พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครราชสีมาจังหวัดนครราชสีมาพุทธศักราช ๒๔๗๘ ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎรลงวันที่ ๒๐สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘)น.อ. อาทิตย์ทิพอาภาร.น.เจ้าพระยายมราชพล.อ.เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธินตราไว้ ณ วันที่๗ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘เป็นปีที่ ๒ในรัชกาลปัจจุบันโดยที่เห็นสมควรจัดเขตชุมนุมชนซึ่งมีสภาพเป็นสุขาภิบาลเมืองนครราชสีมา ให้มีฐานะเป็นเทศบาลเมืองคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔๒ วรรค ๑ และวรรค ๓แห่งพระราชบัญญัติจัดระเบียบเทศบาล พ.ศ. ๒๔๗๖จึงให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ดังต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชกฤษฎีกานี้ให้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครราชสีมาจังหวัดนครราชสีมา พุทธศักราช ๒๔๗๘มาตรา ๒[๑] ให้ใช้พระราชกฤษฎีกานี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๓ให้จัดเขตชุมนุมชนในบรรดาตำบลอันเป็นที่ตั้งศาลาว่าการจังหวัดนครราชสีมา ตามเขตที่กำหนดไว้ในมาตรา๔ ขึ้นเป็นเมือง มีฐานะเป็นเทศบาลเมืองมีนามว่า เทศบาลเมืองนครราชสีมาจังหวัดนครราชสีมามาตรา ๔ ให้กำหนดเขตเทศบาลเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมาไว้ดังนี้ คือ ด้านเหนือตั้งแต่หลักเขตหมายเลขที่ ๑ ซึ่งตั้งอยู่ที่คลองลำปรุฝั่งใต้เหนือและห่างจากสถานีโคราช ๑๕๕ เมตรเป็นเส้นตรงข้ามคลองลำปรุไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๒ ชนคลองลำปรุฝั่งเหนือซึ่งอยู่ห่างจากหลักเขตที่หนึ่ง ๓๐ เมตรจากหลักเขตหมายเลขที่๒ เดินตามแนวคลองลำปรุไปทางทิศตะวันออก จดหลักเขตหมายเลขที่ ๓ที่เชิงสะพานแห่งถนนสุรนารีฟากตะวันตกจากหลักเขตหมายเลขที่๓ ข้ามถนนสุรนารีไปทางทิศตะวันออกถึงปากซอยถนนซึ่งมาจากถนนโพธิกลางเลียบไปตามคลองลำปรุฝั่งเหนือ จนหมดเขตที่พักเกษตรด้านเหนือแล้วตัดเป็นเส้นตรงไปยังหลักเขตหมายเลขที่ ๔ซึ่งตั้งอยู่ตรงทางแยกของคลองลำปรุจากถนนสุรนารีจากหลักเขตหมายเลขที่๔ เลียบไปตามถนนสุรนารีฟากใต้จดถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๕ ซึ่งตั้งอยู่ที่สี่แยกถนนสุรนารีมุมตะวันออกเฉียงใต้จากหลักเขตหมายเลขที่๕ เลียบไปตามถนนสุรนารีฟากใต้ข้ามถนนราชดำเนิน ถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๖ที่มุมคูเมืองฝั่งตะวันตกจากหลักเขตหมายเลขที่๖ เป็นเส้นตรงเข้าในเขตเมืองไปตามถนนอัษฎางค์ ข้ามถนนจักรีถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๗ตรงสี่แยกมุมตะวันออกเฉียงใต้จากหลักเขตหมายเลขที่๗ เป็นเส้นตรงผ่านหน้าสถานีประชานามัยพิทักษ์ ที่ ๔ ถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๘ซึ่งตั้งอยู่ตรงสี่แยกระหว่างถนนมนัศกับถนนอัษฎางค์มุมตะวันออกเฉียงใต้จากหลักเขตหมายเลขที่๘ เป็นเส้นตรงผ่านสระขวัญถึงสี่แยกเขตถนนประจักร มุมตะวันตกเฉียงใต้ ที่หลักเขตหมายเลขที่๙จากหลักเขตหมายเลขที่๙ เป็นเส้นตรงไปตามแนวถนนอัษฎางค์ฟากใต้ ถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๑๐ซึ่งตั้งอยู่ในแนวเดียวกับหลังตัวโบสถ์วัดกลาง และห่างจากหลักเขตหมายเลขที่เก้า๒๘๒ เมตรจากหลักเขตหมายเลขที่๑๐ เป็นเส้นตรงผ่านหลักเขตหมายเลขที่ ๑๑ ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากทางสี่แยกถนนกุดั่นมาทางทิศตะวันตก๒๐ เมตร แล้วเดินตามแนวถนนอัษฎางค์ฟากใต้ข้ามถนนพลล้าน จดหลักเขตหมายเลขที่ ๑๒ที่กำแพงเมืองภายในด้านตะวันออกจากหลักเขตหมายเลขที่ ๑๒ เลียบตามแนวกำแพงเมืองภายใน ผ่านประตูพลล้านตามขอบถนนพลล้านฟากตะวันออกมาทางทิศใต้ ถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๑๓ซึ่งตั้งอยู่ที่สามแยกระหว่างถนนมหาดไทยกับถนนพลล้านและอยู่ในระดับแนวถนนมหาดไทยฟากเหนือด้านใต้จากหลักเขตหมายเลขที่ ๑๓ ข้ามถนนพลล้านมาทางทิศตะวันตก เดินตามแนวถนนมหาดไทยฟากเหนือข้ามถนนกุดั่นที่ทางสี่แยก ผ่านสระแมวด้านใต้ ข้ามถนนไชยณรงค์ ถึงหลักเขตหมายเลขที่๑๔ ที่สี่แยกมุมตะวันตกเฉียงเหนือจากหลักเขตหมายเลขที่๑๔ เป็นเส้นตรงเลียบตามถนนมหาดไทยฟากเหนือข้ามถนนมนัศ ผ่านหลักเขตหมายเลขที่ ๑๕ที่สี่แยก แล้วหักเป็นเส้นตรงไปตามถนนมหาดไทยฟากเหนือผ่านหลักเขตหมายเลขที่ ๑๖ที่มุมตะวันตกเฉียงใต้ตอนทางสามแพร่งระหว่างถนนมหาดไทยกับถนนชุมพลถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๑๗ ที่สี่แยกถนนราชดำเนินมุมตะวันออกเฉียงเหนือจากหลักเขตหมายเลขที่๑๗ ข้ามถนนราชดำเนินเป็นเส้นตรงไปทางทิศตะวันตก เลียบตามถนนจอมสุรางค์ยาตรฟากเหนือถึงหลักเขตหมายเลขที่๑๘ ที่สี่แยกถนนไปโรงสีย่งเต็กเฮง มุมตะวันออกเฉียงเหนือจากหลักเขตหมายเลขที่๑๘ ข้ามสี่แยกนั้นเดินตามแนวถนนจอมสุรางค์ยาตร จนสุดเขตวัดหัวบึงเลี้ยวผ่านที่ทำการเทศบาล เข้าเขตกองตำรวจภูธร แล้วเลี้ยวในระยะห่างจากมุมเขตกองตำรวจภูธรที่ทางสี่แพร่งถนนโพธิ์กลาง๒๐ เมตร ข้ามถนนจอมสุรางค์ยาตร เดินตามขอบถนนโพธิ์กลางฟากใต้ต่อไปทางทิศตะวันตกถึงหลักเขตหมายเลขที่๑๙ ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากสถานีโคราชมาทางทิศตะวันออก ๒๓๒ เมตรจากหลักเขตหมายเลขที่๑๙ เลียบมาตามถนนโพธิ์กลางฟากใต้ ผ่านสถานีหลังสถานีโคราช ถึงหลักเขตหมายเลขที่ ๒๐ซึ่งอยู่ห่างจากสถานี ๗.๕๐ เมตรด้านตะวันตกจากหลักเขตหมายเลขที่ ๒๐ เป็นเส้นไปทางทิศเหนือผ่านหลักเขตหมายเลขที่ ๒๑ และ ๒๒จนจดหลักเขตหมายเลขที่ ๑ ที่คลองลำปรุฝั่งใต้ดังปรากฏในแผนผังท้ายพระราชกฤษฎีกานี้ตามเส้นแนวเขตดังกำหนดไว้ในวรรคก่อนให้มีหลักย่อยปักไว้เป็นระยะ เพื่อแสดงแนวเขตด้วยตามควรมาตรา ๕ที่ดินหรือโรงเรือนสิ่งปลูกสร้างของผู้ใดเหลื่อมล้ำเข้ามาในเส้นเขตที่กำหนดไว้ในมาตรา๔ แม้แต่ส่วนหนึ่งส่วนใด ให้ถือว่าที่ดินซึ่งติดต่อเป็นผืนเดียวกันนั้นหรือโรงเรือนสิ่งปลูกสร้างนั้น ๆ อยู่ในเขตเทศบาลเต็มทุกส่วนมาตรา ๖ ให้โอนบรรดาทรัพย์สินตลอดจนสิทธิและหน้าที่ของสุขาภิบาลเมืองนครราชสีมาเป็นของเทศบาลเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา ตามมาตรา ๖๔แห่งพระราชบัญญัติจัดระเบียบเทศบาล พ.ศ. ๒๔๗๖มาตรา๗ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชกฤษฎีกานี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ(ตามมติคณะรัฐมนตรี)พระยานิติศาสตร์ไพศาลย์รัฐมนตรี[เอกสารแนบท้าย]๑.แผนผังเขตเทศบาลเมืองนครราชสีมา(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ศรินรัตน์/จัดทำ๑๔ พฤษภาคม ๒๕๖๓ปาจรีย์/ตรวจ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๒/-/หน้า ๑๖๗๕/๑๐ ธันวาคม ๒๔๗๘