คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1405/2530หลักกฎหมาย: โจทก์ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวพิพาทจาก ช. โดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อนเป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริต โจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวพิพาท จำเลยเข้าอยู่อาศัยในตึกแถวและที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่ได้รับอนุญาต ขอให้บังคับจำเลยขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากที่พิพาท และให้ชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด ขณะนั้นมีนายชาย ตันศักดานุวัตร์หรือตันศักดิ์นุวัตร์ เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยให้นายชายโอนบ้านพิพาทให้แก่จำเลย แต่นายชายไม่อาจโอนให้ได้ จำเลยจึงฟ้องเพื่อขอให้จำเลยมีชื่ออยู่ในบ้านดังกล่าว ที่สุดศาลมีคำสั่งอนุญาต การที่โจทก์ซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากนายชายเจ้าของเดิมโดยทราบดีอยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและบ้านดังกล่าวจากเจ้าของเดิมเป็นการกระทำโดยไม่สุจริตฉ้อฉลจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงจากพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชาย ตันศักดานุวัตร์และจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดินโอนกรรมสิทธิ์กันเมื่อวันที่ 25กันยายน 2522 มีปัญหาว่า ขณะที่โจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทโจทก์รู้หรือไม่ว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทนี้จากนายชายแล้ว ซึ่งจำเลยเบิกความว่า ซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวเลขที่ 90/6 และ90/7 จากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด โดยนายชาย ตันศักดานุวัตร์กรรมการผู้จัดการขายให้เมื่อวันที่ 12 และ 14 กันยายน 2521 และตกลงจะผ่อนชำระให้เสร็จในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2523 ในวันทำสัญญาวางมัดจำไว้ห้องละ 10,000 บาท ต่อมานางชบาและโจทก์ซึ่งบอกว่าเป็นเลขานุการของบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด มาเก็บเงินจากจำเลยหลังจากทำสัญญาแล้วประมาณ 6 เดือน จำเลยก็เข้าอยู่ในห้องเลขที่90/6 จำเลยได้ชำระเงินให้นายชายไปเป็นเงิน 90,000 บาท ตามเอกสารหมาย ล.3 และ ล.4 ต่อมาบริษัทดังกล่าวปิดกิจการ จำเลยจึงฟ้องบริษัทดังกล่าวกับนายชายและพวกเป็นคดีอาญาในข้อหาร่วมกันฉ้อโกงและฟ้องคดีแพ่งให้นายชายใส่ชื่อจำเลยกับพวกเข้าในทะเบียนบ้านทั้งสองห้องดังกล่าว ข้อเท็จจริงเชื่อว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายก่อนที่โจทก์จะซื้อและจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์มาจากนายชายและโจทก์ก็เบิกความรับว่ารู้จักนายชายมาก่อนโดยนายชายนำเช็คมาขายลดกับโจทก์ และก่อนซื้อตึกแถวและที่ดินพิพาทโจทก์ไปตรวจดูมาก่อนแล้วขณะกำลังก่อสร้าง โจทก์วางมัดจำกับนายชาย เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม2522 ซึ่งเป็นเวลาหลังจากจำเลยวางมัดจำไว้แล้วถึง 11 เดือนเศษโจทก์น่าจะได้พบจำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทแล้ว เพราะจำเลยว่าได้เข้าไปอยู่หลังจากวางมัดจำแล้ว 6 เดือน และโจทก์เบิกความต่อไปว่า ในปีพ.ศ. 2523 โจทก์ไปดูตึกแถวพิพาทอีกก็เห็นว่าจำเลยอยู่ในตึกแถวของโจทก์แล้ว แต่โจทก์ก็มิได้ดำเนินการอย่างใดกับจำเลย เพียงแต่นายชายรับว่าจะจัดการให้และปล่อยให้จำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทเป็นเวลาถึง3 ปีเศษ จึงมาฟ้องคดีนี้ พฤติการณ์ของโจทก์และนายชายน่าเชื่อว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายโดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อน เป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริตโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้ ที่โจทก์อ้างว่าจำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างโจทก์กับนายชาย นิติกรรมนี้ย่อมสมบูรณ์อยู่ตลอดไปโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยได้นั้น เห็นว่า นายชายมิได้เป็นโจทก์ในคดีนี้อันจำเลยจะฟ้องแย้งได้ อย่างไรก็ดี เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่านิติกรรมการโอนดังกล่าวโจทก์กระทำลงโดยไม่สุจริต โจทก์ก็ไม่สามารถอ้างความไม่สุจริตของตนมาฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์จึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1405/2530นางสาว จรรยา สื่อ จาตุรนต์โจทก์นาย บุญ ชู สุวิทยะศิริจำเลย ป.พ.พ. ม. 5, ม. 237, ม. 1300โจทก์ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวพิพาทจาก ช. โดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อนเป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริต โจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวพิพาท จำเลยเข้าอยู่อาศัยในตึกแถวและที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่ได้รับอนุญาต ขอให้บังคับจำเลยขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากที่พิพาท และให้ชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด ขณะนั้นมีนายชาย ตันศักดานุวัตร์หรือตันศักดิ์นุวัตร์ เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยให้นายชายโอนบ้านพิพาทให้แก่จำเลย แต่นายชายไม่อาจโอนให้ได้ จำเลยจึงฟ้องเพื่อขอให้จำเลยมีชื่ออยู่ในบ้านดังกล่าว ที่สุดศาลมีคำสั่งอนุญาต การที่โจทก์ซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากนายชายเจ้าของเดิมโดยทราบดีอยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและบ้านดังกล่าวจากเจ้าของเดิมเป็นการกระทำโดยไม่สุจริตฉ้อฉลจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงจากพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชาย ตันศักดานุวัตร์และจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดินโอนกรรมสิทธิ์กันเมื่อวันที่ 25กันยายน 2522 มีปัญหาว่า ขณะที่โจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทโจทก์รู้หรือไม่ว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทนี้จากนายชายแล้ว ซึ่งจำเลยเบิกความว่า ซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวเลขที่ 90/6 และ90/7 จากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด โดยนายชาย ตันศักดานุวัตร์กรรมการผู้จัดการขายให้เมื่อวันที่ 12 และ 14 กันยายน 2521 และตกลงจะผ่อนชำระให้เสร็จในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2523 ในวันทำสัญญาวางมัดจำไว้ห้องละ 10,000 บาท ต่อมานางชบาและโจทก์ซึ่งบอกว่าเป็นเลขานุการของบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด มาเก็บเงินจากจำเลยหลังจากทำสัญญาแล้วประมาณ 6 เดือน จำเลยก็เข้าอยู่ในห้องเลขที่90/6 จำเลยได้ชำระเงินให้นายชายไปเป็นเงิน 90,000 บาท ตามเอกสารหมาย ล.3 และ ล.4 ต่อมาบริษัทดังกล่าวปิดกิจการ จำเลยจึงฟ้องบริษัทดังกล่าวกับนายชายและพวกเป็นคดีอาญาในข้อหาร่วมกันฉ้อโกงและฟ้องคดีแพ่งให้นายชายใส่ชื่อจำเลยกับพวกเข้าในทะเบียนบ้านทั้งสองห้องดังกล่าว ข้อเท็จจริงเชื่อว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายก่อนที่โจทก์จะซื้อและจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์มาจากนายชายและโจทก์ก็เบิกความรับว่ารู้จักนายชายมาก่อนโดยนายชายนำเช็คมาขายลดกับโจทก์ และก่อนซื้อตึกแถวและที่ดินพิพาทโจทก์ไปตรวจดูมาก่อนแล้วขณะกำลังก่อสร้าง โจทก์วางมัดจำกับนายชาย เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม2522 ซึ่งเป็นเวลาหลังจากจำเลยวางมัดจำไว้แล้วถึง 11 เดือนเศษโจทก์น่าจะได้พบจำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทแล้ว เพราะจำเลยว่าได้เข้าไปอยู่หลังจากวางมัดจำแล้ว 6 เดือน และโจทก์เบิกความต่อไปว่า ในปีพ.ศ. 2523 โจทก์ไปดูตึกแถวพิพาทอีกก็เห็นว่าจำเลยอยู่ในตึกแถวของโจทก์แล้ว แต่โจทก์ก็มิได้ดำเนินการอย่างใดกับจำเลย เพียงแต่นายชายรับว่าจะจัดการให้และปล่อยให้จำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทเป็นเวลาถึง3 ปีเศษ จึงมาฟ้องคดีนี้ พฤติการณ์ของโจทก์และนายชายน่าเชื่อว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายโดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อน เป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริตโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้ ที่โจทก์อ้างว่าจำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างโจทก์กับนายชาย นิติกรรมนี้ย่อมสมบูรณ์อยู่ตลอดไปโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยได้นั้น เห็นว่า นายชายมิได้เป็นโจทก์ในคดีนี้อันจำเลยจะฟ้องแย้งได้ อย่างไรก็ดี เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่านิติกรรมการโอนดังกล่าวโจทก์กระทำลงโดยไม่สุจริต โจทก์ก็ไม่สามารถอ้างความไม่สุจริตของตนมาฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์จึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน.(สุนทร จันทรศักดิ์-สมศักดิ์ เกิดลาภผล-สาระ เสาวมล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุความไม่สุจริตของโจทก์ที่ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวพิพาทโดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อไว้ก่อนโจทก์นั้น มีกฎหมายที่เป็นคุณแก่จำเลยอยู่ถึง 3 มาตรา คือ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 5,237 และ 1300 การที่ศาลฎีกาวินิจฉัยในคำพิพากษาที่บันทึกนี้ว่า การกระทำของโจทก์เป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริต โจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์นั้น แม้ศาลฎีกาไม่ได้ยกกฎหมายมาตราใดขึ้นอ้าง ก็ย่อมเป็นที่เข้าใจว่าหมายถึงมาตรา5 ซึ่งบัญญัติว่า "ในการใช้สิทธิแห่งตนก็ดี ในการชำระหนี้ก็ดี ท่านว่าบุคคลทุกคนต้องกระทำโดยสุจริต" และแนวบรรทัดฐานเช่นว่านี้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้แล้วหลายเรื่อง เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2516และ 2038/2519 ส่วนความไม่สุจริตของโจทก์ที่จะอ้างมาตรา 237 และมาตรา 1300นั้น จะต้องเป็นเรื่องที่ฝ่ายจำเลยขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมการซื้อขาย หรือเพิกถอนการจดทะเบียนการโอนระหว่างผู้ขายกับโจทก์ ปัญหาจึงมีว่า ข้อเท็จจริงอย่างคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้ จำเลยจะขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมซื้อขายตามมาตรา 237 หรือเพิกถอนการจดทะเบียนการโอนตามมาตรา 1300 ได้หรือไม่ สำหรับการขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนการโอนตามมาตรา 1300 จำเลยคงจะทำไม่ได้ เพราะจำเลยยังชำระราคาที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่อยู่ในฐานะที่จะจดทะเบียนสิทธิของตนได้อยู่ก่อน ส่วนการขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายที่ผู้ขายกระทำเป็นการฉ้อฉลโจทก์ตามมาตรา 237 จำเลยคงขอได้ เพราะผู้ขายได้ทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์โดยรู้อยู่แล้วว่าจะเป็นทางให้จำเลยเสียเปรียบ ซึ่งโจทก์เองก็รู้เท่าถึงความจริงข้อนี้แล้ว (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2516ประชุมใหญ่) การที่จำเลยขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายระหว่างผู้ขายกับโจทก์ได้ แต่จำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนี้ โจทก์จึงยกเป็นข้ออ้างว่า จำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างผู้ขายกับโจทก์ นิติกรรมนี้จึงยังสมบูรณ์อยู่ตลอดไป โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยได้ ศาลฎีกาได้วินิจฉัยปัญหานี้ว่า ผู้ขายมิได้เป็นโจทก์ในคดีนี้อันจำเลยจะฟ้องแย้งได้ ปัญหาว่าจำเลยจะฟ้องแย้งให้ศาลเพิกถอนการโอนระหว่างผู้ขายกับโจทก์ได้หรือไม่ ศาลฎีกาที่บันทึกนี้ไม่ได้วินิจฉัยไว้โดยชัดแจ้งแต่ศาลฎีกาได้เคยวินิจฉัยปัญหานี้ไว้ โดยมติที่ประชุมใหญ่ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2516 ว่า "ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการต่อสู้ว่าจำเลยมีสิทธิในที่ดินที่โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยดีกว่าโจทก์ เพราะจำเลยมีสัญญาจะซื้อขายกับเจ้าของเดิมก่อนโจทก์จึงเกี่ยวกับคำฟ้องเดิม จำเลยฟ้องแย้งได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177วรรคสาม แต่ศาลก็ไม่อาจพิพากษาให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างม. กับ ห.และระหว่างห. กับโจทก์ได้ โดยที่จำเลยยังมิได้ฟ้อง ม.กับ ห. เข้ามาในคดีด้วย" สรุปแล้วเรื่องอำนาจฟ้องแย้งของจำเลยนี้ แม้จำเลยจะฟ้องแย้งได้ แต่ฟ้องแย้งก็ไม่มีประโยชน์ เพราะศาลพิพากษาให้ไม่ได้ ฉะนั้นที่คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้วินิจฉัยในทำนองว่าจำเลยไม่อาจฟ้องแย้งได้ เพราะผู้ขายไม่ได้เป็นโจทก์ด้วย จึงไม่น่าจะขัดกับคำพิพากษาศาลฎีกา ประชุมใหญ่ที่ 90/2516 แต่อย่างใด. ประดิษฐ์ เอกมณีคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวพิพาท จำเลยเข้าอยู่อาศัยในตึกแถวและที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่ได้รับอนุญาต ขอให้บังคับจำเลยขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากที่พิพาท และให้ชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด ขณะนั้นมีนายชาย ตันศักดานุวัตร์หรือตันศักดิ์นุวัตร์ เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยให้นายชายโอนบ้านพิพาทให้แก่จำเลย แต่นายชายไม่อาจโอนให้ได้ จำเลยจึงฟ้องเพื่อขอให้จำเลยมีชื่ออยู่ในบ้านดังกล่าว ที่สุดศาลมีคำสั่งอนุญาต การที่โจทก์ซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากนายชายเจ้าของเดิมโดยทราบดีอยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและบ้านดังกล่าวจากเจ้าของเดิมเป็นการกระทำโดยไม่สุจริตฉ้อฉลจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงจากพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชาย ตันศักดานุวัตร์และจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดินโอนกรรมสิทธิ์กันเมื่อวันที่ 25กันยายน 2522 มีปัญหาว่า ขณะที่โจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทโจทก์รู้หรือไม่ว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทนี้จากนายชายแล้ว ซึ่งจำเลยเบิกความว่า ซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวเลขที่ 90/6 และ90/7 จากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด โดยนายชาย ตันศักดานุวัตร์กรรมการผู้จัดการขายให้เมื่อวันที่ 12 และ 14 กันยายน 2521 และตกลงจะผ่อนชำระให้เสร็จในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2523 ในวันทำสัญญาวางมัดจำไว้ห้องละ 10,000 บาท ต่อมานางชบาและโจทก์ซึ่งบอกว่าเป็นเลขานุการของบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด มาเก็บเงินจากจำเลยหลังจากทำสัญญาแล้วประมาณ 6 เดือน จำเลยก็เข้าอยู่ในห้องเลขที่90/6 จำเลยได้ชำระเงินให้นายชายไปเป็นเงิน 90,000 บาท ตามเอกสารหมาย ล.3 และ ล.4 ต่อมาบริษัทดังกล่าวปิดกิจการ จำเลยจึงฟ้องบริษัทดังกล่าวกับนายชายและพวกเป็นคดีอาญาในข้อหาร่วมกันฉ้อโกงและฟ้องคดีแพ่งให้นายชายใส่ชื่อจำเลยกับพวกเข้าในทะเบียนบ้านทั้งสองห้องดังกล่าว ข้อเท็จจริงเชื่อว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายก่อนที่โจทก์จะซื้อและจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์มาจากนายชายและโจทก์ก็เบิกความรับว่ารู้จักนายชายมาก่อนโดยนายชายนำเช็คมาขายลดกับโจทก์ และก่อนซื้อตึกแถวและที่ดินพิพาทโจทก์ไปตรวจดูมาก่อนแล้วขณะกำลังก่อสร้าง โจทก์วางมัดจำกับนายชาย เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม2522 ซึ่งเป็นเวลาหลังจากจำเลยวางมัดจำไว้แล้วถึง 11 เดือนเศษโจทก์น่าจะได้พบจำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทแล้ว เพราะจำเลยว่าได้เข้าไปอยู่หลังจากวางมัดจำแล้ว 6 เดือน และโจทก์เบิกความต่อไปว่า ในปีพ.ศ. 2523 โจทก์ไปดูตึกแถวพิพาทอีกก็เห็นว่าจำเลยอยู่ในตึกแถวของโจทก์แล้ว แต่โจทก์ก็มิได้ดำเนินการอย่างใดกับจำเลย เพียงแต่นายชายรับว่าจะจัดการให้และปล่อยให้จำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทเป็นเวลาถึง3 ปีเศษ จึงมาฟ้องคดีนี้ พฤติการณ์ของโจทก์และนายชายน่าเชื่อว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายโดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อน เป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริตโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้ ที่โจทก์อ้างว่าจำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างโจทก์กับนายชาย นิติกรรมนี้ย่อมสมบูรณ์อยู่ตลอดไปโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยได้นั้น เห็นว่า นายชายมิได้เป็นโจทก์ในคดีนี้อันจำเลยจะฟ้องแย้งได้ อย่างไรก็ดี เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่านิติกรรมการโอนดังกล่าวโจทก์กระทำลงโดยไม่สุจริต โจทก์ก็ไม่สามารถอ้างความไม่สุจริตของตนมาฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์จึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1405/2530นางสาว จรรยา สื่อ จาตุรนต์โจทก์นาย บุญ ชู สุวิทยะศิริจำเลย ป.พ.พ. ม. 5, ม. 237, ม. 1300โจทก์ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวพิพาทจาก ช. โดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อนเป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริต โจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้.โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและตึกแถวพิพาท จำเลยเข้าอยู่อาศัยในตึกแถวและที่ดินแปลงดังกล่าวโดยไม่ได้รับอนุญาต ขอให้บังคับจำเลยขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากที่พิพาท และให้ชดใช้ค่าเสียหายจำเลยให้การว่า จำเลยซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด ขณะนั้นมีนายชาย ตันศักดานุวัตร์หรือตันศักดิ์นุวัตร์ เป็นกรรมการผู้จัดการ จำเลยให้นายชายโอนบ้านพิพาทให้แก่จำเลย แต่นายชายไม่อาจโอนให้ได้ จำเลยจึงฟ้องเพื่อขอให้จำเลยมีชื่ออยู่ในบ้านดังกล่าว ที่สุดศาลมีคำสั่งอนุญาต การที่โจทก์ซื้อที่ดินและบ้านพิพาทจากนายชายเจ้าของเดิมโดยทราบดีอยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและบ้านดังกล่าวจากเจ้าของเดิมเป็นการกระทำโดยไม่สุจริตฉ้อฉลจำเลยศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงจากพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบฟังได้ว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชาย ตันศักดานุวัตร์และจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดินโอนกรรมสิทธิ์กันเมื่อวันที่ 25กันยายน 2522 มีปัญหาว่า ขณะที่โจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทโจทก์รู้หรือไม่ว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทนี้จากนายชายแล้ว ซึ่งจำเลยเบิกความว่า ซื้อที่ดินพร้อมตึกแถวเลขที่ 90/6 และ90/7 จากบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด โดยนายชาย ตันศักดานุวัตร์กรรมการผู้จัดการขายให้เมื่อวันที่ 12 และ 14 กันยายน 2521 และตกลงจะผ่อนชำระให้เสร็จในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2523 ในวันทำสัญญาวางมัดจำไว้ห้องละ 10,000 บาท ต่อมานางชบาและโจทก์ซึ่งบอกว่าเป็นเลขานุการของบริษัท ช.เคหะกิจเจริญ จำกัด มาเก็บเงินจากจำเลยหลังจากทำสัญญาแล้วประมาณ 6 เดือน จำเลยก็เข้าอยู่ในห้องเลขที่90/6 จำเลยได้ชำระเงินให้นายชายไปเป็นเงิน 90,000 บาท ตามเอกสารหมาย ล.3 และ ล.4 ต่อมาบริษัทดังกล่าวปิดกิจการ จำเลยจึงฟ้องบริษัทดังกล่าวกับนายชายและพวกเป็นคดีอาญาในข้อหาร่วมกันฉ้อโกงและฟ้องคดีแพ่งให้นายชายใส่ชื่อจำเลยกับพวกเข้าในทะเบียนบ้านทั้งสองห้องดังกล่าว ข้อเท็จจริงเชื่อว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายก่อนที่โจทก์จะซื้อและจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์มาจากนายชายและโจทก์ก็เบิกความรับว่ารู้จักนายชายมาก่อนโดยนายชายนำเช็คมาขายลดกับโจทก์ และก่อนซื้อตึกแถวและที่ดินพิพาทโจทก์ไปตรวจดูมาก่อนแล้วขณะกำลังก่อสร้าง โจทก์วางมัดจำกับนายชาย เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม2522 ซึ่งเป็นเวลาหลังจากจำเลยวางมัดจำไว้แล้วถึง 11 เดือนเศษโจทก์น่าจะได้พบจำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทแล้ว เพราะจำเลยว่าได้เข้าไปอยู่หลังจากวางมัดจำแล้ว 6 เดือน และโจทก์เบิกความต่อไปว่า ในปีพ.ศ. 2523 โจทก์ไปดูตึกแถวพิพาทอีกก็เห็นว่าจำเลยอยู่ในตึกแถวของโจทก์แล้ว แต่โจทก์ก็มิได้ดำเนินการอย่างใดกับจำเลย เพียงแต่นายชายรับว่าจะจัดการให้และปล่อยให้จำเลยอยู่ในตึกแถวพิพาทเป็นเวลาถึง3 ปีเศษ จึงมาฟ้องคดีนี้ พฤติการณ์ของโจทก์และนายชายน่าเชื่อว่าโจทก์ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทจากนายชายโดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ก่อน เป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริตโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้ ที่โจทก์อ้างว่าจำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างโจทก์กับนายชาย นิติกรรมนี้ย่อมสมบูรณ์อยู่ตลอดไปโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยได้นั้น เห็นว่า นายชายมิได้เป็นโจทก์ในคดีนี้อันจำเลยจะฟ้องแย้งได้ อย่างไรก็ดี เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่านิติกรรมการโอนดังกล่าวโจทก์กระทำลงโดยไม่สุจริต โจทก์ก็ไม่สามารถอ้างความไม่สุจริตของตนมาฟ้องขับไล่จำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์จึงชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น..."พิพากษายืน.(สุนทร จันทรศักดิ์-สมศักดิ์ เกิดลาภผล-สาระ เสาวมล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุความไม่สุจริตของโจทก์ที่ซื้อและจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวพิพาทโดยรู้อยู่แล้วว่าจำเลยได้ซื้อไว้ก่อนโจทก์นั้น มีกฎหมายที่เป็นคุณแก่จำเลยอยู่ถึง 3 มาตรา คือ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 5,237 และ 1300 การที่ศาลฎีกาวินิจฉัยในคำพิพากษาที่บันทึกนี้ว่า การกระทำของโจทก์เป็นการใช้สิทธิที่ไม่สุจริต โจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์นั้น แม้ศาลฎีกาไม่ได้ยกกฎหมายมาตราใดขึ้นอ้าง ก็ย่อมเป็นที่เข้าใจว่าหมายถึงมาตรา5 ซึ่งบัญญัติว่า "ในการใช้สิทธิแห่งตนก็ดี ในการชำระหนี้ก็ดี ท่านว่าบุคคลทุกคนต้องกระทำโดยสุจริต" และแนวบรรทัดฐานเช่นว่านี้ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้แล้วหลายเรื่อง เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2516และ 2038/2519 ส่วนความไม่สุจริตของโจทก์ที่จะอ้างมาตรา 237 และมาตรา 1300นั้น จะต้องเป็นเรื่องที่ฝ่ายจำเลยขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมการซื้อขาย หรือเพิกถอนการจดทะเบียนการโอนระหว่างผู้ขายกับโจทก์ ปัญหาจึงมีว่า ข้อเท็จจริงอย่างคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้ จำเลยจะขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมซื้อขายตามมาตรา 237 หรือเพิกถอนการจดทะเบียนการโอนตามมาตรา 1300 ได้หรือไม่ สำหรับการขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนการโอนตามมาตรา 1300 จำเลยคงจะทำไม่ได้ เพราะจำเลยยังชำระราคาที่ดินและตึกแถวพิพาทไม่ครบถ้วนจำเลยจึงยังไม่อยู่ในฐานะที่จะจดทะเบียนสิทธิของตนได้อยู่ก่อน ส่วนการขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายที่ผู้ขายกระทำเป็นการฉ้อฉลโจทก์ตามมาตรา 237 จำเลยคงขอได้ เพราะผู้ขายได้ทำสัญญาซื้อขายกับโจทก์โดยรู้อยู่แล้วว่าจะเป็นทางให้จำเลยเสียเปรียบ ซึ่งโจทก์เองก็รู้เท่าถึงความจริงข้อนี้แล้ว (ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2516ประชุมใหญ่) การที่จำเลยขอให้เพิกถอนนิติกรรมซื้อขายระหว่างผู้ขายกับโจทก์ได้ แต่จำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนี้ โจทก์จึงยกเป็นข้ออ้างว่า จำเลยมิได้ฟ้องแย้งขอให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างผู้ขายกับโจทก์ นิติกรรมนี้จึงยังสมบูรณ์อยู่ตลอดไป โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยได้ ศาลฎีกาได้วินิจฉัยปัญหานี้ว่า ผู้ขายมิได้เป็นโจทก์ในคดีนี้อันจำเลยจะฟ้องแย้งได้ ปัญหาว่าจำเลยจะฟ้องแย้งให้ศาลเพิกถอนการโอนระหว่างผู้ขายกับโจทก์ได้หรือไม่ ศาลฎีกาที่บันทึกนี้ไม่ได้วินิจฉัยไว้โดยชัดแจ้งแต่ศาลฎีกาได้เคยวินิจฉัยปัญหานี้ไว้ โดยมติที่ประชุมใหญ่ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2516 ว่า "ฟ้องแย้งของจำเลยเป็นการต่อสู้ว่าจำเลยมีสิทธิในที่ดินที่โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยดีกว่าโจทก์ เพราะจำเลยมีสัญญาจะซื้อขายกับเจ้าของเดิมก่อนโจทก์จึงเกี่ยวกับคำฟ้องเดิม จำเลยฟ้องแย้งได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177วรรคสาม แต่ศาลก็ไม่อาจพิพากษาให้เพิกถอนนิติกรรมการโอนระหว่างม. กับ ห.และระหว่างห. กับโจทก์ได้ โดยที่จำเลยยังมิได้ฟ้อง ม.กับ ห. เข้ามาในคดีด้วย" สรุปแล้วเรื่องอำนาจฟ้องแย้งของจำเลยนี้ แม้จำเลยจะฟ้องแย้งได้ แต่ฟ้องแย้งก็ไม่มีประโยชน์ เพราะศาลพิพากษาให้ไม่ได้ ฉะนั้นที่คำพิพากษาศาลฎีกาที่บันทึกนี้วินิจฉัยในทำนองว่าจำเลยไม่อาจฟ้องแย้งได้ เพราะผู้ขายไม่ได้เป็นโจทก์ด้วย จึงไม่น่าจะขัดกับคำพิพากษาศาลฎีกา ประชุมใหญ่ที่ 90/2516 แต่อย่างใด. ประดิษฐ์ เอกมณี