คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7618/2542หลักกฎหมาย: โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโดยโจทก์วางเงินมัดจำแก่จำเลย 300,000 บาท เมื่อถึงกำหนดจดทะเบียนโอนที่ดินโจทก์จำเลยต่างไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35(พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ปิดประกาศ ฉะนั้น การที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญา และไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์ โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาเช่นกันจำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัด หาใช่เนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ไม่ การที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น การที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเพราะไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัด จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นเป็นการไม่ชอบเมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกมัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วยแสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด เมื่อไม่ปรากฎว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใดจึงสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 148 โจทก์วางมัดจำแก่จำเลยเป็นเงิน 300,000 บาท ส่วนที่เหลือตกลงชำระในวันกำหนดจดทะเบียนโอนตามสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ครั้นถึงกำหนดจำเลยผิดสัญญาไม่ไปโอนที่ดินให้โจทก์ จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัดคิดถึงวันฟ้องเป็นเงิน4,438.36 บาท และยังทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายจากการขาดกำไรที่อาจนำที่ดินไปขายให้บุคคลอื่นเป็นเงิน 1,200,000 บาท ขอบังคับให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์เป็นเงิน 1,504,438.36 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากเงินต้น 300,000บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จจำเลยให้การว่า ในวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิตามสัญญาไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาปิดประกาศ ทั้งโจทก์แจ้งให้จำเลยทราบว่ายังไม่มีเงินเพียงพอที่จะชำระราคาที่ดินส่วนที่เหลือ ในวันนัดจดทะเบียนจำเลยไปที่สำนักงานที่ดินพร้อมที่จะจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินให้แก่โจทก์ แต่ไม่พบโจทก์ จำเลยจึงมีหนังสือแจ้งวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินกันใหม่ โจทก์ทราบวันนัดแล้ว แต่เมื่อถึงวันนัดโจทก์ไม่ไปจดทะเบียนรับโอนสิทธิที่ดินพิพาท จำเลยจึงมีสิทธิริบเงินมัดจำ ที่โจทก์อ้างว่าได้รับความเสียหายจากการขาดผลกำไรนั้นไม่เป็นความจริง ทั้งเป็นความเสียหายเนื่องจากพฤติการณ์พิเศษที่จำเลยไม่ทราบและไม่อาจคาดเห็น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2538โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโจทก์วางเงินมัดจำไว้แก่จำเลยจำนวน 300,000 บาท ตกลงจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ประการแรกมีว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่ไปทำการจดทะเบียนโอนที่ดินตามวันที่ได้มีการตกลงกันไว้ในสัญญาหรือไม่ เห็นว่า โจทก์จำเลยต่างนำสืบว่า ได้ไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้ เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35 (พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้ปิดประกาศ ฉะนั้นการที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาปัญหาต่อไปตามฎีกาของโจทก์ที่ว่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากเหตุที่โจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขายเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นนั้น เห็นว่า จำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัดในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 และในวันที่ 8 กันยายน 2538 หาได้ให้การถึงเหตุแห่งการผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ดังกล่าวไม่ ดังนั้นการที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น เมื่อศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น เป็นการไม่ชอบ ฎีกาของโจทก์ข้อนี้ฟังขึ้น และศาลฎีกาไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ที่ว่าการนำสืบของจำเลยดังกล่าวเป็นการนำสืบแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาจะซื้อจะขายหรือไม่ ส่วนปัญหาว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาหรือไม่นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ซึ่งเป็นวันนัดโอนตามสัญญาจะซื้อจะขาย เจ้าพนักงานที่ดินไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดเวลาตามประกาศ ฉะนั้นพฤติการณ์จึงไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์เช่นกัน โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาสำหรับปัญหาว่า โจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โจทก์ฎีกาเป็นข้อสุดท้ายแต่เพียงว่า จำเลยต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยหรือไม่ เห็นว่า เมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกค่ามัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วย จำเลยไปแจ้งความว่าโจทก์ไม่ไปตามนัดในครั้งหลังและมีหนังสือถึงโจทก์ขอริบมัดจำ แสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับตั้งแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใด จึงเห็นสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไป ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษากลับให้จำเลยชำระเงิน 300,000 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าชำระเสร็จ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7618/2542นาง วรรณวิไล อมรเดชหรือกันเพ็ชรโจทก์นาย สมพงษ์ จิตรดีจำเลย ป.พ.พ. ม. 205, ม. 391 ป.วิ.พ. ม. 142 พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ประกาศกฎกระทรวง ฉบับที่ 35 (พ.ศ.2531) ข้อ 5โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโดยโจทก์วางเงินมัดจำแก่จำเลย 300,000 บาท เมื่อถึงกำหนดจดทะเบียนโอนที่ดินโจทก์จำเลยต่างไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35(พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ปิดประกาศ ฉะนั้น การที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญา และไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์ โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาเช่นกันจำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัด หาใช่เนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ไม่ การที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น การที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเพราะไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัด จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นเป็นการไม่ชอบเมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกมัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วยแสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด เมื่อไม่ปรากฎว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใดจึงสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 148 โจทก์วางมัดจำแก่จำเลยเป็นเงิน 300,000 บาท ส่วนที่เหลือตกลงชำระในวันกำหนดจดทะเบียนโอนตามสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ครั้นถึงกำหนดจำเลยผิดสัญญาไม่ไปโอนที่ดินให้โจทก์ จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัดคิดถึงวันฟ้องเป็นเงิน4,438.36 บาท และยังทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายจากการขาดกำไรที่อาจนำที่ดินไปขายให้บุคคลอื่นเป็นเงิน 1,200,000 บาท ขอบังคับให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์เป็นเงิน 1,504,438.36 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากเงินต้น 300,000บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จจำเลยให้การว่า ในวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิตามสัญญาไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาปิดประกาศ ทั้งโจทก์แจ้งให้จำเลยทราบว่ายังไม่มีเงินเพียงพอที่จะชำระราคาที่ดินส่วนที่เหลือ ในวันนัดจดทะเบียนจำเลยไปที่สำนักงานที่ดินพร้อมที่จะจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินให้แก่โจทก์ แต่ไม่พบโจทก์ จำเลยจึงมีหนังสือแจ้งวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินกันใหม่ โจทก์ทราบวันนัดแล้ว แต่เมื่อถึงวันนัดโจทก์ไม่ไปจดทะเบียนรับโอนสิทธิที่ดินพิพาท จำเลยจึงมีสิทธิริบเงินมัดจำ ที่โจทก์อ้างว่าได้รับความเสียหายจากการขาดผลกำไรนั้นไม่เป็นความจริง ทั้งเป็นความเสียหายเนื่องจากพฤติการณ์พิเศษที่จำเลยไม่ทราบและไม่อาจคาดเห็น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2538โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโจทก์วางเงินมัดจำไว้แก่จำเลยจำนวน 300,000 บาท ตกลงจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ประการแรกมีว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่ไปทำการจดทะเบียนโอนที่ดินตามวันที่ได้มีการตกลงกันไว้ในสัญญาหรือไม่ เห็นว่า โจทก์จำเลยต่างนำสืบว่า ได้ไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้ เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35 (พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้ปิดประกาศ ฉะนั้นการที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาปัญหาต่อไปตามฎีกาของโจทก์ที่ว่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากเหตุที่โจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขายเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นนั้น เห็นว่า จำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัดในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 และในวันที่ 8 กันยายน 2538 หาได้ให้การถึงเหตุแห่งการผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ดังกล่าวไม่ ดังนั้นการที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น เมื่อศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น เป็นการไม่ชอบ ฎีกาของโจทก์ข้อนี้ฟังขึ้น และศาลฎีกาไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ที่ว่าการนำสืบของจำเลยดังกล่าวเป็นการนำสืบแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาจะซื้อจะขายหรือไม่ ส่วนปัญหาว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาหรือไม่นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ซึ่งเป็นวันนัดโอนตามสัญญาจะซื้อจะขาย เจ้าพนักงานที่ดินไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดเวลาตามประกาศ ฉะนั้นพฤติการณ์จึงไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์เช่นกัน โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาสำหรับปัญหาว่า โจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โจทก์ฎีกาเป็นข้อสุดท้ายแต่เพียงว่า จำเลยต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยหรือไม่ เห็นว่า เมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกค่ามัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วย จำเลยไปแจ้งความว่าโจทก์ไม่ไปตามนัดในครั้งหลังและมีหนังสือถึงโจทก์ขอริบมัดจำ แสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับตั้งแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใด จึงเห็นสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไป ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษากลับให้จำเลยชำระเงิน 300,000 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าชำระเสร็จ(วุฒินันท์ สุขสว่าง-ระพินทร บรรจงศิลป-วิรัช ลิ้มวิชัย)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุฎีกานี้ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์ผิดสัญญาเพราะโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยนอกประเด็นจึงพิพากษากลับน่าสังเกตว่าสองศาลพิพากษายืนแสดงว่า "สืบนอกประเด็น"และ "วินิจฉัยนอกประเด็น" ยังเป็นปัญหาทั้งในชั้นสืบพยานและพิพากษาคดีทางแก้ประการหนึ่งคือจำเลยจะต้องละเอียดรอบคอบในการทำคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จนมีผู้กล่าวว่าการเรียงคำให้การยากยิ่งกว่าคำฟ้อง เหตุแห่งการปฏิเสธเป็นประเด็นที่จำเลยจะสืบพยานตามข้อต่อสู้ของตน มิฉะนั้นเป็นปฏิเสธลอยไม่มีประเด็นจะสืบพยานอาจเป็นสืบนอกประเด็นหรือวินิจฉัยนอกประเด็นแล้วแต่กรณี ซึ่งศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้แล้ว เช่น ให้การว่าสัญญาเช่าไม่ถูกต้อง ไม่ได้แสดงโดยแจ้งชัดว่าไม่ถูกต้องอย่างไร จำเลยจึงนำสืบไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 50/2499)จำเลยมิได้ให้การต่อสู้ว่าสัญญาประนีประนอมยอมความทำให้หนี้เดิมระงับอันจะทำให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นจากความรับผิดชอบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 698 การที่ศาลชั้นต้นหยิบยกขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการนอกประเด็น(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1958/2511) คดีไม่มีประเด็นเรื่องเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือ แม้โจทก์จะเบิกความว่าจำเลยโต้เถียงว่าเป็นที่นาของจำเลย ศาลก็ไม่อาจยกขึ้นวินิจฉัยเพราะนอกเหนือจากประเด็นที่จำเลยต่อสู้ไว้ในคำให้การ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1028/2514) ให้การไว้โดยชัดแจ้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์เป็นเรื่องซื้อเรือนและไม้กระดานแต่โจทก์ให้จำเลยลงชื่อไว้ในสัญญากู้และกระดาษเปล่า จำเลยไม่ได้ให้การยืนยันว่าสัญญากู้ยืมที่โจทก์อ้างในฟ้องนั้นเป็นหนังสือสัญญาฉบับไหนหรือไม่สมบูรณ์ด้วยเหตุผลใด จึงไม่เป็นประเด็นที่จำเลยจะนำสืบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2373/2516) เป็นต้น ฎีกาที่หมายเหตุนี้จำเลยให้การชัดแจ้งปฏิเสธคำฟ้องของโจทก์ว่าจำเลยมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา เหตุที่ไม่มีการโอนที่ดินพิพาทเพราะโจทก์ไม่ไปตามนัด ข้อที่ว่าโจทก์ผิดข้อตกลงไม่นำประกาศไปปิดไม่ปรากฎในคำให้การของจำเลยคงมีแต่ข้อความว่า "โจทก์ทราบดีอยู่แล้วว่าในวันนัดไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาปิดประกาศ" ซึ่งเป็นเพียงการแถลงให้ศาลทราบ มิใช่เหตุผลแห่งคำปฏิเสธที่จะเป็นประเด็นให้จำเลยนำพยานเข้าสืบ จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็นและวินิจฉัยนอกประเด็นดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัย สุชาติชาติปัญญาวุฒิคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 148 โจทก์วางมัดจำแก่จำเลยเป็นเงิน 300,000 บาท ส่วนที่เหลือตกลงชำระในวันกำหนดจดทะเบียนโอนตามสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ครั้นถึงกำหนดจำเลยผิดสัญญาไม่ไปโอนที่ดินให้โจทก์ จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัดคิดถึงวันฟ้องเป็นเงิน4,438.36 บาท และยังทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายจากการขาดกำไรที่อาจนำที่ดินไปขายให้บุคคลอื่นเป็นเงิน 1,200,000 บาท ขอบังคับให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์เป็นเงิน 1,504,438.36 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากเงินต้น 300,000บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จจำเลยให้การว่า ในวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิตามสัญญาไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาปิดประกาศ ทั้งโจทก์แจ้งให้จำเลยทราบว่ายังไม่มีเงินเพียงพอที่จะชำระราคาที่ดินส่วนที่เหลือ ในวันนัดจดทะเบียนจำเลยไปที่สำนักงานที่ดินพร้อมที่จะจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินให้แก่โจทก์ แต่ไม่พบโจทก์ จำเลยจึงมีหนังสือแจ้งวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินกันใหม่ โจทก์ทราบวันนัดแล้ว แต่เมื่อถึงวันนัดโจทก์ไม่ไปจดทะเบียนรับโอนสิทธิที่ดินพิพาท จำเลยจึงมีสิทธิริบเงินมัดจำ ที่โจทก์อ้างว่าได้รับความเสียหายจากการขาดผลกำไรนั้นไม่เป็นความจริง ทั้งเป็นความเสียหายเนื่องจากพฤติการณ์พิเศษที่จำเลยไม่ทราบและไม่อาจคาดเห็น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2538โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโจทก์วางเงินมัดจำไว้แก่จำเลยจำนวน 300,000 บาท ตกลงจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ประการแรกมีว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่ไปทำการจดทะเบียนโอนที่ดินตามวันที่ได้มีการตกลงกันไว้ในสัญญาหรือไม่ เห็นว่า โจทก์จำเลยต่างนำสืบว่า ได้ไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้ เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35 (พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้ปิดประกาศ ฉะนั้นการที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาปัญหาต่อไปตามฎีกาของโจทก์ที่ว่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากเหตุที่โจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขายเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นนั้น เห็นว่า จำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัดในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 และในวันที่ 8 กันยายน 2538 หาได้ให้การถึงเหตุแห่งการผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ดังกล่าวไม่ ดังนั้นการที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น เมื่อศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น เป็นการไม่ชอบ ฎีกาของโจทก์ข้อนี้ฟังขึ้น และศาลฎีกาไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ที่ว่าการนำสืบของจำเลยดังกล่าวเป็นการนำสืบแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาจะซื้อจะขายหรือไม่ ส่วนปัญหาว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาหรือไม่นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ซึ่งเป็นวันนัดโอนตามสัญญาจะซื้อจะขาย เจ้าพนักงานที่ดินไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดเวลาตามประกาศ ฉะนั้นพฤติการณ์จึงไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์เช่นกัน โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาสำหรับปัญหาว่า โจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โจทก์ฎีกาเป็นข้อสุดท้ายแต่เพียงว่า จำเลยต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยหรือไม่ เห็นว่า เมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกค่ามัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วย จำเลยไปแจ้งความว่าโจทก์ไม่ไปตามนัดในครั้งหลังและมีหนังสือถึงโจทก์ขอริบมัดจำ แสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับตั้งแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใด จึงเห็นสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไป ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษากลับให้จำเลยชำระเงิน 300,000 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าชำระเสร็จ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7618/2542นาง วรรณวิไล อมรเดชหรือกันเพ็ชรโจทก์นาย สมพงษ์ จิตรดีจำเลย ป.พ.พ. ม. 205, ม. 391 ป.วิ.พ. ม. 142 พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ประกาศกฎกระทรวง ฉบับที่ 35 (พ.ศ.2531) ข้อ 5โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโดยโจทก์วางเงินมัดจำแก่จำเลย 300,000 บาท เมื่อถึงกำหนดจดทะเบียนโอนที่ดินโจทก์จำเลยต่างไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35(พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ปิดประกาศ ฉะนั้น การที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญา และไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์ โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาเช่นกันจำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัด หาใช่เนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ไม่ การที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น การที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเพราะไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัด จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นเป็นการไม่ชอบเมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกมัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วยแสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด เมื่อไม่ปรากฎว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใดจึงสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) เลขที่ 148 โจทก์วางมัดจำแก่จำเลยเป็นเงิน 300,000 บาท ส่วนที่เหลือตกลงชำระในวันกำหนดจดทะเบียนโอนตามสัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ครั้นถึงกำหนดจำเลยผิดสัญญาไม่ไปโอนที่ดินให้โจทก์ จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัดคิดถึงวันฟ้องเป็นเงิน4,438.36 บาท และยังทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายจากการขาดกำไรที่อาจนำที่ดินไปขายให้บุคคลอื่นเป็นเงิน 1,200,000 บาท ขอบังคับให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์เป็นเงิน 1,504,438.36 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี จากเงินต้น 300,000บาท นับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จจำเลยให้การว่า ในวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิตามสัญญาไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาปิดประกาศ ทั้งโจทก์แจ้งให้จำเลยทราบว่ายังไม่มีเงินเพียงพอที่จะชำระราคาที่ดินส่วนที่เหลือ ในวันนัดจดทะเบียนจำเลยไปที่สำนักงานที่ดินพร้อมที่จะจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินให้แก่โจทก์ แต่ไม่พบโจทก์ จำเลยจึงมีหนังสือแจ้งวันนัดจดทะเบียนโอนสิทธิในที่ดินกันใหม่ โจทก์ทราบวันนัดแล้ว แต่เมื่อถึงวันนัดโจทก์ไม่ไปจดทะเบียนรับโอนสิทธิที่ดินพิพาท จำเลยจึงมีสิทธิริบเงินมัดจำ ที่โจทก์อ้างว่าได้รับความเสียหายจากการขาดผลกำไรนั้นไม่เป็นความจริง ทั้งเป็นความเสียหายเนื่องจากพฤติการณ์พิเศษที่จำเลยไม่ทราบและไม่อาจคาดเห็น ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่าเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2538โจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทในราคา 3,500,000 บาทโจทก์วางเงินมัดจำไว้แก่จำเลยจำนวน 300,000 บาท ตกลงจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ประการแรกมีว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่ไปทำการจดทะเบียนโอนที่ดินตามวันที่ได้มีการตกลงกันไว้ในสัญญาหรือไม่ เห็นว่า โจทก์จำเลยต่างนำสืบว่า ได้ไปยังสำนักงานที่ดินแต่ไม่สามารถจดทะเบียนซื้อขายที่ดินพิพาทได้ เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาตามประกาศขายที่ดินพิพาท และการประกาศดังกล่าวเป็นการประกาศตามกฎกระทรวงฉบับที่ 35 (พ.ศ. 2531) ข้อ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้ปิดประกาศ ฉะนั้นการที่จำเลยไม่สามารถจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์จึงเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยไม่ต้องรับผิดชอบตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 จำเลยจึงยังไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาปัญหาต่อไปตามฎีกาของโจทก์ที่ว่า ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากเหตุที่โจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขายเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นนั้น เห็นว่า จำเลยให้การว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากโจทก์ไม่ไปตามนัดในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 และในวันที่ 8 กันยายน 2538 หาได้ให้การถึงเหตุแห่งการผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ดังกล่าวไม่ ดังนั้นการที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็น เมื่อศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเนื่องจากโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงไว้ ทำให้จำเลยไม่สามารถโอนที่ดินพิพาทในวันนัดตามสัญญาจะซื้อจะขาย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น เป็นการไม่ชอบ ฎีกาของโจทก์ข้อนี้ฟังขึ้น และศาลฎีกาไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาของโจทก์ที่ว่าการนำสืบของจำเลยดังกล่าวเป็นการนำสืบแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาจะซื้อจะขายหรือไม่ ส่วนปัญหาว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาหรือไม่นั้น เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่ 25 สิงหาคม 2538 ซึ่งเป็นวันนัดโอนตามสัญญาจะซื้อจะขาย เจ้าพนักงานที่ดินไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดเวลาตามประกาศ ฉะนั้นพฤติการณ์จึงไม่ใช่ความรับผิดชอบของโจทก์เช่นกัน โจทก์จึงไม่ผิดนัดและไม่ผิดสัญญาสำหรับปัญหาว่า โจทก์เสียหายหรือไม่เพียงใด โจทก์ฎีกาเป็นข้อสุดท้ายแต่เพียงว่า จำเลยต้องคืนเงินมัดจำแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยหรือไม่ เห็นว่า เมื่อโจทก์และจำเลยต่างก็ไม่ได้ผิดนัดผิดสัญญา และโจทก์ไม่ติดใจที่จะนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่โดยให้ทนายความมีหนังสือเรียกค่าเสียหายและเรียกค่ามัดจำคืนส่วนจำเลยมีหนังสือแจ้งโจทก์ขอนัดจดทะเบียนโอนกันใหม่ แต่โจทก์มิได้มีหนังสือตอบตกลงด้วย จำเลยไปแจ้งความว่าโจทก์ไม่ไปตามนัดในครั้งหลังและมีหนังสือถึงโจทก์ขอริบมัดจำ แสดงว่าโจทก์จำเลยต่างตกลงเลิกสัญญากันโดยปริยายคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 จำเลยจึงต้องคืนเงินมัดจำ 300,000 บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับตั้งแต่เวลาที่ได้รับเงินไว้เป็นต้นไป แต่โจทก์ขอคิดดอกเบี้ยจากต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันผิดนัด อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าจำเลยผิดนัดไม่คืนมัดจำแก่โจทก์เมื่อใด จึงเห็นสมควรให้คิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไป ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้นบางส่วน"พิพากษากลับให้จำเลยชำระเงิน 300,000 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าชำระเสร็จ(วุฒินันท์ สุขสว่าง-ระพินทร บรรจงศิลป-วิรัช ลิ้มวิชัย)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุฎีกานี้ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์ผิดสัญญาเพราะโจทก์ไม่รับประกาศไปปิดตามที่ตกลงกันไว้ แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยนอกประเด็นจึงพิพากษากลับน่าสังเกตว่าสองศาลพิพากษายืนแสดงว่า "สืบนอกประเด็น"และ "วินิจฉัยนอกประเด็น" ยังเป็นปัญหาทั้งในชั้นสืบพยานและพิพากษาคดีทางแก้ประการหนึ่งคือจำเลยจะต้องละเอียดรอบคอบในการทำคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จนมีผู้กล่าวว่าการเรียงคำให้การยากยิ่งกว่าคำฟ้อง เหตุแห่งการปฏิเสธเป็นประเด็นที่จำเลยจะสืบพยานตามข้อต่อสู้ของตน มิฉะนั้นเป็นปฏิเสธลอยไม่มีประเด็นจะสืบพยานอาจเป็นสืบนอกประเด็นหรือวินิจฉัยนอกประเด็นแล้วแต่กรณี ซึ่งศาลฎีกาเคยวินิจฉัยไว้แล้ว เช่น ให้การว่าสัญญาเช่าไม่ถูกต้อง ไม่ได้แสดงโดยแจ้งชัดว่าไม่ถูกต้องอย่างไร จำเลยจึงนำสืบไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 50/2499)จำเลยมิได้ให้การต่อสู้ว่าสัญญาประนีประนอมยอมความทำให้หนี้เดิมระงับอันจะทำให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นจากความรับผิดชอบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 698 การที่ศาลชั้นต้นหยิบยกขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการนอกประเด็น(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1958/2511) คดีไม่มีประเด็นเรื่องเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือ แม้โจทก์จะเบิกความว่าจำเลยโต้เถียงว่าเป็นที่นาของจำเลย ศาลก็ไม่อาจยกขึ้นวินิจฉัยเพราะนอกเหนือจากประเด็นที่จำเลยต่อสู้ไว้ในคำให้การ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1028/2514) ให้การไว้โดยชัดแจ้งว่าไม่ได้กู้เงินโจทก์เป็นเรื่องซื้อเรือนและไม้กระดานแต่โจทก์ให้จำเลยลงชื่อไว้ในสัญญากู้และกระดาษเปล่า จำเลยไม่ได้ให้การยืนยันว่าสัญญากู้ยืมที่โจทก์อ้างในฟ้องนั้นเป็นหนังสือสัญญาฉบับไหนหรือไม่สมบูรณ์ด้วยเหตุผลใด จึงไม่เป็นประเด็นที่จำเลยจะนำสืบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2373/2516) เป็นต้น ฎีกาที่หมายเหตุนี้จำเลยให้การชัดแจ้งปฏิเสธคำฟ้องของโจทก์ว่าจำเลยมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา เหตุที่ไม่มีการโอนที่ดินพิพาทเพราะโจทก์ไม่ไปตามนัด ข้อที่ว่าโจทก์ผิดข้อตกลงไม่นำประกาศไปปิดไม่ปรากฎในคำให้การของจำเลยคงมีแต่ข้อความว่า "โจทก์ทราบดีอยู่แล้วว่าในวันนัดไม่สามารถจดทะเบียนโอนได้เนื่องจากยังไม่ครบกำหนดระยะเวลาปิดประกาศ" ซึ่งเป็นเพียงการแถลงให้ศาลทราบ มิใช่เหตุผลแห่งคำปฏิเสธที่จะเป็นประเด็นให้จำเลยนำพยานเข้าสืบ จึงเป็นการนำสืบนอกประเด็นและวินิจฉัยนอกประเด็นดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัย สุชาติชาติปัญญาวุฒิ