คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 648/2538หลักกฎหมาย: ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลภายใน15วันโจทก์อุทธรณ์ว่าไม่ต้องเสียศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์เพราะเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาและโจทก์มิได้ชำระค่าขึ้นศาลภายในกำหนดศาลชั้นต้นมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อุทธรณ์คำสั่งที่ให้จำหน่ายคดีและขอให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปการที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์นั้นไม่ถูกต้องเพราะศาลอุทธรณ์ยังมิได้สั่งรับอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์จึงยังไม่มีอำนาจวินิจฉัยการที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยให้ถือว่าเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา249วรรคแรกแต่การที่โจทก์ไม่ยอมเสียค่าขึ้นศาลเพราะเชื่อโดยสุจริตว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์จึงไม่อาจถือว่าโจทก์เพิกเฉยไม่ดำเนินคดีภายในเวลาตามที่ศาลกำหนดอันจะถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ส่งมอบ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ตาม ฟ้อง แก่ โจทก์ หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดงเจตนา ยินยอม ให้ เจ้าพนักงาน ที่ดิน ออก ใบแทน ให้ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ได้ สิทธิ ครอบครอง ใน ที่ดินพิพาท ขอให้ ยกฟ้อง และ ฟ้องแย้ง ขอให้ พิพากษา เพิกถอน ชื่อ นาย ลิ เกิดปราง ออกจาก หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ เป็น ชื่อ ของ จำเลย ห้าม มิให้ โจทก์ และ บริวาร เข้า เกี่ยวข้อง กับ ที่ดินพิพาท และ ให้สิทธิ ครอบครอง เป็น ของ จำเลย แต่ ผู้เดียว ให้ โจทก์ จดทะเบียน โอน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท เป็น ชื่อ จำเลยหาก โจทก์ ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ โจทก์โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ไม่มี สิทธิ ขอให้ โจทก์ จดทะเบียนโอนสิทธิ ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ แก่ จำเลยขอให้ ยกฟ้อง แย้งใน วันนัด สืบพยานโจทก์ ซึ่ง มี หน้าที่ นำสืบ ก่อน ใน นัดแรกศาลชั้นต้น สั่ง เลื่อน การ สืบพยาน ไป และ บันทึก ใน รายงาน กระบวนพิจารณาว่า กรณี ถือได้ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ให้ โจทก์ จำเลย เสีย ค่าขึ้นศาลตาม ราคา ที่ดินพิพาท ภายใน 15 วันโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มี คำสั่ง ว่า โจทก์ ไม่ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เป็น คดีมีทุนทรัพย์ศาลชั้นต้น ไม่รับ อุทธรณ์ เพราะ เป็น คำสั่ง ระหว่าง พิจารณาโจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับ แต่ หลังจาก นั้น เพียง 6 วันเจ้าหน้าที่ศาล ทำ รายงาน เสนอ ศาล ว่า พ้น กำหนด 15 วัน แล้ว โจทก์ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่มเติม ศาลชั้นต้น ถือว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง สั่งจำหน่ายคดี ฟ้องแย้ง ถือว่า ตก ไป คืน ค่าขึ้นศาล ใน ส่วน ฟ้องแย้งให้ จำเลยโจทก์ อุทธรณ์ คำสั่ง ที่ ให้ จำหน่ายคดี โดย ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มีคำสั่ง ว่าคดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ โจทก์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาลเพิ่ม และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา พิพากษา ต่อไปศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ โจทก์ ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคา ของ ที่ดินพิพาท คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ชอบแล้วพิพากษายืนโจทก์ ฎีกา ว่า คดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา สืบพยาน ต่อไป หาก ศาลฎีกา เห็นว่า คดี ของ โจทก์ มีทุนทรัพย์ ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ ชำระ ค่าธรรมเนียม ภายใน ระยะเวลาอัน สมควร ด้วยศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "อุทธรณ์ ฉบับ แรก เกี่ยวกับ ทุนทรัพย์ และ การชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เป็น อุทธรณ์ คำสั่ง ระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้นศาลชั้นต้น สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ โจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับแต่ ศาลอุทธรณ์ ก็ ยัง มิได้ สั่ง รับ ศาลอุทธรณ์ จึง ยัง ไม่มี อำนาจวินิจฉัย ดังนั้น ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่าคดี ของ โจทก์ มี ทุนทรัพย์จึง ไม่ถูกต้อง แม้ ศาลฎีกา จะ เห็นพ้อง ด้วย กับ ศาลล่าง ทั้ง สอง ว่าเป็น คดีมีทุนทรัพย์ ก็ ยัง รับ วินิจฉัย ให้ ไม่ได้ เพราะ เป็น คำสั่งระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ซึ่ง ต้องห้าม มิให้ อุทธรณ์ ฎีกา โจทก์จะ ต้อง ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไป ก่อน โดย โจทก์ จะ ต้อง ชำระค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไป ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ที่ กฎหมาย ห้าม อุทธรณ์ฎีกา ใน ระหว่าง พิจารณา เพราะ จะ ทำให้ คดี ล่าช้า คง เพียงแต่ ให้ โต้แย้งคำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไว้ ก่อน เมื่อ ศาลชั้นต้น พิพากษา แล้ว จึง จะอุทธรณ์ ฎีกา ได้ และ ถ้า ฟังขึ้น ศาล ก็ จะ สั่ง คืน ค่าขึ้นศาล ส่วน เกินแก่ โจทก์ การ ที่ ศาลอุทธรณ์ รับ วินิจฉัย ให้ ต้อง ถือว่า เป็น ข้อ ที่มิได้ ยกขึ้น ว่า กัน มา แล้ว โดยชอบ ใน ศาลอุทธรณ์ ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 249 วรรคแรก ศาลฎีกา ไม่รับ วินิจฉัยปัญหา ต่อไป เกี่ยวกับ อุทธรณ์ ฉบับ หลัง ซึ่ง เมื่อ ศาลชั้นต้นสั่ง จำหน่ายคดี แล้ว โจทก์ ก็ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป และ เมื่อ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน โจทก์ ก็ ฎีกา ขอให้ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป กรณี ถือได้ว่า เป็น การ อุทธรณ์ฎีกา คำสั่ง จำหน่ายคดี ของ ศาลชั้นต้น แต่ ปัญหา การ สั่ง จำหน่ายคดี จะถูกต้อง หรือไม่ ศาลอุทธรณ์ มิได้ วินิจฉัย โดย ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัยแต่ เรื่อง ทุนทรัพย์ ศาลฎีกา เห็นควร วินิจฉัย ไป เสีย ทีเดียว จึง มีปัญหา ว่า ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี นั้น ถูกต้อง หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การ ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ภายใน เวลา ที่ ศาลชั้นต้น กำหนดจะ เกิด ผลเสีย หาย ก็ ต่อเมื่อ คู่ความ ฝ่าย นั้น ไม่ยอม ชำระ ดัง ที่ บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 149 วรรคแรก หรืออีก นัย หนึ่ง คือ ขัดขืน แต่ กรณี นี้ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา คำสั่งศาลว่า โจทก์ ไม่ต้อง ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เพราะ เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์โจทก์ ยัง ไม่แน่ ใจ ว่า จะ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่ม จริง หรือไม่ เมื่อศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มทั้งที่ ไม่มี อำนาจ วินิจฉัย ก็ เป็นเหตุ ให้ โจทก์ เชื่อ โดยสุจริตและ ฎีกา ต่อมา ว่า เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มไม่มี พฤติการณ์ ว่า โจทก์ ประวิงคดี เพราะ ถ้า ประวิงคดี โจทก์ เอง จะเป็น ฝ่าย เสียหาย เมื่อ ฎีกา แล้ว โจทก์ คง จะ รอ ฟัง ผล โจทก์ กล่าว ในตอนท้าย ของ ฎีกา ว่า ถ้า เห็นว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ซึ่ง ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ เสีย ตาม สมควร แสดง ว่า ถ้าถึงที่สุด แล้ว โจทก์ ก็ จะ ยอม เสีย ตาม พฤติการณ์ แห่ง คดี นี้ ศาลฎีกาเชื่อ ว่า โจทก์ เข้าใจ โดยสุจริต ว่า สามารถ ดำเนิน กระบวนพิจารณาเช่น ที่ ว่า มา ได้ จึง มิใช่ โจทก์ ไม่ยอม เสีย เพียงแต่ รอ ให้ ถึงที่สุดเพื่อ ให้ แน่นอน เสีย ก่อน เมื่อ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา อยู่ เช่นนี้ก็ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ ขัดขืน หรือไม่ ยอม เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มและ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ เพิกเฉย ไม่ดำเนินคดี ภายใน เวลา ตาม ที่ศาล กำหนด อัน จะ ถือ เป็นเหตุ ว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 174(2) ยัง ไม่มี เหตุ ที่ ศาลชั้นต้นจะ สั่ง จำหน่ายคดี การ ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี จึง ไม่ถูกต้องแม้ โจทก์ จะ มิได้ ขอ ขยาย ระยะเวลา ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ดัง คำ แก้ ฎีกาของ จำเลย ก็ ไม่มี ผล เปลี่ยนแปลง คำวินิจฉัย ดังกล่าว ที่ จำเลย แก้ ฎีกาว่า ใน ชั้นอุทธรณ์ โจทก์ ไม่ได้ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม โจทก์ จะ มา ขอให้ ศาลฎีกา กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไม่ได้ นั้น ข้อ นี้ เป็น เพียง วิธีการ เรียกเก็บค่าธรรมเนียมศาล ซึ่ง ศาล มีอำนาจ กำหนด เวลา ให้ คู่ความ นำ มา ชำระ ได้แม้ โจทก์ จะ มิได้ ร้องขอ ให้ กำหนด เวลา ศาล ก็ จะ ต้อง กำหนด เวลา ให้โจทก์ นำ มา ชำระ กรณี มิใช่ ข้อ ที่ จะ ต้อง ยกขึ้น โต้แย้ง หรือ ว่ากล่าวใน อุทธรณ์ หรือ ฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น บางส่วน "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ และ ยกคำสั่ง จำหน่ายคดี ของศาลชั้นต้น ให้ ศาลชั้นต้น สั่ง ให้ โจทก์ ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคาที่ดินพิพาท โดย กำหนด เวลา ให้ ตาม สมควร ไม่ให้ น้อยกว่า 15 วัน แล้วดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 648/2538นาย ไกล เกิดปราง ใน ฐานะ ผู้จัดการมรดก ของ นาย ลิ เกิดปรางโจทก์นาง เลี้ยน สุณาวงค์หรือสุณาวงศ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 174 (2), ม. 149 วรรคแรก, ม. 249 วรรคแรกในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลภายใน15วันโจทก์อุทธรณ์ว่าไม่ต้องเสียศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์เพราะเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาและโจทก์มิได้ชำระค่าขึ้นศาลภายในกำหนดศาลชั้นต้นมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อุทธรณ์คำสั่งที่ให้จำหน่ายคดีและขอให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปการที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์นั้นไม่ถูกต้องเพราะศาลอุทธรณ์ยังมิได้สั่งรับอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์จึงยังไม่มีอำนาจวินิจฉัยการที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยให้ถือว่าเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา249วรรคแรกแต่การที่โจทก์ไม่ยอมเสียค่าขึ้นศาลเพราะเชื่อโดยสุจริตว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์จึงไม่อาจถือว่าโจทก์เพิกเฉยไม่ดำเนินคดีภายในเวลาตามที่ศาลกำหนดอันจะถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ส่งมอบ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ตาม ฟ้อง แก่ โจทก์ หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดงเจตนา ยินยอม ให้ เจ้าพนักงาน ที่ดิน ออก ใบแทน ให้ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ได้ สิทธิ ครอบครอง ใน ที่ดินพิพาท ขอให้ ยกฟ้อง และ ฟ้องแย้ง ขอให้ พิพากษา เพิกถอน ชื่อ นาย ลิ เกิดปราง ออกจาก หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ เป็น ชื่อ ของ จำเลย ห้าม มิให้ โจทก์ และ บริวาร เข้า เกี่ยวข้อง กับ ที่ดินพิพาท และ ให้สิทธิ ครอบครอง เป็น ของ จำเลย แต่ ผู้เดียว ให้ โจทก์ จดทะเบียน โอน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท เป็น ชื่อ จำเลยหาก โจทก์ ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ โจทก์โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ไม่มี สิทธิ ขอให้ โจทก์ จดทะเบียนโอนสิทธิ ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ แก่ จำเลยขอให้ ยกฟ้อง แย้งใน วันนัด สืบพยานโจทก์ ซึ่ง มี หน้าที่ นำสืบ ก่อน ใน นัดแรกศาลชั้นต้น สั่ง เลื่อน การ สืบพยาน ไป และ บันทึก ใน รายงาน กระบวนพิจารณาว่า กรณี ถือได้ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ให้ โจทก์ จำเลย เสีย ค่าขึ้นศาลตาม ราคา ที่ดินพิพาท ภายใน 15 วันโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มี คำสั่ง ว่า โจทก์ ไม่ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เป็น คดีมีทุนทรัพย์ศาลชั้นต้น ไม่รับ อุทธรณ์ เพราะ เป็น คำสั่ง ระหว่าง พิจารณาโจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับ แต่ หลังจาก นั้น เพียง 6 วันเจ้าหน้าที่ศาล ทำ รายงาน เสนอ ศาล ว่า พ้น กำหนด 15 วัน แล้ว โจทก์ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่มเติม ศาลชั้นต้น ถือว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง สั่งจำหน่ายคดี ฟ้องแย้ง ถือว่า ตก ไป คืน ค่าขึ้นศาล ใน ส่วน ฟ้องแย้งให้ จำเลยโจทก์ อุทธรณ์ คำสั่ง ที่ ให้ จำหน่ายคดี โดย ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มีคำสั่ง ว่าคดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ โจทก์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาลเพิ่ม และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา พิพากษา ต่อไปศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ โจทก์ ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคา ของ ที่ดินพิพาท คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ชอบแล้วพิพากษายืนโจทก์ ฎีกา ว่า คดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา สืบพยาน ต่อไป หาก ศาลฎีกา เห็นว่า คดี ของ โจทก์ มีทุนทรัพย์ ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ ชำระ ค่าธรรมเนียม ภายใน ระยะเวลาอัน สมควร ด้วยศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "อุทธรณ์ ฉบับ แรก เกี่ยวกับ ทุนทรัพย์ และ การชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เป็น อุทธรณ์ คำสั่ง ระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้นศาลชั้นต้น สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ โจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับแต่ ศาลอุทธรณ์ ก็ ยัง มิได้ สั่ง รับ ศาลอุทธรณ์ จึง ยัง ไม่มี อำนาจวินิจฉัย ดังนั้น ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่าคดี ของ โจทก์ มี ทุนทรัพย์จึง ไม่ถูกต้อง แม้ ศาลฎีกา จะ เห็นพ้อง ด้วย กับ ศาลล่าง ทั้ง สอง ว่าเป็น คดีมีทุนทรัพย์ ก็ ยัง รับ วินิจฉัย ให้ ไม่ได้ เพราะ เป็น คำสั่งระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ซึ่ง ต้องห้าม มิให้ อุทธรณ์ ฎีกา โจทก์จะ ต้อง ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไป ก่อน โดย โจทก์ จะ ต้อง ชำระค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไป ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ที่ กฎหมาย ห้าม อุทธรณ์ฎีกา ใน ระหว่าง พิจารณา เพราะ จะ ทำให้ คดี ล่าช้า คง เพียงแต่ ให้ โต้แย้งคำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไว้ ก่อน เมื่อ ศาลชั้นต้น พิพากษา แล้ว จึง จะอุทธรณ์ ฎีกา ได้ และ ถ้า ฟังขึ้น ศาล ก็ จะ สั่ง คืน ค่าขึ้นศาล ส่วน เกินแก่ โจทก์ การ ที่ ศาลอุทธรณ์ รับ วินิจฉัย ให้ ต้อง ถือว่า เป็น ข้อ ที่มิได้ ยกขึ้น ว่า กัน มา แล้ว โดยชอบ ใน ศาลอุทธรณ์ ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 249 วรรคแรก ศาลฎีกา ไม่รับ วินิจฉัยปัญหา ต่อไป เกี่ยวกับ อุทธรณ์ ฉบับ หลัง ซึ่ง เมื่อ ศาลชั้นต้นสั่ง จำหน่ายคดี แล้ว โจทก์ ก็ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป และ เมื่อ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน โจทก์ ก็ ฎีกา ขอให้ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป กรณี ถือได้ว่า เป็น การ อุทธรณ์ฎีกา คำสั่ง จำหน่ายคดี ของ ศาลชั้นต้น แต่ ปัญหา การ สั่ง จำหน่ายคดี จะถูกต้อง หรือไม่ ศาลอุทธรณ์ มิได้ วินิจฉัย โดย ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัยแต่ เรื่อง ทุนทรัพย์ ศาลฎีกา เห็นควร วินิจฉัย ไป เสีย ทีเดียว จึง มีปัญหา ว่า ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี นั้น ถูกต้อง หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การ ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ภายใน เวลา ที่ ศาลชั้นต้น กำหนดจะ เกิด ผลเสีย หาย ก็ ต่อเมื่อ คู่ความ ฝ่าย นั้น ไม่ยอม ชำระ ดัง ที่ บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 149 วรรคแรก หรืออีก นัย หนึ่ง คือ ขัดขืน แต่ กรณี นี้ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา คำสั่งศาลว่า โจทก์ ไม่ต้อง ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เพราะ เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์โจทก์ ยัง ไม่แน่ ใจ ว่า จะ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่ม จริง หรือไม่ เมื่อศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มทั้งที่ ไม่มี อำนาจ วินิจฉัย ก็ เป็นเหตุ ให้ โจทก์ เชื่อ โดยสุจริตและ ฎีกา ต่อมา ว่า เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มไม่มี พฤติการณ์ ว่า โจทก์ ประวิงคดี เพราะ ถ้า ประวิงคดี โจทก์ เอง จะเป็น ฝ่าย เสียหาย เมื่อ ฎีกา แล้ว โจทก์ คง จะ รอ ฟัง ผล โจทก์ กล่าว ในตอนท้าย ของ ฎีกา ว่า ถ้า เห็นว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ซึ่ง ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ เสีย ตาม สมควร แสดง ว่า ถ้าถึงที่สุด แล้ว โจทก์ ก็ จะ ยอม เสีย ตาม พฤติการณ์ แห่ง คดี นี้ ศาลฎีกาเชื่อ ว่า โจทก์ เข้าใจ โดยสุจริต ว่า สามารถ ดำเนิน กระบวนพิจารณาเช่น ที่ ว่า มา ได้ จึง มิใช่ โจทก์ ไม่ยอม เสีย เพียงแต่ รอ ให้ ถึงที่สุดเพื่อ ให้ แน่นอน เสีย ก่อน เมื่อ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา อยู่ เช่นนี้ก็ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ ขัดขืน หรือไม่ ยอม เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มและ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ เพิกเฉย ไม่ดำเนินคดี ภายใน เวลา ตาม ที่ศาล กำหนด อัน จะ ถือ เป็นเหตุ ว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 174(2) ยัง ไม่มี เหตุ ที่ ศาลชั้นต้นจะ สั่ง จำหน่ายคดี การ ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี จึง ไม่ถูกต้องแม้ โจทก์ จะ มิได้ ขอ ขยาย ระยะเวลา ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ดัง คำ แก้ ฎีกาของ จำเลย ก็ ไม่มี ผล เปลี่ยนแปลง คำวินิจฉัย ดังกล่าว ที่ จำเลย แก้ ฎีกาว่า ใน ชั้นอุทธรณ์ โจทก์ ไม่ได้ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม โจทก์ จะ มา ขอให้ ศาลฎีกา กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไม่ได้ นั้น ข้อ นี้ เป็น เพียง วิธีการ เรียกเก็บค่าธรรมเนียมศาล ซึ่ง ศาล มีอำนาจ กำหนด เวลา ให้ คู่ความ นำ มา ชำระ ได้แม้ โจทก์ จะ มิได้ ร้องขอ ให้ กำหนด เวลา ศาล ก็ จะ ต้อง กำหนด เวลา ให้โจทก์ นำ มา ชำระ กรณี มิใช่ ข้อ ที่ จะ ต้อง ยกขึ้น โต้แย้ง หรือ ว่ากล่าวใน อุทธรณ์ หรือ ฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น บางส่วน "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ และ ยกคำสั่ง จำหน่ายคดี ของศาลชั้นต้น ให้ ศาลชั้นต้น สั่ง ให้ โจทก์ ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคาที่ดินพิพาท โดย กำหนด เวลา ให้ ตาม สมควร ไม่ให้ น้อยกว่า 15 วัน แล้วดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป(อรุณ น้าประเสริฐ-จเร อำนวยวัฒนา-อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มีประเด็นที่น่าสนใจคือคำวินิจฉัยที่ว่า"เมื่อโจทก์ยังอุทธรณ์ฎีกาอยู่ก็ไม่อาจถือได้ว่าโจทก์ขัดขืนหรือไม่ยอมเสียค่าขึ้นศาลเพิ่มและไม่อาจถือได้ว่าโจทก์เพิกเฉยไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลกำหนดอันจะถือเป็นเหตุว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)ยังไม่มีเหตุที่ศาลชั้นต้นจะสั่งจำหน่ายคดี"คำวินิจฉัยของศาลฎีกาดังกล่าวจะถือเป็นวางแนวบรรทัดฐานขึ้นใหม่หรือไม่ว่าในคดีอื่นๆที่ศาลชั้นต้นออกคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)และคู่ความฝ่ายนั้นไม่พอใจคำสั่งศาลและใช้สิทธิอุทธรณ์ซึ่งมิได้อยู่ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา227,228อันเป็นเหตุให้สามารถอุทธรณ์ได้ทันทีและในระหว่างใช้สิทธิอุทธรณ์นี้ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลที่สั่งตามมาตรา174(2)ซึ่งมีสภาพบังคับให้คู่ความต้องปฏิบัติภายในระยะเวลาที่กำหนดจนล่วงพ้นเวลาดังกล่าวแล้วไม่ถือว่าคู่ความฝ่ายนั้นเพิกเฉยทุกกรณีไปสำหรับผู้เขียนมีความเห็นว่าในส่วนของคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งว่า"คดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์จำเลยเสียค่าขึ้นศาลตามราคาที่ดินพิพาทภายใน15วัน"นั้นมีคำสั่งสองคำสั่งซ้อนกันอยู่นอกจากสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์แล้วยังสั่งให้คู่ความปฏิบัติตามภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนดก่อนที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปซึ่งคำสั่งในส่วนหลังเป็นคำสั่งตามมาตรา174(2)มีสภาพบังคับให้คู่ความต้องปฏิบัติและเป็นคนละส่วนกับคำสั่งแรกที่ว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์การที่โจทก์ใช้สิทธิอุทธรณ์คำสั่งศาลว่าคดีโจทก์เป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ทั้งรู้อยู่ว่าคำสั่งศาลดังกล่าวเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาตามมาตรา226ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ทันทีหรือจะเป็นเพราะความเข้าใจผิดในข้อกฎหมายของโจทก์ว่าสามารถอุทธรณ์ได้ทันทีก็ตามไม่ทำให้โจทก์หลุดพ้นจากหน้าที่จะต้องปฏิบัติตามคำสั่งศาลในส่วนที่สองแต่อย่างไรแต่เดิมศาลฎีกาเคยวินิจฉัยวางเป็นบรรทัดฐานได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1316/2511ศาลสั่งให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระเพิ่มก่อนวันนัดพิจารณาแต่ต่อมาได้มีการเลื่อนการพิจารณาไปเพราะคดีอาจตกลงกันได้ดังนี้การที่โจทก์ยังมิได้นำค่าขึ้นศาลมาชำระก่อนวันนัดพิจารณายังถือไม่ได้ว่าโจทก์จงใจขัดขืนไม่ชำระค่าธรรมเนียมจึงไม่เป็นการทิ้งฟ้องและคำพิพากษาศาลฎีกาที่1700/2518โจทก์มิได้เสียค่าขึ้นศาลเพิ่มให้ครบก่อนวันพิจารณาตามคำสั่งศาลแต่ได้เสียเพิ่มจนครบในวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันพิจารณาก่อนศาลเริ่มพิจารณาไม่เป็นการเพิกเฉยไม่ดำเนินคดีอันจะถือเป็นการทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)ศาลไม่จำหน่ายคดีตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวจะเห็นได้ว่าโจทก์ยินยอมปฏิบัติตามคำสั่งศาลแต่มีเหตุขัดข้องหรือล่าช้าไปบ้างศาลฎีกาจึงเห็นว่ายังไม่สมควรจำหน่ายคดีแต่หากโจทก์ทราบคำสั่งศาลโดยชอบแล้วเพิกเฉยไม่ปฏิบัติเลยศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่704/2524โจทก์ทราบคำสั่งของศาลแล้วโจทก์เพิกเฉยไม่ชำระค่าขึ้นศาลเพิ่มตามที่ศาลกำหนดถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)และคำพิพากษาศาลฎีกาที่1763/2526โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นของจำเลยตามพินัยกรรมจึงเป็นคดีมีทุนทรัพย์แต่ชั้นฎีกาโจทก์เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ศาลฎีกาสั่งให้ศาลชั้นต้นเรียกคู่ความมาตีราคาทรัพย์พิพาทและให้เสียค่าขึ้นศาลให้ครบถ้วนเมื่อโจทก์มิได้นำเงินค่าขึ้นศาลมาวางศาลตามกำหนดถือได้ว่าโจทก์เพิกถอนไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)ศาลฎีกาจำหน่ายคดี สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้น่าจะเป็นการวินิจฉัยเฉพาะเรื่องเฉพาะคดีเท่านั้นไม่น่าจะถือว่าเป็นการวางแนวบรรทัดฐานขึ้นใหม่มิฉะนั้นแล้วสภาพบังคับของคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)จะมีขึ้นมิได้เลยในเมื่อคู่ความยังใช้สิทธิอุทธรณ์อยู่และเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้กระบวนพิจารณาในศาลชั้นต้นล่าช้า ?บุญเลิศเหลืองฐิติสกุล?คำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ส่งมอบ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ตาม ฟ้อง แก่ โจทก์ หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดงเจตนา ยินยอม ให้ เจ้าพนักงาน ที่ดิน ออก ใบแทน ให้ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ได้ สิทธิ ครอบครอง ใน ที่ดินพิพาท ขอให้ ยกฟ้อง และ ฟ้องแย้ง ขอให้ พิพากษา เพิกถอน ชื่อ นาย ลิ เกิดปราง ออกจาก หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ เป็น ชื่อ ของ จำเลย ห้าม มิให้ โจทก์ และ บริวาร เข้า เกี่ยวข้อง กับ ที่ดินพิพาท และ ให้สิทธิ ครอบครอง เป็น ของ จำเลย แต่ ผู้เดียว ให้ โจทก์ จดทะเบียน โอน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท เป็น ชื่อ จำเลยหาก โจทก์ ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ โจทก์โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ไม่มี สิทธิ ขอให้ โจทก์ จดทะเบียนโอนสิทธิ ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ แก่ จำเลยขอให้ ยกฟ้อง แย้งใน วันนัด สืบพยานโจทก์ ซึ่ง มี หน้าที่ นำสืบ ก่อน ใน นัดแรกศาลชั้นต้น สั่ง เลื่อน การ สืบพยาน ไป และ บันทึก ใน รายงาน กระบวนพิจารณาว่า กรณี ถือได้ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ให้ โจทก์ จำเลย เสีย ค่าขึ้นศาลตาม ราคา ที่ดินพิพาท ภายใน 15 วันโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มี คำสั่ง ว่า โจทก์ ไม่ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เป็น คดีมีทุนทรัพย์ศาลชั้นต้น ไม่รับ อุทธรณ์ เพราะ เป็น คำสั่ง ระหว่าง พิจารณาโจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับ แต่ หลังจาก นั้น เพียง 6 วันเจ้าหน้าที่ศาล ทำ รายงาน เสนอ ศาล ว่า พ้น กำหนด 15 วัน แล้ว โจทก์ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่มเติม ศาลชั้นต้น ถือว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง สั่งจำหน่ายคดี ฟ้องแย้ง ถือว่า ตก ไป คืน ค่าขึ้นศาล ใน ส่วน ฟ้องแย้งให้ จำเลยโจทก์ อุทธรณ์ คำสั่ง ที่ ให้ จำหน่ายคดี โดย ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มีคำสั่ง ว่าคดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ โจทก์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาลเพิ่ม และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา พิพากษา ต่อไปศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ โจทก์ ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคา ของ ที่ดินพิพาท คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ชอบแล้วพิพากษายืนโจทก์ ฎีกา ว่า คดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา สืบพยาน ต่อไป หาก ศาลฎีกา เห็นว่า คดี ของ โจทก์ มีทุนทรัพย์ ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ ชำระ ค่าธรรมเนียม ภายใน ระยะเวลาอัน สมควร ด้วยศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "อุทธรณ์ ฉบับ แรก เกี่ยวกับ ทุนทรัพย์ และ การชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เป็น อุทธรณ์ คำสั่ง ระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้นศาลชั้นต้น สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ โจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับแต่ ศาลอุทธรณ์ ก็ ยัง มิได้ สั่ง รับ ศาลอุทธรณ์ จึง ยัง ไม่มี อำนาจวินิจฉัย ดังนั้น ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่าคดี ของ โจทก์ มี ทุนทรัพย์จึง ไม่ถูกต้อง แม้ ศาลฎีกา จะ เห็นพ้อง ด้วย กับ ศาลล่าง ทั้ง สอง ว่าเป็น คดีมีทุนทรัพย์ ก็ ยัง รับ วินิจฉัย ให้ ไม่ได้ เพราะ เป็น คำสั่งระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ซึ่ง ต้องห้าม มิให้ อุทธรณ์ ฎีกา โจทก์จะ ต้อง ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไป ก่อน โดย โจทก์ จะ ต้อง ชำระค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไป ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ที่ กฎหมาย ห้าม อุทธรณ์ฎีกา ใน ระหว่าง พิจารณา เพราะ จะ ทำให้ คดี ล่าช้า คง เพียงแต่ ให้ โต้แย้งคำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไว้ ก่อน เมื่อ ศาลชั้นต้น พิพากษา แล้ว จึง จะอุทธรณ์ ฎีกา ได้ และ ถ้า ฟังขึ้น ศาล ก็ จะ สั่ง คืน ค่าขึ้นศาล ส่วน เกินแก่ โจทก์ การ ที่ ศาลอุทธรณ์ รับ วินิจฉัย ให้ ต้อง ถือว่า เป็น ข้อ ที่มิได้ ยกขึ้น ว่า กัน มา แล้ว โดยชอบ ใน ศาลอุทธรณ์ ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 249 วรรคแรก ศาลฎีกา ไม่รับ วินิจฉัยปัญหา ต่อไป เกี่ยวกับ อุทธรณ์ ฉบับ หลัง ซึ่ง เมื่อ ศาลชั้นต้นสั่ง จำหน่ายคดี แล้ว โจทก์ ก็ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป และ เมื่อ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน โจทก์ ก็ ฎีกา ขอให้ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป กรณี ถือได้ว่า เป็น การ อุทธรณ์ฎีกา คำสั่ง จำหน่ายคดี ของ ศาลชั้นต้น แต่ ปัญหา การ สั่ง จำหน่ายคดี จะถูกต้อง หรือไม่ ศาลอุทธรณ์ มิได้ วินิจฉัย โดย ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัยแต่ เรื่อง ทุนทรัพย์ ศาลฎีกา เห็นควร วินิจฉัย ไป เสีย ทีเดียว จึง มีปัญหา ว่า ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี นั้น ถูกต้อง หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การ ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ภายใน เวลา ที่ ศาลชั้นต้น กำหนดจะ เกิด ผลเสีย หาย ก็ ต่อเมื่อ คู่ความ ฝ่าย นั้น ไม่ยอม ชำระ ดัง ที่ บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 149 วรรคแรก หรืออีก นัย หนึ่ง คือ ขัดขืน แต่ กรณี นี้ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา คำสั่งศาลว่า โจทก์ ไม่ต้อง ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เพราะ เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์โจทก์ ยัง ไม่แน่ ใจ ว่า จะ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่ม จริง หรือไม่ เมื่อศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มทั้งที่ ไม่มี อำนาจ วินิจฉัย ก็ เป็นเหตุ ให้ โจทก์ เชื่อ โดยสุจริตและ ฎีกา ต่อมา ว่า เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มไม่มี พฤติการณ์ ว่า โจทก์ ประวิงคดี เพราะ ถ้า ประวิงคดี โจทก์ เอง จะเป็น ฝ่าย เสียหาย เมื่อ ฎีกา แล้ว โจทก์ คง จะ รอ ฟัง ผล โจทก์ กล่าว ในตอนท้าย ของ ฎีกา ว่า ถ้า เห็นว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ซึ่ง ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ เสีย ตาม สมควร แสดง ว่า ถ้าถึงที่สุด แล้ว โจทก์ ก็ จะ ยอม เสีย ตาม พฤติการณ์ แห่ง คดี นี้ ศาลฎีกาเชื่อ ว่า โจทก์ เข้าใจ โดยสุจริต ว่า สามารถ ดำเนิน กระบวนพิจารณาเช่น ที่ ว่า มา ได้ จึง มิใช่ โจทก์ ไม่ยอม เสีย เพียงแต่ รอ ให้ ถึงที่สุดเพื่อ ให้ แน่นอน เสีย ก่อน เมื่อ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา อยู่ เช่นนี้ก็ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ ขัดขืน หรือไม่ ยอม เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มและ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ เพิกเฉย ไม่ดำเนินคดี ภายใน เวลา ตาม ที่ศาล กำหนด อัน จะ ถือ เป็นเหตุ ว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 174(2) ยัง ไม่มี เหตุ ที่ ศาลชั้นต้นจะ สั่ง จำหน่ายคดี การ ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี จึง ไม่ถูกต้องแม้ โจทก์ จะ มิได้ ขอ ขยาย ระยะเวลา ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ดัง คำ แก้ ฎีกาของ จำเลย ก็ ไม่มี ผล เปลี่ยนแปลง คำวินิจฉัย ดังกล่าว ที่ จำเลย แก้ ฎีกาว่า ใน ชั้นอุทธรณ์ โจทก์ ไม่ได้ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม โจทก์ จะ มา ขอให้ ศาลฎีกา กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไม่ได้ นั้น ข้อ นี้ เป็น เพียง วิธีการ เรียกเก็บค่าธรรมเนียมศาล ซึ่ง ศาล มีอำนาจ กำหนด เวลา ให้ คู่ความ นำ มา ชำระ ได้แม้ โจทก์ จะ มิได้ ร้องขอ ให้ กำหนด เวลา ศาล ก็ จะ ต้อง กำหนด เวลา ให้โจทก์ นำ มา ชำระ กรณี มิใช่ ข้อ ที่ จะ ต้อง ยกขึ้น โต้แย้ง หรือ ว่ากล่าวใน อุทธรณ์ หรือ ฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น บางส่วน "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ และ ยกคำสั่ง จำหน่ายคดี ของศาลชั้นต้น ให้ ศาลชั้นต้น สั่ง ให้ โจทก์ ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคาที่ดินพิพาท โดย กำหนด เวลา ให้ ตาม สมควร ไม่ให้ น้อยกว่า 15 วัน แล้วดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 648/2538นาย ไกล เกิดปราง ใน ฐานะ ผู้จัดการมรดก ของ นาย ลิ เกิดปรางโจทก์นาง เลี้ยน สุณาวงค์หรือสุณาวงศ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 174 (2), ม. 149 วรรคแรก, ม. 249 วรรคแรกในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรกศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลภายใน15วันโจทก์อุทธรณ์ว่าไม่ต้องเสียศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์เพราะเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาและโจทก์มิได้ชำระค่าขึ้นศาลภายในกำหนดศาลชั้นต้นมีคำสั่งจำหน่ายคดีโจทก์อุทธรณ์คำสั่งที่ให้จำหน่ายคดีและขอให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปการที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์นั้นไม่ถูกต้องเพราะศาลอุทธรณ์ยังมิได้สั่งรับอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์จึงยังไม่มีอำนาจวินิจฉัยการที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยให้ถือว่าเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา249วรรคแรกแต่การที่โจทก์ไม่ยอมเสียค่าขึ้นศาลเพราะเชื่อโดยสุจริตว่าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์จึงไม่อาจถือว่าโจทก์เพิกเฉยไม่ดำเนินคดีภายในเวลาตามที่ศาลกำหนดอันจะถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ส่งมอบ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ตาม ฟ้อง แก่ โจทก์ หาก ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดงเจตนา ยินยอม ให้ เจ้าพนักงาน ที่ดิน ออก ใบแทน ให้ แก่ โจทก์จำเลย ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ได้ สิทธิ ครอบครอง ใน ที่ดินพิพาท ขอให้ ยกฟ้อง และ ฟ้องแย้ง ขอให้ พิพากษา เพิกถอน ชื่อ นาย ลิ เกิดปราง ออกจาก หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ เป็น ชื่อ ของ จำเลย ห้าม มิให้ โจทก์ และ บริวาร เข้า เกี่ยวข้อง กับ ที่ดินพิพาท และ ให้สิทธิ ครอบครอง เป็น ของ จำเลย แต่ ผู้เดียว ให้ โจทก์ จดทะเบียน โอน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท เป็น ชื่อ จำเลยหาก โจทก์ ไม่ปฏิบัติ ตาม ให้ ถือเอา คำพิพากษา แทน การแสดง เจตนา ของ โจทก์โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ไม่มี สิทธิ ขอให้ โจทก์ จดทะเบียนโอนสิทธิ ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ ฉบับพิพาท ให้ แก่ จำเลยขอให้ ยกฟ้อง แย้งใน วันนัด สืบพยานโจทก์ ซึ่ง มี หน้าที่ นำสืบ ก่อน ใน นัดแรกศาลชั้นต้น สั่ง เลื่อน การ สืบพยาน ไป และ บันทึก ใน รายงาน กระบวนพิจารณาว่า กรณี ถือได้ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ให้ โจทก์ จำเลย เสีย ค่าขึ้นศาลตาม ราคา ที่ดินพิพาท ภายใน 15 วันโจทก์ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มี คำสั่ง ว่า โจทก์ ไม่ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เป็น คดีมีทุนทรัพย์ศาลชั้นต้น ไม่รับ อุทธรณ์ เพราะ เป็น คำสั่ง ระหว่าง พิจารณาโจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับ แต่ หลังจาก นั้น เพียง 6 วันเจ้าหน้าที่ศาล ทำ รายงาน เสนอ ศาล ว่า พ้น กำหนด 15 วัน แล้ว โจทก์ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่มเติม ศาลชั้นต้น ถือว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง สั่งจำหน่ายคดี ฟ้องแย้ง ถือว่า ตก ไป คืน ค่าขึ้นศาล ใน ส่วน ฟ้องแย้งให้ จำเลยโจทก์ อุทธรณ์ คำสั่ง ที่ ให้ จำหน่ายคดี โดย ขอให้ ศาลอุทธรณ์ มีคำสั่ง ว่าคดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ โจทก์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาลเพิ่ม และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา พิพากษา ต่อไปศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ โจทก์ ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคา ของ ที่ดินพิพาท คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ชอบแล้วพิพากษายืนโจทก์ ฎีกา ว่า คดี ของ โจทก์ ไม่มี ทุนทรัพย์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินกระบวนพิจารณา สืบพยาน ต่อไป หาก ศาลฎีกา เห็นว่า คดี ของ โจทก์ มีทุนทรัพย์ ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ ชำระ ค่าธรรมเนียม ภายใน ระยะเวลาอัน สมควร ด้วยศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "อุทธรณ์ ฉบับ แรก เกี่ยวกับ ทุนทรัพย์ และ การชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เป็น อุทธรณ์ คำสั่ง ระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้นศาลชั้นต้น สั่ง ไม่รับ อุทธรณ์ โจทก์ ยื่น คำร้องขอ ให้ ศาลอุทธรณ์ สั่ง รับแต่ ศาลอุทธรณ์ ก็ ยัง มิได้ สั่ง รับ ศาลอุทธรณ์ จึง ยัง ไม่มี อำนาจวินิจฉัย ดังนั้น ที่ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่าคดี ของ โจทก์ มี ทุนทรัพย์จึง ไม่ถูกต้อง แม้ ศาลฎีกา จะ เห็นพ้อง ด้วย กับ ศาลล่าง ทั้ง สอง ว่าเป็น คดีมีทุนทรัพย์ ก็ ยัง รับ วินิจฉัย ให้ ไม่ได้ เพราะ เป็น คำสั่งระหว่าง พิจารณา ของ ศาลชั้นต้น ซึ่ง ต้องห้าม มิให้ อุทธรณ์ ฎีกา โจทก์จะ ต้อง ปฏิบัติ ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไป ก่อน โดย โจทก์ จะ ต้อง ชำระค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไป ตาม คำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ที่ กฎหมาย ห้าม อุทธรณ์ฎีกา ใน ระหว่าง พิจารณา เพราะ จะ ทำให้ คดี ล่าช้า คง เพียงแต่ ให้ โต้แย้งคำสั่ง ของ ศาลชั้นต้น ไว้ ก่อน เมื่อ ศาลชั้นต้น พิพากษา แล้ว จึง จะอุทธรณ์ ฎีกา ได้ และ ถ้า ฟังขึ้น ศาล ก็ จะ สั่ง คืน ค่าขึ้นศาล ส่วน เกินแก่ โจทก์ การ ที่ ศาลอุทธรณ์ รับ วินิจฉัย ให้ ต้อง ถือว่า เป็น ข้อ ที่มิได้ ยกขึ้น ว่า กัน มา แล้ว โดยชอบ ใน ศาลอุทธรณ์ ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 249 วรรคแรก ศาลฎีกา ไม่รับ วินิจฉัยปัญหา ต่อไป เกี่ยวกับ อุทธรณ์ ฉบับ หลัง ซึ่ง เมื่อ ศาลชั้นต้นสั่ง จำหน่ายคดี แล้ว โจทก์ ก็ อุทธรณ์ ขอให้ ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป และ เมื่อ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน โจทก์ ก็ ฎีกา ขอให้ศาลชั้นต้น ดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป กรณี ถือได้ว่า เป็น การ อุทธรณ์ฎีกา คำสั่ง จำหน่ายคดี ของ ศาลชั้นต้น แต่ ปัญหา การ สั่ง จำหน่ายคดี จะถูกต้อง หรือไม่ ศาลอุทธรณ์ มิได้ วินิจฉัย โดย ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัยแต่ เรื่อง ทุนทรัพย์ ศาลฎีกา เห็นควร วินิจฉัย ไป เสีย ทีเดียว จึง มีปัญหา ว่า ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี นั้น ถูกต้อง หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า การ ไม่ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ภายใน เวลา ที่ ศาลชั้นต้น กำหนดจะ เกิด ผลเสีย หาย ก็ ต่อเมื่อ คู่ความ ฝ่าย นั้น ไม่ยอม ชำระ ดัง ที่ บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 149 วรรคแรก หรืออีก นัย หนึ่ง คือ ขัดขืน แต่ กรณี นี้ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา คำสั่งศาลว่า โจทก์ ไม่ต้อง ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม เพราะ เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์โจทก์ ยัง ไม่แน่ ใจ ว่า จะ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่ม จริง หรือไม่ เมื่อศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มทั้งที่ ไม่มี อำนาจ วินิจฉัย ก็ เป็นเหตุ ให้ โจทก์ เชื่อ โดยสุจริตและ ฎีกา ต่อมา ว่า เป็น คดี ไม่มี ทุนทรัพย์ ไม่ต้อง เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มไม่มี พฤติการณ์ ว่า โจทก์ ประวิงคดี เพราะ ถ้า ประวิงคดี โจทก์ เอง จะเป็น ฝ่าย เสียหาย เมื่อ ฎีกา แล้ว โจทก์ คง จะ รอ ฟัง ผล โจทก์ กล่าว ในตอนท้าย ของ ฎีกา ว่า ถ้า เห็นว่า เป็น คดีมีทุนทรัพย์ ซึ่ง ต้อง เสียค่าขึ้นศาล เพิ่ม ก็ ขอให้ กำหนด เวลา ให้ เสีย ตาม สมควร แสดง ว่า ถ้าถึงที่สุด แล้ว โจทก์ ก็ จะ ยอม เสีย ตาม พฤติการณ์ แห่ง คดี นี้ ศาลฎีกาเชื่อ ว่า โจทก์ เข้าใจ โดยสุจริต ว่า สามารถ ดำเนิน กระบวนพิจารณาเช่น ที่ ว่า มา ได้ จึง มิใช่ โจทก์ ไม่ยอม เสีย เพียงแต่ รอ ให้ ถึงที่สุดเพื่อ ให้ แน่นอน เสีย ก่อน เมื่อ โจทก์ ยัง อุทธรณ์ และ ฎีกา อยู่ เช่นนี้ก็ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ ขัดขืน หรือไม่ ยอม เสีย ค่าขึ้นศาล เพิ่มและ ไม่อาจ ถือได้ว่า โจทก์ เพิกเฉย ไม่ดำเนินคดี ภายใน เวลา ตาม ที่ศาล กำหนด อัน จะ ถือ เป็นเหตุ ว่า โจทก์ ทิ้งฟ้อง ตาม ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณา ความ แพ่ง มาตรา 174(2) ยัง ไม่มี เหตุ ที่ ศาลชั้นต้นจะ สั่ง จำหน่ายคดี การ ที่ ศาลชั้นต้น สั่ง จำหน่ายคดี จึง ไม่ถูกต้องแม้ โจทก์ จะ มิได้ ขอ ขยาย ระยะเวลา ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ดัง คำ แก้ ฎีกาของ จำเลย ก็ ไม่มี ผล เปลี่ยนแปลง คำวินิจฉัย ดังกล่าว ที่ จำเลย แก้ ฎีกาว่า ใน ชั้นอุทธรณ์ โจทก์ ไม่ได้ ขอให้ ศาลอุทธรณ์ กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม โจทก์ จะ มา ขอให้ ศาลฎีกา กำหนด เวลา ให้ โจทก์ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ไม่ได้ นั้น ข้อ นี้ เป็น เพียง วิธีการ เรียกเก็บค่าธรรมเนียมศาล ซึ่ง ศาล มีอำนาจ กำหนด เวลา ให้ คู่ความ นำ มา ชำระ ได้แม้ โจทก์ จะ มิได้ ร้องขอ ให้ กำหนด เวลา ศาล ก็ จะ ต้อง กำหนด เวลา ให้โจทก์ นำ มา ชำระ กรณี มิใช่ ข้อ ที่ จะ ต้อง ยกขึ้น โต้แย้ง หรือ ว่ากล่าวใน อุทธรณ์ หรือ ฎีกา ฎีกา ของ โจทก์ ฟังขึ้น บางส่วน "พิพากษายก คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ และ ยกคำสั่ง จำหน่ายคดี ของศาลชั้นต้น ให้ ศาลชั้นต้น สั่ง ให้ โจทก์ ชำระ ค่าขึ้นศาล เพิ่ม ตาม ราคาที่ดินพิพาท โดย กำหนด เวลา ให้ ตาม สมควร ไม่ให้ น้อยกว่า 15 วัน แล้วดำเนิน กระบวนพิจารณา ต่อไป(อรุณ น้าประเสริฐ-จเร อำนวยวัฒนา-อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้มีประเด็นที่น่าสนใจคือคำวินิจฉัยที่ว่า"เมื่อโจทก์ยังอุทธรณ์ฎีกาอยู่ก็ไม่อาจถือได้ว่าโจทก์ขัดขืนหรือไม่ยอมเสียค่าขึ้นศาลเพิ่มและไม่อาจถือได้ว่าโจทก์เพิกเฉยไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลกำหนดอันจะถือเป็นเหตุว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)ยังไม่มีเหตุที่ศาลชั้นต้นจะสั่งจำหน่ายคดี"คำวินิจฉัยของศาลฎีกาดังกล่าวจะถือเป็นวางแนวบรรทัดฐานขึ้นใหม่หรือไม่ว่าในคดีอื่นๆที่ศาลชั้นต้นออกคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)และคู่ความฝ่ายนั้นไม่พอใจคำสั่งศาลและใช้สิทธิอุทธรณ์ซึ่งมิได้อยู่ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา227,228อันเป็นเหตุให้สามารถอุทธรณ์ได้ทันทีและในระหว่างใช้สิทธิอุทธรณ์นี้ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลที่สั่งตามมาตรา174(2)ซึ่งมีสภาพบังคับให้คู่ความต้องปฏิบัติภายในระยะเวลาที่กำหนดจนล่วงพ้นเวลาดังกล่าวแล้วไม่ถือว่าคู่ความฝ่ายนั้นเพิกเฉยทุกกรณีไปสำหรับผู้เขียนมีความเห็นว่าในส่วนของคำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งว่า"คดีมีทุนทรัพย์ให้โจทก์จำเลยเสียค่าขึ้นศาลตามราคาที่ดินพิพาทภายใน15วัน"นั้นมีคำสั่งสองคำสั่งซ้อนกันอยู่นอกจากสั่งว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์แล้วยังสั่งให้คู่ความปฏิบัติตามภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนดก่อนที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปซึ่งคำสั่งในส่วนหลังเป็นคำสั่งตามมาตรา174(2)มีสภาพบังคับให้คู่ความต้องปฏิบัติและเป็นคนละส่วนกับคำสั่งแรกที่ว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์การที่โจทก์ใช้สิทธิอุทธรณ์คำสั่งศาลว่าคดีโจทก์เป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ทั้งรู้อยู่ว่าคำสั่งศาลดังกล่าวเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาตามมาตรา226ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ทันทีหรือจะเป็นเพราะความเข้าใจผิดในข้อกฎหมายของโจทก์ว่าสามารถอุทธรณ์ได้ทันทีก็ตามไม่ทำให้โจทก์หลุดพ้นจากหน้าที่จะต้องปฏิบัติตามคำสั่งศาลในส่วนที่สองแต่อย่างไรแต่เดิมศาลฎีกาเคยวินิจฉัยวางเป็นบรรทัดฐานได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่1316/2511ศาลสั่งให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาชำระเพิ่มก่อนวันนัดพิจารณาแต่ต่อมาได้มีการเลื่อนการพิจารณาไปเพราะคดีอาจตกลงกันได้ดังนี้การที่โจทก์ยังมิได้นำค่าขึ้นศาลมาชำระก่อนวันนัดพิจารณายังถือไม่ได้ว่าโจทก์จงใจขัดขืนไม่ชำระค่าธรรมเนียมจึงไม่เป็นการทิ้งฟ้องและคำพิพากษาศาลฎีกาที่1700/2518โจทก์มิได้เสียค่าขึ้นศาลเพิ่มให้ครบก่อนวันพิจารณาตามคำสั่งศาลแต่ได้เสียเพิ่มจนครบในวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันพิจารณาก่อนศาลเริ่มพิจารณาไม่เป็นการเพิกเฉยไม่ดำเนินคดีอันจะถือเป็นการทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)ศาลไม่จำหน่ายคดีตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวจะเห็นได้ว่าโจทก์ยินยอมปฏิบัติตามคำสั่งศาลแต่มีเหตุขัดข้องหรือล่าช้าไปบ้างศาลฎีกาจึงเห็นว่ายังไม่สมควรจำหน่ายคดีแต่หากโจทก์ทราบคำสั่งศาลโดยชอบแล้วเพิกเฉยไม่ปฏิบัติเลยศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีได้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่704/2524โจทก์ทราบคำสั่งของศาลแล้วโจทก์เพิกเฉยไม่ชำระค่าขึ้นศาลเพิ่มตามที่ศาลกำหนดถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)และคำพิพากษาศาลฎีกาที่1763/2526โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นของจำเลยตามพินัยกรรมจึงเป็นคดีมีทุนทรัพย์แต่ชั้นฎีกาโจทก์เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ศาลฎีกาสั่งให้ศาลชั้นต้นเรียกคู่ความมาตีราคาทรัพย์พิพาทและให้เสียค่าขึ้นศาลให้ครบถ้วนเมื่อโจทก์มิได้นำเงินค่าขึ้นศาลมาวางศาลตามกำหนดถือได้ว่าโจทก์เพิกถอนไม่ดำเนินคดีภายในเวลาที่ศาลกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)ศาลฎีกาจำหน่ายคดี สำหรับคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้น่าจะเป็นการวินิจฉัยเฉพาะเรื่องเฉพาะคดีเท่านั้นไม่น่าจะถือว่าเป็นการวางแนวบรรทัดฐานขึ้นใหม่มิฉะนั้นแล้วสภาพบังคับของคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา174(2)จะมีขึ้นมิได้เลยในเมื่อคู่ความยังใช้สิทธิอุทธรณ์อยู่และเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้กระบวนพิจารณาในศาลชั้นต้นล่าช้า ?บุญเลิศเหลืองฐิติสกุล?