คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5706/2537หลักกฎหมาย: แม้ผู้ซื้อทรัพย์จะได้โอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของตนแล้วแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาด ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วจำเลยจึงยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดได้คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชี สัญญาค้ำประกัน และบังคับจำนองศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 ร่วมกันชำระเงิน569,624.30 บาท พร้อมดอกเบี้ย และให้จำเลยที่ 2 ชำระเงิน481,331.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ โดยผ่อนชำระเป็นงวดแต่จำเลยทั้งสามผิดนัด โจทก์จึงขอให้บังคับคดีแล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 3 คือที่ดินโฉนดเลขที่ 50493ตำบลในเมือง (หนองจะบก) อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมาพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาด โดยในการขายทอดตลาดครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 มีนายภูมิพันธ์ บุญนาจเสวีเป็นผู้ซื้อได้ในราคา 370,000 บาทจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องว่า ในการขายทอดตลาดทรัพย์ของจำเลยที่ 3เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 เจ้าพนักงานบังคับคดีมิได้แจ้งกำหนดนัดให้จำเลยที่ 3 ทราบ ณ ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 แต่ใช้วิธีประกาศหนังสือพิมพ์ เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดโจทก์และผู้ซื้อทรัพย์ยื่นคำคัดค้านทำนองเดียวกันว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีส่งประกาศขายทอดตลาดไปที่ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 ซึ่งระบุไว้ในคำให้การแล้วแต่ไม่สามารถส่งได้ จึงประกาศทางหนังสือพิมพ์ และจำเลยที่ 3 ก็ทราบนัดขายทอดตลาดแล้ว ทั้งการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว จึงไม่อาจเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 2 ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว ให้ยกคำร้องจำเลยที่ 3 อุทธรณ์ระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ภาค 1 จำเลยที่ 3 ถึงแก่กรรมนายพงษ์เทพ เจริญดิเรกทรัพย์ ทายาทของจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทน ศาลอุทธรณ์ภาค 1 อนุญาตศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์พิพาท วันที่ 5 สิงหาคม 2534 และผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้เป็นสิทธิของผู้ซื้อทรัพย์แล้วเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2534 การที่จำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอให้ศาลยกเลิกการขายทอดตลาด เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2534 จึงเป็นการยื่นหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง พิพากษายืนจำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาว่า จำเลยที่ 3 ได้ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วหรือไม่เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงจะได้ความว่า ผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของผู้ซื้อทรัพย์ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม2534 แล้วก็ตาม แต่ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการบังคับคดีได้เสร็จลงตั้งแต่วันดังกล่าว เพราะตราบใดที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาดแล้ว ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 3ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงให้ยกคำร้อง และศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนตามมานั้นเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฎีกาของจำเลยที่ 3 ฟังขึ้น"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกคำสั่งของศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ 3 แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5706/2537ธนาคาร กสิกร ไทย จำกัดโจทก์ผู้ซื้อ ทรัพย์โจทก์นาย ภูมิ พัน ธ์ บุญนาจเสวีโจทก์นาย นพดล อธิจันทรรัตน์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 296 แม้ผู้ซื้อทรัพย์จะได้โอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของตนแล้วแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาด ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วจำเลยจึงยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดได้คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชี สัญญาค้ำประกัน และบังคับจำนองศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 ร่วมกันชำระเงิน569,624.30 บาท พร้อมดอกเบี้ย และให้จำเลยที่ 2 ชำระเงิน481,331.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ โดยผ่อนชำระเป็นงวดแต่จำเลยทั้งสามผิดนัด โจทก์จึงขอให้บังคับคดีแล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 3 คือที่ดินโฉนดเลขที่ 50493ตำบลในเมือง (หนองจะบก) อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมาพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาด โดยในการขายทอดตลาดครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 มีนายภูมิพันธ์ บุญนาจเสวีเป็นผู้ซื้อได้ในราคา 370,000 บาทจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องว่า ในการขายทอดตลาดทรัพย์ของจำเลยที่ 3เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 เจ้าพนักงานบังคับคดีมิได้แจ้งกำหนดนัดให้จำเลยที่ 3 ทราบ ณ ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 แต่ใช้วิธีประกาศหนังสือพิมพ์ เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดโจทก์และผู้ซื้อทรัพย์ยื่นคำคัดค้านทำนองเดียวกันว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีส่งประกาศขายทอดตลาดไปที่ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 ซึ่งระบุไว้ในคำให้การแล้วแต่ไม่สามารถส่งได้ จึงประกาศทางหนังสือพิมพ์ และจำเลยที่ 3 ก็ทราบนัดขายทอดตลาดแล้ว ทั้งการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว จึงไม่อาจเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 2 ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว ให้ยกคำร้องจำเลยที่ 3 อุทธรณ์ระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ภาค 1 จำเลยที่ 3 ถึงแก่กรรมนายพงษ์เทพ เจริญดิเรกทรัพย์ ทายาทของจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทน ศาลอุทธรณ์ภาค 1 อนุญาตศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์พิพาท วันที่ 5 สิงหาคม 2534 และผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้เป็นสิทธิของผู้ซื้อทรัพย์แล้วเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2534 การที่จำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอให้ศาลยกเลิกการขายทอดตลาด เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2534 จึงเป็นการยื่นหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง พิพากษายืนจำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาว่า จำเลยที่ 3 ได้ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วหรือไม่เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงจะได้ความว่า ผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของผู้ซื้อทรัพย์ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม2534 แล้วก็ตาม แต่ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการบังคับคดีได้เสร็จลงตั้งแต่วันดังกล่าว เพราะตราบใดที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาดแล้ว ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 3ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงให้ยกคำร้อง และศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนตามมานั้นเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฎีกาของจำเลยที่ 3 ฟังขึ้น"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกคำสั่งของศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ 3 แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี(สถิตย์ ไพเราะ-พรชัย สมรรถเวช-สมคิด ไตรโสรัส)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ การขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีที่ฝ่าฝืนต่อกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 นั้นต้องร้องขอในเวลาใด ๆ ก่อนการบังคับคดีเสร็จสิ้น แต่ทั้งนี้ต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น อย่างไรที่เรียกว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลง ศาลฎีกาเคยวางหลักไว้ว่า ได้โอนที่ดินที่ขายทอดตลาดให้แก่ผู้ซื้อแล้ว ทั้งโจทก์ก็ได้รับชำระหนี้จากเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดแล้ว ถือว่าการบังคับคดีเสร็จลงแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/25322532 ฎ.3452,คำพิพากษาศาลฎีกาที่2310/25252525ฎ.1619,คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1201/25202520 ฎ.882) แม้อยู่ระหว่างโอนชื่อทางทะเบียนแก่ผู้ซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาด แต่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้จ่ายเงินแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว ก็ถือว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 221/25232523ฎ.162) ถ้าโจทก์ยังไม่ได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษา เพราะเจ้าพนักงานบังคับคดียังไม่ได้จ่ายเงินจากการขายทอดตลาดให้โจทก์ ถือว่าการบังคับคดียังไม่เสร็จบริบูรณ์ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6486/25312531 ฎ.3523) คดีที่หมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงในสำนวนปรากฏว่า ในวันนัดไต่สวนคำร้องจำเลยที่ 3 ศาลชั้นต้นสอบถามจำเลยที่ 3 และผู้ซื้อทรัพย์ซึ่งแถลงรับว่าผู้ซื้อทรัพย์ได้ชำระเงินค่าซื้อทรัพย์ และโอนทรัพย์ที่ซื้อเป็นของตนเองแล้ว ศาลชั้นต้นเห็นว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว จึงยกคำร้องศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนตามด้วยเหตุผลอย่างเดียวกัน ในชั้นฎีกาเฉพาะปัญหาว่าการบังคับคดีเสร็จลงแล้วหรือไม่นั้นเมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้รับเงินจากการขายทอดตลาด การบังคับคดีย่อมยังไม่เสร็จบริบูรณ์ ตามหลักกฎหมายดังกล่าวข้างต้น ส่วนปัญหาการประกาศแจ้งวันขายทอดตลาดให้จำเลยที่ 3 ทราบทางหนังสือพิมพ์ อันเป็นประเด็นที่โต้เถียงกันมาในศาลล่างว่าชอบด้วยกฎหมายหรือไม่นั้น ศาลฎีกาไม่สามารถวินิจฉัยได้เพราะศาลชั้นต้นยังมิได้ไต่สวนในประเด็นนี้ศาลฎีกาจึงต้องย้อนสำนวนให้ศาลชั้นต้นไต่สวนและมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี มูลเหตุคดีนี้เดิมเป็นเรื่องโจทก์ฟ้องบังคับจำนอง ศาลพิพากษาตามยอม แต่จำเลยผิดสัญญาโจทก์ขอศาลตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ที่เป็นปัญหาในคดีนี้ออกขายทอดตลาด จำเลยที่ 3 โต้แย้งว่าการออกหมายบังคับคดีไม่ชอบ ขอให้ศาลเพิกถอนหมายบังคับคดี และพิพาทกันมาจนศาลฎีกามีคำพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองว่าการออกหมายบังคับคดีชอบแล้ว ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 947/2535แต่ก่อนที่ศาลฎีกาจะมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 947/2535 ดังกล่าวก็ได้มีการขายทอดตลาดทรัพย์ให้ผู้ซื้อทรัพย์ไป จำเลยที่ 3จึงคัดค้านว่าการประกาศขายทอดตลาดไม่ชอบ เป็นคดีที่หมายเหตุนี้และเมื่อศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องและมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดีแล้วคู่ความคงต้องอุทธรณ์ ฎีกาอีกเป็นแน่ เท่ากับคดีนี้พิพาทกันไม่น้อยกว่า 9 ศาลน่าเห็นใจโจทก์ จำเลย ผู้ซื้อทรัพย์และศาล สมชายรัตนชื่อสกุลคำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชี สัญญาค้ำประกัน และบังคับจำนองศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 ร่วมกันชำระเงิน569,624.30 บาท พร้อมดอกเบี้ย และให้จำเลยที่ 2 ชำระเงิน481,331.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ โดยผ่อนชำระเป็นงวดแต่จำเลยทั้งสามผิดนัด โจทก์จึงขอให้บังคับคดีแล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 3 คือที่ดินโฉนดเลขที่ 50493ตำบลในเมือง (หนองจะบก) อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมาพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาด โดยในการขายทอดตลาดครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 มีนายภูมิพันธ์ บุญนาจเสวีเป็นผู้ซื้อได้ในราคา 370,000 บาทจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องว่า ในการขายทอดตลาดทรัพย์ของจำเลยที่ 3เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 เจ้าพนักงานบังคับคดีมิได้แจ้งกำหนดนัดให้จำเลยที่ 3 ทราบ ณ ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 แต่ใช้วิธีประกาศหนังสือพิมพ์ เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดโจทก์และผู้ซื้อทรัพย์ยื่นคำคัดค้านทำนองเดียวกันว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีส่งประกาศขายทอดตลาดไปที่ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 ซึ่งระบุไว้ในคำให้การแล้วแต่ไม่สามารถส่งได้ จึงประกาศทางหนังสือพิมพ์ และจำเลยที่ 3 ก็ทราบนัดขายทอดตลาดแล้ว ทั้งการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว จึงไม่อาจเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 2 ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว ให้ยกคำร้องจำเลยที่ 3 อุทธรณ์ระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ภาค 1 จำเลยที่ 3 ถึงแก่กรรมนายพงษ์เทพ เจริญดิเรกทรัพย์ ทายาทของจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทน ศาลอุทธรณ์ภาค 1 อนุญาตศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์พิพาท วันที่ 5 สิงหาคม 2534 และผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้เป็นสิทธิของผู้ซื้อทรัพย์แล้วเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2534 การที่จำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอให้ศาลยกเลิกการขายทอดตลาด เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2534 จึงเป็นการยื่นหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง พิพากษายืนจำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาว่า จำเลยที่ 3 ได้ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วหรือไม่เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงจะได้ความว่า ผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของผู้ซื้อทรัพย์ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม2534 แล้วก็ตาม แต่ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการบังคับคดีได้เสร็จลงตั้งแต่วันดังกล่าว เพราะตราบใดที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาดแล้ว ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 3ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงให้ยกคำร้อง และศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนตามมานั้นเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฎีกาของจำเลยที่ 3 ฟังขึ้น"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกคำสั่งของศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ 3 แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5706/2537ธนาคาร กสิกร ไทย จำกัดโจทก์ผู้ซื้อ ทรัพย์โจทก์นาย ภูมิ พัน ธ์ บุญนาจเสวีโจทก์นาย นพดล อธิจันทรรัตน์ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 296 แม้ผู้ซื้อทรัพย์จะได้โอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของตนแล้วแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาด ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วจำเลยจึงยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดได้คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญาเบิกเงินเกินบัญชี สัญญาค้ำประกัน และบังคับจำนองศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมให้จำเลยที่ 1 และที่ 3 ร่วมกันชำระเงิน569,624.30 บาท พร้อมดอกเบี้ย และให้จำเลยที่ 2 ชำระเงิน481,331.98 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ โดยผ่อนชำระเป็นงวดแต่จำเลยทั้งสามผิดนัด โจทก์จึงขอให้บังคับคดีแล้วนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์จำนองของจำเลยที่ 3 คือที่ดินโฉนดเลขที่ 50493ตำบลในเมือง (หนองจะบก) อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมาพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาด โดยในการขายทอดตลาดครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 มีนายภูมิพันธ์ บุญนาจเสวีเป็นผู้ซื้อได้ในราคา 370,000 บาทจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องว่า ในการขายทอดตลาดทรัพย์ของจำเลยที่ 3เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2534 เจ้าพนักงานบังคับคดีมิได้แจ้งกำหนดนัดให้จำเลยที่ 3 ทราบ ณ ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 แต่ใช้วิธีประกาศหนังสือพิมพ์ เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาไม่ชอบด้วยกฎหมายขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดโจทก์และผู้ซื้อทรัพย์ยื่นคำคัดค้านทำนองเดียวกันว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีส่งประกาศขายทอดตลาดไปที่ภูมิลำเนาของจำเลยที่ 3 ซึ่งระบุไว้ในคำให้การแล้วแต่ไม่สามารถส่งได้ จึงประกาศทางหนังสือพิมพ์ และจำเลยที่ 3 ก็ทราบนัดขายทอดตลาดแล้ว ทั้งการบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว จึงไม่อาจเพิกถอนการขายทอดตลาดได้ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 2 ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากบังคับคดีได้เสร็จสิ้นลงแล้ว ให้ยกคำร้องจำเลยที่ 3 อุทธรณ์ระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ภาค 1 จำเลยที่ 3 ถึงแก่กรรมนายพงษ์เทพ เจริญดิเรกทรัพย์ ทายาทของจำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทน ศาลอุทธรณ์ภาค 1 อนุญาตศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่า คดีนี้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์พิพาท วันที่ 5 สิงหาคม 2534 และผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้เป็นสิทธิของผู้ซื้อทรัพย์แล้วเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2534 การที่จำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องขอให้ศาลยกเลิกการขายทอดตลาด เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2534 จึงเป็นการยื่นหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง พิพากษายืนจำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาว่า จำเลยที่ 3 ได้ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วหรือไม่เห็นว่า แม้ข้อเท็จจริงจะได้ความว่า ผู้ซื้อทรัพย์ได้จัดการโอนทรัพย์ที่ซื้อได้มาเป็นของผู้ซื้อทรัพย์ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม2534 แล้วก็ตาม แต่ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการบังคับคดีได้เสร็จลงตั้งแต่วันดังกล่าว เพราะตราบใดที่โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับเงินค่าขายทอดตลาดแล้ว ย่อมถือไม่ได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้ว ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยที่ 3ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงให้ยกคำร้อง และศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนตามมานั้นเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฎีกาของจำเลยที่ 3 ฟังขึ้น"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกคำสั่งของศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ 3 แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี(สถิตย์ ไพเราะ-พรชัย สมรรถเวช-สมคิด ไตรโสรัส)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ การขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีที่ฝ่าฝืนต่อกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 นั้นต้องร้องขอในเวลาใด ๆ ก่อนการบังคับคดีเสร็จสิ้น แต่ทั้งนี้ต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น อย่างไรที่เรียกว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลง ศาลฎีกาเคยวางหลักไว้ว่า ได้โอนที่ดินที่ขายทอดตลาดให้แก่ผู้ซื้อแล้ว ทั้งโจทก์ก็ได้รับชำระหนี้จากเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดแล้ว ถือว่าการบังคับคดีเสร็จลงแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4246/25322532 ฎ.3452,คำพิพากษาศาลฎีกาที่2310/25252525ฎ.1619,คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1201/25202520 ฎ.882) แม้อยู่ระหว่างโอนชื่อทางทะเบียนแก่ผู้ซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาด แต่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้จ่ายเงินแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว ก็ถือว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 221/25232523ฎ.162) ถ้าโจทก์ยังไม่ได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษา เพราะเจ้าพนักงานบังคับคดียังไม่ได้จ่ายเงินจากการขายทอดตลาดให้โจทก์ ถือว่าการบังคับคดียังไม่เสร็จบริบูรณ์ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6486/25312531 ฎ.3523) คดีที่หมายเหตุนี้ข้อเท็จจริงในสำนวนปรากฏว่า ในวันนัดไต่สวนคำร้องจำเลยที่ 3 ศาลชั้นต้นสอบถามจำเลยที่ 3 และผู้ซื้อทรัพย์ซึ่งแถลงรับว่าผู้ซื้อทรัพย์ได้ชำระเงินค่าซื้อทรัพย์ และโอนทรัพย์ที่ซื้อเป็นของตนเองแล้ว ศาลชั้นต้นเห็นว่าการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงแล้ว จึงยกคำร้องศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนตามด้วยเหตุผลอย่างเดียวกัน ในชั้นฎีกาเฉพาะปัญหาว่าการบังคับคดีเสร็จลงแล้วหรือไม่นั้นเมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้รับเงินจากการขายทอดตลาด การบังคับคดีย่อมยังไม่เสร็จบริบูรณ์ ตามหลักกฎหมายดังกล่าวข้างต้น ส่วนปัญหาการประกาศแจ้งวันขายทอดตลาดให้จำเลยที่ 3 ทราบทางหนังสือพิมพ์ อันเป็นประเด็นที่โต้เถียงกันมาในศาลล่างว่าชอบด้วยกฎหมายหรือไม่นั้น ศาลฎีกาไม่สามารถวินิจฉัยได้เพราะศาลชั้นต้นยังมิได้ไต่สวนในประเด็นนี้ศาลฎีกาจึงต้องย้อนสำนวนให้ศาลชั้นต้นไต่สวนและมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี มูลเหตุคดีนี้เดิมเป็นเรื่องโจทก์ฟ้องบังคับจำนอง ศาลพิพากษาตามยอม แต่จำเลยผิดสัญญาโจทก์ขอศาลตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ที่เป็นปัญหาในคดีนี้ออกขายทอดตลาด จำเลยที่ 3 โต้แย้งว่าการออกหมายบังคับคดีไม่ชอบ ขอให้ศาลเพิกถอนหมายบังคับคดี และพิพาทกันมาจนศาลฎีกามีคำพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองว่าการออกหมายบังคับคดีชอบแล้ว ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 947/2535แต่ก่อนที่ศาลฎีกาจะมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 947/2535 ดังกล่าวก็ได้มีการขายทอดตลาดทรัพย์ให้ผู้ซื้อทรัพย์ไป จำเลยที่ 3จึงคัดค้านว่าการประกาศขายทอดตลาดไม่ชอบ เป็นคดีที่หมายเหตุนี้และเมื่อศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องและมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดีแล้วคู่ความคงต้องอุทธรณ์ ฎีกาอีกเป็นแน่ เท่ากับคดีนี้พิพาทกันไม่น้อยกว่า 9 ศาลน่าเห็นใจโจทก์ จำเลย ผู้ซื้อทรัพย์และศาล สมชายรัตนชื่อสกุล