พระราชบัญญัติควบคุมการขายทอดตลาดและค้าของเก่าพุทธศักราช ๒๔๗๔ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่าโดยที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรควบคุมกิจการขายทอดตลาดและค้าของเก่าให้ดีขึ้นจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยบทมาตราต่อไปนี้มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติควบคุมการขายทอดตลาดและค้าของเก่าพุทธศักราช ๒๔๗๔มาตรา ๒[๑] ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันที่ ๑ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๗๔มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้ของเก่า หมายความว่า ทรัพย์ที่เสนอขาย แลกเปลี่ยน หรือจำหน่ายโดยประการอื่นอย่างทรัพย์ที่ใช้แล้วทั้งนี้ รวมถึงของโบราณด้วยเสนาบดี หมายความว่า เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยมาตรา ๔[๒]ห้ามมิให้บุคคลใดประกอบการอาชีพดังต่อไปนี้โดยมิได้รับอนุญาตสำหรับกิจการนั้น ๆ จากเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาต(๑)การขายทอดตลาด นอกจากการขายทอดตลาดซึ่งเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลเป็นผู้ขายหรือการขายทอดตลาดเพื่อประโยชน์ของสมาคมหรือสาธารณประโยชน์ซึ่งรัฐมนตรีสั่งเป็นหนังสือให้ยกเว้นเฉพาะกรณี(๒)การค้าของเก่า นอกจากการค้าของเก่าบางประเภทหรือบางชนิดซึ่งรัฐมนตรีได้ประกาศยกเว้นในราชกิจจานุเบกษาของเก่าซึ่งรัฐมนตรีได้ประกาศยกเว้นดังกล่าวในวรรคก่อนเมื่อเห็นสมควร รัฐมนตรีจะประกาศเพิกถอนการยกเว้นเสียทั้งหมดหรือแต่เพียงบางประเภท บางชนิดก็ได้ผู้ค้าของเก่าประเภทหรือชนิดซึ่งได้มีประกาศเพิกถอนการยกเว้นดังกล่าวแล้วจำต้องรับใบอนุญาตภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา ๕คำร้องขอใบอนุญาตประกอบการอาชีพขายทอดตลาดหรือค้าของเก่านั้นท่านให้ทำตามแบบที่ระบุไว้ในกฎเสนาบดีและยื่นต่อเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาตมาตรา ๖ ท่านห้ามมิให้ออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ร้องขอตามความในมาตรา๕ เว้นแต่ผู้นั้นจะมีวุฒิและลักษณะดังต่อไปนี้(๑)อายุยี่สิบปีขึ้นไป(๒)มีความรู้ภาษาไทยพอ(๓)ไม่เคยต้องคำพิพากษาอันถึงที่สุดให้ลงพระราชอาชญาจำคุกในฐานความผิดซึ่งกระทบถึงความซื่อสัตย์สุจริตแห่งตนเว้นแต่ในคำพิพากษานั้นให้รอการลงอาชญาไว้ตามความในมาตรา ๔๑ แห่งกฎหมายลักษณะอาญามาตรา ๗ ผู้ทอดตลาดต้อง(ก)แสดงคำแจ้งความแห่งการขายทุกคราวไว้ ณ สถานที่ขายให้เห็นได้แจ้ง(ข)อยู่ ณ ที่ขายในเวลาขายทอดตลาดและพร้อมที่จะแสดงใบอนุญาตต่อนายตรวจ เมื่อเรียกตรวจ(ค)มีสมุดบัญชีสำหรับการขายทุกคราว และจดรายการข้อสำคัญทั้งปวงแห่งการขายนั้น ๆ ลงไว้(ฆ)แจ้งวันและสถานที่ขายให้นายตรวจทราบล่วงหน้าอย่างน้อยสามวันเต็ม(ง)แสดงนามของตนและคำว่า ผู้ทอดตลาด ไว้เหนือประตูชั้นนอกแห่งสำนักงานเพื่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนถ้านายตรวจประสงค์จะทราบรายการข้อสำคัญอันเกี่ยวกับทรัพย์ที่ขายและได้มีหนังสือแสดงความประสงค์นี้แล้วท่านว่าผู้ทอดตลาดต้องบอกรายการที่ประสงค์นั้นมาตรา ๘ ผู้ค้าของเก่าต้อง(ก)แสดงนามของตน และคำว่า ผู้ค้าของเก่า ไว้เหนือประตูชั้นนอกแห่งร้านของตน(ข)แสดงใบอนุญาตประจำไว้ในร้านของตนในที่อันเห็นได้แจ้ง(ค)มีสมุดบัญชีสำหรับการค้าของตน และจดรายการข้อสำคัญทั้งปวงแห่งการค้าลงไว้ทุกราย(ฆ)แจ้งแก่นายตำรวจ เมื่อมีเหตุควรสงสัยว่าทรัพย์ที่มีผู้มาเสนอหรือโอนให้แก่ตนนั้นเป็นทรัพย์ที่ลักมาหรือได้มาโดยการฉ้อฉลมาตรา ๙ ท่านให้เพิกถอนใบอนุญาตของผู้รับใบอนุญาตซึ่งต้องคำพิพากษาอันถึงที่สุดให้ลงพระราชอาชญาจำคุกในฐานความผิดซึ่งกระทบถึงความซื่อสัตย์สุจริต(เว้นแต่ในคำพิพากษานั้นให้รอการลงอาชญาไว้ตามความในมาตรา ๔๑แห่งกฎหมายลักษณะอาญา) หรือต้องคำพิพากษาในฐานความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ถึงสองครั้งในปีเดียวกันถ้าเจ้าพนักงานเพิกถอนใบอนุญาตเพราะผู้รับใบอนุญาตกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้โดยตรงดังกล่าวไว้ในวรรคก่อนท่านมิให้ออกใบอนุญาตชนิดเดียวกันให้แก่ผู้นั้นอีกก่อนล่วงพ้นหกเดือนนับแต่วันเพิกถอนมาตรา ๑๐ เมื่อเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาตมีคำสั่งไม่ออกใบอนุญาตหรือสั่งเพิกถอนใบอนุญาตที่ออกให้แล้วก็ดีท่านว่าเสนาบดีจะสั่งเปลี่ยนแปลงคำสั่งของเจ้าพนักงานก็ได้ แต่ผู้ร้องหรือผู้รับใบอนุญาตต้องยื่นคำร้องต่อเสนาบดีภายในสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำบอกกล่าวคำสั่งของเจ้าพนักงานเป็นต้นไปมาตรา ๑๑ ท่านว่าใบอนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้เป็นใบอนุญาตเฉพาะตัวโอนกันไม่ได้ และสมบูรณ์เพียงวันที่ ๓๑ มีนาคมทุกปีมาตรา ๑๒ บุคคลผู้ใดประกอบการอาชีพขายทอดตลาดหรือค้าของเก่าโดยไม่มีใบอนุญาตหรือได้กระทำเมื่อภายหลังใบอนุญาตถูกเพิกถอนแล้ว หรือฝ่าฝืนบทบัญญัติอื่นแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือกฎเสนาบดีซึ่งออกโดยอาศัยอำนาจแห่งพระราชบัญญัตินี้ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันบาทมาตรา ๑๓ ในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกและในระยะเวลาอันสมควร นายตรวจมีอำนาจเพื่อปฏิบัติการตามหน้าที่ของตนเข้าไปในร้านของผู้รับใบอนุญาตเรียกให้ผู้รับใบอนุญาตนำใบอนุญาตสมุดและบัญชีออกให้ตรวจ อนึ่ง ในขณะที่มีการขายทอดตลาดอยู่ท่านว่านายตรวจมีอำนาจเรียกให้ผู้รับใบอนุญาตนำใบอนุญาตสมุดและบัญชีออกให้ตรวจได้เช่นเดียวกันมาตรา ๑๔ บุคคลใดประกอบการอาชีพขายทอดตลาดหรือค้าของเก่าอยู่ในวันประกาศใช้พระราชบัญญัตินี้ท่านให้ยื่นคำร้องขอรับใบอนุญาตภายในกำหนดสามเดือนนับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้เป็นต้นไปมาตรา ๑๕ ให้เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกกฎเสนาบดี ตั้งเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาต และนายตรวจกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมการออกใบอนุญาต และว่าด้วยกิจการอื่น ๆเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้กฎเสนาบดีนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ประกาศมาณ วันที่ ๑๕ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๗๔ เป็นปีที่ ๗ ในรัชกาลปัจจุบันพระราชบัญญัติควบคุมการขายทอดตลาดและค้าของเก่า(ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๑[๓]มาตรา๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา๔ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้วศิน/แก้ไข๒๖ พฤษภาคม ๒๕๕๒วิมล/ปรับปรุง๑๘ มกราคม ๒๕๖๔ภิรมย์พร/ตรวจ๒๘ มกราคม ๒๕๖๔[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๔๘/-/หน้า ๗๒/๒๔ พฤษภาคม ๒๔๗๔[๒] มาตรา๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมการขายทอดตลาดและค้าของเก่า (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช๒๔๘๑[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๖/-/หน้า ๕๑๒/๑ พฤษภาคม ๒๔๘๒