คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4134/2532หลักกฎหมาย: แม้ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่า ผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันที ก็เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างนั้นจะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 เมื่อไม่ปรากฏว่าหลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไป เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น และเมื่อค่าจ้างค้างจ่ายเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวจึงเป็นหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 94ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เดิมผู้ร้องเป็นลูกจ้างจำเลย ได้รับสินจ้างทุกสิ้นเดือน ต่อมาศาลแพ่งได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2529 ผู้ร้องได้ขอรับเงินเดือนประจำเดือนมกราคม 2529 จำเลยปฏิเสธ ผู้ร้องจึงฟ้องจำเลย ศาลฎีกาพิพากษาว่า "การพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราว หามีผลทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างจำเลยผู้เป็นนายจ้างกับผู้ร้อง (ซึ่งเป็นโจทก์) ต้องสิ้นสุดหรือระงับไปด้วยไม่ผู้ร้องยังเป็นลูกจ้างของจำเลยอยู่นั่นเอง"ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอรับเงินเดือนต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านคำสั่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต่อศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ผู้คัดค้านจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม 2529 แก่ผู้ร้อง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยว่า จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะต้องจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม2529 พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับตั้งแต่วันที่มีคำพิพากษาศาลฎีกาคดีแรงงานหรือไม่ เห็นว่า ตามที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่าผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันทีนั้น เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างซึ่งเป็นหนี้ประเภทหนึ่งที่จำเลยในฐานะเป็นนายจ้างผู้ร้องจะต้องจ่ายให้ผู้ร้องนั้น ก็จะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 เมื่อข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่า หลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529จะต้องจ่ายให้ผู้ร้องเมื่อวันสิ้นเดือนมกราคม 2529 จึงถือว่าเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ 15 มกราคม 2529 ซึ่งเป็นวันที่ศาลมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว จึงเป็นหนี้ชนิดที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ ฎีกาผู้คัดค้านฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกคำร้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4134/2532นาง วนิดา เตชะรัตนไชยโจทก์บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ เฟิสท์ ทรัสต์ จำกัดจำเลยนาย องอาจ ลัทธิวงศกรผู้ร้องเจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้าน พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94, ม. 146 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2แม้ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่า ผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันที ก็เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างนั้นจะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 เมื่อไม่ปรากฏว่าหลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไป เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น และเมื่อค่าจ้างค้างจ่ายเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวจึงเป็นหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 94ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เดิมผู้ร้องเป็นลูกจ้างจำเลย ได้รับสินจ้างทุกสิ้นเดือน ต่อมาศาลแพ่งได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2529 ผู้ร้องได้ขอรับเงินเดือนประจำเดือนมกราคม 2529 จำเลยปฏิเสธ ผู้ร้องจึงฟ้องจำเลย ศาลฎีกาพิพากษาว่า "การพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราว หามีผลทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างจำเลยผู้เป็นนายจ้างกับผู้ร้อง (ซึ่งเป็นโจทก์) ต้องสิ้นสุดหรือระงับไปด้วยไม่ผู้ร้องยังเป็นลูกจ้างของจำเลยอยู่นั่นเอง"ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอรับเงินเดือนต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านคำสั่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต่อศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ผู้คัดค้านจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม 2529 แก่ผู้ร้อง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยว่า จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะต้องจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม2529 พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับตั้งแต่วันที่มีคำพิพากษาศาลฎีกาคดีแรงงานหรือไม่ เห็นว่า ตามที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่าผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันทีนั้น เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างซึ่งเป็นหนี้ประเภทหนึ่งที่จำเลยในฐานะเป็นนายจ้างผู้ร้องจะต้องจ่ายให้ผู้ร้องนั้น ก็จะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 เมื่อข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่า หลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529จะต้องจ่ายให้ผู้ร้องเมื่อวันสิ้นเดือนมกราคม 2529 จึงถือว่าเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ 15 มกราคม 2529 ซึ่งเป็นวันที่ศาลมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว จึงเป็นหนี้ชนิดที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ ฎีกาผู้คัดค้านฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกคำร้อง(เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-ดุสิต วราโห-เดชา สุวรรณโณ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาฎีกาที่ศาลฎีกาวินิจฉัยถึงในคดีนี้คือ คำพิพากษาฎีกาที่ 3588/2529 ซึ่งเมื่อครั้งที่คำพิพากษาฎีกาที่ 3588/2529 ออกมาใหม่ ๆ มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์กันมากว่า ทำไมศาลฎีกาจึงวินิจฉัยให้เจ้าหนี้มีสิทธินำหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้ชั่วคราวมาฟ้องเรียกร้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ทันที เพราะการวางหลักเช่นนั้นย่อมทำให้เจ้าหนี้นั้นได้เปรียบเจ้าหนี้ที่หนี้เกิดก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ เนื่องจากเจ้าหนี้ที่หนี้เกิดขึ้นก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และมีสิทธิได้รับชำระหนี้เพียงส่วนแบ่งส่วนเฉลี่ยกับเจ้าหนี้อื่น ๆ เท่านั้น บัดนี้ข้อสงสัยดังกล่าวน่าจะหมดไปแล้ว เพราะศาลฎีกาได้อธิบายไว้ในคำวินิจฉัยคดีนี้แล้วว่า แม้ศาลฎีกาในคดีดังกล่าวจะได้วินิจฉัยไว้เช่นนั้น ก็เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง ส่วนการที่เจ้าหนี้ (ผู้ร้อง) จะได้รับค่าจ้างนั้นจะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ ซึ่งก็ตรงกับคำพิพากษาฎีกาในคดีนั้นที่ว่า ทั้งนี้ในการชำระหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติล้มละลายฯ ส่วนเหตุที่ศาลฎีกาในคดีนั้นวินิจฉัยว่าโจทก์ในคดีนั้น(ผู้ร้องในคดีนี้) มีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันทีนั้น น่าจะเป็นเพราะเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยได้ต่อสู้เป็นประเด็นไว้ในคดีนั้นว่า โจทก์คดีนั้น(ผู้ร้องคดีนี้) ต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 27 ก่อนจะยื่นคำร้องขอรับเงินค่าจ้างทันทีไม่ได้ ศาลฎีกาในคดีนั้นจึงต้องวินิจฉัยไปตามประเด็นที่คู่ความพิพาทกัน ซึ่งก็มีความหมายเพียงว่า ฟ้องร้องได้ทันทีโดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก่อนนั่นเอง ซึ่งน่าจะเป็นคำวินิจฉัยที่ชอบด้วยกฎหมายเพราะแม้หนี้ที่ผู้ร้องฟ้องเรียกจากจำเลยในคดีนั้น จะเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นภายหลังที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ก็เป็นเพียงหนี้ที่ผู้ร้องไม่อาจขอรับชำระในคดีล้มละลายได้เท่านั้นแต่จำเลยก็ยังคงต้องรับผิดในหนี้นั้นอยู่ ฉะนั้น การที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาฎีกาที่ 3588/2529 พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าจ้างที่ค้างแก่ผู้ร้องโดยมีเงื่อนไขในการชำระหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติล้มละลายฯ นั้น จึงมีความหมายว่าถ้าจำเลยยังไม่พ้นจากการถูกพิทักษ์ทรัพย์หรือพ้นจากการล้มละลายแม้ผู้ร้องจะเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ยังไม่อาจบังคับชำระหนี้เอาจากจำเลยโดยวิธีอื่นได้ นอกจากวิธีขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามมาตรา 27 แต่เนื่องจากหนี้รายนี้เกิดขึ้นหลังจากวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราวแล้วจึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายได้ตามมาตรา 94 ดังคำวินิจฉัยในคดีนี้ จำเลยจะต้องหลุดพ้นจากคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์หรือพ้นจากการล้มละลายเสียก่อน ทั้งนี้ไม่ว่าจะโดยศาลในคดีล้มละลายพิพากษายกฟ้อง เห็นชอบด้วยการประนอมหนี้ ปลดจากล้มละลาย หรือยกเลิกการล้มละลายก็ตาม ผู้ร้องจึงจะมีสิทธิบังคับคดีชำระหนี้ตามคำพิพากษาดังกล่าวได้ อย่างไรก็ดีมีข้อที่น่าพิจารณาว่า หนี้ค่าจ้างค้างจ่ายกรณีนี้เป็นค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529 ซึ่งถึงกำหนดชำระในวันสิ้นเดือนมกราคม 2529 แต่จำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราวในวันที่ 15 มกราคม 2529 ด้วยความเคารพต่อคำวินิจฉัยของศาลฎีกา ผู้บันทึกเห็นว่าค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529น่าจะเป็นหนี้อย่างอื่น ซึ่งมีกำหนดระยะเวลาให้ชำระทำนองเดียวกับหนี้ค่าเช่า เมื่อวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ไม่ตรงกับวันกำหนดชำระ ผู้ร้องจึงน่าจะขอรับชำระหนี้ตามส่วนจนถึงวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 99 ประดิษฐ์ เอกมณีคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เดิมผู้ร้องเป็นลูกจ้างจำเลย ได้รับสินจ้างทุกสิ้นเดือน ต่อมาศาลแพ่งได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2529 ผู้ร้องได้ขอรับเงินเดือนประจำเดือนมกราคม 2529 จำเลยปฏิเสธ ผู้ร้องจึงฟ้องจำเลย ศาลฎีกาพิพากษาว่า "การพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราว หามีผลทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างจำเลยผู้เป็นนายจ้างกับผู้ร้อง (ซึ่งเป็นโจทก์) ต้องสิ้นสุดหรือระงับไปด้วยไม่ผู้ร้องยังเป็นลูกจ้างของจำเลยอยู่นั่นเอง"ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอรับเงินเดือนต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านคำสั่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต่อศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ผู้คัดค้านจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม 2529 แก่ผู้ร้อง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยว่า จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะต้องจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม2529 พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับตั้งแต่วันที่มีคำพิพากษาศาลฎีกาคดีแรงงานหรือไม่ เห็นว่า ตามที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่าผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันทีนั้น เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างซึ่งเป็นหนี้ประเภทหนึ่งที่จำเลยในฐานะเป็นนายจ้างผู้ร้องจะต้องจ่ายให้ผู้ร้องนั้น ก็จะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 เมื่อข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่า หลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529จะต้องจ่ายให้ผู้ร้องเมื่อวันสิ้นเดือนมกราคม 2529 จึงถือว่าเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ 15 มกราคม 2529 ซึ่งเป็นวันที่ศาลมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว จึงเป็นหนี้ชนิดที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ ฎีกาผู้คัดค้านฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกคำร้อง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4134/2532นาง วนิดา เตชะรัตนไชยโจทก์บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ เฟิสท์ ทรัสต์ จำกัดจำเลยนาย องอาจ ลัทธิวงศกรผู้ร้องเจ้าพนักงาน พิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้าน พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94, ม. 146 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 2แม้ศาลฎีกาจะได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่า ผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันที ก็เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างนั้นจะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติ ล้มละลาย พ.ศ. 2483 เมื่อไม่ปรากฏว่าหลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไป เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น และเมื่อค่าจ้างค้างจ่ายเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวจึงเป็นหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483 มาตรา 94ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เดิมผู้ร้องเป็นลูกจ้างจำเลย ได้รับสินจ้างทุกสิ้นเดือน ต่อมาศาลแพ่งได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2529 ผู้ร้องได้ขอรับเงินเดือนประจำเดือนมกราคม 2529 จำเลยปฏิเสธ ผู้ร้องจึงฟ้องจำเลย ศาลฎีกาพิพากษาว่า "การพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราว หามีผลทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างจำเลยผู้เป็นนายจ้างกับผู้ร้อง (ซึ่งเป็นโจทก์) ต้องสิ้นสุดหรือระงับไปด้วยไม่ผู้ร้องยังเป็นลูกจ้างของจำเลยอยู่นั่นเอง"ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอรับเงินเดือนต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งยกคำร้องผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านคำสั่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต่อศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่าให้ผู้คัดค้านจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม 2529 แก่ผู้ร้อง นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยว่า จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะต้องจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายประจำเดือนมกราคม2529 พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับตั้งแต่วันที่มีคำพิพากษาศาลฎีกาคดีแรงงานหรือไม่ เห็นว่า ตามที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ในคดีแรงงานว่าผู้ร้องมีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันทีนั้น เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง แต่การที่ผู้ร้องซึ่งเป็นลูกจ้างจะได้รับค่าจ้างซึ่งเป็นหนี้ประเภทหนึ่งที่จำเลยในฐานะเป็นนายจ้างผู้ร้องจะต้องจ่ายให้ผู้ร้องนั้น ก็จะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 เมื่อข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่า หลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ทางราชการได้อนุญาตให้จำเลยประกอบธุรกิจเงินทุนหลักทรัพย์ต่อไปได้ จำเลยโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไปเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คงมีอำนาจดำเนินการเกี่ยวกับหนี้สินต่าง ๆ ของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483เท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529จะต้องจ่ายให้ผู้ร้องเมื่อวันสิ้นเดือนมกราคม 2529 จึงถือว่าเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ 15 มกราคม 2529 ซึ่งเป็นวันที่ศาลมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราว จึงเป็นหนี้ชนิดที่ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ ฎีกาผู้คัดค้านฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกคำร้อง(เสริมพงศ์ วรยิ่งยง-ดุสิต วราโห-เดชา สุวรรณโณ)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาฎีกาที่ศาลฎีกาวินิจฉัยถึงในคดีนี้คือ คำพิพากษาฎีกาที่ 3588/2529 ซึ่งเมื่อครั้งที่คำพิพากษาฎีกาที่ 3588/2529 ออกมาใหม่ ๆ มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์กันมากว่า ทำไมศาลฎีกาจึงวินิจฉัยให้เจ้าหนี้มีสิทธินำหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้ชั่วคราวมาฟ้องเรียกร้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ทันที เพราะการวางหลักเช่นนั้นย่อมทำให้เจ้าหนี้นั้นได้เปรียบเจ้าหนี้ที่หนี้เกิดก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ เนื่องจากเจ้าหนี้ที่หนี้เกิดขึ้นก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และมีสิทธิได้รับชำระหนี้เพียงส่วนแบ่งส่วนเฉลี่ยกับเจ้าหนี้อื่น ๆ เท่านั้น บัดนี้ข้อสงสัยดังกล่าวน่าจะหมดไปแล้ว เพราะศาลฎีกาได้อธิบายไว้ในคำวินิจฉัยคดีนี้แล้วว่า แม้ศาลฎีกาในคดีดังกล่าวจะได้วินิจฉัยไว้เช่นนั้น ก็เป็นการวินิจฉัยถึงสิทธิของลูกจ้างที่มีต่อนายจ้าง ส่วนการที่เจ้าหนี้ (ผู้ร้อง) จะได้รับค่าจ้างนั้นจะต้องบังคับตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ ซึ่งก็ตรงกับคำพิพากษาฎีกาในคดีนั้นที่ว่า ทั้งนี้ในการชำระหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติล้มละลายฯ ส่วนเหตุที่ศาลฎีกาในคดีนั้นวินิจฉัยว่าโจทก์ในคดีนั้น(ผู้ร้องในคดีนี้) มีสิทธิฟ้องเรียกร้องเอาค่าจ้างค้างจ่ายจากจำเลยได้ทันทีนั้น น่าจะเป็นเพราะเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยได้ต่อสู้เป็นประเด็นไว้ในคดีนั้นว่า โจทก์คดีนั้น(ผู้ร้องคดีนี้) ต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 27 ก่อนจะยื่นคำร้องขอรับเงินค่าจ้างทันทีไม่ได้ ศาลฎีกาในคดีนั้นจึงต้องวินิจฉัยไปตามประเด็นที่คู่ความพิพาทกัน ซึ่งก็มีความหมายเพียงว่า ฟ้องร้องได้ทันทีโดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก่อนนั่นเอง ซึ่งน่าจะเป็นคำวินิจฉัยที่ชอบด้วยกฎหมายเพราะแม้หนี้ที่ผู้ร้องฟ้องเรียกจากจำเลยในคดีนั้น จะเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นภายหลังที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยชั่วคราวแล้ว ก็เป็นเพียงหนี้ที่ผู้ร้องไม่อาจขอรับชำระในคดีล้มละลายได้เท่านั้นแต่จำเลยก็ยังคงต้องรับผิดในหนี้นั้นอยู่ ฉะนั้น การที่ศาลฎีกาในคำพิพากษาฎีกาที่ 3588/2529 พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าจ้างที่ค้างแก่ผู้ร้องโดยมีเงื่อนไขในการชำระหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติล้มละลายฯ นั้น จึงมีความหมายว่าถ้าจำเลยยังไม่พ้นจากการถูกพิทักษ์ทรัพย์หรือพ้นจากการล้มละลายแม้ผู้ร้องจะเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ยังไม่อาจบังคับชำระหนี้เอาจากจำเลยโดยวิธีอื่นได้ นอกจากวิธีขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามมาตรา 27 แต่เนื่องจากหนี้รายนี้เกิดขึ้นหลังจากวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราวแล้วจึงไม่อาจขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายได้ตามมาตรา 94 ดังคำวินิจฉัยในคดีนี้ จำเลยจะต้องหลุดพ้นจากคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์หรือพ้นจากการล้มละลายเสียก่อน ทั้งนี้ไม่ว่าจะโดยศาลในคดีล้มละลายพิพากษายกฟ้อง เห็นชอบด้วยการประนอมหนี้ ปลดจากล้มละลาย หรือยกเลิกการล้มละลายก็ตาม ผู้ร้องจึงจะมีสิทธิบังคับคดีชำระหนี้ตามคำพิพากษาดังกล่าวได้ อย่างไรก็ดีมีข้อที่น่าพิจารณาว่า หนี้ค่าจ้างค้างจ่ายกรณีนี้เป็นค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529 ซึ่งถึงกำหนดชำระในวันสิ้นเดือนมกราคม 2529 แต่จำเลยถูกพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราวในวันที่ 15 มกราคม 2529 ด้วยความเคารพต่อคำวินิจฉัยของศาลฎีกา ผู้บันทึกเห็นว่าค่าจ้างประจำเดือนมกราคม 2529น่าจะเป็นหนี้อย่างอื่น ซึ่งมีกำหนดระยะเวลาให้ชำระทำนองเดียวกับหนี้ค่าเช่า เมื่อวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ไม่ตรงกับวันกำหนดชำระ ผู้ร้องจึงน่าจะขอรับชำระหนี้ตามส่วนจนถึงวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 99 ประดิษฐ์ เอกมณี