คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 720/2536หลักกฎหมาย: ในกรณีที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์กำหนดโทษจำคุกจำเลยหนักเกินไปหากศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดีย่อมกำหนดโทษใหม่ได้ เจ้าพนักงานตำรวจตรวจค้นบ้านจำเลยเพื่อหาเฮโรอีน การที่จำเลยได้นำเจ้าพนักงานตำรวจตรวจค้นบริเวณบ้านดังกล่าวย่อมเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้าง เป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่โจทก์ฟ้องว่าจำเลยมีเฮโรอีนไฮโดรคลอไรด์ จำนวน 42 หลอดหนัก 37.782 กรัม ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีขอให้ลงโทษ ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 8, 15, 66, 67, 102 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2528) มาตรา 4 และริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15, 66 วรรคแรก ให้ลงโทษจำคุก30 ปี และให้ริบเฮโรอีน หลอดพลาสติกเปล่ากับตะกร้าพลาสติกของกลางอันเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ซึ่งได้ใช้ในการกระทำความผิดจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า จำเลยกระทำผิดตามฟ้องหรือไม่...เห็นว่า พยานโจทก์ดังกล่าวเป็นเจ้าพนักงานผู้ปฏิบัติการตามหน้าที่และไม่มีเหตุที่จะปรักปรำใส่ร้ายจำเลยประกอบกับจำเลยก็ได้นำตรวจค้นปรากฏตามภาพถ่ายหมาย ปจ.2 และ ปจ.3 รวม 4 ภาพด้วยเชื่อได้ว่า เจ้าพนักงานตำรวจปฏิบัติการไปโดยสุจริต ดังจะเห็นได้ว่าในวันจับกุมและสอบสวนเมื่อจำเลยให้การปฏิเสธ เจ้าพนักงานตำรวจก็บันทึกไปตามความเป็นจริง ไม่ได้บังคับขู่เข็ญให้จำเลยรับสารภาพแต่อย่างใด ที่จำเลยนำสืบทำนองว่า เฮโรอีนของกลางเป็นของเจ้าพนักงานตำรวจนำมาเองนั้น มีน้ำหนักน้อยเพราะนอกจากจะไม่มีเหตุผลที่จะต้องกระทำเช่นนั้นแล้ว ยังปรากฏว่ายึดได้เฮโรอีนของกลางที่บ้านจำเลยหลายแห่งด้วยกัน หากเจ้าพนักงานตำรวจเป็นผู้นำเฮโรอีนของกลางมาเอง ก็ไม่น่าจะต้องนำมาซุกซ่อนไว้กระจัดกระจายหลายแห่งเช่นนี้ พยานหลักฐานจำเลยไม่มีน้ำหนักพอที่จะฟังหักล้างพยานโจทก์ได้พยานหลักฐานโจทก์รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองเฮโรอีนของกลางตามฟ้องจริง และเฮโรอีนของกลางเมื่อเป็นสารบริสุทธิ์แล้วมีน้ำหนัก 37.782 กรัม จึงต้องถือว่าจำเลยมีเฮโรอีนของกลางดังกล่าวไว้เพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นแต่เห็นว่าศาลล่างทั้งสองกำหนดโทษจำคุกจำเลย 30 ปีหนักเกินไปยังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดี ทั้งการนำตรวจค้นบริเวณบ้านเกิดเหตุของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาคดีอยู่บ้างเป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาจึงแก้ไขให้เหมาะสม"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำคุกจำเลย 20 ปี ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่ คงจำคุกจำเลย 15 ปี นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ภาค 3 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 720/2536พนักงานอัยการ จังหวัด นราธิวาสโจทก์นาง ละเอียด หรือ แสง เดือน ยอด พลจำเลย ป.อ. ม. 78, ม. 185ในกรณีที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์กำหนดโทษจำคุกจำเลยหนักเกินไปหากศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดีย่อมกำหนดโทษใหม่ได้ เจ้าพนักงานตำรวจตรวจค้นบ้านจำเลยเพื่อหาเฮโรอีน การที่จำเลยได้นำเจ้าพนักงานตำรวจตรวจค้นบริเวณบ้านดังกล่าวย่อมเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้าง เป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่โจทก์ฟ้องว่าจำเลยมีเฮโรอีนไฮโดรคลอไรด์ จำนวน 42 หลอดหนัก 37.782 กรัม ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีขอให้ลงโทษ ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 8, 15, 66, 67, 102 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2528) มาตรา 4 และริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15, 66 วรรคแรก ให้ลงโทษจำคุก30 ปี และให้ริบเฮโรอีน หลอดพลาสติกเปล่ากับตะกร้าพลาสติกของกลางอันเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ซึ่งได้ใช้ในการกระทำความผิดจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า จำเลยกระทำผิดตามฟ้องหรือไม่...เห็นว่า พยานโจทก์ดังกล่าวเป็นเจ้าพนักงานผู้ปฏิบัติการตามหน้าที่และไม่มีเหตุที่จะปรักปรำใส่ร้ายจำเลยประกอบกับจำเลยก็ได้นำตรวจค้นปรากฏตามภาพถ่ายหมาย ปจ.2 และ ปจ.3 รวม 4 ภาพด้วยเชื่อได้ว่า เจ้าพนักงานตำรวจปฏิบัติการไปโดยสุจริต ดังจะเห็นได้ว่าในวันจับกุมและสอบสวนเมื่อจำเลยให้การปฏิเสธ เจ้าพนักงานตำรวจก็บันทึกไปตามความเป็นจริง ไม่ได้บังคับขู่เข็ญให้จำเลยรับสารภาพแต่อย่างใด ที่จำเลยนำสืบทำนองว่า เฮโรอีนของกลางเป็นของเจ้าพนักงานตำรวจนำมาเองนั้น มีน้ำหนักน้อยเพราะนอกจากจะไม่มีเหตุผลที่จะต้องกระทำเช่นนั้นแล้ว ยังปรากฏว่ายึดได้เฮโรอีนของกลางที่บ้านจำเลยหลายแห่งด้วยกัน หากเจ้าพนักงานตำรวจเป็นผู้นำเฮโรอีนของกลางมาเอง ก็ไม่น่าจะต้องนำมาซุกซ่อนไว้กระจัดกระจายหลายแห่งเช่นนี้ พยานหลักฐานจำเลยไม่มีน้ำหนักพอที่จะฟังหักล้างพยานโจทก์ได้พยานหลักฐานโจทก์รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองเฮโรอีนของกลางตามฟ้องจริง และเฮโรอีนของกลางเมื่อเป็นสารบริสุทธิ์แล้วมีน้ำหนัก 37.782 กรัม จึงต้องถือว่าจำเลยมีเฮโรอีนของกลางดังกล่าวไว้เพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นแต่เห็นว่าศาลล่างทั้งสองกำหนดโทษจำคุกจำเลย 30 ปีหนักเกินไปยังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดี ทั้งการนำตรวจค้นบริเวณบ้านเกิดเหตุของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาคดีอยู่บ้างเป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาจึงแก้ไขให้เหมาะสม"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำคุกจำเลย 20 ปี ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่ คงจำคุกจำเลย 15 ปี นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ภาค 3(เทพฤทธิ์ ศิลปานนท์-สมศักดิ์ วิธุรัติ-สมมาตร พรหมานุกูล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจลดโทษจากที่ศาลกำหนดไว้อีกกรณีหนึ่ง เป็นการลดโทษขั้นสุดท้ายจากที่ลดในเหตุอื่น ๆ มาแล้ว เช่น อายุน้อย บันดาลโทสะ จำเป็นหรือป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ โดยลดโทษได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแม้มีเหตุบรรเทาโทษหลายประการ ตามมาตรา 78 ศาลก็ลดให้รวมกันหนเดียว(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 571/2462) แม้มีเหตุบรรเทาโทษ แต่ศาลอาจเห็นไม่สมควรลดโทษก็ได้อยู่ในดุลพินิจของศาลที่จะนำมาวินิจฉัยตามเหตุผลและข้อเท็จจริงเป็นเรื่อง ๆ ไป (ฎีกาที่ 260/2471) เหตุบรรเทาโทษ ตามมาตรา 78 มี 7 ประการ (1) เป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญาคือเป็นคนโง่ แต่ไม่รวมถึงผู้มีจิตบกพร่อง โรคจิต จิตฟั่นเฟือน ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 65 (2) เป็นผู้ตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส เช่น อดอยาก เจ็บป่วยไม่มีค่ารักษาพยาบาล (3) มีคุณความดีมาแต่ก่อน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 271/2473จำเลยรับราชการทำความดีตลอดมา ต่างกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 255/2460 ผู้ใหญ่บ้านทำชั่วเอง ไม่มีเหตุบรรเทาโทษได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 699/2520 รับราชการทหาร เคยประจำชายแดนเสี่ยงอันตราย ถือว่ามีคุณความดีมาก่อน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1873/2522 จำเลยเป็นกำนัน มีประวัติดีเด่นในหน้าที่ราชการ (4) รู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 414-415/2465 ทำร้ายร่างกายเขาแล้ว นำไปให้แพทย์รักษา (จำเลยที่ 2 ยุให้จำเลยที่ 1 ทำร้าย จำเลยที่ 2นำไปหาหมอ เป็นลักษณะส่วนตัว) และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 799/2472ยักยอกเงินหลวงให้คนอื่นไปแล้ว แก้ไขโดยบอกให้ผู้บังคับบัญชาติดตามเอาเงินคืนมาได้ (5) ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน เช่น เมื่อทำผิดแล้ว ได้เข้ามอบตัวแก่เจ้าพนักงานโดยดี อาจมีการรับสารภาพ ภาคเสธ หรือปฏิเสธก็ได้คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 777/2505 วิวาทต่อสู้กันจำเลยฆ่าผู้ตายแล้วเข้ามอบตัว เล่าเหตุการณ์ให้กำนันฟัง ลดโทษให้ตามมาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 479/2520 แม้รับสารภาพเพราะจำนนต่อพยานแต่ยอมให้จับโดยดีและนำมีดของกลางมอบตำรวจ ถือเป็นการลุแก่โทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 809/2521 จำเลยเข้ามอบตัวต่อผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านแม้ได้รับบาดเจ็บ และชั้นสอบสวนก็รับว่าขึ้นไปถูกยิงบนบ้านเกิดเหตุ เป็นการลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน (6) ให้ความรู้แก่ศาลเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำรับชั้นสอบสวนเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาของศาล ให้การภาคเสธมีประโยชน์ในทางพิจารณา คำรับสารภาพในชั้นศาล ปกติศาลจะลดโทษให้ถึงกึ่งหนึ่งเว้นแต่คำรับเพราะจำนนต่อพยาน ไม่ถือว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา (7) เหตุอื่น ๆ ในลักษณะทำนองเดียวกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 190/2482 ช่วยผู้ใหญ่บ้านจับคนร้ายแต่ทำเกินกว่าเหตุ ศาลลดโทษตามมาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 29/2498 สมัครใจวิวาทกัน จำเลยแทงผู้วิวาทตายและจำเลยก็ถูกผู้อื่นยิง ประกอบกับเหตุผลทั่ว ๆ ไปในท้องสำนวนจำเลยควรได้รับลดโทษเพราะเหตุบรรเทาโทษ แนวคำพิพากษาศาลฎีกา มาตรา 78"เหตุบรรเทาโทษ" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 24/2454 ฉุดหญิงไปเลี้ยงเป็นเมีย และกลับมาขอขมาเป็นการที่จำเลยรู้สึกตัว และได้พยายามแก้ไขให้บรรเทาผลร้ายที่ได้กระทำลดโทษให้โดยมีเหตุอันควรปรานี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1243/2456 ยิงไม่ถูกก็ไม่ยิงซ้ำแม้ยังมีกระสุนเป็นเหตุศาลควรลดโทษให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 729/2459 ผู้ใหญ่บ้านห้ามคนเมาสุรามิให้เอะอะ แต่คนเมาจะต่อยจึงตีคนเมาตาย ผิดฆ่าคนโดยไม่เจตนา แต่จำเลยมีเจตนาดีมาแต่ต้นลดโทษให้กึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1556/2462 ร่วมกันเป็นตัวการยิงผู้อื่นแต่ยืนเฉย ๆ ได้ลดโทษ 1 ใน 3 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 584-585/2471 ผู้ตายเป็นตัวการหาพรรคพวกไปฆ่าเขาตายลักษณะโหดร้าย แม้มิได้ลงมือทำร้ายก็ไม่ควรลดโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 668/2493 ต่อสู้ว่าฆ่าโดยป้องกันตัว แต่ไม่มีพยานรู้เห็นในขณะเกิดเหตุ ศาลลงโทษจำเลยโดยอาศัยคำให้การจำเลยที่รับว่าทำร้ายผู้ตายควรลดโทษให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 367/2498 ปล้นทรัพย์บนรถยนต์โดยสารเวลากลางวันจับจำเลยได้ในเวลากระชั้นชิด จำเลยรับสารภาพในชั้นสอบสวนเป็นการจำนนต่อหลักฐาน ไม่ควรลดโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 347/2500 จำเลยรู้ตัวเจ้าพนักงานต้องการตัว จึงเข้าหาเจ้าพนักงานแม้จะให้การปฏิเสธความผิดก็ควรได้รับความปรานีลดโทษกึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 691/2502 แม้ศาลอุทธรณ์จะลดโทษให้จำเลยและจำเลยเพียงฝ่ายเดียวฎีกา เมื่อศาลฎีกาเห็นว่าไม่มีเหตุจะบรรเทาโทษ ศาลฎีกาก็มีอำนาจไม่ลดโทษให้ได้ เพราะเป็นเรื่องที่อยู่ในดุลพินิจของศาล คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1281/2508 คำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลยมีประโยชน์แก่การพิจารณา โดยประกอบให้หลักฐานพยานโจทก์หนักแน่นขึ้นมาก เป็นเหตุบรรเทาโทษลดโทษหนึ่งในสาม คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 564/2509 เมื่อจำเลยถูกจับกุมตัวได้จำเลยได้ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานตำรวจรับสารภาพผิดว่าได้ยิงผู้ตายจริง นับว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาของศาล เป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 161/2510 แม้จำเลยจะไม่หลบหนี ยอมมอบตัวต่อตำรวจโดยดีและรับว่ายิงผู้ตายจริง แต่จำเลยโยนมีดของจำเลยลงไปที่ผู้ตายเพื่อแกล้งทำหลักฐานว่าผู้ตายแทงจำเลย แต่เมื่อพยานหลักฐานของเจ้าพนักงานหนาแน่นมั่นคง ไม่มีทางต่อสู้คดีได้สำเร็จ จำเลยจึงยอมจำนนรับสารภาพต่อศาล แต่ก็ยังบ่ายเบี่ยงว่าผู้ตายทั้งสองหาเรื่องยั่วจำเลยก่อน และว่ามิได้ยิงซ้ำอีก 2 นัด ซึ่งไม่เป็นความจริง ดังนี้ไม่มีเหตุบรรเทาโทษจำเลย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 262/2510 จำเลยเข้ามอบตัวและให้การรับสารภาพโดยจะให้เจ้าพนักงานกันไว้เป็นพยาน แต่ถูกฟ้อง จำเลยก็กลับให้การต่อสู้คดีตลอดมาเช่นนี้แม้คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยจะเป็นประโยชน์ ก็สมควรลดโทษหนึ่งในสาม คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 817/2510 จำเลยให้การปฏิเสธ แต่จำเลยให้การในชั้นสอบสวนและเบิกความในชั้นพิจารณาว่า ได้ยิงปืนไปที่วงการพนันจริง กับเบิกความรับถึงอำนาจยิงของปืนอีกด้วย ดังนี้นับว่าคำเบิกความของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การวินิจฉัยคดีควรปรานีลดโทษให้จำเลย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1103/2510 จำเลยเข้ามอบตัวต่อเจ้าพนักงานแต่ไม่ได้ให้ความสัจความรู้อันจะเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาต่อศาลอย่างตรงไปตรงมาจำเลยยังเบี่ยงบ่ายต่อสู้คดีอ้างป้องกันจึงไม่ควรได้รับการลดให้มากถึงกึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 31/2511 ปัญหาที่ว่าคำให้การของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาหรือไม่ ไม่ใช่ปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 124/2515 ศาลตั้งกำหนดโทษจำคุกจำเลยแล้วให้เพิ่มโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 93 กึ่งหนึ่งกับลดโทษตามมาตรา 78 กึ่งหนึ่ง ดังนี้ถือว่าส่วนของการเพิ่มเท่าส่วนของการลดจึงอยู่ในดุลพินิจของศาลที่จะไม่เพิ่มไม่ลดโทษที่กำหนดไว้นั้นได้ตามมาตรา 54 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1509/2515 ชั้นสอบสวนจำเลยรับว่าได้เตะผู้เสียหายตามข้อกล่าวหา แต่ในชั้นศาลจำเลยกลับให้การปฏิเสธฟ้องโจทก์ทั้งสิ้น ทั้งศาลก็มิได้นำคำให้การของจำเลยในชั้นสอบสวนมาฟังประกอบการวินิจฉัยคดี คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลย จึงไม่เป็นการให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1955/2515 แม้ข้อนำสืบของจำเลยจะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แก่การพิจารณา และถือไม่ได้ว่าเป็นเหตุบรรเทาโทษแต่เมื่อพิจารณาถึงพฤติการณ์การกระทำของจำเลยตามข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นฟังมาแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่าเข้าลักษณะในเหตุอื่นซึ่งเป็นเหตุบรรเทาโทษประการหนึ่งที่ศาลจะถือเป็นเหตุลดโทษให้จำเลยได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2042/2515 ผู้เสียหายและพยานโจทก์ไม่มีใครเห็นว่าจำเลยเป็นคนยิงปืน ผู้เสียหายเบิกความว่า เมื่อเสียงปืนดังขึ้นแล้ว ผู้เสียหายหันไปดูเห็นจำเลยถือปืนสั้นอยู่ในมือ แต่พยานโจทก์คนอื่น ๆ มิได้เบิกความว่าเห็นเช่นนั้นด้วย จำเลยเบิกความรับว่าจำเลยกับผู้เสียหายชกต่อยกัน แล้วจำเลยยิงปืนในขณะที่จำเลยอยู่ห่างผู้เสียหายราว 1 วา กระสุนปืนจึงถูกผู้เสียหายคำเบิกความของจำเลยในข้อนี้เป็นการให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาให้รับฟังได้แน่ชัดว่าจำเลยยิงปืนถูกผู้เสียหายตามฟ้อง นับว่ามีเหตุบรรเทาโทษ ศาลลดโทษให้ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1337/2517 จำเลย (ตำรวจ) เข้าจับกุมคนร้ายหนีจำเลยใช้ปืนยิงกระสุนปืนไปถูกผู้ตาย การกระทำของจำเลยนับได้ว่า เกี่ยวเนื่องกับการปฏิบัติหน้าที่ในการจับกุมคนร้ายโดยใช้วิธีการที่เกินสมควรแก่พฤติการณ์แห่งการจับกุม และเป็นการตัดสินใจในขณะที่มีเหตุการณ์ฉุกเฉิน เข้าลักษณะในเหตุอื่นอันเป็นเหตุบรรเทาโทษประการหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 980/2519 คำรับสารภาพชั้นถูกจับกุมของจำเลยศาลนำมาฟังประกอบพยานหลักฐานในสำนวน ถือเป็นเหตุบรรเทาโทษ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1465/2522 จำเลยให้การว่าไม่ได้ขว้างระเบิด แต่ลูกระเบิดเกี่ยวรั้วลวดหนามตกลงไปเอง ศาลไม่เชื่อจำเลย คำรับของจำเลยว่ามีระเบิดจึงไม่ให้ความรู้เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา แต่จำเลยเข้ามอบตัวเมื่อหนีไป 9 เดือน ถือได้ว่าลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2765/2522 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 17ให้นำบทบัญญัติในภาค 1 ใช้ในกรณีแห่งความผิดตามกฎหมายอื่นด้วยเว้นแต่กฎหมายนั้น ๆ จะได้บัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้น ศาลจึงนำเหตุบรรเทาโทษ ตามมาตรา 78 มาใช้ในกรณีแห่งความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 617/2526 จำเลยจำนนต่อพยานหลักฐานว่าจำเลยข่มขืนและฆ่าผู้ตายโดยไม่จำต้องนำคำรับสารภาพมาประกอบการพิจารณา แม้จำเลยรับสารภาพหรือชี้ที่เกิดเหตุจึงไม่เป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 706/2526 ขณะเกิดเหตุไม่มีประจักษ์พยานคงมีแต่พยานแวดล้อม ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำรับฟังจากคำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลย ถือได้ว่าเป็นเหตุบรรเทาโทษมีเหตุอันควรปรานี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1896/2526 โจทก์มีทั้งพยานบุคคลพยานวัตถุและพยานแวดล้อมฟังว่าจำเลยทำผิด การที่จำเลยรับสารภาพไม่ถือว่าเป็นการให้ความรู้แก่ศาลในการพิจารณา ไม่เป็นบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2033/2528 การที่ศาลลงโทษจำเลยน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดเพราะจำเลยกระทำความผิดโดยบันดาลโทสะแล้วนั้นศาลยังลดโทษให้จำเลยในกรณีที่มีเหตุบรรเทาโทษในประการอื่นได้อีก คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 437/2530 ที่ศาลพิเคราะห์พยานหลักฐานของโจทก์ประกอบคำรับสารภาพชั้นสอบสวนจนแน่ใจว่าจำเลยกระทำผิดคำรับสารภาพของจำเลยจึงเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 970/2531 พยานหลักฐานของโจทก์คงมีเพียงพยานแวดล้อมกรณีกับคำให้การชั้นสอบสวนของผู้เสียหายเท่านั้นคำให้การรับสารภาพของจำเลยในชั้นสอบสวนนับว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1653/2531 โจทก์ไม่มีประจักษ์พยานมายืนยันว่าจำเลยเป็นคนร้ายแม้แต่พยานแวดล้อมใกล้ชิดก็ไม่ปรากฏ คำให้การรับสารภาพของจำเลยไม่ว่าจะเป็นในชั้นสอบสวนหรือในชั้นศาล จึงเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาของศาล มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1963/2531 ในกรณีที่ศาลฎีกาเห็นว่ามีเหตุบรรเทาโทษเพราะจำเลยให้การรับสารภาพในชั้นจับกุมและสอบสวนสมควรลดโทษให้แก่จำเลยที่ฎีกาขึ้นมา เมื่อจำเลยที่มิได้ฎีกาซึ่งกระทำความผิดร่วมกันก็ให้การรับสารภาพในชั้นจับกุมและสอบสวนเช่นเดียวกัน เหตุบรรเทาโทษดังกล่าวจึงเป็นเหตุในลักษณะคดีศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาถึงจำเลยที่มิได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2105/2531 คำให้การของจำเลยในชั้นสอบสวนเพียงแต่อ้างว่าจำเลยอยู่ในเหตุการณ์นั้นด้วยเท่านั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2354/2531 จำเลยเคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้วหลายสมัย และเป็นรัฐมนตรีมาแล้วหลายกระทรวงได้ประกอบคุณงามความดีต่อประเทศชาติจนได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือกเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการจัดหาทุนสร้างสวนหลวง ร.9และหาทุนโดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย นับว่าเป็นผู้มีคุณความดีมาแต่ก่อน นอกจากนี้หลังจากเกิดเหตุแล้วจำเลยยังได้ไปกล่าวคำกราบบังคับทูลขอพระราชทานอภัยโทษต่อพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ห้องรับรองของรัฐสภา และได้มีหนังสือขอพระราชทานอภัยโทษผ่านทางราชเลขาธิการเป็นการรู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น อันเป็นเหตุบรรเทาโทษ มีเหตุสมควรปรานี ลดโทษให้จำเลยหนึ่งในสาม ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1803/2532 แม้จำเลยจะให้การรับสารภาพในชั้นจับกุมว่าได้ฆ่าผู้ตายแต่ในชั้นพิจารณา จำเลยให้การปฏิเสธและนำสืบว่าคำให้การรับสารภาพดังกล่าวเนื่องจากถูกเจ้าพนักงานตำรวจข่มขู่ กรณีจึงถือว่าไม่มีคำรับของจำเลยในชั้นจับกุมอันจะเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาที่จะเป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2533 จำเลยกระทำความผิดข่มขืนกระทำชำเราสำเร็จและหลบหนีไปแล้ว เจ้าพนักงานจึงมาที่เกิดเหตุต่อมาจับจำเลยได้ ดังนี้ยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยจำนนต่อพยานหลักฐานคำรับสารภาพของจำเลยในชั้นจับกุมและชั้นสอบสวนจึงเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1365/2533 จำเลยกับ ส. ฝ่ายหนึ่งและผู้ตายโจทก์ร่วม กับ ม.อีกฝ่ายหนึ่งสมัครใจวิวาทชกต่อยการที่จำเลยให้การรับว่าได้ใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายจริงและว่าจำเลยเรียก ส. ซึ่งเป็นหลานของจำเลยให้ออกมาชกต่อยกับโจทก์ร่วมนับว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา และมิได้เกิดจากการจำนนต่อพยานหลักฐาน สมควรลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2104/2533 จำเลยได้เข้ามอบตัวต่อเจ้าพนักงานหลังเกิดเหตุเป็นเวลาเดือนเศษ และแม้จะไม่ให้การเกี่ยวกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในชั้นสอบสวน แต่ในชั้นศาลจำเลยก็เบิกความรับว่าอยู่ในเหตุการณ์ตั้งแต่ต้นจนถึงเวลาเกิดเหตุ เพียงแต่ปฏิเสธว่ามิใช่เป็นคนยิงเท่านั้น การมอบตัวและเบิกความดังกล่าวเป็นการลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานและให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เป็นเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 378/2534 การมีบิดามารดาซึ่งป่วยเป็นอัมพาตและมีบุตรจะต้องเลี้ยงดูนั้น ก็มิใช่เหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5806/2534 จำเลยกระทำความผิดอย่างอุกอาจโดยยิงเจ้าพนักงานตำรวจขณะเข้าจับกุมจำเลยในย่านชุมชนทั้งยังยิงผู้บริสุทธิ์ตายอีก 2 คน เป็นการโหดเหี้ยมอำมหิตผิดมนุษย์ไม่มีเหตุจะให้ลงโทษสถานเบา จำเลยถูกจับกุมได้ในที่เกิดเหตุและมีประจักษ์พยานรู้เห็นเหตุการณ์มาแต่ต้น การให้การรับสารภาพของจำเลยเป็นการจำนนต่อหลักฐาน ไม่เป็นประโยชน์แก่การพิจารณาไม่มีเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 29/2535 ชั้นจับกุมจำเลยทั้งสองยอมให้จับกุมแต่โดยดีและรับสารภาพโดยตลอดตั้งแต่ชั้นจับกุม ชั้นสอบสวนจนถึงชั้นศาล ทั้ง ๆ ที่ไม่มีพยานเห็นเหตุการณ์ในขณะเกิดเหตุจึงเป็นการลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานและให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 708/2535 ลำพังแต่พยานหลักฐานของโจทก์ที่นำมาสืบก็เพียงพอที่จะลงโทษจำเลยได้ การที่จำเลยรับสารภาพจึงเป็นการจำนนต่อพยานหลักฐานประกอบกับพฤติการณ์แห่งคดีมีลักษณะร้ายแรงมากจึงไม่สมควรลดโทษให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1449/2535 จำเลยทำผิดในเวลากลางวันมีประจักษ์พยานรู้เห็นเหตุการณ์ถึงสองคน หลังเกิดเหตุราว 1 ชั่วโมงเจ้าพนักงานตำรวจก็จับกุมจำเลยได้ในลักษณะที่เสื้อผ้าของจำเลยยังเปรอะเปื้อนโลหิตของผู้ตาย นอกจากนี้ยังมีวัตถุพยานคือขวานเปื้อนโลหิตที่มีเส้นผมติดอยู่ทั้ง 2 เล่มในที่เกิดเหตุซึ่งสามารถตรวจพิสูจน์ได้ว่าคราบโลหิตทั้งหมดเป็นโลหิตมนุษย์หมู่เดียว เส้นผมของกลางก็มีลักษณะคล้ายคลึงกับเส้นผมของผู้ตายพยานหลักฐานดังกล่าวพอรับฟังได้ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำผิดดังนั้น แม้จำเลยจะให้การรับว่าทำร้ายผู้ตายจริง คำรับของจำเลยก็ไม่เป็นประโยชน์แก่ศาลในการพิจารณา จึงไม่มีเหตุบรรเทาโทษและการที่จำเลยกระทำผิดเพราะความมึนเมาสุรา ความมึนเมาก็มิใช่เหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1651/2535 โจทก์ไม่มีประจักษ์พยานรู้เห็นว่าจำเลยทั้งสองร่วมกันฆ่าและชิงทรัพย์ของผู้ตายไป คงมีแต่พยานแวดล้อมกรณีหลังเกิดเหตุแต่จำเลยทั้งสองได้ให้การรับสารภาพในชั้นศาลทำให้ศาลแน่ใจว่า จำเลยทั้งสองกระทำผิดโดยไม่มีข้อสงสัยคำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษสมควรลดโทษให้จำเลย จากแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกา เหตุที่จะถือเป็นเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 นอกจากที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว ก็ยังมีเหตุอื่น ๆ อีกที่ศาลใช้ดุลพินิจในการลดโทษให้แก่จำเลย ทั้งนี้ย่อมขึ้นอยู่กับพฤติการณ์ และข้อเท็จจริงแต่ละคดีไปจะถือว่าถ้ามีเหตุอย่างนี้เกิดขึ้นแล้วศาลจะบรรเทาโทษให้จำเลยเสมอไปหาได้ไม่ ปฏิกรณ์คงพิพิธคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยมีเฮโรอีนไฮโดรคลอไรด์ จำนวน 42 หลอดหนัก 37.782 กรัม ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีขอให้ลงโทษ ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 8, 15, 66, 67, 102 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2528) มาตรา 4 และริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15, 66 วรรคแรก ให้ลงโทษจำคุก30 ปี และให้ริบเฮโรอีน หลอดพลาสติกเปล่ากับตะกร้าพลาสติกของกลางอันเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ซึ่งได้ใช้ในการกระทำความผิดจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า จำเลยกระทำผิดตามฟ้องหรือไม่...เห็นว่า พยานโจทก์ดังกล่าวเป็นเจ้าพนักงานผู้ปฏิบัติการตามหน้าที่และไม่มีเหตุที่จะปรักปรำใส่ร้ายจำเลยประกอบกับจำเลยก็ได้นำตรวจค้นปรากฏตามภาพถ่ายหมาย ปจ.2 และ ปจ.3 รวม 4 ภาพด้วยเชื่อได้ว่า เจ้าพนักงานตำรวจปฏิบัติการไปโดยสุจริต ดังจะเห็นได้ว่าในวันจับกุมและสอบสวนเมื่อจำเลยให้การปฏิเสธ เจ้าพนักงานตำรวจก็บันทึกไปตามความเป็นจริง ไม่ได้บังคับขู่เข็ญให้จำเลยรับสารภาพแต่อย่างใด ที่จำเลยนำสืบทำนองว่า เฮโรอีนของกลางเป็นของเจ้าพนักงานตำรวจนำมาเองนั้น มีน้ำหนักน้อยเพราะนอกจากจะไม่มีเหตุผลที่จะต้องกระทำเช่นนั้นแล้ว ยังปรากฏว่ายึดได้เฮโรอีนของกลางที่บ้านจำเลยหลายแห่งด้วยกัน หากเจ้าพนักงานตำรวจเป็นผู้นำเฮโรอีนของกลางมาเอง ก็ไม่น่าจะต้องนำมาซุกซ่อนไว้กระจัดกระจายหลายแห่งเช่นนี้ พยานหลักฐานจำเลยไม่มีน้ำหนักพอที่จะฟังหักล้างพยานโจทก์ได้พยานหลักฐานโจทก์รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองเฮโรอีนของกลางตามฟ้องจริง และเฮโรอีนของกลางเมื่อเป็นสารบริสุทธิ์แล้วมีน้ำหนัก 37.782 กรัม จึงต้องถือว่าจำเลยมีเฮโรอีนของกลางดังกล่าวไว้เพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นแต่เห็นว่าศาลล่างทั้งสองกำหนดโทษจำคุกจำเลย 30 ปีหนักเกินไปยังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดี ทั้งการนำตรวจค้นบริเวณบ้านเกิดเหตุของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาคดีอยู่บ้างเป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาจึงแก้ไขให้เหมาะสม"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำคุกจำเลย 20 ปี ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่ คงจำคุกจำเลย 15 ปี นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ภาค 3 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 720/2536พนักงานอัยการ จังหวัด นราธิวาสโจทก์นาง ละเอียด หรือ แสง เดือน ยอด พลจำเลย ป.อ. ม. 78, ม. 185ในกรณีที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์กำหนดโทษจำคุกจำเลยหนักเกินไปหากศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดีย่อมกำหนดโทษใหม่ได้ เจ้าพนักงานตำรวจตรวจค้นบ้านจำเลยเพื่อหาเฮโรอีน การที่จำเลยได้นำเจ้าพนักงานตำรวจตรวจค้นบริเวณบ้านดังกล่าวย่อมเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้าง เป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่โจทก์ฟ้องว่าจำเลยมีเฮโรอีนไฮโดรคลอไรด์ จำนวน 42 หลอดหนัก 37.782 กรัม ไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีขอให้ลงโทษ ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 4, 7, 8, 15, 66, 67, 102 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2528) มาตรา 4 และริบของกลางจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15, 66 วรรคแรก ให้ลงโทษจำคุก30 ปี และให้ริบเฮโรอีน หลอดพลาสติกเปล่ากับตะกร้าพลาสติกของกลางอันเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ซึ่งได้ใช้ในการกระทำความผิดจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า จำเลยกระทำผิดตามฟ้องหรือไม่...เห็นว่า พยานโจทก์ดังกล่าวเป็นเจ้าพนักงานผู้ปฏิบัติการตามหน้าที่และไม่มีเหตุที่จะปรักปรำใส่ร้ายจำเลยประกอบกับจำเลยก็ได้นำตรวจค้นปรากฏตามภาพถ่ายหมาย ปจ.2 และ ปจ.3 รวม 4 ภาพด้วยเชื่อได้ว่า เจ้าพนักงานตำรวจปฏิบัติการไปโดยสุจริต ดังจะเห็นได้ว่าในวันจับกุมและสอบสวนเมื่อจำเลยให้การปฏิเสธ เจ้าพนักงานตำรวจก็บันทึกไปตามความเป็นจริง ไม่ได้บังคับขู่เข็ญให้จำเลยรับสารภาพแต่อย่างใด ที่จำเลยนำสืบทำนองว่า เฮโรอีนของกลางเป็นของเจ้าพนักงานตำรวจนำมาเองนั้น มีน้ำหนักน้อยเพราะนอกจากจะไม่มีเหตุผลที่จะต้องกระทำเช่นนั้นแล้ว ยังปรากฏว่ายึดได้เฮโรอีนของกลางที่บ้านจำเลยหลายแห่งด้วยกัน หากเจ้าพนักงานตำรวจเป็นผู้นำเฮโรอีนของกลางมาเอง ก็ไม่น่าจะต้องนำมาซุกซ่อนไว้กระจัดกระจายหลายแห่งเช่นนี้ พยานหลักฐานจำเลยไม่มีน้ำหนักพอที่จะฟังหักล้างพยานโจทก์ได้พยานหลักฐานโจทก์รับฟังได้ว่าจำเลยเป็นผู้ครอบครองเฮโรอีนของกลางตามฟ้องจริง และเฮโรอีนของกลางเมื่อเป็นสารบริสุทธิ์แล้วมีน้ำหนัก 37.782 กรัม จึงต้องถือว่าจำเลยมีเฮโรอีนของกลางดังกล่าวไว้เพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 15 วรรคสอง ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้นแต่เห็นว่าศาลล่างทั้งสองกำหนดโทษจำคุกจำเลย 30 ปีหนักเกินไปยังไม่เหมาะสมตามพฤติการณ์แห่งรูปคดี ทั้งการนำตรวจค้นบริเวณบ้านเกิดเหตุของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาคดีอยู่บ้างเป็นเหตุลดโทษ ศาลฎีกาจึงแก้ไขให้เหมาะสม"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำคุกจำเลย 20 ปี ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 หนึ่งในสี่ คงจำคุกจำเลย 15 ปี นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ภาค 3(เทพฤทธิ์ ศิลปานนท์-สมศักดิ์ วิธุรัติ-สมมาตร พรหมานุกูล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจลดโทษจากที่ศาลกำหนดไว้อีกกรณีหนึ่ง เป็นการลดโทษขั้นสุดท้ายจากที่ลดในเหตุอื่น ๆ มาแล้ว เช่น อายุน้อย บันดาลโทสะ จำเป็นหรือป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ โดยลดโทษได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแม้มีเหตุบรรเทาโทษหลายประการ ตามมาตรา 78 ศาลก็ลดให้รวมกันหนเดียว(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 571/2462) แม้มีเหตุบรรเทาโทษ แต่ศาลอาจเห็นไม่สมควรลดโทษก็ได้อยู่ในดุลพินิจของศาลที่จะนำมาวินิจฉัยตามเหตุผลและข้อเท็จจริงเป็นเรื่อง ๆ ไป (ฎีกาที่ 260/2471) เหตุบรรเทาโทษ ตามมาตรา 78 มี 7 ประการ (1) เป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญาคือเป็นคนโง่ แต่ไม่รวมถึงผู้มีจิตบกพร่อง โรคจิต จิตฟั่นเฟือน ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 65 (2) เป็นผู้ตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส เช่น อดอยาก เจ็บป่วยไม่มีค่ารักษาพยาบาล (3) มีคุณความดีมาแต่ก่อน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 271/2473จำเลยรับราชการทำความดีตลอดมา ต่างกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 255/2460 ผู้ใหญ่บ้านทำชั่วเอง ไม่มีเหตุบรรเทาโทษได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 699/2520 รับราชการทหาร เคยประจำชายแดนเสี่ยงอันตราย ถือว่ามีคุณความดีมาก่อน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1873/2522 จำเลยเป็นกำนัน มีประวัติดีเด่นในหน้าที่ราชการ (4) รู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 414-415/2465 ทำร้ายร่างกายเขาแล้ว นำไปให้แพทย์รักษา (จำเลยที่ 2 ยุให้จำเลยที่ 1 ทำร้าย จำเลยที่ 2นำไปหาหมอ เป็นลักษณะส่วนตัว) และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 799/2472ยักยอกเงินหลวงให้คนอื่นไปแล้ว แก้ไขโดยบอกให้ผู้บังคับบัญชาติดตามเอาเงินคืนมาได้ (5) ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน เช่น เมื่อทำผิดแล้ว ได้เข้ามอบตัวแก่เจ้าพนักงานโดยดี อาจมีการรับสารภาพ ภาคเสธ หรือปฏิเสธก็ได้คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 777/2505 วิวาทต่อสู้กันจำเลยฆ่าผู้ตายแล้วเข้ามอบตัว เล่าเหตุการณ์ให้กำนันฟัง ลดโทษให้ตามมาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 479/2520 แม้รับสารภาพเพราะจำนนต่อพยานแต่ยอมให้จับโดยดีและนำมีดของกลางมอบตำรวจ ถือเป็นการลุแก่โทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 809/2521 จำเลยเข้ามอบตัวต่อผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านแม้ได้รับบาดเจ็บ และชั้นสอบสวนก็รับว่าขึ้นไปถูกยิงบนบ้านเกิดเหตุ เป็นการลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน (6) ให้ความรู้แก่ศาลเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำรับชั้นสอบสวนเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาของศาล ให้การภาคเสธมีประโยชน์ในทางพิจารณา คำรับสารภาพในชั้นศาล ปกติศาลจะลดโทษให้ถึงกึ่งหนึ่งเว้นแต่คำรับเพราะจำนนต่อพยาน ไม่ถือว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา (7) เหตุอื่น ๆ ในลักษณะทำนองเดียวกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 190/2482 ช่วยผู้ใหญ่บ้านจับคนร้ายแต่ทำเกินกว่าเหตุ ศาลลดโทษตามมาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 29/2498 สมัครใจวิวาทกัน จำเลยแทงผู้วิวาทตายและจำเลยก็ถูกผู้อื่นยิง ประกอบกับเหตุผลทั่ว ๆ ไปในท้องสำนวนจำเลยควรได้รับลดโทษเพราะเหตุบรรเทาโทษ แนวคำพิพากษาศาลฎีกา มาตรา 78"เหตุบรรเทาโทษ" คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 24/2454 ฉุดหญิงไปเลี้ยงเป็นเมีย และกลับมาขอขมาเป็นการที่จำเลยรู้สึกตัว และได้พยายามแก้ไขให้บรรเทาผลร้ายที่ได้กระทำลดโทษให้โดยมีเหตุอันควรปรานี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1243/2456 ยิงไม่ถูกก็ไม่ยิงซ้ำแม้ยังมีกระสุนเป็นเหตุศาลควรลดโทษให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 729/2459 ผู้ใหญ่บ้านห้ามคนเมาสุรามิให้เอะอะ แต่คนเมาจะต่อยจึงตีคนเมาตาย ผิดฆ่าคนโดยไม่เจตนา แต่จำเลยมีเจตนาดีมาแต่ต้นลดโทษให้กึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1556/2462 ร่วมกันเป็นตัวการยิงผู้อื่นแต่ยืนเฉย ๆ ได้ลดโทษ 1 ใน 3 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 584-585/2471 ผู้ตายเป็นตัวการหาพรรคพวกไปฆ่าเขาตายลักษณะโหดร้าย แม้มิได้ลงมือทำร้ายก็ไม่ควรลดโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 668/2493 ต่อสู้ว่าฆ่าโดยป้องกันตัว แต่ไม่มีพยานรู้เห็นในขณะเกิดเหตุ ศาลลงโทษจำเลยโดยอาศัยคำให้การจำเลยที่รับว่าทำร้ายผู้ตายควรลดโทษให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 367/2498 ปล้นทรัพย์บนรถยนต์โดยสารเวลากลางวันจับจำเลยได้ในเวลากระชั้นชิด จำเลยรับสารภาพในชั้นสอบสวนเป็นการจำนนต่อหลักฐาน ไม่ควรลดโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 347/2500 จำเลยรู้ตัวเจ้าพนักงานต้องการตัว จึงเข้าหาเจ้าพนักงานแม้จะให้การปฏิเสธความผิดก็ควรได้รับความปรานีลดโทษกึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 691/2502 แม้ศาลอุทธรณ์จะลดโทษให้จำเลยและจำเลยเพียงฝ่ายเดียวฎีกา เมื่อศาลฎีกาเห็นว่าไม่มีเหตุจะบรรเทาโทษ ศาลฎีกาก็มีอำนาจไม่ลดโทษให้ได้ เพราะเป็นเรื่องที่อยู่ในดุลพินิจของศาล คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1281/2508 คำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลยมีประโยชน์แก่การพิจารณา โดยประกอบให้หลักฐานพยานโจทก์หนักแน่นขึ้นมาก เป็นเหตุบรรเทาโทษลดโทษหนึ่งในสาม คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 564/2509 เมื่อจำเลยถูกจับกุมตัวได้จำเลยได้ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานตำรวจรับสารภาพผิดว่าได้ยิงผู้ตายจริง นับว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาของศาล เป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 161/2510 แม้จำเลยจะไม่หลบหนี ยอมมอบตัวต่อตำรวจโดยดีและรับว่ายิงผู้ตายจริง แต่จำเลยโยนมีดของจำเลยลงไปที่ผู้ตายเพื่อแกล้งทำหลักฐานว่าผู้ตายแทงจำเลย แต่เมื่อพยานหลักฐานของเจ้าพนักงานหนาแน่นมั่นคง ไม่มีทางต่อสู้คดีได้สำเร็จ จำเลยจึงยอมจำนนรับสารภาพต่อศาล แต่ก็ยังบ่ายเบี่ยงว่าผู้ตายทั้งสองหาเรื่องยั่วจำเลยก่อน และว่ามิได้ยิงซ้ำอีก 2 นัด ซึ่งไม่เป็นความจริง ดังนี้ไม่มีเหตุบรรเทาโทษจำเลย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 262/2510 จำเลยเข้ามอบตัวและให้การรับสารภาพโดยจะให้เจ้าพนักงานกันไว้เป็นพยาน แต่ถูกฟ้อง จำเลยก็กลับให้การต่อสู้คดีตลอดมาเช่นนี้แม้คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยจะเป็นประโยชน์ ก็สมควรลดโทษหนึ่งในสาม คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 817/2510 จำเลยให้การปฏิเสธ แต่จำเลยให้การในชั้นสอบสวนและเบิกความในชั้นพิจารณาว่า ได้ยิงปืนไปที่วงการพนันจริง กับเบิกความรับถึงอำนาจยิงของปืนอีกด้วย ดังนี้นับว่าคำเบิกความของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การวินิจฉัยคดีควรปรานีลดโทษให้จำเลย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1103/2510 จำเลยเข้ามอบตัวต่อเจ้าพนักงานแต่ไม่ได้ให้ความสัจความรู้อันจะเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาต่อศาลอย่างตรงไปตรงมาจำเลยยังเบี่ยงบ่ายต่อสู้คดีอ้างป้องกันจึงไม่ควรได้รับการลดให้มากถึงกึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 31/2511 ปัญหาที่ว่าคำให้การของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาหรือไม่ ไม่ใช่ปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 124/2515 ศาลตั้งกำหนดโทษจำคุกจำเลยแล้วให้เพิ่มโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 93 กึ่งหนึ่งกับลดโทษตามมาตรา 78 กึ่งหนึ่ง ดังนี้ถือว่าส่วนของการเพิ่มเท่าส่วนของการลดจึงอยู่ในดุลพินิจของศาลที่จะไม่เพิ่มไม่ลดโทษที่กำหนดไว้นั้นได้ตามมาตรา 54 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1509/2515 ชั้นสอบสวนจำเลยรับว่าได้เตะผู้เสียหายตามข้อกล่าวหา แต่ในชั้นศาลจำเลยกลับให้การปฏิเสธฟ้องโจทก์ทั้งสิ้น ทั้งศาลก็มิได้นำคำให้การของจำเลยในชั้นสอบสวนมาฟังประกอบการวินิจฉัยคดี คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลย จึงไม่เป็นการให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1955/2515 แม้ข้อนำสืบของจำเลยจะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แก่การพิจารณา และถือไม่ได้ว่าเป็นเหตุบรรเทาโทษแต่เมื่อพิจารณาถึงพฤติการณ์การกระทำของจำเลยตามข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นฟังมาแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่าเข้าลักษณะในเหตุอื่นซึ่งเป็นเหตุบรรเทาโทษประการหนึ่งที่ศาลจะถือเป็นเหตุลดโทษให้จำเลยได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2042/2515 ผู้เสียหายและพยานโจทก์ไม่มีใครเห็นว่าจำเลยเป็นคนยิงปืน ผู้เสียหายเบิกความว่า เมื่อเสียงปืนดังขึ้นแล้ว ผู้เสียหายหันไปดูเห็นจำเลยถือปืนสั้นอยู่ในมือ แต่พยานโจทก์คนอื่น ๆ มิได้เบิกความว่าเห็นเช่นนั้นด้วย จำเลยเบิกความรับว่าจำเลยกับผู้เสียหายชกต่อยกัน แล้วจำเลยยิงปืนในขณะที่จำเลยอยู่ห่างผู้เสียหายราว 1 วา กระสุนปืนจึงถูกผู้เสียหายคำเบิกความของจำเลยในข้อนี้เป็นการให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาให้รับฟังได้แน่ชัดว่าจำเลยยิงปืนถูกผู้เสียหายตามฟ้อง นับว่ามีเหตุบรรเทาโทษ ศาลลดโทษให้ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1337/2517 จำเลย (ตำรวจ) เข้าจับกุมคนร้ายหนีจำเลยใช้ปืนยิงกระสุนปืนไปถูกผู้ตาย การกระทำของจำเลยนับได้ว่า เกี่ยวเนื่องกับการปฏิบัติหน้าที่ในการจับกุมคนร้ายโดยใช้วิธีการที่เกินสมควรแก่พฤติการณ์แห่งการจับกุม และเป็นการตัดสินใจในขณะที่มีเหตุการณ์ฉุกเฉิน เข้าลักษณะในเหตุอื่นอันเป็นเหตุบรรเทาโทษประการหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 980/2519 คำรับสารภาพชั้นถูกจับกุมของจำเลยศาลนำมาฟังประกอบพยานหลักฐานในสำนวน ถือเป็นเหตุบรรเทาโทษ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1465/2522 จำเลยให้การว่าไม่ได้ขว้างระเบิด แต่ลูกระเบิดเกี่ยวรั้วลวดหนามตกลงไปเอง ศาลไม่เชื่อจำเลย คำรับของจำเลยว่ามีระเบิดจึงไม่ให้ความรู้เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา แต่จำเลยเข้ามอบตัวเมื่อหนีไป 9 เดือน ถือได้ว่าลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2765/2522 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 17ให้นำบทบัญญัติในภาค 1 ใช้ในกรณีแห่งความผิดตามกฎหมายอื่นด้วยเว้นแต่กฎหมายนั้น ๆ จะได้บัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ดังนั้น ศาลจึงนำเหตุบรรเทาโทษ ตามมาตรา 78 มาใช้ในกรณีแห่งความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 617/2526 จำเลยจำนนต่อพยานหลักฐานว่าจำเลยข่มขืนและฆ่าผู้ตายโดยไม่จำต้องนำคำรับสารภาพมาประกอบการพิจารณา แม้จำเลยรับสารภาพหรือชี้ที่เกิดเหตุจึงไม่เป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 706/2526 ขณะเกิดเหตุไม่มีประจักษ์พยานคงมีแต่พยานแวดล้อม ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำรับฟังจากคำรับสารภาพชั้นสอบสวนของจำเลย ถือได้ว่าเป็นเหตุบรรเทาโทษมีเหตุอันควรปรานี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1896/2526 โจทก์มีทั้งพยานบุคคลพยานวัตถุและพยานแวดล้อมฟังว่าจำเลยทำผิด การที่จำเลยรับสารภาพไม่ถือว่าเป็นการให้ความรู้แก่ศาลในการพิจารณา ไม่เป็นบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2033/2528 การที่ศาลลงโทษจำเลยน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดเพราะจำเลยกระทำความผิดโดยบันดาลโทสะแล้วนั้นศาลยังลดโทษให้จำเลยในกรณีที่มีเหตุบรรเทาโทษในประการอื่นได้อีก คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 437/2530 ที่ศาลพิเคราะห์พยานหลักฐานของโจทก์ประกอบคำรับสารภาพชั้นสอบสวนจนแน่ใจว่าจำเลยกระทำผิดคำรับสารภาพของจำเลยจึงเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 970/2531 พยานหลักฐานของโจทก์คงมีเพียงพยานแวดล้อมกรณีกับคำให้การชั้นสอบสวนของผู้เสียหายเท่านั้นคำให้การรับสารภาพของจำเลยในชั้นสอบสวนนับว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1653/2531 โจทก์ไม่มีประจักษ์พยานมายืนยันว่าจำเลยเป็นคนร้ายแม้แต่พยานแวดล้อมใกล้ชิดก็ไม่ปรากฏ คำให้การรับสารภาพของจำเลยไม่ว่าจะเป็นในชั้นสอบสวนหรือในชั้นศาล จึงเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาของศาล มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1963/2531 ในกรณีที่ศาลฎีกาเห็นว่ามีเหตุบรรเทาโทษเพราะจำเลยให้การรับสารภาพในชั้นจับกุมและสอบสวนสมควรลดโทษให้แก่จำเลยที่ฎีกาขึ้นมา เมื่อจำเลยที่มิได้ฎีกาซึ่งกระทำความผิดร่วมกันก็ให้การรับสารภาพในชั้นจับกุมและสอบสวนเช่นเดียวกัน เหตุบรรเทาโทษดังกล่าวจึงเป็นเหตุในลักษณะคดีศาลฎีกามีอำนาจพิพากษาถึงจำเลยที่มิได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 213 ประกอบด้วยมาตรา 225 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2105/2531 คำให้การของจำเลยในชั้นสอบสวนเพียงแต่อ้างว่าจำเลยอยู่ในเหตุการณ์นั้นด้วยเท่านั้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2354/2531 จำเลยเคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้วหลายสมัย และเป็นรัฐมนตรีมาแล้วหลายกระทรวงได้ประกอบคุณงามความดีต่อประเทศชาติจนได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือกเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการจัดหาทุนสร้างสวนหลวง ร.9และหาทุนโดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย นับว่าเป็นผู้มีคุณความดีมาแต่ก่อน นอกจากนี้หลังจากเกิดเหตุแล้วจำเลยยังได้ไปกล่าวคำกราบบังคับทูลขอพระราชทานอภัยโทษต่อพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ห้องรับรองของรัฐสภา และได้มีหนังสือขอพระราชทานอภัยโทษผ่านทางราชเลขาธิการเป็นการรู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น อันเป็นเหตุบรรเทาโทษ มีเหตุสมควรปรานี ลดโทษให้จำเลยหนึ่งในสาม ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1803/2532 แม้จำเลยจะให้การรับสารภาพในชั้นจับกุมว่าได้ฆ่าผู้ตายแต่ในชั้นพิจารณา จำเลยให้การปฏิเสธและนำสืบว่าคำให้การรับสารภาพดังกล่าวเนื่องจากถูกเจ้าพนักงานตำรวจข่มขู่ กรณีจึงถือว่าไม่มีคำรับของจำเลยในชั้นจับกุมอันจะเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาที่จะเป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2533 จำเลยกระทำความผิดข่มขืนกระทำชำเราสำเร็จและหลบหนีไปแล้ว เจ้าพนักงานจึงมาที่เกิดเหตุต่อมาจับจำเลยได้ ดังนี้ยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยจำนนต่อพยานหลักฐานคำรับสารภาพของจำเลยในชั้นจับกุมและชั้นสอบสวนจึงเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1365/2533 จำเลยกับ ส. ฝ่ายหนึ่งและผู้ตายโจทก์ร่วม กับ ม.อีกฝ่ายหนึ่งสมัครใจวิวาทชกต่อยการที่จำเลยให้การรับว่าได้ใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายจริงและว่าจำเลยเรียก ส. ซึ่งเป็นหลานของจำเลยให้ออกมาชกต่อยกับโจทก์ร่วมนับว่าเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา และมิได้เกิดจากการจำนนต่อพยานหลักฐาน สมควรลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2104/2533 จำเลยได้เข้ามอบตัวต่อเจ้าพนักงานหลังเกิดเหตุเป็นเวลาเดือนเศษ และแม้จะไม่ให้การเกี่ยวกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในชั้นสอบสวน แต่ในชั้นศาลจำเลยก็เบิกความรับว่าอยู่ในเหตุการณ์ตั้งแต่ต้นจนถึงเวลาเกิดเหตุ เพียงแต่ปฏิเสธว่ามิใช่เป็นคนยิงเท่านั้น การมอบตัวและเบิกความดังกล่าวเป็นการลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานและให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เป็นเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 378/2534 การมีบิดามารดาซึ่งป่วยเป็นอัมพาตและมีบุตรจะต้องเลี้ยงดูนั้น ก็มิใช่เหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5806/2534 จำเลยกระทำความผิดอย่างอุกอาจโดยยิงเจ้าพนักงานตำรวจขณะเข้าจับกุมจำเลยในย่านชุมชนทั้งยังยิงผู้บริสุทธิ์ตายอีก 2 คน เป็นการโหดเหี้ยมอำมหิตผิดมนุษย์ไม่มีเหตุจะให้ลงโทษสถานเบา จำเลยถูกจับกุมได้ในที่เกิดเหตุและมีประจักษ์พยานรู้เห็นเหตุการณ์มาแต่ต้น การให้การรับสารภาพของจำเลยเป็นการจำนนต่อหลักฐาน ไม่เป็นประโยชน์แก่การพิจารณาไม่มีเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 29/2535 ชั้นจับกุมจำเลยทั้งสองยอมให้จับกุมแต่โดยดีและรับสารภาพโดยตลอดตั้งแต่ชั้นจับกุม ชั้นสอบสวนจนถึงชั้นศาล ทั้ง ๆ ที่ไม่มีพยานเห็นเหตุการณ์ในขณะเกิดเหตุจึงเป็นการลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานและให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นเหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 708/2535 ลำพังแต่พยานหลักฐานของโจทก์ที่นำมาสืบก็เพียงพอที่จะลงโทษจำเลยได้ การที่จำเลยรับสารภาพจึงเป็นการจำนนต่อพยานหลักฐานประกอบกับพฤติการณ์แห่งคดีมีลักษณะร้ายแรงมากจึงไม่สมควรลดโทษให้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1449/2535 จำเลยทำผิดในเวลากลางวันมีประจักษ์พยานรู้เห็นเหตุการณ์ถึงสองคน หลังเกิดเหตุราว 1 ชั่วโมงเจ้าพนักงานตำรวจก็จับกุมจำเลยได้ในลักษณะที่เสื้อผ้าของจำเลยยังเปรอะเปื้อนโลหิตของผู้ตาย นอกจากนี้ยังมีวัตถุพยานคือขวานเปื้อนโลหิตที่มีเส้นผมติดอยู่ทั้ง 2 เล่มในที่เกิดเหตุซึ่งสามารถตรวจพิสูจน์ได้ว่าคราบโลหิตทั้งหมดเป็นโลหิตมนุษย์หมู่เดียว เส้นผมของกลางก็มีลักษณะคล้ายคลึงกับเส้นผมของผู้ตายพยานหลักฐานดังกล่าวพอรับฟังได้ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำผิดดังนั้น แม้จำเลยจะให้การรับว่าทำร้ายผู้ตายจริง คำรับของจำเลยก็ไม่เป็นประโยชน์แก่ศาลในการพิจารณา จึงไม่มีเหตุบรรเทาโทษและการที่จำเลยกระทำผิดเพราะความมึนเมาสุรา ความมึนเมาก็มิใช่เหตุบรรเทาโทษ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1651/2535 โจทก์ไม่มีประจักษ์พยานรู้เห็นว่าจำเลยทั้งสองร่วมกันฆ่าและชิงทรัพย์ของผู้ตายไป คงมีแต่พยานแวดล้อมกรณีหลังเกิดเหตุแต่จำเลยทั้งสองได้ให้การรับสารภาพในชั้นศาลทำให้ศาลแน่ใจว่า จำเลยทั้งสองกระทำผิดโดยไม่มีข้อสงสัยคำรับสารภาพของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษสมควรลดโทษให้จำเลย จากแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกา เหตุที่จะถือเป็นเหตุบรรเทาโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 นอกจากที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว ก็ยังมีเหตุอื่น ๆ อีกที่ศาลใช้ดุลพินิจในการลดโทษให้แก่จำเลย ทั้งนี้ย่อมขึ้นอยู่กับพฤติการณ์ และข้อเท็จจริงแต่ละคดีไปจะถือว่าถ้ามีเหตุอย่างนี้เกิดขึ้นแล้วศาลจะบรรเทาโทษให้จำเลยเสมอไปหาได้ไม่ ปฏิกรณ์คงพิพิธ