ประกาศประกาศแก้ไขพระราชบัญญัติรถลากรัตนโกสินทรศก ๑๒๐ มีพระบรมราชโองการ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าเหนือกระหม่อมว่า รถลากที่ใช้รับจ้างคนโดยสารอยู่ในกรุงเทพมหานครทุกวันนี้ แม้ได้จัดให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติแล้วรถเหล่านั้นดูก็ยังหาสะอาดเรียบร้อยสมควรแก่ผู้ดีซึ่งจะนั่งไปได้ไม่ เพราะเหตุว่าเจ้าของรถลากทั้งหลายซ่อมทำรถแต่ชั่วคราวมารับใบอนุญาตจดทะเบียนครั้นล่วงเดือนต่อๆไป ซึ่งยังไม่สิ้นกำหนดวันในใบอนุญาตรถลากเหล่านั้นก็ย่อมเก่าโทรมไป ทำให้เป็นที่รังเกียจและรำคาญแก่ผู้ที่จะใช้รถ หรือผู้ที่เดินทางในท้องถนนร่วมกันการที่เป็นไปทั้งนี้ ก็เพราะเหตุระยะเวลาที่กำหนดให้รับใบอนุญาตจดทะเบียนช้านานถึง ๖ เดือนรถเหล่านั้นจึงหาทนทานพอแก่เวลาที่ช้านานเกินไปนั้นได้ไม่ จึงสมควรจะแก้ไขพระราชบัญญัติบางมาตราให้เลื่อนระยะเวลากำหนดรับใบอนุญาตจดทะเบียนเพียงคราวละ ๔ เดือนชั่วคราวพอเพียงแก่รถที่ใช้รับจ้างอยู่ทุกวันจะทนทานและสะอาดเรียบร้อยได้กับทั้งจะให้มีรถลากอย่างดีขึ้นใช้รับจ้าง เพื่อผู้ดีจะได้โดยสารไม่เป็นที่รังเกียจด้วย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้แก้ไขพระราชบัญญัติรถลากรัตนโกสินทรศก ๑๒๐ โดยข้อความต่อไปนี้ คือ ข้อ ๑ ข้อความในมาตรา ๓ มาตรา ๘มาตรา ๙ และมาตรา ๑๐ ตามที่ได้ตราไว้วันที่ ๒๖ กันยายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเสียให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังข้อความต่อไปนี้ คือ มาตรา ๓ บรรดารถสองล้อซึ่งลากด้วยคนหรือคำสามัญเรียกว่ารถเจ๊ก หรือรถญี่ปุ่น หรือรถยินริกชอสำหรับรับจ้างส่งคนโดยสารนั้นในพระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "รถลาก" และผู้เป็นเจ้าของรถนั้น เรียกว่า "เจ้าของรถลาก"และรถลากที่ใช้รับจ้างอยู่ในกรุงเทพมหานครให้แบ่งเป็นสองชั้น คือ รถชั้นที่หนึ่ง และรถชั้นที่สอง มาตรา ๘เมื่อผู้ใดผู้หนึ่งนำรถลากมาจดทะเบียน และขอรับใบอนุญาตใช้เป็นรถลากสำหรับรถรับจ้าง ให้เจ้าพนักงานตรวจดูถ้ารถลากนั้นมีลักษณะอันแข็งแรง และสะอาดงดงามไม่เลวกว่าตัวอย่างของหลวงแล้วก็ให้ลงทะเบียนและออกใบอนุญาตให้รถละฉบับกับให้จ่ายพร้อมทั้งป้ายเครื่องหมายจำนวนเลขสำหรับติดรถและสำหรับตัวผู้ลากรถด้วยทุกรถ ถ้ารถลากที่เจ้าของนำมาปรารถนาจะให้ลงทะเบียนเป็นรถลากชั้นหนึ่งรถลากคันนั้นล้อต้องมีลูกกลิ้งในดุมล้อ และกงล้อต้องหุ้มยางกับสิ่งอื่นก็ต้องให้ดีเสมอตัวอย่างที่บังคับไว้ ถ้าเห็นว่ารถคันใดเลวกว่าตัวอย่าง อย่าให้เจ้าพนักงานออกใบอนุญาตให้หรือเมื่อเจ้าพนักงานได้ออกใบอนุญาตไปแล้ว เจ้าของรถไม่ซ่อมหรือไม่รักษารถให้แข็งแรงและสะอาดตามสมควรเจ้าพนักงานจะเรียกใบอนุญาตสำหรับรถคันนั้นมายึดไว้ หรือคืนเสียเมื่อใดก็ได้ อนึ่งใบอนุญาตที่จะออกให้รถลากชั้นหนึ่งนั้นในชั่วคราวสี่เดือนอย่าให้เกินกว่าสองร้อยรถ มาตรา ๙ ใบอนุญาตสำหรับรถลากนั้นให้มีกำหนดใช้ได้ไม่เกินคราวสี่เดือน และให้สิ้นกำหนดเมื่อวันสิ้นเดือนกรกฎาคมกับวันสิ้นเดือนพฤศจิกายน และให้สิ้นเดือนมีนาคมทุกคราว มาตรา ๑๐ ให้เสนาบดีกระทรวงนครบาลมีอำนาจออกประกาศกำหนดเงินค่าธรรมเนียมใบอนุญาตได้เป็นครั้งเป็นคราวตามสมควรรถลากชั้นหนึ่งไม่เกินกว่าฉบับละสิบสองบาท รถลากชั้นที่สองไม่เกินกว่าฉบับละสิบบาทซึ่งรวมกับทั้งค่าจดทะเบียน ค่าตอกเครื่องหมาย และค่าป้ายนั้นด้วย ข้อ ๒อัตราค่าธรรมเนียมในท้ายพระราชบัญญัติที่ประกาศวันที่ ๒๖ กันยายนรัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเลิกให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังอัตราต่อไปนี้ คืออัตราค่าธรรมเนียม ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต ตามมาตรา ๑๐ รถลากชั้นที่หนึ่ง ฉบับละ ๘ บาทรถลากชั้นที่สองฉบับละ ๔ บาท ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนย้ายเจ้าของตามมาตรา ๑๓ ฉบับละ ๑ บาท ค่าธรรมเนียมแก้ทะเบียนย้ายที่อยู่ตามมาตรา ๒๑ ฉบับละ ๑ บาท ข้อ ๓อัตราค่าจ้างโดยสารในท้ายพระราชบัญญัติที่ประกาศวันที่ ๒๖ กันยายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเสีย ให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังอัตราต่อไปนี้ คืออัตราค่าจ้างโดยสารรถลากชั้นที่หนึ่ง ระยะเวลา ๑๕ นาที หรือน้อยกว่า ราคา ๑๖ อัฐ ระยะเวลากว่า ๑๕ นาที หรือภายใน ๓๐ นาที ราคา ๓๒ อัฐ ระยะเวลากว่า ๓๐ นาที หรือภายในชั่วโมง ราคา ๔๘ อัฐ ระยะเวลาทุกชั่วโมงที่ครบบริบูรณ์ ภายหลังชั่วโมงแรก ชั่วโมงละ ๓๒ อัฐ ระยะเวลาทุก ๑๕ นาที ภายหลังชั่วโมงแรก ระยะละ ๑๖ อัฐรถลากชั้นที่สอง ระยะทางภายใน ๑๕ เส้น คนเดียว ๔ อัฐ สองคน ๖ อัฐ ระยะทางภายใน ๕๐ เส้น คนเดียว ๖ อัฐ สองคน ๘ อัฐ ระยะทางภายใน ๗๕ เส้น คนเดียว ๘ อัฐ สองคน ๑๐ อัฐ ระยะทางทุก ๆ ๒๕ เส้น ต่อไประยะละ ๒ อัฐ ค่าคอย ถ้าเกิน ๑๕ นาทีจนชั่วโมงหนึ่งค่าคอย ๔ อัฐ ถ้าเกินนั้นไปคิดค่าคอยได้ชั่วโมง หรือภายในชั่วโมงละ ๔ อัฐ ค่าโดยสารก็ดี ค่าคอยก็ดี เวลากลางคืนพ้นยามหนึ่งไปเรียกขึ้นได้ อีกกึ่งอัตรา ประกาศมา ณ วันพฤหัสบดี ที่ ๒๕ พฤษภาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๔ เป็นวันที่ ๑๓๓๔๔ ในรัชกาลปัจจุบันนี้ อัมพิกา/แก้ไข ๑๒/๒/๔๕ A+B