คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537หลักกฎหมาย: ลูกจ้างมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่ง ข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีดังกล่าว ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน ฉะนั้น เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างจำเลยด่าว่า ส.ซึ่งเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยโรงงานของจำเลยขณะที่ ส.ปฏิบัติหน้าที่ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่า ส. อีก จึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีความผิดและไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 2,415 บาท และค่าชดเชย 10,350 บาท แก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์กระทำผิดฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยและจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าขอพิพากษายกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าวันที่ 5 มีนาคม 2536 โจทก์เข้าทำงานโดยนำกระเป๋าและถุงขนมฝากไว้ที่ป้อมยาม หลังจากเลิกงานโจทก์กลับมาเอากระเป๋าและถุงขนม พบกระเป๋าถูกรื้อค้น โจทก์ด่าว่านายสันติ ยาทองทิพย์ ซึ่งเป็นยามในเรื่องที่กระเป๋าของโจทก์ถูกรื้อค้น วันที่ 8 มีนาคม 2536 เวลาเช้าตอนเข้าทำงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก นายสันติทำบันทึกรายงานนางอรอนงค์หัวหน้าแผนกบุคคลของจำเลย นางอรอนงค์เรียกโจทก์มาสอบถามได้ความว่าโจทก์ด่าว่านายสันติจริง นางอรอนงค์จึงลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ หลังจากเลิกงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก วันที่ 9 มีนาคม 2536 นายสันติทำบันทึกรายงานเสนอนางอรอนงค์ วันที่ 11 มีนาคม 2536 จำเลยจึงมีคำสั่งเลิกจ้างโจทก์โดยที่จำเลยเคยตักเตือนโจทก์เป็นหนังสือแล้ว การที่โจทก์กลับมาด่าว่านายสันติอีกจึงเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลย แต่รูปคดีฟังไม่ได้ว่าโจทก์กระทำผิดคำสั่งหรือข้อบังคับการทำงานของจำเลยซ้ำคำเตือน เพราะครั้งแรกที่จำเลยมีหนังสือเตือนโจทก์นั้น ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยมีคำสั่งระเบียบข้อบังคับการทำงานของจำเลยกำหนดไว้เกี่ยวกับเรื่องการด่ากันไว้แต่อย่างใด ด้วยเหตุดังกล่าวเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ โจทก์จึงมีสิทธิได้ค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46แต่ไม่มีสิทธิได้ค่าสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินชดเชย 10,350 บาทแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ศาลฎีกาเห็นว่า หน้าที่ความรับผิดชอบของลูกจ้างตามสัญญาจ้างและตามกฎหมายแพ่งนั้นนอกจากลูกจ้างจะมีหน้าที่ทำงานให้แก่นายจ้างแล้ว ลูกจ้างจะต้องทำงานให้ดีเช่นเดียวกับลูกจ้างทั่วไป เรียกว่าความรับผิดชอบในหน้าที่ ถ้าฝ่าฝืนก็จะเป็นไปตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 583 บัญญัติไว้ว่า "ไม่สมควรแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต" ดังนั้น ลูกจ้างจึงมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่งข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน เกี่ยวกับคดีนี้เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์ด่าว่า นายสันติซึ่งเป็นยามขณะที่นายสันติปฏิบัติการตามหน้าที่ตามรายงานฉบับแรก ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่านายสันติอีกจึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ 47(3) ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอโจทก์ที่ขอให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537นางสาว อรวรรณ ล้อละมัยโจทก์บริษัท ผลิตผล ไฟฉาย ไทย จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46, ข้อ 47(3) ลูกจ้างมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่ง ข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีดังกล่าว ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน ฉะนั้น เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างจำเลยด่าว่า ส.ซึ่งเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยโรงงานของจำเลยขณะที่ ส.ปฏิบัติหน้าที่ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่า ส. อีก จึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีความผิดและไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 2,415 บาท และค่าชดเชย 10,350 บาท แก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์กระทำผิดฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยและจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าขอพิพากษายกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าวันที่ 5 มีนาคม 2536 โจทก์เข้าทำงานโดยนำกระเป๋าและถุงขนมฝากไว้ที่ป้อมยาม หลังจากเลิกงานโจทก์กลับมาเอากระเป๋าและถุงขนม พบกระเป๋าถูกรื้อค้น โจทก์ด่าว่านายสันติ ยาทองทิพย์ ซึ่งเป็นยามในเรื่องที่กระเป๋าของโจทก์ถูกรื้อค้น วันที่ 8 มีนาคม 2536 เวลาเช้าตอนเข้าทำงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก นายสันติทำบันทึกรายงานนางอรอนงค์หัวหน้าแผนกบุคคลของจำเลย นางอรอนงค์เรียกโจทก์มาสอบถามได้ความว่าโจทก์ด่าว่านายสันติจริง นางอรอนงค์จึงลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ หลังจากเลิกงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก วันที่ 9 มีนาคม 2536 นายสันติทำบันทึกรายงานเสนอนางอรอนงค์ วันที่ 11 มีนาคม 2536 จำเลยจึงมีคำสั่งเลิกจ้างโจทก์โดยที่จำเลยเคยตักเตือนโจทก์เป็นหนังสือแล้ว การที่โจทก์กลับมาด่าว่านายสันติอีกจึงเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลย แต่รูปคดีฟังไม่ได้ว่าโจทก์กระทำผิดคำสั่งหรือข้อบังคับการทำงานของจำเลยซ้ำคำเตือน เพราะครั้งแรกที่จำเลยมีหนังสือเตือนโจทก์นั้น ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยมีคำสั่งระเบียบข้อบังคับการทำงานของจำเลยกำหนดไว้เกี่ยวกับเรื่องการด่ากันไว้แต่อย่างใด ด้วยเหตุดังกล่าวเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ โจทก์จึงมีสิทธิได้ค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46แต่ไม่มีสิทธิได้ค่าสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินชดเชย 10,350 บาทแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ศาลฎีกาเห็นว่า หน้าที่ความรับผิดชอบของลูกจ้างตามสัญญาจ้างและตามกฎหมายแพ่งนั้นนอกจากลูกจ้างจะมีหน้าที่ทำงานให้แก่นายจ้างแล้ว ลูกจ้างจะต้องทำงานให้ดีเช่นเดียวกับลูกจ้างทั่วไป เรียกว่าความรับผิดชอบในหน้าที่ ถ้าฝ่าฝืนก็จะเป็นไปตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 583 บัญญัติไว้ว่า "ไม่สมควรแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต" ดังนั้น ลูกจ้างจึงมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่งข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน เกี่ยวกับคดีนี้เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์ด่าว่า นายสันติซึ่งเป็นยามขณะที่นายสันติปฏิบัติการตามหน้าที่ตามรายงานฉบับแรก ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่านายสันติอีกจึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ 47(3) ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอโจทก์ที่ขอให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง(ประพัฒน์ อุชุภาพ-ปรีชา ธนานันท์-สมมาตร พรหมานุกูล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537 ที่หมายเหตุนี้วินิจฉัยเกี่ยวกับการกระทำผิดซ้ำคำเตือน ซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1. หลักกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47บัญญัติว่า "ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใด ดังต่อไปนี้ (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างได้ทราบหนังสือเตือน เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน" หลักกฎหมายดังกล่าว สรุปสาระสำคัญเกี่ยวกับการกระทำผิดซ้ำคำเตือนได้ดังนี้ 1) ลูกจ้างได้ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม 2) ลูกจ้างที่ฝ่าฝืนถูกนายจ้างเตือนเป็นหนังสือ 3) ลูกจ้างฝ่าฝืนอีกในลักษณะเดียวกับความผิดที่ถูกเตือน 4) การฝ่าฝืนครั้งหลังไม่เกิน 1 ปีนับแต่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน ต้องเข้าเงื่อนไขข้อ 1-4) จึงจะถือว่าลูกจ้างกระทำผิดซ้ำคำเตือน หากขาดเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่ง ไม่ถือว่าลูกจ้างกระทำผิดซ้ำคำเตือน ถ้านายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย 2. หลักเกณฑ์ของการฝ่าฝืน ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4)วางหลักเกี่ยวกับการฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน หรือระเบียบหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างไว้ดังนี้ 2.1 สิ่งที่ฝ่าฝืน มี 3 อย่างคือ 2.1.1 ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน 2.1.2 ระเบียบ 2.1.3 คำสั่งของนายจ้าง 2.2 ความหมายของคำว่าฝ่าฝืน ซึ่งมี 2 ความหมาย คือ 2.2.1 การฝ่าฝืนโดยตรง คือ กรณีที่ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างได้ระบุข้อห้าม ข้อต้องปฏิบัติไว้แล้ว แต่ลูกจ้างฝ่าฝืนข้อห้าม ข้อต้องปฏิบัติดังกล่าว เช่น บริษัทมีระเบียบซึ่งเป็นข้อต้องปฏิบัติ เช่น ลูกจ้างต้องตอกบัตรลงเวลาทำงานตอนเข้าทำงานและตอนเลิกงาน ต้องสวมเครื่องแบบในขณะปฏิบัติงาน ต้องมาทำงานตามวันและเวลาที่กำหนด แต่ลูกจ้างไม่ตอกบัตร ไม่สวมเครื่องแบบ หรือมาทำงานสาย ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบของบริษัท บริษัทมีระเบียบซึ่งเป็นข้อห้าม เช่น ห้ามลูกจ้างนอนหลับในที่ทำงาน ห้ามลูกจ้างทะเลาะวิวาทกันในที่ทำงาน ห้ามลูกจ้างนำอาวุธเข้ามาในที่ทำงาน ห้ามลูกจ้างสูบบุหรี่ในที่ทำงาน เป็นต้นแล้วลูกจ้างนอนหลับ ทะเลาะวิวาท นำอาวุธเข้ามาในที่ทำงานหรือสูบบุหรี่ในที่ทำงาน ย่อมเป็นการฝ่าฝืนระเบียบ 2.2.2 การฝ่าฝืนโดยปริยาย คือ กรณีที่ลูกจ้างได้กระทำผิดในข้อที่ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน หรือระเบียบ หรือ คำสั่งของนายจ้างมิได้ระบุไว้ หากการกระทำดังกล่าวเป็นการกระทำเกี่ยวกับ ก. การกระทำผิดกฎหมายอาญา เช่น ระเบียบของนายจ้างมิได้มีกำหนดไว้ว่า ห้ามลูกจ้างอนาจารผู้อื่นในที่ทำงาน หากลูกจ้างผู้ใดอนาจารผู้อื่นในที่ทำงานย่อมถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบของนายจ้างด้วย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537 วินิจฉัยวางหลักเกณฑ์ไว้ว่า"ลูกจ้างมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่ง ข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีดังกล่าว ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน" ข. การกระทำที่ขัดต่อศีลธรรมอันดี เช่น ครูหญิงซึ่งมีสามีและบุตรแล้วไปมีชู้กับครูชายในโรงเรียนเดียวกัน แล้วทิ้งบุตรมาอยู่กับสามีใหม่ ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงานทั้ง ๆ ที่โรงเรียนดังกล่าวไม่มีระเบียบห้ามครูมีชู้ ค. การกระทำที่ผิดหน้าที่การงานที่รับผิดชอบ คือ งานในหน้าที่ซึ่งลูกจ้างต้องรับผิดชอบตามใบบอกลักษณะงาน หรือตามที่นายจ้างมอบหมาย แล้วลูกจ้างนั้นกระทำผิดในงานดังกล่าว เช่น ลูกจ้างขับรถขับรถชนกับรถผู้อื่น ลูกจ้างการเงินทำเงินขาดบัญชี ลูกจ้างควบคุมสต๊อก ทำให้สินค้าขาดสต๊อก เป็นต้น การกระทำผิดหน้าที่ดังกล่าวแม้ในระเบียบจะมิได้ระบุไว้ว่าเป็นการกระทำผิดก็ต้องถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน 3. การกระทำผิดซ้ำคำเตือน ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537 ปรากฏว่าโจทก์ได้ด่าว่า ส. ซึ่งเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยของโรงงานซึ่งถูกจำเลยตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว วันรุ่งขึ้นโจทก์ด่าว่า ส.อีก เป็นการกระทำผิดซ้ำในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือน จึงเป็นการกระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ข้อสังเกต การกระทำผิดซ้ำคำเตือน แม้จะกระทำผิดต่อบุคคลคนเดียวกันในมูลเหตุเดียวกัน แต่เป็นการกระทำผิดคนละครั้ง ก็ถือว่าเป็นการกระทำผิดซ้ำคำเตือน รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีความผิดและไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 2,415 บาท และค่าชดเชย 10,350 บาท แก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์กระทำผิดฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยและจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าขอพิพากษายกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าวันที่ 5 มีนาคม 2536 โจทก์เข้าทำงานโดยนำกระเป๋าและถุงขนมฝากไว้ที่ป้อมยาม หลังจากเลิกงานโจทก์กลับมาเอากระเป๋าและถุงขนม พบกระเป๋าถูกรื้อค้น โจทก์ด่าว่านายสันติ ยาทองทิพย์ ซึ่งเป็นยามในเรื่องที่กระเป๋าของโจทก์ถูกรื้อค้น วันที่ 8 มีนาคม 2536 เวลาเช้าตอนเข้าทำงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก นายสันติทำบันทึกรายงานนางอรอนงค์หัวหน้าแผนกบุคคลของจำเลย นางอรอนงค์เรียกโจทก์มาสอบถามได้ความว่าโจทก์ด่าว่านายสันติจริง นางอรอนงค์จึงลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ หลังจากเลิกงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก วันที่ 9 มีนาคม 2536 นายสันติทำบันทึกรายงานเสนอนางอรอนงค์ วันที่ 11 มีนาคม 2536 จำเลยจึงมีคำสั่งเลิกจ้างโจทก์โดยที่จำเลยเคยตักเตือนโจทก์เป็นหนังสือแล้ว การที่โจทก์กลับมาด่าว่านายสันติอีกจึงเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลย แต่รูปคดีฟังไม่ได้ว่าโจทก์กระทำผิดคำสั่งหรือข้อบังคับการทำงานของจำเลยซ้ำคำเตือน เพราะครั้งแรกที่จำเลยมีหนังสือเตือนโจทก์นั้น ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยมีคำสั่งระเบียบข้อบังคับการทำงานของจำเลยกำหนดไว้เกี่ยวกับเรื่องการด่ากันไว้แต่อย่างใด ด้วยเหตุดังกล่าวเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ โจทก์จึงมีสิทธิได้ค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46แต่ไม่มีสิทธิได้ค่าสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินชดเชย 10,350 บาทแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ศาลฎีกาเห็นว่า หน้าที่ความรับผิดชอบของลูกจ้างตามสัญญาจ้างและตามกฎหมายแพ่งนั้นนอกจากลูกจ้างจะมีหน้าที่ทำงานให้แก่นายจ้างแล้ว ลูกจ้างจะต้องทำงานให้ดีเช่นเดียวกับลูกจ้างทั่วไป เรียกว่าความรับผิดชอบในหน้าที่ ถ้าฝ่าฝืนก็จะเป็นไปตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 583 บัญญัติไว้ว่า "ไม่สมควรแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต" ดังนั้น ลูกจ้างจึงมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่งข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน เกี่ยวกับคดีนี้เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์ด่าว่า นายสันติซึ่งเป็นยามขณะที่นายสันติปฏิบัติการตามหน้าที่ตามรายงานฉบับแรก ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่านายสันติอีกจึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ 47(3) ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอโจทก์ที่ขอให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537นางสาว อรวรรณ ล้อละมัยโจทก์บริษัท ผลิตผล ไฟฉาย ไทย จำกัดจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46, ข้อ 47(3) ลูกจ้างมีหน้าที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่ง ข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีดังกล่าว ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน ฉะนั้น เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นลูกจ้างจำเลยด่าว่า ส.ซึ่งเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยโรงงานของจำเลยขณะที่ ส.ปฏิบัติหน้าที่ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่า ส. อีก จึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยโจทก์ฟ้องว่า จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่มีความผิดและไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า ขอให้บังคับจำเลยจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 2,415 บาท และค่าชดเชย 10,350 บาท แก่โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์กระทำผิดฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของจำเลยและจำเลยได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าขอพิพากษายกฟ้องศาลแรงงานกลางพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าวันที่ 5 มีนาคม 2536 โจทก์เข้าทำงานโดยนำกระเป๋าและถุงขนมฝากไว้ที่ป้อมยาม หลังจากเลิกงานโจทก์กลับมาเอากระเป๋าและถุงขนม พบกระเป๋าถูกรื้อค้น โจทก์ด่าว่านายสันติ ยาทองทิพย์ ซึ่งเป็นยามในเรื่องที่กระเป๋าของโจทก์ถูกรื้อค้น วันที่ 8 มีนาคม 2536 เวลาเช้าตอนเข้าทำงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก นายสันติทำบันทึกรายงานนางอรอนงค์หัวหน้าแผนกบุคคลของจำเลย นางอรอนงค์เรียกโจทก์มาสอบถามได้ความว่าโจทก์ด่าว่านายสันติจริง นางอรอนงค์จึงลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ หลังจากเลิกงานโจทก์ด่าว่านายสันติอีก วันที่ 9 มีนาคม 2536 นายสันติทำบันทึกรายงานเสนอนางอรอนงค์ วันที่ 11 มีนาคม 2536 จำเลยจึงมีคำสั่งเลิกจ้างโจทก์โดยที่จำเลยเคยตักเตือนโจทก์เป็นหนังสือแล้ว การที่โจทก์กลับมาด่าว่านายสันติอีกจึงเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลย แต่รูปคดีฟังไม่ได้ว่าโจทก์กระทำผิดคำสั่งหรือข้อบังคับการทำงานของจำเลยซ้ำคำเตือน เพราะครั้งแรกที่จำเลยมีหนังสือเตือนโจทก์นั้น ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยมีคำสั่งระเบียบข้อบังคับการทำงานของจำเลยกำหนดไว้เกี่ยวกับเรื่องการด่ากันไว้แต่อย่างใด ด้วยเหตุดังกล่าวเมื่อจำเลยเลิกจ้างโจทก์ โจทก์จึงมีสิทธิได้ค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 46แต่ไม่มีสิทธิได้ค่าสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 พิพากษาให้จำเลยจ่ายเงินชดเชย 10,350 บาทแก่โจทก์ คำขอนอกจากนี้ให้ยกจำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ศาลฎีกาเห็นว่า หน้าที่ความรับผิดชอบของลูกจ้างตามสัญญาจ้างและตามกฎหมายแพ่งนั้นนอกจากลูกจ้างจะมีหน้าที่ทำงานให้แก่นายจ้างแล้ว ลูกจ้างจะต้องทำงานให้ดีเช่นเดียวกับลูกจ้างทั่วไป เรียกว่าความรับผิดชอบในหน้าที่ ถ้าฝ่าฝืนก็จะเป็นไปตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 583 บัญญัติไว้ว่า "ไม่สมควรแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต" ดังนั้น ลูกจ้างจึงมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่งข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน เกี่ยวกับคดีนี้เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์ด่าว่า นายสันติซึ่งเป็นยามขณะที่นายสันติปฏิบัติการตามหน้าที่ตามรายงานฉบับแรก ย่อมถือว่าโจทก์ได้กระทำผิดฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิลงโทษโจทก์โดยตักเตือนเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ได้ด่าว่านายสันติอีกจึงถือได้ว่าโจทก์ได้กระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการคุ้มครองแรงงานข้อ 47(3) ที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอโจทก์ที่ขอให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง(ประพัฒน์ อุชุภาพ-ปรีชา ธนานันท์-สมมาตร พรหมานุกูล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537 ที่หมายเหตุนี้วินิจฉัยเกี่ยวกับการกระทำผิดซ้ำคำเตือน ซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1. หลักกฎหมาย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47บัญญัติว่า "ข้อ 47 นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใด ดังต่อไปนี้ (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ซึ่งหนังสือเตือนนั้นต้องมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ลูกจ้างได้ทราบหนังสือเตือน เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรงนายจ้างไม่จำต้องตักเตือน" หลักกฎหมายดังกล่าว สรุปสาระสำคัญเกี่ยวกับการกระทำผิดซ้ำคำเตือนได้ดังนี้ 1) ลูกจ้างได้ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม 2) ลูกจ้างที่ฝ่าฝืนถูกนายจ้างเตือนเป็นหนังสือ 3) ลูกจ้างฝ่าฝืนอีกในลักษณะเดียวกับความผิดที่ถูกเตือน 4) การฝ่าฝืนครั้งหลังไม่เกิน 1 ปีนับแต่ลูกจ้างทราบหนังสือเตือน ต้องเข้าเงื่อนไขข้อ 1-4) จึงจะถือว่าลูกจ้างกระทำผิดซ้ำคำเตือน หากขาดเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่ง ไม่ถือว่าลูกจ้างกระทำผิดซ้ำคำเตือน ถ้านายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย 2. หลักเกณฑ์ของการฝ่าฝืน ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(4)วางหลักเกี่ยวกับการฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน หรือระเบียบหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างไว้ดังนี้ 2.1 สิ่งที่ฝ่าฝืน มี 3 อย่างคือ 2.1.1 ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน 2.1.2 ระเบียบ 2.1.3 คำสั่งของนายจ้าง 2.2 ความหมายของคำว่าฝ่าฝืน ซึ่งมี 2 ความหมาย คือ 2.2.1 การฝ่าฝืนโดยตรง คือ กรณีที่ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างได้ระบุข้อห้าม ข้อต้องปฏิบัติไว้แล้ว แต่ลูกจ้างฝ่าฝืนข้อห้าม ข้อต้องปฏิบัติดังกล่าว เช่น บริษัทมีระเบียบซึ่งเป็นข้อต้องปฏิบัติ เช่น ลูกจ้างต้องตอกบัตรลงเวลาทำงานตอนเข้าทำงานและตอนเลิกงาน ต้องสวมเครื่องแบบในขณะปฏิบัติงาน ต้องมาทำงานตามวันและเวลาที่กำหนด แต่ลูกจ้างไม่ตอกบัตร ไม่สวมเครื่องแบบ หรือมาทำงานสาย ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบของบริษัท บริษัทมีระเบียบซึ่งเป็นข้อห้าม เช่น ห้ามลูกจ้างนอนหลับในที่ทำงาน ห้ามลูกจ้างทะเลาะวิวาทกันในที่ทำงาน ห้ามลูกจ้างนำอาวุธเข้ามาในที่ทำงาน ห้ามลูกจ้างสูบบุหรี่ในที่ทำงาน เป็นต้นแล้วลูกจ้างนอนหลับ ทะเลาะวิวาท นำอาวุธเข้ามาในที่ทำงานหรือสูบบุหรี่ในที่ทำงาน ย่อมเป็นการฝ่าฝืนระเบียบ 2.2.2 การฝ่าฝืนโดยปริยาย คือ กรณีที่ลูกจ้างได้กระทำผิดในข้อที่ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน หรือระเบียบ หรือ คำสั่งของนายจ้างมิได้ระบุไว้ หากการกระทำดังกล่าวเป็นการกระทำเกี่ยวกับ ก. การกระทำผิดกฎหมายอาญา เช่น ระเบียบของนายจ้างมิได้มีกำหนดไว้ว่า ห้ามลูกจ้างอนาจารผู้อื่นในที่ทำงาน หากลูกจ้างผู้ใดอนาจารผู้อื่นในที่ทำงานย่อมถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบของนายจ้างด้วย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537 วินิจฉัยวางหลักเกณฑ์ไว้ว่า"ลูกจ้างมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรมอันดีในขณะปฏิบัติหน้าที่แม้นายจ้างไม่มีคำสั่ง ข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานห้ามไว้ ถ้าลูกจ้างฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีดังกล่าว ต้องถือว่าลูกจ้างฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน" ข. การกระทำที่ขัดต่อศีลธรรมอันดี เช่น ครูหญิงซึ่งมีสามีและบุตรแล้วไปมีชู้กับครูชายในโรงเรียนเดียวกัน แล้วทิ้งบุตรมาอยู่กับสามีใหม่ ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงานทั้ง ๆ ที่โรงเรียนดังกล่าวไม่มีระเบียบห้ามครูมีชู้ ค. การกระทำที่ผิดหน้าที่การงานที่รับผิดชอบ คือ งานในหน้าที่ซึ่งลูกจ้างต้องรับผิดชอบตามใบบอกลักษณะงาน หรือตามที่นายจ้างมอบหมาย แล้วลูกจ้างนั้นกระทำผิดในงานดังกล่าว เช่น ลูกจ้างขับรถขับรถชนกับรถผู้อื่น ลูกจ้างการเงินทำเงินขาดบัญชี ลูกจ้างควบคุมสต๊อก ทำให้สินค้าขาดสต๊อก เป็นต้น การกระทำผิดหน้าที่ดังกล่าวแม้ในระเบียบจะมิได้ระบุไว้ว่าเป็นการกระทำผิดก็ต้องถือว่าเป็นการฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการทำงาน 3. การกระทำผิดซ้ำคำเตือน ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3599/2537 ปรากฏว่าโจทก์ได้ด่าว่า ส. ซึ่งเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยของโรงงานซึ่งถูกจำเลยตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว วันรุ่งขึ้นโจทก์ด่าว่า ส.อีก เป็นการกระทำผิดซ้ำในลักษณะเดียวกับที่ถูกเตือน จึงเป็นการกระทำผิดซ้ำคำเตือน จำเลยเลิกจ้างโจทก์ได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ข้อสังเกต การกระทำผิดซ้ำคำเตือน แม้จะกระทำผิดต่อบุคคลคนเดียวกันในมูลเหตุเดียวกัน แต่เป็นการกระทำผิดคนละครั้ง ก็ถือว่าเป็นการกระทำผิดซ้ำคำเตือน รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์