเล่นแชร์ด้วยกันโดยมีนายชาตรีเป็นนายวง เมื่อจำเลยประมูลแชร์ได้ จำเลยจึงได้สั่งจ่ายเช็คจำนวน17 ฉบับรวมทั้งเช็คพิพาทเท่าจำนวนลูกวงที่ยังไม่ได้ประมูลมอบให้แก่นายชาตรี จำเลยได้รับเงินค่าแชร์จากนายชาตรีไม่ครบจำนวนขาดอยู่ 9 รายมีโจทก์รวมอยู่ด้วย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าแชร์จำนวนจากจำเลย เช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์จำเลย พิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาว่า นายชาตรีเป็นตัวแทนของจำเลยในการนำเช็คพิพาทไปแลกเก็บเงินจากโจทก์ โจทก์มิใช่บุคคลภายนอกซึ่งเป็นผู้ทรงโดยสุจริต โจทก์ไม่ชำระเงินค่าแชร์ให้จำเลย เช็คพิพาทที่โจทก์รับไว้จึงไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยต้องชำระแก่โจทก์ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การเล่นแชร์ของโจทก์และจำเลยเป็นการเล่นแชร์ที่มีนายวงแชร์ โดยมีนายชาตรีเป็นนายวงแชร์โจทก์กับจำเลยและบุคคลอื่นที่เป็นลูกวงแชร์จึงมิใช่คู่สัญญาเล่นแชร์ซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับนายชาตรีซึ่งเป็นนายวงแชร์ โจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกันเว้นแต่จะตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้นนายชาตรีจึงมิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ซึ่งเป็นตัวการ และไม่มีหนี้ที่โจทก์ต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยได้รับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จากนายชาตรีไม่ครบ เป็นเรื่องที่จำเลยจะต้องว่ากล่าวเอาแก่นายชาตรีโดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์ได้รับโอนเช็คพิพาทจากนายชาตรีโดยคบคิดกันฉ้อฉลจำเลย จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับนายชาตรีมาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 916 จึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานกันต่อไปพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2385/2524นายสุรพันธ์ เตไชยาโจทก์นางอัมพวัน เลิศศลารักษ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 900, ม. 914, ม. 916, ม. 989โจทก์จำเลยเล่นแชร์ซึ่งมี ช. เป็นนายวง ลูกวงแชร์ทุกคนจึงมิใช่คู่สัญญาซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับ ช. เมื่อมิได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นโจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกัน. ช.ก็มิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ และไม่มีหนี้ที่โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยรับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จาก ช. ไม่ครบ ก็จะต้องไปว่ากล่าวเอาแก่ ช. โดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์รับโอนเช็คพิพาทจาก ช. โดยคบคิดกันฉ้อฉล จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับ ช. มาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ (อ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 308-309/2511 และ 2543-2547/2521)โจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินชำระหนี้ค่าแชร์แก่นายชาตรี นายชาตรีสลักหลังเช็คมอบให้โจทก์ ต่อมาเมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยเล่นแชร์ด้วยกันโดยมีนายชาตรีเป็นนายวง เมื่อจำเลยประมูลแชร์ได้ จำเลยจึงได้สั่งจ่ายเช็คจำนวน17 ฉบับรวมทั้งเช็คพิพาทเท่าจำนวนลูกวงที่ยังไม่ได้ประมูลมอบให้แก่นายชาตรี จำเลยได้รับเงินค่าแชร์จากนายชาตรีไม่ครบจำนวนขาดอยู่ 9 รายมีโจทก์รวมอยู่ด้วย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าแชร์จำนวนจากจำเลย เช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์จำเลย พิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาว่า นายชาตรีเป็นตัวแทนของจำเลยในการนำเช็คพิพาทไปแลกเก็บเงินจากโจทก์ โจทก์มิใช่บุคคลภายนอกซึ่งเป็นผู้ทรงโดยสุจริต โจทก์ไม่ชำระเงินค่าแชร์ให้จำเลย เช็คพิพาทที่โจทก์รับไว้จึงไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยต้องชำระแก่โจทก์ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การเล่นแชร์ของโจทก์และจำเลยเป็นการเล่นแชร์ที่มีนายวงแชร์ โดยมีนายชาตรีเป็นนายวงแชร์โจทก์กับจำเลยและบุคคลอื่นที่เป็นลูกวงแชร์จึงมิใช่คู่สัญญาเล่นแชร์ซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับนายชาตรีซึ่งเป็นนายวงแชร์ โจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกันเว้นแต่จะตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้นนายชาตรีจึงมิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ซึ่งเป็นตัวการ และไม่มีหนี้ที่โจทก์ต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยได้รับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จากนายชาตรีไม่ครบ เป็นเรื่องที่จำเลยจะต้องว่ากล่าวเอาแก่นายชาตรีโดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์ได้รับโอนเช็คพิพาทจากนายชาตรีโดยคบคิดกันฉ้อฉลจำเลย จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับนายชาตรีมาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 916 จึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานกันต่อไปพิพากษายืน(ชลูตม์ สวัสดิทัต-วัฒน์ ผดุงจิตร-บรรเทอง ภู่กฤษณา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินชำระหนี้ค่าแชร์แก่นายชาตรี นายชาตรีสลักหลังเช็คมอบให้โจทก์ ต่อมาเมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยเล่นแชร์ด้วยกันโดยมีนายชาตรีเป็นนายวง เมื่อจำเลยประมูลแชร์ได้ จำเลยจึงได้สั่งจ่ายเช็คจำนวน17 ฉบับรวมทั้งเช็คพิพาทเท่าจำนวนลูกวงที่ยังไม่ได้ประมูลมอบให้แก่นายชาตรี จำเลยได้รับเงินค่าแชร์จากนายชาตรีไม่ครบจำนวนขาดอยู่ 9 รายมีโจทก์รวมอยู่ด้วย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าแชร์จำนวนจากจำเลย เช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์จำเลย พิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาว่า นายชาตรีเป็นตัวแทนของจำเลยในการนำเช็คพิพาทไปแลกเก็บเงินจากโจทก์ โจทก์มิใช่บุคคลภายนอกซึ่งเป็นผู้ทรงโดยสุจริต โจทก์ไม่ชำระเงินค่าแชร์ให้จำเลย เช็คพิพาทที่โจทก์รับไว้จึงไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยต้องชำระแก่โจทก์ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การเล่นแชร์ของโจทก์และจำเลยเป็นการเล่นแชร์ที่มีนายวงแชร์ โดยมีนายชาตรีเป็นนายวงแชร์โจทก์กับจำเลยและบุคคลอื่นที่เป็นลูกวงแชร์จึงมิใช่คู่สัญญาเล่นแชร์ซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับนายชาตรีซึ่งเป็นนายวงแชร์ โจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกันเว้นแต่จะตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้นนายชาตรีจึงมิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ซึ่งเป็นตัวการ และไม่มีหนี้ที่โจทก์ต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยได้รับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จากนายชาตรีไม่ครบ เป็นเรื่องที่จำเลยจะต้องว่ากล่าวเอาแก่นายชาตรีโดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์ได้รับโอนเช็คพิพาทจากนายชาตรีโดยคบคิดกันฉ้อฉลจำเลย จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับนายชาตรีมาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 916 จึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานกันต่อไปพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2385/2524นายสุรพันธ์ เตไชยาโจทก์นางอัมพวัน เลิศศลารักษ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 900, ม. 914, ม. 916, ม. 989โจทก์จำเลยเล่นแชร์ซึ่งมี ช. เป็นนายวง ลูกวงแชร์ทุกคนจึงมิใช่คู่สัญญาซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับ ช. เมื่อมิได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นโจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกัน. ช.ก็มิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ และไม่มีหนี้ที่โจทก์จะต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยรับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จาก ช. ไม่ครบ ก็จะต้องไปว่ากล่าวเอาแก่ ช. โดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์รับโอนเช็คพิพาทจาก ช. โดยคบคิดกันฉ้อฉล จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับ ช. มาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ (อ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 308-309/2511 และ 2543-2547/2521)โจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินชำระหนี้ค่าแชร์แก่นายชาตรี นายชาตรีสลักหลังเช็คมอบให้โจทก์ ต่อมาเมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยเล่นแชร์ด้วยกันโดยมีนายชาตรีเป็นนายวง เมื่อจำเลยประมูลแชร์ได้ จำเลยจึงได้สั่งจ่ายเช็คจำนวน17 ฉบับรวมทั้งเช็คพิพาทเท่าจำนวนลูกวงที่ยังไม่ได้ประมูลมอบให้แก่นายชาตรี จำเลยได้รับเงินค่าแชร์จากนายชาตรีไม่ครบจำนวนขาดอยู่ 9 รายมีโจทก์รวมอยู่ด้วย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินค่าแชร์จำนวนจากจำเลย เช็คพิพาทไม่มีมูลหนี้ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์จำเลย พิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาว่า นายชาตรีเป็นตัวแทนของจำเลยในการนำเช็คพิพาทไปแลกเก็บเงินจากโจทก์ โจทก์มิใช่บุคคลภายนอกซึ่งเป็นผู้ทรงโดยสุจริต โจทก์ไม่ชำระเงินค่าแชร์ให้จำเลย เช็คพิพาทที่โจทก์รับไว้จึงไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยต้องชำระแก่โจทก์ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การเล่นแชร์ของโจทก์และจำเลยเป็นการเล่นแชร์ที่มีนายวงแชร์ โดยมีนายชาตรีเป็นนายวงแชร์โจทก์กับจำเลยและบุคคลอื่นที่เป็นลูกวงแชร์จึงมิใช่คู่สัญญาเล่นแชร์ซึ่งกันและกัน แต่เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับนายชาตรีซึ่งเป็นนายวงแชร์ โจทก์จึงไม่ต้องรับผิดต่อจำเลยซึ่งเป็นลูกวงแชร์ด้วยกันเว้นแต่จะตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้นนายชาตรีจึงมิใช่ตัวแทนรับเช็คพิพาทแทนโจทก์ซึ่งเป็นตัวการ และไม่มีหนี้ที่โจทก์ต้องชำระให้จำเลยอันเนื่องมาจากการเล่นแชร์ การที่จำเลยได้รับเงินค่าแชร์ที่ประมูลได้จากนายชาตรีไม่ครบ เป็นเรื่องที่จำเลยจะต้องว่ากล่าวเอาแก่นายชาตรีโดยตรง เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่าโจทก์ได้รับโอนเช็คพิพาทจากนายชาตรีโดยคบคิดกันฉ้อฉลจำเลย จำเลยจึงไม่อาจอาศัยความเกี่ยวพันระหว่างจำเลยกับนายชาตรีมาเป็นข้อต่อสู้ให้พ้นความรับผิดได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 916 จึงไม่จำเป็นต้องสืบพยานกันต่อไปพิพากษายืน(ชลูตม์ สวัสดิทัต-วัฒน์ ผดุงจิตร-บรรเทอง ภู่กฤษณา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ