คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1124/2527หลักกฎหมาย: เช็คที่ลูกหนี้เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้เริ่มขาดความเชื่อถือเพราะขึ้นเงินไม่ได้มาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2523 ก่อนที่ลูกหนี้ จะนำเช็คพิพาทมาขายลดให้เจ้าหนี้ในเดือนตุลาคม 2523 โดยเช็คเหล่านั้นลูกหนี้เป็นผู้ลงชื่อสลักหลัง ซึ่งลูกหนี้จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้แต่ลูกหนี้ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีก ย่อมเห็นได้ว่าเจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ก่อหนี้ขึ้นทั้งๆที่เจ้าหนี้รู้ถึง การที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว จึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ ตามมาตรา 94(2) แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483คดีนี้โจทก์ฟ้องให้ลูกหนี้ (จำเลย) ล้มละลาย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลยที่ ๒) เป็นเงิน๒,๕๘๑,๖๗๙.๐๑ บาท เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้เป็นเงิน ๑,๙๙๒,๙๖๖.๔๑ บาท ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในชั้นฎีกานี้คงมีปัญหาเฉพาะหนี้ค่าขายลดเช็ค ๒ ฉบับพร้อมดอกเบี้ยรวมเป็นเงิน ๕๘๘,๗๑๒.๗๒ บาท ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นว่าเป็นหนี้ที่เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อขึ้นอีก ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ก่อนที่ลูกหนี้ที่ ๒ จะนำเช็คพิพาท ๒ ฉบับมาทำสัญญาขายลดให้แก่เจ้าหนี้นั้น ปรากฏว่ามีเช็คซึ่งลูกหนี้ได้มาทำสัญญาขายลดไว้ก่อนแล้วขึ้นเงินไม่ได้รวม ๘ ฉบับ เห็นได้ว่าเช็คที่ลูกหนี้ที่ ๒ เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้ดังกล่าวเริ่มขาดความเชื่อถือมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๒๓ โดยเช็คเหล่านี้ลูกหนี้ที่ ๒ได้ลงชื่อสลักหลังซึ่งลูกหนี้ที่ ๒ จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้ แต่ลูกหนี้ที่ ๒ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีกย่อมเห็นได้ว่า เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อหนี้ขึ้นทั้ง ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวจึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตามมาตรา ๙๔(๒)แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1124/2527ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดวรชัยยนต์ กับพวกจำเลยธนาคารกรุงเทพ จำกัดเจ้าหนี้ผู้ขอรับชำระหนี้ พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94 (2)เช็คที่ลูกหนี้เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้เริ่มขาดความเชื่อถือเพราะขึ้นเงินไม่ได้มาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2523 ก่อนที่ลูกหนี้ จะนำเช็คพิพาทมาขายลดให้เจ้าหนี้ในเดือนตุลาคม 2523 โดยเช็คเหล่านั้นลูกหนี้เป็นผู้ลงชื่อสลักหลัง ซึ่งลูกหนี้จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้แต่ลูกหนี้ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีก ย่อมเห็นได้ว่าเจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ก่อหนี้ขึ้นทั้งๆที่เจ้าหนี้รู้ถึง การที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว จึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ ตามมาตรา 94(2) แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483คดีนี้โจทก์ฟ้องให้ลูกหนี้ (จำเลย) ล้มละลาย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลยที่ ๒) เป็นเงิน๒,๕๘๑,๖๗๙.๐๑ บาท เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้เป็นเงิน ๑,๙๙๒,๙๖๖.๔๑ บาท ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในชั้นฎีกานี้คงมีปัญหาเฉพาะหนี้ค่าขายลดเช็ค ๒ ฉบับพร้อมดอกเบี้ยรวมเป็นเงิน ๕๘๘,๗๑๒.๗๒ บาท ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นว่าเป็นหนี้ที่เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อขึ้นอีก ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ก่อนที่ลูกหนี้ที่ ๒ จะนำเช็คพิพาท ๒ ฉบับมาทำสัญญาขายลดให้แก่เจ้าหนี้นั้น ปรากฏว่ามีเช็คซึ่งลูกหนี้ได้มาทำสัญญาขายลดไว้ก่อนแล้วขึ้นเงินไม่ได้รวม ๘ ฉบับ เห็นได้ว่าเช็คที่ลูกหนี้ที่ ๒ เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้ดังกล่าวเริ่มขาดความเชื่อถือมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๒๓ โดยเช็คเหล่านี้ลูกหนี้ที่ ๒ได้ลงชื่อสลักหลังซึ่งลูกหนี้ที่ ๒ จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้ แต่ลูกหนี้ที่ ๒ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีกย่อมเห็นได้ว่า เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อหนี้ขึ้นทั้ง ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวจึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตามมาตรา ๙๔(๒)แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ พิพากษายืน(ชลูตม์ สวัสดิทัต-สุรัช รัตนอุดม-วรา ไวยหงษ์)ศาลแพ่ง - นายจิระ บุญพจนสุนทรศาลอุทธรณ์ - นายจรัส อุดมวรชาติแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้โจทก์ฟ้องให้ลูกหนี้ (จำเลย) ล้มละลาย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลยที่ ๒) เป็นเงิน๒,๕๘๑,๖๗๙.๐๑ บาท เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้เป็นเงิน ๑,๙๙๒,๙๖๖.๔๑ บาท ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในชั้นฎีกานี้คงมีปัญหาเฉพาะหนี้ค่าขายลดเช็ค ๒ ฉบับพร้อมดอกเบี้ยรวมเป็นเงิน ๕๘๘,๗๑๒.๗๒ บาท ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นว่าเป็นหนี้ที่เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อขึ้นอีก ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ก่อนที่ลูกหนี้ที่ ๒ จะนำเช็คพิพาท ๒ ฉบับมาทำสัญญาขายลดให้แก่เจ้าหนี้นั้น ปรากฏว่ามีเช็คซึ่งลูกหนี้ได้มาทำสัญญาขายลดไว้ก่อนแล้วขึ้นเงินไม่ได้รวม ๘ ฉบับ เห็นได้ว่าเช็คที่ลูกหนี้ที่ ๒ เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้ดังกล่าวเริ่มขาดความเชื่อถือมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๒๓ โดยเช็คเหล่านี้ลูกหนี้ที่ ๒ได้ลงชื่อสลักหลังซึ่งลูกหนี้ที่ ๒ จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้ แต่ลูกหนี้ที่ ๒ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีกย่อมเห็นได้ว่า เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อหนี้ขึ้นทั้ง ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวจึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตามมาตรา ๙๔(๒)แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1124/2527ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัดโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดวรชัยยนต์ กับพวกจำเลยธนาคารกรุงเทพ จำกัดเจ้าหนี้ผู้ขอรับชำระหนี้ พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94 (2)เช็คที่ลูกหนี้เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้เริ่มขาดความเชื่อถือเพราะขึ้นเงินไม่ได้มาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2523 ก่อนที่ลูกหนี้ จะนำเช็คพิพาทมาขายลดให้เจ้าหนี้ในเดือนตุลาคม 2523 โดยเช็คเหล่านั้นลูกหนี้เป็นผู้ลงชื่อสลักหลัง ซึ่งลูกหนี้จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้แต่ลูกหนี้ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีก ย่อมเห็นได้ว่าเจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ก่อหนี้ขึ้นทั้งๆที่เจ้าหนี้รู้ถึง การที่ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว จึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ ตามมาตรา 94(2) แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช 2483คดีนี้โจทก์ฟ้องให้ลูกหนี้ (จำเลย) ล้มละลาย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้ (จำเลยที่ ๒) เป็นเงิน๒,๕๘๑,๖๗๙.๐๑ บาท เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้เป็นเงิน ๑,๙๙๒,๙๖๖.๔๑ บาท ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามความเห็นของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในชั้นฎีกานี้คงมีปัญหาเฉพาะหนี้ค่าขายลดเช็ค ๒ ฉบับพร้อมดอกเบี้ยรวมเป็นเงิน ๕๘๘,๗๑๒.๗๒ บาท ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นว่าเป็นหนี้ที่เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อขึ้นอีก ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ก่อนที่ลูกหนี้ที่ ๒ จะนำเช็คพิพาท ๒ ฉบับมาทำสัญญาขายลดให้แก่เจ้าหนี้นั้น ปรากฏว่ามีเช็คซึ่งลูกหนี้ได้มาทำสัญญาขายลดไว้ก่อนแล้วขึ้นเงินไม่ได้รวม ๘ ฉบับ เห็นได้ว่าเช็คที่ลูกหนี้ที่ ๒ เอาไปขายลดให้เจ้าหนี้ดังกล่าวเริ่มขาดความเชื่อถือมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๒๓ โดยเช็คเหล่านี้ลูกหนี้ที่ ๒ได้ลงชื่อสลักหลังซึ่งลูกหนี้ที่ ๒ จะต้องร่วมกับผู้สั่งจ่ายรับผิดต่อเจ้าหนี้ แต่ลูกหนี้ที่ ๒ก็มิได้ชำระ จึงถือได้ว่าลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวแล้ว การที่เจ้าหนี้ยินยอมซื้อลดเช็คพิพาทไว้อีกย่อมเห็นได้ว่า เจ้าหนี้ยอมให้ลูกหนี้ที่ ๒ ก่อหนี้ขึ้นทั้ง ๆ ที่เจ้าหนี้รู้ถึงการที่ลูกหนี้ที่ ๒ มีหนี้สินล้นพ้นตัวจึงเป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ตามมาตรา ๙๔(๒)แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พุทธศักราช ๒๔๘๓ พิพากษายืน(ชลูตม์ สวัสดิทัต-สุรัช รัตนอุดม-วรา ไวยหงษ์)ศาลแพ่ง - นายจิระ บุญพจนสุนทรศาลอุทธรณ์ - นายจรัส อุดมวรชาติแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ