คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2520หลักกฎหมาย: ที่ดินมือเปล่า 22 ไร่ พ. ยกให้โจทก์และน.สามีเป็นของรับไหว้ในวันแต่งงาน จึงเป็นสินสมรส น. และโจทก์เป็นบิดามารดาจำเลย เมื่อน.ตายโจทก์มีส่วนแบ่งในฐานะภริยาและทายาท จำเลยมีส่วนแบ่งในฐานะทายาท แต่ยังไม่ได้แบ่งกัน จำเลยกับบุตรคนอื่น ของ น. และโจทก์เข้าทำนาและมีบ้านเรือนถาวรอยู่ในที่ดินแปลงนี้ บุตรคนหนึ่งช่วยโจทก์ทำนาและโจทก์ไปๆ มาๆ ที่บ้านบุตรโจทก์ในที่ดิน ถือว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นๆ ใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสองฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้ออก น.ส.3 ให้ด้วย จำเลยจึงมีสิทธิขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามจำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน 22 ไร่ตามหนังสือแจ้งการครอบครองโจทก์ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินเนื้อที่ 2 ไร่เศษ และขอออกน.ส.3 ด้วย จำเลยซึ่งเป็นบุตรโจทก์คัดค้าน จึงขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้าไปเกี่ยวข้องจำเลยให้การว่า ที่ดินเป็นของนายนาคบิดา บิดาตายแล้ว ปัจจุบันที่ดินแปลงนี้เป็นของจำเลยและน้อง ๆ บิดายกที่ดิน 9 ไร่เศษให้จำเลย จำเลยคัดค้านไม่ยอมให้โจทก์ขายเพราะเป็นที่ดินของจำเลย ขอให้ยกฟ้องคู่ความรับกันว่า พิพาทกันในที่ดินส่วนที่จำเลยเป็นฝ่ายครอบครองศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์เป็นผู้ครอบครองทรัพย์สมบัติทั้งหมดของนายนาคนับแต่นายนาคถึงแก่กรรมตลอดมา จำเลยไม่มีอำนาจขัดขวางมิให้โจทก์ขายที่พิพาทซึ่งเป็นของโจทก์ พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า นายพุ่มลุงนายนาคยกให้นายนาคกับโจทก์เป็นของรับไหว้ตอนแต่งงาน จึงเป็นสินสมรสของนายนาคกับโจทก์ เมื่อนายนาคถึงแก่กรรม ที่ดินเฉพาะส่วนของนายนาคจึงเป็นทรัพย์มรดกตกทอดแก่ทายาท โจทก์ผู้เป็นภริยาย่อมมีส่วนแบ่งที่ดิน 22 ไร่ทั้งในฐานะภริยาและในฐานะทายาทตามกฎหมาย ระหว่างนายนาคมีชีวิตอยู่ นายนาคไม่เคยแบ่งทรัพย์ให้แก่บุตร ประกอบกับจำเลยและบุตรคนอื่นของโจทก์กับนายนาคมีนางถวิล, นายนิตย์ ได้เข้าทำนาอยู่ในที่ดินแปลงนี้ มีบ้านเรือนปลูกอยู่อย่างถาวรโดยไม่ปรากฏว่ามีการแบ่งกัน และเมื่อนายนาคถึงแก่กรรมแล้ว นายนิตย์ยังช่วยโจทก์ทำนา ส่วนโจทก์นั้นปกติอยู่กับนางกลั่นบุตรสาวที่บ้านลำใยตก ไป ๆ มา ๆ ที่บ้านนางถวิลในที่ดิน พฤติการณ์ดังกล่าวมาศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าจำเลยอาศัย เหตุที่จำเลยไม่เรียกร้องทรัพย์มรดกนายนาคเพราะเข้าใจว่าโจทก์ซึ่งเป็นมารดาจะต้องแบ่งให้จำเลยและน้อง ๆ จึงถือได้ว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมามีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสอง ฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้เจ้าพนักงานที่ดินขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้ โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามมิให้จำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2520นางชุม ลายทิพย์โจทก์นายสวัสดิ์ ลายทิพย์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1356, ม. 1361, ม. 1474, ม. 1599, ม. 1625, ม. 1629 ป.วิ.พ. ม. 55ที่ดินมือเปล่า 22 ไร่ พ. ยกให้โจทก์และน.สามีเป็นของรับไหว้ในวันแต่งงาน จึงเป็นสินสมรส น. และโจทก์เป็นบิดามารดาจำเลย เมื่อน.ตายโจทก์มีส่วนแบ่งในฐานะภริยาและทายาท จำเลยมีส่วนแบ่งในฐานะทายาท แต่ยังไม่ได้แบ่งกัน จำเลยกับบุตรคนอื่น ของ น. และโจทก์เข้าทำนาและมีบ้านเรือนถาวรอยู่ในที่ดินแปลงนี้ บุตรคนหนึ่งช่วยโจทก์ทำนาและโจทก์ไปๆ มาๆ ที่บ้านบุตรโจทก์ในที่ดิน ถือว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นๆ ใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสองฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้ออก น.ส.3 ให้ด้วย จำเลยจึงมีสิทธิขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามจำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน 22 ไร่ตามหนังสือแจ้งการครอบครองโจทก์ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินเนื้อที่ 2 ไร่เศษ และขอออกน.ส.3 ด้วย จำเลยซึ่งเป็นบุตรโจทก์คัดค้าน จึงขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้าไปเกี่ยวข้องจำเลยให้การว่า ที่ดินเป็นของนายนาคบิดา บิดาตายแล้ว ปัจจุบันที่ดินแปลงนี้เป็นของจำเลยและน้อง ๆ บิดายกที่ดิน 9 ไร่เศษให้จำเลย จำเลยคัดค้านไม่ยอมให้โจทก์ขายเพราะเป็นที่ดินของจำเลย ขอให้ยกฟ้องคู่ความรับกันว่า พิพาทกันในที่ดินส่วนที่จำเลยเป็นฝ่ายครอบครองศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์เป็นผู้ครอบครองทรัพย์สมบัติทั้งหมดของนายนาคนับแต่นายนาคถึงแก่กรรมตลอดมา จำเลยไม่มีอำนาจขัดขวางมิให้โจทก์ขายที่พิพาทซึ่งเป็นของโจทก์ พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า นายพุ่มลุงนายนาคยกให้นายนาคกับโจทก์เป็นของรับไหว้ตอนแต่งงาน จึงเป็นสินสมรสของนายนาคกับโจทก์ เมื่อนายนาคถึงแก่กรรม ที่ดินเฉพาะส่วนของนายนาคจึงเป็นทรัพย์มรดกตกทอดแก่ทายาท โจทก์ผู้เป็นภริยาย่อมมีส่วนแบ่งที่ดิน 22 ไร่ทั้งในฐานะภริยาและในฐานะทายาทตามกฎหมาย ระหว่างนายนาคมีชีวิตอยู่ นายนาคไม่เคยแบ่งทรัพย์ให้แก่บุตร ประกอบกับจำเลยและบุตรคนอื่นของโจทก์กับนายนาคมีนางถวิล, นายนิตย์ ได้เข้าทำนาอยู่ในที่ดินแปลงนี้ มีบ้านเรือนปลูกอยู่อย่างถาวรโดยไม่ปรากฏว่ามีการแบ่งกัน และเมื่อนายนาคถึงแก่กรรมแล้ว นายนิตย์ยังช่วยโจทก์ทำนา ส่วนโจทก์นั้นปกติอยู่กับนางกลั่นบุตรสาวที่บ้านลำใยตก ไป ๆ มา ๆ ที่บ้านนางถวิลในที่ดิน พฤติการณ์ดังกล่าวมาศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าจำเลยอาศัย เหตุที่จำเลยไม่เรียกร้องทรัพย์มรดกนายนาคเพราะเข้าใจว่าโจทก์ซึ่งเป็นมารดาจะต้องแบ่งให้จำเลยและน้อง ๆ จึงถือได้ว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมามีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสอง ฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้เจ้าพนักงานที่ดินขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้ โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามมิให้จำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่พิพากษายืน(ขจร หะวานนท์-ยิ่งศักดิ์ กฤษณจินดา-สมคิด มงคลชาติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน 22 ไร่ตามหนังสือแจ้งการครอบครองโจทก์ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินเนื้อที่ 2 ไร่เศษ และขอออกน.ส.3 ด้วย จำเลยซึ่งเป็นบุตรโจทก์คัดค้าน จึงขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้าไปเกี่ยวข้องจำเลยให้การว่า ที่ดินเป็นของนายนาคบิดา บิดาตายแล้ว ปัจจุบันที่ดินแปลงนี้เป็นของจำเลยและน้อง ๆ บิดายกที่ดิน 9 ไร่เศษให้จำเลย จำเลยคัดค้านไม่ยอมให้โจทก์ขายเพราะเป็นที่ดินของจำเลย ขอให้ยกฟ้องคู่ความรับกันว่า พิพาทกันในที่ดินส่วนที่จำเลยเป็นฝ่ายครอบครองศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์เป็นผู้ครอบครองทรัพย์สมบัติทั้งหมดของนายนาคนับแต่นายนาคถึงแก่กรรมตลอดมา จำเลยไม่มีอำนาจขัดขวางมิให้โจทก์ขายที่พิพาทซึ่งเป็นของโจทก์ พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า นายพุ่มลุงนายนาคยกให้นายนาคกับโจทก์เป็นของรับไหว้ตอนแต่งงาน จึงเป็นสินสมรสของนายนาคกับโจทก์ เมื่อนายนาคถึงแก่กรรม ที่ดินเฉพาะส่วนของนายนาคจึงเป็นทรัพย์มรดกตกทอดแก่ทายาท โจทก์ผู้เป็นภริยาย่อมมีส่วนแบ่งที่ดิน 22 ไร่ทั้งในฐานะภริยาและในฐานะทายาทตามกฎหมาย ระหว่างนายนาคมีชีวิตอยู่ นายนาคไม่เคยแบ่งทรัพย์ให้แก่บุตร ประกอบกับจำเลยและบุตรคนอื่นของโจทก์กับนายนาคมีนางถวิล, นายนิตย์ ได้เข้าทำนาอยู่ในที่ดินแปลงนี้ มีบ้านเรือนปลูกอยู่อย่างถาวรโดยไม่ปรากฏว่ามีการแบ่งกัน และเมื่อนายนาคถึงแก่กรรมแล้ว นายนิตย์ยังช่วยโจทก์ทำนา ส่วนโจทก์นั้นปกติอยู่กับนางกลั่นบุตรสาวที่บ้านลำใยตก ไป ๆ มา ๆ ที่บ้านนางถวิลในที่ดิน พฤติการณ์ดังกล่าวมาศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าจำเลยอาศัย เหตุที่จำเลยไม่เรียกร้องทรัพย์มรดกนายนาคเพราะเข้าใจว่าโจทก์ซึ่งเป็นมารดาจะต้องแบ่งให้จำเลยและน้อง ๆ จึงถือได้ว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมามีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสอง ฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้เจ้าพนักงานที่ดินขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้ โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามมิให้จำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2520นางชุม ลายทิพย์โจทก์นายสวัสดิ์ ลายทิพย์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1356, ม. 1361, ม. 1474, ม. 1599, ม. 1625, ม. 1629 ป.วิ.พ. ม. 55ที่ดินมือเปล่า 22 ไร่ พ. ยกให้โจทก์และน.สามีเป็นของรับไหว้ในวันแต่งงาน จึงเป็นสินสมรส น. และโจทก์เป็นบิดามารดาจำเลย เมื่อน.ตายโจทก์มีส่วนแบ่งในฐานะภริยาและทายาท จำเลยมีส่วนแบ่งในฐานะทายาท แต่ยังไม่ได้แบ่งกัน จำเลยกับบุตรคนอื่น ของ น. และโจทก์เข้าทำนาและมีบ้านเรือนถาวรอยู่ในที่ดินแปลงนี้ บุตรคนหนึ่งช่วยโจทก์ทำนาและโจทก์ไปๆ มาๆ ที่บ้านบุตรโจทก์ในที่ดิน ถือว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นๆ ใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสองฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้ออก น.ส.3 ให้ด้วย จำเลยจึงมีสิทธิขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามจำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดิน 22 ไร่ตามหนังสือแจ้งการครอบครองโจทก์ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินเนื้อที่ 2 ไร่เศษ และขอออกน.ส.3 ด้วย จำเลยซึ่งเป็นบุตรโจทก์คัดค้าน จึงขอให้ห้ามจำเลยและบริวารเข้าไปเกี่ยวข้องจำเลยให้การว่า ที่ดินเป็นของนายนาคบิดา บิดาตายแล้ว ปัจจุบันที่ดินแปลงนี้เป็นของจำเลยและน้อง ๆ บิดายกที่ดิน 9 ไร่เศษให้จำเลย จำเลยคัดค้านไม่ยอมให้โจทก์ขายเพราะเป็นที่ดินของจำเลย ขอให้ยกฟ้องคู่ความรับกันว่า พิพาทกันในที่ดินส่วนที่จำเลยเป็นฝ่ายครอบครองศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์เป็นผู้ครอบครองทรัพย์สมบัติทั้งหมดของนายนาคนับแต่นายนาคถึงแก่กรรมตลอดมา จำเลยไม่มีอำนาจขัดขวางมิให้โจทก์ขายที่พิพาทซึ่งเป็นของโจทก์ พิพากษาห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า นายพุ่มลุงนายนาคยกให้นายนาคกับโจทก์เป็นของรับไหว้ตอนแต่งงาน จึงเป็นสินสมรสของนายนาคกับโจทก์ เมื่อนายนาคถึงแก่กรรม ที่ดินเฉพาะส่วนของนายนาคจึงเป็นทรัพย์มรดกตกทอดแก่ทายาท โจทก์ผู้เป็นภริยาย่อมมีส่วนแบ่งที่ดิน 22 ไร่ทั้งในฐานะภริยาและในฐานะทายาทตามกฎหมาย ระหว่างนายนาคมีชีวิตอยู่ นายนาคไม่เคยแบ่งทรัพย์ให้แก่บุตร ประกอบกับจำเลยและบุตรคนอื่นของโจทก์กับนายนาคมีนางถวิล, นายนิตย์ ได้เข้าทำนาอยู่ในที่ดินแปลงนี้ มีบ้านเรือนปลูกอยู่อย่างถาวรโดยไม่ปรากฏว่ามีการแบ่งกัน และเมื่อนายนาคถึงแก่กรรมแล้ว นายนิตย์ยังช่วยโจทก์ทำนา ส่วนโจทก์นั้นปกติอยู่กับนางกลั่นบุตรสาวที่บ้านลำใยตก ไป ๆ มา ๆ ที่บ้านนางถวิลในที่ดิน พฤติการณ์ดังกล่าวมาศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์นำสืบไม่ได้ว่าจำเลยอาศัย เหตุที่จำเลยไม่เรียกร้องทรัพย์มรดกนายนาคเพราะเข้าใจว่าโจทก์ซึ่งเป็นมารดาจะต้องแบ่งให้จำเลยและน้อง ๆ จึงถือได้ว่าโจทก์จำเลยและทายาทอื่นใช้สิทธิครอบครองร่วมกันและแทนกันมามีฐานะเป็นเจ้าของรวมกัน ซึ่งเจ้าของรวมคนหนึ่งจะจำหน่ายทรัพย์สินโดยเจ้าของรวมคนอื่นมิได้ยินยอมด้วยไม่ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1361 วรรคสอง ฉะนั้นเมื่อโจทก์ไปยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอขายที่ดินบางส่วนของที่พิพาท กับขอให้เจ้าพนักงานที่ดินขัดขวางและยื่นคำร้องคัดค้านได้ โจทก์จะมาฟ้องขอให้ห้ามมิให้จำเลยเข้าไปเกี่ยวข้องหาได้ไม่พิพากษายืน(ขจร หะวานนท์-ยิ่งศักดิ์ กฤษณจินดา-สมคิด มงคลชาติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ