กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถและการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถพ.ศ. ๒๕๔๘[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ (๑๘) แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔๔วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ มาตรา ๔๔วรรคห้า แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๒) พ.ศ. ๒๕๔๖ และมาตรา ๔๕ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕มาตรา ๓๖ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถและการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถ พ.ศ. ๒๕๔๖ข้อ๒ ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว หรือใบอนุญาตขับรถชนิดอื่นตามมาตรา ๔๓(๙) ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชนพร้อมด้วยภาพถ่าย ในกรณีผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองให้ยื่นใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทางพร้อมด้วยภาพถ่าย(๒) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน ในกรณีที่ผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองให้ยื่นใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองหรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าวพร้อมด้วยภาพถ่าย(๓)ใบรับรองแพทย์แสดงว่าไม่มีโรคประจำตัวอันอาจเป็นอันตรายขณะขับรถและไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนซึ่งมีอายุใช้ได้ตามที่แพทย์ผู้รับรองกำหนดแต่ต้องออกก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหนึ่งเดือน(๔) หลักฐานการรับรองซึ่งแสดงว่าผ่านการอบรมและจบหลักสูตรการอบรมจากกรมการขนส่งทางบกหรือโรงเรียนสอนขับรถที่กรมการขนส่งทางบกรับรองตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก(๕) รูปถ่าย ขนาด ๓ x ๔ เซนติเมตร จำนวน ๒ รูปซึ่งเป็นรูปถ่ายครึ่งตัวหน้าตรงไม่สวมหมวกหรือแว่นตาสีเข้ม และไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะเว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามศาสนานิกายของศาสนา หรือลัทธินิยมของศาสนาของตน และถ่ายก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหกเดือน(๖) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกหรือใบอนุญาตพิเศษให้ขับรถยนตร์ทหารตามกฎหมายว่าด้วยรถยนตร์ทหาร(ถ้ามี) พร้อมด้วยภาพถ่าย(๗) ใบอนุญาตขับรถของรถประเภทเดียวกันกับที่ขอรับใบอนุญาตซึ่งรัฐบาลของประเทศอื่นออกให้(ถ้ามี) พร้อมด้วยภาพถ่าย(๘) ใบอนุญาตขับรถตามความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคี (ถ้ามี)พร้อมด้วยภาพถ่ายข้อ๓ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลหรือใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) (๒) (๓)และ (๕) และใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะหรือใบแทนใบอนุญาตขับรถดังกล่าว พร้อมด้วยภาพถ่าย แล้วแต่กรณีในกรณีผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยวการเล่นกีฬา หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักรข้อ๔ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ หรือใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) (๒) (๔)และ (๕) พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลหรือใบแทนใบอนุญาตขับรถดังกล่าว พร้อมด้วยภาพถ่าย แล้วแต่กรณี(๒)ใบรับรองแพทย์แสดงว่าไม่มีโรคประจำตัวอันอาจเป็นอันตรายขณะขับรถและไม่เป็นผู้มีโรคติดต่อที่น่ารังเกียจตามที่กำหนดในกฎกระทรวงไม่เป็นผู้ติดสุรายาเมาหรือยาเสพติดให้โทษและไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือน ซึ่งมีอายุใช้ได้ตามที่แพทย์ผู้รับรองกำหนดแต่ต้องออกก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหนึ่งเดือนข้อ๕ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถบดถนน หรือใบอนุญาตขับรถแทรกเตอร์ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) (๒) (๓)(๔) และ (๕)ข้อ๖ ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถตามความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคีให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) และ (๒) พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกหรือใบแทนใบอนุญาตขับรถดังกล่าวหรือภาพถ่าย แล้วแต่กรณี(๒) รูปถ่าย ขนาด ๔ x ๖ เซนติเมตร จำนวน ๒ รูปซึ่งเป็นรูปถ่ายครึ่งตัวหน้าตรงไม่สวมหมวกหรือแว่นตาสีเข้มและไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะเว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามศาสนา นิกายของศาสนาหรือลัทธินิยมของศาสนาของตน และถ่ายก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหกเดือนในกรณีผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยวการเล่นกีฬา หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักรข้อ๗ ผู้ใดประสงค์จะต่ออายุใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลใบอนุญาตขับรถบดถนน ใบอนุญาตขับรถแทรกเตอร์ หรือใบอนุญาตขับรถชนิดอื่นตามมาตรา ๔๓(๙) ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) กรณีใบอนุญาตนั้นยังไม่สิ้นอายุ(ก) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน(ข) รูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๕)ในกรณีที่ผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยว การเล่นกีฬาหรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักร และให้ยื่นใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทาง และใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองหรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว พร้อมด้วยภาพถ่าย(๒) กรณีใบอนุญาตนั้นสิ้นอายุแล้วไม่เกินสามปี(ก) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน(ข) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชนพร้อมด้วยภาพถ่าย(ค) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน(ง) รูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๕)(๓) กรณีใบอนุญาตนั้นสิ้นอายุแล้วเกินกว่าสามปี(ก) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน(ข) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชนพร้อมด้วยภาพถ่าย(ค) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน(ง) ใบรับรองแพทย์และรูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๓) และ (๕)ในกรณีที่ผู้ขอต่อใบอนุญาตตาม(๒) และ (๓) เป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง ต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยวการเล่นกีฬา หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักร และให้ยื่นใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทางแทนบัตรประจำตัวประชาชนและใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองหรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าวแทนสำเนาทะเบียนบ้านข้อ๘ผู้ใดประสงค์จะต่ออายุใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะหรือใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานดังต่อไปนี้(๑) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน(๒) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชนพร้อมด้วยภาพถ่าย(๓) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน(๔) รูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๕)(๕) ใบรับรองแพทย์ตามที่กำหนดในข้อ ๔ (๒)ข้อ๙ การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้ให้ยื่นต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่ตนมีภูมิลำเนา หรือมีถิ่นที่อยู่ ณ สถานที่ดังต่อไปนี้(๑) กรมการขนส่งทางบก สำนักงานขนส่งเขตพื้นที่ สำนักงานขนส่งจังหวัดหรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา(๒) สถานที่อื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนดข้อ๑๐ ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถหรือผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด ดังต่อไปนี้(๑) การอบรมความรู้เกี่ยวกับการขับรถและมารยาทในการขับรถ(๒) การทดสอบความรู้ความสามารถในการขับรถและความรู้ในข้อบังคับการเดินรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์และกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก(๓) การทดสอบสมรรถภาพของร่างกายซึ่งอย่างน้อยต้องทำการทดสอบความสามารถของปฏิกิริยาและสายตาข้อ๑๑ ใบอนุญาตขับรถให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้ไว้ณ วันที่ ๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๘พลเอกชัยนันท์ เจริญศิริรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมหมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๖ (๑)แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์(ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ กำหนดให้มีใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล และใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ ทำให้หลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถ และการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถตามที่กำหนดไว้เดิมไม่สอดคล้องกับบทบัญญัติของกฎหมายสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถและการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถเสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ฐิติพงษ์/ผู้จัดทำ๒๕ ตุลาคม ๒๕๔๘สิทธิกานต์/ปรับปรุง๕ เมษายน ๒๕๖๒วศิน/ตรวจ๑๐ เมษายน ๒๕๖๒[๑]ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๙๘ ก/หน้า ๗/๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๘