กฎกระทรวงกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการขึ้นทะเบียนชุมชนและหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นพ.ศ. ๒๕๔๙[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๔ มาตรา ๔๔ และมาตรา ๔๖ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. ๒๕๔๒อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ หมวด ๑หลักเกณฑ์และวิธีการขึ้นทะเบียนชุมชนข้อ๑บุคคลจะร่วมกันขอขึ้นทะเบียนเป็นชุมชนได้ ต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้(๑) มีสัญชาติไทย(๒) เป็นผู้บรรลุนิติภาวะ(๓)ตั้งถิ่นฐานและสืบทอดระบบวัฒนธรรมร่วมกันในพื้นที่ดังกล่าวโดยต่อเนื่องมาไม่น้อยกว่าสิบปีและ(๔)เป็นผู้ร่วมกันอนุรักษ์หรือพัฒนาพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นที่ประสงค์จะจดทะเบียนตามมาตรา๔๕ ข้อ๒ การขอขึ้นทะเบียนชุมชนให้สมาชิกชุมชนตั้งตัวแทนคนหนึ่งยื่นคำขอการแต่งตั้งตัวแทนตามวรรคหนึ่งให้ทำเป็นหนังสือข้อ๓ การยื่นคำขอขึ้นทะเบียนชุมชนให้ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ กรมวิชาการเกษตรหรือสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดแล้วแต่กรณี เพื่อส่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแห่งท้องที่พิจารณาคำขอขึ้นทะเบียนชุมชนตามวรรคหนึ่งให้ใช้แบบที่อธิบดีกำหนด โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาข้อ๔ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอขึ้นทะเบียนชุมชนแล้วให้ตรวจสอบคำขอเอกสารหลักฐานและรายละเอียดที่เกี่ยวข้องให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอถ้าเห็นว่าเอกสาร หลักฐาน และรายละเอียดไม่ถูกต้องครบถ้วนให้แจ้งผู้ยื่นคำขอดำเนินการส่งเอกสาร หลักฐานและรายละเอียดเพิ่มเติมให้ถูกต้องครบถ้วนภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งในกรณีที่ผู้ยื่นคำขอไม่ดำเนินการยื่นเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือได้ยื่นเอกสาร หลักฐานและรายละเอียดภายในระยะเวลาที่กำหนดแต่พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วเห็นว่าเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดยังไม่ถูกต้องครบถ้วน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งไม่รับคำขอแล้วแจ้งคำสั่งดังกล่าวและแจ้งสิทธิอุทธรณ์ให้แก่ผู้ยื่นคำขอทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันครบกำหนดระยะเวลาให้ยื่นหรือนับแต่วันที่ได้รับเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดเพิ่มเติม แล้วแต่กรณีในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วเห็นว่าเอกสาร หลักฐาน และรายละเอียดที่ยื่นพร้อมคำขอตามวรรคหนึ่ง หรือเอกสาร หลักฐานและรายละเอียดที่ยื่นเพิ่มเติมภายในระยะเวลาตามวรรคสองถูกต้องครบถ้วนแล้วให้สั่งรับคำขอและเสนอคำขอดังกล่าวพร้อมความเห็นเบื้องต้นให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแห่งท้องที่พิจารณาโดยเร็วข้อ๕เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดแห่งท้องที่ได้รับคำขอตามข้อ ๔ แล้วถ้าเห็นว่าไม่ควรรับขึ้นทะเบียนชุมชนตามคำขอให้แจ้งการไม่รับขึ้นทะเบียนชุมชนให้ผู้ยื่นคำขอทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันเสร็จสิ้นการพิจารณาถ้าเห็นว่าควรรับขึ้นทะเบียนชุมชนตามคำขอให้ออกหนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียนชุมชนตามแบบ คพ. ๔ ท้ายกฎกระทรวงนี้หมวด ๒หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น ข้อ๖ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกลุ่มเกษตรกร หรือสหกรณ์ยื่นคำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ณ กรมวิชาการเกษตร หรือสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัด แล้วแต่กรณีเพื่อเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาในกรณีที่ชุมชนอยู่ในเขตปกครองขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหลายแห่งชุมชนดังกล่าวจะยื่นคำร้องขอต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งใดแห่งหนึ่งเพื่อดำเนินการตามวรรคหนึ่งก็ได้คำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นตามวรรคหนึ่งให้ใช้แบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาข้อ๗คำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นต้องแนบหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) สำเนาหนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียนชุมชน(๒) หนังสือแสดงการมอบหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์นั้น แล้วแต่กรณี ดำเนินการจดทะเบียนแทน(๓) สำเนาหนังสือสำคัญแสดงการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์(๔) เอกสารอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนดข้อ๘เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นแล้วให้ตรวจสอบคำขอแหล่งกำเนิด คุณสมบัติของพืชที่จำเป็น เอกสาร หลักฐานและรายละเอียดที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วนให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ ถ้าเห็นว่าเอกสารหลักฐานและรายละเอียดไม่ถูกต้องครบถ้วน ให้แจ้งผู้ยื่นคำขอดำเนินการส่งเอกสารหลักฐานและรายละเอียดเพิ่มเติมให้ถูกต้องครบถ้วนภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งในกรณีที่ผู้ยื่นคำขอไม่ดำเนินการยื่นเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดภายในระยะเวลาที่กำหนดหรือได้ยื่นเอกสาร หลักฐานและรายละเอียดภายในระยะเวลาที่กำหนดแต่พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วเห็นว่าเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดยังไม่ถูกต้องครบถ้วนให้พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งไม่รับคำขอแล้วแจ้งคำสั่งดังกล่าวและแจ้งสิทธิอุทธรณ์ให้ผู้ยื่นคำขอทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันครบกำหนดระยะเวลาให้ยื่นหรือนับแต่วันที่ได้รับเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดเพิ่มเติม แล้วแต่กรณีในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วเห็นว่าเอกสารหลักฐาน และรายละเอียดที่ยื่นพร้อมคำขอตามวรรคหนึ่ง หรือเอกสาร หลักฐานและรายละเอียดที่ยื่นเพิ่มเติมภายในระยะเวลาตามวรรคสองถูกต้องครบถ้วนแล้วให้เสนอคำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นพร้อมความเห็นเบื้องต้นต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาโดยเร็วข้อ๙ เมื่อคณะกรรมการได้รับคำขอแล้วถ้าเห็นว่าไม่ควรรับจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นตามคำขอให้แจ้งการไม่รับจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นให้ผู้ยื่นคำขอทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันเสร็จสิ้นการพิจารณาในกรณีที่คณะกรรมการเห็นควรรับจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นตามคำขอให้ประกาศคำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นณ กรมวิชาการเกษตร และศาลากลางจังหวัดทุกจังหวัดเพื่อเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคำคัดค้านภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ประกาศการยื่นคำคัดค้านให้ระบุเหตุผลพร้อมทั้งแนบเอกสาร หลักฐาน และรายละเอียดประกอบคำคัดค้านโดยยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ กรมวิชาการเกษตรหรือสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำคัดค้านตามวรรคสองให้ส่งสำเนาคำคัดค้านไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์ผู้ยื่นคำขอจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับคำคัดค้านและหากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์ดังกล่าวประสงค์จะโต้แย้งคำคัดค้านให้ยื่นคำโต้แย้งภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับสำเนาคำคัดค้านเมื่อครบกำหนดเวลาที่ให้ยื่นคำโต้แย้งตามวรรคสามแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอคำคัดค้านพร้อมความเห็นประกอบคำคัดค้านต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาโดยเร็วข้อ๑๐ ในกรณีที่ไม่มีคำคัดค้าน ให้คณะกรรมการออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นตามแบบคพ. ๖ ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ๑๑ ในกรณีที่มีคำคัดค้านและคณะกรรมการเห็นด้วยกับคำคัดค้านให้มีคำสั่งไม่รับจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นในกรณีที่คณะกรรมการไม่เห็นด้วยกับคำคัดค้านให้สั่งรับจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นและออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นตามแบบ คพ. ๖ ท้ายกฎกระทรวงนี้ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๖กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๙สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์[เอกสารแนบท้าย]๑.หนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียนชุมชน (แบบ คพ. ๔)๒.หนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น (แบบ คพ. ๖)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๔๔ และมาตรา ๔๖แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. ๒๕๔๒บัญญัติให้หลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคำขอขึ้นทะเบียนชุมชน และหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้วิชชุตา/ผู้จัดทำ๔ สิงหาคม ๒๕๕๔[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๓/ตอนที่ ๓๓ ก/หน้า ๑/๒๙ มีนาคม ๒๕๔๙