ระเบียบกรมสรรพสามิตระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจพิสูจน์ของกลางพ.ศ.๒๕๕๑[๑] ตามที่ได้มีกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมสรรพสามิตกระทรวงการคลัง พ.ศ. ๒๕๕๑ และประกาศกระทรวงการคลัง เรื่องกำหนดและแบ่งส่วนราชการตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมสรรพสามิต กระทรวงการคลังพ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ บังคับใช้แล้ว นั้นเพื่อให้การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการตรวจพิสูจน์ของกลางในคดีกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตซึ่งประกอบด้วย พระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. ๒๔๙๓ พระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. ๒๕๐๙ พระราชบัญญัติไพ่พุทธศักราช ๒๔๘๖ และพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ เป็นไปด้วยความเรียบร้อยมีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับการแบ่งส่วนราชการของกรมสรรพสามิต จึงสมควรปรับปรุงระเบียบเกี่ยวกับการตรวจพิสูจน์ของกลางให้มีความชัดเจนและรัดกุมยิ่งขึ้นกรมสรรพสามิตจึงวางระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจพิสูจน์ของกลาง พ.ศ. ๒๕๕๑ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันออกประกาศเป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการพิสูจน์ของกลาง พ.ศ. ๒๕๔๓ ลงวันที่ ๑๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๓บรรดาระเบียบ ข้อบังคับ และคำสั่งอื่นใดซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทนข้อ ๔ให้อธิบดีกรมสรรพสามิตเป็นผู้รักษาการตามระเบียบ และมีอำนาจวินิจฉัยปัญหา กำหนดหลักเกณฑ์และกำหนดวิธีปฏิบัติ เพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้ข้อ ๕คดีกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่ต้องมีการตรวจพิสูจน์ของกลางให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจพิสูจน์ของกลางท้ายระเบียบนี้ส่วนกรณีนอกเหนือจากที่ระบุไว้ถือเป็นคดีที่ไม่ต้องมีการตรวจพิสูจน์ของกลางข้อ ๖หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง๖.๑ ให้ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง สำนักกฎหมายมีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางหรือดำเนินการเพื่อจัดให้มีผลวินิจฉัยของกลางของคณะกรรมการวินิจฉัยของกลางในคดีกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตได้ทั่วราชอาณาจักรทั้งนี้ ให้รวมถึงคดีที่โอนมาดำเนินคดี ณ ส่วนคดี สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิตหรือคดีที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางในเขตท้องที่รับความผิดชอบไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้โดยให้เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต เจ้าพนักงานสรรพสามิตส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง สำนักกฎหมาย เป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง๖.๒บรรดาคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตซึ่งได้เกิดขึ้นอ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในเขตท้องที่กรุงเทพมหานครหากเกิดในเขตท้องที่ของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครใดให้สรรพสามิตพื้นที่ เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต ๗ หรือนักวิชาการสรรพสามิต ๗ผู้ปฏิบัติงานในฐานะหัวหน้าฝ่ายกฎหมายสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครนั้นเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางหากของกลางในคดีใดผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้ให้ขออนุมัติอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายเพื่อส่งของกลางพร้อมรายละเอียดให้ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมาย ดำเนินการตรวจพิสูจน์ต่อไปในระหว่างที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร๑ - ๕ยังไม่ได้มีการจัดตั้งสำนักงานแยกออกจากกรมสรรพสามิตและอาจจะยังไม่มีความพร้อมในด้านการพิสูจน์และการเก็บรักษาของกลางให้ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง สำนักกฎหมาย ดำเนินการตรวจพิสูจน์ไปพลางก่อน๖.๓บรรดาคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตซึ่งได้เกิดขึ้นอ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นนอกเขตท้องที่กรุงเทพมหานคร๖.๓.๑กรณีคดีเกิดขึ้นภายในเขตท้องที่ความรับผิดชอบของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ให้สรรพสามิตพื้นที่ เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต ๗ผู้ปฏิบัติงานในฐานะหัวหน้าฝ่ายกฎหมาย เจ้าพนักงานสรรพสามิต ฝ่ายกฎหมายเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง๖.๓.๒กรณีคดีเกิดขึ้นภายในเขตท้องที่ความรับผิดชอบของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาให้สรรพสามิตพื้นที่สาขา เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิตงานจัดเก็บภาษีเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางหากของกลางในคดีใดผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางในเขตท้องที่ความรับผิดชอบไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้ให้ขออนุมัติอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายเพื่อส่งของกลางพร้อมรายละเอียดให้ส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมาย ดำเนินการตรวจพิสูจน์ต่อไป๖.๔สำหรับของกลางในคดีใดมีความจำเป็นจะต้องตรวจพิสูจน์ในทางเคมีหรือทางวิทยาศาสตร์เพื่อนำผลไปประกอบการลงความเห็นในรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางให้กลุ่มวิเคราะห์สินค้าและของกลางมีอำนาจหน้าที่ในการดำเนินการข้อ ๗ให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยของกลางทำหน้าที่วินิจฉัยของกลางสำหรับในคดีที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางไม่อาจพิสูจน์หรือชี้ชัดได้คณะกรรมการวินิจฉัยของกลาง ประกอบด้วย๗.๑ รองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทน ประธานกรรมการอธิบดีกรมสรรพสามิตในราชการสำนักกฎหมาย๗.๒ผู้อำนวยการสำนักกฎหมาย หรือผู้แทน กรรมการ๗.๓ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๑ กรรมการหรือผู้แทน๗.๔ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒ กรรมการหรือผู้แทน๗.๕ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม กรรมการหรือผู้แทน๗.๖ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านวิศวกรรมทั่วไป กลุ่มพัฒนาและ กรรมการตรวจสอบทางเทคนิค หรือผู้แทน๗.๗ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านวิเคราะห์สินค้า กลุ่มวิเคราะห์ กรรมการสินค้าและของกลาง หรือผู้แทน๗.๘เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต ๗ กรรมการและเลขานุการส่วนพิสูจน์และจัดการของกลาง สำนักกฎหมายหรือผู้แทนเมื่อคณะกรรมการวินิจฉัยของกลางได้วินิจฉัยของกลางเรียบร้อยแล้วให้เลขานุการคณะกรรมการจัดทำผลการวินิจฉัยแจ้งให้หน่วยงานที่ส่งของกลางหรือสิ่งของมาตรวจพิสูจน์ทราบผลการวินิจฉัยเพื่อที่หน่วยงานนั้นจะได้ดำเนินการจัดทำรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางต่อไปข้อ ๘วิธีปฏิบัติในการตรวจพิสูจน์๘.๑การตรวจพิสูจน์ของกลางสำหรับคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมาย ให้ปฏิบัติดังนี้๘.๑.๑ กรณีตรวจพิสูจน์ของกลาง ณที่ทำการส่วนพิสูจน์และจัดการของกลางสำนักกฎหมายทั้งคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่หรือคดีที่โอนมาทำการพิสูจน์ให้ผู้มีอำนาจตรวจพิสูจน์ตรวจรับของกลางตามบันทึกการตรวจรับของกลางโดยให้ทำการตรวจพิสูจน์ตามวิธีการที่ระบุในข้อ ๕ และเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วให้จัดทำบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางตามแบบ ส.ส. ๒/๔ โดยในบัญชีของกลางและรายงานดังกล่าวให้ระบุรายการ ชนิดจำนวนของกลาง และผลการตรวจพิสูจน์๘.๑.๒ กรณีตรวจพิสูจน์ของกลางนอกที่ทำการทั้งคดีที่ของกลางตั้งอยู่นอกที่ทำการหรือคดีที่มีความจำเป็นจะต้องเดินทางไปทำการตรวจพิสูจน์ในท้องที่ความรับผิดชอบของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมหรือผู้มีอำนาจหน้าที่ตรวจพิสูจน์ในหน่วยงานดังกล่าว แล้วแต่กรณี เป็นผู้นำชี้ของกลางที่จะตรวจพิสูจน์หรือจัดสถานที่ให้ตรวจพิสูจน์โดยให้ทำการตรวจพิสูจน์ตามวิธีการที่ระบุในข้อ ๕ และเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วให้จัดทำบันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการและบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลาง ตามแบบ ส.ส. ๒/๔โดยในบัญชีของกลางและรายงานดังกล่าวให้ระบุรายการ ชนิด จำนวนของกลางและผลการตรวจพิสูจน์๘.๑.๓ รายงานการตรวจพิสูจน์ตามข้อ ๘.๑.๑ และข้อ๘.๑.๒ ให้จัดทำขึ้นจำนวน ๔ ฉบับฉบับแรกส่งให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีเพื่อใช้แนบสำนวนการเปรียบเทียบคดีฉบับที่สองส่งให้ผู้มีหน้าที่เก็บรักษาของกลางเพื่อใช้ในการตรวจรับของกลางฉบับที่สามส่งให้สำนักตรวจสอบป้องกันและปราบปราม ภายในวันที่ ๕ของเดือนถัดไปเพื่อเก็บไว้เป็นข้อมูลในการปฏิบัติงาน ฉบับที่สี่เก็บไว้เป็นหลักฐานส่วนของกลางเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วให้จัดการของกลางในคดีตามระเบียบว่าด้วยการนั้น๘.๒การตรวจพิสูจน์ของกลางสำหรับคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา ให้ปฏิบัติดังนี้๘.๒.๑ให้ผู้มีอำนาจตรวจพิสูจน์ทำการตรวจรับของกลางตามบันทึกการตรวจรับของกลางและทำการตรวจพิสูจน์ตามวิธีการที่ระบุในข้อ ๕และเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วให้จัดทำบัญชีของกลางและรายงานการตรวจพิสูจน์ของกลางตามแบบ ส.ส. ๒/๔ โดยในบัญชีของกลางและรายงานดังกล่าวให้ระบุรายการ ชนิดจำนวนของกลาง และผลการตรวจพิสูจน์ สำหรับการตรวจพิสูจน์ของกลางนอกที่ทำการให้จัดทำบันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการด้วย๘.๒.๒ รายงานการตรวจพิสูจน์ตามข้อ ๘.๒.๑ให้จัดทำขึ้นจำนวน ๓ ฉบับ ฉบับแรกใช้แนบสำนวนการเปรียบเทียบคดีฉบับที่สองใช้ในการนำส่งของกลางให้กับผู้มีหน้าที่เก็บรักษาฉบับที่สามเก็บไว้เป็นหลักฐาน ส่วนของกลางเมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว ให้จัดการของกลางในคดีตามระเบียบว่าด้วยการนั้นข้อ ๙กรณีส่วนราชการ หรือหน่วยงานอื่นร้องขอเป็นหนังสือให้ผู้มีอำนาจหน้าที่ตรวจพิสูจน์ของกลางตามระเบียบนี้ทำการตรวจพิสูจน์ของกลางที่เป็นสินค้า หรือวัสดุอุปกรณ์สิ่งของที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตทั้งที่เป็นของกลางในคดี หรือยังไม่มีการดำเนินคดีให้ส่วนราชการหรือหน่วยงานดังกล่าวส่งของกลาง พร้อมด้วยบันทึกการจับกุมหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งนี้ จะต้องระบุว่าต้องการทราบรายละเอียดเกี่ยวกับของกลางนั้นในเรื่องใดบ้างเมื่อผู้มีอำนาจตรวจพิสูจน์ของกลางทำการตรวจพิสูจน์เสร็จสิ้นแล้วให้จัดทำรายงานการตรวจพิสูจน์แจ้งให้ส่วนราชการ หรือหน่วยงานนั้นทราบต่อไปข้อ ๑๐บันทึกการตรวจรับของกลางบัญชีของกลางและรายงานตรวจพิสูจน์ของกลาง (แบบ ส.ส. ๒/๔)บันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการ รายงานการตรวจพิสูจน์ ให้ใช้ตามแบบท้ายระเบียบนี้ข้อ ๑๑การตรวจพิสูจน์ของกลางในคดีใดที่ได้ดำเนินการไปแล้วก่อนวันที่ระเบียบนี้มีผลใช้บังคับและยังไม่แล้วเสร็จให้ถือปฏิบัติตามระเบียบนี้โดยอนุโลมประกาศณ วันที่ ๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๑สุรพลสุประดิษฐ์รองอธิบดีรักษาการในตำแหน่งที่ปรึกษาด้านการพัฒนาและบริหารการจัดเก็บภาษีปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมสรรพสามิต[เอกสารแนบท้าย]๑. หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจพิสูจน์ของกลาง(แนบท้ายระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วยการตรวจพิสูจน์ของกลาง พ.ศ. ๒๕๕๑)๒. บันทึกการตรวจพิสูจน์นอกที่ทำการ๓. รายงานการตรวจพิสูจน์๔. บัญชีของกลาง(ส.ส. ๒/๔)๕. รายงานการตรวจพิสูจน์ของกลาง(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๓กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๑๕ ง/หน้า ๒/๒๙ มกราคม ๒๕๕๒