คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 243/2530หลักกฎหมาย: การที่บริษัทจำเลยที่ 3 ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถยนต์แท็กซี่ออกแล่นรับคนโดยสารในนามของจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อ ได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตรา บริษัท จำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถดังกล่าวย่อมทำให้บุคคลทั่วไปเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดิน รถยนต์รับจ้างนั้นในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง การกระทำของจำเลยที่ 3 เป็นการเชิด จำเลยที่ 1 เป็นตัวแทน จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตที่ได้รับความเสียหายจากผลแห่งการละเมิดของจำเลยที่ 1 เสมือนจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทนของตน.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ขับรถยนต์แท็กซี่และจำเลยที่ 2 ขับรถยนต์ด้วยความประมาทชนกันเป็นเหตุให้รถยนต์แท็กซี่กระเด็นไปชนประตูห้างโจทก์เสียหายเป็นเงิน 41,500 บาท สินค้าภายในห้างเสียหายคิดเป็นเงิน 43,250 บาท ส่วนจำเลยที่ 3 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดและเป็นเจ้าของผู้ครอบครองรถยนต์แท็กซี่คันดังกล่าวและเป็นนายจ้างจำเลยที่ 1 หรือยอมให้จำเลยที่ 1 เชิด จำเลยที่ 3 ออกเป็นนายจ้างซึ่งจำเลยที่ 1 กระทำในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 3 ขอให้จำเลยทั้งสามรับผิดชดใช้ค่าเสียหายดังกล่าวจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าเหตุเกิดเพราะความประมาทของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ลูกจ้างจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 ไม่เคยยินยอมให้จำเลยที่ 1 เชิดตนเป็นนายจ้าง จำเลยที่3 กระทำกิจการให้เช่ารถยนต์แท็กซี่อย่างทรัพย์สินที่เช่ากันทั่วไปเท่านั้น จำเลยที่ 3 ไม่มีหน้าที่ควบคุมคงได้แต่ค่าเช่าเป็นรายวันขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน 84,750บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์คนละ 1,000 บาท แทนโจทก์จำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เหตุคดีนี้เกิดจากจำเลยที่ 1ผู้ขับรถยนต์แท็กซี่คันหมายเลขทะเบียน 1ท-8703 ซึ่งมีตราบริษัทจำเลยที่ 3 ปรากฏอยู่ที่ข้างรถ ขับรถออกจากข้างถนนด้านซ้ายเปลี่ยนช่องทางเดินรถมาทางขวาตัดหน้ารถยนต์ซูบารุซึ่งจำเลยที่ 2 ขับมาด้วยความเร็วสูงและเมาสุราจึงเกิดชนกันขึ้น การกระทำของจำเลยที่ 1และที่ 2 เป็นการขับรถด้วยความประมาททั้งสองฝ่าย หลังชนกันแล้วรถยนต์ซูบารุเบนไปชนเกาะกลางยางหน้าแตกทั้งสองข้าง ส่วนรถแท็กซี่ที่จำเลยที่ 1 ขับกระเด็นไปทางซ้ายขึ้นไปบนทางเท้าริมถนนพุ่งเข้าชนประตูห้างโจทก์ทำให้ประตูและสินค้าภายในห้างของโจทก์เสียหายคิดเป็นค่าเสียหายทั้งสิ้น 84,750 บาท จำเลยที่ 3 เป็นบริษัทจำกัดมีวัตถุประสงค์ประกอบกิจการขนส่งทางบกและเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารใช้รถยนต์สี่ล้อไม่เกิน 7 คน แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "...เมื่อจำเลยที่ 2 ยอมให้มีการนำรถยนต์แท็กซี่คันเกิดเหตุออกแล่นรับคนโดยสารในนามของบริษัทจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตราบริษัทจำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถเพราะคงไม่มีบริษัทใดยอมให้นำตราของบริษัทไปใช้ในกิจการตามวัตถุประสงค์ของบริษัทได้ตามชอบใจ บุคคลทั่วไปย่อมเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 3 ได้เชิดจำเลยที่ 4 เป็นตัวแทนของจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตเสมือนจำเลยที่ 1เป็นตัวแทนของตน ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน โจทก์ไม่แก้ฎีกาจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 243/2530ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอี่ยมเจริญคาร์ฟ วิ่ง ฯโจทก์นาย คำ หล้า ผ่อนสีดา กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 425, ม. 427, ม. 821การที่บริษัทจำเลยที่ 3 ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถยนต์แท็กซี่ออกแล่นรับคนโดยสารในนามของจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อ ได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตรา บริษัท จำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถดังกล่าวย่อมทำให้บุคคลทั่วไปเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดิน รถยนต์รับจ้างนั้นในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง การกระทำของจำเลยที่ 3 เป็นการเชิด จำเลยที่ 1 เป็นตัวแทน จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตที่ได้รับความเสียหายจากผลแห่งการละเมิดของจำเลยที่ 1 เสมือนจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทนของตน.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ขับรถยนต์แท็กซี่และจำเลยที่ 2 ขับรถยนต์ด้วยความประมาทชนกันเป็นเหตุให้รถยนต์แท็กซี่กระเด็นไปชนประตูห้างโจทก์เสียหายเป็นเงิน 41,500 บาท สินค้าภายในห้างเสียหายคิดเป็นเงิน 43,250 บาท ส่วนจำเลยที่ 3 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดและเป็นเจ้าของผู้ครอบครองรถยนต์แท็กซี่คันดังกล่าวและเป็นนายจ้างจำเลยที่ 1 หรือยอมให้จำเลยที่ 1 เชิด จำเลยที่ 3 ออกเป็นนายจ้างซึ่งจำเลยที่ 1 กระทำในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 3 ขอให้จำเลยทั้งสามรับผิดชดใช้ค่าเสียหายดังกล่าวจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าเหตุเกิดเพราะความประมาทของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ลูกจ้างจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 ไม่เคยยินยอมให้จำเลยที่ 1 เชิดตนเป็นนายจ้าง จำเลยที่3 กระทำกิจการให้เช่ารถยนต์แท็กซี่อย่างทรัพย์สินที่เช่ากันทั่วไปเท่านั้น จำเลยที่ 3 ไม่มีหน้าที่ควบคุมคงได้แต่ค่าเช่าเป็นรายวันขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน 84,750บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์คนละ 1,000 บาท แทนโจทก์จำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เหตุคดีนี้เกิดจากจำเลยที่ 1ผู้ขับรถยนต์แท็กซี่คันหมายเลขทะเบียน 1ท-8703 ซึ่งมีตราบริษัทจำเลยที่ 3 ปรากฏอยู่ที่ข้างรถ ขับรถออกจากข้างถนนด้านซ้ายเปลี่ยนช่องทางเดินรถมาทางขวาตัดหน้ารถยนต์ซูบารุซึ่งจำเลยที่ 2 ขับมาด้วยความเร็วสูงและเมาสุราจึงเกิดชนกันขึ้น การกระทำของจำเลยที่ 1และที่ 2 เป็นการขับรถด้วยความประมาททั้งสองฝ่าย หลังชนกันแล้วรถยนต์ซูบารุเบนไปชนเกาะกลางยางหน้าแตกทั้งสองข้าง ส่วนรถแท็กซี่ที่จำเลยที่ 1 ขับกระเด็นไปทางซ้ายขึ้นไปบนทางเท้าริมถนนพุ่งเข้าชนประตูห้างโจทก์ทำให้ประตูและสินค้าภายในห้างของโจทก์เสียหายคิดเป็นค่าเสียหายทั้งสิ้น 84,750 บาท จำเลยที่ 3 เป็นบริษัทจำกัดมีวัตถุประสงค์ประกอบกิจการขนส่งทางบกและเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารใช้รถยนต์สี่ล้อไม่เกิน 7 คน แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "...เมื่อจำเลยที่ 2 ยอมให้มีการนำรถยนต์แท็กซี่คันเกิดเหตุออกแล่นรับคนโดยสารในนามของบริษัทจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตราบริษัทจำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถเพราะคงไม่มีบริษัทใดยอมให้นำตราของบริษัทไปใช้ในกิจการตามวัตถุประสงค์ของบริษัทได้ตามชอบใจ บุคคลทั่วไปย่อมเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 3 ได้เชิดจำเลยที่ 4 เป็นตัวแทนของจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตเสมือนจำเลยที่ 1เป็นตัวแทนของตน ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน โจทก์ไม่แก้ฎีกาจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้.(อำนวย เปล่งวิทยา-สุชาติ จิวะชาติ-เสรี แสงศิลป์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตัวการที่จะต้องรับผิดในผลแห่งละเมิดซึ่งตัวแทนได้กระทำภายในขอบอำนาจแห่งฐานตัวแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 427นั้น หาได้มีความหมายจำกัดเฉพาะการตั้งตัวแทนไปทำนิติกรรมกับบุคคลภายนอกไม่ นายทหารยศพันโทใช้ทหารขับรถยศสิบโทที่ทำงานในสังกัดเดียวกัน ให้ขับรถไปขนปูนซิเมนต์ให้วัดที่นายทหารเป็นกรรมการ หรือนายทหารสั่งให้พลทหารรับใช้ขับรถยนต์ไปรับบุตรมาจากโรงเรียน แม้กิจการที่ทหารขับรถจะไปกระทำมิใช่นิติกรรม แต่เมื่อนายทหารมีอำนาจบังคับบัญชาแก่ทหารขับรถสามารถควบคุมทหารขับรถได้ ก็ถือว่านายทหารเป็นตัวการตามความหมายของมาตรา 427 แล้ว ต้องรับผิดในผลแห่งละเมิดที่ทหารขับรถได้ขับรถโดยประมาทก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหายด้วย ตามมาตรา 427 ประกอบด้วยมาตรา 820(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1133/2516 และที่ 2977/2523) ในเรื่องตัวแทนเชิด กรณีนิติกรรมนอกจากตัวการได้แสดงออกให้คนภายนอกหลงเข้าใจว่าบุคคลคนหนึ่งเป็นตัวแทนแล้ว ต้องปรากฏว่าบุคคลภายนอกได้กระทำการลงเพราะความหลงไปนั้นจนเป็นที่เสียหายแก่เขาด้วย ส่วนในกรณีละเมิดเห็นได้ว่าความเสียหายหาได้เป็นผลจากการหลงเข้าใจไม่ แต่ก็มีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตัวการต้องรับผิดในการกระทำละเมิดของผู้ถูกเชิดเป็นตัวแทนด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 427 ประกอบด้วย มาตรา 821 เช่น สหกรณ์แท็กซี่ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถแท็กซี่ของสหกรณ์เดินรับบรรทุกคนโดยสารในกิจการของสหกรณ์ เป็นการเชิดให้เข้าใจว่าจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทน จำเลยที่ 1 ละเมิดชนรถโจทก์สหกรณ์ต้องรับผิดร่วมด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 427,821(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3116/2523) คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมานเหตุนี้ก็เช่นเดียวกัน เมื่อจำเลยที่ 3 ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถยนต์แท็กซี่ที่มีตราบริษัทจำเลยที่ 3 ติดอยู่ออกแล่นรับผู้โดยสาร ทำให้บุคคลภายนอกเข้าใจว่าจำเลยที่ 3 ประกอบกิจการเดินรถยนต์รับจ้างเอง ก็เป็นการเชิดจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทนต้องรับผิดต่อโจทก์ในผลแห่งการละเมิดของจำเลยที่ 1 ไม่ว่าความจริงจำเลยที่ 1 จะเป็นเพียงผู้เช่ารถแท็กซี่จากจำเลยที่ 3 หรือไม่ อย่างไรก็ดี ถ้าสหกรณ์หรือบริษัทที่ประกอบการเดินรถแท็กซี่มิได้ติดแสดงตราหรือชื่อของตนไว้ที่รถแท็กซี่ แล้วให้เช่ารถนั้นแก่บุคคลอื่นไปขับหารายได้ แม้การให้เช่านั้นจะเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย(กฎกระทรวง ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์) สหกรณ์หรือบริษัทดังกล่าวก็หาต้องรับผิดในผลแห่งการกระทำละเมิดโดยขับรถประมาท เป็นเหตุให้ผู้อื่นเสียหายซึ่งผู้เช่าได้กระทำลงไม่ เพราะผู้เช่ามิใช่ลูกจ้างหรือตัวแทนของสหกรณ์หรือบริษัท (คำพิพากษาศาลฎีกาที่3063/2526 และที่ 1340/2529). สมบูรณ์ บุญภินนท์.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ขับรถยนต์แท็กซี่และจำเลยที่ 2 ขับรถยนต์ด้วยความประมาทชนกันเป็นเหตุให้รถยนต์แท็กซี่กระเด็นไปชนประตูห้างโจทก์เสียหายเป็นเงิน 41,500 บาท สินค้าภายในห้างเสียหายคิดเป็นเงิน 43,250 บาท ส่วนจำเลยที่ 3 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดและเป็นเจ้าของผู้ครอบครองรถยนต์แท็กซี่คันดังกล่าวและเป็นนายจ้างจำเลยที่ 1 หรือยอมให้จำเลยที่ 1 เชิด จำเลยที่ 3 ออกเป็นนายจ้างซึ่งจำเลยที่ 1 กระทำในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 3 ขอให้จำเลยทั้งสามรับผิดชดใช้ค่าเสียหายดังกล่าวจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าเหตุเกิดเพราะความประมาทของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ลูกจ้างจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 ไม่เคยยินยอมให้จำเลยที่ 1 เชิดตนเป็นนายจ้าง จำเลยที่3 กระทำกิจการให้เช่ารถยนต์แท็กซี่อย่างทรัพย์สินที่เช่ากันทั่วไปเท่านั้น จำเลยที่ 3 ไม่มีหน้าที่ควบคุมคงได้แต่ค่าเช่าเป็นรายวันขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน 84,750บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์คนละ 1,000 บาท แทนโจทก์จำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เหตุคดีนี้เกิดจากจำเลยที่ 1ผู้ขับรถยนต์แท็กซี่คันหมายเลขทะเบียน 1ท-8703 ซึ่งมีตราบริษัทจำเลยที่ 3 ปรากฏอยู่ที่ข้างรถ ขับรถออกจากข้างถนนด้านซ้ายเปลี่ยนช่องทางเดินรถมาทางขวาตัดหน้ารถยนต์ซูบารุซึ่งจำเลยที่ 2 ขับมาด้วยความเร็วสูงและเมาสุราจึงเกิดชนกันขึ้น การกระทำของจำเลยที่ 1และที่ 2 เป็นการขับรถด้วยความประมาททั้งสองฝ่าย หลังชนกันแล้วรถยนต์ซูบารุเบนไปชนเกาะกลางยางหน้าแตกทั้งสองข้าง ส่วนรถแท็กซี่ที่จำเลยที่ 1 ขับกระเด็นไปทางซ้ายขึ้นไปบนทางเท้าริมถนนพุ่งเข้าชนประตูห้างโจทก์ทำให้ประตูและสินค้าภายในห้างของโจทก์เสียหายคิดเป็นค่าเสียหายทั้งสิ้น 84,750 บาท จำเลยที่ 3 เป็นบริษัทจำกัดมีวัตถุประสงค์ประกอบกิจการขนส่งทางบกและเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารใช้รถยนต์สี่ล้อไม่เกิน 7 คน แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "...เมื่อจำเลยที่ 2 ยอมให้มีการนำรถยนต์แท็กซี่คันเกิดเหตุออกแล่นรับคนโดยสารในนามของบริษัทจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตราบริษัทจำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถเพราะคงไม่มีบริษัทใดยอมให้นำตราของบริษัทไปใช้ในกิจการตามวัตถุประสงค์ของบริษัทได้ตามชอบใจ บุคคลทั่วไปย่อมเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 3 ได้เชิดจำเลยที่ 4 เป็นตัวแทนของจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตเสมือนจำเลยที่ 1เป็นตัวแทนของตน ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน โจทก์ไม่แก้ฎีกาจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 243/2530ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอี่ยมเจริญคาร์ฟ วิ่ง ฯโจทก์นาย คำ หล้า ผ่อนสีดา กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 425, ม. 427, ม. 821การที่บริษัทจำเลยที่ 3 ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถยนต์แท็กซี่ออกแล่นรับคนโดยสารในนามของจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อ ได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตรา บริษัท จำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถดังกล่าวย่อมทำให้บุคคลทั่วไปเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดิน รถยนต์รับจ้างนั้นในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง การกระทำของจำเลยที่ 3 เป็นการเชิด จำเลยที่ 1 เป็นตัวแทน จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตที่ได้รับความเสียหายจากผลแห่งการละเมิดของจำเลยที่ 1 เสมือนจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทนของตน.โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ขับรถยนต์แท็กซี่และจำเลยที่ 2 ขับรถยนต์ด้วยความประมาทชนกันเป็นเหตุให้รถยนต์แท็กซี่กระเด็นไปชนประตูห้างโจทก์เสียหายเป็นเงิน 41,500 บาท สินค้าภายในห้างเสียหายคิดเป็นเงิน 43,250 บาท ส่วนจำเลยที่ 3 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดและเป็นเจ้าของผู้ครอบครองรถยนต์แท็กซี่คันดังกล่าวและเป็นนายจ้างจำเลยที่ 1 หรือยอมให้จำเลยที่ 1 เชิด จำเลยที่ 3 ออกเป็นนายจ้างซึ่งจำเลยที่ 1 กระทำในทางการที่จ้างของจำเลยที่ 3 ขอให้จำเลยทั้งสามรับผิดชดใช้ค่าเสียหายดังกล่าวจำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาจำเลยที่ 2 ให้การว่าเหตุเกิดเพราะความประมาทของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 3 ให้การว่า จำเลยที่ 1 ไม่ใช่ลูกจ้างจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 ไม่เคยยินยอมให้จำเลยที่ 1 เชิดตนเป็นนายจ้าง จำเลยที่3 กระทำกิจการให้เช่ารถยนต์แท็กซี่อย่างทรัพย์สินที่เช่ากันทั่วไปเท่านั้น จำเลยที่ 3 ไม่มีหน้าที่ควบคุมคงได้แต่ค่าเช่าเป็นรายวันขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวน 84,750บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี และให้จำเลยทั้งสามใช้ค่าฤชาธรรมเนียมโดยกำหนดค่าทนายความ 2,000 บาทจำเลยที่ 2 ที่ 3 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 และที่ 3 ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์คนละ 1,000 บาท แทนโจทก์จำเลยที่ 3 ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เหตุคดีนี้เกิดจากจำเลยที่ 1ผู้ขับรถยนต์แท็กซี่คันหมายเลขทะเบียน 1ท-8703 ซึ่งมีตราบริษัทจำเลยที่ 3 ปรากฏอยู่ที่ข้างรถ ขับรถออกจากข้างถนนด้านซ้ายเปลี่ยนช่องทางเดินรถมาทางขวาตัดหน้ารถยนต์ซูบารุซึ่งจำเลยที่ 2 ขับมาด้วยความเร็วสูงและเมาสุราจึงเกิดชนกันขึ้น การกระทำของจำเลยที่ 1และที่ 2 เป็นการขับรถด้วยความประมาททั้งสองฝ่าย หลังชนกันแล้วรถยนต์ซูบารุเบนไปชนเกาะกลางยางหน้าแตกทั้งสองข้าง ส่วนรถแท็กซี่ที่จำเลยที่ 1 ขับกระเด็นไปทางซ้ายขึ้นไปบนทางเท้าริมถนนพุ่งเข้าชนประตูห้างโจทก์ทำให้ประตูและสินค้าภายในห้างของโจทก์เสียหายคิดเป็นค่าเสียหายทั้งสิ้น 84,750 บาท จำเลยที่ 3 เป็นบริษัทจำกัดมีวัตถุประสงค์ประกอบกิจการขนส่งทางบกและเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารใช้รถยนต์สี่ล้อไม่เกิน 7 คน แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "...เมื่อจำเลยที่ 2 ยอมให้มีการนำรถยนต์แท็กซี่คันเกิดเหตุออกแล่นรับคนโดยสารในนามของบริษัทจำเลยที่ 3 โดยเปิดเผยและเป็นที่เชื่อได้ว่าจำเลยที่ 3 จะต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากการอนุญาตให้ใช้ตราบริษัทจำเลยที่ 3 ติดอยู่ที่ข้างรถเพราะคงไม่มีบริษัทใดยอมให้นำตราของบริษัทไปใช้ในกิจการตามวัตถุประสงค์ของบริษัทได้ตามชอบใจ บุคคลทั่วไปย่อมเข้าใจว่า จำเลยที่ 3 เป็นผู้ประกอบการเดินรถยนต์รับจ้างโดยสารในกิจการของจำเลยที่ 3 เอง ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ 3 ได้เชิดจำเลยที่ 4 เป็นตัวแทนของจำเลยที่ 3จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตเสมือนจำเลยที่ 1เป็นตัวแทนของตน ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาจำเลยที่ 3 ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน โจทก์ไม่แก้ฎีกาจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้.(อำนวย เปล่งวิทยา-สุชาติ จิวะชาติ-เสรี แสงศิลป์)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตัวการที่จะต้องรับผิดในผลแห่งละเมิดซึ่งตัวแทนได้กระทำภายในขอบอำนาจแห่งฐานตัวแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 427นั้น หาได้มีความหมายจำกัดเฉพาะการตั้งตัวแทนไปทำนิติกรรมกับบุคคลภายนอกไม่ นายทหารยศพันโทใช้ทหารขับรถยศสิบโทที่ทำงานในสังกัดเดียวกัน ให้ขับรถไปขนปูนซิเมนต์ให้วัดที่นายทหารเป็นกรรมการ หรือนายทหารสั่งให้พลทหารรับใช้ขับรถยนต์ไปรับบุตรมาจากโรงเรียน แม้กิจการที่ทหารขับรถจะไปกระทำมิใช่นิติกรรม แต่เมื่อนายทหารมีอำนาจบังคับบัญชาแก่ทหารขับรถสามารถควบคุมทหารขับรถได้ ก็ถือว่านายทหารเป็นตัวการตามความหมายของมาตรา 427 แล้ว ต้องรับผิดในผลแห่งละเมิดที่ทหารขับรถได้ขับรถโดยประมาทก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหายด้วย ตามมาตรา 427 ประกอบด้วยมาตรา 820(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1133/2516 และที่ 2977/2523) ในเรื่องตัวแทนเชิด กรณีนิติกรรมนอกจากตัวการได้แสดงออกให้คนภายนอกหลงเข้าใจว่าบุคคลคนหนึ่งเป็นตัวแทนแล้ว ต้องปรากฏว่าบุคคลภายนอกได้กระทำการลงเพราะความหลงไปนั้นจนเป็นที่เสียหายแก่เขาด้วย ส่วนในกรณีละเมิดเห็นได้ว่าความเสียหายหาได้เป็นผลจากการหลงเข้าใจไม่ แต่ก็มีคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตัวการต้องรับผิดในการกระทำละเมิดของผู้ถูกเชิดเป็นตัวแทนด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 427 ประกอบด้วย มาตรา 821 เช่น สหกรณ์แท็กซี่ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถแท็กซี่ของสหกรณ์เดินรับบรรทุกคนโดยสารในกิจการของสหกรณ์ เป็นการเชิดให้เข้าใจว่าจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทน จำเลยที่ 1 ละเมิดชนรถโจทก์สหกรณ์ต้องรับผิดร่วมด้วย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 427,821(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3116/2523) คำพิพากษาศาลฎีกาที่หมานเหตุนี้ก็เช่นเดียวกัน เมื่อจำเลยที่ 3 ยอมให้จำเลยที่ 1 นำรถยนต์แท็กซี่ที่มีตราบริษัทจำเลยที่ 3 ติดอยู่ออกแล่นรับผู้โดยสาร ทำให้บุคคลภายนอกเข้าใจว่าจำเลยที่ 3 ประกอบกิจการเดินรถยนต์รับจ้างเอง ก็เป็นการเชิดจำเลยที่ 1 เป็นตัวแทนต้องรับผิดต่อโจทก์ในผลแห่งการละเมิดของจำเลยที่ 1 ไม่ว่าความจริงจำเลยที่ 1 จะเป็นเพียงผู้เช่ารถแท็กซี่จากจำเลยที่ 3 หรือไม่ อย่างไรก็ดี ถ้าสหกรณ์หรือบริษัทที่ประกอบการเดินรถแท็กซี่มิได้ติดแสดงตราหรือชื่อของตนไว้ที่รถแท็กซี่ แล้วให้เช่ารถนั้นแก่บุคคลอื่นไปขับหารายได้ แม้การให้เช่านั้นจะเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย(กฎกระทรวง ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์) สหกรณ์หรือบริษัทดังกล่าวก็หาต้องรับผิดในผลแห่งการกระทำละเมิดโดยขับรถประมาท เป็นเหตุให้ผู้อื่นเสียหายซึ่งผู้เช่าได้กระทำลงไม่ เพราะผู้เช่ามิใช่ลูกจ้างหรือตัวแทนของสหกรณ์หรือบริษัท (คำพิพากษาศาลฎีกาที่3063/2526 และที่ 1340/2529). สมบูรณ์ บุญภินนท์.