คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3318/2531หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลและคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจังหวัดเป็นจำเลยที่ 2ที่ 3 ขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 เมื่อไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดา จำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่อยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่าโจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่าแก่โจทก์ เมื่อโจทก์เห็นว่าการบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1 จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์ โจทก์มีสิทธิฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ให้โจทก์เช่าที่นาพิพาทต่อไปได้ ทั้งนี้โดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทได้บอกเลิกการเช่าที่ดินต่อโจทก์อ้างว่าโจทก์มิได้ชำระค่าเช่านาเกินกว่า 2 ปี โดยจำเลยที่ 1มิได้ส่งสำเนาให้แก่ประธานคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแต่ประการใดจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายจำเลยที่ 2 และที่3 ได้มีคำวินิจฉัยให้โจทก์หมดสิทธิการเช่าที่นา คำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ปฏิบัติตามสัญญาการเช่าที่โจทก์ทำไว้กับเจ้าของที่ดินเดิม เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้โจทก์เป็นผู้มีสิทธิการเช่าที่นาพิพาท จำเลยที่ 1 ให้การและฟ้องแย้งว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่มีสภาพบุคคล โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้เพิกถอนคำวินิจฉัยได้ขอให้ยกฟ้องและบังคับให้โจทก์ออกจากที่นาพิพาทและให้โจทก์ใช้ค่าเสียหายเดือนละ 10,000 บาทแก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง คดีโจทก์ขาดอายุความเพราะฟ้องเกิน 30 วัน นับแต่วันที่โจทก์ทราบคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 3 การบอกเลิกการเช่าของจำเลยที่ 1และคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 มีสภาพเป็นบุคคลประกอบด้วยคณะกรรมการโจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องแย้ง ระหว่างพิจารณา จำเลยทั้งสามยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมาย ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ และโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีโจทก์ขาดอายุความ ไม่จำต้องวินิจฉัยประเด็นอื่น พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความ และวินิจฉัยปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2ที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม พ.ศ. 2524มิได้กล่าวมาโดยชัดเจนว่าเป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลอะไร จังหวัดอะไร เป็นแต่กล่าวมาลอย ๆทั้งการฟ้องคดีนี้เป็นการฟ้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนคำวินิจฉัยของจเลยที่ 2 ที่ 3 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 ซึ่งตามพระราชบัญญัติดังกล่าวเพียงบัญญัติว่า คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำตำบล (คชก.ตำบล) ก็ดี คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด (คชก.จังหวัด) ก็ดี ประกอบด้วยบุคคลใดบ้างไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือเป็นบุคคลธรรมดาแต่อย่างใด จำเลยที่ 2 ที่ 3จึงไม่เป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาอันจะอยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่า โจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยชอบแล้ว ส่วนที่เกี่ยวกับจำเลยที่ 1 นั้นเห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องโดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57 ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด จำเลยที่ 1 เจ้าของที่พิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่านาแก่โจทก์ โจทก์เห็นว่า การบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้บังคับให้จำเลยที่ 1ให้โจทก์ได้เช่านาพิพาทต่อไปตามฟ้องได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่อไป แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3318/2531นาง หรั่ง นนทชัยโจทก์มูลนิธิ พระ ธรรม กาย กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2524 ม. 57โจทก์ฟ้องคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลและคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจังหวัดเป็นจำเลยที่ 2ที่ 3 ขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 เมื่อไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดา จำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่อยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่าโจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่าแก่โจทก์ เมื่อโจทก์เห็นว่าการบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1 จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์ โจทก์มีสิทธิฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ให้โจทก์เช่าที่นาพิพาทต่อไปได้ ทั้งนี้โดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทได้บอกเลิกการเช่าที่ดินต่อโจทก์อ้างว่าโจทก์มิได้ชำระค่าเช่านาเกินกว่า 2 ปี โดยจำเลยที่ 1มิได้ส่งสำเนาให้แก่ประธานคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแต่ประการใดจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายจำเลยที่ 2 และที่3 ได้มีคำวินิจฉัยให้โจทก์หมดสิทธิการเช่าที่นา คำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ปฏิบัติตามสัญญาการเช่าที่โจทก์ทำไว้กับเจ้าของที่ดินเดิม เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้โจทก์เป็นผู้มีสิทธิการเช่าที่นาพิพาท จำเลยที่ 1 ให้การและฟ้องแย้งว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่มีสภาพบุคคล โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้เพิกถอนคำวินิจฉัยได้ขอให้ยกฟ้องและบังคับให้โจทก์ออกจากที่นาพิพาทและให้โจทก์ใช้ค่าเสียหายเดือนละ 10,000 บาทแก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง คดีโจทก์ขาดอายุความเพราะฟ้องเกิน 30 วัน นับแต่วันที่โจทก์ทราบคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 3 การบอกเลิกการเช่าของจำเลยที่ 1และคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 มีสภาพเป็นบุคคลประกอบด้วยคณะกรรมการโจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องแย้ง ระหว่างพิจารณา จำเลยทั้งสามยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมาย ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ และโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีโจทก์ขาดอายุความ ไม่จำต้องวินิจฉัยประเด็นอื่น พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความ และวินิจฉัยปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2ที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม พ.ศ. 2524มิได้กล่าวมาโดยชัดเจนว่าเป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลอะไร จังหวัดอะไร เป็นแต่กล่าวมาลอย ๆทั้งการฟ้องคดีนี้เป็นการฟ้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนคำวินิจฉัยของจเลยที่ 2 ที่ 3 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 ซึ่งตามพระราชบัญญัติดังกล่าวเพียงบัญญัติว่า คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำตำบล (คชก.ตำบล) ก็ดี คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด (คชก.จังหวัด) ก็ดี ประกอบด้วยบุคคลใดบ้างไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือเป็นบุคคลธรรมดาแต่อย่างใด จำเลยที่ 2 ที่ 3จึงไม่เป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาอันจะอยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่า โจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยชอบแล้ว ส่วนที่เกี่ยวกับจำเลยที่ 1 นั้นเห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องโดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57 ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด จำเลยที่ 1 เจ้าของที่พิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่านาแก่โจทก์ โจทก์เห็นว่า การบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้บังคับให้จำเลยที่ 1ให้โจทก์ได้เช่านาพิพาทต่อไปตามฟ้องได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่อไป แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์.(วีระชัย สูตรสุวรรณ-สุพจน์ นาถะพินธุ-วิศิษฏ์ ลิมานนท์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทได้บอกเลิกการเช่าที่ดินต่อโจทก์อ้างว่าโจทก์มิได้ชำระค่าเช่านาเกินกว่า 2 ปี โดยจำเลยที่ 1มิได้ส่งสำเนาให้แก่ประธานคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแต่ประการใดจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายจำเลยที่ 2 และที่3 ได้มีคำวินิจฉัยให้โจทก์หมดสิทธิการเช่าที่นา คำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ปฏิบัติตามสัญญาการเช่าที่โจทก์ทำไว้กับเจ้าของที่ดินเดิม เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้โจทก์เป็นผู้มีสิทธิการเช่าที่นาพิพาท จำเลยที่ 1 ให้การและฟ้องแย้งว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่มีสภาพบุคคล โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้เพิกถอนคำวินิจฉัยได้ขอให้ยกฟ้องและบังคับให้โจทก์ออกจากที่นาพิพาทและให้โจทก์ใช้ค่าเสียหายเดือนละ 10,000 บาทแก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง คดีโจทก์ขาดอายุความเพราะฟ้องเกิน 30 วัน นับแต่วันที่โจทก์ทราบคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 3 การบอกเลิกการเช่าของจำเลยที่ 1และคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 มีสภาพเป็นบุคคลประกอบด้วยคณะกรรมการโจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องแย้ง ระหว่างพิจารณา จำเลยทั้งสามยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมาย ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ และโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีโจทก์ขาดอายุความ ไม่จำต้องวินิจฉัยประเด็นอื่น พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความ และวินิจฉัยปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2ที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม พ.ศ. 2524มิได้กล่าวมาโดยชัดเจนว่าเป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลอะไร จังหวัดอะไร เป็นแต่กล่าวมาลอย ๆทั้งการฟ้องคดีนี้เป็นการฟ้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนคำวินิจฉัยของจเลยที่ 2 ที่ 3 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 ซึ่งตามพระราชบัญญัติดังกล่าวเพียงบัญญัติว่า คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำตำบล (คชก.ตำบล) ก็ดี คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด (คชก.จังหวัด) ก็ดี ประกอบด้วยบุคคลใดบ้างไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือเป็นบุคคลธรรมดาแต่อย่างใด จำเลยที่ 2 ที่ 3จึงไม่เป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาอันจะอยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่า โจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยชอบแล้ว ส่วนที่เกี่ยวกับจำเลยที่ 1 นั้นเห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องโดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57 ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด จำเลยที่ 1 เจ้าของที่พิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่านาแก่โจทก์ โจทก์เห็นว่า การบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้บังคับให้จำเลยที่ 1ให้โจทก์ได้เช่านาพิพาทต่อไปตามฟ้องได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่อไป แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3318/2531นาง หรั่ง นนทชัยโจทก์มูลนิธิ พระ ธรรม กาย กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2524 ม. 57โจทก์ฟ้องคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลและคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจังหวัดเป็นจำเลยที่ 2ที่ 3 ขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 2 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 เมื่อไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดา จำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่อยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่าโจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่าแก่โจทก์ เมื่อโจทก์เห็นว่าการบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1 จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์ โจทก์มีสิทธิฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ให้โจทก์เช่าที่นาพิพาทต่อไปได้ ทั้งนี้โดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าของที่นาพิพาทได้บอกเลิกการเช่าที่ดินต่อโจทก์อ้างว่าโจทก์มิได้ชำระค่าเช่านาเกินกว่า 2 ปี โดยจำเลยที่ 1มิได้ส่งสำเนาให้แก่ประธานคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแต่ประการใดจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายจำเลยที่ 2 และที่3 ได้มีคำวินิจฉัยให้โจทก์หมดสิทธิการเช่าที่นา คำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 จึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ปฏิบัติตามสัญญาการเช่าที่โจทก์ทำไว้กับเจ้าของที่ดินเดิม เพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้โจทก์เป็นผู้มีสิทธิการเช่าที่นาพิพาท จำเลยที่ 1 ให้การและฟ้องแย้งว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่มีสภาพบุคคล โจทก์จึงไม่อาจฟ้องบังคับให้เพิกถอนคำวินิจฉัยได้ขอให้ยกฟ้องและบังคับให้โจทก์ออกจากที่นาพิพาทและให้โจทก์ใช้ค่าเสียหายเดือนละ 10,000 บาทแก่จำเลยที่ 1 จำเลยที่ 2 ที่ 3 ให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง คดีโจทก์ขาดอายุความเพราะฟ้องเกิน 30 วัน นับแต่วันที่โจทก์ทราบคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 3 การบอกเลิกการเช่าของจำเลยที่ 1และคำวินิจฉัยของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความจำเลยที่ 2 ที่ 3 มีสภาพเป็นบุคคลประกอบด้วยคณะกรรมการโจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องแย้ง ระหว่างพิจารณา จำเลยทั้งสามยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดเบื้องต้นในปัญหาข้อกฎหมาย ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ และโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีโจทก์ขาดอายุความ ไม่จำต้องวินิจฉัยประเด็นอื่น พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีโจทก์ไม่ขาดอายุความ และวินิจฉัยปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยที่ 2ที่ 3 เป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม พ.ศ. 2524มิได้กล่าวมาโดยชัดเจนว่าเป็นคณะกรรมการควบคุมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตำบลอะไร จังหวัดอะไร เป็นแต่กล่าวมาลอย ๆทั้งการฟ้องคดีนี้เป็นการฟ้องขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนคำวินิจฉัยของจเลยที่ 2 ที่ 3 ตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 ซึ่งตามพระราชบัญญัติดังกล่าวเพียงบัญญัติว่า คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำตำบล (คชก.ตำบล) ก็ดี คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด (คชก.จังหวัด) ก็ดี ประกอบด้วยบุคคลใดบ้างไม่มีกฎหมายบัญญัติรับรองให้คณะกรรมการดังกล่าวมีสภาพเป็นนิติบุคคลหรือเป็นบุคคลธรรมดาแต่อย่างใด จำเลยที่ 2 ที่ 3จึงไม่เป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาอันจะอยู่ในฐานะที่ถูกฟ้องร้องได้ และฟ้องโจทก์แปลความไม่ได้ว่า โจทก์ฟ้องตัวบุคคลที่ประกอบเป็นคณะกรรมการเพราะโจทก์มิได้ระบุชื่อเป็นรายบุคคล โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 2 ที่ 3 ไม่ได้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยชอบแล้ว ส่วนที่เกี่ยวกับจำเลยที่ 1 นั้นเห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องโดยอาศัยสิทธิตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 57 ซึ่งบัญญัติให้โจทก์มีสิทธิอุทธรณ์ต่อศาลได้ในกรณีที่โจทก์ไม่พอใจคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำจังหวัด จำเลยที่ 1 เจ้าของที่พิพาทเป็นผู้บอกเลิกการเช่านาแก่โจทก์ โจทก์เห็นว่า การบอกเลิกการเช่าไม่ชอบ จำเลยที่ 1จึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิเกี่ยวกับการเช่าที่นาพิพาทกับโจทก์โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยที่ 1 ขอให้บังคับให้จำเลยที่ 1ให้โจทก์ได้เช่านาพิพาทต่อไปตามฟ้องได้ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต่อไป แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์.(วีระชัย สูตรสุวรรณ-สุพจน์ นาถะพินธุ-วิศิษฏ์ ลิมานนท์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ