คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1056/2503หลักกฎหมาย: คู่สมรสที่แต่งงานกันหลังวันประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยมิได้จดทะเบียนสมรสกันนั้น ไม่ถือว่า เป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งตายไป คู่สมรสฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้เสียหาย ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5 (2)คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหาย โดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุ ผู้ตาย ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนา ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ ๑, ๒, ๔, ๖, ๗ ยกฟ้องจำเลยที่ ๓, ๕ จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย ศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ ๑๘ ปีมานี้ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕ ประกาศใช้แล้ว โจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่ โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1056/2503นางนุ่ม หนูเกตุโจทก์นายลาภ เพชรรักษ์ ที่1่นายซ้วน แก้วกัลยรัตน์ ที่2นายเฉลิม สิงห์กัน ที่3นายวาศ พาสุวรรณที่4นายนบ สดรุ่ง ที่5นายเลียบ ทองชล ที่6นายมิตร ฤทธิพัฒน์ ที่ 7จำเลย ป.วิ.อ. ม. 5 (2), ม. 28 ป.พ.พ. ม. 1449คู่สมรสที่แต่งงานกันหลังวันประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยมิได้จดทะเบียนสมรสกันนั้น ไม่ถือว่า เป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งตายไป คู่สมรสฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้เสียหาย ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5 (2)คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหาย โดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุ ผู้ตาย ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนา ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ ๑, ๒, ๔, ๖, ๗ ยกฟ้องจำเลยที่ ๓, ๕ จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย ศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ ๑๘ ปีมานี้ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕ ประกาศใช้แล้ว โจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่ โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) พิพากษายืน(พิทักษ์มนูศาสตร์-ไชยเจริญ สันติศิริ-พิชัยบัณฑิต)ศาลจังหวัดสุราษฏร์ธานี - นายไพศาล สว่างเนตรศาลอุทธรณ์ - นายเพรียง โรจนรัสแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหาย โดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุ ผู้ตาย ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนา ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ ๑, ๒, ๔, ๖, ๗ ยกฟ้องจำเลยที่ ๓, ๕ จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย ศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ ๑๘ ปีมานี้ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕ ประกาศใช้แล้ว โจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่ โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1056/2503นางนุ่ม หนูเกตุโจทก์นายลาภ เพชรรักษ์ ที่1่นายซ้วน แก้วกัลยรัตน์ ที่2นายเฉลิม สิงห์กัน ที่3นายวาศ พาสุวรรณที่4นายนบ สดรุ่ง ที่5นายเลียบ ทองชล ที่6นายมิตร ฤทธิพัฒน์ ที่ 7จำเลย ป.วิ.อ. ม. 5 (2), ม. 28 ป.พ.พ. ม. 1449คู่สมรสที่แต่งงานกันหลังวันประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยมิได้จดทะเบียนสมรสกันนั้น ไม่ถือว่า เป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งตายไป คู่สมรสฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีแทนผู้เสียหาย ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5 (2)คดีนี้โจทก์เป็นผู้เสียหาย โดยเป็นภริยานายเผียน หนูเกตุ ผู้ตาย ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานสมคบกันฆ่านายเผียน หนูเกตุ ถึงแก่ความตายโดยเจตนา ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้อง แล้วสั่งคดีมีมูลเฉพาะจำเลยที่ ๑, ๒, ๔, ๖, ๗ ยกฟ้องจำเลยที่ ๓, ๕ จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย ศาลชั้นต้นสอบโจทก์ ๆ แถลงว่า ไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ทำพิธีแต่งงานกันเมื่อประมาณ ๑๘ ปีมานี้ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) คำว่า สามีหรือภริยา ย่อมหมายความถึงสามีหรือภริยาตามกฎหมาย ซึ่งเมื่อ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕ ประกาศใช้แล้ว โจทก์และผู้ตายต้องสมรสกันโดยจดทะเบียน แต่ โจทก์และผู้ตายมิได้จัดการจดทะเบียนสมรส แม้จะเกิดบุตรด้วยกันก็ไม่เรียกว่าเป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย ฉะนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้แทนผู้เสียหายตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) พิพากษายืน(พิทักษ์มนูศาสตร์-ไชยเจริญ สันติศิริ-พิชัยบัณฑิต)ศาลจังหวัดสุราษฏร์ธานี - นายไพศาล สว่างเนตรศาลอุทธรณ์ - นายเพรียง โรจนรัสแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ