คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 51455หลักกฎหมาย: การตั้งอนุญาโตตุลาการ กำหนดค่าทำขวัญตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์นั้น ก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้ว ก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปีตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯเมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ เจ้าของที่ดินที่ถูกเวนคืนย่อมมีสิทธิขอที่ดินนั้นคืน ตามมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ได้ ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไปคดี 7 สำนวนนี้ต่างโจทก์ แต่จำเลยคนเดียวกัน ในคำฟ้องมีใจความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ฯลฯ นับแต่วันเวนคืนดังกล่าว จนบัดนี้เป็นเวลาเกินกว่า 5 ปีแล้ว จำเลยยังไม่ได้ใช้ที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืน ฯลฯ แต่ประการใด โจทก์จึงมีสิทธิขอคืนที่ดินตามมาตรา 32 จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยต่อสู้คดีหลายประการศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้จำเลยคืนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ทั้ง 7 สำนวนจำเลยฎีกาว่า เหตุที่อนุญาโตตุลาการกำหนดค่าทำขวัญไม่เสร็จจนเกิน 5 ปี ไม่ใช่ความผิดของจำเลย และโจทก์จำต้องรอคอยคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการก่อน ฯลฯศาลฎีกาเห็นว่า การตั้งอนุญาโตตุลาการนั้นก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้วก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปี ตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ โจทก์ย่อมมีสิทธิขอคืนได้ตามความในมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2477โจทก์ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไป ฯลฯจึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 984 - 990/2496นายจิวกวง สุวรรณมาลี นางยิ้ม แม้นสุวรรณโจทก์นางตา กกกำแหง นางกิ่ง สวนสมจิตร์ นางสง ทองไข่มุกข์โจทก์นายสะหรี ติมเติมบุญ นางผาด นายกุ่ย มาสุจันทร์โจทก์กระทรวงกลาโหม ที่ 1 จอมพลแปลก พิบูลสงครามจำเลยร.ม.ต.ว่าการกระทรวงกลาโหม ที่ 2จำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ การตั้งอนุญาโตตุลาการ กำหนดค่าทำขวัญตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์นั้น ก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้ว ก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปีตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯเมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ เจ้าของที่ดินที่ถูกเวนคืนย่อมมีสิทธิขอที่ดินนั้นคืน ตามมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ได้ ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไปคดี 7 สำนวนนี้ต่างโจทก์ แต่จำเลยคนเดียวกัน ในคำฟ้องมีใจความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ฯลฯ นับแต่วันเวนคืนดังกล่าว จนบัดนี้เป็นเวลาเกินกว่า 5 ปีแล้ว จำเลยยังไม่ได้ใช้ที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืน ฯลฯ แต่ประการใด โจทก์จึงมีสิทธิขอคืนที่ดินตามมาตรา 32 จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยต่อสู้คดีหลายประการศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้จำเลยคืนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ทั้ง 7 สำนวนจำเลยฎีกาว่า เหตุที่อนุญาโตตุลาการกำหนดค่าทำขวัญไม่เสร็จจนเกิน 5 ปี ไม่ใช่ความผิดของจำเลย และโจทก์จำต้องรอคอยคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการก่อน ฯลฯศาลฎีกาเห็นว่า การตั้งอนุญาโตตุลาการนั้นก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้วก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปี ตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ โจทก์ย่อมมีสิทธิขอคืนได้ตามความในมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2477โจทก์ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไป ฯลฯจึงพิพากษายืน(ธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร-ดุลยพากบ์สุวมัณฑ์-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดี 7 สำนวนนี้ต่างโจทก์ แต่จำเลยคนเดียวกัน ในคำฟ้องมีใจความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ฯลฯ นับแต่วันเวนคืนดังกล่าว จนบัดนี้เป็นเวลาเกินกว่า 5 ปีแล้ว จำเลยยังไม่ได้ใช้ที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืน ฯลฯ แต่ประการใด โจทก์จึงมีสิทธิขอคืนที่ดินตามมาตรา 32 จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยต่อสู้คดีหลายประการศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้จำเลยคืนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ทั้ง 7 สำนวนจำเลยฎีกาว่า เหตุที่อนุญาโตตุลาการกำหนดค่าทำขวัญไม่เสร็จจนเกิน 5 ปี ไม่ใช่ความผิดของจำเลย และโจทก์จำต้องรอคอยคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการก่อน ฯลฯศาลฎีกาเห็นว่า การตั้งอนุญาโตตุลาการนั้นก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้วก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปี ตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ โจทก์ย่อมมีสิทธิขอคืนได้ตามความในมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2477โจทก์ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไป ฯลฯจึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 984 - 990/2496นายจิวกวง สุวรรณมาลี นางยิ้ม แม้นสุวรรณโจทก์นางตา กกกำแหง นางกิ่ง สวนสมจิตร์ นางสง ทองไข่มุกข์โจทก์นายสะหรี ติมเติมบุญ นางผาด นายกุ่ย มาสุจันทร์โจทก์กระทรวงกลาโหม ที่ 1 จอมพลแปลก พิบูลสงครามจำเลยร.ม.ต.ว่าการกระทรวงกลาโหม ที่ 2จำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ การตั้งอนุญาโตตุลาการ กำหนดค่าทำขวัญตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์นั้น ก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้ว ก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปีตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯเมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ เจ้าของที่ดินที่ถูกเวนคืนย่อมมีสิทธิขอที่ดินนั้นคืน ตามมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2477 ได้ ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไปคดี 7 สำนวนนี้ต่างโจทก์ แต่จำเลยคนเดียวกัน ในคำฟ้องมีใจความว่า ที่ดินของโจทก์ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ฯลฯ นับแต่วันเวนคืนดังกล่าว จนบัดนี้เป็นเวลาเกินกว่า 5 ปีแล้ว จำเลยยังไม่ได้ใช้ที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืน ฯลฯ แต่ประการใด โจทก์จึงมีสิทธิขอคืนที่ดินตามมาตรา 32 จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยต่อสู้คดีหลายประการศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้จำเลยคืนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ทั้ง 7 สำนวนจำเลยฎีกาว่า เหตุที่อนุญาโตตุลาการกำหนดค่าทำขวัญไม่เสร็จจนเกิน 5 ปี ไม่ใช่ความผิดของจำเลย และโจทก์จำต้องรอคอยคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการก่อน ฯลฯศาลฎีกาเห็นว่า การตั้งอนุญาโตตุลาการนั้นก็เพื่อให้ระงับข้อพิพาท เมื่อไม่ได้มีการตกลงหรือชี้ขาดระงับข้อพิพาทแล้วก็เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่จะต้องดำเนินการให้เสร็จใน 5 ปี ตามความในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เมื่อพ้น 5 ปีแล้วถ้ามิได้เข้าทำประโยชน์ในที่ โจทก์ย่อมมีสิทธิขอคืนได้ตามความในมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2477โจทก์ไม่จำต้องรอให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดต่อไป ฯลฯจึงพิพากษายืน(ธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร-ดุลยพากบ์สุวมัณฑ์-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ