คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1066/2532หลักกฎหมาย: อายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเล ต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 4 วรรคสามปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อ พ.ศ. 2522และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจประกันภัยทุกประเภท ได้รับโอนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ได้สั่งซื้อสินค้าหลายชนิดเมื่อเดือนสิงหาคม กันยายน และตุลาคม พ.ศ. 2522 และเดือนพฤษภาคม 2523 จากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด และบริษัทคริสตัลชิปปิ้งพีวีที. จำกัดเป็นผู้ขนส่งสินค้ามายังประเทศไทย สินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัทดังกล่าวและโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนจำนวนดังกล่าวแก่ผู้ซื้อสินค้าไปแล้ว บริษัทเดินเรือทั้งสองว่าจ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 หุ้นส่วนผู้จัดการขนสินค้าในทอดสุดท้ายจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า จำเลยทั้งสองจึงต้องรับผิดในค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว ขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสองชำระเงินจำนวน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยทั้งสองให้การว่าจำเลยที่ 1 ไม่ได้มีวัตถุประสงค์รับขนส่งสินค้าทางทะเลแต่มีวัตถุประสงค์รับขนถ่ายสินค้าจากเรือขึ้นฝั่ง และขนสินค้าลงเรือที่จอดเทียบท่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นผู้ขนส่งร่วมหรือเป็นผู้ขนส่งทอดสุดท้าย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ และคดีของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า โจทก์ซึ่งเป็นนิติบุคคลจำพวกบริษัทจำกัด มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจรับประกันภัยทุกประเภทได้รับโอนบรรดาทรัพย์สิน หนี้สิน ความรับผิดตามสัญญาประกันภัย ตลอดจนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยเจริญยนต์อะไหล่ และบริษัท อิตัลไทยอินดัสเตรียล จำกัดได้สั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ก.ข.และ ค. บริษัทคริสตัลชิปปิ้ง พีวีที. จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ง.มายังประเทศไทยสินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย เมื่อผู้ซื้อมารับสินค้าที่ท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัท การ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย และโจทก์ได้ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ซื้อสินค้าในประเทศไทยเป็นจำนวนเงินรวม 318,648.90 บาท จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลจำพวกห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 มีวัตถุประสงค์หลายประการรวมทั้งรับเหมาขนถ่ายสินค้าและบรรทุกสินค้ารับขนส่งและออกของตามพิธีการของศุลกากร และเป็นตัวแทนเดินเรือทะเลต่างประเทศด้วยบริษัทเดินเรือทั้งสองไม่มีสำนักงานสาขาหรือตัวแทนในประเทศไทยจึงว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนสินค้าตามฟ้องจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า และจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดำเนินการทางพิธีการศุลกากร ขออนุมัติการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อให้เรือเข้าเทียบท่า รับคืนใบตราส่งจากผู้ซื้อแล้วออกใบปล่อยสินค้าให้ผู้ซื้อไปรับสินค้าจากการท่าเรือจากประเทศไทย ซึ่งเป็นทางค้าปกติของจำเลยที่ 1ที่จำเลยทั้งสองฎีกาว่า การขนส่งสินค้าตามฟ้องสิ้นสุดลงแล้วเมื่อเรือบรรทุกสินค้าเข้าเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง จำเลยที่ 1 เป็นเพียงผู้รับจ้างขนถ่ายสินค้าตามฟ้องจากเรือลงสู่ท่าโดยได้รับค่าตอบแทนเป็นค่าจ้างมิใช่บำเหน็จที่เรียกว่าค่าระวางพาหนะ จำเลยทั้งสองจึงมิต้องรับผิดในการที่สินค้าตามฟ้องสูญหายและบุบสลาย กับคดีของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 นั้นเห็นสมควรวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอายุความเสียก่อนการที่บริษัทเดินเรือทั้งสองขนสินค้าจากประเทศอินเดียมายังท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง เป็นการรับขนของทางทะเล ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 609 วรรคท้ายบัญญัติว่า "รับขนของทางทะเล ท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น" ปัจจุบันกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการรับขนของทางทะเลของประเทศไทยยังไม่มี ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า ในเรื่องอายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเลต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 วรรคสาม มาตรา 624 บัญญัติว่า "ในข้อความรับผิดของผู้ขนส่งในการที่ของสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งชักช้านั้นท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือปีหนึ่งนับแต่วันที่ควรจะได้ส่งมอบ เว้นแต่ในกรณีที่มีการทุจริต" ปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าตามฟ้องหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อพุทธศักราช2522 และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิเรียกร้องมาจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายและบุบสลายของสินค้าตามฟ้อง เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามมาตรา 624 เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความซึ่งจะต้องพิพากษายกฟ้องแล้ว ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอื่น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1066/2532บริษัท กา ร์เดียน ประกันภัย ( ประเทศ ไทย ) จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ยอร์จเฟรนด์ ชีพ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 4, ม. 164, ม. 609, ม. 624อายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเล ต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 4 วรรคสามปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อ พ.ศ. 2522และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจประกันภัยทุกประเภท ได้รับโอนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ได้สั่งซื้อสินค้าหลายชนิดเมื่อเดือนสิงหาคม กันยายน และตุลาคม พ.ศ. 2522 และเดือนพฤษภาคม 2523 จากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด และบริษัทคริสตัลชิปปิ้งพีวีที. จำกัดเป็นผู้ขนส่งสินค้ามายังประเทศไทย สินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัทดังกล่าวและโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนจำนวนดังกล่าวแก่ผู้ซื้อสินค้าไปแล้ว บริษัทเดินเรือทั้งสองว่าจ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 หุ้นส่วนผู้จัดการขนสินค้าในทอดสุดท้ายจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า จำเลยทั้งสองจึงต้องรับผิดในค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว ขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสองชำระเงินจำนวน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยทั้งสองให้การว่าจำเลยที่ 1 ไม่ได้มีวัตถุประสงค์รับขนส่งสินค้าทางทะเลแต่มีวัตถุประสงค์รับขนถ่ายสินค้าจากเรือขึ้นฝั่ง และขนสินค้าลงเรือที่จอดเทียบท่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นผู้ขนส่งร่วมหรือเป็นผู้ขนส่งทอดสุดท้าย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ และคดีของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า โจทก์ซึ่งเป็นนิติบุคคลจำพวกบริษัทจำกัด มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจรับประกันภัยทุกประเภทได้รับโอนบรรดาทรัพย์สิน หนี้สิน ความรับผิดตามสัญญาประกันภัย ตลอดจนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยเจริญยนต์อะไหล่ และบริษัท อิตัลไทยอินดัสเตรียล จำกัดได้สั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ก.ข.และ ค. บริษัทคริสตัลชิปปิ้ง พีวีที. จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ง.มายังประเทศไทยสินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย เมื่อผู้ซื้อมารับสินค้าที่ท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัท การ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย และโจทก์ได้ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ซื้อสินค้าในประเทศไทยเป็นจำนวนเงินรวม 318,648.90 บาท จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลจำพวกห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 มีวัตถุประสงค์หลายประการรวมทั้งรับเหมาขนถ่ายสินค้าและบรรทุกสินค้ารับขนส่งและออกของตามพิธีการของศุลกากร และเป็นตัวแทนเดินเรือทะเลต่างประเทศด้วยบริษัทเดินเรือทั้งสองไม่มีสำนักงานสาขาหรือตัวแทนในประเทศไทยจึงว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนสินค้าตามฟ้องจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า และจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดำเนินการทางพิธีการศุลกากร ขออนุมัติการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อให้เรือเข้าเทียบท่า รับคืนใบตราส่งจากผู้ซื้อแล้วออกใบปล่อยสินค้าให้ผู้ซื้อไปรับสินค้าจากการท่าเรือจากประเทศไทย ซึ่งเป็นทางค้าปกติของจำเลยที่ 1ที่จำเลยทั้งสองฎีกาว่า การขนส่งสินค้าตามฟ้องสิ้นสุดลงแล้วเมื่อเรือบรรทุกสินค้าเข้าเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง จำเลยที่ 1 เป็นเพียงผู้รับจ้างขนถ่ายสินค้าตามฟ้องจากเรือลงสู่ท่าโดยได้รับค่าตอบแทนเป็นค่าจ้างมิใช่บำเหน็จที่เรียกว่าค่าระวางพาหนะ จำเลยทั้งสองจึงมิต้องรับผิดในการที่สินค้าตามฟ้องสูญหายและบุบสลาย กับคดีของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 นั้นเห็นสมควรวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอายุความเสียก่อนการที่บริษัทเดินเรือทั้งสองขนสินค้าจากประเทศอินเดียมายังท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง เป็นการรับขนของทางทะเล ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 609 วรรคท้ายบัญญัติว่า "รับขนของทางทะเล ท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น" ปัจจุบันกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการรับขนของทางทะเลของประเทศไทยยังไม่มี ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า ในเรื่องอายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเลต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 วรรคสาม มาตรา 624 บัญญัติว่า "ในข้อความรับผิดของผู้ขนส่งในการที่ของสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งชักช้านั้นท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือปีหนึ่งนับแต่วันที่ควรจะได้ส่งมอบ เว้นแต่ในกรณีที่มีการทุจริต" ปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าตามฟ้องหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อพุทธศักราช2522 และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิเรียกร้องมาจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายและบุบสลายของสินค้าตามฟ้อง เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามมาตรา 624 เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความซึ่งจะต้องพิพากษายกฟ้องแล้ว ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอื่น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ประมาณ ชันซื่อ-พัลลภ พิสิษฐ์สังฆการ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุอายุความฟ้องผู้รับขนของนั้นกฎหมายกำหนดไว้เป็นพิเศษตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา624มีอายุความ1ปีนับแต่วันส่งมอบหรือวันที่ควรจะได้ส่งมอบเว้นแต่กรณีที่มีการทุจริตในคดีรับขนของภายในประเทศโจทก์จะต้องฟ้องคดีภายในกำหนดอายุความนี้แต่สำหรับการขนของทางเรือเดินทะเลระหว่างประเทศอาจมีปัญหาว่าจะใช้อายุความใดเพราะมาตรา609วรรคสองบัญญัติว่า"รับขนของทางทะเลท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น" ในขณะนี้ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเกี่ยวกับการรับขนของทางทะเลออกใช้บังคับสำหรับคำว่ากฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้นตามมาตรา609วรรคสองตอนท้ายนั้นประเทศไทยเราก็ยังไม่มีเช่นกันในทางสากลการขนส่งทางทะเลได้ถือกฎกรุงเฮก(HagueRules)และHamburgRulesเป็นกฎข้อบังคับใช้บังคับระหว่างผู้เกี่ยวข้องในการขนส่งทางทะเลถ้าประเทศไทยยอมรับกฎสากลทั้งสองนี้ก็อาจถือว่าเป็นกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้นและนำมาบังคับได้แต่กฎปฏิบัติสากลทั้งสองนี้ประเทศไทยไม่ได้เข้าร่วมภาคีอนุสัญญาด้วยจึงไม่ถือว่าเป็นกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้นตามความในมาตรา609วรรคสองและไม่อาจนำมาบังคับใช้ในศาลไทยได้โดยตรงกรณีพิพาทเกี่ยวกับเรื่องนี้จึงต้องพิจารณาตามมาตรา4เมื่อไม่มีกฎหมายปรับแก่คดีจึงต้องดูว่ามีจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่นในเรื่องนี้ตามมาตรา4วรรคสองหรือไม่อาจจะถือว่าHagueRulesและHamburgRulesเป็นจารีตประเพณีในการเดินเรือทะเลที่อาจบังคับกันได้ตามมาตรา4วรรคสองอย่างไรก็ตามจารีตประเพณีเช่นว่านี้เป็นข้อเท็จจริงซึ่งคู่ความจะต้องนำสืบให้ปรากฏแก่ศาลถ้าไม่นำสืบให้ปรากฏก็เท่ากับไม่มีจารีตประเพณีเช่นว่านั้นอยู่จึงต้องพิจารณาต่อไปตามมาตรา4วรรคสามโดยนำบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งมาใช้ บทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งที่ศาลนำมาใช้วินิจฉัยคดีก็คือบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3ลักษณะ8หมวด1ว่าด้วยรับขนของหรือกล่าวง่ายๆก็คือกรณีรับขนของทางทะเลก็ใช้บทบัญญัติของกฎหมายเช่นเดียวกับการรับขนของภายในประเทศนั่นเองเพราะฉะนั้นในเรื่องอายุความก็น่าจะใช้อายุความตามมาตรา624ก่อนคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ก็มีคำพิพากษาฎีกาที่784/2502วินิจฉัยไว้เช่นนั้นแต่ต่อมาได้มีคำพิพากษาฎีกาที่1583/2511วินิจฉัยว่า"ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา624ไม่ใช่กฎหมายว่าด้วยรับขนของทางทะเลการฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนในกรณีที่ผู้ขนส่งทางทะเลไม่ส่งมอบสินค้าให้ผู้รับตราส่งจึงมีอายุความ10ปีตามมาตรา164"คำพิพากษาฎีกาต่อๆมาจนถึงปี2532นี้ก็ได้วินิจฉัยเดินตามคำพิพากษาฎีกาที่1583/2511ตลอดมาเช่นคำพิพากษาฎีกาที่1295/2516,447/2521,585/2521,731-732/2523,871/2525,1665/2525,942/2531 ปัญหาน่าวิเคราะห์ว่าเหตุใดศาลฎีกาจึงนำอายุความ10ปีตามมาตรา164มาใช้กับการรับขนของทางทะเลเหตุผลน่าจะเป็นว่าศาลฎีกาไม่ใช้บทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งสำหรับปัญหาเรื่องอายุความแต่ได้นำบทบัญญัติในบรรพ1ลักษณะ6เรื่องอายุความมาปรับโดยตรงเนื่องจากมาตรา164บัญญัติว่า"อันอายุความนั้นถ้าไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นท่านให้มีกำหนด10ปี"ทำให้แปลไปได้ว่าเรื่องอายุความรับขนของทางทะเลมิใช่ไม่มีกฎหมายบังคับแต่เป็นกรณีที่มีมาตรา164บัญญัติอยู่แล้วกรณีเช่นนี้ไม่ต้องนำมาตรา4มาใช้ทั้งเรื่องอายุความก็เป็นบทบัญญัติพิเศษต่างหากโดยเฉพาะในตัวเองหาจำต้องใช้ร่วมหรือควบคู่ไปกับบทบัญญัติที่ว่าด้วยสิทธิหน้าที่ความรับผิดไม่แนวคิดเช่นนี้มีผู้เห็นว่าเป็นการแปลกฎหมายลักลั่นกันเพราะเกี่ยวกับสิทธิหน้าที่ความรับผิดของคู่กรณีในการรับขนของทางทะเลศาลได้นำบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3ลักษณะ8ว่าด้วยรับขนของมาใช้ในฐานะกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งเพราะฉะนั้นในเรื่องอื่นหรือเรื่องอายุความก็น่าจะนำบทบัญญัติว่าด้วยรับขนของดังกล่าวมาใช้หรือนำมาตรา624มาใช้ด้วยในทำนองเดียวกันซึ่งก็เป็นแนวความคิดที่แสดงออกมาตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่1066/2532นี้ อีกสาเหตุหนึ่งน่าจะเป็นว่าในสมัยก่อนการขนส่งทางเรือเดินทะเลต้องใช้เวลานานการติดต่อสื่อสารไม่สะดวกรวดเร็วเหมือนสมัยนี้กว่าจะสืบสวนถึงภัยและความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการขนส่งสินค้าตลอดจนความรับผิดอาจต้องใช้เวลานานยากแก่การที่จะให้โจทก์ฟ้องคดีภายใน1ปีได้อีกทั้งคดีประเภทนี้มักมีผู้รับประกันภัยสินค้าที่เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยยิ่งทำให้พิธีการต่างๆเพิ่มขั้นตอนยุ่งยากขึ้นไปอีกศาลจึงเห็นว่าอายุความ1ปีน่าจะสั้นเกินไปแต่ปัจจุบันโลกแห่งธุรกิจเจริญก้าวหน้ามากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีใหม่ๆผุดขึ้นทุกวันการขนส่งและการสื่อสารสามารถทำได้รวดเร็วการพิสูจน์ความเสียหายและสาเหตุแห่งภัยง่ายขึ้นทัศนคติทางกิจการพาณิชย์เปลี่ยนแปลงไปกลับต้องการความรวดเร็วในการยุติปัญหาข้อพิพาททั้งหลายเพื่อให้กิจการค้าดำเนินไปโดยไม่ชะงักการล่าช้ากลายเป็นอุปสรรคสำคัญของการพาณิชย์แม้แต่วิธีการตัดสินชี้ขาดข้อพิพาทก็ยังมีแนวโน้มนิยมไปใช้อนุญาโตตุลาการเป็นผู้ชี้ขาดเพื่อหลีกหนีปัญหาคดีความที่ล่าช้าในโรงศาลทั้งการปล่อยเวลาเนิ่นนานจะทำให้ยากแก่การพิสูจน์ความเสียหายและความรับผิดพยานหลักฐานอาจสูญหายและทำลายไปเรือเดินทะเลลำนั้นอาจจมไปหรืออาจเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือแล้วนายเรือกัปตันเรืออาจย้ายเรือหรือหาตัวได้ลำบากผู้รับขนรายนั้นอาจเลิกกิจการล้มละลายไปแล้วทำให้บังคับคดีไม่ได้ดังนั้นในวงการค้าและการเดินเรือระหว่างประเทศจึงเห็นกันว่าควรจะจำกัดเวลาในการฟ้องร้องคดีประเภทนี้ให้เหลืออายุความเพียง1หรือ2ปีเท่านั้นการที่ศาลฎีกาในคดีนี้ได้มีมติกลับแนววินิจฉัยไปใช้อายุความ1ปีตามมาตรา624นับว่าเป็นการสอดคล้องกับสภาพของการพาณิชย์ในปัจจุบันและในขณะเดียวกันก็เป็นบรรทัดฐานของการใช้บทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งตามมาตรา4วรรคสามต่อไป. มานิตย์สุธาพรคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจประกันภัยทุกประเภท ได้รับโอนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ได้สั่งซื้อสินค้าหลายชนิดเมื่อเดือนสิงหาคม กันยายน และตุลาคม พ.ศ. 2522 และเดือนพฤษภาคม 2523 จากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด และบริษัทคริสตัลชิปปิ้งพีวีที. จำกัดเป็นผู้ขนส่งสินค้ามายังประเทศไทย สินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัทดังกล่าวและโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนจำนวนดังกล่าวแก่ผู้ซื้อสินค้าไปแล้ว บริษัทเดินเรือทั้งสองว่าจ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 หุ้นส่วนผู้จัดการขนสินค้าในทอดสุดท้ายจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า จำเลยทั้งสองจึงต้องรับผิดในค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว ขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสองชำระเงินจำนวน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยทั้งสองให้การว่าจำเลยที่ 1 ไม่ได้มีวัตถุประสงค์รับขนส่งสินค้าทางทะเลแต่มีวัตถุประสงค์รับขนถ่ายสินค้าจากเรือขึ้นฝั่ง และขนสินค้าลงเรือที่จอดเทียบท่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นผู้ขนส่งร่วมหรือเป็นผู้ขนส่งทอดสุดท้าย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ และคดีของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า โจทก์ซึ่งเป็นนิติบุคคลจำพวกบริษัทจำกัด มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจรับประกันภัยทุกประเภทได้รับโอนบรรดาทรัพย์สิน หนี้สิน ความรับผิดตามสัญญาประกันภัย ตลอดจนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยเจริญยนต์อะไหล่ และบริษัท อิตัลไทยอินดัสเตรียล จำกัดได้สั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ก.ข.และ ค. บริษัทคริสตัลชิปปิ้ง พีวีที. จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ง.มายังประเทศไทยสินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย เมื่อผู้ซื้อมารับสินค้าที่ท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัท การ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย และโจทก์ได้ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ซื้อสินค้าในประเทศไทยเป็นจำนวนเงินรวม 318,648.90 บาท จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลจำพวกห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 มีวัตถุประสงค์หลายประการรวมทั้งรับเหมาขนถ่ายสินค้าและบรรทุกสินค้ารับขนส่งและออกของตามพิธีการของศุลกากร และเป็นตัวแทนเดินเรือทะเลต่างประเทศด้วยบริษัทเดินเรือทั้งสองไม่มีสำนักงานสาขาหรือตัวแทนในประเทศไทยจึงว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนสินค้าตามฟ้องจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า และจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดำเนินการทางพิธีการศุลกากร ขออนุมัติการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อให้เรือเข้าเทียบท่า รับคืนใบตราส่งจากผู้ซื้อแล้วออกใบปล่อยสินค้าให้ผู้ซื้อไปรับสินค้าจากการท่าเรือจากประเทศไทย ซึ่งเป็นทางค้าปกติของจำเลยที่ 1ที่จำเลยทั้งสองฎีกาว่า การขนส่งสินค้าตามฟ้องสิ้นสุดลงแล้วเมื่อเรือบรรทุกสินค้าเข้าเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง จำเลยที่ 1 เป็นเพียงผู้รับจ้างขนถ่ายสินค้าตามฟ้องจากเรือลงสู่ท่าโดยได้รับค่าตอบแทนเป็นค่าจ้างมิใช่บำเหน็จที่เรียกว่าค่าระวางพาหนะ จำเลยทั้งสองจึงมิต้องรับผิดในการที่สินค้าตามฟ้องสูญหายและบุบสลาย กับคดีของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 นั้นเห็นสมควรวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอายุความเสียก่อนการที่บริษัทเดินเรือทั้งสองขนสินค้าจากประเทศอินเดียมายังท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง เป็นการรับขนของทางทะเล ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 609 วรรคท้ายบัญญัติว่า "รับขนของทางทะเล ท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น" ปัจจุบันกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการรับขนของทางทะเลของประเทศไทยยังไม่มี ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า ในเรื่องอายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเลต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 วรรคสาม มาตรา 624 บัญญัติว่า "ในข้อความรับผิดของผู้ขนส่งในการที่ของสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งชักช้านั้นท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือปีหนึ่งนับแต่วันที่ควรจะได้ส่งมอบ เว้นแต่ในกรณีที่มีการทุจริต" ปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าตามฟ้องหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อพุทธศักราช2522 และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิเรียกร้องมาจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายและบุบสลายของสินค้าตามฟ้อง เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามมาตรา 624 เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความซึ่งจะต้องพิพากษายกฟ้องแล้ว ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอื่น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1066/2532บริษัท กา ร์เดียน ประกันภัย ( ประเทศ ไทย ) จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ยอร์จเฟรนด์ ชีพ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 4, ม. 164, ม. 609, ม. 624อายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเล ต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 4 วรรคสามปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อ พ.ศ. 2522และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจประกันภัยทุกประเภท ได้รับโอนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ได้สั่งซื้อสินค้าหลายชนิดเมื่อเดือนสิงหาคม กันยายน และตุลาคม พ.ศ. 2522 และเดือนพฤษภาคม 2523 จากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด และบริษัทคริสตัลชิปปิ้งพีวีที. จำกัดเป็นผู้ขนส่งสินค้ามายังประเทศไทย สินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัทดังกล่าวและโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนจำนวนดังกล่าวแก่ผู้ซื้อสินค้าไปแล้ว บริษัทเดินเรือทั้งสองว่าจ้างห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 หุ้นส่วนผู้จัดการขนสินค้าในทอดสุดท้ายจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า จำเลยทั้งสองจึงต้องรับผิดในค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว ขอให้ศาลพิพากษาบังคับจำเลยทั้งสองชำระเงินจำนวน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยทั้งสองให้การว่าจำเลยที่ 1 ไม่ได้มีวัตถุประสงค์รับขนส่งสินค้าทางทะเลแต่มีวัตถุประสงค์รับขนถ่ายสินค้าจากเรือขึ้นฝั่ง และขนสินค้าลงเรือที่จอดเทียบท่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นผู้ขนส่งร่วมหรือเป็นผู้ขนส่งทอดสุดท้าย จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ และคดีของโจทก์ขาดอายุความ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 318,648.90 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า โจทก์ซึ่งเป็นนิติบุคคลจำพวกบริษัทจำกัด มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจรับประกันภัยทุกประเภทได้รับโอนบรรดาทรัพย์สิน หนี้สิน ความรับผิดตามสัญญาประกันภัย ตลอดจนสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย บริษัทอี๊สต์เอเชียติ๊ก (ประเทศไทย) จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยเจริญยนต์อะไหล่ และบริษัท อิตัลไทยอินดัสเตรียล จำกัดได้สั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากประเทศอินเดีย บริษัทเลียนซูนชิปปิ้งแอนด์เทรดดิ้ง (พีทีอี) จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ก.ข.และ ค. บริษัทคริสตัลชิปปิ้ง พีวีที. จำกัด เป็นผู้ขนส่งสินค้าตามฟ้องข้อ ง.มายังประเทศไทยสินค้าทั้งหมดมีประกันวินาศภัยเพื่อความเสียหายในระหว่างขนส่งไว้กับบริษัทการ์เดียนแอสชัวรันส์ จำกัด สาขาประเทศไทย เมื่อผู้ซื้อมารับสินค้าที่ท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ปรากฏว่าสินค้าสูญหายและบุบสลายเป็นเงินรวม 318,648.90 บาท บริษัท การ์เดียนแอสชัวรันส์จำกัด สาขาประเทศไทย และโจทก์ได้ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ซื้อสินค้าในประเทศไทยเป็นจำนวนเงินรวม 318,648.90 บาท จำเลยที่ 1เป็นนิติบุคคลจำพวกห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลยที่ 1 มีวัตถุประสงค์หลายประการรวมทั้งรับเหมาขนถ่ายสินค้าและบรรทุกสินค้ารับขนส่งและออกของตามพิธีการของศุลกากร และเป็นตัวแทนเดินเรือทะเลต่างประเทศด้วยบริษัทเดินเรือทั้งสองไม่มีสำนักงานสาขาหรือตัวแทนในประเทศไทยจึงว่าจ้างจำเลยที่ 1 ขนสินค้าตามฟ้องจากเรือที่จอดเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยลงสู่ท่า และจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดำเนินการทางพิธีการศุลกากร ขออนุมัติการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อให้เรือเข้าเทียบท่า รับคืนใบตราส่งจากผู้ซื้อแล้วออกใบปล่อยสินค้าให้ผู้ซื้อไปรับสินค้าจากการท่าเรือจากประเทศไทย ซึ่งเป็นทางค้าปกติของจำเลยที่ 1ที่จำเลยทั้งสองฎีกาว่า การขนส่งสินค้าตามฟ้องสิ้นสุดลงแล้วเมื่อเรือบรรทุกสินค้าเข้าเทียบท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง จำเลยที่ 1 เป็นเพียงผู้รับจ้างขนถ่ายสินค้าตามฟ้องจากเรือลงสู่ท่าโดยได้รับค่าตอบแทนเป็นค่าจ้างมิใช่บำเหน็จที่เรียกว่าค่าระวางพาหนะ จำเลยทั้งสองจึงมิต้องรับผิดในการที่สินค้าตามฟ้องสูญหายและบุบสลาย กับคดีของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 นั้นเห็นสมควรวินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอายุความเสียก่อนการที่บริษัทเดินเรือทั้งสองขนสินค้าจากประเทศอินเดียมายังท่าของการท่าเรือแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นท่าเรือปลายทาง เป็นการรับขนของทางทะเล ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 609 วรรคท้ายบัญญัติว่า "รับขนของทางทะเล ท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น" ปัจจุบันกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการรับขนของทางทะเลของประเทศไทยยังไม่มี ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า ในเรื่องอายุความฟ้องร้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายของสินค้าหรือสิ่งของที่ขนส่งทางทะเลต้องนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 624 ซึ่งเป็นบทบัญญัติในบรรพ 3 ลักษณะ 8 หมวด 1 ว่าด้วยรับขนของ อันเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับคดีตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 4 วรรคสาม มาตรา 624 บัญญัติว่า "ในข้อความรับผิดของผู้ขนส่งในการที่ของสูญหายหรือบุบสลายหรือส่งชักช้านั้นท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือปีหนึ่งนับแต่วันที่ควรจะได้ส่งมอบ เว้นแต่ในกรณีที่มีการทุจริต" ปรากฏว่าผู้ซื้อสินค้าตามฟ้องหรือผู้รับตราส่งรับสินค้าไปเมื่อพุทธศักราช2522 และ 2523 โจทก์รับช่วงสิทธิเรียกร้องมาจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับตราส่งมาฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความสูญหายและบุบสลายของสินค้าตามฟ้อง เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2526 คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามมาตรา 624 เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความซึ่งจะต้องพิพากษายกฟ้องแล้ว ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยฎีกาของจำเลยทั้งสองในปัญหาอื่น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ประมาณ ชันซื่อ-พัลลภ พิสิษฐ์สังฆการ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุอายุความฟ้องผู้รับขนของนั้นกฎหมายกำหนดไว้เป็นพิเศษตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา624มีอายุความ1ปีนับแต่วันส่งมอบหรือวันที่ควรจะได้ส่งมอบเว้นแต่กรณีที่มีการทุจริตในคดีรับขนของภายในประเทศโจทก์จะต้องฟ้องคดีภายในกำหนดอายุความนี้แต่สำหรับการขนของทางเรือเดินทะเลระหว่างประเทศอาจมีปัญหาว่าจะใช้อายุความใดเพราะมาตรา609วรรคสองบัญญัติว่า"รับขนของทางทะเลท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น" ในขณะนี้ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเกี่ยวกับการรับขนของทางทะเลออกใช้บังคับสำหรับคำว่ากฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้นตามมาตรา609วรรคสองตอนท้ายนั้นประเทศไทยเราก็ยังไม่มีเช่นกันในทางสากลการขนส่งทางทะเลได้ถือกฎกรุงเฮก(HagueRules)และHamburgRulesเป็นกฎข้อบังคับใช้บังคับระหว่างผู้เกี่ยวข้องในการขนส่งทางทะเลถ้าประเทศไทยยอมรับกฎสากลทั้งสองนี้ก็อาจถือว่าเป็นกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้นและนำมาบังคับได้แต่กฎปฏิบัติสากลทั้งสองนี้ประเทศไทยไม่ได้เข้าร่วมภาคีอนุสัญญาด้วยจึงไม่ถือว่าเป็นกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้นตามความในมาตรา609วรรคสองและไม่อาจนำมาบังคับใช้ในศาลไทยได้โดยตรงกรณีพิพาทเกี่ยวกับเรื่องนี้จึงต้องพิจารณาตามมาตรา4เมื่อไม่มีกฎหมายปรับแก่คดีจึงต้องดูว่ามีจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่นในเรื่องนี้ตามมาตรา4วรรคสองหรือไม่อาจจะถือว่าHagueRulesและHamburgRulesเป็นจารีตประเพณีในการเดินเรือทะเลที่อาจบังคับกันได้ตามมาตรา4วรรคสองอย่างไรก็ตามจารีตประเพณีเช่นว่านี้เป็นข้อเท็จจริงซึ่งคู่ความจะต้องนำสืบให้ปรากฏแก่ศาลถ้าไม่นำสืบให้ปรากฏก็เท่ากับไม่มีจารีตประเพณีเช่นว่านั้นอยู่จึงต้องพิจารณาต่อไปตามมาตรา4วรรคสามโดยนำบทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งมาใช้ บทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งที่ศาลนำมาใช้วินิจฉัยคดีก็คือบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3ลักษณะ8หมวด1ว่าด้วยรับขนของหรือกล่าวง่ายๆก็คือกรณีรับขนของทางทะเลก็ใช้บทบัญญัติของกฎหมายเช่นเดียวกับการรับขนของภายในประเทศนั่นเองเพราะฉะนั้นในเรื่องอายุความก็น่าจะใช้อายุความตามมาตรา624ก่อนคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ก็มีคำพิพากษาฎีกาที่784/2502วินิจฉัยไว้เช่นนั้นแต่ต่อมาได้มีคำพิพากษาฎีกาที่1583/2511วินิจฉัยว่า"ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา624ไม่ใช่กฎหมายว่าด้วยรับขนของทางทะเลการฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนในกรณีที่ผู้ขนส่งทางทะเลไม่ส่งมอบสินค้าให้ผู้รับตราส่งจึงมีอายุความ10ปีตามมาตรา164"คำพิพากษาฎีกาต่อๆมาจนถึงปี2532นี้ก็ได้วินิจฉัยเดินตามคำพิพากษาฎีกาที่1583/2511ตลอดมาเช่นคำพิพากษาฎีกาที่1295/2516,447/2521,585/2521,731-732/2523,871/2525,1665/2525,942/2531 ปัญหาน่าวิเคราะห์ว่าเหตุใดศาลฎีกาจึงนำอายุความ10ปีตามมาตรา164มาใช้กับการรับขนของทางทะเลเหตุผลน่าจะเป็นว่าศาลฎีกาไม่ใช้บทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งสำหรับปัญหาเรื่องอายุความแต่ได้นำบทบัญญัติในบรรพ1ลักษณะ6เรื่องอายุความมาปรับโดยตรงเนื่องจากมาตรา164บัญญัติว่า"อันอายุความนั้นถ้าไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นท่านให้มีกำหนด10ปี"ทำให้แปลไปได้ว่าเรื่องอายุความรับขนของทางทะเลมิใช่ไม่มีกฎหมายบังคับแต่เป็นกรณีที่มีมาตรา164บัญญัติอยู่แล้วกรณีเช่นนี้ไม่ต้องนำมาตรา4มาใช้ทั้งเรื่องอายุความก็เป็นบทบัญญัติพิเศษต่างหากโดยเฉพาะในตัวเองหาจำต้องใช้ร่วมหรือควบคู่ไปกับบทบัญญัติที่ว่าด้วยสิทธิหน้าที่ความรับผิดไม่แนวคิดเช่นนี้มีผู้เห็นว่าเป็นการแปลกฎหมายลักลั่นกันเพราะเกี่ยวกับสิทธิหน้าที่ความรับผิดของคู่กรณีในการรับขนของทางทะเลศาลได้นำบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ3ลักษณะ8ว่าด้วยรับขนของมาใช้ในฐานะกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งเพราะฉะนั้นในเรื่องอื่นหรือเรื่องอายุความก็น่าจะนำบทบัญญัติว่าด้วยรับขนของดังกล่าวมาใช้หรือนำมาตรา624มาใช้ด้วยในทำนองเดียวกันซึ่งก็เป็นแนวความคิดที่แสดงออกมาตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่1066/2532นี้ อีกสาเหตุหนึ่งน่าจะเป็นว่าในสมัยก่อนการขนส่งทางเรือเดินทะเลต้องใช้เวลานานการติดต่อสื่อสารไม่สะดวกรวดเร็วเหมือนสมัยนี้กว่าจะสืบสวนถึงภัยและความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการขนส่งสินค้าตลอดจนความรับผิดอาจต้องใช้เวลานานยากแก่การที่จะให้โจทก์ฟ้องคดีภายใน1ปีได้อีกทั้งคดีประเภทนี้มักมีผู้รับประกันภัยสินค้าที่เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยยิ่งทำให้พิธีการต่างๆเพิ่มขั้นตอนยุ่งยากขึ้นไปอีกศาลจึงเห็นว่าอายุความ1ปีน่าจะสั้นเกินไปแต่ปัจจุบันโลกแห่งธุรกิจเจริญก้าวหน้ามากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีใหม่ๆผุดขึ้นทุกวันการขนส่งและการสื่อสารสามารถทำได้รวดเร็วการพิสูจน์ความเสียหายและสาเหตุแห่งภัยง่ายขึ้นทัศนคติทางกิจการพาณิชย์เปลี่ยนแปลงไปกลับต้องการความรวดเร็วในการยุติปัญหาข้อพิพาททั้งหลายเพื่อให้กิจการค้าดำเนินไปโดยไม่ชะงักการล่าช้ากลายเป็นอุปสรรคสำคัญของการพาณิชย์แม้แต่วิธีการตัดสินชี้ขาดข้อพิพาทก็ยังมีแนวโน้มนิยมไปใช้อนุญาโตตุลาการเป็นผู้ชี้ขาดเพื่อหลีกหนีปัญหาคดีความที่ล่าช้าในโรงศาลทั้งการปล่อยเวลาเนิ่นนานจะทำให้ยากแก่การพิสูจน์ความเสียหายและความรับผิดพยานหลักฐานอาจสูญหายและทำลายไปเรือเดินทะเลลำนั้นอาจจมไปหรืออาจเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือแล้วนายเรือกัปตันเรืออาจย้ายเรือหรือหาตัวได้ลำบากผู้รับขนรายนั้นอาจเลิกกิจการล้มละลายไปแล้วทำให้บังคับคดีไม่ได้ดังนั้นในวงการค้าและการเดินเรือระหว่างประเทศจึงเห็นกันว่าควรจะจำกัดเวลาในการฟ้องร้องคดีประเภทนี้ให้เหลืออายุความเพียง1หรือ2ปีเท่านั้นการที่ศาลฎีกาในคดีนี้ได้มีมติกลับแนววินิจฉัยไปใช้อายุความ1ปีตามมาตรา624นับว่าเป็นการสอดคล้องกับสภาพของการพาณิชย์ในปัจจุบันและในขณะเดียวกันก็เป็นบรรทัดฐานของการใช้บทกฎหมายใกล้เคียงอย่างยิ่งตามมาตรา4วรรคสามต่อไป. มานิตย์สุธาพร