ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(ฉบับที่ ๑) พ.ศ. ๒๕๓๖ โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน ตามมาตรา ๒๖ให้เหมาะสมยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๓ (๑๑)แห่งพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(ฉบับที่ ๑) พ.ศ. ๒๕๓๖ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้ยกเลิก(๑) ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(ฉบับที่ ๑) พ.ศ. ๒๕๒๒(๒) ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๓(๓)ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง ว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(ฉบับ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๗(๔) ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๒๘ข้อ ๔ ในระเบียบนี้จำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพัน หมายความว่าการจำหน่ายจ่ายโอนด้วยประการใดๆ ซึ่งกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดิน ตลอดจนการก่อให้เกิดภาระติดพันต่าง ๆขึ้นในที่ดิน เช่น เช่า จำนอง ภาระจำยอม สิทธิอาศัย สิทธิเหนือพื้นดินสิทธิเก็บกินเป็นต้นบันทึกการยินยอม หมายความว่าบันทึกลงลายมือชื่อเจ้าของที่ดินและผู้รับโอนสิทธิในที่ดินหรือผู้จำนองและผู้รับจำนองเพื่อยินยอมให้มีการจัดรูปที่ดินแปลงที่ขออนุญาตนั้นตามพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมพ.ศ. ๒๕๑๗ผู้ว่าราชการจังหวัด หมายความว่า ผู้ว่าราชการจังหวัดท้องที่ที่มีการจัดรูปที่ดินซึ่งที่ดินแปลงที่ขออนุญาตนั้นตั้งอยู่อนุกรรมการ หมายความว่าอนุกรรมการพิจารณาการปฏิบัติเกี่ยวกับกฎหมายตามพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗หมวด ๑บททั่วไป ข้อ ๕ ผู้ใดมีความประสงค์จะจำหน่ายด้วยประการใด ๆหรือก่อให้เกิดภาระติดพันใด ๆซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดิน ให้ยื่นคำขออนุญาตตามแบบท้ายระเบียบนี้ต่อหัวหน้าสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดซึ่งที่ดินนั้นตั้งอยู่เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติแล้วให้รายงานความเห็นต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดในกรณีที่ยังมิได้มีการจัดตั้งสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดให้ยื่นคำขออนุญาตต่อนายอำเภอหรือปลัดอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอท้องที่ซึ่งที่ดินนั้นตั้งอยู่เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติแล้วให้รายงานความเห็นต่อผู้ว่าราชการจังหวัดข้อ ๖ ในท้องที่จังหวัดใดยังมิได้มีการจัดตั้งสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดขึ้นให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้มีอำนาจพิจารณาอนุญาตตามมาตรา๒๖ แทนคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง แล้วรายงานให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางทราบข้อ ๗ ในท้องที่จังหวัดใดได้มีการจัดตั้งสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดขึ้นแล้วให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดเป็นผู้มีอำนาจพิจารณาอนุญาตตามมาตรา๒๖ แทนคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางแล้วรายงานให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางทราบหมวด ๒การซื้อขายและการขายฝากที่ดิน ข้อ ๘ ในการซื้อขายหรือการขายฝากที่ดินถ้าผู้ซื้อหรือผู้รับซื้อฝากเป็นบุคคลธรรมดาต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้(๑) มีสัญชาติไทยโดยการเกิด(๒) บรรลุนิติภาวะแล้ว(๓) ที่ดินแปลงที่ขออนุญาตนั้นยังคงใช้เพื่อเกษตรกรรมต่อไปข้อ ๙ ถ้าผู้ซื้อหรือผู้รับซื้อฝากเป็นนิติบุคคลจะต้องเป็นกลุ่มเกษตรกรสหกรณ์การเกษตร ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรวัดสำนักสงฆ์สถาบันการศึกษาหรือนิติบุคคลอื่นที่มีความประสงค์จะใช้ที่ดินดังกล่าวเพื่อประโยชน์ในด้านการศาสนาหรือการศึกษาทั้งต้องอยู่ภายในวัตถุประสงค์ของนิติบุคคลนั้น ๆ ด้วยข้อ ๑๐ ราคาที่ดินที่ผู้ขายและผู้ซื้อหรือราคาขายฝากหรือสินไถ่ที่ผู้ขายฝากและผู้รับซื้อฝากตกลงกันนั้นต้องไม่ทำให้ราคาประเมินในที่ดินนั้นสูงขึ้นกว่าราคาประเมินที่ดินก่อนทำการซื้อขายหรือขายฝากเว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดหรือผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณีที่ยังมิได้จัดตั้งสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดในท้องที่จังหวัดนั้นข้อ ๑๑ ผู้ขายและผู้ซื้อหรือผู้ขายฝากและผู้รับซื้อฝากต้องทำบันทึกการยินยอมให้ทางราชการดำเนินการจัดรูปที่ดินในที่ดินที่ซื้อขายหรือขายฝากนั้นตามพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗ ตามแบบท้ายระเบียบนี้ไว้เป็นหลักฐานข้อ ๑๒ ในสัญญาขายฝากต้องกำหนดไว้ด้วยว่าถ้ากระทรวงเกษตรและสหกรณ์หรือผู้ได้รับมอบหมายจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประสงค์จะไถ่จากการขายฝากนั้นผู้ขายฝากและผู้รับซื้อฝากยินยอมให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์หรือผู้ได้รับมอบหมายจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ทำการไถ่จากการขายฝากนั้นได้และให้ถือว่าผู้ไถ่ทรัพย์สินนั้นเป็นผู้รับช่วงสิทธิของผู้รับซื้อฝากหรือเป็นผู้รับซื้อฝากที่ดินแปลงใหม่ที่ผู้ขายฝากได้รับตามโครงการจัดรูปที่ดินหมวด ๓การให้ที่ดิน ข้อ ๑๓ ผู้ใดจะเป็นผู้รับการให้ที่ดินโดยเสน่หาจากเจ้าของที่ดินรายใดผู้รับการให้ต้องเป็น(๑) ทายาทโดยธรรมของผู้ให้(๒) นิติบุคคลที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางอนุญาตเป็นหนังสือเฉพาะรายที่ร้องหรือ(๓) เป็นผู้มีคุณสมบัติทำนองเดียวกับผู้ซื้อหรือผู้ซื้อหรือผู้รับซื้อฝากตามข้อ๘ หรือข้อ ๙ แล้วแต่กรณีโดยอนุโลมข้อ ๑๔ ผู้ให้และผู้รับให้ต้องทำบันทึกการยินยอมให้ทางราชการดำเนินการจัดรูปที่ดินในที่ดินที่รับให้นั้นตามพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗ ตามแบบท้ายระเบียบนี้ไว้เป็นหลักฐานหมวด ๔การจำนองที่ดิน ข้อ ๑๕ บุคคลธรรมดาซึ่งจะเป็นผู้รับจำนองที่ดินได้ต้อง(๑) มีสัญชาติไทยโดยการเกิด(๒) บรรลุนิติภาวะแล้วข้อ ๑๖ นิติบุคคลซึ่งจะเป็นผู้รับจำนองที่ดินได้ต้องเป็น(๑) กลุ่มเกษตรกร(๒) สหกรณ์การเกษตร(๓) ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร(๔) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร(๕) ธนาคารพาณิชย์(๖) ทบวงการเมือง จังหวัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล และสุขาภิบาล(๗) รัฐวิสาหกิจ(๘) นิติบุคคลอื่นซึ่งคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางหรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางประกาศกำหนดเป็นคราวๆ หรืออนุญาตเป็นหนังสือเฉพาะกรณีที่ร้องขอแต่ละรายข้อ ๑๗ การจำนองที่ดินนั้นจะจำนองได้ไม่เกินราคาประเมินที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินเว้นแต่ในกรณีที่จำนองเพื่อนำเงินไปใช้ประกอบการเกษตรกรรมในที่ดินของตนเองการจำนองที่ดินกับนิติบุคคลตาม (๑)(๒) (๓) (๔) (๖) หรือ (๗) ของข้อ ๑๖ให้เป็นไปตามระเบียบหรือข้อบังคับของนิติบุคคลนั้นข้อ ๑๘ ผู้จำนองและผู้รับจำนองต้องทำบันทึกการยินยอมให้ทางราชการดำเนินการจัดรูปที่ดินในที่ดินที่จำนองนั้นตามพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมพ.ศ. ๒๕๑๗ ตามแบบท้ายระเบียบนี้ข้อ ๑๙ ในสัญญาจำนองต้องกำหนดไว้ด้วยว่า(๑) ผู้จำนองและผู้รับจำนองตกลงยินยอมให้มีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ที่ดินแปลงใหม่ที่เจ้าของที่ดินผู้จำนองได้รับตามโครงการจัดรูปที่ดินเข้าแทนที่ดินที่ได้จำนองไว้(๒) ผู้รับจำนองตกลงจะไม่ดำเนินการบังคับจำนองเว้นแต่ผู้รับจำนองได้แจ้งเป็นหนังสือให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยยี่สิบวันและภายในระยะเวลาดังกล่าว ถ้ากระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือผู้ได้รับมอบหมายจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประสงค์จะไถ่ถอนจำนองที่ดินนั้นผู้จำนองและผู้รับจำนองยินยอมให้ไถ่ถอนจำนองได้โดยให้ถือว่าผู้ไถ่ถอนจำนองเป็นผู้รับช่วงสิทธิจำนองหรือเป็นผู้รับจำนองในที่ดินแปลงใหม่ที่ผู้จำนองได้รับตามโครงการจัดรูปที่ดินหมวด ๕การจำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินประเภทอื่น ข้อ ๒๐ การจำหน่ายหรือก่อให้เกิดภาระติดพันซึ่งที่ดินในท้องที่ที่ประกาศจะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดินเฉพาะที่ดินที่มิได้ใช้เพื่อการก่อสร้างจัดรูปที่ดินเช่นที่ดินที่ใช้เพื่อการอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม การศาสนา การศึกษา ที่อยู่อาศัยและเพื่อการอื่นๆ ให้หัวหน้าสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดหรือนายอำเภอ หรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอท้องที่ซึ่งที่ดินนั้นตั้งอยู่ในกรณีที่ยังไม่มีสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดในท้องที่จังหวัดนั้นเป็นผู้ตรวจสอบและรายงานความเห็นต่อผู้ว่าราชการจังหวัดเพื่อพิจารณาอนุญาตแทนคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางได้ตามที่เห็นสมควรโดยไม่ต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ข้อ ๒๑ ในกรณีที่มีข้อเท็จจริงปรากฏว่าผู้หนึ่งผู้ใดจำเป็นต้องจำหน่ายด้วยประการใดๆ หรือก่อให้เกิดภาระติดพันใด ๆ ซึ่งที่ดินในท้องที่ที่จะสำรวจเป็นเขตโครงการจัดรูปที่ดินและการที่จะกระทำดังกล่าวไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ถ้าผู้ว่าราชการจังหวัดหรือคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดแล้วแต่กรณี และสำนักงานจัดรูปที่ดินกลางตรวจสอบแล้วเห็นว่ามีความจำเป็นเกิดขึ้นจริงและเห็นสมควรอนุญาตให้สำนักงานจัดรูปที่ดินกลางดำเนินการเสนอต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางเพื่อพิจารณาอนุญาตเป็นรายๆ ไปข้อ ๒๒ ในกรณีที่ไม่อาจปฏิบัติตามระเบียบนี้หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้เสนออนุกรรมการพิจารณาและเสนอความเห็นต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางเพื่อพิจารณาต่อไปประกาศ ณ วันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๖นิพนธ์พร้อมพันธุ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประธานกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๐/ตอนที่๑๗๕/ฉบับพิเศษ หน้า ๖/๒๙ ตุลาคม ๒๕๓๖