คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 145/2540หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้วแม้จะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตามจำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้ได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขการคุมประพฤติหรือเมื่อไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา57และ58ฉะนั้นการที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา20แล้วโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 8, 15, 67จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 จำคุก 2 ปี จำเลยให้การรับสารภาพ มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงจำคุก 1 ปี จำเลยไม่เคยต้องโทษจำคุกมาก่อนเห็นสมควรให้โอกาสกลับตัวเป็นพลเมืองดี โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 กับให้คุมความประพฤติจำเลยโดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ต่อครั้ง เป็นเวลา 1 ปี ห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษทุกชนิดตลอดเวลาที่ถูกคุมประพฤติโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าการที่ศาลชั้นต้นกำหนดโทษจำคุกจำเลยไว้ 1 ปี แต่ให้รอการลงโทษจำคุกไว้ 2 ปี โดยมิได้ลงโทษปรับจำเลยด้วยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20เพราะความผิดของจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 67 มีทั้งโทษจำคุกและปรับนั้น เห็นว่า ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้ว แม้ว่าศาลชั้นต้นจะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตาม จำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้นั้นได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของจำเลยหรือเมื่อจำเลยไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 57 และ 58 กรณีที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือได้ว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 แล้ว ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 145/2540พนักงานอัยการจังหวัดนครสวรรค์โจทก์นาย พงษ์ศักดิ์ พงษ์ไพบูลย์จำเลย ป.อ. ม. 20ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้วแม้จะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตามจำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้ได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขการคุมประพฤติหรือเมื่อไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา57และ58ฉะนั้นการที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา20แล้วโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 8, 15, 67จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 จำคุก 2 ปี จำเลยให้การรับสารภาพ มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงจำคุก 1 ปี จำเลยไม่เคยต้องโทษจำคุกมาก่อนเห็นสมควรให้โอกาสกลับตัวเป็นพลเมืองดี โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 กับให้คุมความประพฤติจำเลยโดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ต่อครั้ง เป็นเวลา 1 ปี ห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษทุกชนิดตลอดเวลาที่ถูกคุมประพฤติโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าการที่ศาลชั้นต้นกำหนดโทษจำคุกจำเลยไว้ 1 ปี แต่ให้รอการลงโทษจำคุกไว้ 2 ปี โดยมิได้ลงโทษปรับจำเลยด้วยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20เพราะความผิดของจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 67 มีทั้งโทษจำคุกและปรับนั้น เห็นว่า ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้ว แม้ว่าศาลชั้นต้นจะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตาม จำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้นั้นได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของจำเลยหรือเมื่อจำเลยไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 57 และ 58 กรณีที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือได้ว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 แล้ว ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สกนธ์ กฤติยาวงศ์-ปราโมทย์ ชพานนท์-เหล็ก ไทรวิจิตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุบรรดาความผิดที่กำหนดให้ลงโทษทั้งจำคุกและปรับประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจเลือกกำหนดโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำผิดได้ตามความเหมาะสม 2 กรณี คือ 1. ลงโทษทั้งจำคุกและปรับ 2. ลงโทษจำคุกสถานเดียว โดยไม่ลงโทษปรับ คือ ยกโทษปรับเสีย คำว่า "รับโทษจำคุก" กับ "ลงโทษจำคุก" ตามกฎหมายอาญานั้นแตกต่างกันเพราะการรับโทษจำคุก หมายความว่า ต้องได้รับโทษจำคุกจริง ๆ โดยคำพิพากษาถึงที่สุดและบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 245 ไม่ว่าจะรับมาแล้วทั้งหมด หรือแต่เพียงบางส่วน แต่การลงโทษจำคุกนั้น อาจไม่ต้องรับโทษจำคุกจริง ๆ ก็ได้ หากเป็นการลงโทษจำคุกในระยะสั้นเนื่องจากประมวลกฎหมายอาญาได้กำหนดวิธีการเพื่อให้ผู้ที่จะถูกจำคุกในระยะสั้นมีโอกาสหลีกเลี่ยงมิให้ต้องรับโทษจำคุกซึ่งมี3 วิธี คือ 1. วิธีการ ให้ ศาล ยกโทษจำคุก เสีย (มาตรา 55) 2. วิธีการ เปลี่ยน โทษ จำคุก เป็น กักขัง (มาตรา 23) 3. วิธีการ รอการกำหนดโทษ หรือ รอการลงโทษ (มาตรา 56) กรณีศาลใช้ดุลพินิจลงโทษจำคุกผู้กระทำผิดเพียงสถานเดียว โดยไม่ลงโทษปรับหรือที่เรียกว่า ยกโทษปรับ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 20 นั้น การลงโทษจำคุก ก็อยู่ในความหมายข้างต้น คือ ผู้กระทำอาจไม่ต้องรับโทษจำคุกจริง ๆ ก็ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ศาลเห็นสมควรยกโทษปรับโดยลงแต่โทษจำคุกสถานเดียว และศาลใช้ดุลพินิจรอการลงโทษจำคุกไว้ ซึ่งถือได้ว่ามีการลงโทษจำคุกตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 แล้ว นอกจากนี้ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1344/2530, 139/2537 วินิจฉัยไว้ในทำนองเดียวกัน เกียรติ แก้วตระกูลพงษ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 8, 15, 67จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 จำคุก 2 ปี จำเลยให้การรับสารภาพ มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงจำคุก 1 ปี จำเลยไม่เคยต้องโทษจำคุกมาก่อนเห็นสมควรให้โอกาสกลับตัวเป็นพลเมืองดี โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 กับให้คุมความประพฤติจำเลยโดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ต่อครั้ง เป็นเวลา 1 ปี ห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษทุกชนิดตลอดเวลาที่ถูกคุมประพฤติโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าการที่ศาลชั้นต้นกำหนดโทษจำคุกจำเลยไว้ 1 ปี แต่ให้รอการลงโทษจำคุกไว้ 2 ปี โดยมิได้ลงโทษปรับจำเลยด้วยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20เพราะความผิดของจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 67 มีทั้งโทษจำคุกและปรับนั้น เห็นว่า ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้ว แม้ว่าศาลชั้นต้นจะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตาม จำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้นั้นได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของจำเลยหรือเมื่อจำเลยไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 57 และ 58 กรณีที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือได้ว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 แล้ว ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 145/2540พนักงานอัยการจังหวัดนครสวรรค์โจทก์นาย พงษ์ศักดิ์ พงษ์ไพบูลย์จำเลย ป.อ. ม. 20ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้วแม้จะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตามจำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้ได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขการคุมประพฤติหรือเมื่อไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา57และ58ฉะนั้นการที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา20แล้วโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 มาตรา 4, 7, 8, 15, 67จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 67 จำคุก 2 ปี จำเลยให้การรับสารภาพ มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงจำคุก 1 ปี จำเลยไม่เคยต้องโทษจำคุกมาก่อนเห็นสมควรให้โอกาสกลับตัวเป็นพลเมืองดี โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 กับให้คุมความประพฤติจำเลยโดยให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 3 เดือน ต่อครั้ง เป็นเวลา 1 ปี ห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษทุกชนิดตลอดเวลาที่ถูกคุมประพฤติโจทก์ อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 พิพากษายืนโจทก์ ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ที่โจทก์ฎีกาว่าการที่ศาลชั้นต้นกำหนดโทษจำคุกจำเลยไว้ 1 ปี แต่ให้รอการลงโทษจำคุกไว้ 2 ปี โดยมิได้ลงโทษปรับจำเลยด้วยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20เพราะความผิดของจำเลยตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522มาตรา 67 มีทั้งโทษจำคุกและปรับนั้น เห็นว่า ศาลชั้นต้นได้กำหนดโทษจำคุกที่จะลงแก่จำเลยแล้ว แม้ว่าศาลชั้นต้นจะให้รอการลงโทษจำคุกไว้ก็ตาม จำเลยก็อาจถูกศาลลงโทษจำคุกที่รอการลงโทษไว้นั้นได้เมื่อจำเลยกระทำผิดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของจำเลยหรือเมื่อจำเลยไปกระทำความผิดอาญาที่มิได้กระทำโดยประมาทหรือที่มิใช่ความผิดลหุโทษภายในกำหนดเวลาที่ศาลรอการลงโทษไว้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 57 และ 58 กรณีที่ศาลกำหนดโทษจำคุกจำเลยแต่ให้รอการลงโทษไว้จึงถือได้ว่าศาลได้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 แล้ว ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(สกนธ์ กฤติยาวงศ์-ปราโมทย์ ชพานนท์-เหล็ก ไทรวิจิตร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุบรรดาความผิดที่กำหนดให้ลงโทษทั้งจำคุกและปรับประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจเลือกกำหนดโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำผิดได้ตามความเหมาะสม 2 กรณี คือ 1. ลงโทษทั้งจำคุกและปรับ 2. ลงโทษจำคุกสถานเดียว โดยไม่ลงโทษปรับ คือ ยกโทษปรับเสีย คำว่า "รับโทษจำคุก" กับ "ลงโทษจำคุก" ตามกฎหมายอาญานั้นแตกต่างกันเพราะการรับโทษจำคุก หมายความว่า ต้องได้รับโทษจำคุกจริง ๆ โดยคำพิพากษาถึงที่สุดและบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 245 ไม่ว่าจะรับมาแล้วทั้งหมด หรือแต่เพียงบางส่วน แต่การลงโทษจำคุกนั้น อาจไม่ต้องรับโทษจำคุกจริง ๆ ก็ได้ หากเป็นการลงโทษจำคุกในระยะสั้นเนื่องจากประมวลกฎหมายอาญาได้กำหนดวิธีการเพื่อให้ผู้ที่จะถูกจำคุกในระยะสั้นมีโอกาสหลีกเลี่ยงมิให้ต้องรับโทษจำคุกซึ่งมี3 วิธี คือ 1. วิธีการ ให้ ศาล ยกโทษจำคุก เสีย (มาตรา 55) 2. วิธีการ เปลี่ยน โทษ จำคุก เป็น กักขัง (มาตรา 23) 3. วิธีการ รอการกำหนดโทษ หรือ รอการลงโทษ (มาตรา 56) กรณีศาลใช้ดุลพินิจลงโทษจำคุกผู้กระทำผิดเพียงสถานเดียว โดยไม่ลงโทษปรับหรือที่เรียกว่า ยกโทษปรับ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 20 นั้น การลงโทษจำคุก ก็อยู่ในความหมายข้างต้น คือ ผู้กระทำอาจไม่ต้องรับโทษจำคุกจริง ๆ ก็ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ศาลเห็นสมควรยกโทษปรับโดยลงแต่โทษจำคุกสถานเดียว และศาลใช้ดุลพินิจรอการลงโทษจำคุกไว้ ซึ่งถือได้ว่ามีการลงโทษจำคุกตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 20 แล้ว นอกจากนี้ยังมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1344/2530, 139/2537 วินิจฉัยไว้ในทำนองเดียวกัน เกียรติ แก้วตระกูลพงษ์