คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 693647หลักกฎหมาย: ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นเอกชน ยื่นฟ้อง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เป็นธนารักษ์พื้นที่สระบุรี และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๖ เป็นอธิบดีกรมที่ดิน ส่วนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ เป็นกรมธนารักษ์ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ เป็นโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาคลองเพรียว - เสาไห้ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ เป็นกรมชลประทาน ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕ เป็นสำนักงานที่ดินจังหวัดสระบุรีผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ เป็นกรมที่ดิน และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๘ เป็นกระทรวงการคลัง ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดจึงเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐและหน่วยงานทางปกครองตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดร่วมกันปรับพื้นที่ดินของโฉนดที่ดินเลขที่ ๔๕๔ บริเวณที่ถูกขุดเป็นคลองส่งน้ำสาย ๑ ซ้าย ๑ ขวา คลองเพรียว (คลองชลประทาน) ให้กลับคืนสู่สภาพเดิมภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด ให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) เลขที่ ๓๗๓๔๖ เฉพาะส่วนที่ออกทับที่ดินของผู้ฟ้องคดี หากไม่สามารถดำเนินการได้ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดดำเนินการเวนคืนที่ดินและร่วมกันหรือแทนกันจ่ายค่าทดแทนที่ดินหรือค่าสินไหมทดแทนพร้อมดอกเบี้ยให้แก่ผู้ฟ้องคดี อันมีลักษณะเป็นการตั้งรูปเรื่องการฟ้องคดีเป็นคดีฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ออกโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่เหตุแห่งการขอให้เพิกถอนคำสั่งดังกล่าวก็เนื่องมาจากผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดให้การทำนองเดียวกันว่าที่ดินพิพาทเป็นที่สาธารณประโยชน์ และได้มีการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงเพื่อแสดงแนวเขตที่ดินไว้แล้วตามหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) เลขที่ ๓๗๓๔๖ ซึ่งอยู่ในความดูแลรักษาของกระทรวงคลัง และกรมชลประทานได้มีหนังสือรับรองการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวแล้ว กรณีจึงไม่สามารถดำเนินการเวนคืนที่ดินและจ่ายค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวให้แก่ผู้ฟ้องคดีได้ ส่วนผู้ฟ้องคดีอ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินของผู้ฟ้องคดี ซึ่งยังไม่อาจหาข้อยุติกันได้ ดังนั้น การที่ศาลจะมีคำพิพากษาให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) เลขที่ ๓๗๓๔๖ อันเป็นประเด็นสำคัญในคดี รวมทั้งคำขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดร่วมกันปรับพื้นที่ดินบริเวณที่ถูกขุดเป็นคลองส่งน้ำสาย ๑ ซ้าย ๑ ขวาคลองเพรียว (คลองชลประทาน) ให้กลับคืนสู่สภาพเดิมหรือขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดดำเนินการเวนคืนที่ดินและร่วมกันหรือแทนกันจ่ายค่าทดแทนที่ดินหรือค่าสินไหมทดแทนพร้อมดอกเบี้ยตามคำขอของผู้ฟ้องคดีได้หรือไม่นั้นต้องวินิจฉัยก่อนว่า ที่ดินพิพาทเป็นของผู้ฟ้องคดีหรือเป็นที่ดินสาธารณประโยชน์ กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 53/2566ศาลปกครองกลางศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดสระบุรีศาลผู้รับความเห็นนางสาว อ.ผู้ฟ้องคดีธนารักษ์พื้นที่สระบุรี ที่ 1 กับพวกรวม 8 คนผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นเอกชน ยื่นฟ้อง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เป็นธนารักษ์พื้นที่สระบุรี และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๖ เป็นอธิบดีกรมที่ดิน ส่วนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ เป็นกรมธนารักษ์ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ เป็นโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาคลองเพรียว - เสาไห้ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ เป็นกรมชลประทาน ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕ เป็นสำนักงานที่ดินจังหวัดสระบุรีผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ เป็นกรมที่ดิน และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๘ เป็นกระทรวงการคลัง ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดจึงเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐและหน่วยงานทางปกครองตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดร่วมกันปรับพื้นที่ดินของโฉนดที่ดินเลขที่ ๔๕๔ บริเวณที่ถูกขุดเป็นคลองส่งน้ำสาย ๑ ซ้าย ๑ ขวา คลองเพรียว (คลองชลประทาน) ให้กลับคืนสู่สภาพเดิมภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด ให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) เลขที่ ๓๗๓๔๖ เฉพาะส่วนที่ออกทับที่ดินของผู้ฟ้องคดี หากไม่สามารถดำเนินการได้ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดดำเนินการเวนคืนที่ดินและร่วมกันหรือแทนกันจ่ายค่าทดแทนที่ดินหรือค่าสินไหมทดแทนพร้อมดอกเบี้ยให้แก่ผู้ฟ้องคดี อันมีลักษณะเป็นการตั้งรูปเรื่องการฟ้องคดีเป็นคดีฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ออกโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่เหตุแห่งการขอให้เพิกถอนคำสั่งดังกล่าวก็เนื่องมาจากผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดให้การทำนองเดียวกันว่าที่ดินพิพาทเป็นที่สาธารณประโยชน์ และได้มีการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงเพื่อแสดงแนวเขตที่ดินไว้แล้วตามหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) เลขที่ ๓๗๓๔๖ ซึ่งอยู่ในความดูแลรักษาของกระทรวงคลัง และกรมชลประทานได้มีหนังสือรับรองการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวแล้ว กรณีจึงไม่สามารถดำเนินการเวนคืนที่ดินและจ่ายค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวให้แก่ผู้ฟ้องคดีได้ ส่วนผู้ฟ้องคดีอ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินของผู้ฟ้องคดี ซึ่งยังไม่อาจหาข้อยุติกันได้ ดังนั้น การที่ศาลจะมีคำพิพากษาให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) เลขที่ ๓๗๓๔๖ อันเป็นประเด็นสำคัญในคดี รวมทั้งคำขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดร่วมกันปรับพื้นที่ดินบริเวณที่ถูกขุดเป็นคลองส่งน้ำสาย ๑ ซ้าย ๑ ขวาคลองเพรียว (คลองชลประทาน) ให้กลับคืนสู่สภาพเดิมหรือขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งแปดดำเนินการเวนคืนที่ดินและร่วมกันหรือแทนกันจ่ายค่าทดแทนที่ดินหรือค่าสินไหมทดแทนพร้อมดอกเบี้ยตามคำขอของผู้ฟ้องคดีได้หรือไม่นั้นต้องวินิจฉัยก่อนว่า ที่ดินพิพาทเป็นของผู้ฟ้องคดีหรือเป็นที่ดินสาธารณประโยชน์ กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม () - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา53/2566หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้น53/2566หมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน