คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3134/2529หลักกฎหมาย: กรณีที่จะอยู่ในบังคับของบทบัญญัติมาตรา 165 (1) ซึ่งมีอายุความ 2 ปี ต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรม ผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกเอาค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของ หรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่นอันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบ โจทก์จำเลยตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดและมอบให้โจทก์ซื้อหลักทรัพย์แทนเป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนของจำเลยโดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานให้จำเลยแต่อย่างใด กรณีจึงไม่ต้องด้วยบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 165 (1) โจทก์ฟ้องเรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้โจทก์ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ ตามบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 655 วรรค 2 เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่า โจทก์ จำเลย ได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้ โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ฎีกาในข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ประกอบธุรกิจเงินทุนและค้าหักทรัพย์ จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยากันและเป็นลูกค้าโจทก์ โดยมอบหมายให้โจทก์เป็นตัวแทนซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อจำเลยที่ ๑ ประสงค์จะซื้อขายหลักทรัพย์ใด ๆ จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งมายังโจทก์ด้วยวาจา หรือลายลักษณ์อักษรให้โจทก์ติดต่อซื้อขายหลักทรัพย์นั้น ๆ ตามจำนวนและราคาที่จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งเป็นคราว ๆ ไปโดยโจทก์ต้องออกเงินทดรองจ่ายแทนจำเลยที่ ๑ ไป จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์ตั้งยอดหนี้ไว้ในบัญชีเดินสะพัดและถ้าจำเลยที่ ๑ ได้รับชำระค่าหลักทรัพย์หรือผลประโยชน์อื่นใดจากหลักทรัพย์ จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์นำมาเข้าบัญชีเดินสะพัดเพื่อหักทอนบัญชีกัน หากปรากฏว่ามียอดเงินที่โจทก์เป็นเจ้าหนี้ จำเลยที่ ๑ ยอมให้คิดดอกเบี้ยได้ตามภาวะตลาดหากจำเลยที่ ๑ ไม่ชำระดอกเบี้ยยอมให้นำดอกเบี้ยค้างชำระทบเข้ากับยอดเงินที่ค้างชำระรวมมเป็นยอดหนี้เงินต้นได้ตามประเพณีการค้าของโจทก์ นับแต่จำเลยที่ ๑ เข้ามาเป็นลูกค้าของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ได้มีคำสั่งให้โจทก์ซื้อหรือขายหลักทรัพย์หลายครั้ง คิดหักทอนบัญชีกันตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยที่ ๑ มียอดหนี้ค้างชำระอยู่รวมเป็นเงิน ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท จำเลยที่ ๒ ในฐานะภริยาต้องรับผิดร่วมด้วย จึงขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินให้แก่โจทก์ ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ๑๕ ต่อปีนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเงินให้โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง การมอบอำนาจเพื่อซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขระเบียบข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งบังคับให้ผู้ที่ต้องการสั่งซื้อหรือขายหุ้นต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ไม่มีหลักฐานคำสั่งซื้อหรือขายเป็นหนังสือลงลายมือชื่อจำเลยที่ ๑ มาแสดงต่อศาล จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิด เมื่อหักกลบลบหนี้กันแล้ว จำเลยที่ ๑ ยังคงเป็นหนี้โจทก์อยู่เพียง ๘,๕๔๐ บาท ข้อตกลงคิดดอกเบี้ยทบต้นเป็นการขัดต่อกฎหมายจึงตกเป็นโมฆะ ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยเกินร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน ๘,๓๕๖,๘๑๗.๗๖ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี คิดวิธีทบต้นตั้งแต่วันที่ ๑ มีนาคม ๒๕๒๔ ถึงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๒๔ เป็นต้นเงินเท่าไรแล้วคิดดอกเบี้ยอัตราเดียวกันโดยวิธีไม่ทบต้นถึงวันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๒๔ หลังจากนี้ให้คิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีตามที่โจทก์ขอในต้นเงินที่คิดดอกเบี้ยไม่ทบต้นนับจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเงินให้โจทก์เสร็จ กับให้จำเลยร่วมกันชำระค่าฤชาธรรมเนียมและค่าทนายความ ๓๐,๐๐๐ บาทแทนโจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากที่กล่าวให้ยก จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงิน ๗,๑๐๐,๙๖๖.๕๙ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี นับแต่วันที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๒๓ ถึงวันฟ้องและดอกเบี้ยร้อยละ ๑๕ ต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ในปัญหาตามฎีกาของจำเลยที่ ๑ ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรณีที่จะอยู่ในบังคับของกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ อ้างนั้นต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรมผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของหรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่น อันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบซึ่งเจ้าหนี้จะต้องเรียกร้องภายในกำหนด ๒ ปี และถ้าเจ้าหนี้ได้ออกเงินทดรองไปด้วยก็ต้องฟ้องเรียกภายในกำหนด ๒ ปีเช่นกัน แต่กรณีตามคดีนี้เป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนจำเลย โดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน โจทก์หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ให้จำเลยแต่อย่างใดไม่ กรณีไม่ต้องด้วยบทกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ ยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การ ฟ้องโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า การคิดดอกเบี้ยทบต้นของโจทก์เป็นโมฆะ เพราะโจทก์มิได้ยกข้อกฎหมายหรือนำสืบถึงประเพณีว่าโจทก์มีอำนาจเรียกดอกเบี้ยซ้อนดอกเบี้ยซึ่งทำให้มีการเสียดอกเบี้ยเกินอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเห็นว่าตามคำฟ้องพอเข้าใจได้ว่าโจทก์เรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๖๕๕ วรรคสองนั่นเอง เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์จำเลยได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดกันตามเอกสารหมาย จ.๓ ซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า จำเลยที่ ๑ ไม่ต้องรับผิดเพราะโจทก์มิได้โอนหุ้นให้จำเลยที่ ๑ ภายใน ๔ วันนับแต่วันซื้อ ไม่ได้เรียกให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินประกันร้อยละ ๓๐ ของราคาหุ้นที่ซื้อ การซื้อหุ้นต้องเป็นอันยกเลิกไปโจทก์ไม่ได้โอนหุ้นเป็นชื่อของจำเลยที่ ๑ หากหุ้นขึ้นราคาโจทก์ก็ขายเอากำไรเสียเองถ้าขาดทุนก็อ้างว่าเป็นของจำเลยที่ ๑ เป็นการไม่ยุติธรรม โจทก์ไม่มีหุ้นตามฟ้องอยู่ในขณะฟ้องโจทก์ จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยที่ ๑ การซื้อขายหุ้นของโจทก์ไม่ได้โอนให้ถูกต้องตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๒๙ และเป็นการพนันขันต่อกัน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฎีกาเหล่านี้ของจำเลยที่ ๑ เป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาก่อนในศาลล่างเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๙ ศาลฎีกาหาอาจวินิจฉัยให้ได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3134/2529บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์คอมเมอรเชียลทรัสต์ จำกัดโจทก์นายดิษฐพงศ์ ชื่นกำไร กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 164, ม. 165 (1), ม. 655, ม. 797 ป.วิ.พ. ม. 84, ม. 249กรณีที่จะอยู่ในบังคับของบทบัญญัติมาตรา 165 (1) ซึ่งมีอายุความ 2 ปี ต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรม ผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกเอาค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของ หรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่นอันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบ โจทก์จำเลยตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดและมอบให้โจทก์ซื้อหลักทรัพย์แทนเป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนของจำเลยโดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานให้จำเลยแต่อย่างใด กรณีจึงไม่ต้องด้วยบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 165 (1) โจทก์ฟ้องเรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้โจทก์ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ ตามบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 655 วรรค 2 เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่า โจทก์ จำเลย ได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้ โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ฎีกาในข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ประกอบธุรกิจเงินทุนและค้าหักทรัพย์ จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยากันและเป็นลูกค้าโจทก์ โดยมอบหมายให้โจทก์เป็นตัวแทนซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อจำเลยที่ ๑ ประสงค์จะซื้อขายหลักทรัพย์ใด ๆ จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งมายังโจทก์ด้วยวาจา หรือลายลักษณ์อักษรให้โจทก์ติดต่อซื้อขายหลักทรัพย์นั้น ๆ ตามจำนวนและราคาที่จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งเป็นคราว ๆ ไปโดยโจทก์ต้องออกเงินทดรองจ่ายแทนจำเลยที่ ๑ ไป จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์ตั้งยอดหนี้ไว้ในบัญชีเดินสะพัดและถ้าจำเลยที่ ๑ ได้รับชำระค่าหลักทรัพย์หรือผลประโยชน์อื่นใดจากหลักทรัพย์ จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์นำมาเข้าบัญชีเดินสะพัดเพื่อหักทอนบัญชีกัน หากปรากฏว่ามียอดเงินที่โจทก์เป็นเจ้าหนี้ จำเลยที่ ๑ ยอมให้คิดดอกเบี้ยได้ตามภาวะตลาดหากจำเลยที่ ๑ ไม่ชำระดอกเบี้ยยอมให้นำดอกเบี้ยค้างชำระทบเข้ากับยอดเงินที่ค้างชำระรวมมเป็นยอดหนี้เงินต้นได้ตามประเพณีการค้าของโจทก์ นับแต่จำเลยที่ ๑ เข้ามาเป็นลูกค้าของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ได้มีคำสั่งให้โจทก์ซื้อหรือขายหลักทรัพย์หลายครั้ง คิดหักทอนบัญชีกันตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยที่ ๑ มียอดหนี้ค้างชำระอยู่รวมเป็นเงิน ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท จำเลยที่ ๒ ในฐานะภริยาต้องรับผิดร่วมด้วย จึงขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินให้แก่โจทก์ ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ๑๕ ต่อปีนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเงินให้โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง การมอบอำนาจเพื่อซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขระเบียบข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งบังคับให้ผู้ที่ต้องการสั่งซื้อหรือขายหุ้นต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ไม่มีหลักฐานคำสั่งซื้อหรือขายเป็นหนังสือลงลายมือชื่อจำเลยที่ ๑ มาแสดงต่อศาล จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิด เมื่อหักกลบลบหนี้กันแล้ว จำเลยที่ ๑ ยังคงเป็นหนี้โจทก์อยู่เพียง ๘,๕๔๐ บาท ข้อตกลงคิดดอกเบี้ยทบต้นเป็นการขัดต่อกฎหมายจึงตกเป็นโมฆะ ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยเกินร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน ๘,๓๕๖,๘๑๗.๗๖ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี คิดวิธีทบต้นตั้งแต่วันที่ ๑ มีนาคม ๒๕๒๔ ถึงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๒๔ เป็นต้นเงินเท่าไรแล้วคิดดอกเบี้ยอัตราเดียวกันโดยวิธีไม่ทบต้นถึงวันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๒๔ หลังจากนี้ให้คิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีตามที่โจทก์ขอในต้นเงินที่คิดดอกเบี้ยไม่ทบต้นนับจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเงินให้โจทก์เสร็จ กับให้จำเลยร่วมกันชำระค่าฤชาธรรมเนียมและค่าทนายความ ๓๐,๐๐๐ บาทแทนโจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากที่กล่าวให้ยก จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงิน ๗,๑๐๐,๙๖๖.๕๙ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี นับแต่วันที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๒๓ ถึงวันฟ้องและดอกเบี้ยร้อยละ ๑๕ ต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ในปัญหาตามฎีกาของจำเลยที่ ๑ ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรณีที่จะอยู่ในบังคับของกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ อ้างนั้นต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรมผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของหรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่น อันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบซึ่งเจ้าหนี้จะต้องเรียกร้องภายในกำหนด ๒ ปี และถ้าเจ้าหนี้ได้ออกเงินทดรองไปด้วยก็ต้องฟ้องเรียกภายในกำหนด ๒ ปีเช่นกัน แต่กรณีตามคดีนี้เป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนจำเลย โดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน โจทก์หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ให้จำเลยแต่อย่างใดไม่ กรณีไม่ต้องด้วยบทกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ ยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การ ฟ้องโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า การคิดดอกเบี้ยทบต้นของโจทก์เป็นโมฆะ เพราะโจทก์มิได้ยกข้อกฎหมายหรือนำสืบถึงประเพณีว่าโจทก์มีอำนาจเรียกดอกเบี้ยซ้อนดอกเบี้ยซึ่งทำให้มีการเสียดอกเบี้ยเกินอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเห็นว่าตามคำฟ้องพอเข้าใจได้ว่าโจทก์เรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๖๕๕ วรรคสองนั่นเอง เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์จำเลยได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดกันตามเอกสารหมาย จ.๓ ซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า จำเลยที่ ๑ ไม่ต้องรับผิดเพราะโจทก์มิได้โอนหุ้นให้จำเลยที่ ๑ ภายใน ๔ วันนับแต่วันซื้อ ไม่ได้เรียกให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินประกันร้อยละ ๓๐ ของราคาหุ้นที่ซื้อ การซื้อหุ้นต้องเป็นอันยกเลิกไปโจทก์ไม่ได้โอนหุ้นเป็นชื่อของจำเลยที่ ๑ หากหุ้นขึ้นราคาโจทก์ก็ขายเอากำไรเสียเองถ้าขาดทุนก็อ้างว่าเป็นของจำเลยที่ ๑ เป็นการไม่ยุติธรรม โจทก์ไม่มีหุ้นตามฟ้องอยู่ในขณะฟ้องโจทก์ จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยที่ ๑ การซื้อขายหุ้นของโจทก์ไม่ได้โอนให้ถูกต้องตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๒๙ และเป็นการพนันขันต่อกัน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฎีกาเหล่านี้ของจำเลยที่ ๑ เป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาก่อนในศาลล่างเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๙ ศาลฎีกาหาอาจวินิจฉัยให้ได้ไม่ พิพากษายืน(โสภณ รัตนากร-ไพรัช วงศ์วัฒนะ-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์)ศาลแพ่ง - นายเดชา สุวรรณโณศาลอุทธรณ์ - นายสุนทร จันทรศักดิ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ประกอบธุรกิจเงินทุนและค้าหักทรัพย์ จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยากันและเป็นลูกค้าโจทก์ โดยมอบหมายให้โจทก์เป็นตัวแทนซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อจำเลยที่ ๑ ประสงค์จะซื้อขายหลักทรัพย์ใด ๆ จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งมายังโจทก์ด้วยวาจา หรือลายลักษณ์อักษรให้โจทก์ติดต่อซื้อขายหลักทรัพย์นั้น ๆ ตามจำนวนและราคาที่จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งเป็นคราว ๆ ไปโดยโจทก์ต้องออกเงินทดรองจ่ายแทนจำเลยที่ ๑ ไป จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์ตั้งยอดหนี้ไว้ในบัญชีเดินสะพัดและถ้าจำเลยที่ ๑ ได้รับชำระค่าหลักทรัพย์หรือผลประโยชน์อื่นใดจากหลักทรัพย์ จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์นำมาเข้าบัญชีเดินสะพัดเพื่อหักทอนบัญชีกัน หากปรากฏว่ามียอดเงินที่โจทก์เป็นเจ้าหนี้ จำเลยที่ ๑ ยอมให้คิดดอกเบี้ยได้ตามภาวะตลาดหากจำเลยที่ ๑ ไม่ชำระดอกเบี้ยยอมให้นำดอกเบี้ยค้างชำระทบเข้ากับยอดเงินที่ค้างชำระรวมมเป็นยอดหนี้เงินต้นได้ตามประเพณีการค้าของโจทก์ นับแต่จำเลยที่ ๑ เข้ามาเป็นลูกค้าของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ได้มีคำสั่งให้โจทก์ซื้อหรือขายหลักทรัพย์หลายครั้ง คิดหักทอนบัญชีกันตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยที่ ๑ มียอดหนี้ค้างชำระอยู่รวมเป็นเงิน ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท จำเลยที่ ๒ ในฐานะภริยาต้องรับผิดร่วมด้วย จึงขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินให้แก่โจทก์ ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ๑๕ ต่อปีนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเงินให้โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง การมอบอำนาจเพื่อซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขระเบียบข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งบังคับให้ผู้ที่ต้องการสั่งซื้อหรือขายหุ้นต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ไม่มีหลักฐานคำสั่งซื้อหรือขายเป็นหนังสือลงลายมือชื่อจำเลยที่ ๑ มาแสดงต่อศาล จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิด เมื่อหักกลบลบหนี้กันแล้ว จำเลยที่ ๑ ยังคงเป็นหนี้โจทก์อยู่เพียง ๘,๕๔๐ บาท ข้อตกลงคิดดอกเบี้ยทบต้นเป็นการขัดต่อกฎหมายจึงตกเป็นโมฆะ ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยเกินร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน ๘,๓๕๖,๘๑๗.๗๖ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี คิดวิธีทบต้นตั้งแต่วันที่ ๑ มีนาคม ๒๕๒๔ ถึงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๒๔ เป็นต้นเงินเท่าไรแล้วคิดดอกเบี้ยอัตราเดียวกันโดยวิธีไม่ทบต้นถึงวันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๒๔ หลังจากนี้ให้คิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีตามที่โจทก์ขอในต้นเงินที่คิดดอกเบี้ยไม่ทบต้นนับจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเงินให้โจทก์เสร็จ กับให้จำเลยร่วมกันชำระค่าฤชาธรรมเนียมและค่าทนายความ ๓๐,๐๐๐ บาทแทนโจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากที่กล่าวให้ยก จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงิน ๗,๑๐๐,๙๖๖.๕๙ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี นับแต่วันที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๒๓ ถึงวันฟ้องและดอกเบี้ยร้อยละ ๑๕ ต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ในปัญหาตามฎีกาของจำเลยที่ ๑ ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรณีที่จะอยู่ในบังคับของกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ อ้างนั้นต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรมผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของหรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่น อันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบซึ่งเจ้าหนี้จะต้องเรียกร้องภายในกำหนด ๒ ปี และถ้าเจ้าหนี้ได้ออกเงินทดรองไปด้วยก็ต้องฟ้องเรียกภายในกำหนด ๒ ปีเช่นกัน แต่กรณีตามคดีนี้เป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนจำเลย โดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน โจทก์หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ให้จำเลยแต่อย่างใดไม่ กรณีไม่ต้องด้วยบทกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ ยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การ ฟ้องโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า การคิดดอกเบี้ยทบต้นของโจทก์เป็นโมฆะ เพราะโจทก์มิได้ยกข้อกฎหมายหรือนำสืบถึงประเพณีว่าโจทก์มีอำนาจเรียกดอกเบี้ยซ้อนดอกเบี้ยซึ่งทำให้มีการเสียดอกเบี้ยเกินอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเห็นว่าตามคำฟ้องพอเข้าใจได้ว่าโจทก์เรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๖๕๕ วรรคสองนั่นเอง เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์จำเลยได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดกันตามเอกสารหมาย จ.๓ ซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า จำเลยที่ ๑ ไม่ต้องรับผิดเพราะโจทก์มิได้โอนหุ้นให้จำเลยที่ ๑ ภายใน ๔ วันนับแต่วันซื้อ ไม่ได้เรียกให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินประกันร้อยละ ๓๐ ของราคาหุ้นที่ซื้อ การซื้อหุ้นต้องเป็นอันยกเลิกไปโจทก์ไม่ได้โอนหุ้นเป็นชื่อของจำเลยที่ ๑ หากหุ้นขึ้นราคาโจทก์ก็ขายเอากำไรเสียเองถ้าขาดทุนก็อ้างว่าเป็นของจำเลยที่ ๑ เป็นการไม่ยุติธรรม โจทก์ไม่มีหุ้นตามฟ้องอยู่ในขณะฟ้องโจทก์ จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยที่ ๑ การซื้อขายหุ้นของโจทก์ไม่ได้โอนให้ถูกต้องตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๒๙ และเป็นการพนันขันต่อกัน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฎีกาเหล่านี้ของจำเลยที่ ๑ เป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาก่อนในศาลล่างเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๙ ศาลฎีกาหาอาจวินิจฉัยให้ได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3134/2529บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์คอมเมอรเชียลทรัสต์ จำกัดโจทก์นายดิษฐพงศ์ ชื่นกำไร กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 164, ม. 165 (1), ม. 655, ม. 797 ป.วิ.พ. ม. 84, ม. 249กรณีที่จะอยู่ในบังคับของบทบัญญัติมาตรา 165 (1) ซึ่งมีอายุความ 2 ปี ต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรม ผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกเอาค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของ หรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่นอันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบ โจทก์จำเลยตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดและมอบให้โจทก์ซื้อหลักทรัพย์แทนเป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนของจำเลยโดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานให้จำเลยแต่อย่างใด กรณีจึงไม่ต้องด้วยบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 165 (1) โจทก์ฟ้องเรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้โจทก์ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ ตามบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 655 วรรค 2 เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่า โจทก์ จำเลย ได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้ โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ฎีกาในข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 249 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ประกอบธุรกิจเงินทุนและค้าหักทรัพย์ จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยากันและเป็นลูกค้าโจทก์ โดยมอบหมายให้โจทก์เป็นตัวแทนซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อจำเลยที่ ๑ ประสงค์จะซื้อขายหลักทรัพย์ใด ๆ จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งมายังโจทก์ด้วยวาจา หรือลายลักษณ์อักษรให้โจทก์ติดต่อซื้อขายหลักทรัพย์นั้น ๆ ตามจำนวนและราคาที่จำเลยที่ ๑ จะมีคำสั่งเป็นคราว ๆ ไปโดยโจทก์ต้องออกเงินทดรองจ่ายแทนจำเลยที่ ๑ ไป จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์ตั้งยอดหนี้ไว้ในบัญชีเดินสะพัดและถ้าจำเลยที่ ๑ ได้รับชำระค่าหลักทรัพย์หรือผลประโยชน์อื่นใดจากหลักทรัพย์ จำเลยที่ ๑ ยอมให้โจทก์นำมาเข้าบัญชีเดินสะพัดเพื่อหักทอนบัญชีกัน หากปรากฏว่ามียอดเงินที่โจทก์เป็นเจ้าหนี้ จำเลยที่ ๑ ยอมให้คิดดอกเบี้ยได้ตามภาวะตลาดหากจำเลยที่ ๑ ไม่ชำระดอกเบี้ยยอมให้นำดอกเบี้ยค้างชำระทบเข้ากับยอดเงินที่ค้างชำระรวมมเป็นยอดหนี้เงินต้นได้ตามประเพณีการค้าของโจทก์ นับแต่จำเลยที่ ๑ เข้ามาเป็นลูกค้าของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ได้มีคำสั่งให้โจทก์ซื้อหรือขายหลักทรัพย์หลายครั้ง คิดหักทอนบัญชีกันตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยที่ ๑ มียอดหนี้ค้างชำระอยู่รวมเป็นเงิน ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท จำเลยที่ ๒ ในฐานะภริยาต้องรับผิดร่วมด้วย จึงขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินให้แก่โจทก์ ๘,๖๙๓,๔๐๗.๙๕ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ๑๕ ต่อปีนับแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระเงินให้โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง การมอบอำนาจเพื่อซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขระเบียบข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งบังคับให้ผู้ที่ต้องการสั่งซื้อหรือขายหุ้นต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือ เมื่อโจทก์ไม่มีหลักฐานคำสั่งซื้อหรือขายเป็นหนังสือลงลายมือชื่อจำเลยที่ ๑ มาแสดงต่อศาล จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิด เมื่อหักกลบลบหนี้กันแล้ว จำเลยที่ ๑ ยังคงเป็นหนี้โจทก์อยู่เพียง ๘,๕๔๐ บาท ข้อตกลงคิดดอกเบี้ยทบต้นเป็นการขัดต่อกฎหมายจึงตกเป็นโมฆะ ฟ้องของโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยเกินร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน ๘,๓๕๖,๘๑๗.๗๖ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี คิดวิธีทบต้นตั้งแต่วันที่ ๑ มีนาคม ๒๕๒๔ ถึงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๒๔ เป็นต้นเงินเท่าไรแล้วคิดดอกเบี้ยอัตราเดียวกันโดยวิธีไม่ทบต้นถึงวันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๒๔ หลังจากนี้ให้คิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีตามที่โจทก์ขอในต้นเงินที่คิดดอกเบี้ยไม่ทบต้นนับจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะชำระเงินให้โจทก์เสร็จ กับให้จำเลยร่วมกันชำระค่าฤชาธรรมเนียมและค่าทนายความ ๓๐,๐๐๐ บาทแทนโจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากที่กล่าวให้ยก จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงิน ๗,๑๐๐,๙๖๖.๕๙ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ ๑๘ ต่อปี นับแต่วันที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๒๓ ถึงวันฟ้องและดอกเบี้ยร้อยละ ๑๕ ต่อปีในต้นเงินดังกล่าว นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๒ ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ จำเลยที่ ๑ ฎีกา ในปัญหาตามฎีกาของจำเลยที่ ๑ ว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรณีที่จะอยู่ในบังคับของกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ อ้างนั้นต้องเป็นกรณีที่พ่อค้า ผู้ประกอบหัตถกรรมผู้เป็นช่างฝีมือ หรือบุคคลจำพวกประกอบศิลปอุตสาหกรรม ฟ้องเรียกค่าที่ได้ส่งมอบของ ทำของหรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่น อันเป็นกรณีที่เจ้าหนี้ได้ส่งมอบของหรือผลงานให้ลูกหนี้แล้วเรียกร้องเอาค่าสิ่งของหรือราคาของผลงานที่ได้ส่งมอบซึ่งเจ้าหนี้จะต้องเรียกร้องภายในกำหนด ๒ ปี และถ้าเจ้าหนี้ได้ออกเงินทดรองไปด้วยก็ต้องฟ้องเรียกภายในกำหนด ๒ ปีเช่นกัน แต่กรณีตามคดีนี้เป็นเรื่องที่โจทก์รับเป็นตัวแทนจำเลย โดยได้ค่าธรรมเนียมตอบแทน โจทก์หาได้มีการส่งมอบสิ่งของหรือผลงานตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕(๑) ให้จำเลยแต่อย่างใดไม่ กรณีไม่ต้องด้วยบทกฎหมายที่จำเลยที่ ๑ ยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การ ฟ้องโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า การคิดดอกเบี้ยทบต้นของโจทก์เป็นโมฆะ เพราะโจทก์มิได้ยกข้อกฎหมายหรือนำสืบถึงประเพณีว่าโจทก์มีอำนาจเรียกดอกเบี้ยซ้อนดอกเบี้ยซึ่งทำให้มีการเสียดอกเบี้ยเกินอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเห็นว่าตามคำฟ้องพอเข้าใจได้ว่าโจทก์เรียกดอกเบี้ยทบต้นโดยอ้างว่าจำเลยเป็นหนี้ตามบัญชีเดินสะพัดซึ่งมีประเพณีการค้าขายให้คำนวณดอกเบี้ยทบต้นได้ตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๖๕๕ วรรคสองนั่นเอง เมื่อข้อเท็จจริงรับกันว่าโจทก์จำเลยได้ตกลงเปิดบัญชีเดินสะพัดกันตามเอกสารหมาย จ.๓ ซึ่งมีข้อความว่าจำเลยยอมรับว่ามีประเพณีการค้าให้โจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นในกรณีนี้ได้ โจทก์จึงเรียกดอกเบี้ยทบต้นได้โดยไม่ต้องนำสืบถึงประเพณีการค้าดังกล่าวอีก ในปัญหาที่จำเลยที่ ๑ ฎีกาว่า จำเลยที่ ๑ ไม่ต้องรับผิดเพราะโจทก์มิได้โอนหุ้นให้จำเลยที่ ๑ ภายใน ๔ วันนับแต่วันซื้อ ไม่ได้เรียกให้จำเลยที่ ๑ ชำระเงินประกันร้อยละ ๓๐ ของราคาหุ้นที่ซื้อ การซื้อหุ้นต้องเป็นอันยกเลิกไปโจทก์ไม่ได้โอนหุ้นเป็นชื่อของจำเลยที่ ๑ หากหุ้นขึ้นราคาโจทก์ก็ขายเอากำไรเสียเองถ้าขาดทุนก็อ้างว่าเป็นของจำเลยที่ ๑ เป็นการไม่ยุติธรรม โจทก์ไม่มีหุ้นตามฟ้องอยู่ในขณะฟ้องโจทก์ จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยที่ ๑ การซื้อขายหุ้นของโจทก์ไม่ได้โอนให้ถูกต้องตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๒๙ และเป็นการพนันขันต่อกัน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฎีกาเหล่านี้ของจำเลยที่ ๑ เป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาก่อนในศาลล่างเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๙ ศาลฎีกาหาอาจวินิจฉัยให้ได้ไม่ พิพากษายืน(โสภณ รัตนากร-ไพรัช วงศ์วัฒนะ-วิฑูรย์ ตั้งตรงจิตต์)ศาลแพ่ง - นายเดชา สุวรรณโณศาลอุทธรณ์ - นายสุนทร จันทรศักดิ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ