ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องป้ายอักษร ภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตรายพ.ศ. ๒๕๕๕ ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง การติดป้ายอักษรภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตราย ลงวันที่ ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓ไว้แล้ว นั้นโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงการติดป้ายและเครื่องหมายแสดงความเป็นอันตรายตามประเภทของวัตถุอันตรายเสียใหม่ให้สอดคล้องกับความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจของยุโรปแห่งสหประชาชาติ(European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road : ADR) อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๕ (๒) (ฉ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่อง การติดป้ายอักษร ภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตราย ลงวันที่ ๑๔พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓ข้อ ๒ ในประกาศนี้วัตถุอันตราย หมายความว่าวัตถุอันตรายตามประเภทที่กำหนดไว้ในประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่องกำหนดประเภทหรือชนิดและลักษณะการบรรทุกวัตถุอันตรายที่ผู้ขับรถต้องได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๔หน่วยขนส่ง หมายความว่ารถบรรทุกหนึ่งคัน หรือรถลากจูงและรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงที่ต่อพ่วงกันรถแบตเตอรี่ หมายความว่ารถที่มีภาชนะบรรจุก๊าซหลายใบติดตั้งอยู่กับตัวรถอย่างถาวรและมีท่อก๊าซต่อร่วมถึงกันข้อ ๓ รถบรรทุกวัตถุอันตรายที่มีปริมาตรหรือน้ำหนักของวัตถุอันตรายตามที่กำหนดในภาคผนวกก ท้ายประกาศ ต้องติดป้ายอักษรภาพและเครื่องหมายให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ข้อ ๔ ป้ายและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตรายมีดังนี้(๑) ป้ายแสดงความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายที่บรรทุก(๒) ป้ายสีส้ม ได้แก่(ก) ป้ายสีส้มที่ไม่มีข้อความ(ข) ป้ายสีส้มที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตราย (Hazard identification number หรือ Kemler code) และหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตราย (UN number)(๓) เครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูงในกรณีบรรทุกวัตถุอันตรายประเภทที่ ๙ (วัตถุอันตรายเบ็ดเตล็ด)ที่เป็นของเหลวมีอุณหภูมิตั้งแต่ ๑๐๐ องศาเซลเซียส ขึ้นไปหรือที่เป็นของแข็งมีอุณหภูมิตั้งแต่ ๒๔๐ องศาเซลเซียส ขึ้นไป(๔) เครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมในกรณีบรรทุกวัตถุอันตรายที่มีคุณสมบัติเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมตัวอักษร ตัวเลข ภาพ เครื่องหมายหรือสัญลักษณ์บนป้ายแสดงความเป็นอันตรายเครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูงหรือเครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายของป้ายสีส้มให้เป็นไปตามตาราง A ของบทที่ ๓.๒ของข้อกำหนดว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายทางถนนของประเทศไทยหรือความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจของยุโรปแห่งสหประชาชาติข้อ ๕ ป้ายแสดงความเป็นอันตรายตามข้อ๔ (๑) ต้องมีลักษณะและขนาด ดังนี้(๑) เป็นป้ายสี่เหลี่ยมจัตุรัสวางทำมุม ๔๕ องศา กับแนวระนาบมีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕๐ มิลลิเมตร และมีเส้นขอบห่างจากขอบฉลาก ๑๒.๕มิลลิเมตร ขนานกับขอบป้ายทั้งสี่ด้าน โดยเส้นขอบครึ่งบนต้องมีสีเดียวกับสัญลักษณ์แสดงความเป็นอันตรายและเส้นขอบครึ่งล่างต้องมีสีเดียวกับข้อความและตัวเลขแสดงประเภทความเป็นอันตราย ทั้งนี้เว้นแต่ป้ายแสดงความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายประเภทที่ ๗ (วัสดุกัมมันตรังสี)ให้มีเส้นขอบสีดำห่างจากขอบป้าย ๕ มิลลิเมตร ขนานไปกับขอบป้ายทั้งสี่ด้าน(๒) สัญลักษณ์แสดงความเป็นอันตราย มีขนาดเหมาะสมกับขนาดของป้าย(๓) ตัวเลขแสดงประเภทความเป็นอันตราย ที่มุมด้านล่างของแผ่นป้ายมีความสูงไม่น้อยกว่า ๒๕ มิลลิเมตร โดยในกรณีของวัตถุอันตรายประเภท ๑ ให้แสดงพร้อมด้วยกลุ่มความเข้ากันได้ด้วยป้ายแสดงความเป็นอันตรายสำหรับวัตถุอันตรายประเภทที่ ๑ และประเภทที่๗ หากขนาด หรือโครงสร้างรถไม่มีพื้นที่เพียงพอสำหรับติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายตามขนาดที่กำหนดในวรรคหนึ่งอาจลดขนาดป้ายลงเหลือความยาวด้านละ ๑๐๐ มิลลิเมตร ก็ได้สำหรับการบรรทุกวัตถุอันตรายด้วยถังบรรทุกที่มีความจุไม่เกิน ๓ลูกบาศก์เมตร หรือภาชนะบรรจุขนาดเล็ก อาจลดขนาดป้ายลงได้แต่ต้องมีความยาวไม่น้อยกว่าด้านละ ๑๐๐ มิลลิเมตรป้ายแสดงความเป็นอันตรายให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ขท้ายประกาศนี้ข้อ ๖ ป้ายสีส้มตามข้อ๔ (๒) ต้องมีลักษณะและขนาด ดังนี้(๑) ป้ายสีส้มที่ไม่มีข้อความ เป็นป้ายสี่เหลี่ยมพื้นสีส้มสะท้อนแสงมีความสูง ๓๐๐ มิลลิเมตร ความกว้าง ๔๐๐ มิลลิเมตร มีเส้นขอบสีดำหนา ๑๕ มิลลิเมตรอาจมีเส้นแนวนอนสีดำหนา ๑๕ มิลลิเมตร คั่นที่กึ่งกลางของป้ายก็ได้(๒) ป้ายสีส้มที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายต้องมีลักษณะและขนาดตาม (๑)และให้มีเส้นแนวนอนสีดำหนา ๑๕ มิลลิเมตรคั่นที่กึ่งกลางของป้ายโดยส่วนบนของป้ายกำหนดเป็นหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและส่วนล่างของป้ายกำหนดเป็นหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายซึ่งหมายเลขที่แสดงต้องเป็นตัวเลขอารบิกสีดำ มีความสูง ๑๐๐ มิลลิเมตร และมีความหนา๑๕ มิลลิเมตรหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายบนป้ายสีส้มต้องไม่ลบเลือนและต้องสามารถอ่านได้แม้ถูกไฟเผาไหม้นาน ๑๕ นาทีในกรณีขนาดหรือโครงสร้างรถทำให้ไม่สามารถติดป้ายสีส้มตามขนาดที่กำหนดใน(๑) หรือ (๒) อาจลดขนาดป้ายลงได้ แต่ต้องมีความสูง ๑๒๐ มิลลิเมตร ความกว้าง ๓๐๐มิลลิเมตร และมีเส้นขอบสีดำหนา ๑๐ มิลลิเมตรขนาดของป้ายสีส้มตามวรรคหนึ่งให้มีความคลาดเคลื่อนได้ไม่เกินร้อยละ ๑๐ป้ายสีส้มให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ข ท้ายประกาศนี้ข้อ ๗ เครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูงตามข้อ๔ (๓) เป็นป้ายรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า มีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕๐ มิลลิเมตรมีสีและลักษณะตามตัวอย่างในภาคผนวก ข ท้ายประกาศนี้ข้อ ๘ เครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมตามข้อ๔ (๔) เป็นป้ายรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสวางทำมุม ๔๕ องศา กับแนวระนาบมีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕๐ มิลลิเมตร มีสีและลักษณะตามตัวอย่างในภาคผนวก ขท้ายประกาศนี้ข้อ ๙ การติดป้ายและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตรายตามประกาศนี้ต้องติดในตำแหน่งที่ถูกต้องตามที่กำหนดและสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนและผู้ประกอบการขนส่งอาจติดป้ายเครื่องหมายหรือข้อความแสดงรายละเอียดอื่นเกี่ยวกับการบรรทุกวัตถุอันตรายเป็นการเพิ่มเติมด้วยก็ได้เช่น ชื่อที่ถูกต้องในการขนส่ง หมายเลขโทรศัพท์กรณีฉุกเฉิน ป้ายเตือนการรมยาข้อ ๑๐ การติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายต้องเป็นป้ายที่แสดงความเป็นอันตรายตรงกับวัตถุอันตรายที่ทำการบรรทุกและต้องติดบนตัวรถที่มีสีที่ตัดกันกับป้ายแต่ในกรณีตัวรถมีสีกลมกลืนกับสีป้ายให้ใช้เส้นประหรือเส้นทึบสีดำรอบขอบป้ายแทนก็ได้โดยให้ติดที่ด้านข้างทั้งสองข้างและด้านท้ายของรถ เว้นแต่ในกรณีดังต่อไปนี้ให้การติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายเป็นไปตามที่กำหนด(๑)กรณีรถมีส่วนบรรทุกหลายส่วนและมีการขนส่งวัตถุอันตรายมากกว่าหนึ่งประเภทให้ติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายแต่ละประเภทที่ด้านข้างของรถให้ตรงกับตำแหน่งการบรรทุกและที่ด้านท้ายรถ(๒) กรณีส่วนบรรทุกของรถสามารถยกขึ้นลงจากรถได้ เช่น ตู้สินค้าแท็งก์คอนเทนเนอร์ ภาชนะบรรจุก๊าซแบบกลุ่ม (MEGC) ให้ติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายไว้ที่ด้านหน้าด้านข้างทั้งสองข้าง และด้านท้ายของส่วนบรรทุก(๓) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายแบบหีบห่อ (Package) หรือในบรรจุภัณฑ์ (Packaging) ไม่ต้องติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายเว้นแต่การบรรทุกดังกล่าวเป็นวัตถุอันตรายประเภทที่ ๑ หรือประเภทที่ ๗ให้ติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายไว้ที่ด้านข้างทั้งสองข้าง และด้านท้ายของส่วนบรรทุกข้อ ๑๑ การติดป้ายสีส้มให้ดำเนินการดังนี้(๑) ป้ายสีส้มที่ไม่มีข้อความให้ติดที่ด้านหน้าและด้านท้ายของหน่วยขนส่ง(๒)ป้ายสีส้มที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายให้ติดกรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายตามที่กำหนดไว้ในตารางA ของบทที่ ๓.๒ ของข้อกำหนดว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายทางถนนของประเทศไทยหรือความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจแห่งยุโรปภายใต้สหประชาชาติดังนี้(ก) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายแบบเทกอง หรือสิ่งของหรือของแข็งที่ไม่ได้บรรจุหีบห่อหรือวัสดุกัมมันตรังสีในบรรจุภัณฑ์ที่มีหมายเลขสหประชาชาติหมายเลขเดียวให้ติดป้ายที่ด้านข้างทั้งสองข้างของส่วนบรรทุก(ข) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายในแท็งก์ หรือในรถแบตเตอรี่ให้ติดป้ายที่ด้านข้างทั้งสองข้างตรงกับวัตถุอันตรายที่ทำการบรรทุกบนแท็งก์หรือแต่ละช่องบรรทุกของแท็งก์หรือแต่ละกลุ่มถังบรรทุกของรถแบตเตอรี่(ค) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายประเภทที่ ๓ ของเหลวไวไฟที่มีหมายเลขสหประชาชาติ ๑๒๐๒, ๑๒๐๓, ๑๒๒๓, ๑๒๖๘ หรือ ๑๘๖๓ ร่วมกัน โดยไม่มีวัตถุอันตรายชนิดอื่นในแท็งก์อาจไม่ติดป้าย ตาม (๑) หรือ (๒) (ข) ก็ได้หากมีการติดป้ายที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายชนิดที่มีความอันตรายสูงที่สุดเช่น มีจุดวาบไฟต่ำสุด ที่ด้านหน้าและด้านท้ายของหน่วยขนส่ง(ง) กรณีส่วนบรรทุกของรถสามารถยกขึ้นลงจากรถได้ ให้การติดป้ายเป็นไปตาม(ก) หรือ (ข) แล้วแต่กรณีเว้นแต่เมื่อส่วนบรรทุกนั้นถูกนำไปวางบนรถทำให้ไม่สามารถมองเห็นป้ายได้อย่างชัดเจนให้ติดป้ายตามตำแหน่งการบรรทุกบนตัวรถเพิ่มเติมด้วยกรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายเพียงชนิดเดียวโดยไม่มีการบรรทุกสินค้าอื่นไปด้วยหากมีการติดป้ายที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายนั้นที่ด้านหน้าและด้านท้ายของหน่วยขนส่งแล้วอาจไม่ติดป้ายตามที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง (๑) และ (๒) (ก) (ข) และ (ง) ก็ได้ข้อ ๑๒ ให้นำความในข้อ๑๐ มาใช้กับการติดเครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูงและเครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมโดยอนุโลมข้อ ๑๓ การติดป้ายและเครื่องหมายตามข้อ๑๐ ข้อ ๑๑ และข้อ ๑๒ ให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ค ท้ายประกาศนี้ข้อ ๑๔ เมื่อทำการขนถ่ายวัตถุอันตรายออกจากรถและได้ล้างหรือทำความสะอาดส่วนบรรทุกหรือถังบรรทุกแล้วให้ทำการปลดป้ายหรือเครื่องหมายสำหรับรถบรรทุกวัตถุอันตรายออกหรือปิดคลุมป้ายหรือเครื่องหมายดังกล่าวด้วยวัสดุที่มีความคงทนข้อ ๑๕[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๕สมชัย ศิริวัฒนโชคอธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑. ภาคผนวก ก ปริมาตรหรือน้ำหนักของวัตถุอันตรายตามข้อ ๓ที่ต้องดำเนินการตามประกาศนี้๒. ภาคผนวก ข ป้ายแสดงความเป็นอันตราย๓. ภาคผนวก ค ตัวอย่างตำแหน่งการติดป้ายและเครื่องหมาย(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๘ พฤศจิกายน๒๕๕๕ณัฐพร/ผู้ตรวจ๒๘ พฤศจิกายน๒๕๕๕[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๘๐ ง/หน้า ๓๘/๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๕๕