คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 20/2532หลักกฎหมาย: ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียม ซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาไว้ก็ถือว่าเป็นฎีกาไม่ชอบด้วยกฎหมายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229ประกอบมาตรา 247.(ที่มา-ส่งเสริม)คดีนี้สืบเนื่องมาจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดเมื่อวันที่24 มิถุนายน 2520 ผู้ร้องได้สอบสวนลูกหนี้ได้ความว่า เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2518 ลูกหนี้โดยนายชวาล ไพรพิรุณโรจน์ กรรมการผู้จัดการได้โอนขายรถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้น รุ่นปี 1967 หมายเลขทะเบียน กท ก 2701ของลูกหนี้ให้นายเชิด ชมพูนุท ซึ่งเป็นพนักงานของลูกหนี้ในราคา21,000 บาท ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2519 นายเชิดผู้รับโอนคนแรกได้ให้นายยี แซ่เจี้ยง นำรถยนต์ดังกล่าวขายให้นายฉลอง ลัดดาพันธ์ เจ้าของอู่รถยนต์ยงการาจ ผู้รับโอนคนที่ 2 ในราคา 20,000 บาท โดยมอบทะเบียนรถยนต์ให้ยึดถือ แต่ไม่ได้มีการจดทะเบียนการโอนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาประมาณ 20 วัน นายชลอ อินกรัด ผู้รับโอนคนที่ 3ได้ซื้อรถยนต์คันดังกล่าวไปราคา 25,000 บาท และได้จดทะเบียนโอนเป็นชื่อของผู้รับโอนคนที่ 3 การที่ลูกหนี้โอนขายรถยนต์ให้นายเชิดผู้รับโอนคนแรก เป็นการกระทำโดยไม่สุจริตและสมยอม ไม่มีค่าตอบแทนในระหว่างระยะเวลา 3 ปี ก่อนมีการขอให้ล้มละลาย ส่วนผู้รับโอนคนที่ 2และคนที่ 3 เป็นบุคคลภายนอก ผู้รับโอนคนที่ 2 ซื้อรถยนต์จากผู้รับโอนคนแรกโดยไม่ได้จดทะเบียนและครอบครองรถเพียง 20 วันก็โอนขายให้ผู้รับโอนคนที่ 3 การโอนขายระหว่างผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 เป็นการสมยอมกัน ไม่น่าเชื่อว่าซื้อขายกันจริง เป็นการรับโอนโดยไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน ส่วนผู้รับโอนคนที่ 3 ผู้ร้องเชื่อว่าได้รับโอนรถยนต์ดังกล่าวโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 116แต่ผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 ไม่ได้รับความคุ้มครองจึงขอให้มีคำสั่งเพิกถอนการโอน รถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้นหมายเลขทะเบียน กท ก 2701ระหว่างลูกหนี้ (จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิด กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 114, 116 และให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุทและนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ร่วมกันชดใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันยื่นคำร้องจนกว่าจะชำระเสร็จผู้รับโอนคนที่ 2 ยื่นคำคัดค้านว่า ผู้รับโอนคนที่ 2 เป็นบุคคลภายนอกรับโอนรถยนต์ตามคำร้องจากนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรกโดยสุจริต และเสียค่าตอบแทน มิได้รับโอนมาจากลูกหนี้โดยตรงและไม่เคยมีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับลูกหนี้และผู้รับโอนคนแรกจึงไม่อาจรู้ได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการโอนรถยนต์โฮลเด้น หมายเลขทะเบียน กท ก 2701 ระหว่างบริษัทสินสวัสดิ์ประกันภัย จำกัด ลูกหนี้(จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิดชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2ตามมาตรา 114, 116 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ตามลำดับให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ร่วมกันใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันยื่นคำร้อง (วันที่21 กันยายน 2527) และให้ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนผู้ร้องผู้ร้องว่าคดีเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอของผู้ร้องเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับผู้คัดค้านให้ผู้ร้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนผู้คัดค้าน โดยกำหนดค่าทนายความรวม 2,000 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา ย่อมเป็นการไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229 ประกอบมาตรา 247 แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาผู้ร้องไว้แล้วก็ถือว่าไม่เป็นฎีกาที่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 20/2532นางสาว ศรีอุดม สามชัยโจทก์เจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องนาย ฉลอง ลัด ดาพันธ์ผู้คัดค้านบริษัท สิน สวัสดิ์ ประกันภัย จำกัดจำเลย ป.วิ.อ. ม. 229, ม. 247ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียม ซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาไว้ก็ถือว่าเป็นฎีกาไม่ชอบด้วยกฎหมายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229ประกอบมาตรา 247.(ที่มา-ส่งเสริม)คดีนี้สืบเนื่องมาจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดเมื่อวันที่24 มิถุนายน 2520 ผู้ร้องได้สอบสวนลูกหนี้ได้ความว่า เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2518 ลูกหนี้โดยนายชวาล ไพรพิรุณโรจน์ กรรมการผู้จัดการได้โอนขายรถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้น รุ่นปี 1967 หมายเลขทะเบียน กท ก 2701ของลูกหนี้ให้นายเชิด ชมพูนุท ซึ่งเป็นพนักงานของลูกหนี้ในราคา21,000 บาท ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2519 นายเชิดผู้รับโอนคนแรกได้ให้นายยี แซ่เจี้ยง นำรถยนต์ดังกล่าวขายให้นายฉลอง ลัดดาพันธ์ เจ้าของอู่รถยนต์ยงการาจ ผู้รับโอนคนที่ 2 ในราคา 20,000 บาท โดยมอบทะเบียนรถยนต์ให้ยึดถือ แต่ไม่ได้มีการจดทะเบียนการโอนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาประมาณ 20 วัน นายชลอ อินกรัด ผู้รับโอนคนที่ 3ได้ซื้อรถยนต์คันดังกล่าวไปราคา 25,000 บาท และได้จดทะเบียนโอนเป็นชื่อของผู้รับโอนคนที่ 3 การที่ลูกหนี้โอนขายรถยนต์ให้นายเชิดผู้รับโอนคนแรก เป็นการกระทำโดยไม่สุจริตและสมยอม ไม่มีค่าตอบแทนในระหว่างระยะเวลา 3 ปี ก่อนมีการขอให้ล้มละลาย ส่วนผู้รับโอนคนที่ 2และคนที่ 3 เป็นบุคคลภายนอก ผู้รับโอนคนที่ 2 ซื้อรถยนต์จากผู้รับโอนคนแรกโดยไม่ได้จดทะเบียนและครอบครองรถเพียง 20 วันก็โอนขายให้ผู้รับโอนคนที่ 3 การโอนขายระหว่างผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 เป็นการสมยอมกัน ไม่น่าเชื่อว่าซื้อขายกันจริง เป็นการรับโอนโดยไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน ส่วนผู้รับโอนคนที่ 3 ผู้ร้องเชื่อว่าได้รับโอนรถยนต์ดังกล่าวโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 116แต่ผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 ไม่ได้รับความคุ้มครองจึงขอให้มีคำสั่งเพิกถอนการโอน รถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้นหมายเลขทะเบียน กท ก 2701ระหว่างลูกหนี้ (จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิด กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 114, 116 และให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุทและนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ร่วมกันชดใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันยื่นคำร้องจนกว่าจะชำระเสร็จผู้รับโอนคนที่ 2 ยื่นคำคัดค้านว่า ผู้รับโอนคนที่ 2 เป็นบุคคลภายนอกรับโอนรถยนต์ตามคำร้องจากนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรกโดยสุจริต และเสียค่าตอบแทน มิได้รับโอนมาจากลูกหนี้โดยตรงและไม่เคยมีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับลูกหนี้และผู้รับโอนคนแรกจึงไม่อาจรู้ได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการโอนรถยนต์โฮลเด้น หมายเลขทะเบียน กท ก 2701 ระหว่างบริษัทสินสวัสดิ์ประกันภัย จำกัด ลูกหนี้(จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิดชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2ตามมาตรา 114, 116 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ตามลำดับให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ร่วมกันใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันยื่นคำร้อง (วันที่21 กันยายน 2527) และให้ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนผู้ร้องผู้ร้องว่าคดีเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอของผู้ร้องเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับผู้คัดค้านให้ผู้ร้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนผู้คัดค้าน โดยกำหนดค่าทนายความรวม 2,000 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา ย่อมเป็นการไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229 ประกอบมาตรา 247 แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาผู้ร้องไว้แล้วก็ถือว่าไม่เป็นฎีกาที่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง(เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-ดุสิต วราโห-เกียรติ จาตนิลพันธุ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในการยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาของคู่ความ คู่ความต้องเสียค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกาซึ่งได้แก่ค่าขึ้นศาลในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกา และยังต้องวางเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์อีกด้วย ค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกา เป็นคนละเรื่องกับค่าธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ทางปฏิบัติมีอยู่เสมอที่คู่ความเสียแต่ค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกา แต่มักลืมวางค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ซึ่งยังผลเสียหายแก่คดีคือศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ หรือฎีกานั้น หากการที่ไม่ได้วางเงินค่าธรรมเนียม ซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นเพราะไม่สามารถหาเงินได้ทันหรือไม่มีเงินพอ คู่ความจะหาประกันมาแทนการวางเงินไม่ได้(คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 6/2515) คงต้องยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาไปก่อนพร้อมกับยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาในการวางเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งหากศาลอนุญาต ก็จะได้มีเวลาในการเตรียมเงินมาวาง เมื่อนำเงินมาวางภายในระยะเวลาที่ศาลขยายให้ ศาลชั้นต้นก็จะสั่งรับอุทธรณ์หรือฎีกาที่ได้ยื่นไว้ก่อนแล้ว แม้จะสั่งรับอุทธรณ์หรือฎีกาภายหลังที่พ้นอายุอุทธรณ์หรือฎีกาก็ตาม ก็เป็นการชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229(คำพิพากษาศาลฎีกาที่603/2520) แต่ถ้าคู่ความไม่ได้ขอขยายระยะเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมไว้ขณะที่ยื่นอุทธรณ์หรือฎีกา ดังนี้ จะนำมาวางในภายหลังเมื่อเกินกำหนดอายุอุทธรณ์หรือฎีกาแล้วไม่ชอบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่4052/2528) ในกรณียื่นฎีกาและยื่นคำร้องขอขยายเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหรือตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ หากศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ขยายเวลาวางเงิน ก็ต้องอุทธรณ์ไปศาลอุทธรณ์ จะอุทธรณ์ไปศาลฎีกาทีเดียวไม่ได้เพราะไม่ใช่คำสั่งไม่รับฎีกา (คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 561/2515) หากการที่ไม่ได้วางเงินค่าธรรมเนียมดังกล่าวเป็นเพราะยากจนหาเงินมาวางไม่ได้จริง ๆ คู่ความจะขอทุเลาการวางเงินไม่ได้(คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 170/2509) กรณีนี้คงต้องยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาพร้อมกับยื่นคำร้องขออุทธรณ์หรือฎีกาอย่างคนอนาถา ซึ่งหากศาลไต่สวนแล้วอนุญาตให้อุทธรณ์หรือฎีกาอย่างคนอนาถา คู่ความฝ่ายนั้นก็จะได้รับการยกเว้น ไม่ต้องนำเงินค่าธรรมเนียมมาวางศาลเพื่อใช้แทนผู้ชนะคดีตามคำพิพากษาของศาลล่าง ทองธารเหลืองเรืองรองคำพิพากษา: คดีนี้สืบเนื่องมาจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดเมื่อวันที่24 มิถุนายน 2520 ผู้ร้องได้สอบสวนลูกหนี้ได้ความว่า เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2518 ลูกหนี้โดยนายชวาล ไพรพิรุณโรจน์ กรรมการผู้จัดการได้โอนขายรถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้น รุ่นปี 1967 หมายเลขทะเบียน กท ก 2701ของลูกหนี้ให้นายเชิด ชมพูนุท ซึ่งเป็นพนักงานของลูกหนี้ในราคา21,000 บาท ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2519 นายเชิดผู้รับโอนคนแรกได้ให้นายยี แซ่เจี้ยง นำรถยนต์ดังกล่าวขายให้นายฉลอง ลัดดาพันธ์ เจ้าของอู่รถยนต์ยงการาจ ผู้รับโอนคนที่ 2 ในราคา 20,000 บาท โดยมอบทะเบียนรถยนต์ให้ยึดถือ แต่ไม่ได้มีการจดทะเบียนการโอนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาประมาณ 20 วัน นายชลอ อินกรัด ผู้รับโอนคนที่ 3ได้ซื้อรถยนต์คันดังกล่าวไปราคา 25,000 บาท และได้จดทะเบียนโอนเป็นชื่อของผู้รับโอนคนที่ 3 การที่ลูกหนี้โอนขายรถยนต์ให้นายเชิดผู้รับโอนคนแรก เป็นการกระทำโดยไม่สุจริตและสมยอม ไม่มีค่าตอบแทนในระหว่างระยะเวลา 3 ปี ก่อนมีการขอให้ล้มละลาย ส่วนผู้รับโอนคนที่ 2และคนที่ 3 เป็นบุคคลภายนอก ผู้รับโอนคนที่ 2 ซื้อรถยนต์จากผู้รับโอนคนแรกโดยไม่ได้จดทะเบียนและครอบครองรถเพียง 20 วันก็โอนขายให้ผู้รับโอนคนที่ 3 การโอนขายระหว่างผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 เป็นการสมยอมกัน ไม่น่าเชื่อว่าซื้อขายกันจริง เป็นการรับโอนโดยไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน ส่วนผู้รับโอนคนที่ 3 ผู้ร้องเชื่อว่าได้รับโอนรถยนต์ดังกล่าวโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 116แต่ผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 ไม่ได้รับความคุ้มครองจึงขอให้มีคำสั่งเพิกถอนการโอน รถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้นหมายเลขทะเบียน กท ก 2701ระหว่างลูกหนี้ (จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิด กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 114, 116 และให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุทและนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ร่วมกันชดใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันยื่นคำร้องจนกว่าจะชำระเสร็จผู้รับโอนคนที่ 2 ยื่นคำคัดค้านว่า ผู้รับโอนคนที่ 2 เป็นบุคคลภายนอกรับโอนรถยนต์ตามคำร้องจากนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรกโดยสุจริต และเสียค่าตอบแทน มิได้รับโอนมาจากลูกหนี้โดยตรงและไม่เคยมีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับลูกหนี้และผู้รับโอนคนแรกจึงไม่อาจรู้ได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการโอนรถยนต์โฮลเด้น หมายเลขทะเบียน กท ก 2701 ระหว่างบริษัทสินสวัสดิ์ประกันภัย จำกัด ลูกหนี้(จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิดชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2ตามมาตรา 114, 116 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ตามลำดับให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ร่วมกันใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันยื่นคำร้อง (วันที่21 กันยายน 2527) และให้ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนผู้ร้องผู้ร้องว่าคดีเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอของผู้ร้องเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับผู้คัดค้านให้ผู้ร้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนผู้คัดค้าน โดยกำหนดค่าทนายความรวม 2,000 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา ย่อมเป็นการไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229 ประกอบมาตรา 247 แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาผู้ร้องไว้แล้วก็ถือว่าไม่เป็นฎีกาที่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 20/2532นางสาว ศรีอุดม สามชัยโจทก์เจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องนาย ฉลอง ลัด ดาพันธ์ผู้คัดค้านบริษัท สิน สวัสดิ์ ประกันภัย จำกัดจำเลย ป.วิ.อ. ม. 229, ม. 247ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียม ซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาไว้ก็ถือว่าเป็นฎีกาไม่ชอบด้วยกฎหมายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229ประกอบมาตรา 247.(ที่มา-ส่งเสริม)คดีนี้สืบเนื่องมาจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องว่าศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดเมื่อวันที่24 มิถุนายน 2520 ผู้ร้องได้สอบสวนลูกหนี้ได้ความว่า เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2518 ลูกหนี้โดยนายชวาล ไพรพิรุณโรจน์ กรรมการผู้จัดการได้โอนขายรถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้น รุ่นปี 1967 หมายเลขทะเบียน กท ก 2701ของลูกหนี้ให้นายเชิด ชมพูนุท ซึ่งเป็นพนักงานของลูกหนี้ในราคา21,000 บาท ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2519 นายเชิดผู้รับโอนคนแรกได้ให้นายยี แซ่เจี้ยง นำรถยนต์ดังกล่าวขายให้นายฉลอง ลัดดาพันธ์ เจ้าของอู่รถยนต์ยงการาจ ผู้รับโอนคนที่ 2 ในราคา 20,000 บาท โดยมอบทะเบียนรถยนต์ให้ยึดถือ แต่ไม่ได้มีการจดทะเบียนการโอนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมาประมาณ 20 วัน นายชลอ อินกรัด ผู้รับโอนคนที่ 3ได้ซื้อรถยนต์คันดังกล่าวไปราคา 25,000 บาท และได้จดทะเบียนโอนเป็นชื่อของผู้รับโอนคนที่ 3 การที่ลูกหนี้โอนขายรถยนต์ให้นายเชิดผู้รับโอนคนแรก เป็นการกระทำโดยไม่สุจริตและสมยอม ไม่มีค่าตอบแทนในระหว่างระยะเวลา 3 ปี ก่อนมีการขอให้ล้มละลาย ส่วนผู้รับโอนคนที่ 2และคนที่ 3 เป็นบุคคลภายนอก ผู้รับโอนคนที่ 2 ซื้อรถยนต์จากผู้รับโอนคนแรกโดยไม่ได้จดทะเบียนและครอบครองรถเพียง 20 วันก็โอนขายให้ผู้รับโอนคนที่ 3 การโอนขายระหว่างผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 เป็นการสมยอมกัน ไม่น่าเชื่อว่าซื้อขายกันจริง เป็นการรับโอนโดยไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน ส่วนผู้รับโอนคนที่ 3 ผู้ร้องเชื่อว่าได้รับโอนรถยนต์ดังกล่าวโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 116แต่ผู้รับโอนคนแรกและคนที่ 2 ไม่ได้รับความคุ้มครองจึงขอให้มีคำสั่งเพิกถอนการโอน รถยนต์ยี่ห้อโฮลเด้นหมายเลขทะเบียน กท ก 2701ระหว่างลูกหนี้ (จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิด กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 114, 116 และให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุทและนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ร่วมกันชดใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันยื่นคำร้องจนกว่าจะชำระเสร็จผู้รับโอนคนที่ 2 ยื่นคำคัดค้านว่า ผู้รับโอนคนที่ 2 เป็นบุคคลภายนอกรับโอนรถยนต์ตามคำร้องจากนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรกโดยสุจริต และเสียค่าตอบแทน มิได้รับโอนมาจากลูกหนี้โดยตรงและไม่เคยมีนิติสัมพันธ์ใด ๆ กับลูกหนี้และผู้รับโอนคนแรกจึงไม่อาจรู้ได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนการโอนรถยนต์โฮลเด้น หมายเลขทะเบียน กท ก 2701 ระหว่างบริษัทสินสวัสดิ์ประกันภัย จำกัด ลูกหนี้(จำเลย) กับนายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก และระหว่างนายเชิดชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2ตามมาตรา 114, 116 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ตามลำดับให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้นายเชิด ชมพูนุท ผู้รับโอนคนแรก กับนายฉลอง ลัดดาพันธ์ ผู้รับโอนคนที่ 2 ร่วมกันใช้ราคารถยนต์ 21,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีจากเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันยื่นคำร้อง (วันที่21 กันยายน 2527) และให้ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนผู้ร้องผู้ร้องว่าคดีเองจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้ผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอของผู้ร้องเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับผู้คัดค้านให้ผู้ร้องเสียค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนผู้คัดค้าน โดยกำหนดค่าทนายความรวม 2,000 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำสั่งของศาลชั้นต้นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ผู้ร้องยื่นฎีกาโดยมิได้นำเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แทนผู้คัดค้านตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์มาวางศาลพร้อมกับฎีกา ย่อมเป็นการไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229 ประกอบมาตรา 247 แม้ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาผู้ร้องไว้แล้วก็ถือว่าไม่เป็นฎีกาที่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษายกฎีกาผู้ร้อง(เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-ดุสิต วราโห-เกียรติ จาตนิลพันธุ์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุในการยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาของคู่ความ คู่ความต้องเสียค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกาซึ่งได้แก่ค่าขึ้นศาลในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกา และยังต้องวางเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์อีกด้วย ค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกา เป็นคนละเรื่องกับค่าธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ทางปฏิบัติมีอยู่เสมอที่คู่ความเสียแต่ค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกา แต่มักลืมวางค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ซึ่งยังผลเสียหายแก่คดีคือศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ หรือฎีกานั้น หากการที่ไม่ได้วางเงินค่าธรรมเนียม ซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นเพราะไม่สามารถหาเงินได้ทันหรือไม่มีเงินพอ คู่ความจะหาประกันมาแทนการวางเงินไม่ได้(คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 6/2515) คงต้องยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาไปก่อนพร้อมกับยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาในการวางเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งหากศาลอนุญาต ก็จะได้มีเวลาในการเตรียมเงินมาวาง เมื่อนำเงินมาวางภายในระยะเวลาที่ศาลขยายให้ ศาลชั้นต้นก็จะสั่งรับอุทธรณ์หรือฎีกาที่ได้ยื่นไว้ก่อนแล้ว แม้จะสั่งรับอุทธรณ์หรือฎีกาภายหลังที่พ้นอายุอุทธรณ์หรือฎีกาก็ตาม ก็เป็นการชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229(คำพิพากษาศาลฎีกาที่603/2520) แต่ถ้าคู่ความไม่ได้ขอขยายระยะเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมไว้ขณะที่ยื่นอุทธรณ์หรือฎีกา ดังนี้ จะนำมาวางในภายหลังเมื่อเกินกำหนดอายุอุทธรณ์หรือฎีกาแล้วไม่ชอบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่4052/2528) ในกรณียื่นฎีกาและยื่นคำร้องขอขยายเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหรือตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ หากศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ขยายเวลาวางเงิน ก็ต้องอุทธรณ์ไปศาลอุทธรณ์ จะอุทธรณ์ไปศาลฎีกาทีเดียวไม่ได้เพราะไม่ใช่คำสั่งไม่รับฎีกา (คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 561/2515) หากการที่ไม่ได้วางเงินค่าธรรมเนียมดังกล่าวเป็นเพราะยากจนหาเงินมาวางไม่ได้จริง ๆ คู่ความจะขอทุเลาการวางเงินไม่ได้(คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 170/2509) กรณีนี้คงต้องยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาพร้อมกับยื่นคำร้องขออุทธรณ์หรือฎีกาอย่างคนอนาถา ซึ่งหากศาลไต่สวนแล้วอนุญาตให้อุทธรณ์หรือฎีกาอย่างคนอนาถา คู่ความฝ่ายนั้นก็จะได้รับการยกเว้น ไม่ต้องนำเงินค่าธรรมเนียมมาวางศาลเพื่อใช้แทนผู้ชนะคดีตามคำพิพากษาของศาลล่าง ทองธารเหลืองเรืองรองหมายเหตุ: ในการยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาของคู่ความ คู่ความต้องเสียค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกาซึ่งได้แก่ค่าขึ้นศาลในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกา และยังต้องวางเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์อีกด้วย ค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกา เป็นคนละเรื่องกับค่าธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ทางปฏิบัติมีอยู่เสมอที่คู่ความเสียแต่ค่าธรรมเนียมในการอุทธรณ์หรือฎีกา แต่มักลืมวางค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง ซึ่งยังผลเสียหายแก่คดีคือศาลสั่งไม่รับอุทธรณ์ หรือฎีกานั้น หากการที่ไม่ได้วางเงินค่าธรรมเนียม ซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นเพราะไม่สามารถหาเงินได้ทันหรือไม่มีเงินพอ คู่ความจะหาประกันมาแทนการวางเงินไม่ได้(คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 6/2515) คงต้องยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาไปก่อนพร้อมกับยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาในการวางเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งหากศาลอนุญาต ก็จะได้มีเวลาในการเตรียมเงินมาวาง เมื่อนำเงินมาวางภายในระยะเวลาที่ศาลขยายให้ ศาลชั้นต้นก็จะสั่งรับอุทธรณ์หรือฎีกาที่ได้ยื่นไว้ก่อนแล้ว แม้จะสั่งรับอุทธรณ์หรือฎีกาภายหลังที่พ้นอายุอุทธรณ์หรือฎีกาก็ตาม ก็เป็นการชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229(คำพิพากษาศาลฎีกาที่603/2520) แต่ถ้าคู่ความไม่ได้ขอขยายระยะเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมไว้ขณะที่ยื่นอุทธรณ์หรือฎีกา ดังนี้ จะนำมาวางในภายหลังเมื่อเกินกำหนดอายุอุทธรณ์หรือฎีกาแล้วไม่ชอบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่4052/2528) ในกรณียื่นฎีกาและยื่นคำร้องขอขยายเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหรือตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ หากศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ขยายเวลาวางเงิน ก็ต้องอุทธรณ์ไปศาลอุทธรณ์ จะอุทธรณ์ไปศาลฎีกาทีเดียวไม่ได้เพราะไม่ใช่คำสั่งไม่รับฎีกา (คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 561/2515) หากการที่ไม่ได้วางเงินค่าธรรมเนียมดังกล่าวเป็นเพราะยากจนหาเงินมาวางไม่ได้จริง ๆ คู่ความจะขอทุเลาการวางเงินไม่ได้(คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 170/2509) กรณีนี้คงต้องยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาพร้อมกับยื่นคำร้องขออุทธรณ์หรือฎีกาอย่างคนอนาถา ซึ่งหากศาลไต่สวนแล้วอนุญาตให้อุทธรณ์หรือฎีกาอย่างคนอนาถา คู่ความฝ่ายนั้นก็จะได้รับการยกเว้น ไม่ต้องนำเงินค่าธรรมเนียมมาวางศาลเพื่อใช้แทนผู้ชนะคดีตามคำพิพากษาของศาลล่าง ทองธารเหลืองเรืองรอง