ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่ สนช. 10/2561เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับดูแลตัวแทนของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ------------------------------------------อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ เพื่อให้การแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับมีความน่าเชื่อถือและเป็นไปในแนวทางที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน และเพื่อป้องกันความเสียหายต่อสาธารณชนจากการให้บริการของตัวแทนของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ ตลอดจนเป็นการเพิ่มช่องทางการติดต่อและการให้บริการแก่ผู้ใช้บริการ และประชาชนอันเป็นประโยชน์โดยรวมของผู้ใช้บริการ ประชาชน และระบบการชําระเงินอื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 24 (2) และ (9) แห่งพระราชบัญญัติระบบการชําระเงิน พ.ศ. 2560 ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดหลักเกณฑ์การกํากับดูแลตัวแทนของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ ตามความในประกาศฉบับนี้อื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้ ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงินที่มิใช่สถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน ทั้งนี้ ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับที่เป็นสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน ให้ถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์การแต่งตั้งตัวแทนของสถาบันการเงิน สําหรับผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับที่เป็นสถาบันการเงินเฉพาะกิจตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน ให้ถือปฏิบัติตามประกาศฉบับนี้ไปจนกว่าประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์การแต่งตั้งตัวแทนของสถาบันการเงินเฉพาะกิจจะมีผลใช้บังคับอื่นๆ - 4. เนื้อหา 4.1 นิยาม ในประกาศฉบับนี้ "ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ" หมายความว่าผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับอนุญาตหรือขึ้นทะเบียนให้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงิน "ตัวแทน" หมายความว่า บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลที่ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ แต่งตั้งให้ดําเนินการแทนในการให้บริการการชําระเงินภายใต้การกํากับแก่ผู้ใช้บริการ "ตัวแทนช่วง" หมายความว่า บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลซึ่งตัวแทนแต่งตั้งให้ดําเนินการ มอบหมายหรือว่าจ้างให้รับช่วงงานต่อจากตัวแทน รวมถึงผู้ที่เข้าทําสัญญาช่วงเพื่อดําเนินการแทนดังกล่าวในทุกทอด "ธปท." หมายความว่า ธนาคารแห่งประเทศไทยตามกฎหมายว่าด้วยธนาคารแห่งประเทศไทย 4.2 หลักเกณฑ์การกํากับดูแล การแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงเป็นการเพิ่มช่องทางการติดต่อและให้บริการการชําระเงินของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ ดังนั้น ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ ตัวแทน และตัวแทนช่วงต้องไม่ดําเนินการที่เป็นการหลีกเลี่ยงการขออนุญาตหรือขึ้นทะเบียน แล้วแต่กรณี หรือการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงิน ทั้งนี้ ในการกํากับดูแลตัวแทนและตัวแทนช่วง ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ 4.2.1 นโยบายและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงที่มีความน่าเชื่อถือ ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องกําหนดนโยบายและวิธีปฏิบัติให้ชัดเจนเกี่ยวกับการแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงโดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดในเรื่องต่อไปนี้ (1) แนวทางการแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงที่มีความน่าเชื่อถือตัวแทนหรือตัวแทนช่วงที่จะได้รับการแต่งตั้งอาจเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ทั้งนี้ ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังนี้ (1.1) บุคคลธรรมดา (ก) มีอายุไม่ต่ํากว่า 20 ปีบริบูรณ์ (ข) มีภูมิลําเนาหรือถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร (ค) ไม่อยู่ในระหว่างถูกพิทักษ์ทรัพย์ หรือเป็นบุคคลล้มละลาย หรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายและยังไม่พ้นกําหนด 2 ปีนับแต่วันที่มีคําสั่งยกเลิกการล้มละลายหรือปลดจากการล้มละลาย (ง) ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ (จ) ไม่เคยต้องคําพิพากษาถึงที่สุดให้จําคุกในความผิดเกี่ยวกับการปลอมและการแปลง ลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ ฉ้อโกง โกงเจ้าหนี้ ยักยอกหรือรับของโจร ไม่ว่าจะมีการรอการลงโทษหรือไม่ก็ตาม หรือไม่เคยได้รับโทษจําคุกโดยคําพิพากษาถึงที่สุดให้จําคุกในความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ตามกฎหมายว่าด้วยการกระทําความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉ) ไม่เป็นกรรมการหรือผู้ซึ่งมีอํานาจจัดการของนิติบุคคลที่เคยถูกสั่งระงับการดําเนินการทั้งหมดหรือแต่บางส่วนเป็นการชั่วคราว หรือถูกเพิกถอนการอนุญาตหรือการขึ้นทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงิน และยังไม่พ้นกําหนด 5 ปีนับถึงวันที่แต่งตั้งเป็นตัวแทนหรือตัวแทนช่วง (1.2) นิติบุคคล (ก) เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจํากัด บริษัทจํากัด บริษัทมหาชนจํากัด หรือสถาบันการเงินเฉพาะกิจ (ข) กรรมการหรือผู้ซึ่งมีอํานาจจัดการของนิติบุคคลต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ (1.1) (ค) ไม่เคยถูกสั่งระงับการดําเนินการทั้งหมดหรือแต่บางส่วนเป็นการชั่วคราว หรือไม่เคยถูกเพิกถอนการอนุญาตหรือการขึ้นทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงิน และยังไม่พ้นกําหนด 5 ปีนับถึงวันที่แต่งตั้งเป็นตัวแทนหรือตัวแทนช่วง ทั้งนี้ บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลตามข้อ (1.1) ข้อ (1.2) และกรรมการหรือผู้ซึ่งมีอํานาจจัดการของนิติบุคคล จะต้องไม่เคยต้องคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน หรือไม่เคยต้องคําพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทําความผิดฐานฟอกเงินตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน หรือไม่เคยเป็นบุคคลที่ถูกกําหนดให้เป็นผู้ที่มีการกระทําอันเป็นการก่อการร้าย หรือไม่เคยต้องคําพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทําความผิดฐานสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง กรณีผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องการแต่งตั้งตัวแทนหรือมีตัวแทนช่วงที่มีคุณสมบัติแตกต่างจากที่กําหนดข้างต้น ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องขออนุญาตจาก ธปท. เป็นรายกรณี โดย ธปท. อาจพิจารณาอนุญาตหรือไม่ก็ได้ พร้อมกําหนดหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขเพิ่มเติมให้ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับปฏิบัติตามความเหมาะสมด้วยก็ได้ ทั้งนี้ ธปท. จะพิจารณาภายใน 45 วันทําการนับแต่วันที่ได้รับคําขอและเอกสารถูกต้องครบถ้วน (2) แนวทางการบริหารความเสี่ยงจากการแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงระบบการควบคุมภายใน และการประสานงานระหว่างผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับกับตัวแทนและตัวแทนช่วงเพื่อป้องกันความเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้น เช่น ในด้านการเก็บรักษาเงินที่จะต้องส่งมอบ การตรวจสอบและรักษาความมั่นคงปลอดภัยของระบบการให้บริการที่น่าเชื่อถืออย่างสม่ําเสมอ และการกําหนดจํานวนเงินสูงสุดในการให้บริการของตัวแทนและตัวแทนช่วงการออกหนังสือค้ําประกันจากธนาคาร การให้นําเงินมาวางเป็นประกัน รวมถึงแนวทางป้องกันไม่ให้ตัวแทนและตัวแทนช่วงนําระบบไปเชื่อมต่อเพื่อเข้าถึงระบบการให้บริการการชําระเงินของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือถูกนําไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อชื่อเสียงและความเชื่อมั่นในการใช้บริการการชําระเงินของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ ทั้งนี้ ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายให้การกํากับอาจมีแนวทางป้องกัน เช่น จัดให้มีระบบการติดตามดูแลปริมาณการทําธุรกรรมที่มีจํานวนมากผิดปกติ หรือกําหนดจํานวนการทําธุรกรรมสูงสุดต่อวันต่อคนให้เหมาะสม (3) ผลเสร็จสิ้นสมบูรณ์ของธุรกรรม ต้องเป็นมาตรฐานเดียวกับการทําธุรกรรมกับผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับเอง (4) หลักฐานการทําธุรกรรมที่ตัวแทนและตัวแทนช่วงต้องออกให้แก่ผู้ใช้บริการ (5) ต้องมีสัญญาการแต่งตั้งตัวแทนที่เป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งมีเงื่อนไขสําคัญที่ระบุขอบเขตการให้บริการและสิทธิหน้าที่ตัวแทนให้ชัดเจน รวมถึงการกําหนดอายุสัญญาข้อกําหนดและเงื่อนไขการยกเลิกสัญญา และรายละเอียดเกี่ยวกับตัวแทน โดยในกรณีที่มีข้อตกลงให้ตัวแทนสามารถแต่งตั้งตัวแทนช่วง มอบหมายหรือว่าจ้างผู้รับช่วงงานต่อได้ ต้องมีข้อกําหนดให้ตัวแทนหรือตัวแทนช่วงในทุกทอดที่จะแต่งตั้ง มอบหมายหรือว่าจ้างต่อ จะต้องได้รับความเห็นชอบเป็นหนังสือจากผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับก่อน พร้อมจัดส่งรายละเอียดเกี่ยวกับตัวแทนช่วงดังกล่าวก่อนการแต่งตั้ง มอบหมายหรือว่าจ้าง (6) ติดตามดูแลและตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของตัวแทนและตัวแทนช่วงอย่างสม่ําเสมอ เพื่อให้ตัวแทนและตัวแทนช่วงปฏิบัติตามขอบเขตที่ได้รับมอบหมาย เช่น ดูแลมิให้นําระบบไปเชื่อมต่อเพื่อเข้าถึงระบบการให้บริการการชําระเงินของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือนําไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม อันอาจเข้าข่ายเป็นการประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับ โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือขึ้นทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงิน 4.2.2 ความรับผิดชอบต่อผู้ใช้บริการ (1) ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายได้การกํากับต้องควบคุมดูแลการปฏิบัติงานของตัวแทนและตัวแทนช่วง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชําระเงิน และประกาศ ธปท. ที่เกี่ยวข้อง (2) ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับยังคงมีความรับผิดชอบต่อผู้ใช้บริการในการดําเนินการของตัวแทนและตัวแทนช่วง เสมือนหนึ่งผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับเป็นผู้ดําเนินการเอง 4.2.3 การเปิดเผยข้อมูล (1) ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องเปิดเผยข้อมูลดังต่อไปนี้ ให้ผู้ใช้บริการทราบ (1.1) รายละเอียดเกี่ยวกับการแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วง เช่น รายชื่อและสถานที่ให้บริการ ธุรกรรมที่สามารถทําผ่านตัวแทนและตัวแทนช่วงแต่ละแห่ง เงื่อนไขการให้บริการ ความรับผิดชอบของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต่อผู้ใช้บริการและการคุ้มครองผู้บริโภค ทั้งนี้ ให้ระบุวันที่ปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบันด้วย (1.2) ข้อมูลที่อาจมีผลกระทบต่อผู้ใช้บริการอันเนื่องมาจากการแต่งตั้งตัวแทนหรือตัวแทนช่วง เช่น ค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการ หรือการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดการให้บริการใด ๆ ที่อาจทําให้ผู้ใช้บริการเสียประโยชน์ โดยผู้ประกอบธุรกิจต้องเปิดเผยให้ผู้ใช้บริการทราบล่วงหน้า (2) ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องควบคุมดูแลให้ตัวแทนและตัวแทนช่วงเปิดเผยข้อมูลดังต่อไปนี้ ให้ผู้ใช้บริการทราบ โดยผ่านช่องทางการให้บริการต่าง ๆ ของตัวแทนและตัวแทนช่วง เช่น ผ่านช่องทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ (2.1) ธุรกรรมที่สามารถทําผ่านตัวแทนและตัวแทนช่วง เงื่อนไขการให้บริการ ความรับผิดชอบต่อผู้ใช้บริการ และการคุ้มครองผู้บริโภค (2.2) ข้อมูลที่อาจมีผลกระทบต่อผู้ใช้บริการ เช่น ค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการ หรือการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดการให้บริการใด ๆ ที่อาจทําให้ผู้ใช้บริการเสียประโยชน์โดยตัวแทนและตัวแทนช่วงต้องเปิดเผยให้ผู้ใช้บริการทราบล่วงหน้า 4.2.4 การคุ้มครองผู้บริโภคในเรื่องอื่น ๆ ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องปฏิบัติตามและควบคุมดูแลให้ตัวแทนและตัวแทนช่วงปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การคุ้มครองผู้บริโภคในเรื่องอื่น ๆ อย่างน้อยในเรื่องดังต่อไปนี้ (1) ผลเสร็จสิ้นสมบูรณ์ของธุรกรรม เมื่อตัวแทนหรือตัวแทนช่วงได้ออกหลักฐานการชําระเงิน หลักฐานการโอนเงิน หรือหลักฐานอื่นใดที่มีข้อความทํานองเดียวกัน และจัดส่งให้ผู้ใช้บริการตามวิธีการที่ตกลงกับผู้ใช้บริการแล้ว ให้ถือว่าการชําระเงินหรือการโอนเงินของผู้ใช้บริการมีผลเสร็จสิ้นสมบูรณ์ เว้นแต่การรับชําระเงินหรือโอนเงินด้วยเช็คให้ถือว่าการชําระเงินหรือโอนเงินเสร็จสิ้นสมบูรณ์ เมื่อเช็คนั้นสามารถเรียกเก็บเงินได้ครบถ้วน (2) การรักษาความปลอดภัยให้แก่ผู้ใช้บริการ รวมถึงการรักษาความลับข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ใช้บริการ (2.1) ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องกําหนดให้ตัวแทนและตัวแทนช่วงให้บริการแก่ผู้ใช้บริการในสถานที่ประกอบการ สาขา หรือช่องทางการให้บริการอื่นของตัวแทนหรือตัวแทนช่วง หรือสถานที่ของนิติบุคคลหรือบุคคลอื่นที่มีสัญญาให้ตัวแทนหรือตัวแทนช่วงใช้สถานที่เท่านั้น มีการกําหนดวันและเวลาในการให้บริการ และมีชื่อป้ายแสดงหรือสัญลักษณ์ของผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับที่ชัดเจนในสถานที่ให้บริการ นอกจากนั้นตัวแทนและตัวแทนช่วงควรกําหนดมาตรการรักษาความปลอดภัย ณ สถานที่หรือช่องทางการให้บริการเหล่านั้นเพิ่มเติม (2.2) ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องกําหนดให้ตัวแทนและตัวแทนช่วงมีหน้าที่ในการรักษาความปลอดภัยและความลับข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ใช้บริการ เว้นแต่เป็นการเปิดเผยเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามกฎหมาย (3) ช่องทางการรับข้อร้องเรียน ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องจัดให้มีช่องทางการรับข้อร้องเรียนจากผู้ใช้บริการที่สะดวกและชัดเจน โดยอย่างน้อยต้องมีหมายเลขโทรศัพท์และที่อยู่สํานักงานหรือที่อยู่สําหรับติดต่อทางจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถติดต่อได้ (4) การรายงานต่อ ธปท. ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับต้องจัดทําสรุปข้อมูลรายชื่อตัวแทนและตัวแทนช่วงให้เป็นปัจจุบัน และจัดส่งให้ ธปท. ทุกงวด 6 เดือน ภายใน 30 วันนับแต่วันสิ้นงวด ตามวิธีการ เงื่อนไข และแบบรายงานที่แนบท้ายประกาศนี้ ทั้งนี้ ธปท. อาจขอข้อมูลดังกล่าวเพิ่มเติมได้เป็นรายกรณีตามความจําเป็นและเห็นสมควร 4.2.5 การผ่อนผันการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ ในกรณีที่ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับไม่สามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดตามประกาศฉบับนี้ โดยมีเหตุจําเป็นหรือพฤติการณ์พิเศษซึ่งอาจส่งผลกระทบในการให้บริการอย่างต่อเนื่องหรือต่อความน่าเชื่อถือ ผู้ประกอบธุรกิจบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับสามารถยื่นขอผ่อนผันการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว พร้อมชี้แจงเหตุผลและความจําเป็นต่อ ธปท. เป็นหนังสือหรือโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่กําหนด โดย ธปท. อาจจะพิจารณาอนุญาตหรือไม่ก็ได้ หรือกําหนดเงื่อนไขใด ๆ ให้ถือปฏิบัติเพิ่มเติมด้วยก็ได้อื่นๆ - 5. บทเฉพาะกาล ผู้ซึ่งประกอบกิจการบริการการชําระเงินภายใต้การกํากับอยู่ก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ ซึ่งประกอบธุรกิจและได้มีการแต่งตั้งตัวแทนและตัวแทนช่วงอยู่ก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ หากไม่สามารถจัดทําสัญญาการแต่งตั้งตัวแทน ซึ่งมีเงื่อนไขสําคัญตามข้อ 4.2.1 (5) ให้ได้รับการยกเว้นการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว แต่ทั้งนี้ ต้องดําเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวภายใน 180 วันนับแต่วันที่ได้รับอนุญาตหรือขึ้นทะเบียน แล้วแต่กรณีอื่นๆ - 6. วันเริ่มต้นบังคับใช้ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน 2561 เป็นต้นไปผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 16 เมษายน 2561 (นางฤชุกร สิริโยธิน)รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพสถาบันการเงินผู้ว่าการแทนธนาคารแห่งประเทศไทย