คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1006/2538หลักกฎหมาย: ในการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาของจำเลยที่1ที่ยื่นครั้งแรกศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยที่1มิใช่เป็นคนยากจนพอมีเงินเสียค่าธรรมเนียมศาลได้จำเลยที่1มิได้อุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นคงยื่นคำร้องขอให้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยที่1นำพยานหลักฐานมาแสดงเพิ่มเติมว่าเป็นคนยากจนแต่ข้ออ้างที่ขอให้ไต่สวนใหม่ว่าจำเลยที่1เป็นคนยากจนนั้นปรากฏในคำร้องว่าเป็นเหตุอันเดียวกับที่ได้อ้างและศาลชั้นต้นไต่สวนไว้เดิมแล้วไม่มีเหตุที่พอจะหักล้างคำวินิจฉัยของศาลชั้นต้นได้ถึงแม้จำเลยที่1จะมีพยานหลักฐานเพิ่มเติมอื่นใดก็ไม่พอที่จะแสดงให้เห็นฐานะของจำเลยที่1นอกเหนือไปจากเดิมที่ศาลชั้นต้นได้มีคำวินิจฉัยไว้แล้วจึงไม่มีเหตุสมควรที่จะไต่สวนคำร้องของจำเลยที่1แล้วมีคำสั่งใหม่ การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่1ที่ขอขยายระยะเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์และศาลอุทธรณ์ภาค2มีคำสั่งว่าที่ศาลชั้นต้นยกคำร้องและไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่1ชอบแล้วเป็นเรื่องต่อเนื่องกันกับคำสั่งของศาลอุทธรณ์ภาค2ซึ่งยกอุทธรณ์ของจำเลยที่1ที่ขอให้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ไต่สวนคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาของจำเลยที่1ในชั้นอุทธรณ์ใหม่และเป็นเรื่องที่ศาลอุทธรณ์ภาค2สั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา23ในฐานะเป็นเรื่องที่อยู่ในกระบวนพิจารณาในชั้นศาลอุทธรณ์ภาค2โดยเฉพาะศาลฎีกาไม่พึงก้าวล่วงเข้าไปเปลี่ยนแปลงแก้ไขดุลพินิจของศาลอุทธรณ์ภาค2ดังกล่าวคดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ไถ่ถอน จำนองที่ดิน พร้อม สิ่งปลูกสร้าง แล้ว จดทะเบียน โอน กรรมสิทธิ์ ให้ โจทก์หรือ นางสาว วิไล หาก จำเลย ที่ 1 ไม่ ไถ่ถอน จำนอง ให้ จำเลย ที่ 2รับชำระหนี้ จาก โจทก์ เท่า จำนวน ที่ จำเลย ที่ 1 จะ ต้อง รับผิด ต่อจำเลย ที่ 2 ตาม สัญญาจำนอง แล้ว ให้ จำเลย ที่ 2 จดทะเบียน ไถ่ถอนจำนอง ที่พิพาท พร้อม สิ่งปลูกสร้างจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ และ ยื่น คำร้องขอ อุทธรณ์ อย่าง คนอนาถาศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้อง แล้ว ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ใช่คน ยากจน ยัง พอมี เงิน เสีย ค่าธรรมเนียมศาล ได้ จึง ให้ยก คำร้องหาก จำเลย ที่ 1 ประสงค์ จะ ดำเนินคดี ต่อไป ให้ นำ เงิน ค่าธรรมเนียมมา เสีย ภายใน 15 วันก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ออก ไป อีก 3 เดือน นับแต่วัน ครบ กำหนด ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ 15 ธันวาคม2536 ซึ่ง เป็น วันที่ จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้อง ต่อมา วันที่ 17 มกราคม2537 จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ออก ไป อีก 15 วัน ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ว่า จำเลย ที่ 1ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล เกิน กำหนด เวลาที่ ขอ ขยาย ไว้ แล้ว จึง ยกคำร้อง และ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ไม่ วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ภายใน กำหนด ระยะเวลา ที่ ขอ ขยาย จึง ไม่รับ อุทธรณ์ของ จำเลย ที่ 1 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ คำสั่ง ดังกล่าวใน วันที่ 13 มกราคม 2537 ก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมจำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถาของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ ศาลชั้นต้น ยกคำร้องจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่งศาล ชั้นต้น ที่ ให้ยก คำร้องขอ ดำเนินคดีอย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และ อุทธรณ์ คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องจำเลย ที่ 1 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1ว่า สมควร ที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน หรือไม่ ศาลฎีกา เห็นว่าเมื่อ ศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ยื่น ครั้งแรกจำเลย ที่ 1 นำสืบ ว่า จำเลย ที่ 1 ยากจน ต้อง ไป อาศัย อยู่ บ้าน ของ ผู้อื่นศาลชั้นต้น ฟัง ว่า เมื่อ ปี 2530 โจทก์ ได้ ออก เช็ค จำนวน 1,000,000 บาทให้ จำเลย ที่ 1 เป็น ค่าซื้อ ที่พิพาท จำเลย ที่ 1 จึง พอมี เงิน เสียค่าธรรมเนียมศาล ได้ จำเลย ที่ 1 มิได้ อุทธรณ์ คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้นคง ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน แต่ ข้ออ้าง ที่ ขอให้ ไต่สวน ใหม่ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น คน ยากจน นั้น ปรากฏ ใน คำร้อง ว่า เป็นเหตุ เดียว กับที่ ได้ อ้าง และ ศาลชั้นต้น ไต่สวน ไว้ เดิม แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ พอ จะ หักล้างคำวินิจฉัย ของ ศาลชั้นต้น ได้ ถึง แม้ จำเลย ที่ 1 จะ มี พยานหลักฐานเพิ่มเติม อื่น ใด ก็ ไม่พอ ที่ จะ แสดง ให้ เห็น ฐานะ ของ จำเลย ที่ 1 นอกเหนือไป จาก เดิม ที่ ศาลชั้นต้น ได้ มี คำวินิจฉัย ไว้ แล้ว จึง ไม่มี เหตุสมควรที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ดัง ที่จำเลย ที่ 1 ฎีกาส่วน ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1 ใน เรื่อง ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ นั้น เห็นว่า การ ที่ ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ และ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ว่า ที่ ศาลชั้นต้นยกคำร้อง และ ไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว เป็น เรื่องต่อเนื่อง กัน กับ คำสั่ง ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ซึ่ง ยกอุทธรณ์ ของจำเลย ที่ 1 ที่ ขอให้ ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และเป็น เรื่อง ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 สั่ง ตาม ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 23 ใน ฐานะ เป็น เรื่อง ที่อยู่ ใน กระบวนพิจารณาใน ชั้นอุทธรณ์ ภาค 2 โดยเฉพาะ ศาลฎีกา ไม่ พึง ก้าวล่วง เข้า ไป เปลี่ยนแปลงแก้ไข ดุลพินิจ ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ดังกล่าว ซึ่ง วินิจฉัย ชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1006/2538นาย สวัสดิ์ พัฒนาไพศาลโจทก์นางสาว ทิพวรรณ เทพพัตรา กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 23, ม. 156 วรรคสี่, ม. 156 วรรคห้าในการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาของจำเลยที่1ที่ยื่นครั้งแรกศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยที่1มิใช่เป็นคนยากจนพอมีเงินเสียค่าธรรมเนียมศาลได้จำเลยที่1มิได้อุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นคงยื่นคำร้องขอให้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยที่1นำพยานหลักฐานมาแสดงเพิ่มเติมว่าเป็นคนยากจนแต่ข้ออ้างที่ขอให้ไต่สวนใหม่ว่าจำเลยที่1เป็นคนยากจนนั้นปรากฏในคำร้องว่าเป็นเหตุอันเดียวกับที่ได้อ้างและศาลชั้นต้นไต่สวนไว้เดิมแล้วไม่มีเหตุที่พอจะหักล้างคำวินิจฉัยของศาลชั้นต้นได้ถึงแม้จำเลยที่1จะมีพยานหลักฐานเพิ่มเติมอื่นใดก็ไม่พอที่จะแสดงให้เห็นฐานะของจำเลยที่1นอกเหนือไปจากเดิมที่ศาลชั้นต้นได้มีคำวินิจฉัยไว้แล้วจึงไม่มีเหตุสมควรที่จะไต่สวนคำร้องของจำเลยที่1แล้วมีคำสั่งใหม่ การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่1ที่ขอขยายระยะเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์และศาลอุทธรณ์ภาค2มีคำสั่งว่าที่ศาลชั้นต้นยกคำร้องและไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่1ชอบแล้วเป็นเรื่องต่อเนื่องกันกับคำสั่งของศาลอุทธรณ์ภาค2ซึ่งยกอุทธรณ์ของจำเลยที่1ที่ขอให้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ไต่สวนคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาของจำเลยที่1ในชั้นอุทธรณ์ใหม่และเป็นเรื่องที่ศาลอุทธรณ์ภาค2สั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา23ในฐานะเป็นเรื่องที่อยู่ในกระบวนพิจารณาในชั้นศาลอุทธรณ์ภาค2โดยเฉพาะศาลฎีกาไม่พึงก้าวล่วงเข้าไปเปลี่ยนแปลงแก้ไขดุลพินิจของศาลอุทธรณ์ภาค2ดังกล่าวคดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ไถ่ถอน จำนองที่ดิน พร้อม สิ่งปลูกสร้าง แล้ว จดทะเบียน โอน กรรมสิทธิ์ ให้ โจทก์หรือ นางสาว วิไล หาก จำเลย ที่ 1 ไม่ ไถ่ถอน จำนอง ให้ จำเลย ที่ 2รับชำระหนี้ จาก โจทก์ เท่า จำนวน ที่ จำเลย ที่ 1 จะ ต้อง รับผิด ต่อจำเลย ที่ 2 ตาม สัญญาจำนอง แล้ว ให้ จำเลย ที่ 2 จดทะเบียน ไถ่ถอนจำนอง ที่พิพาท พร้อม สิ่งปลูกสร้างจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ และ ยื่น คำร้องขอ อุทธรณ์ อย่าง คนอนาถาศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้อง แล้ว ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ใช่คน ยากจน ยัง พอมี เงิน เสีย ค่าธรรมเนียมศาล ได้ จึง ให้ยก คำร้องหาก จำเลย ที่ 1 ประสงค์ จะ ดำเนินคดี ต่อไป ให้ นำ เงิน ค่าธรรมเนียมมา เสีย ภายใน 15 วันก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ออก ไป อีก 3 เดือน นับแต่วัน ครบ กำหนด ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ 15 ธันวาคม2536 ซึ่ง เป็น วันที่ จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้อง ต่อมา วันที่ 17 มกราคม2537 จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ออก ไป อีก 15 วัน ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ว่า จำเลย ที่ 1ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล เกิน กำหนด เวลาที่ ขอ ขยาย ไว้ แล้ว จึง ยกคำร้อง และ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ไม่ วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ภายใน กำหนด ระยะเวลา ที่ ขอ ขยาย จึง ไม่รับ อุทธรณ์ของ จำเลย ที่ 1 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ คำสั่ง ดังกล่าวใน วันที่ 13 มกราคม 2537 ก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมจำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถาของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ ศาลชั้นต้น ยกคำร้องจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่งศาล ชั้นต้น ที่ ให้ยก คำร้องขอ ดำเนินคดีอย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และ อุทธรณ์ คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องจำเลย ที่ 1 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1ว่า สมควร ที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน หรือไม่ ศาลฎีกา เห็นว่าเมื่อ ศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ยื่น ครั้งแรกจำเลย ที่ 1 นำสืบ ว่า จำเลย ที่ 1 ยากจน ต้อง ไป อาศัย อยู่ บ้าน ของ ผู้อื่นศาลชั้นต้น ฟัง ว่า เมื่อ ปี 2530 โจทก์ ได้ ออก เช็ค จำนวน 1,000,000 บาทให้ จำเลย ที่ 1 เป็น ค่าซื้อ ที่พิพาท จำเลย ที่ 1 จึง พอมี เงิน เสียค่าธรรมเนียมศาล ได้ จำเลย ที่ 1 มิได้ อุทธรณ์ คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้นคง ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน แต่ ข้ออ้าง ที่ ขอให้ ไต่สวน ใหม่ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น คน ยากจน นั้น ปรากฏ ใน คำร้อง ว่า เป็นเหตุ เดียว กับที่ ได้ อ้าง และ ศาลชั้นต้น ไต่สวน ไว้ เดิม แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ พอ จะ หักล้างคำวินิจฉัย ของ ศาลชั้นต้น ได้ ถึง แม้ จำเลย ที่ 1 จะ มี พยานหลักฐานเพิ่มเติม อื่น ใด ก็ ไม่พอ ที่ จะ แสดง ให้ เห็น ฐานะ ของ จำเลย ที่ 1 นอกเหนือไป จาก เดิม ที่ ศาลชั้นต้น ได้ มี คำวินิจฉัย ไว้ แล้ว จึง ไม่มี เหตุสมควรที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ดัง ที่จำเลย ที่ 1 ฎีกาส่วน ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1 ใน เรื่อง ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ นั้น เห็นว่า การ ที่ ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ และ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ว่า ที่ ศาลชั้นต้นยกคำร้อง และ ไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว เป็น เรื่องต่อเนื่อง กัน กับ คำสั่ง ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ซึ่ง ยกอุทธรณ์ ของจำเลย ที่ 1 ที่ ขอให้ ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และเป็น เรื่อง ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 สั่ง ตาม ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 23 ใน ฐานะ เป็น เรื่อง ที่อยู่ ใน กระบวนพิจารณาใน ชั้นอุทธรณ์ ภาค 2 โดยเฉพาะ ศาลฎีกา ไม่ พึง ก้าวล่วง เข้า ไป เปลี่ยนแปลงแก้ไข ดุลพินิจ ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ดังกล่าว ซึ่ง วินิจฉัย ชอบแล้วพิพากษายืน(ยรรยง ปานุราช-ยงยุทธ ธารีสาร-นิวัตน์ แก้วเกิดเคน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ไถ่ถอน จำนองที่ดิน พร้อม สิ่งปลูกสร้าง แล้ว จดทะเบียน โอน กรรมสิทธิ์ ให้ โจทก์หรือ นางสาว วิไล หาก จำเลย ที่ 1 ไม่ ไถ่ถอน จำนอง ให้ จำเลย ที่ 2รับชำระหนี้ จาก โจทก์ เท่า จำนวน ที่ จำเลย ที่ 1 จะ ต้อง รับผิด ต่อจำเลย ที่ 2 ตาม สัญญาจำนอง แล้ว ให้ จำเลย ที่ 2 จดทะเบียน ไถ่ถอนจำนอง ที่พิพาท พร้อม สิ่งปลูกสร้างจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ และ ยื่น คำร้องขอ อุทธรณ์ อย่าง คนอนาถาศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้อง แล้ว ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ใช่คน ยากจน ยัง พอมี เงิน เสีย ค่าธรรมเนียมศาล ได้ จึง ให้ยก คำร้องหาก จำเลย ที่ 1 ประสงค์ จะ ดำเนินคดี ต่อไป ให้ นำ เงิน ค่าธรรมเนียมมา เสีย ภายใน 15 วันก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ออก ไป อีก 3 เดือน นับแต่วัน ครบ กำหนด ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ 15 ธันวาคม2536 ซึ่ง เป็น วันที่ จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้อง ต่อมา วันที่ 17 มกราคม2537 จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ออก ไป อีก 15 วัน ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ว่า จำเลย ที่ 1ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล เกิน กำหนด เวลาที่ ขอ ขยาย ไว้ แล้ว จึง ยกคำร้อง และ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ไม่ วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ภายใน กำหนด ระยะเวลา ที่ ขอ ขยาย จึง ไม่รับ อุทธรณ์ของ จำเลย ที่ 1 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ คำสั่ง ดังกล่าวใน วันที่ 13 มกราคม 2537 ก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมจำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถาของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ ศาลชั้นต้น ยกคำร้องจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่งศาล ชั้นต้น ที่ ให้ยก คำร้องขอ ดำเนินคดีอย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และ อุทธรณ์ คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องจำเลย ที่ 1 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1ว่า สมควร ที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน หรือไม่ ศาลฎีกา เห็นว่าเมื่อ ศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ยื่น ครั้งแรกจำเลย ที่ 1 นำสืบ ว่า จำเลย ที่ 1 ยากจน ต้อง ไป อาศัย อยู่ บ้าน ของ ผู้อื่นศาลชั้นต้น ฟัง ว่า เมื่อ ปี 2530 โจทก์ ได้ ออก เช็ค จำนวน 1,000,000 บาทให้ จำเลย ที่ 1 เป็น ค่าซื้อ ที่พิพาท จำเลย ที่ 1 จึง พอมี เงิน เสียค่าธรรมเนียมศาล ได้ จำเลย ที่ 1 มิได้ อุทธรณ์ คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้นคง ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน แต่ ข้ออ้าง ที่ ขอให้ ไต่สวน ใหม่ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น คน ยากจน นั้น ปรากฏ ใน คำร้อง ว่า เป็นเหตุ เดียว กับที่ ได้ อ้าง และ ศาลชั้นต้น ไต่สวน ไว้ เดิม แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ พอ จะ หักล้างคำวินิจฉัย ของ ศาลชั้นต้น ได้ ถึง แม้ จำเลย ที่ 1 จะ มี พยานหลักฐานเพิ่มเติม อื่น ใด ก็ ไม่พอ ที่ จะ แสดง ให้ เห็น ฐานะ ของ จำเลย ที่ 1 นอกเหนือไป จาก เดิม ที่ ศาลชั้นต้น ได้ มี คำวินิจฉัย ไว้ แล้ว จึง ไม่มี เหตุสมควรที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ดัง ที่จำเลย ที่ 1 ฎีกาส่วน ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1 ใน เรื่อง ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ นั้น เห็นว่า การ ที่ ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ และ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ว่า ที่ ศาลชั้นต้นยกคำร้อง และ ไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว เป็น เรื่องต่อเนื่อง กัน กับ คำสั่ง ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ซึ่ง ยกอุทธรณ์ ของจำเลย ที่ 1 ที่ ขอให้ ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และเป็น เรื่อง ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 สั่ง ตาม ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 23 ใน ฐานะ เป็น เรื่อง ที่อยู่ ใน กระบวนพิจารณาใน ชั้นอุทธรณ์ ภาค 2 โดยเฉพาะ ศาลฎีกา ไม่ พึง ก้าวล่วง เข้า ไป เปลี่ยนแปลงแก้ไข ดุลพินิจ ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ดังกล่าว ซึ่ง วินิจฉัย ชอบแล้วพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1006/2538นาย สวัสดิ์ พัฒนาไพศาลโจทก์นางสาว ทิพวรรณ เทพพัตรา กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 23, ม. 156 วรรคสี่, ม. 156 วรรคห้าในการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาของจำเลยที่1ที่ยื่นครั้งแรกศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยที่1มิใช่เป็นคนยากจนพอมีเงินเสียค่าธรรมเนียมศาลได้จำเลยที่1มิได้อุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นคงยื่นคำร้องขอให้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยที่1นำพยานหลักฐานมาแสดงเพิ่มเติมว่าเป็นคนยากจนแต่ข้ออ้างที่ขอให้ไต่สวนใหม่ว่าจำเลยที่1เป็นคนยากจนนั้นปรากฏในคำร้องว่าเป็นเหตุอันเดียวกับที่ได้อ้างและศาลชั้นต้นไต่สวนไว้เดิมแล้วไม่มีเหตุที่พอจะหักล้างคำวินิจฉัยของศาลชั้นต้นได้ถึงแม้จำเลยที่1จะมีพยานหลักฐานเพิ่มเติมอื่นใดก็ไม่พอที่จะแสดงให้เห็นฐานะของจำเลยที่1นอกเหนือไปจากเดิมที่ศาลชั้นต้นได้มีคำวินิจฉัยไว้แล้วจึงไม่มีเหตุสมควรที่จะไต่สวนคำร้องของจำเลยที่1แล้วมีคำสั่งใหม่ การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่1ที่ขอขยายระยะเวลาวางเงินค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์และศาลอุทธรณ์ภาค2มีคำสั่งว่าที่ศาลชั้นต้นยกคำร้องและไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่1ชอบแล้วเป็นเรื่องต่อเนื่องกันกับคำสั่งของศาลอุทธรณ์ภาค2ซึ่งยกอุทธรณ์ของจำเลยที่1ที่ขอให้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ไต่สวนคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาของจำเลยที่1ในชั้นอุทธรณ์ใหม่และเป็นเรื่องที่ศาลอุทธรณ์ภาค2สั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา23ในฐานะเป็นเรื่องที่อยู่ในกระบวนพิจารณาในชั้นศาลอุทธรณ์ภาค2โดยเฉพาะศาลฎีกาไม่พึงก้าวล่วงเข้าไปเปลี่ยนแปลงแก้ไขดุลพินิจของศาลอุทธรณ์ภาค2ดังกล่าวคดี สืบเนื่อง มาจาก ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ไถ่ถอน จำนองที่ดิน พร้อม สิ่งปลูกสร้าง แล้ว จดทะเบียน โอน กรรมสิทธิ์ ให้ โจทก์หรือ นางสาว วิไล หาก จำเลย ที่ 1 ไม่ ไถ่ถอน จำนอง ให้ จำเลย ที่ 2รับชำระหนี้ จาก โจทก์ เท่า จำนวน ที่ จำเลย ที่ 1 จะ ต้อง รับผิด ต่อจำเลย ที่ 2 ตาม สัญญาจำนอง แล้ว ให้ จำเลย ที่ 2 จดทะเบียน ไถ่ถอนจำนอง ที่พิพาท พร้อม สิ่งปลูกสร้างจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ และ ยื่น คำร้องขอ อุทธรณ์ อย่าง คนอนาถาศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้อง แล้ว ฟัง ข้อเท็จจริง ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ใช่คน ยากจน ยัง พอมี เงิน เสีย ค่าธรรมเนียมศาล ได้ จึง ให้ยก คำร้องหาก จำเลย ที่ 1 ประสงค์ จะ ดำเนินคดี ต่อไป ให้ นำ เงิน ค่าธรรมเนียมมา เสีย ภายใน 15 วันก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ออก ไป อีก 3 เดือน นับแต่วัน ครบ กำหนด ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ 15 ธันวาคม2536 ซึ่ง เป็น วันที่ จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้อง ต่อมา วันที่ 17 มกราคม2537 จำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ชั้นอุทธรณ์ ออก ไป อีก 15 วัน ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง ว่า จำเลย ที่ 1ยื่น คำร้องขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล เกิน กำหนด เวลาที่ ขอ ขยาย ไว้ แล้ว จึง ยกคำร้อง และ การ ที่ จำเลย ที่ 1 ไม่ วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ภายใน กำหนด ระยะเวลา ที่ ขอ ขยาย จึง ไม่รับ อุทธรณ์ของ จำเลย ที่ 1 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ คำสั่ง ดังกล่าวใน วันที่ 13 มกราคม 2537 ก่อน ครบ กำหนด วางเงิน ค่าธรรมเนียมจำเลย ที่ 1 ยื่น คำร้องขอ ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถาของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ ศาลชั้นต้น ยกคำร้องจำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ คำสั่งศาล ชั้นต้น ที่ ให้ยก คำร้องขอ ดำเนินคดีอย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และ อุทธรณ์ คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ให้ยก คำร้องจำเลย ที่ 1 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1ว่า สมควร ที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน หรือไม่ ศาลฎีกา เห็นว่าเมื่อ ศาลชั้นต้น ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 ที่ ยื่น ครั้งแรกจำเลย ที่ 1 นำสืบ ว่า จำเลย ที่ 1 ยากจน ต้อง ไป อาศัย อยู่ บ้าน ของ ผู้อื่นศาลชั้นต้น ฟัง ว่า เมื่อ ปี 2530 โจทก์ ได้ ออก เช็ค จำนวน 1,000,000 บาทให้ จำเลย ที่ 1 เป็น ค่าซื้อ ที่พิพาท จำเลย ที่ 1 จึง พอมี เงิน เสียค่าธรรมเนียมศาล ได้ จำเลย ที่ 1 มิได้ อุทธรณ์ คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้นคง ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลชั้นต้น อนุญาต ให้ จำเลย ที่ 1 นำพยาน หลักฐานมา แสดง เพิ่มเติม ว่า เป็น คน ยากจน แต่ ข้ออ้าง ที่ ขอให้ ไต่สวน ใหม่ว่า จำเลย ที่ 1 เป็น คน ยากจน นั้น ปรากฏ ใน คำร้อง ว่า เป็นเหตุ เดียว กับที่ ได้ อ้าง และ ศาลชั้นต้น ไต่สวน ไว้ เดิม แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ พอ จะ หักล้างคำวินิจฉัย ของ ศาลชั้นต้น ได้ ถึง แม้ จำเลย ที่ 1 จะ มี พยานหลักฐานเพิ่มเติม อื่น ใด ก็ ไม่พอ ที่ จะ แสดง ให้ เห็น ฐานะ ของ จำเลย ที่ 1 นอกเหนือไป จาก เดิม ที่ ศาลชั้นต้น ได้ มี คำวินิจฉัย ไว้ แล้ว จึง ไม่มี เหตุสมควรที่ จะ ไต่สวน คำร้องของ จำเลย ที่ 1 แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ดัง ที่จำเลย ที่ 1 ฎีกาส่วน ฎีกา ของ จำเลย ที่ 1 ใน เรื่อง ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงินค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ นั้น เห็นว่า การ ที่ ศาลชั้นต้น มี คำสั่งไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ที่ ขอ ขยาย ระยะเวลา วางเงิน ค่าธรรมเนียมศาล ใน ชั้นอุทธรณ์ และ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 มี คำสั่ง ว่า ที่ ศาลชั้นต้นยกคำร้อง และ ไม่รับ อุทธรณ์ ของ จำเลย ที่ 1 ชอบแล้ว เป็น เรื่องต่อเนื่อง กัน กับ คำสั่ง ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ซึ่ง ยกอุทธรณ์ ของจำเลย ที่ 1 ที่ ขอให้ ศาลชั้นต้น มี คำสั่ง อนุญาต ให้ ไต่สวน คำร้องขอ ดำเนินคดี อย่าง คนอนาถา ของ จำเลย ที่ 1 ใน ชั้นอุทธรณ์ ใหม่ และเป็น เรื่อง ที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 สั่ง ตาม ประมวล กฎหมาย วิธีพิจารณาความ แพ่ง มาตรา 23 ใน ฐานะ เป็น เรื่อง ที่อยู่ ใน กระบวนพิจารณาใน ชั้นอุทธรณ์ ภาค 2 โดยเฉพาะ ศาลฎีกา ไม่ พึง ก้าวล่วง เข้า ไป เปลี่ยนแปลงแก้ไข ดุลพินิจ ของ ศาลอุทธรณ์ ภาค 2 ดังกล่าว ซึ่ง วินิจฉัย ชอบแล้วพิพากษายืน(ยรรยง ปานุราช-ยงยุทธ ธารีสาร-นิวัตน์ แก้วเกิดเคน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ