คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2600/2536หลักกฎหมาย: จำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้นมิได้เป็นภริยา-โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย จึงไม่เป็นทายาทโดยชอบด้วยกฎหมาย และไม่เป็นผู้รับมรดกของผู้ตาย โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้จำเลยที่ 1 รับผิดชดใช้หนี้ของผู้ตายโจทก์ฟ้องว่า นายบุญมี ภูกองชนะ ได้ทำสัญญากู้เงินโจทก์โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ต่อมานายบุญมีถึงแก่กรรมจำเลยที่ 1 เป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นทายาทโดยธรรมผู้รับมรดกของนายบุญมี และเป็นผู้ปกครองทรัพย์มรดกจึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 รับผิดต่อโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระต้นเงินและดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า จำเลยที่ 1 เพียงแต่อยู่กินฉันสามีภริยากับนายบุญมี มิใช่ภรรยาที่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลยที่ 1จึงมิใช่ทายาทโดยธรรมของนายบุญมีอันจะมีสิทธิในกองมรดกจึงไม่ต้องรับผิดในหนี้ดังกล่าวที่นายบุญมีก่อไว้ ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ขาดนัดยื่นคำให้การศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน 66,062 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 35,000 บาทนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ โดยให้เอาทรัพย์สินกองมรดกของนายบุญมีชำระหนี้ให้ ทั้งนี้ไม่เกินกว่าทรัพย์สินกองมรดกที่มีอยู่ หากไม่สามารถบังคับชำระหนี้ดังกล่าวได้ ให้บังคับชำระหนี้เอาจากจำเลยที่ 2 ต่อไปจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 1 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในศาลชั้นต้นแทนโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1เป็นภริยาของนายบุญมีตั้งแต่ พ.ศ. 2495 แต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน จำเลยที่ 1 จึงไม่ใช่ภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายและไม่ใช่ทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้ แต่ที่จำเลยที่ 1 เบิกความรับว่าจำเลยที่ 1เป็นผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกนั้น เห็นว่าจำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้น จำเลยที่ 1 ไม่ได้เป็นทายาทและไม่ได้เป็นผู้รับมรดกตามกฎหมายเพราะสิทธิการรับมรดกเป็นเรื่องเฉพาะตัวมิได้ถือเอาการครอบครองทรัพย์ของผู้ตายเป็นเกณฑ์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกเอาทรัพย์สินจากกองมรดกชำระหนี้แก่โจทก์ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 1 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2600/2536นาง สัยรัตน์ เตชธุวานันท์โจทก์นาง นาง ภู กอง ชนะ ใน ฐานะ ทายาทโดยธรรม ผู้รับมรดก และจำเลยผู้ปกครอง ทรัพย์มรดก ของ นาย บุญ มี ภู กอง ชนะ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1629, ม. 1737 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 172จำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้นมิได้เป็นภริยา-โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย จึงไม่เป็นทายาทโดยชอบด้วยกฎหมาย และไม่เป็นผู้รับมรดกของผู้ตาย โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้จำเลยที่ 1 รับผิดชดใช้หนี้ของผู้ตายโจทก์ฟ้องว่า นายบุญมี ภูกองชนะ ได้ทำสัญญากู้เงินโจทก์โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ต่อมานายบุญมีถึงแก่กรรมจำเลยที่ 1 เป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นทายาทโดยธรรมผู้รับมรดกของนายบุญมี และเป็นผู้ปกครองทรัพย์มรดกจึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 รับผิดต่อโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระต้นเงินและดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า จำเลยที่ 1 เพียงแต่อยู่กินฉันสามีภริยากับนายบุญมี มิใช่ภรรยาที่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลยที่ 1จึงมิใช่ทายาทโดยธรรมของนายบุญมีอันจะมีสิทธิในกองมรดกจึงไม่ต้องรับผิดในหนี้ดังกล่าวที่นายบุญมีก่อไว้ ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ขาดนัดยื่นคำให้การศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน 66,062 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 35,000 บาทนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ โดยให้เอาทรัพย์สินกองมรดกของนายบุญมีชำระหนี้ให้ ทั้งนี้ไม่เกินกว่าทรัพย์สินกองมรดกที่มีอยู่ หากไม่สามารถบังคับชำระหนี้ดังกล่าวได้ ให้บังคับชำระหนี้เอาจากจำเลยที่ 2 ต่อไปจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 1 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในศาลชั้นต้นแทนโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1เป็นภริยาของนายบุญมีตั้งแต่ พ.ศ. 2495 แต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน จำเลยที่ 1 จึงไม่ใช่ภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายและไม่ใช่ทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้ แต่ที่จำเลยที่ 1 เบิกความรับว่าจำเลยที่ 1เป็นผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกนั้น เห็นว่าจำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้น จำเลยที่ 1 ไม่ได้เป็นทายาทและไม่ได้เป็นผู้รับมรดกตามกฎหมายเพราะสิทธิการรับมรดกเป็นเรื่องเฉพาะตัวมิได้ถือเอาการครอบครองทรัพย์ของผู้ตายเป็นเกณฑ์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกเอาทรัพย์สินจากกองมรดกชำระหนี้แก่โจทก์ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 1 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1(มงคล สระฏัน-นำชัย สุนทรพินิจกิจ-สนัด หมายสวัสดิ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า นายบุญมี ภูกองชนะ ได้ทำสัญญากู้เงินโจทก์โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ต่อมานายบุญมีถึงแก่กรรมจำเลยที่ 1 เป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นทายาทโดยธรรมผู้รับมรดกของนายบุญมี และเป็นผู้ปกครองทรัพย์มรดกจึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 รับผิดต่อโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระต้นเงินและดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า จำเลยที่ 1 เพียงแต่อยู่กินฉันสามีภริยากับนายบุญมี มิใช่ภรรยาที่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลยที่ 1จึงมิใช่ทายาทโดยธรรมของนายบุญมีอันจะมีสิทธิในกองมรดกจึงไม่ต้องรับผิดในหนี้ดังกล่าวที่นายบุญมีก่อไว้ ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ขาดนัดยื่นคำให้การศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน 66,062 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 35,000 บาทนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ โดยให้เอาทรัพย์สินกองมรดกของนายบุญมีชำระหนี้ให้ ทั้งนี้ไม่เกินกว่าทรัพย์สินกองมรดกที่มีอยู่ หากไม่สามารถบังคับชำระหนี้ดังกล่าวได้ ให้บังคับชำระหนี้เอาจากจำเลยที่ 2 ต่อไปจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 1 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในศาลชั้นต้นแทนโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1เป็นภริยาของนายบุญมีตั้งแต่ พ.ศ. 2495 แต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน จำเลยที่ 1 จึงไม่ใช่ภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายและไม่ใช่ทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้ แต่ที่จำเลยที่ 1 เบิกความรับว่าจำเลยที่ 1เป็นผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกนั้น เห็นว่าจำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้น จำเลยที่ 1 ไม่ได้เป็นทายาทและไม่ได้เป็นผู้รับมรดกตามกฎหมายเพราะสิทธิการรับมรดกเป็นเรื่องเฉพาะตัวมิได้ถือเอาการครอบครองทรัพย์ของผู้ตายเป็นเกณฑ์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกเอาทรัพย์สินจากกองมรดกชำระหนี้แก่โจทก์ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 1 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2600/2536นาง สัยรัตน์ เตชธุวานันท์โจทก์นาง นาง ภู กอง ชนะ ใน ฐานะ ทายาทโดยธรรม ผู้รับมรดก และจำเลยผู้ปกครอง ทรัพย์มรดก ของ นาย บุญ มี ภู กอง ชนะ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1629, ม. 1737 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 172จำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้นมิได้เป็นภริยา-โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย จึงไม่เป็นทายาทโดยชอบด้วยกฎหมาย และไม่เป็นผู้รับมรดกของผู้ตาย โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องให้จำเลยที่ 1 รับผิดชดใช้หนี้ของผู้ตายโจทก์ฟ้องว่า นายบุญมี ภูกองชนะ ได้ทำสัญญากู้เงินโจทก์โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน ต่อมานายบุญมีถึงแก่กรรมจำเลยที่ 1 เป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นทายาทโดยธรรมผู้รับมรดกของนายบุญมี และเป็นผู้ปกครองทรัพย์มรดกจึงต้องร่วมกับจำเลยที่ 2 รับผิดต่อโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระต้นเงินและดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยที่ 1 ให้การว่า จำเลยที่ 1 เพียงแต่อยู่กินฉันสามีภริยากับนายบุญมี มิใช่ภรรยาที่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลยที่ 1จึงมิใช่ทายาทโดยธรรมของนายบุญมีอันจะมีสิทธิในกองมรดกจึงไม่ต้องรับผิดในหนี้ดังกล่าวที่นายบุญมีก่อไว้ ขอให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ขาดนัดยื่นคำให้การศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระเงินจำนวน 66,062 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากต้นเงิน 35,000 บาทนับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ โดยให้เอาทรัพย์สินกองมรดกของนายบุญมีชำระหนี้ให้ ทั้งนี้ไม่เกินกว่าทรัพย์สินกองมรดกที่มีอยู่ หากไม่สามารถบังคับชำระหนี้ดังกล่าวได้ ให้บังคับชำระหนี้เอาจากจำเลยที่ 2 ต่อไปจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 1 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในศาลชั้นต้นแทนโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยที่ 1เป็นภริยาของนายบุญมีตั้งแต่ พ.ศ. 2495 แต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน จำเลยที่ 1 จึงไม่ใช่ภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายและไม่ใช่ทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้ แต่ที่จำเลยที่ 1 เบิกความรับว่าจำเลยที่ 1เป็นผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกนั้น เห็นว่าจำเลยที่ 1 มีฐานะเพียงผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของผู้ตายเท่านั้น จำเลยที่ 1 ไม่ได้เป็นทายาทและไม่ได้เป็นผู้รับมรดกตามกฎหมายเพราะสิทธิการรับมรดกเป็นเรื่องเฉพาะตัวมิได้ถือเอาการครอบครองทรัพย์ของผู้ตายเป็นเกณฑ์ ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ในฐานะผู้ครอบครองดูแลทรัพย์มรดกเอาทรัพย์สินจากกองมรดกชำระหนี้แก่โจทก์ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 1 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1(มงคล สระฏัน-นำชัย สุนทรพินิจกิจ-สนัด หมายสวัสดิ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ