คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3557/2535หลักกฎหมาย: การที่ผู้ให้จะถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้นกรณีต้องเข้าเหตุใดเหตุหนึ่งตาม ป.พ.พ. มาตรา 531 แต่ที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้แก่จำเลยโดยเสน่หาคืนโจทก์ โดยอ้างว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพนั้นไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามมาตรา 531โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินคืนโจทก์ได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ยกที่ดินมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) เลขที่ 252 เลขที่ดิน 16 เนื้อที่ 17 ไร่ 1 งานตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแก้ว อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอุบลราชธานี ให้จำเลยโดยเสน่หา โดยจำเลยสัญญาว่าจะอุปการะเลี้ยงดูโจทก์จนกว่าชีวิตจะหาไม่ แต่จำเลยผิดสัญญาไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณต่อโจทก์ โจทก์ไปขอร้องให้จำเลยโอนที่ดินพิพาทคืน จำเลยไม่ยินยอม พูดจาเสียดสี ด่าว่าโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยโอนที่ดินพิพาทคืนให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ยกที่ดินให้จำเลยมีเนื้อที่เพียง 1 ใน 3ส่วน ของที่ดินพิพาท ที่ดินอีก 2 ส่วนนั้นจำเลยได้มาจากการยกให้และซื้อจากบุคคลอื่นโจทก์มีชื่ออยู่ในหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) โดยถือสิทธิครอบครองไว้แทนจำเลย จำเลยไม่เคยประพฤติเนรคุณโจทก์ จำเลยได้เลี้ยงดูรักษาพยาบาลโจทก์เป็นอย่างดี ไม่เคยพูดจาเสียดสี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์บรรยายฟ้องได้ความเพียงว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ตามสัญญา ไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณโจทก์ โจทก์ขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้โดยเสน่หาแก่จำเลยคืนโจทก์ จำเลยไม่ยินยอม กลับพูดจาเสียดสีด่าว่าโจทก์ ดังนี้ เห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 531 ผู้ให้จะเรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้น จะเรียกได้แต่เพียงกรณี (1) ผู้รับได้ประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรงตามประมวลกฎหมายอาญา หรือ (2) ผู้รับได้ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรงหรือ (3) ผู้รับได้บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ ข้ออ้างตามคำฟ้องของโจทก์ดังกล่าวไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามที่มาตรา 531 บัญญัติไว้ ไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้คืนแก่โจทก์ได้ และปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้ คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ต่อไปคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3557/2535นาง คำ นาง สาย มา ยาโจทก์นาย คำ สอน สาย มา ยาจำเลย ป.พ.พ. ม. 531การที่ผู้ให้จะถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้นกรณีต้องเข้าเหตุใดเหตุหนึ่งตาม ป.พ.พ. มาตรา 531 แต่ที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้แก่จำเลยโดยเสน่หาคืนโจทก์ โดยอ้างว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพนั้นไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามมาตรา 531โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินคืนโจทก์ได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ยกที่ดินมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) เลขที่ 252 เลขที่ดิน 16 เนื้อที่ 17 ไร่ 1 งานตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแก้ว อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอุบลราชธานี ให้จำเลยโดยเสน่หา โดยจำเลยสัญญาว่าจะอุปการะเลี้ยงดูโจทก์จนกว่าชีวิตจะหาไม่ แต่จำเลยผิดสัญญาไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณต่อโจทก์ โจทก์ไปขอร้องให้จำเลยโอนที่ดินพิพาทคืน จำเลยไม่ยินยอม พูดจาเสียดสี ด่าว่าโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยโอนที่ดินพิพาทคืนให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ยกที่ดินให้จำเลยมีเนื้อที่เพียง 1 ใน 3ส่วน ของที่ดินพิพาท ที่ดินอีก 2 ส่วนนั้นจำเลยได้มาจากการยกให้และซื้อจากบุคคลอื่นโจทก์มีชื่ออยู่ในหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) โดยถือสิทธิครอบครองไว้แทนจำเลย จำเลยไม่เคยประพฤติเนรคุณโจทก์ จำเลยได้เลี้ยงดูรักษาพยาบาลโจทก์เป็นอย่างดี ไม่เคยพูดจาเสียดสี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์บรรยายฟ้องได้ความเพียงว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ตามสัญญา ไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณโจทก์ โจทก์ขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้โดยเสน่หาแก่จำเลยคืนโจทก์ จำเลยไม่ยินยอม กลับพูดจาเสียดสีด่าว่าโจทก์ ดังนี้ เห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 531 ผู้ให้จะเรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้น จะเรียกได้แต่เพียงกรณี (1) ผู้รับได้ประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรงตามประมวลกฎหมายอาญา หรือ (2) ผู้รับได้ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรงหรือ (3) ผู้รับได้บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ ข้ออ้างตามคำฟ้องของโจทก์ดังกล่าวไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามที่มาตรา 531 บัญญัติไว้ ไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้คืนแก่โจทก์ได้ และปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้ คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ต่อไปคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล"พิพากษายืน.(เริงธรรม ลัดพลี-วีระชัย สูตรสุวรรณ-ปรีชา เฉลิมวณิชย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุโดยหลักของสัญญาเมื่อเกิดขึ้นและมีการส่งมอบทรัพย์สินแก่กันเสร็จเด็ดขาดไปแล้วนั้น ผู้ให้จะเรียกทรัพย์สินนั้นคืนไม่ได้อย่างไรก็ตามการให้เป็นการทำให้เปล่า หรือโดยเสน่หา หากไม่ชอบพอกันจริง ๆ แล้วก็คงไม่มีใครยกทรัพย์สินของตนให้คนอื่นง่าย ๆ ซึ่งทางฝ่ายของผู้รับแม้จะไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายต้องกระทำการใดตอบแทนก็ควรจะสำนึกในบุญคุณของผู้ให้บ้าง ด้วยเหตุนี้หากผู้รับประพฤติอกตัญญูไม่รู้คุณ กฎหมายจึงยอมให้ผู้ให้ถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณได้ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 531 เหตุเนรคุณที่จะทำให้ผู้ให้ถอนคืนการให้ได้นั้นต้องเป็นกรณีหนึ่งกรณีใดใน 3 กรณีดังต่อไปนี้ มิฉะนั้นผู้ให้จะถอนคืนการให้ไม่ได้ 1. ถ้าผู้รับได้ประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรงตามกฎหมายลักษณะอาญา (ประมวลกฎหมายอาญา) หรือ 2. ถ้าผู้รับได้ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรงหรือ 3. ถ้าผู้รับได้บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีพแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ คดีนี้โจทก์บรรยายฟ้องได้ความเพียงว่า จำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ตามสัญญา ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องไปพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพเมื่อพิจารณาดูแล้วไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 531(1) และ (2)ได้เลย คงมีข้อติดใจอยู่เพียงว่าตามเหตุที่โจทก์ฟ้องมาดังกล่าวข้างต้นนั้นจะเข้าอนุมาตรา 3 ของมาตรา 531 หรือไม่ เมื่อพิจารณา ป.พ.พ. มาตรา 531(3) แล้วจะเห็นว่าต้องประกอบด้วยลักษณะสำคัญ 4 ประการ คือ 1. ผู้ให้ยากไร้ไม่มีสิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิต 2. ผู้รับสามารถจะให้สิ่งจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ได้ 3. ผู้ให้ได้ขอสิ่งจำเป็นเลี้ยงชีวิตต่อผู้รับแล้ว และ 4. ผู้รับบอกปัดไม่ยอมให้ จากคำบรรยายฟ้องของโจทก์ที่ว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องไปพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีวิตนั้น หากจะพอแปลความหมายได้ว่าโจทก์เป็นคนยากไร้ได้ก็ตาม แต่ก็ไม่ปรากฏว่าโจทก์ได้ไปขอสิ่งจำเป็นในการเลี้ยงชีพจากจำเลยซึ่งเป็นผู้รับการให้แต่อย่างใด เมื่อโจทก์ไม่ขอกรณีจึงไม่ต้องตามมาตรา 531(3) จะเอาผิดแก่จำเลยผู้รับว่าเป็นการเนรคุณไม่ได้ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 735/2523 คำพิพากษาฎีกาศาลที่ 735/2523 โจทก์ไม่เคยขออะไรจากจำเลยและโจทก์ไม่อยากได้ของของจำเลย จำเลยบอกจะส่งเสียเลี้ยงดูโจทก์ ขออย่าฟ้องร้องกันจำเลยชวนโจทก์ไปอยู่ด้วยเพื่อเลี้ยงดู แต่โจทก์ไม่ยอมไปต้องการเอาที่พิพาทคืนจึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยประพฤติเนรคุณไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์บอกปัดไม่ให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่โจทก์. จิตฤดี วีระเวสส์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ยกที่ดินมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) เลขที่ 252 เลขที่ดิน 16 เนื้อที่ 17 ไร่ 1 งานตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแก้ว อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอุบลราชธานี ให้จำเลยโดยเสน่หา โดยจำเลยสัญญาว่าจะอุปการะเลี้ยงดูโจทก์จนกว่าชีวิตจะหาไม่ แต่จำเลยผิดสัญญาไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณต่อโจทก์ โจทก์ไปขอร้องให้จำเลยโอนที่ดินพิพาทคืน จำเลยไม่ยินยอม พูดจาเสียดสี ด่าว่าโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยโอนที่ดินพิพาทคืนให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ยกที่ดินให้จำเลยมีเนื้อที่เพียง 1 ใน 3ส่วน ของที่ดินพิพาท ที่ดินอีก 2 ส่วนนั้นจำเลยได้มาจากการยกให้และซื้อจากบุคคลอื่นโจทก์มีชื่ออยู่ในหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) โดยถือสิทธิครอบครองไว้แทนจำเลย จำเลยไม่เคยประพฤติเนรคุณโจทก์ จำเลยได้เลี้ยงดูรักษาพยาบาลโจทก์เป็นอย่างดี ไม่เคยพูดจาเสียดสี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์บรรยายฟ้องได้ความเพียงว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ตามสัญญา ไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณโจทก์ โจทก์ขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้โดยเสน่หาแก่จำเลยคืนโจทก์ จำเลยไม่ยินยอม กลับพูดจาเสียดสีด่าว่าโจทก์ ดังนี้ เห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 531 ผู้ให้จะเรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้น จะเรียกได้แต่เพียงกรณี (1) ผู้รับได้ประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรงตามประมวลกฎหมายอาญา หรือ (2) ผู้รับได้ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรงหรือ (3) ผู้รับได้บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ ข้ออ้างตามคำฟ้องของโจทก์ดังกล่าวไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามที่มาตรา 531 บัญญัติไว้ ไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้คืนแก่โจทก์ได้ และปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้ คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ต่อไปคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล"พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3557/2535นาง คำ นาง สาย มา ยาโจทก์นาย คำ สอน สาย มา ยาจำเลย ป.พ.พ. ม. 531การที่ผู้ให้จะถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้นกรณีต้องเข้าเหตุใดเหตุหนึ่งตาม ป.พ.พ. มาตรา 531 แต่ที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้แก่จำเลยโดยเสน่หาคืนโจทก์ โดยอ้างว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพนั้นไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามมาตรา 531โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินคืนโจทก์ได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ยกที่ดินมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) เลขที่ 252 เลขที่ดิน 16 เนื้อที่ 17 ไร่ 1 งานตั้งอยู่ที่ตำบลหนองแก้ว อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอุบลราชธานี ให้จำเลยโดยเสน่หา โดยจำเลยสัญญาว่าจะอุปการะเลี้ยงดูโจทก์จนกว่าชีวิตจะหาไม่ แต่จำเลยผิดสัญญาไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณต่อโจทก์ โจทก์ไปขอร้องให้จำเลยโอนที่ดินพิพาทคืน จำเลยไม่ยินยอม พูดจาเสียดสี ด่าว่าโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยโอนที่ดินพิพาทคืนให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ยกที่ดินให้จำเลยมีเนื้อที่เพียง 1 ใน 3ส่วน ของที่ดินพิพาท ที่ดินอีก 2 ส่วนนั้นจำเลยได้มาจากการยกให้และซื้อจากบุคคลอื่นโจทก์มีชื่ออยู่ในหนังสือรับรองการทำประโยชน์(น.ส.3ก.) โดยถือสิทธิครอบครองไว้แทนจำเลย จำเลยไม่เคยประพฤติเนรคุณโจทก์ จำเลยได้เลี้ยงดูรักษาพยาบาลโจทก์เป็นอย่างดี ไม่เคยพูดจาเสียดสี ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์บรรยายฟ้องได้ความเพียงว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ตามสัญญา ไม่เคยให้ความช่วยเหลือโจทก์ต้องพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพ ถือว่าจำเลยประพฤติชั่วและเนรคุณโจทก์ โจทก์ขอให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้โดยเสน่หาแก่จำเลยคืนโจทก์ จำเลยไม่ยินยอม กลับพูดจาเสียดสีด่าว่าโจทก์ ดังนี้ เห็นว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 531 ผู้ให้จะเรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณนั้น จะเรียกได้แต่เพียงกรณี (1) ผู้รับได้ประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรงตามประมวลกฎหมายอาญา หรือ (2) ผู้รับได้ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรงหรือ (3) ผู้รับได้บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ ข้ออ้างตามคำฟ้องของโจทก์ดังกล่าวไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตามที่มาตรา 531 บัญญัติไว้ ไม่อาจฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดินที่โจทก์ยกให้คืนแก่โจทก์ได้ และปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้ คดีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ต่อไปคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล"พิพากษายืน.(เริงธรรม ลัดพลี-วีระชัย สูตรสุวรรณ-ปรีชา เฉลิมวณิชย์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุโดยหลักของสัญญาเมื่อเกิดขึ้นและมีการส่งมอบทรัพย์สินแก่กันเสร็จเด็ดขาดไปแล้วนั้น ผู้ให้จะเรียกทรัพย์สินนั้นคืนไม่ได้อย่างไรก็ตามการให้เป็นการทำให้เปล่า หรือโดยเสน่หา หากไม่ชอบพอกันจริง ๆ แล้วก็คงไม่มีใครยกทรัพย์สินของตนให้คนอื่นง่าย ๆ ซึ่งทางฝ่ายของผู้รับแม้จะไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายต้องกระทำการใดตอบแทนก็ควรจะสำนึกในบุญคุณของผู้ให้บ้าง ด้วยเหตุนี้หากผู้รับประพฤติอกตัญญูไม่รู้คุณ กฎหมายจึงยอมให้ผู้ให้ถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณได้ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 531 เหตุเนรคุณที่จะทำให้ผู้ให้ถอนคืนการให้ได้นั้นต้องเป็นกรณีหนึ่งกรณีใดใน 3 กรณีดังต่อไปนี้ มิฉะนั้นผู้ให้จะถอนคืนการให้ไม่ได้ 1. ถ้าผู้รับได้ประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรงตามกฎหมายลักษณะอาญา (ประมวลกฎหมายอาญา) หรือ 2. ถ้าผู้รับได้ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรงหรือ 3. ถ้าผู้รับได้บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีพแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ คดีนี้โจทก์บรรยายฟ้องได้ความเพียงว่า จำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ตามสัญญา ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องไปพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีพเมื่อพิจารณาดูแล้วไม่เข้าเหตุที่จะเรียกถอนคืนการให้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 531(1) และ (2)ได้เลย คงมีข้อติดใจอยู่เพียงว่าตามเหตุที่โจทก์ฟ้องมาดังกล่าวข้างต้นนั้นจะเข้าอนุมาตรา 3 ของมาตรา 531 หรือไม่ เมื่อพิจารณา ป.พ.พ. มาตรา 531(3) แล้วจะเห็นว่าต้องประกอบด้วยลักษณะสำคัญ 4 ประการ คือ 1. ผู้ให้ยากไร้ไม่มีสิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิต 2. ผู้รับสามารถจะให้สิ่งจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ได้ 3. ผู้ให้ได้ขอสิ่งจำเป็นเลี้ยงชีวิตต่อผู้รับแล้ว และ 4. ผู้รับบอกปัดไม่ยอมให้ จากคำบรรยายฟ้องของโจทก์ที่ว่าจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์ไม่เคยให้ความช่วยเหลือ ทำให้โจทก์ต้องไปพึ่งพาอาศัยเพื่อนบ้านเพื่อประทังชีวิตนั้น หากจะพอแปลความหมายได้ว่าโจทก์เป็นคนยากไร้ได้ก็ตาม แต่ก็ไม่ปรากฏว่าโจทก์ได้ไปขอสิ่งจำเป็นในการเลี้ยงชีพจากจำเลยซึ่งเป็นผู้รับการให้แต่อย่างใด เมื่อโจทก์ไม่ขอกรณีจึงไม่ต้องตามมาตรา 531(3) จะเอาผิดแก่จำเลยผู้รับว่าเป็นการเนรคุณไม่ได้ ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 735/2523 คำพิพากษาฎีกาศาลที่ 735/2523 โจทก์ไม่เคยขออะไรจากจำเลยและโจทก์ไม่อยากได้ของของจำเลย จำเลยบอกจะส่งเสียเลี้ยงดูโจทก์ ขออย่าฟ้องร้องกันจำเลยชวนโจทก์ไปอยู่ด้วยเพื่อเลี้ยงดู แต่โจทก์ไม่ยอมไปต้องการเอาที่พิพาทคืนจึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยประพฤติเนรคุณไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์บอกปัดไม่ให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่โจทก์. จิตฤดี วีระเวสส์.