คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3015/2531หลักกฎหมาย: จำเลยกระทำความผิดสองกระทง ศาลชั้นต้นไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษมีกำหนด 3 ปี ถือได้ว่ามีการรอการลงโทษในความผิดทั้งสองกระทง คดีขึ้นสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลัง หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในกระทงหลังจะเป็นการลักลั่นกับความผิดกระทงแรกซึ่งคดียุติไปแล้ว ดังนี้ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 72 คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 44 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2519 ข้อ 6 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 6, 10 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6)พ.ศ. 2526 มาตรา 4 คืนอาวุธปืนของกลางแก่เจ้าของและนับโทษจำเลยต่อกับโทษคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน ฯ6 เดือน กระทงหนึ่ง และผิดพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษจำคุก 3 ปีอีกกระทงหนึ่งรวมจำคุก 3 ปี 6 เดือน มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษกึ่งหนึ่งจำคุก 1 ปี 9 เดือน คืนของกลางแก่เจ้าของ และให้นับโทษต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและให้รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยไว้มีกำหนด 3 ปี ปรับฐานอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยมิได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท ฐานมีมูลฝิ่นไว้ในความครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท รวมปรับ 4,000 บาท มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษ ให้กึ่งหนึ่ง คงปรับ 2,000 บาท นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องและศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลย 2 กระทงคือความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ กระทงหนึ่งจำคุก 3 เดือน กับความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษอีกกระทงหนึ่ง จำคุก 1 ปี 6 เดือน ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้เป็นให้รอการลงโทษจำเลยมีกำหนด 3 ปี และปรับกระทงละ 1,000 บาทนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ถือว่าได้มีการรอการลงโทษในความผิดทั้ง 2 กระทง แก่จำเลย แต่คดีนี้ขึ้นมาสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลังในความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษส่วนกระทงแรกเป็นอันยุติต้องห้ามมิให้ฎีกาในข้อเท็จจริง ที่โจทก์ฎีกามิให้รอการลงโทษแก่จำเลยนั้น เห็นว่า หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในความผิดจำเลยกระทงหลัง ก็จะเป็นการลักลั่นกับความผิดจำเลยในกระทงแรกซึ่งคดีได้ยุติและศาลอุทธรณ์พิพากษารอการให้ลงโทษให้ในคราวเดียวกัน ทั้งข้อเท็จจริงปรากฏว่าจำเลยถูกฟ้องทั้ง 2 กระทง ในคดีเดียวกัน เมื่อความผิดกระทงแรกศาลได้รอการลงโทษให้แก่จำเลยแล้ว ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วย ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รอการลงโทษแก่จำเลย จึงชอบแล้วและที่โจทก์ฎีกาว่า การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาเอกสารแสดงคุณงานความดีของจำเลยที่ยื่นพร้อมอุทธรณ์ประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญานั้นเห็นว่าโจทก์ไม่ได้แก้อุทธรณ์คัดค้านเอกสารดังกล่าวว่าไม่ถูกต้องแต่อย่างใด ศาลอุทธรณ์จึงรับฟังมาประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยได้ ส่วนที่โจทก์ฎีกาให้นับโทษจำเลยต่อจากโทษคดีอื่นนั้นเมื่อได้รอการลงโทษแก่จำเลยแล้ว ข้อนับโทษต่อจึงไม่จำต้องวินิจฉัย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3015/2531พนักงานอัยการ จังหวัด น่านโจทก์นาย ตุ๊ เปี่ยม ทองจำเลย ป.อ. ม. 56จำเลยกระทำความผิดสองกระทง ศาลชั้นต้นไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษมีกำหนด 3 ปี ถือได้ว่ามีการรอการลงโทษในความผิดทั้งสองกระทง คดีขึ้นสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลัง หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในกระทงหลังจะเป็นการลักลั่นกับความผิดกระทงแรกซึ่งคดียุติไปแล้ว ดังนี้ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 72 คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 44 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2519 ข้อ 6 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 6, 10 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6)พ.ศ. 2526 มาตรา 4 คืนอาวุธปืนของกลางแก่เจ้าของและนับโทษจำเลยต่อกับโทษคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน ฯ6 เดือน กระทงหนึ่ง และผิดพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษจำคุก 3 ปีอีกกระทงหนึ่งรวมจำคุก 3 ปี 6 เดือน มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษกึ่งหนึ่งจำคุก 1 ปี 9 เดือน คืนของกลางแก่เจ้าของ และให้นับโทษต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและให้รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยไว้มีกำหนด 3 ปี ปรับฐานอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยมิได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท ฐานมีมูลฝิ่นไว้ในความครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท รวมปรับ 4,000 บาท มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษ ให้กึ่งหนึ่ง คงปรับ 2,000 บาท นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องและศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลย 2 กระทงคือความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ กระทงหนึ่งจำคุก 3 เดือน กับความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษอีกกระทงหนึ่ง จำคุก 1 ปี 6 เดือน ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้เป็นให้รอการลงโทษจำเลยมีกำหนด 3 ปี และปรับกระทงละ 1,000 บาทนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ถือว่าได้มีการรอการลงโทษในความผิดทั้ง 2 กระทง แก่จำเลย แต่คดีนี้ขึ้นมาสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลังในความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษส่วนกระทงแรกเป็นอันยุติต้องห้ามมิให้ฎีกาในข้อเท็จจริง ที่โจทก์ฎีกามิให้รอการลงโทษแก่จำเลยนั้น เห็นว่า หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในความผิดจำเลยกระทงหลัง ก็จะเป็นการลักลั่นกับความผิดจำเลยในกระทงแรกซึ่งคดีได้ยุติและศาลอุทธรณ์พิพากษารอการให้ลงโทษให้ในคราวเดียวกัน ทั้งข้อเท็จจริงปรากฏว่าจำเลยถูกฟ้องทั้ง 2 กระทง ในคดีเดียวกัน เมื่อความผิดกระทงแรกศาลได้รอการลงโทษให้แก่จำเลยแล้ว ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วย ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รอการลงโทษแก่จำเลย จึงชอบแล้วและที่โจทก์ฎีกาว่า การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาเอกสารแสดงคุณงานความดีของจำเลยที่ยื่นพร้อมอุทธรณ์ประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญานั้นเห็นว่าโจทก์ไม่ได้แก้อุทธรณ์คัดค้านเอกสารดังกล่าวว่าไม่ถูกต้องแต่อย่างใด ศาลอุทธรณ์จึงรับฟังมาประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยได้ ส่วนที่โจทก์ฎีกาให้นับโทษจำเลยต่อจากโทษคดีอื่นนั้นเมื่อได้รอการลงโทษแก่จำเลยแล้ว ข้อนับโทษต่อจึงไม่จำต้องวินิจฉัย"พิพากษายืน(สง่า ศิลปประสิทธิ์-ประเสริฐ บุญศรี-ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุBerenger ชาวฝรั่งเศสเป็นต้นคิดเสนอให้มีการนำวิธีรอการลงโทษจำคุก (Executionsuspended) มาใช้กับผู้กระทำผิดเมื่อปี ค.ศ. 1884 แต่มีการบัญญัติบังคับใช้เป็นกฎหมายในปีค.ศ.1891 วิธีรอการลงโทษเป็นการหลีกเลี่ยงการลงโทษจำคุกระยะสั้นโดยปล่อยให้ผู้กระทำผิดอยู่ในสังคมอย่างอิสระโดยคาดหวังว่าเขาจะไม่ก่อเหตุร้ายขึ้นอีก แนวความคิดในการนำวิธีการลงโทษมาใช้ในประเทศไทยมีปรากฏในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127 มาตรา 41"ถ้าผู้ที่ต้องคำพิพากษาให้รับอาญาจำคุกเพียงปีหนึ่งก็ดี หรือไม่ถึงปีหนึ่งก็ดี เป็นคนยังไม่เคยต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิดมาแต่ก่อน ท่านให้ศาลวินิจฉัยดู ถ้าเห็นสมควรจะสั่งในคำพิพากษาให้รอการลงอาญาไว้ก่อนก็ได้" การรอการลงอาญาก็คือรอการลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญานั้นเอง นอกจากนี้ในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127ยังนำหลักว่าด้วยการยกโทษมาใช้ ดังปรากฏในมาตรา 40"เมื่อผู้ที่ต้องคำพิพากษาให้ลงโทษ ได้รับความลดหย่อนอาญาลงตามบทกฎหมายนี้จนเหลือแต่อาญาอย่างเบาเพียงต้องจำคุกเดือนหนึ่งหรือต่ำกว่าเดือนหนึ่ง และปรับด้วยเท่านั้นไซร้ ท่านว่าศาลจะกำหนดเวลาจำคุกผู้นั้นให้น้อยลงกว่านั้นอีก ทั้งปรับด้วยหรือไม่ปรับด้วยก็ได้หรือจะยกอาญาจำคุกเสีย จะให้คงแต่ปรับสถานเดียวก็ได้" เรื่องนี้เป็นกรณีความผิดเล็กน้อยศาลจะยกโทษจำคุกให้คงปรับเพียงสถานเดียวก็ได้ และในกรณีที่ศาลพิพากษาให้รอการลงอาญาไว้ตามมาตรา 41หากผู้นั้นประพฤติตัวดีไม่กระทำผิดภายในเวลา 5 ปี ก็ให้ยกโทษที่รอไว้เสีย ดังความในมาตรา 42 วรรคแรกบัญญัติว่า "เมื่อศาลได้สั่งรอการลงอาญาผู้ใดไว้ ตามความที่กล่าวมาในมาตรา 41 และผู้นั้นประพฤติตัวไม่ดี ไม่กระทำความผิดอย่างหนึ่งอย่างใด ที่ว่าไว้ในภาคที่ 2 ตั้งแต่ส่วนที่ 1 จนถึงส่วนที่ 9 ตลอดเวลาห้าปีแล้วท่านให้ยกโทษที่รอไว้ให้แก่มันทีเดียว" ผู้บันทึกเห็นว่าหลักการยกโทษน่าจะนำมาใช้ในประมวลกฎหมายอาญา เพราะจะเป็นแรงจูงใจให้ผู้ที่ถูกศาลรอการลงโทษมีความตั้งใจจริงที่จะประพฤติตนดีเพื่อจะได้รับการยกโทษซึ่งจะมีผลเท่ากับเป็นการล้างมลทินไปทีเดียว หลักเกณฑ์การรอการลงโทษ ตามกฎหมายลักษณะอาญาเงื่อนไขในการรอการลงโทษจำกัดมาก กล่าวคือจะต้องเป็นกรณีที่ศาลจะพิพากษาให้จำคุกเพียงหนึ่งปีหรือต่ำกว่าหนึ่งปี และต้องไม่เป็นผู้ที่เคยต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิดมาก่อน และมีเฉพาะการรอการลงโทษเท่านั้น ส่วนในประมวลกฎหมายอาญากำหนดเงื่อนไขในการรอการลงโทษกว้างกว่า และมีการนำหลักการรอการกำหนดโทษ(ImpositionSuspended) และการคุมประพฤติ (Probation) มาใช้ด้วย โทษที่รอได้มีเฉพาะโทษจำคุกเท่านั้นและไม่ว่าจะเป็นโทษตามประมวลกฎหมายอาญาหรือกฎหมายอื่นก็รอได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่433/2500) ทั้งนี้กฎหมายต้องการหลีกเลี่ยงการจำคุกระยะสั้นเพราะจะเป็นผลร้ายแก่ผู้กระทำผิดที่ไม่เคยต้องโทษจำคุก จะเป็นการตัดโอกาสให้เขากลับตัวเป็นพลเมืองดี ศาลย่อมรอการกำหนดโทษโดยไม่ต้องกล่าวในคำพิพากษาว่าจะลงโทษเท่าใด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่468/2495) ในกรณีโจทก์ฟ้องจำเลยในความผิดหลายกระทงมาในคดีเดียวกันศาลรอการลงโทษได้โดยไม่ต้องแยกเป็นแต่ละกระทง (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 511/2485) ซึ่งเป็นบรรทัดฐานตลอดมา คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้ก็วินิจฉัยแนวเดียวกัน โทษอย่างอื่น เช่น กักขัง ปรับ และริบทรัพย์สิน กฎหมายมิได้กำหนดให้รอได้ ข้อน่าพิจารณาประการแรกควรจะนำวิธีรอการลงโทษมาใช้กับโทษปรับหรือไม่ เนื่องจากวัตถุประสงค์ในการลงโทษอาญา ก็โดยมุ่งในทางคุ้มครองสังคมและฟื้นฟูผู้กระทำผิด ในขณะเดียวกันจะต้องให้ผู้กระทำผิดหลาบจำไม่ก่อเหตุอีกการที่จะทำให้คนมีความรู้สึกสำนึกหลาบจำได้นั้น จะต้องมีเงื่อนไขก่อให้ผู้กระทำผิดเกิดความยากลำบากพอสมควรจึงจะเกิดความรู้สำนึกผิด โทษปรับก็หวังผลเช่นเดียวกัน โทษปรับจะใช้กับความผิดเล็กน้อยและเป็นวิธีการหลีกเลี่ยงการจำคุกระยะสั้น ๆ แต่มีบ่อยครั้งที่ผู้กระทำผิดมีฐานะยากจนไม่สามารถชำระค่าปรับจึงถูกกักขังแทนค่าปรับ ซึ่งสภาพไม่แตกต่างไปจากการลงโทษจำคุกแต่อย่างใด กลับจะเป็นการเพิ่มภาระหนักยิ่งเกินไปแก่ผู้กระทำผิด นอกจากนี้ในกรณีที่ศาลรอการลงโทษจำคุกแต่คงให้ลงโทษปรับ หากผู้กระทำผิดไม่มีเงินชำระค่าปรับจะถูกกักขังแทนค่าปรับ ผลก็ไม่ต่างอะไรกับโทษจำคุกอยู่ดี เพื่อหลีกเลี่ยงสภาพดังกล่าวผู้บันทึกเห็นควรนำวิธีรอการลงโทษมาใช้กับโทษปรับและกำหนดเงื่อนไขคุมประพฤติไว้ กล่าวคือ ถ้าหากผู้กระทำผิดมิได้กระทำผิดอีกภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนดก็เป็นอันพ้นจากการชำระค่าปรับไป แต่ถ้ามีการกระทำผิดอีกหรือผิดเงื่อนไขก็ต้องบังคับโทษให้ชำระค่าปรับหรือยึดทรัพย์ใช้ค่าปรับหรือกักขังแทนค่าปรับ ในกรณีผู้ที่มีความสามารถชำระค่าปรับจะไม่มีความรู้สึกยากลำบากแต่อย่างใดเพราะมีเงินชำระค่าปรับแต่ถ้ามีการรอการลงโทษปรับโดยกำหนดเงื่อนไขคุมประพฤติไว้จะทำให้ผู้กระทำผิดต้องระมัดระวังไม่กระทำผิดอีก เป็นการสร้างเงื่อนไขให้แก่เขาเกิดความยากลำบากย่อมจะหลาบจำ มิฉะนั้นคนเหล่านั้นจะไม่มีความรู้สึกหลายจำจากการกระทำผิด เพราะสามารถชำระค่าปรับได้ทุกครั้ง อาจจะมีความเห็นแย้งว่าจะทำให้รัฐขาดรายได้ไป ผู้บันทึกเห็นว่าสังคมคงไม่คาดหวังที่จะให้รัฐบาลหารายได้จากผู้กระทำผิด เพราะหากรัฐต้องการรายได้จากค่าปรับก็ดูประหนึ่งว่ารัฐเป็นผู้ส่งเสริมให้คนกระทำผิด แล้วจะมีประโยชน์อะไรที่จำเป็นต้องมีรัฐบาลเพื่อทำหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยภายในสังคม ข้อที่น่าพิจารณาประกอบที่สองการผ่อนชำระค่าปรับ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 กำหนดว่า "ผู้ใดต้องโทษและไม่ชำระค่าปรับภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ศาลพิพากษา ผู้นั้นจะต้องถูกยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับหรือมิฉะนั้นจะต้องถูกกักขังแทนค่าปรับ"กำหนดระยะเวลา 30 วัน มิใช่บทบังคับเด็ดขาดว่าต้องถูกยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับทันที เพราะถ้อยคำใช้คำว่าจะต้องถูก ซึ่งมีความหมายว่าอาจจะไม่ต้องถูกยึดทรัพย์สินก็ได้ เป็นดุลพินิจของศาลและก็มิได้หมายความว่ากฎหมายกำหนดให้ผ่อนชำระค่าปรับไปเป็น 30 วัน แต่ในทางปฏิบัติศาลชั้นต้นย่อมใช้ดุลพินิจ ยอมให้ผ่อนการชำระค่าปรับอยู่เนือง ๆ บางศาลก็ยอมให้จำเลยประกันตัวไปหาเงินมาชำระค่าปรับเรื่องการผ่อนชำระค่าปรับเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1579/2521วินิจฉัยว่า "คดีนี้จำเลยเป็นนิติบุคคลจะกักขังจำเลยแทนค่าปรับไม่ได้ ศาลได้แต่ยึดทรัพย์สินของจำเลยใช้ค่าปรับแต่ประการเดียวการที่จำเลยขอผ่อนชำระค่าปรับจะถือว่าจำเลยไม่ชำระค่าปรับนั้นไม่ได้ การที่ศาลจะผ่อนให้จำเลยชำระค่าปรับช้าเร็วเพียงใดเป็นการใช้ดุลพินิจกำหนดให้ตามความยุติธรรมและเหมาะสมในการให้รอการบังคับไว้ยังไม่ยึดทรัพย์จำเลย เพราะประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29 ใช้คำว่า "ผู้นั้นจะต้องถูกยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับ"มิได้ใช้คำว่า "ให้ยึดทรัพย์สินจำเลยใช้ค่าปรับ" ซึ่งอาจดำเนินการยึดทรัพย์ได้ภายในกำหนด 5 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 99ตามพฤติการณ์คดี ทั้งนี้ไม่ใช่เป็นการขยายระยะเวลาบังคับคดีจะนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ซึ่งใช้เฉพาะในกฎหมายวิธีสบัญญัติมาใช้ในประมวลกฎหมายอาญาอันเป็นกฎหมายสารบัญญัติไม่ได้" ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ได้วางหลักไว้ชัดว่าศาลย่อมใช้ดุลพินิจให้ผ่อนชำระค่าปรับได้เป็นงวด ๆ หรือให้ขยายระยะเวลาการชำระค่าปรับออกไปได้ตามความยุติธรรมและเหมาะสมแต่อย่างไรก็ตามหากจะมีการยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับจะต้องกระทำเสียภายใน 5 ปี นับแต่วันที่ได้มีคำพิพากษาถึงที่สุด แต่การผ่อนชำระค่าปรับเป็นงวดแม้จะเกินกว่า 5 ปี ย่อมทำได้ ซึ่งตามฎีกานี้ศาลให้จำเลยขอผ่อนชำระงวดละ 6 ล้านบาท เป็นเวลาประมาณ 9 ปี แต่เพื่อเป็นหลักประกันว่าจำเลยจะต้องชำระค่าปรับจนครบถ้วนจึงกำหนดให้จำเลยหาประกันเมื่อครบ 4 ปี 6 เดือน หลักการผ่อนชำระค่าปรับแม้จะไม่ได้บัญญัติไว้ในกฎหมายแต่ศาลได้ปฏิบัติกันมาช้านานแล้วโดยเฉพาะคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1579/2521 ไว้วางหลักฐานเป็นบรรทัดฐาน เรื่องนี้ผู้บันทึกเห็นว่ากำหนดไว้ในกฎหมายโดยแจ้งชัดเพื่อประชาชนทั่วไปจะได้รับประโยชน์ มิฉะนั้นก็จำกัดรู้เฉพาะผู้เกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายโดยตรงเท่านั้น แต่มีบางคนเห็นว่าจะทำให้เกิดความไข้วเขวในหลักการบังคับคดีระหว่างคดีแพ่งกับคดีอาญานั้น ผู้บันทึกเห็นว่าไม่น่าจะถูกต้องนักกลับเห็นว่าจะเป็นประโยชน์ต่อผู้กระทำผิดที่ไม่สามารถชำระค่าปรับได้ทีเดียวเป็นจำนวนมากโดยเฉพาะในกรณีถูกปรับเป็นเงินจำนวนมาก และจะทำให้รัฐสามารถบังคับค่าปรับเข้าเป็นพินัยกรรมหลวงได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยด้วย ซึ่งหลักการผ่อนชำระค่าปรับได้มีการนำมาใช้หลายประเทศเช่น กฎหมาย JusticeAct>1902 ของมลรัฐ NewSouthWelesประเทศออสเตรเลีย มาตรา 90 ให้อำนาจศาลในการขยายระยะเวลาการชำระค่าปรับ หรือผ่อนการชำระค่าปรับเป็นงวดได้ก่อนที่ศาลจะออกหมายกักขังแทนค่าปรับ วัชรินทร์ปัจเจกวิญญูสกุลคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 72 คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 44 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2519 ข้อ 6 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 6, 10 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6)พ.ศ. 2526 มาตรา 4 คืนอาวุธปืนของกลางแก่เจ้าของและนับโทษจำเลยต่อกับโทษคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน ฯ6 เดือน กระทงหนึ่ง และผิดพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษจำคุก 3 ปีอีกกระทงหนึ่งรวมจำคุก 3 ปี 6 เดือน มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษกึ่งหนึ่งจำคุก 1 ปี 9 เดือน คืนของกลางแก่เจ้าของ และให้นับโทษต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและให้รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยไว้มีกำหนด 3 ปี ปรับฐานอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยมิได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท ฐานมีมูลฝิ่นไว้ในความครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท รวมปรับ 4,000 บาท มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษ ให้กึ่งหนึ่ง คงปรับ 2,000 บาท นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องและศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลย 2 กระทงคือความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ กระทงหนึ่งจำคุก 3 เดือน กับความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษอีกกระทงหนึ่ง จำคุก 1 ปี 6 เดือน ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้เป็นให้รอการลงโทษจำเลยมีกำหนด 3 ปี และปรับกระทงละ 1,000 บาทนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ถือว่าได้มีการรอการลงโทษในความผิดทั้ง 2 กระทง แก่จำเลย แต่คดีนี้ขึ้นมาสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลังในความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษส่วนกระทงแรกเป็นอันยุติต้องห้ามมิให้ฎีกาในข้อเท็จจริง ที่โจทก์ฎีกามิให้รอการลงโทษแก่จำเลยนั้น เห็นว่า หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในความผิดจำเลยกระทงหลัง ก็จะเป็นการลักลั่นกับความผิดจำเลยในกระทงแรกซึ่งคดีได้ยุติและศาลอุทธรณ์พิพากษารอการให้ลงโทษให้ในคราวเดียวกัน ทั้งข้อเท็จจริงปรากฏว่าจำเลยถูกฟ้องทั้ง 2 กระทง ในคดีเดียวกัน เมื่อความผิดกระทงแรกศาลได้รอการลงโทษให้แก่จำเลยแล้ว ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วย ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รอการลงโทษแก่จำเลย จึงชอบแล้วและที่โจทก์ฎีกาว่า การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาเอกสารแสดงคุณงานความดีของจำเลยที่ยื่นพร้อมอุทธรณ์ประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญานั้นเห็นว่าโจทก์ไม่ได้แก้อุทธรณ์คัดค้านเอกสารดังกล่าวว่าไม่ถูกต้องแต่อย่างใด ศาลอุทธรณ์จึงรับฟังมาประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยได้ ส่วนที่โจทก์ฎีกาให้นับโทษจำเลยต่อจากโทษคดีอื่นนั้นเมื่อได้รอการลงโทษแก่จำเลยแล้ว ข้อนับโทษต่อจึงไม่จำต้องวินิจฉัย"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3015/2531พนักงานอัยการ จังหวัด น่านโจทก์นาย ตุ๊ เปี่ยม ทองจำเลย ป.อ. ม. 56จำเลยกระทำความผิดสองกระทง ศาลชั้นต้นไม่รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษมีกำหนด 3 ปี ถือได้ว่ามีการรอการลงโทษในความผิดทั้งสองกระทง คดีขึ้นสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลัง หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในกระทงหลังจะเป็นการลักลั่นกับความผิดกระทงแรกซึ่งคดียุติไปแล้ว ดังนี้ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนเครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืนพ.ศ. 2490 มาตรา 7, 72 คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 44 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2519 ข้อ 6 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2528 มาตรา 4, 6, 10 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 6)พ.ศ. 2526 มาตรา 4 คืนอาวุธปืนของกลางแก่เจ้าของและนับโทษจำเลยต่อกับโทษคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน ฯ6 เดือน กระทงหนึ่ง และผิดพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษจำคุก 3 ปีอีกกระทงหนึ่งรวมจำคุก 3 ปี 6 เดือน มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษกึ่งหนึ่งจำคุก 1 ปี 9 เดือน คืนของกลางแก่เจ้าของ และให้นับโทษต่อจากโทษในคดีอาญาหมายเลขดำที่ 156/2530 ของศาลชั้นต้นจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและให้รอการลงโทษศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยไว้มีกำหนด 3 ปี ปรับฐานอาวุธปืนไว้ในครอบครองโดยมิได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท ฐานมีมูลฝิ่นไว้ในความครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นเงิน 2,000 บาท รวมปรับ 4,000 บาท มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษ ให้กึ่งหนึ่ง คงปรับ 2,000 บาท นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีนี้โจทก์ฟ้องและศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลย 2 กระทงคือความผิดตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ กระทงหนึ่งจำคุก 3 เดือน กับความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษอีกกระทงหนึ่ง จำคุก 1 ปี 6 เดือน ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้เป็นให้รอการลงโทษจำเลยมีกำหนด 3 ปี และปรับกระทงละ 1,000 บาทนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ถือว่าได้มีการรอการลงโทษในความผิดทั้ง 2 กระทง แก่จำเลย แต่คดีนี้ขึ้นมาสู่ศาลฎีกาเฉพาะกระทงหลังในความผิดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษส่วนกระทงแรกเป็นอันยุติต้องห้ามมิให้ฎีกาในข้อเท็จจริง ที่โจทก์ฎีกามิให้รอการลงโทษแก่จำเลยนั้น เห็นว่า หากศาลฎีกาจะพิพากษามิให้รอการลงโทษในความผิดจำเลยกระทงหลัง ก็จะเป็นการลักลั่นกับความผิดจำเลยในกระทงแรกซึ่งคดีได้ยุติและศาลอุทธรณ์พิพากษารอการให้ลงโทษให้ในคราวเดียวกัน ทั้งข้อเท็จจริงปรากฏว่าจำเลยถูกฟ้องทั้ง 2 กระทง ในคดีเดียวกัน เมื่อความผิดกระทงแรกศาลได้รอการลงโทษให้แก่จำเลยแล้ว ความผิดกระทงหลังก็ควรรอการลงโทษแก่จำเลยด้วย ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้รอการลงโทษแก่จำเลย จึงชอบแล้วและที่โจทก์ฎีกาว่า การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาเอกสารแสดงคุณงานความดีของจำเลยที่ยื่นพร้อมอุทธรณ์ประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญานั้นเห็นว่าโจทก์ไม่ได้แก้อุทธรณ์คัดค้านเอกสารดังกล่าวว่าไม่ถูกต้องแต่อย่างใด ศาลอุทธรณ์จึงรับฟังมาประกอบดุลพินิจในการรอการลงโทษจำเลยได้ ส่วนที่โจทก์ฎีกาให้นับโทษจำเลยต่อจากโทษคดีอื่นนั้นเมื่อได้รอการลงโทษแก่จำเลยแล้ว ข้อนับโทษต่อจึงไม่จำต้องวินิจฉัย"พิพากษายืน(สง่า ศิลปประสิทธิ์-ประเสริฐ บุญศรี-ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุBerenger ชาวฝรั่งเศสเป็นต้นคิดเสนอให้มีการนำวิธีรอการลงโทษจำคุก (Executionsuspended) มาใช้กับผู้กระทำผิดเมื่อปี ค.ศ. 1884 แต่มีการบัญญัติบังคับใช้เป็นกฎหมายในปีค.ศ.1891 วิธีรอการลงโทษเป็นการหลีกเลี่ยงการลงโทษจำคุกระยะสั้นโดยปล่อยให้ผู้กระทำผิดอยู่ในสังคมอย่างอิสระโดยคาดหวังว่าเขาจะไม่ก่อเหตุร้ายขึ้นอีก แนวความคิดในการนำวิธีการลงโทษมาใช้ในประเทศไทยมีปรากฏในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127 มาตรา 41"ถ้าผู้ที่ต้องคำพิพากษาให้รับอาญาจำคุกเพียงปีหนึ่งก็ดี หรือไม่ถึงปีหนึ่งก็ดี เป็นคนยังไม่เคยต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิดมาแต่ก่อน ท่านให้ศาลวินิจฉัยดู ถ้าเห็นสมควรจะสั่งในคำพิพากษาให้รอการลงอาญาไว้ก่อนก็ได้" การรอการลงอาญาก็คือรอการลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญานั้นเอง นอกจากนี้ในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127ยังนำหลักว่าด้วยการยกโทษมาใช้ ดังปรากฏในมาตรา 40"เมื่อผู้ที่ต้องคำพิพากษาให้ลงโทษ ได้รับความลดหย่อนอาญาลงตามบทกฎหมายนี้จนเหลือแต่อาญาอย่างเบาเพียงต้องจำคุกเดือนหนึ่งหรือต่ำกว่าเดือนหนึ่ง และปรับด้วยเท่านั้นไซร้ ท่านว่าศาลจะกำหนดเวลาจำคุกผู้นั้นให้น้อยลงกว่านั้นอีก ทั้งปรับด้วยหรือไม่ปรับด้วยก็ได้หรือจะยกอาญาจำคุกเสีย จะให้คงแต่ปรับสถานเดียวก็ได้" เรื่องนี้เป็นกรณีความผิดเล็กน้อยศาลจะยกโทษจำคุกให้คงปรับเพียงสถานเดียวก็ได้ และในกรณีที่ศาลพิพากษาให้รอการลงอาญาไว้ตามมาตรา 41หากผู้นั้นประพฤติตัวดีไม่กระทำผิดภายในเวลา 5 ปี ก็ให้ยกโทษที่รอไว้เสีย ดังความในมาตรา 42 วรรคแรกบัญญัติว่า "เมื่อศาลได้สั่งรอการลงอาญาผู้ใดไว้ ตามความที่กล่าวมาในมาตรา 41 และผู้นั้นประพฤติตัวไม่ดี ไม่กระทำความผิดอย่างหนึ่งอย่างใด ที่ว่าไว้ในภาคที่ 2 ตั้งแต่ส่วนที่ 1 จนถึงส่วนที่ 9 ตลอดเวลาห้าปีแล้วท่านให้ยกโทษที่รอไว้ให้แก่มันทีเดียว" ผู้บันทึกเห็นว่าหลักการยกโทษน่าจะนำมาใช้ในประมวลกฎหมายอาญา เพราะจะเป็นแรงจูงใจให้ผู้ที่ถูกศาลรอการลงโทษมีความตั้งใจจริงที่จะประพฤติตนดีเพื่อจะได้รับการยกโทษซึ่งจะมีผลเท่ากับเป็นการล้างมลทินไปทีเดียว หลักเกณฑ์การรอการลงโทษ ตามกฎหมายลักษณะอาญาเงื่อนไขในการรอการลงโทษจำกัดมาก กล่าวคือจะต้องเป็นกรณีที่ศาลจะพิพากษาให้จำคุกเพียงหนึ่งปีหรือต่ำกว่าหนึ่งปี และต้องไม่เป็นผู้ที่เคยต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิดมาก่อน และมีเฉพาะการรอการลงโทษเท่านั้น ส่วนในประมวลกฎหมายอาญากำหนดเงื่อนไขในการรอการลงโทษกว้างกว่า และมีการนำหลักการรอการกำหนดโทษ(ImpositionSuspended) และการคุมประพฤติ (Probation) มาใช้ด้วย โทษที่รอได้มีเฉพาะโทษจำคุกเท่านั้นและไม่ว่าจะเป็นโทษตามประมวลกฎหมายอาญาหรือกฎหมายอื่นก็รอได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่433/2500) ทั้งนี้กฎหมายต้องการหลีกเลี่ยงการจำคุกระยะสั้นเพราะจะเป็นผลร้ายแก่ผู้กระทำผิดที่ไม่เคยต้องโทษจำคุก จะเป็นการตัดโอกาสให้เขากลับตัวเป็นพลเมืองดี ศาลย่อมรอการกำหนดโทษโดยไม่ต้องกล่าวในคำพิพากษาว่าจะลงโทษเท่าใด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่468/2495) ในกรณีโจทก์ฟ้องจำเลยในความผิดหลายกระทงมาในคดีเดียวกันศาลรอการลงโทษได้โดยไม่ต้องแยกเป็นแต่ละกระทง (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 511/2485) ซึ่งเป็นบรรทัดฐานตลอดมา คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้ก็วินิจฉัยแนวเดียวกัน โทษอย่างอื่น เช่น กักขัง ปรับ และริบทรัพย์สิน กฎหมายมิได้กำหนดให้รอได้ ข้อน่าพิจารณาประการแรกควรจะนำวิธีรอการลงโทษมาใช้กับโทษปรับหรือไม่ เนื่องจากวัตถุประสงค์ในการลงโทษอาญา ก็โดยมุ่งในทางคุ้มครองสังคมและฟื้นฟูผู้กระทำผิด ในขณะเดียวกันจะต้องให้ผู้กระทำผิดหลาบจำไม่ก่อเหตุอีกการที่จะทำให้คนมีความรู้สึกสำนึกหลาบจำได้นั้น จะต้องมีเงื่อนไขก่อให้ผู้กระทำผิดเกิดความยากลำบากพอสมควรจึงจะเกิดความรู้สำนึกผิด โทษปรับก็หวังผลเช่นเดียวกัน โทษปรับจะใช้กับความผิดเล็กน้อยและเป็นวิธีการหลีกเลี่ยงการจำคุกระยะสั้น ๆ แต่มีบ่อยครั้งที่ผู้กระทำผิดมีฐานะยากจนไม่สามารถชำระค่าปรับจึงถูกกักขังแทนค่าปรับ ซึ่งสภาพไม่แตกต่างไปจากการลงโทษจำคุกแต่อย่างใด กลับจะเป็นการเพิ่มภาระหนักยิ่งเกินไปแก่ผู้กระทำผิด นอกจากนี้ในกรณีที่ศาลรอการลงโทษจำคุกแต่คงให้ลงโทษปรับ หากผู้กระทำผิดไม่มีเงินชำระค่าปรับจะถูกกักขังแทนค่าปรับ ผลก็ไม่ต่างอะไรกับโทษจำคุกอยู่ดี เพื่อหลีกเลี่ยงสภาพดังกล่าวผู้บันทึกเห็นควรนำวิธีรอการลงโทษมาใช้กับโทษปรับและกำหนดเงื่อนไขคุมประพฤติไว้ กล่าวคือ ถ้าหากผู้กระทำผิดมิได้กระทำผิดอีกภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนดก็เป็นอันพ้นจากการชำระค่าปรับไป แต่ถ้ามีการกระทำผิดอีกหรือผิดเงื่อนไขก็ต้องบังคับโทษให้ชำระค่าปรับหรือยึดทรัพย์ใช้ค่าปรับหรือกักขังแทนค่าปรับ ในกรณีผู้ที่มีความสามารถชำระค่าปรับจะไม่มีความรู้สึกยากลำบากแต่อย่างใดเพราะมีเงินชำระค่าปรับแต่ถ้ามีการรอการลงโทษปรับโดยกำหนดเงื่อนไขคุมประพฤติไว้จะทำให้ผู้กระทำผิดต้องระมัดระวังไม่กระทำผิดอีก เป็นการสร้างเงื่อนไขให้แก่เขาเกิดความยากลำบากย่อมจะหลาบจำ มิฉะนั้นคนเหล่านั้นจะไม่มีความรู้สึกหลายจำจากการกระทำผิด เพราะสามารถชำระค่าปรับได้ทุกครั้ง อาจจะมีความเห็นแย้งว่าจะทำให้รัฐขาดรายได้ไป ผู้บันทึกเห็นว่าสังคมคงไม่คาดหวังที่จะให้รัฐบาลหารายได้จากผู้กระทำผิด เพราะหากรัฐต้องการรายได้จากค่าปรับก็ดูประหนึ่งว่ารัฐเป็นผู้ส่งเสริมให้คนกระทำผิด แล้วจะมีประโยชน์อะไรที่จำเป็นต้องมีรัฐบาลเพื่อทำหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยภายในสังคม ข้อที่น่าพิจารณาประกอบที่สองการผ่อนชำระค่าปรับ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 กำหนดว่า "ผู้ใดต้องโทษและไม่ชำระค่าปรับภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ศาลพิพากษา ผู้นั้นจะต้องถูกยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับหรือมิฉะนั้นจะต้องถูกกักขังแทนค่าปรับ"กำหนดระยะเวลา 30 วัน มิใช่บทบังคับเด็ดขาดว่าต้องถูกยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับทันที เพราะถ้อยคำใช้คำว่าจะต้องถูก ซึ่งมีความหมายว่าอาจจะไม่ต้องถูกยึดทรัพย์สินก็ได้ เป็นดุลพินิจของศาลและก็มิได้หมายความว่ากฎหมายกำหนดให้ผ่อนชำระค่าปรับไปเป็น 30 วัน แต่ในทางปฏิบัติศาลชั้นต้นย่อมใช้ดุลพินิจ ยอมให้ผ่อนการชำระค่าปรับอยู่เนือง ๆ บางศาลก็ยอมให้จำเลยประกันตัวไปหาเงินมาชำระค่าปรับเรื่องการผ่อนชำระค่าปรับเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1579/2521วินิจฉัยว่า "คดีนี้จำเลยเป็นนิติบุคคลจะกักขังจำเลยแทนค่าปรับไม่ได้ ศาลได้แต่ยึดทรัพย์สินของจำเลยใช้ค่าปรับแต่ประการเดียวการที่จำเลยขอผ่อนชำระค่าปรับจะถือว่าจำเลยไม่ชำระค่าปรับนั้นไม่ได้ การที่ศาลจะผ่อนให้จำเลยชำระค่าปรับช้าเร็วเพียงใดเป็นการใช้ดุลพินิจกำหนดให้ตามความยุติธรรมและเหมาะสมในการให้รอการบังคับไว้ยังไม่ยึดทรัพย์จำเลย เพราะประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29 ใช้คำว่า "ผู้นั้นจะต้องถูกยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับ"มิได้ใช้คำว่า "ให้ยึดทรัพย์สินจำเลยใช้ค่าปรับ" ซึ่งอาจดำเนินการยึดทรัพย์ได้ภายในกำหนด 5 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 99ตามพฤติการณ์คดี ทั้งนี้ไม่ใช่เป็นการขยายระยะเวลาบังคับคดีจะนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 23 ซึ่งใช้เฉพาะในกฎหมายวิธีสบัญญัติมาใช้ในประมวลกฎหมายอาญาอันเป็นกฎหมายสารบัญญัติไม่ได้" ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ได้วางหลักไว้ชัดว่าศาลย่อมใช้ดุลพินิจให้ผ่อนชำระค่าปรับได้เป็นงวด ๆ หรือให้ขยายระยะเวลาการชำระค่าปรับออกไปได้ตามความยุติธรรมและเหมาะสมแต่อย่างไรก็ตามหากจะมีการยึดทรัพย์สินใช้ค่าปรับจะต้องกระทำเสียภายใน 5 ปี นับแต่วันที่ได้มีคำพิพากษาถึงที่สุด แต่การผ่อนชำระค่าปรับเป็นงวดแม้จะเกินกว่า 5 ปี ย่อมทำได้ ซึ่งตามฎีกานี้ศาลให้จำเลยขอผ่อนชำระงวดละ 6 ล้านบาท เป็นเวลาประมาณ 9 ปี แต่เพื่อเป็นหลักประกันว่าจำเลยจะต้องชำระค่าปรับจนครบถ้วนจึงกำหนดให้จำเลยหาประกันเมื่อครบ 4 ปี 6 เดือน หลักการผ่อนชำระค่าปรับแม้จะไม่ได้บัญญัติไว้ในกฎหมายแต่ศาลได้ปฏิบัติกันมาช้านานแล้วโดยเฉพาะคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1579/2521 ไว้วางหลักฐานเป็นบรรทัดฐาน เรื่องนี้ผู้บันทึกเห็นว่ากำหนดไว้ในกฎหมายโดยแจ้งชัดเพื่อประชาชนทั่วไปจะได้รับประโยชน์ มิฉะนั้นก็จำกัดรู้เฉพาะผู้เกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายโดยตรงเท่านั้น แต่มีบางคนเห็นว่าจะทำให้เกิดความไข้วเขวในหลักการบังคับคดีระหว่างคดีแพ่งกับคดีอาญานั้น ผู้บันทึกเห็นว่าไม่น่าจะถูกต้องนักกลับเห็นว่าจะเป็นประโยชน์ต่อผู้กระทำผิดที่ไม่สามารถชำระค่าปรับได้ทีเดียวเป็นจำนวนมากโดยเฉพาะในกรณีถูกปรับเป็นเงินจำนวนมาก และจะทำให้รัฐสามารถบังคับค่าปรับเข้าเป็นพินัยกรรมหลวงได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยด้วย ซึ่งหลักการผ่อนชำระค่าปรับได้มีการนำมาใช้หลายประเทศเช่น กฎหมาย JusticeAct>1902 ของมลรัฐ NewSouthWelesประเทศออสเตรเลีย มาตรา 90 ให้อำนาจศาลในการขยายระยะเวลาการชำระค่าปรับ หรือผ่อนการชำระค่าปรับเป็นงวดได้ก่อนที่ศาลจะออกหมายกักขังแทนค่าปรับ วัชรินทร์ปัจเจกวิญญูสกุล