คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2235/2515หลักกฎหมาย: โจทก์ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้ พ. กับ ส. คนละส่วนเท่าๆ กัน เป็นเงิน 37,935 บาทถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้. ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้ พ. กับ ส. คนละส่วนเท่าๆ กัน เป็นเงินคนละ 37,935 บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ ศาลพิพากษาให้ พ. กับ ส.และจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลงกัน ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน ไม่เป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง เมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นด้วยกับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาแบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบไม่ได้ ภาพถ่ายที่เป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานดังบังคับไว้ในมาตรา 90 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๕๖ จ่าสิบเอกบุญมี สุนทรพันธ์ได้สมรสกับจำเลยโดยต่างไม่มีสินเดิม มีบุตรด้วยกัน ๕ คน มีสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้อง ต่อมาจ่าสิบเอกบุญมีถึงแก่กรรม โดยมิได้ทำพินัยกรรมมีมรดกคิดเป็นเงิน ๒๒๗,๖๑๐ บาท จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกไม่ยอมแบ่งปันมรดกให้แก่นางพิศและสิบโทสุนทรผู้เป็นทายาท นางพิศกับสิบโทสุนทรจึงร้องขอให้พนักงานอัยการดำเนินคดีนี้ ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วนเท่า ๆ กัน เป็นเงิน๓๗,๙๓๕ บาท ถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้นางพิศกับสิบโทสุนทรคนละส่วนเท่า ๆ กันเป็นเงินคนละ ๓๗,๙๓๕ บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ จำเลยให้การว่า จำเลยได้รวบรวมทรัพย์มรดกมีราคารวม ๑๐๘,๕๑๖ บาทไม่ใช่มีราคาตามฟ้อง จำเลยได้จ่ายเป็นค่าทำศพผู้ตายเป็นเงิน ๔๗,๖๒๕ บาทหักค่าทำศพแล้วคงเหลือเงินในกองมรดก ๒๔,๗๑๙ บาท ตกได้แก่จำเลยและบุตร๕ คน คนละส่วน เป็นเงิน ๔,๑๑๙.๘๐ บาท จำเลยได้แบ่งให้ลูก ๆ ของจำเลยไปแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า เมื่อแบ่งสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้องให้จำเลยหนึ่งส่วน ให้จ่าสิบเอกบุญมีได้สองส่วนแล้ว ให้หักทรัพย์สินอันเป็นส่วนของจ่าสิบเอกบุญมีเจ้ามรดกเป็นค่าใช้จ่ายในการทำศพเจ้ามรดก ๒๓,๗๒๕ บาทเหลือจากนั้นให้แบ่งเป็นหกส่วน ให้นางพิศ ศวิตชาติ ได้หนึ่งส่วน สิบโทสุนทรสุนทรพันธ์ ได้หนึ่งส่วน การแบ่งให้กระทำโดยเอาทรัพย์ดังกล่าวออกแบ่งถ้าไม่ตกลงกันให้ประมูลราคาระหว่างจำเลยกับนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์หากไม่อาจทำได้ ให้เอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดแล้วแบ่งเงินสุทธิที่ได้จากการขายทอดตลาดตามส่วน คำขออื่นของโจทก์ให้ยก โจทก์จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าที่จำเลยฎีกาเป็นปัญหาข้อกฎหมายว่าศาลอุทธรณ์พิพากษานอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๒ วรรคแรก นั้นศาลฎีกาเห็นว่า ตามฟ้องโจทก์ โจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วน เป็นประการสำคัญส่วนการจะได้ส่วนแบ่งเป็นเงินหรือทรัพย์สิน และแบ่งโดยวิธีใดนั้นโจทก์ก็ได้ขอมาหลายประการตามคำขอท้ายฟ้อง ซึ่งศาลย่อมมีอำนาจที่จะแบ่งให้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๖๔อยู่แล้ว การที่โจทก์คิดราคาส่วนแบ่งเป็นเงินมาด้วยก็เพื่อความสะดวกในการคำนวณส่วนได้ของนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์เพื่อเสียค่าขึ้นศาล และเพื่อสะดวกแก่การคำนวณดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกร้องมาด้วยเท่านั้น มิใช่เป็นกรณีที่โจทก์ฟ้องเรียกให้จำเลยชำระหนี้เป็นจำนวนเงินดังกล่าวแต่ประการเดียวดังที่จำเลยฎีกา ฉะนั้น การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ กับจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลง ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน จึงเป็นการชอบแล้ว หาเป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้องไม่ ตามนัยฎีกาที่ ๕/๒๔๙๖ ระหว่างนายเนียม พรมพากล โจทก์ นางเคลือบ โอษฐธนู กับพวก จำเลยเมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นพ้องกับคำพิพากษาศาลชั้นต้นในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์แบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบได้อย่างไร จำเลยฎีกาประการสุดท้ายว่า ภาพถ่ายหมาย จ.๑ ถึง จ.๓เป็นเอกสารที่โจทก์จะต้องส่งสำเนาให้จำเลยก่อน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ ศาลฎีกาเห็นว่าภาพถ่ายที่โจทก์อ้างเป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานโจทก์ผู้อ้างไม่ต้องส่งสำเนาให้แก่จำเลยก่อนวันสืบพยาน พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2235/2515พนักงานอัยการกรมอัยการ เพื่อประโยชน์ของ นางพิศ ศวิตชาติและสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์โจทก์นางชิต สุนทรพันธ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1364 ป.วิ.พ. ม. 90, ม. 142โจทก์ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้ พ. กับ ส. คนละส่วนเท่าๆ กัน เป็นเงิน 37,935 บาทถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้. ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้ พ. กับ ส. คนละส่วนเท่าๆ กัน เป็นเงินคนละ 37,935 บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ ศาลพิพากษาให้ พ. กับ ส.และจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลงกัน ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน ไม่เป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง เมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นด้วยกับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาแบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบไม่ได้ ภาพถ่ายที่เป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานดังบังคับไว้ในมาตรา 90 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๕๖ จ่าสิบเอกบุญมี สุนทรพันธ์ได้สมรสกับจำเลยโดยต่างไม่มีสินเดิม มีบุตรด้วยกัน ๕ คน มีสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้อง ต่อมาจ่าสิบเอกบุญมีถึงแก่กรรม โดยมิได้ทำพินัยกรรมมีมรดกคิดเป็นเงิน ๒๒๗,๖๑๐ บาท จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกไม่ยอมแบ่งปันมรดกให้แก่นางพิศและสิบโทสุนทรผู้เป็นทายาท นางพิศกับสิบโทสุนทรจึงร้องขอให้พนักงานอัยการดำเนินคดีนี้ ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วนเท่า ๆ กัน เป็นเงิน๓๗,๙๓๕ บาท ถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้นางพิศกับสิบโทสุนทรคนละส่วนเท่า ๆ กันเป็นเงินคนละ ๓๗,๙๓๕ บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ จำเลยให้การว่า จำเลยได้รวบรวมทรัพย์มรดกมีราคารวม ๑๐๘,๕๑๖ บาทไม่ใช่มีราคาตามฟ้อง จำเลยได้จ่ายเป็นค่าทำศพผู้ตายเป็นเงิน ๔๗,๖๒๕ บาทหักค่าทำศพแล้วคงเหลือเงินในกองมรดก ๒๔,๗๑๙ บาท ตกได้แก่จำเลยและบุตร๕ คน คนละส่วน เป็นเงิน ๔,๑๑๙.๘๐ บาท จำเลยได้แบ่งให้ลูก ๆ ของจำเลยไปแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า เมื่อแบ่งสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้องให้จำเลยหนึ่งส่วน ให้จ่าสิบเอกบุญมีได้สองส่วนแล้ว ให้หักทรัพย์สินอันเป็นส่วนของจ่าสิบเอกบุญมีเจ้ามรดกเป็นค่าใช้จ่ายในการทำศพเจ้ามรดก ๒๓,๗๒๕ บาทเหลือจากนั้นให้แบ่งเป็นหกส่วน ให้นางพิศ ศวิตชาติ ได้หนึ่งส่วน สิบโทสุนทรสุนทรพันธ์ ได้หนึ่งส่วน การแบ่งให้กระทำโดยเอาทรัพย์ดังกล่าวออกแบ่งถ้าไม่ตกลงกันให้ประมูลราคาระหว่างจำเลยกับนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์หากไม่อาจทำได้ ให้เอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดแล้วแบ่งเงินสุทธิที่ได้จากการขายทอดตลาดตามส่วน คำขออื่นของโจทก์ให้ยก โจทก์จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าที่จำเลยฎีกาเป็นปัญหาข้อกฎหมายว่าศาลอุทธรณ์พิพากษานอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๒ วรรคแรก นั้นศาลฎีกาเห็นว่า ตามฟ้องโจทก์ โจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วน เป็นประการสำคัญส่วนการจะได้ส่วนแบ่งเป็นเงินหรือทรัพย์สิน และแบ่งโดยวิธีใดนั้นโจทก์ก็ได้ขอมาหลายประการตามคำขอท้ายฟ้อง ซึ่งศาลย่อมมีอำนาจที่จะแบ่งให้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๖๔อยู่แล้ว การที่โจทก์คิดราคาส่วนแบ่งเป็นเงินมาด้วยก็เพื่อความสะดวกในการคำนวณส่วนได้ของนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์เพื่อเสียค่าขึ้นศาล และเพื่อสะดวกแก่การคำนวณดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกร้องมาด้วยเท่านั้น มิใช่เป็นกรณีที่โจทก์ฟ้องเรียกให้จำเลยชำระหนี้เป็นจำนวนเงินดังกล่าวแต่ประการเดียวดังที่จำเลยฎีกา ฉะนั้น การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ กับจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลง ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน จึงเป็นการชอบแล้ว หาเป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้องไม่ ตามนัยฎีกาที่ ๕/๒๔๙๖ ระหว่างนายเนียม พรมพากล โจทก์ นางเคลือบ โอษฐธนู กับพวก จำเลยเมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นพ้องกับคำพิพากษาศาลชั้นต้นในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์แบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบได้อย่างไร จำเลยฎีกาประการสุดท้ายว่า ภาพถ่ายหมาย จ.๑ ถึง จ.๓เป็นเอกสารที่โจทก์จะต้องส่งสำเนาให้จำเลยก่อน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ ศาลฎีกาเห็นว่าภาพถ่ายที่โจทก์อ้างเป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานโจทก์ผู้อ้างไม่ต้องส่งสำเนาให้แก่จำเลยก่อนวันสืบพยาน พิพากษายืน(ชวน พูนคำ-อุดม เพชรคุปต์-กฤษณ์ โสภิตกุล)ศาลแพ่ง - นายจันทร์ ระรวยทรงศาลอุทธรณ์ - นายไพโรจน์ ไวกาสีแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๕๖ จ่าสิบเอกบุญมี สุนทรพันธ์ได้สมรสกับจำเลยโดยต่างไม่มีสินเดิม มีบุตรด้วยกัน ๕ คน มีสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้อง ต่อมาจ่าสิบเอกบุญมีถึงแก่กรรม โดยมิได้ทำพินัยกรรมมีมรดกคิดเป็นเงิน ๒๒๗,๖๑๐ บาท จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกไม่ยอมแบ่งปันมรดกให้แก่นางพิศและสิบโทสุนทรผู้เป็นทายาท นางพิศกับสิบโทสุนทรจึงร้องขอให้พนักงานอัยการดำเนินคดีนี้ ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วนเท่า ๆ กัน เป็นเงิน๓๗,๙๓๕ บาท ถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้นางพิศกับสิบโทสุนทรคนละส่วนเท่า ๆ กันเป็นเงินคนละ ๓๗,๙๓๕ บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ จำเลยให้การว่า จำเลยได้รวบรวมทรัพย์มรดกมีราคารวม ๑๐๘,๕๑๖ บาทไม่ใช่มีราคาตามฟ้อง จำเลยได้จ่ายเป็นค่าทำศพผู้ตายเป็นเงิน ๔๗,๖๒๕ บาทหักค่าทำศพแล้วคงเหลือเงินในกองมรดก ๒๔,๗๑๙ บาท ตกได้แก่จำเลยและบุตร๕ คน คนละส่วน เป็นเงิน ๔,๑๑๙.๘๐ บาท จำเลยได้แบ่งให้ลูก ๆ ของจำเลยไปแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า เมื่อแบ่งสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้องให้จำเลยหนึ่งส่วน ให้จ่าสิบเอกบุญมีได้สองส่วนแล้ว ให้หักทรัพย์สินอันเป็นส่วนของจ่าสิบเอกบุญมีเจ้ามรดกเป็นค่าใช้จ่ายในการทำศพเจ้ามรดก ๒๓,๗๒๕ บาทเหลือจากนั้นให้แบ่งเป็นหกส่วน ให้นางพิศ ศวิตชาติ ได้หนึ่งส่วน สิบโทสุนทรสุนทรพันธ์ ได้หนึ่งส่วน การแบ่งให้กระทำโดยเอาทรัพย์ดังกล่าวออกแบ่งถ้าไม่ตกลงกันให้ประมูลราคาระหว่างจำเลยกับนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์หากไม่อาจทำได้ ให้เอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดแล้วแบ่งเงินสุทธิที่ได้จากการขายทอดตลาดตามส่วน คำขออื่นของโจทก์ให้ยก โจทก์จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าที่จำเลยฎีกาเป็นปัญหาข้อกฎหมายว่าศาลอุทธรณ์พิพากษานอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๒ วรรคแรก นั้นศาลฎีกาเห็นว่า ตามฟ้องโจทก์ โจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วน เป็นประการสำคัญส่วนการจะได้ส่วนแบ่งเป็นเงินหรือทรัพย์สิน และแบ่งโดยวิธีใดนั้นโจทก์ก็ได้ขอมาหลายประการตามคำขอท้ายฟ้อง ซึ่งศาลย่อมมีอำนาจที่จะแบ่งให้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๖๔อยู่แล้ว การที่โจทก์คิดราคาส่วนแบ่งเป็นเงินมาด้วยก็เพื่อความสะดวกในการคำนวณส่วนได้ของนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์เพื่อเสียค่าขึ้นศาล และเพื่อสะดวกแก่การคำนวณดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกร้องมาด้วยเท่านั้น มิใช่เป็นกรณีที่โจทก์ฟ้องเรียกให้จำเลยชำระหนี้เป็นจำนวนเงินดังกล่าวแต่ประการเดียวดังที่จำเลยฎีกา ฉะนั้น การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ กับจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลง ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน จึงเป็นการชอบแล้ว หาเป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้องไม่ ตามนัยฎีกาที่ ๕/๒๔๙๖ ระหว่างนายเนียม พรมพากล โจทก์ นางเคลือบ โอษฐธนู กับพวก จำเลยเมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นพ้องกับคำพิพากษาศาลชั้นต้นในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์แบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบได้อย่างไร จำเลยฎีกาประการสุดท้ายว่า ภาพถ่ายหมาย จ.๑ ถึง จ.๓เป็นเอกสารที่โจทก์จะต้องส่งสำเนาให้จำเลยก่อน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ ศาลฎีกาเห็นว่าภาพถ่ายที่โจทก์อ้างเป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานโจทก์ผู้อ้างไม่ต้องส่งสำเนาให้แก่จำเลยก่อนวันสืบพยาน พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2235/2515พนักงานอัยการกรมอัยการ เพื่อประโยชน์ของ นางพิศ ศวิตชาติและสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์โจทก์นางชิต สุนทรพันธ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1364 ป.วิ.พ. ม. 90, ม. 142โจทก์ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้ พ. กับ ส. คนละส่วนเท่าๆ กัน เป็นเงิน 37,935 บาทถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้. ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้ พ. กับ ส. คนละส่วนเท่าๆ กัน เป็นเงินคนละ 37,935 บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในเงินต้นดังกล่าวนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ ศาลพิพากษาให้ พ. กับ ส.และจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลงกัน ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน ไม่เป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง เมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นด้วยกับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาแบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบไม่ได้ ภาพถ่ายที่เป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานดังบังคับไว้ในมาตรา 90 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๕๖ จ่าสิบเอกบุญมี สุนทรพันธ์ได้สมรสกับจำเลยโดยต่างไม่มีสินเดิม มีบุตรด้วยกัน ๕ คน มีสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้อง ต่อมาจ่าสิบเอกบุญมีถึงแก่กรรม โดยมิได้ทำพินัยกรรมมีมรดกคิดเป็นเงิน ๒๒๗,๖๑๐ บาท จำเลยเป็นผู้จัดการมรดกไม่ยอมแบ่งปันมรดกให้แก่นางพิศและสิบโทสุนทรผู้เป็นทายาท นางพิศกับสิบโทสุนทรจึงร้องขอให้พนักงานอัยการดำเนินคดีนี้ ขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วนเท่า ๆ กัน เป็นเงิน๓๗,๙๓๕ บาท ถ้าไม่สามารถแบ่งเป็นเงินได้ขอให้ศาลขายทอดตลาดแบ่งเงินให้นางพิศกับสิบโทสุนทรคนละส่วนเท่า ๆ กันเป็นเงินคนละ ๓๗,๙๓๕ บาทให้จำเลยเสียดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ จำเลยให้การว่า จำเลยได้รวบรวมทรัพย์มรดกมีราคารวม ๑๐๘,๕๑๖ บาทไม่ใช่มีราคาตามฟ้อง จำเลยได้จ่ายเป็นค่าทำศพผู้ตายเป็นเงิน ๔๗,๖๒๕ บาทหักค่าทำศพแล้วคงเหลือเงินในกองมรดก ๒๔,๗๑๙ บาท ตกได้แก่จำเลยและบุตร๕ คน คนละส่วน เป็นเงิน ๔,๑๑๙.๘๐ บาท จำเลยได้แบ่งให้ลูก ๆ ของจำเลยไปแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า เมื่อแบ่งสินสมรสตามบัญชีทรัพย์ท้ายฟ้องให้จำเลยหนึ่งส่วน ให้จ่าสิบเอกบุญมีได้สองส่วนแล้ว ให้หักทรัพย์สินอันเป็นส่วนของจ่าสิบเอกบุญมีเจ้ามรดกเป็นค่าใช้จ่ายในการทำศพเจ้ามรดก ๒๓,๗๒๕ บาทเหลือจากนั้นให้แบ่งเป็นหกส่วน ให้นางพิศ ศวิตชาติ ได้หนึ่งส่วน สิบโทสุนทรสุนทรพันธ์ ได้หนึ่งส่วน การแบ่งให้กระทำโดยเอาทรัพย์ดังกล่าวออกแบ่งถ้าไม่ตกลงกันให้ประมูลราคาระหว่างจำเลยกับนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์หากไม่อาจทำได้ ให้เอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดแล้วแบ่งเงินสุทธิที่ได้จากการขายทอดตลาดตามส่วน คำขออื่นของโจทก์ให้ยก โจทก์จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าที่จำเลยฎีกาเป็นปัญหาข้อกฎหมายว่าศาลอุทธรณ์พิพากษานอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๒ วรรคแรก นั้นศาลฎีกาเห็นว่า ตามฟ้องโจทก์ โจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์สินตามบัญชีท้ายฟ้องให้นางพิศศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ คนละส่วน เป็นประการสำคัญส่วนการจะได้ส่วนแบ่งเป็นเงินหรือทรัพย์สิน และแบ่งโดยวิธีใดนั้นโจทก์ก็ได้ขอมาหลายประการตามคำขอท้ายฟ้อง ซึ่งศาลย่อมมีอำนาจที่จะแบ่งให้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๖๔อยู่แล้ว การที่โจทก์คิดราคาส่วนแบ่งเป็นเงินมาด้วยก็เพื่อความสะดวกในการคำนวณส่วนได้ของนางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์เพื่อเสียค่าขึ้นศาล และเพื่อสะดวกแก่การคำนวณดอกเบี้ยที่โจทก์เรียกร้องมาด้วยเท่านั้น มิใช่เป็นกรณีที่โจทก์ฟ้องเรียกให้จำเลยชำระหนี้เป็นจำนวนเงินดังกล่าวแต่ประการเดียวดังที่จำเลยฎีกา ฉะนั้น การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้นางพิศ ศวิตชาติ และสิบโทสุนทร สุนทรพันธ์ กับจำเลยแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันเองก่อน เมื่อไม่สามารถแบ่งได้ ให้ประมูลระหว่างกันเอง ถ้าไม่ตกลง ให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใด ให้แบ่งกันตามส่วน จึงเป็นการชอบแล้ว หาเป็นการตัดสินนอกคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้องไม่ ตามนัยฎีกาที่ ๕/๒๔๙๖ ระหว่างนายเนียม พรมพากล โจทก์ นางเคลือบ โอษฐธนู กับพวก จำเลยเมื่อจำเลยอุทธรณ์ จำเลยก็เห็นพ้องกับคำพิพากษาศาลชั้นต้นในวิธีแบ่งทรัพย์เช่นนี้ คำขอท้ายฟ้องอุทธรณ์ของจำเลยก็ขอให้ศาลอุทธรณ์แบ่งทรัพย์โดยวิธีนี้ จำเลยจะอ้างว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาให้แบ่งเช่นนี้ไม่ชอบได้อย่างไร จำเลยฎีกาประการสุดท้ายว่า ภาพถ่ายหมาย จ.๑ ถึง จ.๓เป็นเอกสารที่โจทก์จะต้องส่งสำเนาให้จำเลยก่อน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ ศาลฎีกาเห็นว่าภาพถ่ายที่โจทก์อ้างเป็นภาพจำลองวัตถุ ไม่ใช่พยานเอกสารอันจะต้องส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันสืบพยานโจทก์ผู้อ้างไม่ต้องส่งสำเนาให้แก่จำเลยก่อนวันสืบพยาน พิพากษายืน(ชวน พูนคำ-อุดม เพชรคุปต์-กฤษณ์ โสภิตกุล)ศาลแพ่ง - นายจันทร์ ระรวยทรงศาลอุทธรณ์ - นายไพโรจน์ ไวกาสีแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ