คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 698971หลักกฎหมาย: แม้คดีนี้ โจทก์เป็นเอกชน ยื่นฟ้องกรมที่ดิน จำเลย ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) ในส่วนที่ออกทับที่ดินของบิดาของโจทก์ อันเป็นการตั้งรูปเรื่องเป็นการฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครอง แต่เหตุแห่งการขอให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงดังกล่าว ก็เนื่องมาจากโจทก์อ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่บิดาของโจทก์ ครอบครองทำประโยชน์และเป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์ แต่จำเลยรังวัดและออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงทับที่ดินของบิดาของโจทก์ จำเลยให้การโต้แย้งว่า การออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงดังกล่าวชอบด้วยกฎหมาย และที่ดินแปลงที่บิดาของโจทก์แจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดิน เป็นที่ดินคนละแปลงกับที่สาธารณประโยชน์ซึ่งออกเป็นหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง และเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทพลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกัน จึงมีประเด็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินของบิดาของโจทก์ที่ตกทอดแก่โจทก์หรือเป็นที่ดินสาธารณประโยชน์ประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ดังนั้น เมื่อพิจารณาความมุ่งหมายของโจทก์ในการใช้สิทธิทางศาล ก็เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในที่ดินของโจทก์เป็นสำคัญ กรณีจึงเป็นการโต้แย้งสิทธิในที่ดิน แม้โจทก์จะตั้งรูปเรื่องในการฟ้องคดีโดยมีคำขอให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงมาด้วย ก็เป็นเพียงผลของการวินิจฉัยประเด็นข้อพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินพิพาทว่าเป็นที่ดินของโจทก์หรือที่ดินสาธารณประโยชน์ ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 97/2566ศาลจังหวัดกันทรลักษ์ศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองอุบลราชธานีศาลผู้รับความเห็นนาวสาว ว.โจทก์กรมที่ดินจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. ป.ที่ดิน แม้คดีนี้ โจทก์เป็นเอกชน ยื่นฟ้องกรมที่ดิน จำเลย ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยมีคำขอให้ศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) ในส่วนที่ออกทับที่ดินของบิดาของโจทก์ อันเป็นการตั้งรูปเรื่องเป็นการฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครอง แต่เหตุแห่งการขอให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงดังกล่าว ก็เนื่องมาจากโจทก์อ้างว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่บิดาของโจทก์ ครอบครองทำประโยชน์และเป็นมรดกตกทอดแก่โจทก์ แต่จำเลยรังวัดและออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงทับที่ดินของบิดาของโจทก์ จำเลยให้การโต้แย้งว่า การออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงดังกล่าวชอบด้วยกฎหมาย และที่ดินแปลงที่บิดาของโจทก์แจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดิน เป็นที่ดินคนละแปลงกับที่สาธารณประโยชน์ซึ่งออกเป็นหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง และเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทพลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกัน จึงมีประเด็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินของบิดาของโจทก์ที่ตกทอดแก่โจทก์หรือเป็นที่ดินสาธารณประโยชน์ประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ดังนั้น เมื่อพิจารณาความมุ่งหมายของโจทก์ในการใช้สิทธิทางศาล ก็เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในที่ดินของโจทก์เป็นสำคัญ กรณีจึงเป็นการโต้แย้งสิทธิในที่ดิน แม้โจทก์จะตั้งรูปเรื่องในการฟ้องคดีโดยมีคำขอให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงมาด้วย ก็เป็นเพียงผลของการวินิจฉัยประเด็นข้อพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินพิพาทว่าเป็นที่ดินของโจทก์หรือที่ดินสาธารณประโยชน์ ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา97/2566หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน