คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2595/2531หลักกฎหมาย: อายุความฟ้องผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินมีกำหนด 3 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 และการขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนั้น อายุความการขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินจะเริ่มนับตั้งแต่วันถัดจากวันที่ลูกหนี้จะต้องชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นเป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ เมื่อเจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นกำหนดเวลา 3 ปี แล้วคดีจึงขาดอายุความกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การต่อสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญ ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพ์ได้เสนอความเห็นต่อศาลว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้วแม้ลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลก็มีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้.คดีนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย)เด็ดขาดและเจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงิน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่า สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ขาดอายุความแล้ว ควรยกคำขอรับชำระหนี้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ลูกหนี้ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน ลงวันที่ 2 เมษายน 2522 สัญญาจะจ่ายเงิน850,059.09 บาท แก่เจ้าหนี้ตามเอกสารหมาย จ. 3 เพื่อชำระค่าหุ้นที่ลูกหนี้สั่งให้เจ้าหนี้ซื้อโดยเจ้าหนี้ชำระค่าหุ้นแทนลูกหนี้ไปแล้ว วันที่ 26 กันยายน 2522 เจ้าหนี้มีหนังสือทวงถามให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินภายในวันที่ 25 ตุลาคม2522 ลูกหนี้ได้รับหนังสือดังกล่าวเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2522แต่ไม่ได้ชำระหนี้ ต่อมาวันที่ 30 ธันวาคม 2526 ศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้เด็ดขาด วันที่ 9 เมษายน 2527 เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ มีปัญหาว่าหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3 ขาดอายุความหรือไม่ หนี้รายนี้ลูกหนี้จะต้องชำระให้เสร็จสิ้นภายในวันที่ 25 ตุลาคม 2522 ตามหนังสือทวงถาม เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระอายุความก็เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม 2522 เป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ คือ วันที่ 9เมษายน 2527 รวมเวลา 4 ปี 5 เดือน 14 วัน เรื่องอายุความประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 บัญญัติว่า 'ในคดีฟ้องผู้รับรองตั๋วแลกเงินก็ดี ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินก็ดี ท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นเวลาสามปีนับแต่วันตั๋วนั้นๆ ถึงกำหนดใช้เงิน' ดังนั้นหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นเวลาสามปีแล้ว จึงขาดอายุความ ข้อที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าเจ้าหนี้นำสืบพยานบุคคลประกอบพยานเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8 แสดงให้เห็นโดยปริยายว่าเจ้าหนี้กับลูกหนี้ต่อสู้คดีและคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์และลูกหนี้ให้การว่าเจ้าหนี้เคยนำหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ฟ้องลูกหนี้เป็นคดีล้มละลายต่อศาลชั้นต้น ตามคดึหมายเลขดำที่ ล.179/2525 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ เห็นว่า ตามเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8และคำให้การของลูกหนี้ฟังได้แต่เพียงว่า เจ้าหนี้ได้ฟ้องลูกหนี้เมื่อปี 2525 ตามคดีหมายเลขดำที่ 179/2525 เท่านั้น ตามคำให้การของพยานทุกฝ่ายและพยานเอกสารไม่ได้ระบุว่าเจ้าหนี้ฟ้องคดีดังกล่าวเมื่อวันที่และเดือนใด แม้ศาลชั้นต้นได้หมายเอกสารในคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2525 ก็เป็นเวลาภายหลังวันที่ 26 ตุลาคม 2525 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดอายุความ 3 ปีแล้ว จึงฟังไม่ได้ว่าเจ้าหนี้ได้ฟ้องคดีดังกล่าวก่อนวันที่ 27 ตุลาคม 2525 อันเป็นเหตุให้อายุความสะดุดหยุดอยู่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 175 การที่เจ้าหนี้แนบภาพถ่ายคำฟ้องคดีดังกล่าวท้ายฎีกาก็เป็นเอกสารที่อ้างและส่งภายหลังการเสร็จสิ้นกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นนี้แล้วเป็นเอกสารที่รับฟังไม่ได้ ส่วนปัญหาที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลจะอ้างเอาอายุความมาเป็นมูลยกคำขอรับชำระหนี้ไม่ได้นั้น เห็นว่ากระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็ได้เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้ว ศาลย่อมมีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้เมื่อหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินขาดอายุความ จึงเป็นหนี้ที่จะฟ้องร้องให้บังคับคดีไม่ได้เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 94(1) พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2595/2531บริษัท หลักทรัพย์ ไทย ค้า จำกัดโจทก์เจ้าหนี้ ผู้ขอรับชำระหนี้โจทก์บริษัท เงิน ทุก หลักทรัพย์ ทิสโก้ จำกัดโจทก์นาย ชาลี พานิชชานนท์จำเลย ป.พ.พ. ม. 163, ม. 169, ม. 173, ม. 1001 ป.วิ.พ. ม. 177 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94 (1), ม. 107, ม. 153อายุความฟ้องผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินมีกำหนด 3 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 และการขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนั้น อายุความการขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินจะเริ่มนับตั้งแต่วันถัดจากวันที่ลูกหนี้จะต้องชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นเป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ เมื่อเจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นกำหนดเวลา 3 ปี แล้วคดีจึงขาดอายุความกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การต่อสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญ ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพ์ได้เสนอความเห็นต่อศาลว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้วแม้ลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลก็มีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้.คดีนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย)เด็ดขาดและเจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงิน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่า สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ขาดอายุความแล้ว ควรยกคำขอรับชำระหนี้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ลูกหนี้ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน ลงวันที่ 2 เมษายน 2522 สัญญาจะจ่ายเงิน850,059.09 บาท แก่เจ้าหนี้ตามเอกสารหมาย จ. 3 เพื่อชำระค่าหุ้นที่ลูกหนี้สั่งให้เจ้าหนี้ซื้อโดยเจ้าหนี้ชำระค่าหุ้นแทนลูกหนี้ไปแล้ว วันที่ 26 กันยายน 2522 เจ้าหนี้มีหนังสือทวงถามให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินภายในวันที่ 25 ตุลาคม2522 ลูกหนี้ได้รับหนังสือดังกล่าวเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2522แต่ไม่ได้ชำระหนี้ ต่อมาวันที่ 30 ธันวาคม 2526 ศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้เด็ดขาด วันที่ 9 เมษายน 2527 เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ มีปัญหาว่าหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3 ขาดอายุความหรือไม่ หนี้รายนี้ลูกหนี้จะต้องชำระให้เสร็จสิ้นภายในวันที่ 25 ตุลาคม 2522 ตามหนังสือทวงถาม เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระอายุความก็เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม 2522 เป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ คือ วันที่ 9เมษายน 2527 รวมเวลา 4 ปี 5 เดือน 14 วัน เรื่องอายุความประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 บัญญัติว่า 'ในคดีฟ้องผู้รับรองตั๋วแลกเงินก็ดี ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินก็ดี ท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นเวลาสามปีนับแต่วันตั๋วนั้นๆ ถึงกำหนดใช้เงิน' ดังนั้นหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นเวลาสามปีแล้ว จึงขาดอายุความ ข้อที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าเจ้าหนี้นำสืบพยานบุคคลประกอบพยานเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8 แสดงให้เห็นโดยปริยายว่าเจ้าหนี้กับลูกหนี้ต่อสู้คดีและคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์และลูกหนี้ให้การว่าเจ้าหนี้เคยนำหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ฟ้องลูกหนี้เป็นคดีล้มละลายต่อศาลชั้นต้น ตามคดึหมายเลขดำที่ ล.179/2525 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ เห็นว่า ตามเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8และคำให้การของลูกหนี้ฟังได้แต่เพียงว่า เจ้าหนี้ได้ฟ้องลูกหนี้เมื่อปี 2525 ตามคดีหมายเลขดำที่ 179/2525 เท่านั้น ตามคำให้การของพยานทุกฝ่ายและพยานเอกสารไม่ได้ระบุว่าเจ้าหนี้ฟ้องคดีดังกล่าวเมื่อวันที่และเดือนใด แม้ศาลชั้นต้นได้หมายเอกสารในคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2525 ก็เป็นเวลาภายหลังวันที่ 26 ตุลาคม 2525 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดอายุความ 3 ปีแล้ว จึงฟังไม่ได้ว่าเจ้าหนี้ได้ฟ้องคดีดังกล่าวก่อนวันที่ 27 ตุลาคม 2525 อันเป็นเหตุให้อายุความสะดุดหยุดอยู่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 175 การที่เจ้าหนี้แนบภาพถ่ายคำฟ้องคดีดังกล่าวท้ายฎีกาก็เป็นเอกสารที่อ้างและส่งภายหลังการเสร็จสิ้นกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นนี้แล้วเป็นเอกสารที่รับฟังไม่ได้ ส่วนปัญหาที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลจะอ้างเอาอายุความมาเป็นมูลยกคำขอรับชำระหนี้ไม่ได้นั้น เห็นว่ากระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็ได้เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้ว ศาลย่อมมีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้เมื่อหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินขาดอายุความ จึงเป็นหนี้ที่จะฟ้องร้องให้บังคับคดีไม่ได้เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 94(1) พิพากษายืน.(ส่อง สุขะปุณณพันธ์-สวัสดิ์ รอดเจริญ-เดชา สุวรรณโณ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย)เด็ดขาดและเจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงิน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่า สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ขาดอายุความแล้ว ควรยกคำขอรับชำระหนี้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ลูกหนี้ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน ลงวันที่ 2 เมษายน 2522 สัญญาจะจ่ายเงิน850,059.09 บาท แก่เจ้าหนี้ตามเอกสารหมาย จ. 3 เพื่อชำระค่าหุ้นที่ลูกหนี้สั่งให้เจ้าหนี้ซื้อโดยเจ้าหนี้ชำระค่าหุ้นแทนลูกหนี้ไปแล้ว วันที่ 26 กันยายน 2522 เจ้าหนี้มีหนังสือทวงถามให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินภายในวันที่ 25 ตุลาคม2522 ลูกหนี้ได้รับหนังสือดังกล่าวเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2522แต่ไม่ได้ชำระหนี้ ต่อมาวันที่ 30 ธันวาคม 2526 ศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้เด็ดขาด วันที่ 9 เมษายน 2527 เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ มีปัญหาว่าหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3 ขาดอายุความหรือไม่ หนี้รายนี้ลูกหนี้จะต้องชำระให้เสร็จสิ้นภายในวันที่ 25 ตุลาคม 2522 ตามหนังสือทวงถาม เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระอายุความก็เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม 2522 เป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ คือ วันที่ 9เมษายน 2527 รวมเวลา 4 ปี 5 เดือน 14 วัน เรื่องอายุความประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 บัญญัติว่า 'ในคดีฟ้องผู้รับรองตั๋วแลกเงินก็ดี ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินก็ดี ท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นเวลาสามปีนับแต่วันตั๋วนั้นๆ ถึงกำหนดใช้เงิน' ดังนั้นหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นเวลาสามปีแล้ว จึงขาดอายุความ ข้อที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าเจ้าหนี้นำสืบพยานบุคคลประกอบพยานเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8 แสดงให้เห็นโดยปริยายว่าเจ้าหนี้กับลูกหนี้ต่อสู้คดีและคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์และลูกหนี้ให้การว่าเจ้าหนี้เคยนำหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ฟ้องลูกหนี้เป็นคดีล้มละลายต่อศาลชั้นต้น ตามคดึหมายเลขดำที่ ล.179/2525 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ เห็นว่า ตามเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8และคำให้การของลูกหนี้ฟังได้แต่เพียงว่า เจ้าหนี้ได้ฟ้องลูกหนี้เมื่อปี 2525 ตามคดีหมายเลขดำที่ 179/2525 เท่านั้น ตามคำให้การของพยานทุกฝ่ายและพยานเอกสารไม่ได้ระบุว่าเจ้าหนี้ฟ้องคดีดังกล่าวเมื่อวันที่และเดือนใด แม้ศาลชั้นต้นได้หมายเอกสารในคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2525 ก็เป็นเวลาภายหลังวันที่ 26 ตุลาคม 2525 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดอายุความ 3 ปีแล้ว จึงฟังไม่ได้ว่าเจ้าหนี้ได้ฟ้องคดีดังกล่าวก่อนวันที่ 27 ตุลาคม 2525 อันเป็นเหตุให้อายุความสะดุดหยุดอยู่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 175 การที่เจ้าหนี้แนบภาพถ่ายคำฟ้องคดีดังกล่าวท้ายฎีกาก็เป็นเอกสารที่อ้างและส่งภายหลังการเสร็จสิ้นกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นนี้แล้วเป็นเอกสารที่รับฟังไม่ได้ ส่วนปัญหาที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลจะอ้างเอาอายุความมาเป็นมูลยกคำขอรับชำระหนี้ไม่ได้นั้น เห็นว่ากระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็ได้เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้ว ศาลย่อมมีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้เมื่อหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินขาดอายุความ จึงเป็นหนี้ที่จะฟ้องร้องให้บังคับคดีไม่ได้เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 94(1) พิพากษายืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2595/2531บริษัท หลักทรัพย์ ไทย ค้า จำกัดโจทก์เจ้าหนี้ ผู้ขอรับชำระหนี้โจทก์บริษัท เงิน ทุก หลักทรัพย์ ทิสโก้ จำกัดโจทก์นาย ชาลี พานิชชานนท์จำเลย ป.พ.พ. ม. 163, ม. 169, ม. 173, ม. 1001 ป.วิ.พ. ม. 177 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 94 (1), ม. 107, ม. 153อายุความฟ้องผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินมีกำหนด 3 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 และการขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนั้น อายุความการขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินจะเริ่มนับตั้งแต่วันถัดจากวันที่ลูกหนี้จะต้องชำระหนี้ให้เสร็จสิ้นเป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ เมื่อเจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นกำหนดเวลา 3 ปี แล้วคดีจึงขาดอายุความกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การต่อสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญ ทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพ์ได้เสนอความเห็นต่อศาลว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้วแม้ลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลก็มีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้.คดีนี้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ (จำเลย)เด็ดขาดและเจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงิน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่า สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ขาดอายุความแล้ว ควรยกคำขอรับชำระหนี้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ลูกหนี้ได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน ลงวันที่ 2 เมษายน 2522 สัญญาจะจ่ายเงิน850,059.09 บาท แก่เจ้าหนี้ตามเอกสารหมาย จ. 3 เพื่อชำระค่าหุ้นที่ลูกหนี้สั่งให้เจ้าหนี้ซื้อโดยเจ้าหนี้ชำระค่าหุ้นแทนลูกหนี้ไปแล้ว วันที่ 26 กันยายน 2522 เจ้าหนี้มีหนังสือทวงถามให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินภายในวันที่ 25 ตุลาคม2522 ลูกหนี้ได้รับหนังสือดังกล่าวเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2522แต่ไม่ได้ชำระหนี้ ต่อมาวันที่ 30 ธันวาคม 2526 ศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้เด็ดขาด วันที่ 9 เมษายน 2527 เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ มีปัญหาว่าหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3 ขาดอายุความหรือไม่ หนี้รายนี้ลูกหนี้จะต้องชำระให้เสร็จสิ้นภายในวันที่ 25 ตุลาคม 2522 ตามหนังสือทวงถาม เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระอายุความก็เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม 2522 เป็นต้นไปจนถึงวันที่เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ คือ วันที่ 9เมษายน 2527 รวมเวลา 4 ปี 5 เดือน 14 วัน เรื่องอายุความประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1001 บัญญัติว่า 'ในคดีฟ้องผู้รับรองตั๋วแลกเงินก็ดี ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินก็ดี ท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นเวลาสามปีนับแต่วันตั๋วนั้นๆ ถึงกำหนดใช้เงิน' ดังนั้นหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินตามเอกสารหมาย จ.3เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เมื่อพ้นเวลาสามปีแล้ว จึงขาดอายุความ ข้อที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าเจ้าหนี้นำสืบพยานบุคคลประกอบพยานเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8 แสดงให้เห็นโดยปริยายว่าเจ้าหนี้กับลูกหนี้ต่อสู้คดีและคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์และลูกหนี้ให้การว่าเจ้าหนี้เคยนำหนี้ที่ขอรับชำระหนี้ฟ้องลูกหนี้เป็นคดีล้มละลายต่อศาลชั้นต้น ตามคดึหมายเลขดำที่ ล.179/2525 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ เห็นว่า ตามเอกสารหมาย จ.1 ถึง จ.8และคำให้การของลูกหนี้ฟังได้แต่เพียงว่า เจ้าหนี้ได้ฟ้องลูกหนี้เมื่อปี 2525 ตามคดีหมายเลขดำที่ 179/2525 เท่านั้น ตามคำให้การของพยานทุกฝ่ายและพยานเอกสารไม่ได้ระบุว่าเจ้าหนี้ฟ้องคดีดังกล่าวเมื่อวันที่และเดือนใด แม้ศาลชั้นต้นได้หมายเอกสารในคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2525 ก็เป็นเวลาภายหลังวันที่ 26 ตุลาคม 2525 ซึ่งเป็นวันครบกำหนดอายุความ 3 ปีแล้ว จึงฟังไม่ได้ว่าเจ้าหนี้ได้ฟ้องคดีดังกล่าวก่อนวันที่ 27 ตุลาคม 2525 อันเป็นเหตุให้อายุความสะดุดหยุดอยู่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 175 การที่เจ้าหนี้แนบภาพถ่ายคำฟ้องคดีดังกล่าวท้ายฎีกาก็เป็นเอกสารที่อ้างและส่งภายหลังการเสร็จสิ้นกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นนี้แล้วเป็นเอกสารที่รับฟังไม่ได้ ส่วนปัญหาที่เจ้าหนี้ฎีกาว่าลูกหนี้ไม่ได้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้ ศาลจะอ้างเอาอายุความมาเป็นมูลยกคำขอรับชำระหนี้ไม่ได้นั้น เห็นว่ากระบวนพิจารณาคดีล้มละลายในชั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ ลูกหนี้ไม่จำต้องให้การสู้คดีเช่นคดีแพ่งสามัญทั้งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็ได้เสนอความเห็นต่อศาลชั้นต้นว่าสิทธิเรียกร้องของโจทก์ขาดอายุความแล้ว ศาลย่อมมีอำนาจหยิบยกอายุความขึ้นอ้างเพื่อยกคำขอรับชำระหนี้ได้เมื่อหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินขาดอายุความ จึงเป็นหนี้ที่จะฟ้องร้องให้บังคับคดีไม่ได้เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้ไม่ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 94(1) พิพากษายืน.(ส่อง สุขะปุณณพันธ์-สวัสดิ์ รอดเจริญ-เดชา สุวรรณโณ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ