คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6204/2544หลักกฎหมาย: การซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงเกินกว่า 500 บาท ที่มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่ โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติม ตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีจำเลยที่ 2เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 สั่งซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์จำนวน 5 ครั้ง รวมเป็นเงิน 551,100 บาท เมื่อถึงกำหนดชำระ จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ให้แก่โจทก์ 2 ครั้ง ครั้งละ 91,850 บาทคงค้างชำระหนี้อยู่ทั้งสิ้น 367,400 บาท จำเลยที่ 2 ออกเช็คชำระหนี้ แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี ของต้นเงินจำนวน 367,400บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองไม่เคยซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์ ไม่เคยได้รับน้ำมันเชื้อเพลิง ไม่เคยกำหนดเงื่อนไขในการชำระหนี้ใด ๆ ต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยไม่มีหนี้สินใด ๆ ต่อกัน ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงินจำนวน462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 367,400 บาท นับจากวันฟ้อง จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกอุทธรณ์จำเลยทั้งสองจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยทั้งสองอีกข้อหนึ่งว่า โจทก์มีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบอธิบายความหมายของคำว่า จ่ายแล้วในใบเบิกน้ำมัน ใบส่งของ ใบกำกับขนส่งว่า หมายถึงจ่ายเช็ค หรือไม่ ปัญหาข้อกฎหมายข้อนี้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 ยังไม่ได้วินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาใหม่เห็นว่าการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงตามเอกสารหมาย จ.5 มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยทั้งสองชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94 ฎีกาจำเลยทั้งสองข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6204/2544บริษัท ภาคใต้เชื้อเพลิง จำกัด (มหาชนโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ปั๊ม ส. อนันต์บริการ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456 ป.วิ.พ. ม. 94การซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงเกินกว่า 500 บาท ที่มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่ โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติม ตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีจำเลยที่ 2เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 สั่งซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์จำนวน 5 ครั้ง รวมเป็นเงิน 551,100 บาท เมื่อถึงกำหนดชำระ จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ให้แก่โจทก์ 2 ครั้ง ครั้งละ 91,850 บาทคงค้างชำระหนี้อยู่ทั้งสิ้น 367,400 บาท จำเลยที่ 2 ออกเช็คชำระหนี้ แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี ของต้นเงินจำนวน 367,400บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองไม่เคยซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์ ไม่เคยได้รับน้ำมันเชื้อเพลิง ไม่เคยกำหนดเงื่อนไขในการชำระหนี้ใด ๆ ต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยไม่มีหนี้สินใด ๆ ต่อกัน ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงินจำนวน462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 367,400 บาท นับจากวันฟ้อง จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกอุทธรณ์จำเลยทั้งสองจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยทั้งสองอีกข้อหนึ่งว่า โจทก์มีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบอธิบายความหมายของคำว่า จ่ายแล้วในใบเบิกน้ำมัน ใบส่งของ ใบกำกับขนส่งว่า หมายถึงจ่ายเช็ค หรือไม่ ปัญหาข้อกฎหมายข้อนี้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 ยังไม่ได้วินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาใหม่เห็นว่าการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงตามเอกสารหมาย จ.5 มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยทั้งสองชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94 ฎีกาจำเลยทั้งสองข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน(อภิชาต สุขัคคานนท์-พิชัย เตโชพิทยากูล-วิชัย วิสิทธวงศ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกฎหมายสารบัญญัติอันได้แก่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ให้ความสำคัญแก่เอกสารเป็นพิเศษ โดยบางมาตราบัญญัติว่าต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน เช่น สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 หรือทำเป็นหนังสือ เช่น สัญญาเช่าซื้อตามมาตรา 572 หรือมีหลักฐานเป็นหนังสือ เช่น สัญญากู้ยืมเงินเกินกว่า 50 บาท ตามมาตรา 653เป็นต้น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ซึ่งเป็นกฎหมายวิธีบัญญัติจึงมีบทบัญญัติมาตรา 94 รองรับสอดคล้องกับกฎหมายสารบัญญัติ โดยบังคับว่ากรณีดังกล่าวซึ่งถือว่าเป็นกรณีที่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลแทนพยานเอกสาร หรือสืบพยานบุคคลเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารนั้น ดังนั้นถ้ามิใช่กรณีที่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดงย่อมไม่ต้องด้วยข้อห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 คู่ความจึงมีสิทธิสืบพยานบุคคลประกอบข้ออ้างของตนอย่างไรก็ได้ หรือแม้จะมีพยานเอกสารมาสืบแล้ว ก็ยังสืบพยานบุคคลเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงข้อความในพยานเอกสารนั้นได้ด้วย สัญญาซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งเป็นสังหาริมทรัพย์ในคดีนี้มีราคาเกินกว่า 500 บาท ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสองและวรรคสาม กำหนดว่า ถ้าไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดเป็นสำคัญ หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้ว จะฟ้องร้องบังคับคดีหาได้ไม่เมื่อสัญญาซื้อขายดังกล่าว มิได้มีหลักฐานเป็นหนังสือ แต่ได้มีการชำระหนี้บางส่วน คดีของโจทก์จึงมิใช่กรณีที่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีเอกสารมาแสดงที่จะต้องอยู่ในบังคับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบถึงข้อเท็จจริงใด ๆ ก็ได้ มิใช่โจทก์นำพยานบุคคลมาสืบได้เพราะเหตุที่มิใช่เป็นการสืบพยานบุคคลเพิ่มเติม ตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัยแต่อย่างใด ไพโรจน์ วายุภาพคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีจำเลยที่ 2เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 สั่งซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์จำนวน 5 ครั้ง รวมเป็นเงิน 551,100 บาท เมื่อถึงกำหนดชำระ จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ให้แก่โจทก์ 2 ครั้ง ครั้งละ 91,850 บาทคงค้างชำระหนี้อยู่ทั้งสิ้น 367,400 บาท จำเลยที่ 2 ออกเช็คชำระหนี้ แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี ของต้นเงินจำนวน 367,400บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองไม่เคยซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์ ไม่เคยได้รับน้ำมันเชื้อเพลิง ไม่เคยกำหนดเงื่อนไขในการชำระหนี้ใด ๆ ต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยไม่มีหนี้สินใด ๆ ต่อกัน ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงินจำนวน462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 367,400 บาท นับจากวันฟ้อง จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกอุทธรณ์จำเลยทั้งสองจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยทั้งสองอีกข้อหนึ่งว่า โจทก์มีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบอธิบายความหมายของคำว่า จ่ายแล้วในใบเบิกน้ำมัน ใบส่งของ ใบกำกับขนส่งว่า หมายถึงจ่ายเช็ค หรือไม่ ปัญหาข้อกฎหมายข้อนี้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 ยังไม่ได้วินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาใหม่เห็นว่าการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงตามเอกสารหมาย จ.5 มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยทั้งสองชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94 ฎีกาจำเลยทั้งสองข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6204/2544บริษัท ภาคใต้เชื้อเพลิง จำกัด (มหาชนโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ปั๊ม ส. อนันต์บริการ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 456 ป.วิ.พ. ม. 94การซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงเกินกว่า 500 บาท ที่มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่ โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติม ตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีจำเลยที่ 2เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 สั่งซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์จำนวน 5 ครั้ง รวมเป็นเงิน 551,100 บาท เมื่อถึงกำหนดชำระ จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ให้แก่โจทก์ 2 ครั้ง ครั้งละ 91,850 บาทคงค้างชำระหนี้อยู่ทั้งสิ้น 367,400 บาท จำเลยที่ 2 ออกเช็คชำระหนี้ แต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี ของต้นเงินจำนวน 367,400บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทั้งสองไม่เคยซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากโจทก์ ไม่เคยได้รับน้ำมันเชื้อเพลิง ไม่เคยกำหนดเงื่อนไขในการชำระหนี้ใด ๆ ต่อโจทก์ โจทก์และจำเลยไม่มีหนี้สินใด ๆ ต่อกัน ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงินจำนวน462,370 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของต้นเงินจำนวน 367,400 บาท นับจากวันฟ้อง จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกอุทธรณ์จำเลยทั้งสองจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยทั้งสองอีกข้อหนึ่งว่า โจทก์มีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบอธิบายความหมายของคำว่า จ่ายแล้วในใบเบิกน้ำมัน ใบส่งของ ใบกำกับขนส่งว่า หมายถึงจ่ายเช็ค หรือไม่ ปัญหาข้อกฎหมายข้อนี้ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 ยังไม่ได้วินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยไปโดยไม่ต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาใหม่เห็นว่าการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงตามเอกสารหมาย จ.5 มีการชำระหนี้บางส่วนแล้ว เข้ากรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสอง และวรรคสาม ซึ่งฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แม้ไม่มีเอกสารมาแสดง เมื่อมีปัญหาว่าจำเลยทั้งสองชำระเงินตามสัญญาซื้อขายครบถ้วนแล้วหรือไม่โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบได้มิใช่เป็นการสืบพยานเพื่อเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94 ฎีกาจำเลยทั้งสองข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน"พิพากษายืน(อภิชาต สุขัคคานนท์-พิชัย เตโชพิทยากูล-วิชัย วิสิทธวงศ์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกฎหมายสารบัญญัติอันได้แก่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ให้ความสำคัญแก่เอกสารเป็นพิเศษ โดยบางมาตราบัญญัติว่าต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน เช่น สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 หรือทำเป็นหนังสือ เช่น สัญญาเช่าซื้อตามมาตรา 572 หรือมีหลักฐานเป็นหนังสือ เช่น สัญญากู้ยืมเงินเกินกว่า 50 บาท ตามมาตรา 653เป็นต้น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ซึ่งเป็นกฎหมายวิธีบัญญัติจึงมีบทบัญญัติมาตรา 94 รองรับสอดคล้องกับกฎหมายสารบัญญัติ โดยบังคับว่ากรณีดังกล่าวซึ่งถือว่าเป็นกรณีที่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลแทนพยานเอกสาร หรือสืบพยานบุคคลเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารนั้น ดังนั้นถ้ามิใช่กรณีที่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดงย่อมไม่ต้องด้วยข้อห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 คู่ความจึงมีสิทธิสืบพยานบุคคลประกอบข้ออ้างของตนอย่างไรก็ได้ หรือแม้จะมีพยานเอกสารมาสืบแล้ว ก็ยังสืบพยานบุคคลเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงข้อความในพยานเอกสารนั้นได้ด้วย สัญญาซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งเป็นสังหาริมทรัพย์ในคดีนี้มีราคาเกินกว่า 500 บาท ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 456 วรรคสองและวรรคสาม กำหนดว่า ถ้าไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดเป็นสำคัญ หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้ว จะฟ้องร้องบังคับคดีหาได้ไม่เมื่อสัญญาซื้อขายดังกล่าว มิได้มีหลักฐานเป็นหนังสือ แต่ได้มีการชำระหนี้บางส่วน คดีของโจทก์จึงมิใช่กรณีที่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีเอกสารมาแสดงที่จะต้องอยู่ในบังคับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 โจทก์จึงมีสิทธินำพยานบุคคลมาสืบถึงข้อเท็จจริงใด ๆ ก็ได้ มิใช่โจทก์นำพยานบุคคลมาสืบได้เพราะเหตุที่มิใช่เป็นการสืบพยานบุคคลเพิ่มเติม ตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัยแต่อย่างใด ไพโรจน์ วายุภาพ