คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 229/2529หลักกฎหมาย: การครอบครองที่ดินในฐานะผู้เช่าเป็นการครอบครองที่ดินแทนผู้ให้เช่าย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครอง การฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหายในกรณีที่การเช่ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสือนั้นมิใช่เป็นการฟ้องบังคับตามสัญญาเช่าแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยอำนาจกรรมสิทธิ์ของเจ้าของทรัพย์.โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ที่ 1 เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ที่ดิน โฉนดเลขที่ 22 ตำบล แม่สาย อำเภอ แม่สาย จังหวัด เชียงราย เนื้อที่ 1งานเศษ เมื่อ 10 ปี ก่อน ฟ้อง จำเลย ทั้งสอง ได้ เช่า ที่ดิน ดังกล่าวบางส่วน เพื่อ ปลูก บ้าน อยู่ อาศัย โดย ไม่ มี สัญญา เช่า เป็น หนังสือ ค่าเช่า เดือนละ 100 บาท เมื่อ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2523 โจทก์ ที่1 ขาย ที่ดิน ดังกล่าว พร้อม สิ่ง ปลูกสร้าง ให้ โจทก์ ที่ 2 ได้ แจ้งให้ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก จาก ที่เช่า จำเลย ทั้งสองเพิกเฉย ทำ ให้ โจทก์ ที่ 2 ขาด ประโยชน์ ที่ ควร ได้ เดือนละ ไม่น้อยกว่า 1,000 บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ออก ไป จากที่ดิน และ ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ เคย เช่า ที่ดิน โจทก์ ที่พิพาท เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ซึ่ง จำเลย ที่ 1 เข้า ครอบครอง ที่ว่างเปล่า เนื้อที่ ประมาณ 40 ตารางวา และ ปลูกบ้าน ขึ้น แล้ว จำเลยที่ 1 ได้ ครอบครอง ที่ พิพาท โดย ความ สงบ เปิดเผย ใน ฐานะ เป็นเจ้าของ ตลอดมา เป็น เวลา ประมาณ 17 ปี แล้ว ไม่ เคย ทราบ เรื่อง การออก โฉนด ของ โจทก์ ที่ 1 และ การ โอน ที่ดิน ตาม โฉนด ให้ โจทก์ ที่ 2การ ออก โฉนด และ การ โอน ที่ดิน เป็น การ ใช้ สิทธิ โดย ไม่ สุจริตโจทก์ ทั้งสอง ไม่ มี อำนาจฟ้อง ขอ ให้ ยกฟ้อง จำเลย ที่ 2 ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น พิพากษา ขับไล่ จำเลย ทั้งสอง ออก จาก ที่ พิพาท และ ให้ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน จำเลย ที่ 1 ฎีกา ศาลฎีกา วินิจฉัย ข้อเท็จจริง เชื่อ ว่า จำเลย ที่ 1 เข้า อยู่ ในที่ พิพาท โดย การ เช่า แล้ว วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ว่า เมื่อ จำเลย ที่1 เข้า อยู่ ใน ที่ พิพาท โดย การ เช่า จึง เป็น การ ครอบครอง ที่ พิพาทไว้ แทน โจทก์ ที่ 1 แม้ จำเลย ที่ 1 จะ ครอบครอง ที่ พิพาท มา เกิน10 ปี ก็ หา ได้ กรรมสิทธิ์ โดย การ ครอบครอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ การ ฟ้อง ขับไล่ และ เรียกค่าเสียหาย ใน กรณี ที่ การ เช่า มิได้ มี หลักฐาน เป็น หนังสือ นั้นมิใช่ เป็น การ ฟ้อง บังคับ ตาม สัญญาเช่า แต่ เป็น การ ฟ้อง โดย อาศัยอำนาจ กรรมสิทธิ์ ของ เจ้าของ ทรัพย์ เมื่อ โจทก์ ทั้งสอง ไม่ ประสงค์ให้ จำเลย ทั้งสอง อยู่ ใน ที่ พิพาท ต่อไป และ บอกกล่าว ให้ ออก แล้วจำเลย ทั้งสอง ไม่ ยอม ออก จึง เป็น การ อยู่ โดย ละเมิด โจทก์ มีอำนาจ ฟ้อง ขับไล่ และ โจทก์ ที่ 2 มี สิทธิ เรียก ค่าเสียหาย ได้พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 229/2529นาง มานี สมรัตนธนันชัย กับพวกโจทก์นาย นเรศ อุบลศิริ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 538, ม. 1336, ม. 1381, ม. 1382 ป.วิ.พ. ม. 55การครอบครองที่ดินในฐานะผู้เช่าเป็นการครอบครองที่ดินแทนผู้ให้เช่าย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครอง การฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหายในกรณีที่การเช่ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสือนั้นมิใช่เป็นการฟ้องบังคับตามสัญญาเช่าแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยอำนาจกรรมสิทธิ์ของเจ้าของทรัพย์.โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ที่ 1 เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ที่ดิน โฉนดเลขที่ 22 ตำบล แม่สาย อำเภอ แม่สาย จังหวัด เชียงราย เนื้อที่ 1งานเศษ เมื่อ 10 ปี ก่อน ฟ้อง จำเลย ทั้งสอง ได้ เช่า ที่ดิน ดังกล่าวบางส่วน เพื่อ ปลูก บ้าน อยู่ อาศัย โดย ไม่ มี สัญญา เช่า เป็น หนังสือ ค่าเช่า เดือนละ 100 บาท เมื่อ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2523 โจทก์ ที่1 ขาย ที่ดิน ดังกล่าว พร้อม สิ่ง ปลูกสร้าง ให้ โจทก์ ที่ 2 ได้ แจ้งให้ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก จาก ที่เช่า จำเลย ทั้งสองเพิกเฉย ทำ ให้ โจทก์ ที่ 2 ขาด ประโยชน์ ที่ ควร ได้ เดือนละ ไม่น้อยกว่า 1,000 บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ออก ไป จากที่ดิน และ ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ เคย เช่า ที่ดิน โจทก์ ที่พิพาท เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ซึ่ง จำเลย ที่ 1 เข้า ครอบครอง ที่ว่างเปล่า เนื้อที่ ประมาณ 40 ตารางวา และ ปลูกบ้าน ขึ้น แล้ว จำเลยที่ 1 ได้ ครอบครอง ที่ พิพาท โดย ความ สงบ เปิดเผย ใน ฐานะ เป็นเจ้าของ ตลอดมา เป็น เวลา ประมาณ 17 ปี แล้ว ไม่ เคย ทราบ เรื่อง การออก โฉนด ของ โจทก์ ที่ 1 และ การ โอน ที่ดิน ตาม โฉนด ให้ โจทก์ ที่ 2การ ออก โฉนด และ การ โอน ที่ดิน เป็น การ ใช้ สิทธิ โดย ไม่ สุจริตโจทก์ ทั้งสอง ไม่ มี อำนาจฟ้อง ขอ ให้ ยกฟ้อง จำเลย ที่ 2 ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น พิพากษา ขับไล่ จำเลย ทั้งสอง ออก จาก ที่ พิพาท และ ให้ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน จำเลย ที่ 1 ฎีกา ศาลฎีกา วินิจฉัย ข้อเท็จจริง เชื่อ ว่า จำเลย ที่ 1 เข้า อยู่ ในที่ พิพาท โดย การ เช่า แล้ว วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ว่า เมื่อ จำเลย ที่1 เข้า อยู่ ใน ที่ พิพาท โดย การ เช่า จึง เป็น การ ครอบครอง ที่ พิพาทไว้ แทน โจทก์ ที่ 1 แม้ จำเลย ที่ 1 จะ ครอบครอง ที่ พิพาท มา เกิน10 ปี ก็ หา ได้ กรรมสิทธิ์ โดย การ ครอบครอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ การ ฟ้อง ขับไล่ และ เรียกค่าเสียหาย ใน กรณี ที่ การ เช่า มิได้ มี หลักฐาน เป็น หนังสือ นั้นมิใช่ เป็น การ ฟ้อง บังคับ ตาม สัญญาเช่า แต่ เป็น การ ฟ้อง โดย อาศัยอำนาจ กรรมสิทธิ์ ของ เจ้าของ ทรัพย์ เมื่อ โจทก์ ทั้งสอง ไม่ ประสงค์ให้ จำเลย ทั้งสอง อยู่ ใน ที่ พิพาท ต่อไป และ บอกกล่าว ให้ ออก แล้วจำเลย ทั้งสอง ไม่ ยอม ออก จึง เป็น การ อยู่ โดย ละเมิด โจทก์ มีอำนาจ ฟ้อง ขับไล่ และ โจทก์ ที่ 2 มี สิทธิ เรียก ค่าเสียหาย ได้พิพากษายืน.(ไพจิตร วิเศษโกสิน-อาจ ปัญญาดิลก-ไพรัช วงศ์วัฒนะ)แหล่งที่มาADMINแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ที่ 1 เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ที่ดิน โฉนดเลขที่ 22 ตำบล แม่สาย อำเภอ แม่สาย จังหวัด เชียงราย เนื้อที่ 1งานเศษ เมื่อ 10 ปี ก่อน ฟ้อง จำเลย ทั้งสอง ได้ เช่า ที่ดิน ดังกล่าวบางส่วน เพื่อ ปลูก บ้าน อยู่ อาศัย โดย ไม่ มี สัญญา เช่า เป็น หนังสือ ค่าเช่า เดือนละ 100 บาท เมื่อ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2523 โจทก์ ที่1 ขาย ที่ดิน ดังกล่าว พร้อม สิ่ง ปลูกสร้าง ให้ โจทก์ ที่ 2 ได้ แจ้งให้ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก จาก ที่เช่า จำเลย ทั้งสองเพิกเฉย ทำ ให้ โจทก์ ที่ 2 ขาด ประโยชน์ ที่ ควร ได้ เดือนละ ไม่น้อยกว่า 1,000 บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ออก ไป จากที่ดิน และ ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ เคย เช่า ที่ดิน โจทก์ ที่พิพาท เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ซึ่ง จำเลย ที่ 1 เข้า ครอบครอง ที่ว่างเปล่า เนื้อที่ ประมาณ 40 ตารางวา และ ปลูกบ้าน ขึ้น แล้ว จำเลยที่ 1 ได้ ครอบครอง ที่ พิพาท โดย ความ สงบ เปิดเผย ใน ฐานะ เป็นเจ้าของ ตลอดมา เป็น เวลา ประมาณ 17 ปี แล้ว ไม่ เคย ทราบ เรื่อง การออก โฉนด ของ โจทก์ ที่ 1 และ การ โอน ที่ดิน ตาม โฉนด ให้ โจทก์ ที่ 2การ ออก โฉนด และ การ โอน ที่ดิน เป็น การ ใช้ สิทธิ โดย ไม่ สุจริตโจทก์ ทั้งสอง ไม่ มี อำนาจฟ้อง ขอ ให้ ยกฟ้อง จำเลย ที่ 2 ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น พิพากษา ขับไล่ จำเลย ทั้งสอง ออก จาก ที่ พิพาท และ ให้ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน จำเลย ที่ 1 ฎีกา ศาลฎีกา วินิจฉัย ข้อเท็จจริง เชื่อ ว่า จำเลย ที่ 1 เข้า อยู่ ในที่ พิพาท โดย การ เช่า แล้ว วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ว่า เมื่อ จำเลย ที่1 เข้า อยู่ ใน ที่ พิพาท โดย การ เช่า จึง เป็น การ ครอบครอง ที่ พิพาทไว้ แทน โจทก์ ที่ 1 แม้ จำเลย ที่ 1 จะ ครอบครอง ที่ พิพาท มา เกิน10 ปี ก็ หา ได้ กรรมสิทธิ์ โดย การ ครอบครอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ การ ฟ้อง ขับไล่ และ เรียกค่าเสียหาย ใน กรณี ที่ การ เช่า มิได้ มี หลักฐาน เป็น หนังสือ นั้นมิใช่ เป็น การ ฟ้อง บังคับ ตาม สัญญาเช่า แต่ เป็น การ ฟ้อง โดย อาศัยอำนาจ กรรมสิทธิ์ ของ เจ้าของ ทรัพย์ เมื่อ โจทก์ ทั้งสอง ไม่ ประสงค์ให้ จำเลย ทั้งสอง อยู่ ใน ที่ พิพาท ต่อไป และ บอกกล่าว ให้ ออก แล้วจำเลย ทั้งสอง ไม่ ยอม ออก จึง เป็น การ อยู่ โดย ละเมิด โจทก์ มีอำนาจ ฟ้อง ขับไล่ และ โจทก์ ที่ 2 มี สิทธิ เรียก ค่าเสียหาย ได้พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 229/2529นาง มานี สมรัตนธนันชัย กับพวกโจทก์นาย นเรศ อุบลศิริ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 538, ม. 1336, ม. 1381, ม. 1382 ป.วิ.พ. ม. 55การครอบครองที่ดินในฐานะผู้เช่าเป็นการครอบครองที่ดินแทนผู้ให้เช่าย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครอง การฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหายในกรณีที่การเช่ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสือนั้นมิใช่เป็นการฟ้องบังคับตามสัญญาเช่าแต่เป็นการฟ้องโดยอาศัยอำนาจกรรมสิทธิ์ของเจ้าของทรัพย์.โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ที่ 1 เป็น เจ้าของ กรรมสิทธิ์ ที่ดิน โฉนดเลขที่ 22 ตำบล แม่สาย อำเภอ แม่สาย จังหวัด เชียงราย เนื้อที่ 1งานเศษ เมื่อ 10 ปี ก่อน ฟ้อง จำเลย ทั้งสอง ได้ เช่า ที่ดิน ดังกล่าวบางส่วน เพื่อ ปลูก บ้าน อยู่ อาศัย โดย ไม่ มี สัญญา เช่า เป็น หนังสือ ค่าเช่า เดือนละ 100 บาท เมื่อ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2523 โจทก์ ที่1 ขาย ที่ดิน ดังกล่าว พร้อม สิ่ง ปลูกสร้าง ให้ โจทก์ ที่ 2 ได้ แจ้งให้ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ทรัพย์สิน ออก จาก ที่เช่า จำเลย ทั้งสองเพิกเฉย ทำ ให้ โจทก์ ที่ 2 ขาด ประโยชน์ ที่ ควร ได้ เดือนละ ไม่น้อยกว่า 1,000 บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ทั้งสอง ขนย้าย ออก ไป จากที่ดิน และ ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 ให้การ ว่า จำเลย ที่ 1 ไม่ เคย เช่า ที่ดิน โจทก์ ที่พิพาท เป็น ของ จำเลย ที่ 1 ซึ่ง จำเลย ที่ 1 เข้า ครอบครอง ที่ว่างเปล่า เนื้อที่ ประมาณ 40 ตารางวา และ ปลูกบ้าน ขึ้น แล้ว จำเลยที่ 1 ได้ ครอบครอง ที่ พิพาท โดย ความ สงบ เปิดเผย ใน ฐานะ เป็นเจ้าของ ตลอดมา เป็น เวลา ประมาณ 17 ปี แล้ว ไม่ เคย ทราบ เรื่อง การออก โฉนด ของ โจทก์ ที่ 1 และ การ โอน ที่ดิน ตาม โฉนด ให้ โจทก์ ที่ 2การ ออก โฉนด และ การ โอน ที่ดิน เป็น การ ใช้ สิทธิ โดย ไม่ สุจริตโจทก์ ทั้งสอง ไม่ มี อำนาจฟ้อง ขอ ให้ ยกฟ้อง จำเลย ที่ 2 ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น พิพากษา ขับไล่ จำเลย ทั้งสอง ออก จาก ที่ พิพาท และ ให้ชดใช้ ค่าเสียหาย แก่ โจทก์ ที่ 2 จำเลย ที่ 1 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน จำเลย ที่ 1 ฎีกา ศาลฎีกา วินิจฉัย ข้อเท็จจริง เชื่อ ว่า จำเลย ที่ 1 เข้า อยู่ ในที่ พิพาท โดย การ เช่า แล้ว วินิจฉัย ข้อกฎหมาย ว่า เมื่อ จำเลย ที่1 เข้า อยู่ ใน ที่ พิพาท โดย การ เช่า จึง เป็น การ ครอบครอง ที่ พิพาทไว้ แทน โจทก์ ที่ 1 แม้ จำเลย ที่ 1 จะ ครอบครอง ที่ พิพาท มา เกิน10 ปี ก็ หา ได้ กรรมสิทธิ์ โดย การ ครอบครอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ การ ฟ้อง ขับไล่ และ เรียกค่าเสียหาย ใน กรณี ที่ การ เช่า มิได้ มี หลักฐาน เป็น หนังสือ นั้นมิใช่ เป็น การ ฟ้อง บังคับ ตาม สัญญาเช่า แต่ เป็น การ ฟ้อง โดย อาศัยอำนาจ กรรมสิทธิ์ ของ เจ้าของ ทรัพย์ เมื่อ โจทก์ ทั้งสอง ไม่ ประสงค์ให้ จำเลย ทั้งสอง อยู่ ใน ที่ พิพาท ต่อไป และ บอกกล่าว ให้ ออก แล้วจำเลย ทั้งสอง ไม่ ยอม ออก จึง เป็น การ อยู่ โดย ละเมิด โจทก์ มีอำนาจ ฟ้อง ขับไล่ และ โจทก์ ที่ 2 มี สิทธิ เรียก ค่าเสียหาย ได้พิพากษายืน.(ไพจิตร วิเศษโกสิน-อาจ ปัญญาดิลก-ไพรัช วงศ์วัฒนะ)แหล่งที่มาADMINแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ