กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่ ๒๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชนพ.ศ. ๒๕๒๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๗ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๓ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชนพ.ศ. ๒๕๒๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในข้อ ๗ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่๑๘ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๒๑ (พ.ศ. ๒๕๔๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖และให้ใช้ความต่อไปนี้แทนข้อ ๗ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าผู้ขอได้ดำเนินการตามข้อ ๖ อย่างถูกต้องและครบถ้วนแล้วให้พิมพ์ลายนิ้วมือผู้ขอกำหนดเลขหมายคำขอ กำหนดเลขที่อนุญาตให้ทำบัตรและถ่ายรูปเพื่อทำบัตรเลขหมายคำขอให้ประกอบด้วยรหัสแสดงถึงสถานที่จัดทำบัตรตามที่กรมการปกครองกำหนดจำนวนสี่หลักเลขแสดงจำนวนครั้งที่ทำบัตรของแต่ละบุคคลจำนวนสองหลัก และเลขตรวจสอบความถูกต้องของการออกบัตรจำนวนแปดหลักเลขที่อนุญาตให้ทำบัตรให้ประกอบด้วยรหัสแสดงถึงสถานที่จัดทำบัตรตามที่กรมการปกครองกำหนดจำนวนสี่หลักเลขรอบการทำบัตรจำนวนสองหลัก และเลขแสดงลำดับของจำนวนผู้ขอจำนวนหกหลัก เริ่มตั้งแต่๐๐๐๐๐๑ ถึง ๙๙๙๙๙๙ เรียงไปตามลำดับ เมื่อครบแล้วให้ขึ้นเลขรอบการทำบัตรลำดับถัดไป และเลขแสดงลำดับของจำนวนผู้ขอจำนวนหกหลักเริ่มตั้งแต่ ๐๐๐๐๐๑ ต่อเนื่องกันไป การพิมพ์ลายนิ้วมือผู้ขอ ให้ดำเนินการดังต่อไปนี้(๑) การขอมีบัตร ให้ผู้ขอพิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือขวาและซ้ายเพื่อจัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลทะเบียนบัตรหากจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วหัวแม่มือขวาและซ้ายไม่ได้ ให้พิมพ์ลายนิ้วมืออื่นขวาและซ้ายในลำดับถัดไปหากมีนิ้วใดนิ้วหนึ่งเหลือเพียงนิ้วเดียวหรือสามารถจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือได้เพียงนิ้วเดียวให้จัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือดังกล่าวเพียงนิ้วเดียวได้แต่ต้องจัดเก็บสองครั้งหากผู้ขอไม่มีนิ้วมือเหลืออยู่ให้ได้รับยกเว้นการพิมพ์ลายนิ้วมือ และให้บันทึกหมายเหตุไว้ในคำขอว่าไม่มีนิ้วมือหรือหากไม่สามารถจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือได้ ให้บันทึกหมายเหตุไว้ในคำขอว่าไม่สามารถจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือได้(๒) การขอมีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตร ให้ผู้ขอพิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือขวาและซ้ายเพื่อเปรียบเทียบกับลายพิมพ์นิ้วหัวแม่มือในฐานข้อมูลทะเบียนบัตรด้วยระบบคอมพิวเตอร์หรือในกรณีที่มีการพิมพ์ลายนิ้วมืออื่นตาม (๑) ให้เปรียบเทียบกับลายพิมพ์นิ้วมือนั้นเพื่อยืนยันตัวบุคคล แต่ถ้าไม่ปรากฏลายพิมพ์นิ้วมือของผู้ขอในฐานข้อมูลทะเบียนบัตรให้พนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกเพิ่มเติมในคำขอ หากผลการเปรียบเทียบลายพิมพ์นิ้วมือถูกต้องให้พนักงานเจ้าหน้าที่อนุญาตให้ทำบัตรได้ หากผลการเปรียบเทียบลายพิมพ์นิ้วมือไม่ผ่านการเปรียบเทียบด้วยระบบคอมพิวเตอร์ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบและพิจารณาเปรียบเทียบลายพิมพ์นิ้วมือที่จัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลทะเบียนบัตรกับลายพิมพ์นิ้วมือของผู้ขอด้วยตนเองเพื่อยืนยันว่าเป็นบุคคลคนเดียวกัน และในกรณีเช่นว่านี้หรือในกรณีไม่ปรากฏลายพิมพ์นิ้วมือในฐานข้อมูลทะเบียนบัตรพนักงานเจ้าหน้าที่อาจเรียกเอกสารหลักฐานหรือสอบสวนเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือแล้วแต่กรณี เพิ่มเติมได้เท่าที่จำเป็น ทั้งนี้ หากอนุญาตให้ทำบัตรได้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกรหัสผ่านของพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันการอนุญาตหากไม่อนุญาตให้ทำบัตร ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ยกเลิกรายการที่บันทึกไว้ แล้วแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอทราบถึงเหตุผลที่ไม่อนุญาตให้ทำบัตรในกรณีที่เป็นบัตรที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์เมื่อได้ดำเนินการตามวรรคสอง วรรคสาม และวรรคสี่แล้ว ให้พิมพ์ลายนิ้วชี้ขวาและซ้ายของผู้ขอเพื่อจัดเก็บไว้ในหน่วยความจำ หากจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วชี้ขวาและซ้ายไม่ได้ ให้พิมพ์ลายนิ้วมืออื่นขวาและซ้ายในลำดับถัดไปหากมีนิ้วใดนิ้วหนึ่งเหลือเพียงนิ้วเดียวหรือสามารถจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือได้เพียงนิ้วเดียวให้จัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือดังกล่าวเพียงนิ้วเดียวได้แต่ต้องจัดเก็บสองครั้งหากผู้ขอไม่มีนิ้วมือเหลืออยู่หรือหากไม่สามารถจัดเก็บลายพิมพ์นิ้วมือได้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งรหัสบุคคลตามที่กรมการปกครองกำหนดให้ผู้ขอทราบข้อ ๒ ให้ยกเลิกแบบบัตรประจำตัวประชาชนที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ท้ายกฎกระทรวงฉบับที่ ๑๘ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๒๑ (พ.ศ. ๒๕๔๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ และให้ใช้แบบบัตรประจำตัวประชาชนที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ท้ายกฎกระทรวงนี้แทนข้อ ๓ ให้ยกเลิกแบบ บ.ป. ๑ ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่๑๘ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ และให้ใช้แบบบ.ป. ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้แทนข้อ ๔ บัตรประจำตัวประชาชนที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์ที่ได้ออกไว้ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้ยังคงใช้ได้ต่อไปจนกว่าบัตรจะหมดอายุ หรือได้มีการขอมีบัตรใหม่ หรือมีการขอเปลี่ยนบัตรตามกฎกระทรวงนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ๙ กรกฎาคมพ.ศ. ๒๕๕๐อารีย์ วงศ์อารยะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑.แบบบัตรประจำตัวประชาชนที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์๒.คำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน (แบบ บ.ป. ๑)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้คือ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดวิธีการพิมพ์ลายนิ้วมือในการขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชนและการเก็บลายพิมพ์นิ้วมือไว้ในบัตร เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และการพัฒนาระบบการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์รวมทั้งป้องกันการทุจริตในการทำบัตรประจำตัวประชาชนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ตลอดจนปรับปรุงแบบสี ลักษณะรายการ และรายละเอียดของบัตรประจำตัวประชาชนที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์แบบอเนกประสงค์และปรับปรุงแบบคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน ให้ถูกต้องและเหมาะสมยิ่งขึ้นจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ๑๒ กันยายน ๒๕๕๐พิมลกร/ปรับปรุง๓ มีนาคม ๒๕๕๗[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนที่ ๕๐ ก/หน้า ๗/๓ กันยายน ๒๕๕๐