คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 876/2516หลักกฎหมาย: สัญญาให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่าสามปีที่บิดาผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้ทำแทนผู้เยาว์ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล สัญญานั้นไม่มีผลบังคับผูกพันผู้เยาว์ตั้งแต่การเช่าครบ 3 ปีแล้วตลอดมา และไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้จึงไม่เป็นกรณีที่ผู้เยาว์เมื่อบรรลุนิติภาวะแล้วจะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1550โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ ๘-๙ ปีมานี้ จำเลยได้เช่าห้องแถวเลขที่ ๑๒๗ ซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินโฉนดเลขที่ ๒๓๒๗ ของโจทก์ทั้งสี่โดยเช่าด้วยวาจา ค่าเช่าเดือนละ ๖๐ บาทตลอดมาจนบัดนี้ โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไปจึงแจ้งเลิกการเช่า ให้จำเลยออกไปภายในเดือนพฤษภาคม ๒๕๑๒ จำเลยไม่ยอมออก จำเลยค้างค่าเช่าติดต่อกันตลอดมาถึงวันฟ้องเป็นเวลา ๕ เดือน เป็นเงิน ๓๐๐ บาทจึงขอให้พิพากษาขับไล่จำเลยและบริวาร ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างกับค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาท จากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องของโจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๓ นายสงวนผู้แทนโดยชอบธรรมในฐานะผู้แทนโจทก์ ให้นายเสียงออกเงินสร้างห้องแถวพิพาท แล้วให้สิทธินายเสียงเช่าจนตลอดชีวิต และมีสิทธิโอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้ผู้อื่นได้โดยผู้รับโอนมีสิทธิเช่นเดียวกับนายเสียง พ.ศ. ๒๕๐๔ นายเสียงได้โอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้แก่จำเลยโดยความยินยอมของนายสงวน จำเลยจึงเข้าอยู่ในห้องพิพาทโดยเสียค่าเช่าให้โจทก์เดือนละ ๖๐ บาทตลอดมา จนกระทั่งตั้งแต่เดือนมีนาคม๒๕๑๒ เป็นต้นมา โจทก์จึงไม่มาเก็บค่าเช่าก่อนฟ้องโจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกเลิกการเช่า จึงขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง และให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่าห้องพิพาทให้จำเลยเช่าตลอดชีวิตในอัตราค่าเช่า ๖๐ บาทต่อเดือนหากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ไม่เคยตกลงกับนายเสียงดังจำเลยอ้างนายสุขุมบิดานายเสียงเป็นผู้ขอเช่าห้องพิพาทจากโจทก์โดยเสียเงินกินเปล่าให้แล้วให้นายเสียงอยู่ ต่อมาจำเลยมาเช่าห้องพิพาทโดยเสียเงินกินเปล่าให้นายเสียงโดยโจทก์ยินยอม แต่ไม่ได้รับประโยชน์ตอบแทนและตัดฟ้องว่านายสงวนบิดาโจทก์จะทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปี ได้ต้องรับอนุญาตจากศาลก่อน ข้ออ้างของจำเลยจึงไม่มีผลบังคับทั้งมิได้ทำเป็นหนังสือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงมีผลบังคับได้เพียง ๓ ปี บัดนี้พ้น ๓ ปีแล้ว โจทก์มีสิทธิบอกเลิกการเช่าได้ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า แม้จะฟังว่านายเสียงทำสัญญาต่างตอบแทนกับโจทก์ดังจำเลยอ้าง แต่เป็นการทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินกว่า ๓ ปี และขณะทำนิติกรรมโจทก์ทั้งสี่เป็นผู้เยาว์นายสงวน นิลดำ เป็นผู้ทำนิติกรรมแทนโดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๔๖และเป็นโมฆะตามมาตรา ๑๑๓ จำเลยผู้รับโอนสิทธิตามสัญญาดังกล่าวจากนายเสียง คิดประเสริฐ จะอ้างสัญญาดังกล่าวอันเป็นโมฆะมาใช้บังคับไม่ได้ และการเช่าไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ โจทก์มีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยโดยไม่จำต้องบอกเลิกการเช่าก่อนแต่ไม่มีสิทธิฟ้องเรียกค่าเช่าที่อ้างว่าจำเลยค้างชำระ คงเรียกได้แต่ค่าเสียหายจากวันฟ้องเป็นต้นไป พิพากษาให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากห้องพิพาทและให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ ๖๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาทให้ยกคำขอของโจทก์ที่ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างถึงวันฟ้องและยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่า ๑. แม้ว่าสัญญาต่างตอบแทนที่จำเลยอ้างนายสงวนนิลดำ จะให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปีโดยมิได้รับอนุญาตจากศาลก็ไม่เป็นโมฆะ แต่เป็นเพียงโมฆียะ เมื่อโจทก์ยังไม่บอกล้างสัญญาดังกล่าวจึงยังคงผูกพันโจทก์อยู่ ๒. ขณะฟ้องคดีนี้โจทก์ที่ ๑ อายุ ๒๒ ปีโจทก์ที่ ๒ อายุ ๒๑ ปี ดังนั้น หลังจากที่โจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ บรรลุนิติภาวะแล้วโจทก์ที่ ๑ และโจทก์ที่ ๒ ยังคงให้จำเลยเช่าห้องพิพาทต่อไป จึงเท่ากับเป็นการให้สัตยาบันสัญญาเช่ารายนี้แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๕๕๐ การเช่าย่อมผูกพันโจทก์ ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาคดีแล้ว ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๑เห็นว่าการให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้าง เป็นการให้เช่าที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา ๑๕๔๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงไม่มีผลบังคับและไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้ สัญญาเช่าจึงไม่ผูกพันโจทก์ ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๒ เห็นว่า แม้ก่อนฟ้องโจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ จะบรรลุนิติภาวะแล้วก็ตามแต่การให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้างไม่มีผลบังคับมาตั้งแต่การเช่าครบ ๓ ปีแล้ว ซึ่งไม่ผูกพันผู้เยาว์ (โจทก์ทุกคน) ตั้งแต่ขณะนั้นตลอดมาและไม่เป็นกรณีที่จะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๕๐ฉะนั้นที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยแพ้คดีจึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 876/2516นายไพศาล นิลดำ ที่ 1 กับพวกรวม 4 คนโจทก์นางอุไร คุ้มสินธุ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 137, ม. 538, ม. 1546, ม. 1550สัญญาให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่าสามปีที่บิดาผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้ทำแทนผู้เยาว์ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล สัญญานั้นไม่มีผลบังคับผูกพันผู้เยาว์ตั้งแต่การเช่าครบ 3 ปีแล้วตลอดมา และไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้จึงไม่เป็นกรณีที่ผู้เยาว์เมื่อบรรลุนิติภาวะแล้วจะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1550โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ ๘-๙ ปีมานี้ จำเลยได้เช่าห้องแถวเลขที่ ๑๒๗ ซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินโฉนดเลขที่ ๒๓๒๗ ของโจทก์ทั้งสี่โดยเช่าด้วยวาจา ค่าเช่าเดือนละ ๖๐ บาทตลอดมาจนบัดนี้ โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไปจึงแจ้งเลิกการเช่า ให้จำเลยออกไปภายในเดือนพฤษภาคม ๒๕๑๒ จำเลยไม่ยอมออก จำเลยค้างค่าเช่าติดต่อกันตลอดมาถึงวันฟ้องเป็นเวลา ๕ เดือน เป็นเงิน ๓๐๐ บาทจึงขอให้พิพากษาขับไล่จำเลยและบริวาร ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างกับค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาท จากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องของโจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๓ นายสงวนผู้แทนโดยชอบธรรมในฐานะผู้แทนโจทก์ ให้นายเสียงออกเงินสร้างห้องแถวพิพาท แล้วให้สิทธินายเสียงเช่าจนตลอดชีวิต และมีสิทธิโอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้ผู้อื่นได้โดยผู้รับโอนมีสิทธิเช่นเดียวกับนายเสียง พ.ศ. ๒๕๐๔ นายเสียงได้โอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้แก่จำเลยโดยความยินยอมของนายสงวน จำเลยจึงเข้าอยู่ในห้องพิพาทโดยเสียค่าเช่าให้โจทก์เดือนละ ๖๐ บาทตลอดมา จนกระทั่งตั้งแต่เดือนมีนาคม๒๕๑๒ เป็นต้นมา โจทก์จึงไม่มาเก็บค่าเช่าก่อนฟ้องโจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกเลิกการเช่า จึงขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง และให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่าห้องพิพาทให้จำเลยเช่าตลอดชีวิตในอัตราค่าเช่า ๖๐ บาทต่อเดือนหากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ไม่เคยตกลงกับนายเสียงดังจำเลยอ้างนายสุขุมบิดานายเสียงเป็นผู้ขอเช่าห้องพิพาทจากโจทก์โดยเสียเงินกินเปล่าให้แล้วให้นายเสียงอยู่ ต่อมาจำเลยมาเช่าห้องพิพาทโดยเสียเงินกินเปล่าให้นายเสียงโดยโจทก์ยินยอม แต่ไม่ได้รับประโยชน์ตอบแทนและตัดฟ้องว่านายสงวนบิดาโจทก์จะทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปี ได้ต้องรับอนุญาตจากศาลก่อน ข้ออ้างของจำเลยจึงไม่มีผลบังคับทั้งมิได้ทำเป็นหนังสือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงมีผลบังคับได้เพียง ๓ ปี บัดนี้พ้น ๓ ปีแล้ว โจทก์มีสิทธิบอกเลิกการเช่าได้ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า แม้จะฟังว่านายเสียงทำสัญญาต่างตอบแทนกับโจทก์ดังจำเลยอ้าง แต่เป็นการทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินกว่า ๓ ปี และขณะทำนิติกรรมโจทก์ทั้งสี่เป็นผู้เยาว์นายสงวน นิลดำ เป็นผู้ทำนิติกรรมแทนโดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๔๖และเป็นโมฆะตามมาตรา ๑๑๓ จำเลยผู้รับโอนสิทธิตามสัญญาดังกล่าวจากนายเสียง คิดประเสริฐ จะอ้างสัญญาดังกล่าวอันเป็นโมฆะมาใช้บังคับไม่ได้ และการเช่าไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ โจทก์มีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยโดยไม่จำต้องบอกเลิกการเช่าก่อนแต่ไม่มีสิทธิฟ้องเรียกค่าเช่าที่อ้างว่าจำเลยค้างชำระ คงเรียกได้แต่ค่าเสียหายจากวันฟ้องเป็นต้นไป พิพากษาให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากห้องพิพาทและให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ ๖๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาทให้ยกคำขอของโจทก์ที่ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างถึงวันฟ้องและยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่า ๑. แม้ว่าสัญญาต่างตอบแทนที่จำเลยอ้างนายสงวนนิลดำ จะให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปีโดยมิได้รับอนุญาตจากศาลก็ไม่เป็นโมฆะ แต่เป็นเพียงโมฆียะ เมื่อโจทก์ยังไม่บอกล้างสัญญาดังกล่าวจึงยังคงผูกพันโจทก์อยู่ ๒. ขณะฟ้องคดีนี้โจทก์ที่ ๑ อายุ ๒๒ ปีโจทก์ที่ ๒ อายุ ๒๑ ปี ดังนั้น หลังจากที่โจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ บรรลุนิติภาวะแล้วโจทก์ที่ ๑ และโจทก์ที่ ๒ ยังคงให้จำเลยเช่าห้องพิพาทต่อไป จึงเท่ากับเป็นการให้สัตยาบันสัญญาเช่ารายนี้แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๕๕๐ การเช่าย่อมผูกพันโจทก์ ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาคดีแล้ว ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๑เห็นว่าการให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้าง เป็นการให้เช่าที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา ๑๕๔๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงไม่มีผลบังคับและไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้ สัญญาเช่าจึงไม่ผูกพันโจทก์ ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๒ เห็นว่า แม้ก่อนฟ้องโจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ จะบรรลุนิติภาวะแล้วก็ตามแต่การให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้างไม่มีผลบังคับมาตั้งแต่การเช่าครบ ๓ ปีแล้ว ซึ่งไม่ผูกพันผู้เยาว์ (โจทก์ทุกคน) ตั้งแต่ขณะนั้นตลอดมาและไม่เป็นกรณีที่จะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๕๐ฉะนั้นที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยแพ้คดีจึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน(สุเมธ ทิพยมนตรี-วินัย ทองลงยา-ประพจน์ ถิระวัฒน์)ศาลจังหวัดสมุทรสาคร - นายธาดา วัชรานันท์ศาลอุทธรณ์ - นายมงคล วัลยะเพ็ชร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ ๘-๙ ปีมานี้ จำเลยได้เช่าห้องแถวเลขที่ ๑๒๗ ซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินโฉนดเลขที่ ๒๓๒๗ ของโจทก์ทั้งสี่โดยเช่าด้วยวาจา ค่าเช่าเดือนละ ๖๐ บาทตลอดมาจนบัดนี้ โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไปจึงแจ้งเลิกการเช่า ให้จำเลยออกไปภายในเดือนพฤษภาคม ๒๕๑๒ จำเลยไม่ยอมออก จำเลยค้างค่าเช่าติดต่อกันตลอดมาถึงวันฟ้องเป็นเวลา ๕ เดือน เป็นเงิน ๓๐๐ บาทจึงขอให้พิพากษาขับไล่จำเลยและบริวาร ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างกับค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาท จากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องของโจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๓ นายสงวนผู้แทนโดยชอบธรรมในฐานะผู้แทนโจทก์ ให้นายเสียงออกเงินสร้างห้องแถวพิพาท แล้วให้สิทธินายเสียงเช่าจนตลอดชีวิต และมีสิทธิโอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้ผู้อื่นได้โดยผู้รับโอนมีสิทธิเช่นเดียวกับนายเสียง พ.ศ. ๒๕๐๔ นายเสียงได้โอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้แก่จำเลยโดยความยินยอมของนายสงวน จำเลยจึงเข้าอยู่ในห้องพิพาทโดยเสียค่าเช่าให้โจทก์เดือนละ ๖๐ บาทตลอดมา จนกระทั่งตั้งแต่เดือนมีนาคม๒๕๑๒ เป็นต้นมา โจทก์จึงไม่มาเก็บค่าเช่าก่อนฟ้องโจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกเลิกการเช่า จึงขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง และให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่าห้องพิพาทให้จำเลยเช่าตลอดชีวิตในอัตราค่าเช่า ๖๐ บาทต่อเดือนหากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ไม่เคยตกลงกับนายเสียงดังจำเลยอ้างนายสุขุมบิดานายเสียงเป็นผู้ขอเช่าห้องพิพาทจากโจทก์โดยเสียเงินกินเปล่าให้แล้วให้นายเสียงอยู่ ต่อมาจำเลยมาเช่าห้องพิพาทโดยเสียเงินกินเปล่าให้นายเสียงโดยโจทก์ยินยอม แต่ไม่ได้รับประโยชน์ตอบแทนและตัดฟ้องว่านายสงวนบิดาโจทก์จะทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปี ได้ต้องรับอนุญาตจากศาลก่อน ข้ออ้างของจำเลยจึงไม่มีผลบังคับทั้งมิได้ทำเป็นหนังสือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงมีผลบังคับได้เพียง ๓ ปี บัดนี้พ้น ๓ ปีแล้ว โจทก์มีสิทธิบอกเลิกการเช่าได้ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า แม้จะฟังว่านายเสียงทำสัญญาต่างตอบแทนกับโจทก์ดังจำเลยอ้าง แต่เป็นการทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินกว่า ๓ ปี และขณะทำนิติกรรมโจทก์ทั้งสี่เป็นผู้เยาว์นายสงวน นิลดำ เป็นผู้ทำนิติกรรมแทนโดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๔๖และเป็นโมฆะตามมาตรา ๑๑๓ จำเลยผู้รับโอนสิทธิตามสัญญาดังกล่าวจากนายเสียง คิดประเสริฐ จะอ้างสัญญาดังกล่าวอันเป็นโมฆะมาใช้บังคับไม่ได้ และการเช่าไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ โจทก์มีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยโดยไม่จำต้องบอกเลิกการเช่าก่อนแต่ไม่มีสิทธิฟ้องเรียกค่าเช่าที่อ้างว่าจำเลยค้างชำระ คงเรียกได้แต่ค่าเสียหายจากวันฟ้องเป็นต้นไป พิพากษาให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากห้องพิพาทและให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ ๖๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาทให้ยกคำขอของโจทก์ที่ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างถึงวันฟ้องและยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่า ๑. แม้ว่าสัญญาต่างตอบแทนที่จำเลยอ้างนายสงวนนิลดำ จะให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปีโดยมิได้รับอนุญาตจากศาลก็ไม่เป็นโมฆะ แต่เป็นเพียงโมฆียะ เมื่อโจทก์ยังไม่บอกล้างสัญญาดังกล่าวจึงยังคงผูกพันโจทก์อยู่ ๒. ขณะฟ้องคดีนี้โจทก์ที่ ๑ อายุ ๒๒ ปีโจทก์ที่ ๒ อายุ ๒๑ ปี ดังนั้น หลังจากที่โจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ บรรลุนิติภาวะแล้วโจทก์ที่ ๑ และโจทก์ที่ ๒ ยังคงให้จำเลยเช่าห้องพิพาทต่อไป จึงเท่ากับเป็นการให้สัตยาบันสัญญาเช่ารายนี้แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๕๕๐ การเช่าย่อมผูกพันโจทก์ ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาคดีแล้ว ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๑เห็นว่าการให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้าง เป็นการให้เช่าที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา ๑๕๔๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงไม่มีผลบังคับและไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้ สัญญาเช่าจึงไม่ผูกพันโจทก์ ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๒ เห็นว่า แม้ก่อนฟ้องโจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ จะบรรลุนิติภาวะแล้วก็ตามแต่การให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้างไม่มีผลบังคับมาตั้งแต่การเช่าครบ ๓ ปีแล้ว ซึ่งไม่ผูกพันผู้เยาว์ (โจทก์ทุกคน) ตั้งแต่ขณะนั้นตลอดมาและไม่เป็นกรณีที่จะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๕๐ฉะนั้นที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยแพ้คดีจึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 876/2516นายไพศาล นิลดำ ที่ 1 กับพวกรวม 4 คนโจทก์นางอุไร คุ้มสินธุ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 137, ม. 538, ม. 1546, ม. 1550สัญญาให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่าสามปีที่บิดาผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้ทำแทนผู้เยาว์ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล สัญญานั้นไม่มีผลบังคับผูกพันผู้เยาว์ตั้งแต่การเช่าครบ 3 ปีแล้วตลอดมา และไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้จึงไม่เป็นกรณีที่ผู้เยาว์เมื่อบรรลุนิติภาวะแล้วจะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1550โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณ ๘-๙ ปีมานี้ จำเลยได้เช่าห้องแถวเลขที่ ๑๒๗ ซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินโฉนดเลขที่ ๒๓๒๗ ของโจทก์ทั้งสี่โดยเช่าด้วยวาจา ค่าเช่าเดือนละ ๖๐ บาทตลอดมาจนบัดนี้ โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยเช่าต่อไปจึงแจ้งเลิกการเช่า ให้จำเลยออกไปภายในเดือนพฤษภาคม ๒๕๑๒ จำเลยไม่ยอมออก จำเลยค้างค่าเช่าติดต่อกันตลอดมาถึงวันฟ้องเป็นเวลา ๕ เดือน เป็นเงิน ๓๐๐ บาทจึงขอให้พิพากษาขับไล่จำเลยและบริวาร ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างกับค่าเสียหายเดือนละ ๓๐๐ บาท จากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องของโจทก์ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๓ นายสงวนผู้แทนโดยชอบธรรมในฐานะผู้แทนโจทก์ ให้นายเสียงออกเงินสร้างห้องแถวพิพาท แล้วให้สิทธินายเสียงเช่าจนตลอดชีวิต และมีสิทธิโอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้ผู้อื่นได้โดยผู้รับโอนมีสิทธิเช่นเดียวกับนายเสียง พ.ศ. ๒๕๐๔ นายเสียงได้โอนสิทธิตามสัญญาต่างตอบแทนให้แก่จำเลยโดยความยินยอมของนายสงวน จำเลยจึงเข้าอยู่ในห้องพิพาทโดยเสียค่าเช่าให้โจทก์เดือนละ ๖๐ บาทตลอดมา จนกระทั่งตั้งแต่เดือนมีนาคม๒๕๑๒ เป็นต้นมา โจทก์จึงไม่มาเก็บค่าเช่าก่อนฟ้องโจทก์ไม่เคยมีหนังสือบอกเลิกการเช่า จึงขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง และให้โจทก์ไปจดทะเบียนการเช่าห้องพิพาทให้จำเลยเช่าตลอดชีวิตในอัตราค่าเช่า ๖๐ บาทต่อเดือนหากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า โจทก์ไม่เคยตกลงกับนายเสียงดังจำเลยอ้างนายสุขุมบิดานายเสียงเป็นผู้ขอเช่าห้องพิพาทจากโจทก์โดยเสียเงินกินเปล่าให้แล้วให้นายเสียงอยู่ ต่อมาจำเลยมาเช่าห้องพิพาทโดยเสียเงินกินเปล่าให้นายเสียงโดยโจทก์ยินยอม แต่ไม่ได้รับประโยชน์ตอบแทนและตัดฟ้องว่านายสงวนบิดาโจทก์จะทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปี ได้ต้องรับอนุญาตจากศาลก่อน ข้ออ้างของจำเลยจึงไม่มีผลบังคับทั้งมิได้ทำเป็นหนังสือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงมีผลบังคับได้เพียง ๓ ปี บัดนี้พ้น ๓ ปีแล้ว โจทก์มีสิทธิบอกเลิกการเช่าได้ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า แม้จะฟังว่านายเสียงทำสัญญาต่างตอบแทนกับโจทก์ดังจำเลยอ้าง แต่เป็นการทำนิติกรรมให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เกินกว่า ๓ ปี และขณะทำนิติกรรมโจทก์ทั้งสี่เป็นผู้เยาว์นายสงวน นิลดำ เป็นผู้ทำนิติกรรมแทนโดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๔๖และเป็นโมฆะตามมาตรา ๑๑๓ จำเลยผู้รับโอนสิทธิตามสัญญาดังกล่าวจากนายเสียง คิดประเสริฐ จะอ้างสัญญาดังกล่าวอันเป็นโมฆะมาใช้บังคับไม่ได้ และการเช่าไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ โจทก์มีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยโดยไม่จำต้องบอกเลิกการเช่าก่อนแต่ไม่มีสิทธิฟ้องเรียกค่าเช่าที่อ้างว่าจำเลยค้างชำระ คงเรียกได้แต่ค่าเสียหายจากวันฟ้องเป็นต้นไป พิพากษาให้ขับไล่จำเลยและบริวารออกจากห้องพิพาทและให้จำเลยใช้ค่าเสียหายเดือนละ ๖๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้องพิพาทให้ยกคำขอของโจทก์ที่ให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้างถึงวันฟ้องและยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่า ๑. แม้ว่าสัญญาต่างตอบแทนที่จำเลยอ้างนายสงวนนิลดำ จะให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่า ๓ ปีโดยมิได้รับอนุญาตจากศาลก็ไม่เป็นโมฆะ แต่เป็นเพียงโมฆียะ เมื่อโจทก์ยังไม่บอกล้างสัญญาดังกล่าวจึงยังคงผูกพันโจทก์อยู่ ๒. ขณะฟ้องคดีนี้โจทก์ที่ ๑ อายุ ๒๒ ปีโจทก์ที่ ๒ อายุ ๒๑ ปี ดังนั้น หลังจากที่โจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ บรรลุนิติภาวะแล้วโจทก์ที่ ๑ และโจทก์ที่ ๒ ยังคงให้จำเลยเช่าห้องพิพาทต่อไป จึงเท่ากับเป็นการให้สัตยาบันสัญญาเช่ารายนี้แล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๕๕๐ การเช่าย่อมผูกพันโจทก์ ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาคดีแล้ว ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๑เห็นว่าการให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้าง เป็นการให้เช่าที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา ๑๕๔๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงไม่มีผลบังคับและไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้ สัญญาเช่าจึงไม่ผูกพันโจทก์ ตามฎีกาของจำเลยข้อ ๒ เห็นว่า แม้ก่อนฟ้องโจทก์ที่ ๑ โจทก์ที่ ๒ จะบรรลุนิติภาวะแล้วก็ตามแต่การให้เช่าห้องพิพาทดังที่จำเลยอ้างไม่มีผลบังคับมาตั้งแต่การเช่าครบ ๓ ปีแล้ว ซึ่งไม่ผูกพันผู้เยาว์ (โจทก์ทุกคน) ตั้งแต่ขณะนั้นตลอดมาและไม่เป็นกรณีที่จะให้สัตยาบันได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๕๐ฉะนั้นที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาให้จำเลยแพ้คดีจึงชอบแล้วฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน(สุเมธ ทิพยมนตรี-วินัย ทองลงยา-ประพจน์ ถิระวัฒน์)ศาลจังหวัดสมุทรสาคร - นายธาดา วัชรานันท์ศาลอุทธรณ์ - นายมงคล วัลยะเพ็ชร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ