คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2866/2516หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค และต่อมาได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีแพ่งให้รับผิดใช้เงินตามเช็คนั้น คดีแพ่งที่โจทก์ฟ้องนี้มิใช่เป็นคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา จะนำข้อเท็จจริงในคดีอาญาซึ่งถึงที่สุดแล้วมาชี้ขาดตัดสินโดยอาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 ไม่ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ 2 ฉบับเพื่อชำระหนี้ คือ เช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขานครปฐม (ระบุเลขที่ วันที่ และจำนวนเงิน) ต่อมาโจทก์ขายเช็คทั้งสองฉบับให้แก่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ แต่ได้นำมาคืนให้แก่โจทก์หลังจากเรียกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ โจทก์จึงกลับเป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบอีก ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า เช็ค 2 ฉบับนั้นจำเลยจ่ายให้โจทก์ล่วงหน้าเพื่อสั่งซื้อรถจักรยานยนต์ แต่โจทก์ส่งให้จำเลยไม่ได้ โจทก์จำเลยจึงมิได้มีมูลหนี้ต่อกันตามเช็ค โจทก์ได้นำเช็ค 2 ฉบับนี้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาต่อศาลจังหวัดนครปฐมในคดีดำที่ 1517/2511 ความจริงจำเลยเป็นหนี้โจทก์ค่าเครื่องอะไหล่รถจักรยานยนต์เพียง 12,000 บาทศาลชั้นต้นเชื่อว่าจำเลยออกเช็ค 2 ฉบับเพียงเป็นประกันสั่งซื้อรถ โจทก์ไม่ได้ส่งรถให้จำเลย มูลหนี้ตามเช็คจึงไม่มีหนี้ค่าอะไหล่ที่จำเลยให้การถึงโจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า เช็คทั้ง 2 ฉบับโจทก์ได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญา ศาลจังหวัดนครปฐมฟังข้อเท็จจริงว่า คดีฟังไม่ได้ว่าจำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้และพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อค้ำประกันการสั่งซื้อรถ พิพากษายืน คดีถึงที่สุดแล้ว สำหรับคดีนี้ต้องฟังข้อเท็จจริงตามคดีอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เช็ค 2 ฉบับนี้ โจทก์ฟ้องเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ฯลฯ ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยรับผิดใช้เงินตามเช็คอันเป็นสิทธิเรียกร้องโดยไม่ต้องอาศัยมูลความผิดทางอาญา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค คดีนี้จึงไม่ใช่คดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาที่กล่าวข้างต้น จะนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 มาใช้บังคับไม่ได้ที่ศาลอุทธรณ์ได้ถือเอาข้อเท็จจริงในคดีอาญามาชี้ขาดตัดสินคดีนี้เป็นการคลาดเคลื่อน ศาลอุทธรณ์ชอบที่จะต้องวินิจฉัยชี้ขาดข้อเท็จจริงตามพยานหลักฐานในสำนวนนี้ต่อไปพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2866/2516บริษัทเอส.พี.อินเตอร์แนชั่นแนล จำกัด โดยนายชุมพล พรประภา กรรมการผู้จัดการโจทก์นายไพบูลย์ ว่องพานิชจำเลย ป.วิ.อ. ม. 40, ม. 46 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค และต่อมาได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีแพ่งให้รับผิดใช้เงินตามเช็คนั้น คดีแพ่งที่โจทก์ฟ้องนี้มิใช่เป็นคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา จะนำข้อเท็จจริงในคดีอาญาซึ่งถึงที่สุดแล้วมาชี้ขาดตัดสินโดยอาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 ไม่ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ 2 ฉบับเพื่อชำระหนี้ คือ เช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขานครปฐม (ระบุเลขที่ วันที่ และจำนวนเงิน) ต่อมาโจทก์ขายเช็คทั้งสองฉบับให้แก่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ แต่ได้นำมาคืนให้แก่โจทก์หลังจากเรียกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ โจทก์จึงกลับเป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบอีก ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า เช็ค 2 ฉบับนั้นจำเลยจ่ายให้โจทก์ล่วงหน้าเพื่อสั่งซื้อรถจักรยานยนต์ แต่โจทก์ส่งให้จำเลยไม่ได้ โจทก์จำเลยจึงมิได้มีมูลหนี้ต่อกันตามเช็ค โจทก์ได้นำเช็ค 2 ฉบับนี้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาต่อศาลจังหวัดนครปฐมในคดีดำที่ 1517/2511 ความจริงจำเลยเป็นหนี้โจทก์ค่าเครื่องอะไหล่รถจักรยานยนต์เพียง 12,000 บาทศาลชั้นต้นเชื่อว่าจำเลยออกเช็ค 2 ฉบับเพียงเป็นประกันสั่งซื้อรถ โจทก์ไม่ได้ส่งรถให้จำเลย มูลหนี้ตามเช็คจึงไม่มีหนี้ค่าอะไหล่ที่จำเลยให้การถึงโจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า เช็คทั้ง 2 ฉบับโจทก์ได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญา ศาลจังหวัดนครปฐมฟังข้อเท็จจริงว่า คดีฟังไม่ได้ว่าจำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้และพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อค้ำประกันการสั่งซื้อรถ พิพากษายืน คดีถึงที่สุดแล้ว สำหรับคดีนี้ต้องฟังข้อเท็จจริงตามคดีอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เช็ค 2 ฉบับนี้ โจทก์ฟ้องเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ฯลฯ ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยรับผิดใช้เงินตามเช็คอันเป็นสิทธิเรียกร้องโดยไม่ต้องอาศัยมูลความผิดทางอาญา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค คดีนี้จึงไม่ใช่คดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาที่กล่าวข้างต้น จะนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 มาใช้บังคับไม่ได้ที่ศาลอุทธรณ์ได้ถือเอาข้อเท็จจริงในคดีอาญามาชี้ขาดตัดสินคดีนี้เป็นการคลาดเคลื่อน ศาลอุทธรณ์ชอบที่จะต้องวินิจฉัยชี้ขาดข้อเท็จจริงตามพยานหลักฐานในสำนวนนี้ต่อไปพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่(สัญชัย สัจจวานิช-แผ้ว ศิวะบวร-ชุ่ม สุนทรธัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ 2 ฉบับเพื่อชำระหนี้ คือ เช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขานครปฐม (ระบุเลขที่ วันที่ และจำนวนเงิน) ต่อมาโจทก์ขายเช็คทั้งสองฉบับให้แก่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ แต่ได้นำมาคืนให้แก่โจทก์หลังจากเรียกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ โจทก์จึงกลับเป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบอีก ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า เช็ค 2 ฉบับนั้นจำเลยจ่ายให้โจทก์ล่วงหน้าเพื่อสั่งซื้อรถจักรยานยนต์ แต่โจทก์ส่งให้จำเลยไม่ได้ โจทก์จำเลยจึงมิได้มีมูลหนี้ต่อกันตามเช็ค โจทก์ได้นำเช็ค 2 ฉบับนี้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาต่อศาลจังหวัดนครปฐมในคดีดำที่ 1517/2511 ความจริงจำเลยเป็นหนี้โจทก์ค่าเครื่องอะไหล่รถจักรยานยนต์เพียง 12,000 บาทศาลชั้นต้นเชื่อว่าจำเลยออกเช็ค 2 ฉบับเพียงเป็นประกันสั่งซื้อรถ โจทก์ไม่ได้ส่งรถให้จำเลย มูลหนี้ตามเช็คจึงไม่มีหนี้ค่าอะไหล่ที่จำเลยให้การถึงโจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า เช็คทั้ง 2 ฉบับโจทก์ได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญา ศาลจังหวัดนครปฐมฟังข้อเท็จจริงว่า คดีฟังไม่ได้ว่าจำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้และพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อค้ำประกันการสั่งซื้อรถ พิพากษายืน คดีถึงที่สุดแล้ว สำหรับคดีนี้ต้องฟังข้อเท็จจริงตามคดีอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เช็ค 2 ฉบับนี้ โจทก์ฟ้องเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ฯลฯ ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยรับผิดใช้เงินตามเช็คอันเป็นสิทธิเรียกร้องโดยไม่ต้องอาศัยมูลความผิดทางอาญา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค คดีนี้จึงไม่ใช่คดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาที่กล่าวข้างต้น จะนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 มาใช้บังคับไม่ได้ที่ศาลอุทธรณ์ได้ถือเอาข้อเท็จจริงในคดีอาญามาชี้ขาดตัดสินคดีนี้เป็นการคลาดเคลื่อน ศาลอุทธรณ์ชอบที่จะต้องวินิจฉัยชี้ขาดข้อเท็จจริงตามพยานหลักฐานในสำนวนนี้ต่อไปพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2866/2516บริษัทเอส.พี.อินเตอร์แนชั่นแนล จำกัด โดยนายชุมพล พรประภา กรรมการผู้จัดการโจทก์นายไพบูลย์ ว่องพานิชจำเลย ป.วิ.อ. ม. 40, ม. 46 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค และต่อมาได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีแพ่งให้รับผิดใช้เงินตามเช็คนั้น คดีแพ่งที่โจทก์ฟ้องนี้มิใช่เป็นคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา จะนำข้อเท็จจริงในคดีอาญาซึ่งถึงที่สุดแล้วมาชี้ขาดตัดสินโดยอาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 ไม่ได้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ 2 ฉบับเพื่อชำระหนี้ คือ เช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขานครปฐม (ระบุเลขที่ วันที่ และจำนวนเงิน) ต่อมาโจทก์ขายเช็คทั้งสองฉบับให้แก่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สำนักงานใหญ่ แต่ได้นำมาคืนให้แก่โจทก์หลังจากเรียกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ โจทก์จึงกลับเป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบอีก ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า เช็ค 2 ฉบับนั้นจำเลยจ่ายให้โจทก์ล่วงหน้าเพื่อสั่งซื้อรถจักรยานยนต์ แต่โจทก์ส่งให้จำเลยไม่ได้ โจทก์จำเลยจึงมิได้มีมูลหนี้ต่อกันตามเช็ค โจทก์ได้นำเช็ค 2 ฉบับนี้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาต่อศาลจังหวัดนครปฐมในคดีดำที่ 1517/2511 ความจริงจำเลยเป็นหนี้โจทก์ค่าเครื่องอะไหล่รถจักรยานยนต์เพียง 12,000 บาทศาลชั้นต้นเชื่อว่าจำเลยออกเช็ค 2 ฉบับเพียงเป็นประกันสั่งซื้อรถ โจทก์ไม่ได้ส่งรถให้จำเลย มูลหนี้ตามเช็คจึงไม่มีหนี้ค่าอะไหล่ที่จำเลยให้การถึงโจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า เช็คทั้ง 2 ฉบับโจทก์ได้ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญา ศาลจังหวัดนครปฐมฟังข้อเท็จจริงว่า คดีฟังไม่ได้ว่าจำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้และพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยออกเช็คให้โจทก์เพื่อค้ำประกันการสั่งซื้อรถ พิพากษายืน คดีถึงที่สุดแล้ว สำหรับคดีนี้ต้องฟังข้อเท็จจริงตามคดีอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เช็ค 2 ฉบับนี้ โจทก์ฟ้องเป็นคดีอาญาหาว่า จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ฯลฯ ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คคดีนี้ โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยรับผิดใช้เงินตามเช็คอันเป็นสิทธิเรียกร้องโดยไม่ต้องอาศัยมูลความผิดทางอาญา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค คดีนี้จึงไม่ใช่คดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาที่กล่าวข้างต้น จะนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 มาใช้บังคับไม่ได้ที่ศาลอุทธรณ์ได้ถือเอาข้อเท็จจริงในคดีอาญามาชี้ขาดตัดสินคดีนี้เป็นการคลาดเคลื่อน ศาลอุทธรณ์ชอบที่จะต้องวินิจฉัยชี้ขาดข้อเท็จจริงตามพยานหลักฐานในสำนวนนี้ต่อไปพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาใหม่(สัญชัย สัจจวานิช-แผ้ว ศิวะบวร-ชุ่ม สุนทรธัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ