คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1261/2512หลักกฎหมาย: สัญญาให้ที่ดินมีความว่า ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับ โดยความรักเสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษา. ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์.ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้ ดังนี้ การที่ผู้รับดำเนินกิจการโรงเรียนตั้งแต่ได้รับให้เป็นต้นมาจนผู้ให้ถึงแก่กรรมนั้น. เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแล้ว.โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทไม่.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสี่เป็นผู้จัดการมรดกโดยทั่วไปของนายเทศนายเทศได้ทำหนังสือยกที่ดินแก่จำเลยที่ 1 โดยมีเงื่อนไขว่าที่ดินแปลงนี้ให้เพื่อทำเป็นสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับโดยเสน่หา ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ผู้ให้มีสิทธิเรียกคืน ต่อมาจำเลยที่ 1 ขายที่ดินบางส่วนให้แก่จำเลยที่ 2 จำเลยที่ 3 เป็นนายอำเภอ จำเลยที่ 4 เป็นพนักงานที่ดินสมคบร่วมกันโอนที่ดินให้ผิดวัตถุประสงค์ของสัญญายกให้ ฯลฯ ขอให้เพิกถอนทะเบียนสิทธิและนิติกรรมสัญญาแบ่งขายที่ดิน ฯลฯ จำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธและว่าคดีขาดอายุความ ฯลฯ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยจัดตั้งโรงเรียนธีราศรมวิทยาขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2497 และ เปิดทำการสอนใน พ.ศ. 2498 นายเทศปิ่นทอง ได้ทำหนังสือสัญญายกให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ลงวันที่ 10 เมษายน 2501 จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการของโรงเรียนตลอดมาจนถึง พ.ศ. 2503 จึงได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ที่บนควนนายเทศ ปิ่นทอง ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2503 หลังจากนายเทศตายแล้วจำเลยที่ 1 ได้ย้ายนักเรียนชั้นมัธยมไปที่สร้างใหม่ส่วนนักเรียนชั้นประถมคงอยู่ที่เดิม ต่อมา พ.ศ. 2505 จึงย้ายนักเรียนชั้นประถมไปอยู่ที่ใหม่จนหมดสิ้น จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาแบ่งขายที่พิพาทเนื้อที่ 35 ตารางวา ให้แก่จำเลยที่ 2 เมื่อวันที่ 4พฤษภาคม 2505 ตามสัญญาให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ข้อ 3 มีว่า "ที่ดินแปลงนี้ขอตีราคาเป็นเงิน 440,000 บาท เพื่อทำเป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรียนโรงเรียนธีราศรมวิทยา ที่ดินนี้ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับให้โดยความรักใคร่เสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ถ้าผู้รับให้ไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้โดยพลันตามกฎหมาย" ศาลฎีกาเห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการโรงเรียนธีราศรมวิทยาตั้งแต่ได้รับให้ที่ดินแปลงพิพาทเป็นต้นมาจนนายเทศปิ่นทอง ถึงแก่กรรมนั้น เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแก่จำเลยโดยเสน่หานั้นแล้ว โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกนายเทศหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทนี้ไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1261/2512์ นาย วินัย ประดิษฐ์ พงศ์ ที่ 1 กับพวก รวม 4 คนโจทก์ย นาย เดโช บุญ ชู ช่วย ที่ 1 กับพวก รวม 4 คนจำเลย ป.พ.พ. ม. 521, ม. 1754สัญญาให้ที่ดินมีความว่า ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับ โดยความรักเสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษา. ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์.ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้ ดังนี้ การที่ผู้รับดำเนินกิจการโรงเรียนตั้งแต่ได้รับให้เป็นต้นมาจนผู้ให้ถึงแก่กรรมนั้น. เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแล้ว.โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทไม่.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสี่เป็นผู้จัดการมรดกโดยทั่วไปของนายเทศนายเทศได้ทำหนังสือยกที่ดินแก่จำเลยที่ 1 โดยมีเงื่อนไขว่าที่ดินแปลงนี้ให้เพื่อทำเป็นสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับโดยเสน่หา ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ผู้ให้มีสิทธิเรียกคืน ต่อมาจำเลยที่ 1 ขายที่ดินบางส่วนให้แก่จำเลยที่ 2 จำเลยที่ 3 เป็นนายอำเภอ จำเลยที่ 4 เป็นพนักงานที่ดินสมคบร่วมกันโอนที่ดินให้ผิดวัตถุประสงค์ของสัญญายกให้ ฯลฯ ขอให้เพิกถอนทะเบียนสิทธิและนิติกรรมสัญญาแบ่งขายที่ดิน ฯลฯ จำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธและว่าคดีขาดอายุความ ฯลฯ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยจัดตั้งโรงเรียนธีราศรมวิทยาขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2497 และ เปิดทำการสอนใน พ.ศ. 2498 นายเทศปิ่นทอง ได้ทำหนังสือสัญญายกให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ลงวันที่ 10 เมษายน 2501 จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการของโรงเรียนตลอดมาจนถึง พ.ศ. 2503 จึงได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ที่บนควนนายเทศ ปิ่นทอง ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2503 หลังจากนายเทศตายแล้วจำเลยที่ 1 ได้ย้ายนักเรียนชั้นมัธยมไปที่สร้างใหม่ส่วนนักเรียนชั้นประถมคงอยู่ที่เดิม ต่อมา พ.ศ. 2505 จึงย้ายนักเรียนชั้นประถมไปอยู่ที่ใหม่จนหมดสิ้น จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาแบ่งขายที่พิพาทเนื้อที่ 35 ตารางวา ให้แก่จำเลยที่ 2 เมื่อวันที่ 4พฤษภาคม 2505 ตามสัญญาให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ข้อ 3 มีว่า "ที่ดินแปลงนี้ขอตีราคาเป็นเงิน 440,000 บาท เพื่อทำเป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรียนโรงเรียนธีราศรมวิทยา ที่ดินนี้ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับให้โดยความรักใคร่เสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ถ้าผู้รับให้ไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้โดยพลันตามกฎหมาย" ศาลฎีกาเห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการโรงเรียนธีราศรมวิทยาตั้งแต่ได้รับให้ที่ดินแปลงพิพาทเป็นต้นมาจนนายเทศปิ่นทอง ถึงแก่กรรมนั้น เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแก่จำเลยโดยเสน่หานั้นแล้ว โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกนายเทศหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทนี้ไม่ พิพากษายืน.(วิริยะ เกิดศิริ-ไฉน บุญยก-สุธี โรจนธรรม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสี่เป็นผู้จัดการมรดกโดยทั่วไปของนายเทศนายเทศได้ทำหนังสือยกที่ดินแก่จำเลยที่ 1 โดยมีเงื่อนไขว่าที่ดินแปลงนี้ให้เพื่อทำเป็นสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับโดยเสน่หา ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ผู้ให้มีสิทธิเรียกคืน ต่อมาจำเลยที่ 1 ขายที่ดินบางส่วนให้แก่จำเลยที่ 2 จำเลยที่ 3 เป็นนายอำเภอ จำเลยที่ 4 เป็นพนักงานที่ดินสมคบร่วมกันโอนที่ดินให้ผิดวัตถุประสงค์ของสัญญายกให้ ฯลฯ ขอให้เพิกถอนทะเบียนสิทธิและนิติกรรมสัญญาแบ่งขายที่ดิน ฯลฯ จำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธและว่าคดีขาดอายุความ ฯลฯ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยจัดตั้งโรงเรียนธีราศรมวิทยาขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2497 และ เปิดทำการสอนใน พ.ศ. 2498 นายเทศปิ่นทอง ได้ทำหนังสือสัญญายกให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ลงวันที่ 10 เมษายน 2501 จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการของโรงเรียนตลอดมาจนถึง พ.ศ. 2503 จึงได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ที่บนควนนายเทศ ปิ่นทอง ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2503 หลังจากนายเทศตายแล้วจำเลยที่ 1 ได้ย้ายนักเรียนชั้นมัธยมไปที่สร้างใหม่ส่วนนักเรียนชั้นประถมคงอยู่ที่เดิม ต่อมา พ.ศ. 2505 จึงย้ายนักเรียนชั้นประถมไปอยู่ที่ใหม่จนหมดสิ้น จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาแบ่งขายที่พิพาทเนื้อที่ 35 ตารางวา ให้แก่จำเลยที่ 2 เมื่อวันที่ 4พฤษภาคม 2505 ตามสัญญาให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ข้อ 3 มีว่า "ที่ดินแปลงนี้ขอตีราคาเป็นเงิน 440,000 บาท เพื่อทำเป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรียนโรงเรียนธีราศรมวิทยา ที่ดินนี้ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับให้โดยความรักใคร่เสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ถ้าผู้รับให้ไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้โดยพลันตามกฎหมาย" ศาลฎีกาเห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการโรงเรียนธีราศรมวิทยาตั้งแต่ได้รับให้ที่ดินแปลงพิพาทเป็นต้นมาจนนายเทศปิ่นทอง ถึงแก่กรรมนั้น เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแก่จำเลยโดยเสน่หานั้นแล้ว โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกนายเทศหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทนี้ไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1261/2512์ นาย วินัย ประดิษฐ์ พงศ์ ที่ 1 กับพวก รวม 4 คนโจทก์ย นาย เดโช บุญ ชู ช่วย ที่ 1 กับพวก รวม 4 คนจำเลย ป.พ.พ. ม. 521, ม. 1754สัญญาให้ที่ดินมีความว่า ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับ โดยความรักเสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษา. ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์.ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้ ดังนี้ การที่ผู้รับดำเนินกิจการโรงเรียนตั้งแต่ได้รับให้เป็นต้นมาจนผู้ให้ถึงแก่กรรมนั้น. เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแล้ว.โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทไม่.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสี่เป็นผู้จัดการมรดกโดยทั่วไปของนายเทศนายเทศได้ทำหนังสือยกที่ดินแก่จำเลยที่ 1 โดยมีเงื่อนไขว่าที่ดินแปลงนี้ให้เพื่อทำเป็นสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับโดยเสน่หา ถ้าผู้รับไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ผู้ให้มีสิทธิเรียกคืน ต่อมาจำเลยที่ 1 ขายที่ดินบางส่วนให้แก่จำเลยที่ 2 จำเลยที่ 3 เป็นนายอำเภอ จำเลยที่ 4 เป็นพนักงานที่ดินสมคบร่วมกันโอนที่ดินให้ผิดวัตถุประสงค์ของสัญญายกให้ ฯลฯ ขอให้เพิกถอนทะเบียนสิทธิและนิติกรรมสัญญาแบ่งขายที่ดิน ฯลฯ จำเลยทั้งสี่ให้การปฏิเสธและว่าคดีขาดอายุความ ฯลฯ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยจัดตั้งโรงเรียนธีราศรมวิทยาขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2497 และ เปิดทำการสอนใน พ.ศ. 2498 นายเทศปิ่นทอง ได้ทำหนังสือสัญญายกให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ลงวันที่ 10 เมษายน 2501 จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการของโรงเรียนตลอดมาจนถึง พ.ศ. 2503 จึงได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ที่บนควนนายเทศ ปิ่นทอง ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2503 หลังจากนายเทศตายแล้วจำเลยที่ 1 ได้ย้ายนักเรียนชั้นมัธยมไปที่สร้างใหม่ส่วนนักเรียนชั้นประถมคงอยู่ที่เดิม ต่อมา พ.ศ. 2505 จึงย้ายนักเรียนชั้นประถมไปอยู่ที่ใหม่จนหมดสิ้น จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาแบ่งขายที่พิพาทเนื้อที่ 35 ตารางวา ให้แก่จำเลยที่ 2 เมื่อวันที่ 4พฤษภาคม 2505 ตามสัญญาให้ที่ดินแปลงพิพาทฉบับที่ 8/102 ข้อ 3 มีว่า "ที่ดินแปลงนี้ขอตีราคาเป็นเงิน 440,000 บาท เพื่อทำเป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรียนโรงเรียนธีราศรมวิทยา ที่ดินนี้ผู้ให้ยอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับให้โดยความรักใคร่เสน่หา เพื่อวัตถุประสงค์ให้จัดทำเป็นอาคารและสถานศึกษาโรงเรียนธีราศรมวิทยา ถ้าผู้รับให้ไม่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ ผู้ให้มีสิทธิเรียกที่ดินคืนได้โดยพลันตามกฎหมาย" ศาลฎีกาเห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 ได้ดำเนินกิจการโรงเรียนธีราศรมวิทยาตั้งแต่ได้รับให้ที่ดินแปลงพิพาทเป็นต้นมาจนนายเทศปิ่นทอง ถึงแก่กรรมนั้น เป็นการปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของสัญญาให้กรรมสิทธิ์ที่ดินแปลงพิพาทแก่จำเลยโดยเสน่หานั้นแล้ว โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกนายเทศหามีสิทธิฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงพิพาทนี้ไม่ พิพากษายืน.(วิริยะ เกิดศิริ-ไฉน บุญยก-สุธี โรจนธรรม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ