คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3392/2536หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องขอให้แบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้โจทก์ครึ่งหนึ่ง การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000บาทก็เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้แบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาท ฉะนั้นเมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะแบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็ให้ขายทอดตลาดนำเงินมาแบ่งโจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภริยากันโดยจดทะเบียนสมรสระหว่างอยู่กินฉันสามีภริยามีที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 ตำบลบุคคโล (บางยี่เรือ) อำเภอธนบุรี (บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานครพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสโจทก์และจำเลยได้จดทะเบียนหย่ากันแล้วแต่จำเลยไม่ยอมแบ่งสินสมรส โจทก์ตีราคาเฉพาะส่วนแบ่งของโจทก์เป็นเงิน 100,000 บาทโจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยแบ่งสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวมาด้วยเงินของจำเลยฝ่ายเดียวโดยได้กู้เงินและเอาที่ดินพร้อมตึกแถวจำนองไว้ นอกจากนี้ยังได้กู้เงินมาต่อเติมและตกแต่งตึกแถวที่ดินและตึกแถวจึงเป็นสินส่วนตัวของจำเลย โจทก์ไม่มีสิทธิขอแบ่งและเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์จำนวน 31,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 พร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือ ถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถว 3 ชั้นดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งกันตามส่วน นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองว่า ที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 เนื้อที่ 13 ตารางวาพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสระหว่างโจทก์จำเลย โจทก์จำเลยได้จดทะเบียนหย่าตามคำพิพากษาศาลแพ่งธนบุรีในคดีหมายเลขแดงที่ 1345/2530 แล้ว คดีมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่า ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยแบ่งสินสมรสตามฟ้องให้โจทก์ครึ่งหนึ่งหรือให้เอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเอาเงินมาแบ่งให้โจทก์ตามส่วน โดยไม่เปิดโอกาสให้จำเลยเลือกชำระหนี้แก่โจทก์เป็นตั๋วเงินภายในวงเงินตามทุนทรัพย์ที่โจทก์ฟ้องไม่เกิน100,000 บาท เป็นการชอบหรือไม่ พิเคราะห์แล้ว ตามโจทก์ฟ้องโจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง มิได้ฟ้องขอให้แบ่งเงิน ที่จำเลยฎีกาว่า โจทก์ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาทนั้น เห็นว่าตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ โจทก์ขอให้แบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งให้แก่โจทก์ หากแบ่งไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวออกขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7 ครึ่งต่อปี ในต้นเงินเฉพาะส่วนแบ่งสินสมรสของโจทก์ การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000 บาท เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน100,000 บาท ดังที่จำเลยฎีกาแต่อย่างใด เมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวตามฟ้องเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะให้แบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ซึ่งถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็อาจให้นำเอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเพื่อนำเงินมาแบ่งกันตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3392/2536นาย เลิศ ศักดิ์ ทองแดน ไทยโจทก์นาง กุลธิดา ยงยืนนาน หรือ ทองแดน ไทยจำเลย ป.พ.พ. ม. 1364, ม. 1533โจทก์ฟ้องขอให้แบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้โจทก์ครึ่งหนึ่ง การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000บาทก็เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้แบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาท ฉะนั้นเมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะแบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็ให้ขายทอดตลาดนำเงินมาแบ่งโจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภริยากันโดยจดทะเบียนสมรสระหว่างอยู่กินฉันสามีภริยามีที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 ตำบลบุคคโล (บางยี่เรือ) อำเภอธนบุรี (บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานครพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสโจทก์และจำเลยได้จดทะเบียนหย่ากันแล้วแต่จำเลยไม่ยอมแบ่งสินสมรส โจทก์ตีราคาเฉพาะส่วนแบ่งของโจทก์เป็นเงิน 100,000 บาทโจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยแบ่งสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวมาด้วยเงินของจำเลยฝ่ายเดียวโดยได้กู้เงินและเอาที่ดินพร้อมตึกแถวจำนองไว้ นอกจากนี้ยังได้กู้เงินมาต่อเติมและตกแต่งตึกแถวที่ดินและตึกแถวจึงเป็นสินส่วนตัวของจำเลย โจทก์ไม่มีสิทธิขอแบ่งและเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์จำนวน 31,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 พร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือ ถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถว 3 ชั้นดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งกันตามส่วน นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองว่า ที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 เนื้อที่ 13 ตารางวาพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสระหว่างโจทก์จำเลย โจทก์จำเลยได้จดทะเบียนหย่าตามคำพิพากษาศาลแพ่งธนบุรีในคดีหมายเลขแดงที่ 1345/2530 แล้ว คดีมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่า ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยแบ่งสินสมรสตามฟ้องให้โจทก์ครึ่งหนึ่งหรือให้เอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเอาเงินมาแบ่งให้โจทก์ตามส่วน โดยไม่เปิดโอกาสให้จำเลยเลือกชำระหนี้แก่โจทก์เป็นตั๋วเงินภายในวงเงินตามทุนทรัพย์ที่โจทก์ฟ้องไม่เกิน100,000 บาท เป็นการชอบหรือไม่ พิเคราะห์แล้ว ตามโจทก์ฟ้องโจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง มิได้ฟ้องขอให้แบ่งเงิน ที่จำเลยฎีกาว่า โจทก์ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาทนั้น เห็นว่าตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ โจทก์ขอให้แบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งให้แก่โจทก์ หากแบ่งไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวออกขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7 ครึ่งต่อปี ในต้นเงินเฉพาะส่วนแบ่งสินสมรสของโจทก์ การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000 บาท เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน100,000 บาท ดังที่จำเลยฎีกาแต่อย่างใด เมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวตามฟ้องเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะให้แบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ซึ่งถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็อาจให้นำเอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเพื่อนำเงินมาแบ่งกันตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ประสิทธิ์ แสนศิริ-ยงยุทธ ธารีสาร-ไพศาล รางชางกูร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3610/2526 ที่ภริยาฟ้องสามีให้แบ่งสินสมรสให้กึ่งหนึ่งหลังการหย่าโดยภริยาอ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสมีราคา 9,000,000 บาท โดยระบุจำนวนเงินที่ให้แบ่งรวมกันมากับสินสมรสรายอื่น ๆ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อฟังว่าที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสและจำเลยมิได้โต้เถียงเรื่องราคาที่ดินและจำนวนเงินที่โจทก์เรียกร้องแล้ว การที่โจทก์จำเลยตกลงหย่าขาดจากกัน ศาลต้องพิพากษาให้จำเลยใช้ราคาที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งเป็นเงิน 4,500,000 บาท ตามคำขอของโจทก์ แต่ตามคำพิพากษาศาลฎีกาใหม่นี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยในทำนองที่ว่า ที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งสินสมรสโดยกำหนดราคาที่ดินและบ้านสินสมรสกึ่งหนึ่งจำนวน 100,000 บาท เป็นเพียงทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น ต้องถือราคาตามความเป็นจริง จำเลยจะเลือกชำระเงิน100,000 บาท ให้โจทก์ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองเรื่องนี้มีข้อแตกต่างกันเล็กน้อย คือ เรื่องแรกโจทก์กำหนดราคาที่ดินสินสมรสไว้สูง ต้องถือตามราคาที่กำหนดไว้นั้น ส่วนเรื่องหลังโจทก์กำหนดราคาที่ดินสินสมรสไว้ต่ำ ต้องถือราคาตามความเป็นจริงโดยเหตุผลและความเป็นธรรมแล้วไม่ว่าโจทก์จะกำหนดราคาสินสมรสไว้สูงหรือต่ำ ถ้าจำเลยมิได้โต้แย้งคัดค้านน่าจะต้องถือว่าราคาสินสมรสเป็นอันยุติตามนั้น ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการบังคับคดี ป้องกันการหลีกเลี่ยงค่าขึ้นศาล และประการสำคัญที่สุดเพื่อคุ้มครองครอบครัวให้ได้รับความกระทบกระเทือนน้อยที่สุดจากการสิ้นสุดการสมรส ไม่ว่าจะด้วยการหย่า หรือความตายของคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งจำเป็นต้องแบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งเป็นมรดกของผู้ตายด้วยเช่นเดียวกัน หากสามีภริยาหย่าขาดจากกันสามีแยกไปอยู่ที่อื่น ภริยายังอยู่ที่บ้านสินสมรส สามีฟ้องขอแบ่งส่วนครึ่งหนึ่งในบ้านหลังนี้โดยกำหนดราคาบ้าน 2,000,000 บาทภริยาน่าจะมีสิทธิเลือกที่จะอยู่ในบ้านหลังนี้ต่อไปโดยชำระเงินให้สามี 1,000,000 บาท แทนที่จะต้องยุ่งยากให้ทั้งสองฝ่ายมาตกลงราคากันอีกว่าเป็นเท่าใด หากตกลงกันไม่ได้ต้องขายทอดตลาดบ้านนำเงินมาแบ่งกันทำให้ภริยาต้องเดือดร้อนในการหาที่อยู่ใหม่ทั้งยังไม่แน่ว่าจะขายได้ราคา 2,000,000 บาทหรือไม่ด้วย ประสพสุขบุญเดชคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภริยากันโดยจดทะเบียนสมรสระหว่างอยู่กินฉันสามีภริยามีที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 ตำบลบุคคโล (บางยี่เรือ) อำเภอธนบุรี (บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานครพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสโจทก์และจำเลยได้จดทะเบียนหย่ากันแล้วแต่จำเลยไม่ยอมแบ่งสินสมรส โจทก์ตีราคาเฉพาะส่วนแบ่งของโจทก์เป็นเงิน 100,000 บาทโจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยแบ่งสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวมาด้วยเงินของจำเลยฝ่ายเดียวโดยได้กู้เงินและเอาที่ดินพร้อมตึกแถวจำนองไว้ นอกจากนี้ยังได้กู้เงินมาต่อเติมและตกแต่งตึกแถวที่ดินและตึกแถวจึงเป็นสินส่วนตัวของจำเลย โจทก์ไม่มีสิทธิขอแบ่งและเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์จำนวน 31,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 พร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือ ถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถว 3 ชั้นดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งกันตามส่วน นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองว่า ที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 เนื้อที่ 13 ตารางวาพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสระหว่างโจทก์จำเลย โจทก์จำเลยได้จดทะเบียนหย่าตามคำพิพากษาศาลแพ่งธนบุรีในคดีหมายเลขแดงที่ 1345/2530 แล้ว คดีมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่า ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยแบ่งสินสมรสตามฟ้องให้โจทก์ครึ่งหนึ่งหรือให้เอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเอาเงินมาแบ่งให้โจทก์ตามส่วน โดยไม่เปิดโอกาสให้จำเลยเลือกชำระหนี้แก่โจทก์เป็นตั๋วเงินภายในวงเงินตามทุนทรัพย์ที่โจทก์ฟ้องไม่เกิน100,000 บาท เป็นการชอบหรือไม่ พิเคราะห์แล้ว ตามโจทก์ฟ้องโจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง มิได้ฟ้องขอให้แบ่งเงิน ที่จำเลยฎีกาว่า โจทก์ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาทนั้น เห็นว่าตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ โจทก์ขอให้แบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งให้แก่โจทก์ หากแบ่งไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวออกขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7 ครึ่งต่อปี ในต้นเงินเฉพาะส่วนแบ่งสินสมรสของโจทก์ การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000 บาท เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน100,000 บาท ดังที่จำเลยฎีกาแต่อย่างใด เมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวตามฟ้องเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะให้แบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ซึ่งถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็อาจให้นำเอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเพื่อนำเงินมาแบ่งกันตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3392/2536นาย เลิศ ศักดิ์ ทองแดน ไทยโจทก์นาง กุลธิดา ยงยืนนาน หรือ ทองแดน ไทยจำเลย ป.พ.พ. ม. 1364, ม. 1533โจทก์ฟ้องขอให้แบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้โจทก์ครึ่งหนึ่ง การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000บาทก็เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้แบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาท ฉะนั้นเมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะแบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็ให้ขายทอดตลาดนำเงินมาแบ่งโจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยเป็นสามีภริยากันโดยจดทะเบียนสมรสระหว่างอยู่กินฉันสามีภริยามีที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 ตำบลบุคคโล (บางยี่เรือ) อำเภอธนบุรี (บางกอกใหญ่) กรุงเทพมหานครพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสโจทก์และจำเลยได้จดทะเบียนหย่ากันแล้วแต่จำเลยไม่ยอมแบ่งสินสมรส โจทก์ตีราคาเฉพาะส่วนแบ่งของโจทก์เป็นเงิน 100,000 บาทโจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยแบ่งสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวมาด้วยเงินของจำเลยฝ่ายเดียวโดยได้กู้เงินและเอาที่ดินพร้อมตึกแถวจำนองไว้ นอกจากนี้ยังได้กู้เงินมาต่อเติมและตกแต่งตึกแถวที่ดินและตึกแถวจึงเป็นสินส่วนตัวของจำเลย โจทก์ไม่มีสิทธิขอแบ่งและเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์จำนวน 31,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยแบ่งที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 พร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือ ถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานครให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง หากตกลงแบ่งกันไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถว 3 ชั้นดังกล่าวขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งกันตามส่วน นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองว่า ที่ดินโฉนดเลขที่ 20460 เนื้อที่ 13 ตารางวาพร้อมตึกแถว 3 ชั้น เลขที่ 29/146 ตรอกโรงพยาบาลทหารเรือถนนตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นสินสมรสระหว่างโจทก์จำเลย โจทก์จำเลยได้จดทะเบียนหย่าตามคำพิพากษาศาลแพ่งธนบุรีในคดีหมายเลขแดงที่ 1345/2530 แล้ว คดีมีปัญหาตามฎีกาของจำเลยว่า ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยแบ่งสินสมรสตามฟ้องให้โจทก์ครึ่งหนึ่งหรือให้เอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเอาเงินมาแบ่งให้โจทก์ตามส่วน โดยไม่เปิดโอกาสให้จำเลยเลือกชำระหนี้แก่โจทก์เป็นตั๋วเงินภายในวงเงินตามทุนทรัพย์ที่โจทก์ฟ้องไม่เกิน100,000 บาท เป็นการชอบหรือไม่ พิเคราะห์แล้ว ตามโจทก์ฟ้องโจทก์มุ่งประสงค์ให้ศาลพิพากษาแบ่งที่ดินพร้อมตึกแถวซึ่งเป็นสินสมรสให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง มิได้ฟ้องขอให้แบ่งเงิน ที่จำเลยฎีกาว่า โจทก์ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน 100,000 บาทนั้น เห็นว่าตามคำขอท้ายฟ้องโจทก์ โจทก์ขอให้แบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งให้แก่โจทก์ หากแบ่งไม่ได้ให้นำที่ดินพร้อมตึกแถวออกขายทอดตลาดเอาเงินแบ่งให้โจทก์ครึ่งหนึ่งพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7 ครึ่งต่อปี ในต้นเงินเฉพาะส่วนแบ่งสินสมรสของโจทก์ การที่โจทก์ตีราคาสินสมรสเฉพาะส่วนของโจทก์จำนวน 100,000 บาท เพื่อเป็นทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น โจทก์มิได้ขอแบ่งสินสมรสเป็นเงิน100,000 บาท ดังที่จำเลยฎีกาแต่อย่างใด เมื่อปรากฏว่าที่ดินพร้อมตึกแถวตามฟ้องเป็นสินสมรสและโจทก์จำเลยหย่ากันแล้วก็ชอบที่จะให้แบ่งสินสมรสให้โจทก์และจำเลยได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 ซึ่งถ้าการแบ่งไม่อาจตกลงกันได้ก็อาจให้นำเอาสินสมรสออกขายทอดตลาดเพื่อนำเงินมาแบ่งกันตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ได้ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(ประสิทธิ์ แสนศิริ-ยงยุทธ ธารีสาร-ไพศาล รางชางกูร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3610/2526 ที่ภริยาฟ้องสามีให้แบ่งสินสมรสให้กึ่งหนึ่งหลังการหย่าโดยภริยาอ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสมีราคา 9,000,000 บาท โดยระบุจำนวนเงินที่ให้แบ่งรวมกันมากับสินสมรสรายอื่น ๆ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อฟังว่าที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสและจำเลยมิได้โต้เถียงเรื่องราคาที่ดินและจำนวนเงินที่โจทก์เรียกร้องแล้ว การที่โจทก์จำเลยตกลงหย่าขาดจากกัน ศาลต้องพิพากษาให้จำเลยใช้ราคาที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งเป็นเงิน 4,500,000 บาท ตามคำขอของโจทก์ แต่ตามคำพิพากษาศาลฎีกาใหม่นี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยในทำนองที่ว่า ที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งสินสมรสโดยกำหนดราคาที่ดินและบ้านสินสมรสกึ่งหนึ่งจำนวน 100,000 บาท เป็นเพียงทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น ต้องถือราคาตามความเป็นจริง จำเลยจะเลือกชำระเงิน100,000 บาท ให้โจทก์ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองเรื่องนี้มีข้อแตกต่างกันเล็กน้อย คือ เรื่องแรกโจทก์กำหนดราคาที่ดินสินสมรสไว้สูง ต้องถือตามราคาที่กำหนดไว้นั้น ส่วนเรื่องหลังโจทก์กำหนดราคาที่ดินสินสมรสไว้ต่ำ ต้องถือราคาตามความเป็นจริงโดยเหตุผลและความเป็นธรรมแล้วไม่ว่าโจทก์จะกำหนดราคาสินสมรสไว้สูงหรือต่ำ ถ้าจำเลยมิได้โต้แย้งคัดค้านน่าจะต้องถือว่าราคาสินสมรสเป็นอันยุติตามนั้น ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการบังคับคดี ป้องกันการหลีกเลี่ยงค่าขึ้นศาล และประการสำคัญที่สุดเพื่อคุ้มครองครอบครัวให้ได้รับความกระทบกระเทือนน้อยที่สุดจากการสิ้นสุดการสมรส ไม่ว่าจะด้วยการหย่า หรือความตายของคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งจำเป็นต้องแบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งเป็นมรดกของผู้ตายด้วยเช่นเดียวกัน หากสามีภริยาหย่าขาดจากกันสามีแยกไปอยู่ที่อื่น ภริยายังอยู่ที่บ้านสินสมรส สามีฟ้องขอแบ่งส่วนครึ่งหนึ่งในบ้านหลังนี้โดยกำหนดราคาบ้าน 2,000,000 บาทภริยาน่าจะมีสิทธิเลือกที่จะอยู่ในบ้านหลังนี้ต่อไปโดยชำระเงินให้สามี 1,000,000 บาท แทนที่จะต้องยุ่งยากให้ทั้งสองฝ่ายมาตกลงราคากันอีกว่าเป็นเท่าใด หากตกลงกันไม่ได้ต้องขายทอดตลาดบ้านนำเงินมาแบ่งกันทำให้ภริยาต้องเดือดร้อนในการหาที่อยู่ใหม่ทั้งยังไม่แน่ว่าจะขายได้ราคา 2,000,000 บาทหรือไม่ด้วย ประสพสุขบุญเดชหมายเหตุ: เคยมีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3610/2526 ที่ภริยาฟ้องสามีให้แบ่งสินสมรสให้กึ่งหนึ่งหลังการหย่าโดยภริยาอ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสมีราคา 9,000,000 บาท โดยระบุจำนวนเงินที่ให้แบ่งรวมกันมากับสินสมรสรายอื่น ๆ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อฟังว่าที่ดินพิพาทเป็นสินสมรสและจำเลยมิได้โต้เถียงเรื่องราคาที่ดินและจำนวนเงินที่โจทก์เรียกร้องแล้ว การที่โจทก์จำเลยตกลงหย่าขาดจากกัน ศาลต้องพิพากษาให้จำเลยใช้ราคาที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งเป็นเงิน 4,500,000 บาท ตามคำขอของโจทก์ แต่ตามคำพิพากษาศาลฎีกาใหม่นี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยในทำนองที่ว่า ที่โจทก์ฟ้องขอแบ่งสินสมรสโดยกำหนดราคาที่ดินและบ้านสินสมรสกึ่งหนึ่งจำนวน 100,000 บาท เป็นเพียงทุนทรัพย์ในการเสียค่าขึ้นศาลเท่านั้น ต้องถือราคาตามความเป็นจริง จำเลยจะเลือกชำระเงิน100,000 บาท ให้โจทก์ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองเรื่องนี้มีข้อแตกต่างกันเล็กน้อย คือ เรื่องแรกโจทก์กำหนดราคาที่ดินสินสมรสไว้สูง ต้องถือตามราคาที่กำหนดไว้นั้น ส่วนเรื่องหลังโจทก์กำหนดราคาที่ดินสินสมรสไว้ต่ำ ต้องถือราคาตามความเป็นจริงโดยเหตุผลและความเป็นธรรมแล้วไม่ว่าโจทก์จะกำหนดราคาสินสมรสไว้สูงหรือต่ำ ถ้าจำเลยมิได้โต้แย้งคัดค้านน่าจะต้องถือว่าราคาสินสมรสเป็นอันยุติตามนั้น ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการบังคับคดี ป้องกันการหลีกเลี่ยงค่าขึ้นศาล และประการสำคัญที่สุดเพื่อคุ้มครองครอบครัวให้ได้รับความกระทบกระเทือนน้อยที่สุดจากการสิ้นสุดการสมรส ไม่ว่าจะด้วยการหย่า หรือความตายของคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งจำเป็นต้องแบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งเป็นมรดกของผู้ตายด้วยเช่นเดียวกัน หากสามีภริยาหย่าขาดจากกันสามีแยกไปอยู่ที่อื่น ภริยายังอยู่ที่บ้านสินสมรส สามีฟ้องขอแบ่งส่วนครึ่งหนึ่งในบ้านหลังนี้โดยกำหนดราคาบ้าน 2,000,000 บาทภริยาน่าจะมีสิทธิเลือกที่จะอยู่ในบ้านหลังนี้ต่อไปโดยชำระเงินให้สามี 1,000,000 บาท แทนที่จะต้องยุ่งยากให้ทั้งสองฝ่ายมาตกลงราคากันอีกว่าเป็นเท่าใด หากตกลงกันไม่ได้ต้องขายทอดตลาดบ้านนำเงินมาแบ่งกันทำให้ภริยาต้องเดือดร้อนในการหาที่อยู่ใหม่ทั้งยังไม่แน่ว่าจะขายได้ราคา 2,000,000 บาทหรือไม่ด้วย ประสพสุขบุญเดช