ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับหรือต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ฝึกสอนขับรถพ.ศ. ๒๕๕๕[๑] ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถลงวันที่ ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ ไว้แล้ว นั้นโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงประกาศดังกล่าวให้เหมาะสมยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๐ และข้อ ๑๕ (๑)ของระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถการขอต่ออายุ การพักใช้ และการเพิกถอนใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ พ.ศ. ๒๕๕๕อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถลงวันที่ ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ข้อ ๒ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามที่กำหนดไว้ดังนี้๒.๑ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกสำหรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ หรือชนิดที่ ๒ ต้องผ่านการอบรมและทดสอบ ดังนี้๒.๑.๑ ภาคทฤษฎี ประกอบด้วยความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก กฎหมายว่าด้วยทางหลวงกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ กฎหมายแพ่งและกฎหมายอาญาความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิดความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการขนส่งวัตถุอันตรายและความรู้เกี่ยวกับการขับรถอย่างปลอดภัย๒.๑.๒ ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ได้แก่(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ(ง) การให้สัญญาณ(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ(ฉ) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกต้อง(ช) การบังคับพวงมาลัย(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)(ค) การกลับรถทางแคบ(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(จ)การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฏ) การหยุดรถทางราบ(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก(๓)ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้นได้แก่(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ(ข) การบำรุงรักษารถ และการตรวจเช็ครถประจำวัน(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ(ง) การให้สัญญาณ(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ(ฉ) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกต้อง(ช) การบังคับพวงมาลัย(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(๔) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)(ค) การกลับรถทางแคบ(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(จ) การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฏ) การหยุดรถทางราบ(๕) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง๒.๒ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกสำหรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๓ ต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามข้อ ๒.๑ และต้องเข้ารับการอบรมและฝึกหัดขับรถเพิ่มเติมดังนี้๒.๒.๑ ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถลากจูง ประกอบด้วย(๑) ความหมายลักษณะรถและอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูง(๒) การขับรถให้ประหยัดน้ำมัน๒.๒.๒ ภาคปฏิบัติซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถลากจูง ประกอบด้วย(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถลากจูงและพื้นฐานการขับรถลากจูง ประกอบด้วย(ก) การแนะนำอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูงและการใช้งาน(ข) การตรวจสอบรถประจำวัน(ค) บัญญัติ ๘ ประการก่อนออกรถ และจุดบอดของรถลากจูง(ง) การแนะนำอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูง และการใช้งาน(จ) ฝึกหัดขับรถลากจูง โดยการเปลี่ยนเกียร์สูงขึ้น การใช้สัญญาณต่างๆ(ฉ) ฝึกการต่อและการปลดห่วงพ่วง(ช) การฝึกหัดขับรถลากจูง ขับเดินหน้าและถอยหลัง(ซ) การฝึกขับรถลากจูงในสภาพถนนต่าง ๆ เช่นทางโค้งซ้าย โค้งขวาวงเวียน ทางลาดชัน(๒) การฝึกหัดขับรถลากจูงในท่าต่าง ๆ ประกอบด้วย(ก) ฝึกขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) ฝึกขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(ค) การขับรถถอยหลังเข้า - ออกจากช่องว่างด้านซ้าย(ง) ฝึกการหยุดรถและออกรถบนทางลาดชัน(จ) ฝึกการกลับรถ(ฉ) ฝึกการขับรถเดินหน้าเข้า - ออกในช่องที่เป็นมุมฉาก๒.๓ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถยนต์ต้องผ่านการอบรมและทดสอบดังนี้๒.๓.๑ ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวงกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิดและความรู้เกี่ยวกับการขับรถอย่างปลอดภัยและมารยาทในการขับรถ๒.๓.๒ ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ประกอบด้วย(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร(ง) การให้สัญญาณ(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ(ฉ) การใช้คลัตช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง(ช) การบังคับพวงมาลัย(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง(๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า(ข) การควบคุมความเร็วของรถ(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)(ค) การกลับรถทางแคบ(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง(จ)การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฏ) การหยุดรถทางราบ(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก(๓) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง๒.๔ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์ต้องผ่านการอบรมและทดสอบดังนี้๒.๔.๑ ภาคทฤษฎี ประกอบด้วยความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์กฎหมายว่าด้วยทางหลวง กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิดและความรู้เกี่ยวกับการขับรถอย่างปลอดภัยและมารยาทในการขับรถ๒.๔.๒ ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับขี่รถจักรยานยนต์ได้แก่(ก) ส่วนประกอบที่สำคัญและพื้นฐานการทำงานของรถจักรยานยนต์(ข) การตรวจเช็ครถก่อนขับขี่(ค) การบำรุงรักษารถจักรยานยนต์และอุปกรณ์ในการควบคุมรถ(ง) การเตรียมตัวก่อนการขับขี่(เครื่องแต่งกายและอุปกรณ์ในการขับขี่)(จ) การใช้ขาตั้งและการจูงรถ(ฉ) ท่าทางการขับขี่(ช) การควบคุมรถในขณะไม่เคลื่อนที่(ซ) การควบคุมรถในขณะเคลื่อนที่(ฌ) การออกรถและการเร่งเครื่องยนต์อย่างนิ่มนวล(ญ) การเปลี่ยนเกียร์(ฎ) การเบรก (ตอนที่ ๑)(ฏ) การควบคุมความเร็ว(๒) การฝึกหัดขับรถจักรยานยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย(ก) การออกรถ การหยุดรถ(ข) การเบรก (ตอนที่ ๒)(ค) การขับรถเข้าทางโค้งรูปตัวเอสหรือทางโค้งรูปเลขแปด(ง) การควบคุมคันเร่งและการทรงตัวบนทางคดเคี้ยวที่มีสิ่งกีดขวาง(จ) การทรงตัวที่ความเร็วต่ำบนไม้กระดาน(ฉ) การทรงตัวบนไม้รางลูกระนาด(ช) การขับขี่โดยปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก(ซ) การขับขี่และการจอดรถบนทางลาดชันหรือสะพาน(ฌ) การขับขี่เมื่อมีคนซ้อนท้าย(ญ) การขับขี่ตามสภาพการจราจรและสภาพถนนต่าง ๆผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรใดต่อมาประสงค์จะขอรับใบอนุญาตประเภทหลักสูตรอื่นอีกให้ทำการอบรมและทดสอบเฉพาะในส่วนที่แตกต่างจากประเภทหลักสูตรที่ได้รับอนุญาตไว้แล้วข้อ ๓ กรณีผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถเป็นผู้จบการศึกษาตั้งแต่ระดับปริญญาตรีและประสงค์จะเป็นผู้ให้ความรู้เฉพาะภาคทฤษฎีให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องผ่านการอบรมแต่ต้องผ่านการทดสอบความรู้ภาคทฤษฎีตามประเภทใบอนุญาตที่กำหนดไว้ในข้อ๒ แล้วแต่กรณีข้อ ๔ ในขณะเข้ารับการอบรมหรือทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องไม่ส่งเสียงดังหรือแสดงกิริยาวาจาส่อเสียดดูหมิ่นก้าวร้าว หรือกระทำการใด ๆ อันเป็นการรบกวนบุคคลอื่นไม่ใช้อุปกรณ์สื่อสารไม่ดื่มสุราหรือของมึนเมาอย่างอื่นไม่เสพยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท และไม่สูบบุหรี่ในกรณีที่ปรากฏข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่งให้ผู้ควบคุมการอบรมหรือทดสอบมีอำนาจสั่งให้ผู้เข้ารับการอบรมและทดสอบออกจากห้องอบรมหรือทดสอบได้และให้ถือว่าเป็นผู้ขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้นข้อ ๕ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถตามข้อ๒ และข้อ ๓ แล้วแต่กรณี ต้องมีเวลาเข้ารับการอบรมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐และมีผลการทดสอบในแต่ละวิชาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๕ การเข้าห้องอบรมหรือทดสอบสายเกิน๑๕ นาที ถือว่าขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้นข้อ ๖ ในขณะปฏิบัติหน้าที่ผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องแต่งกายดังนี้๖.๑ ผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก ผู้ฝึกสอนขับรถยนต์๖.๑.๑ เสื้อคอพับแขนสั้นหรือแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกง หรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้นแขนสั้นหรือแขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง๑.๕ เซนติเมตร ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาให้เห็นได้อย่างชัดเจน๖.๑.๒ กางเกงขายาว๖.๑.๓ เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔ เซนติเมตร๖.๑.๔ รองเท้าหุ้มข้อหรือหุ้มส้น๖.๒ ผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์๖.๒.๑ เสื้อคอพับแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกงหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น แขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง ๑.๕ เซนติเมตร ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาให้เห็นได้อย่างชัดเจน๖.๒.๒ กางเกงขายาว๖.๒.๓ เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔เซนติเมตร๖.๒.๔ รองเท้าหุ้มข้อหรือรองเท้าบู๊ทประกาศณ วันที่ ๑๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๕สมชัย ศิริวัฒนโชคอธิบดีกรมการขนส่งทางบกปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๘ กันยายน๒๕๕๕ชาญ/ผู้ตรวจ๒๖ กันยายน๒๕๕๕[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๔๐ ง/หน้า ๖๐/๑๔ กันยายน ๒๕๕๕