คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3261/2537หลักกฎหมาย: โจทก์เคยฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาท ศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลย แต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษาจนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว ต่อมาโจทก์จึงมาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเป็นคดีนี้ ดังนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนซึ่งโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยได้และไม่เป็นฟ้องซ้ำแต่อย่างใดโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นกระทรวงในรัฐบาล เป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย โจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 โดยมอบให้โจทก์ที่ 2 ยึดถือครอบครองใช้งานราชการของโจทก์ที่ 1 เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ เมื่อวันเดือนปีใดไม่ปรากฏชัดตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยกับบริวารได้บุกรุกเข้าไปปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย3 หลัง ในส่วนหนึ่งของที่ดินดังกล่าวมีอาณาเขตที่บุกรุกทิศเหนือและทิศใต้ยาวด้านละ 39 วา ทิศตะวันออกยาว 6.85 วา ทิศตะวันตกยาว 6 วา คิดเป็นเนื้อที่ 250.575 ตารางวา ปรากฏในกรอบสีแดงตามแผนที่สังเขปท้ายฟ้อง ขอให้บังคับจำเลยกับบริวารรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้องกับที่ดินดังกล่าวอีกต่อไปจำเลยให้การต่อสู้คดีหลายประการและต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์เป็นฟ้องซ้ำเพราะโจทก์เคยฟ้องขับไล่จำเลยมาแล้วตามคดีหมายเลขแดงที่378/2514 ของศาลชั้นต้น โดยอ้างเหตุว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้จำเลยและบริวารออกจากที่พิพาทและรื้อสิ่งปลูกสร้างฟ้องโจทก์จึงเป็นฟ้องซึ่งต้องห้ามตามกฎหมายขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาขับไล่จำเลยกับบริวาร และรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ โฉนดเลขที่ 1167 ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา เนื้อที่250.575 ตารางวา ตามที่ปรากฏในกรอบสีแดงในระหว่างท้ายโฉนด ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ประการที่สอง โจทก์ฟ้องคดีนี้ซ้ำกับคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลจังหวัดนครราชสีมาหรือไม่ เห็นว่าคดีก่อนศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลยแต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษา จนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว การที่โจทก์มาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเช่นนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนโจทก์ทั้งสองจึงมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ ฟ้องโจทก์ไม่เป็นฟ้องซ้ำคำพิพากษาศาลฎีกาที่จำเลยอ้างมาข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3261/2537กระทรวงการคลังโจทก์นาง วัลลภา นุกูลชิตจำเลย ป.วิ.พ. ม. 148 โจทก์เคยฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาท ศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลย แต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษาจนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว ต่อมาโจทก์จึงมาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเป็นคดีนี้ ดังนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนซึ่งโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยได้และไม่เป็นฟ้องซ้ำแต่อย่างใดโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นกระทรวงในรัฐบาล เป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย โจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 โดยมอบให้โจทก์ที่ 2 ยึดถือครอบครองใช้งานราชการของโจทก์ที่ 1 เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ เมื่อวันเดือนปีใดไม่ปรากฏชัดตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยกับบริวารได้บุกรุกเข้าไปปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย3 หลัง ในส่วนหนึ่งของที่ดินดังกล่าวมีอาณาเขตที่บุกรุกทิศเหนือและทิศใต้ยาวด้านละ 39 วา ทิศตะวันออกยาว 6.85 วา ทิศตะวันตกยาว 6 วา คิดเป็นเนื้อที่ 250.575 ตารางวา ปรากฏในกรอบสีแดงตามแผนที่สังเขปท้ายฟ้อง ขอให้บังคับจำเลยกับบริวารรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้องกับที่ดินดังกล่าวอีกต่อไปจำเลยให้การต่อสู้คดีหลายประการและต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์เป็นฟ้องซ้ำเพราะโจทก์เคยฟ้องขับไล่จำเลยมาแล้วตามคดีหมายเลขแดงที่378/2514 ของศาลชั้นต้น โดยอ้างเหตุว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้จำเลยและบริวารออกจากที่พิพาทและรื้อสิ่งปลูกสร้างฟ้องโจทก์จึงเป็นฟ้องซึ่งต้องห้ามตามกฎหมายขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาขับไล่จำเลยกับบริวาร และรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ โฉนดเลขที่ 1167 ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา เนื้อที่250.575 ตารางวา ตามที่ปรากฏในกรอบสีแดงในระหว่างท้ายโฉนด ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ประการที่สอง โจทก์ฟ้องคดีนี้ซ้ำกับคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลจังหวัดนครราชสีมาหรือไม่ เห็นว่าคดีก่อนศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลยแต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษา จนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว การที่โจทก์มาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเช่นนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนโจทก์ทั้งสองจึงมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ ฟ้องโจทก์ไม่เป็นฟ้องซ้ำคำพิพากษาศาลฎีกาที่จำเลยอ้างมาข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้"พิพากษายืน(สมปอง เสนเนียม-มีพาศน์ โปตระนันทน์-ธวัชชัย พิทักษ์พล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 คดีที่ได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้วกฎหมายห้ามมิให้คู่ความเดียวกันรื้อร้องฟ้องกันอีกในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกันทั้งสิ้น ข้อสำคัญก็มีว่าเป็นกรณีต้องด้วยหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 หรือไม่เท่านั้นแม้คำพิพากษาหรือคำสั่งที่ถึงที่สุดครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้วเป็นเวลานานเท่าใด ถ้าเป็นกรณีต้องด้วยมาตรา 148 แล้วก็ย่อมถือว่าเป็นฟ้องซ้ำอยู่ดี ต้องห้ามตามกฎหมาย มิได้มีข้อยกเว้นว่าเมื่อพ้นระยะเวลาบังคับคดีแล้วก็ให้ฟ้องร้องใหม่ในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกันได้เป็นเรื่องที่โจทก์เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ขวนขวายดำเนินการบังคับคดีขับไล่เองจนพ้นกำหนดเวลาที่จะบังคับคดีซึ่งจะเอาผิดเอาโทษจากจำเลยหาได้ไม่ เว้นแต่จะมีการบุกรุกเป็นการละเมิดขึ้นใหม่อีก จึงจะไม่ถือว่าเป็นฟ้องซ้ำ (2) คดีนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เคยฟ้องขับไล่จำเลยในข้อหาบุกรุกมาแล้วตามคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลชั้นต้นโดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ศาลชั้นต้นศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้จำเลยและบริวารออกจากที่ดินพิพาทและรื้อสิ่งปลูกสร้าง คดีถึงที่สุด โจทก์ก็กลับมาฟ้องคดีนี้ในข้อหาบุกรุก ขอให้จำเลยและบริวารรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดิน ของโจทก์และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงเดียวกันนี้อีก โดยอ้างว่าโจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ดังกล่าว ได้มอบให้โจทก์ที่ 2 ยึดถือครอบครองใช้งานราชการของโจทก์ที่ 1 เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินจึงน่าจะเป็นฟ้องซ้ำกับคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลชั้นต้นดังกล่าว (3) ศาลฎีกาอ้างในคดีที่บันทึกนี้ว่า การที่โจทก์มาฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาทเป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อน โจทก์ทั้งสองจึงมีอำนาจฟ้องไม่เป็นฟ้องซ้ำ ดังนี้ผู้บันทึกเห็นว่า สิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาคดีก่อน โดยหลักก็ย่อมบังคับคดีกันได้ในคดีก่อนอยู่แล้ว ไม่ใช่เรื่องที่จะมาฟ้องบังคับกันใหม่โดยอาศัยเหตุเดิม ผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนก็เนื่องมาจากการที่โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยโดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167(คำพิพากษาศาลฎีกาย่อไว้ชัดว่าศาลได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่ผู้บุกรุกทั้งหมด) โจทก์กลับมาฟ้องขับไล่จำเลยในคดีนี้อีก โดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167แปลงเดิมและอ้างด้วยว่าจำเลยบุกรุกจึงเป็นการฟ้องให้บังคับจำเลยในประเด็นที่ได้อาศัยเหตุเดียวกันข้ออ้างของศาลฎีกาที่ว่าการที่โจทก์ฟ้องขับไล่เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกา เป็นข้อที่แสดงให้เห็นชัดว่า คดีก่อนกับคดีนี้มีประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน คืออ้างว่าจำเลยได้บุกรุกทั้งสองคดี คดีใหม่ไม่ได้อ้างประเด็นอื่นขึ้นใหม่แต่ประการใด (4) ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 การร้องขอให้บังคับคดีตามคำพิพากษาจะต้องกระทำภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา แปลความกลับกัน ก็คือว่า ถ้าไม่ร้องขอบังคับคดีภายในสิบปี ก็ย่อมสิ้นสิทธิร้องขอให้บังคับคดี นอกจากนี้มีปัญหาว่าระยะเวลาที่ให้ร้องขอบังคับคดีนั้น จะเป็นกำหนดอายุความหรือไม่ มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2179/2510 วินิจฉัยไว้ว่าเป็นเรื่องขาดอายุความบังคับคดี ซึ่งที่ถูกหาใช่อายุความไม่เพราะได้มีการฟ้องร้องคดีกันแล้ว มีแต่การบังคับคดี ระยะเวลา10 ปีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 ที่กำหนดให้มีการขอให้บังคับคดีเป็นเพียงระยะเวลาสิ้นสิทธิอย่างธรรมดาเท่านั้น (ดูหมายเหตุท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวของผู้บันทึกซึ่งจัดพิมพ์โดยเนติบัณฑิตยสภา ข้อ (2)) (5) ข้อเท็จจริงตามฎีกาที่บันทึกนี้ โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษาจนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้วมีปัญหาที่น่าคิดว่าศาลจะสั่งขยายระยะเวลาตามมาตรา 271 โดยอาศัยมาตรา 23 จะได้หรือไม่ ตามมาตรา 23 นั้น ถ้าหากมีพฤติการณ์พิเศษศาลก็อาจสั่งขยายได้ แต่ต้องขอก่อนสิ้นระยะเวลานั้น เว้นแต่ในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัย ก็อาจร้องขอเมื่อสิ้นระยะเวลานั้นได้ ข้อเท็จจริงได้ความว่า ในการฟ้องร้องคดีก่อนนั้น ศาลได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่ผู้บุกรุกทั้งหมด แต่ขณะนั้นมณฑลทหารบกที่ 3 ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว เพราะยังไม่มีงบประมาณ จึงได้ผ่อนผันให้ผู้บุกรุกทั้งหมดอยู่ต่อไปได้ก่อน ยังไม่ดำเนินการบังคับคดี ต่อมาปี 2530 มณฑลทหารบกที่ 3ได้รับงบประมาณก่อสร้างบ้านพักราชการ จึงได้ปิดประกาศแจ้งให้ราษฎรที่บุกรุกออกจากที่ดิน ราษฎรอื่น ๆ ประมาณ 3,000-4,000 คนยอมอพยพออกจากที่ดินดังกล่าวไปอยู่ ณ ที่แห่งใหม่ซึ่งทางราชการได้จัดไว้ให้ เหลือแต่จำเลยผู้เดียวไม่ยอมออก สำหรับคดีนี้ (ซึ่งอาจจะใช้บังคับกับกรณีทั่ว ๆ ไปไม่ได้)ข้อเท็จจริงดังกล่าวเห็นได้ว่า น่าจะถือว่ามีพฤติการณ์พิเศษที่ศาลควรจะสั่งขยายระยะเวลาบังคับคดีตามมาตรา 271 แม้ระยะเวลาดังกล่าวจะล่วงพ้นไปแล้วก็ตาม ถือเป็นกรณีมีเหตุสุดวิสัยที่ไม่อาจยื่นได้ก่อนสิ้นระยะเวลาที่กำหนดไว้เพื่อการบังคับคดีตามกฎหมายเพราะไม่อาจทราบได้ว่า ผู้บุกรุกจะยอมออกไปได้หรือไม่เมื่อใดการที่ทางราชการได้ผ่อนผันให้ผู้บุกรุกอยู่ต่อไปได้ก่อน เนื่องจากทางราชการยังไม่ได้รับงบประมาณยังไม่ดำเนินการบังคับคดี ย่อมถือได้ว่าเป็นการสร้างบุญคุณอนุเคราะห์แก่บุคคลผู้ไร้ที่อยู่อาศัยถือเป็นจารีตประเพณีและศีลธรรมอันดีงามของชาติอย่างหนึ่งย่อมเป็นพฤติการณ์พิเศษและมีเหตุสุดวิสัยที่ควรขยายเวลาดังกล่าวได้ไม่ควรที่จะให้ฟ้องขับไล่กันอีกอันเป็นการฟ้องซ้ำ ต้องห้ามตามกฎหมาย ไพจิตรปุญญพันธุ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นกระทรวงในรัฐบาล เป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย โจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 โดยมอบให้โจทก์ที่ 2 ยึดถือครอบครองใช้งานราชการของโจทก์ที่ 1 เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ เมื่อวันเดือนปีใดไม่ปรากฏชัดตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยกับบริวารได้บุกรุกเข้าไปปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย3 หลัง ในส่วนหนึ่งของที่ดินดังกล่าวมีอาณาเขตที่บุกรุกทิศเหนือและทิศใต้ยาวด้านละ 39 วา ทิศตะวันออกยาว 6.85 วา ทิศตะวันตกยาว 6 วา คิดเป็นเนื้อที่ 250.575 ตารางวา ปรากฏในกรอบสีแดงตามแผนที่สังเขปท้ายฟ้อง ขอให้บังคับจำเลยกับบริวารรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้องกับที่ดินดังกล่าวอีกต่อไปจำเลยให้การต่อสู้คดีหลายประการและต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์เป็นฟ้องซ้ำเพราะโจทก์เคยฟ้องขับไล่จำเลยมาแล้วตามคดีหมายเลขแดงที่378/2514 ของศาลชั้นต้น โดยอ้างเหตุว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้จำเลยและบริวารออกจากที่พิพาทและรื้อสิ่งปลูกสร้างฟ้องโจทก์จึงเป็นฟ้องซึ่งต้องห้ามตามกฎหมายขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาขับไล่จำเลยกับบริวาร และรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ โฉนดเลขที่ 1167 ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา เนื้อที่250.575 ตารางวา ตามที่ปรากฏในกรอบสีแดงในระหว่างท้ายโฉนด ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ประการที่สอง โจทก์ฟ้องคดีนี้ซ้ำกับคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลจังหวัดนครราชสีมาหรือไม่ เห็นว่าคดีก่อนศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลยแต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษา จนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว การที่โจทก์มาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเช่นนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนโจทก์ทั้งสองจึงมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ ฟ้องโจทก์ไม่เป็นฟ้องซ้ำคำพิพากษาศาลฎีกาที่จำเลยอ้างมาข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3261/2537กระทรวงการคลังโจทก์นาง วัลลภา นุกูลชิตจำเลย ป.วิ.พ. ม. 148 โจทก์เคยฟ้องขอให้ขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาท ศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลย แต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษาจนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว ต่อมาโจทก์จึงมาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเป็นคดีนี้ ดังนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนซึ่งโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยได้และไม่เป็นฟ้องซ้ำแต่อย่างใดโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นกระทรวงในรัฐบาล เป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย โจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 โดยมอบให้โจทก์ที่ 2 ยึดถือครอบครองใช้งานราชการของโจทก์ที่ 1 เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ เมื่อวันเดือนปีใดไม่ปรากฏชัดตลอดมาจนถึงวันฟ้อง จำเลยกับบริวารได้บุกรุกเข้าไปปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย3 หลัง ในส่วนหนึ่งของที่ดินดังกล่าวมีอาณาเขตที่บุกรุกทิศเหนือและทิศใต้ยาวด้านละ 39 วา ทิศตะวันออกยาว 6.85 วา ทิศตะวันตกยาว 6 วา คิดเป็นเนื้อที่ 250.575 ตารางวา ปรากฏในกรอบสีแดงตามแผนที่สังเขปท้ายฟ้อง ขอให้บังคับจำเลยกับบริวารรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้องกับที่ดินดังกล่าวอีกต่อไปจำเลยให้การต่อสู้คดีหลายประการและต่อสู้ว่าฟ้องโจทก์เป็นฟ้องซ้ำเพราะโจทก์เคยฟ้องขับไล่จำเลยมาแล้วตามคดีหมายเลขแดงที่378/2514 ของศาลชั้นต้น โดยอ้างเหตุว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้จำเลยและบริวารออกจากที่พิพาทและรื้อสิ่งปลูกสร้างฟ้องโจทก์จึงเป็นฟ้องซึ่งต้องห้ามตามกฎหมายขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาขับไล่จำเลยกับบริวาร และรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ โฉนดเลขที่ 1167 ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา เนื้อที่250.575 ตารางวา ตามที่ปรากฏในกรอบสีแดงในระหว่างท้ายโฉนด ห้ามเกี่ยวข้องอีกต่อไปจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ประการที่สอง โจทก์ฟ้องคดีนี้ซ้ำกับคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลจังหวัดนครราชสีมาหรือไม่ เห็นว่าคดีก่อนศาลฎีกาพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่จำเลยแต่จำเลยยังครอบครองที่พิพาทอยู่ตลอดมาโดยที่โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษา จนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้ว การที่โจทก์มาฟ้องขับไล่จำเลยให้ออกไปจากที่พิพาทเช่นนี้เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนโจทก์ทั้งสองจึงมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ ฟ้องโจทก์ไม่เป็นฟ้องซ้ำคำพิพากษาศาลฎีกาที่จำเลยอ้างมาข้อเท็จจริงไม่ตรงกับคดีนี้"พิพากษายืน(สมปอง เสนเนียม-มีพาศน์ โปตระนันทน์-ธวัชชัย พิทักษ์พล)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 คดีที่ได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้วกฎหมายห้ามมิให้คู่ความเดียวกันรื้อร้องฟ้องกันอีกในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกันทั้งสิ้น ข้อสำคัญก็มีว่าเป็นกรณีต้องด้วยหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148 หรือไม่เท่านั้นแม้คำพิพากษาหรือคำสั่งที่ถึงที่สุดครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้วเป็นเวลานานเท่าใด ถ้าเป็นกรณีต้องด้วยมาตรา 148 แล้วก็ย่อมถือว่าเป็นฟ้องซ้ำอยู่ดี ต้องห้ามตามกฎหมาย มิได้มีข้อยกเว้นว่าเมื่อพ้นระยะเวลาบังคับคดีแล้วก็ให้ฟ้องร้องใหม่ในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกันได้เป็นเรื่องที่โจทก์เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ขวนขวายดำเนินการบังคับคดีขับไล่เองจนพ้นกำหนดเวลาที่จะบังคับคดีซึ่งจะเอาผิดเอาโทษจากจำเลยหาได้ไม่ เว้นแต่จะมีการบุกรุกเป็นการละเมิดขึ้นใหม่อีก จึงจะไม่ถือว่าเป็นฟ้องซ้ำ (2) คดีนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เคยฟ้องขับไล่จำเลยในข้อหาบุกรุกมาแล้วตามคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลชั้นต้นโดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ศาลชั้นต้นศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีให้จำเลยและบริวารออกจากที่ดินพิพาทและรื้อสิ่งปลูกสร้าง คดีถึงที่สุด โจทก์ก็กลับมาฟ้องคดีนี้ในข้อหาบุกรุก ขอให้จำเลยและบริวารรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดิน ของโจทก์และห้ามจำเลยกับบริวารเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงเดียวกันนี้อีก โดยอ้างว่าโจทก์ที่ 1 เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167 ดังกล่าว ได้มอบให้โจทก์ที่ 2 ยึดถือครอบครองใช้งานราชการของโจทก์ที่ 1 เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินจึงน่าจะเป็นฟ้องซ้ำกับคดีหมายเลขแดงที่ 378/2514 ของศาลชั้นต้นดังกล่าว (3) ศาลฎีกาอ้างในคดีที่บันทึกนี้ว่า การที่โจทก์มาฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาทเป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อน โจทก์ทั้งสองจึงมีอำนาจฟ้องไม่เป็นฟ้องซ้ำ ดังนี้ผู้บันทึกเห็นว่า สิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกาคดีก่อน โดยหลักก็ย่อมบังคับคดีกันได้ในคดีก่อนอยู่แล้ว ไม่ใช่เรื่องที่จะมาฟ้องบังคับกันใหม่โดยอาศัยเหตุเดิม ผลของคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนก็เนื่องมาจากการที่โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยโดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167(คำพิพากษาศาลฎีกาย่อไว้ชัดว่าศาลได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่ผู้บุกรุกทั้งหมด) โจทก์กลับมาฟ้องขับไล่จำเลยในคดีนี้อีก โดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 1167แปลงเดิมและอ้างด้วยว่าจำเลยบุกรุกจึงเป็นการฟ้องให้บังคับจำเลยในประเด็นที่ได้อาศัยเหตุเดียวกันข้ออ้างของศาลฎีกาที่ว่าการที่โจทก์ฟ้องขับไล่เป็นการขอให้บังคับตามสิทธิของโจทก์ที่เกิดขึ้นจากผลของคำพิพากษาศาลฎีกา เป็นข้อที่แสดงให้เห็นชัดว่า คดีก่อนกับคดีนี้มีประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน คืออ้างว่าจำเลยได้บุกรุกทั้งสองคดี คดีใหม่ไม่ได้อ้างประเด็นอื่นขึ้นใหม่แต่ประการใด (4) ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 การร้องขอให้บังคับคดีตามคำพิพากษาจะต้องกระทำภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา แปลความกลับกัน ก็คือว่า ถ้าไม่ร้องขอบังคับคดีภายในสิบปี ก็ย่อมสิ้นสิทธิร้องขอให้บังคับคดี นอกจากนี้มีปัญหาว่าระยะเวลาที่ให้ร้องขอบังคับคดีนั้น จะเป็นกำหนดอายุความหรือไม่ มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2179/2510 วินิจฉัยไว้ว่าเป็นเรื่องขาดอายุความบังคับคดี ซึ่งที่ถูกหาใช่อายุความไม่เพราะได้มีการฟ้องร้องคดีกันแล้ว มีแต่การบังคับคดี ระยะเวลา10 ปีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 ที่กำหนดให้มีการขอให้บังคับคดีเป็นเพียงระยะเวลาสิ้นสิทธิอย่างธรรมดาเท่านั้น (ดูหมายเหตุท้ายคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวของผู้บันทึกซึ่งจัดพิมพ์โดยเนติบัณฑิตยสภา ข้อ (2)) (5) ข้อเท็จจริงตามฎีกาที่บันทึกนี้ โจทก์ไม่ได้ดำเนินการร้องขอบังคับคดีตามคำพิพากษาจนครบกำหนดระยะเวลาการบังคับคดีแล้วมีปัญหาที่น่าคิดว่าศาลจะสั่งขยายระยะเวลาตามมาตรา 271 โดยอาศัยมาตรา 23 จะได้หรือไม่ ตามมาตรา 23 นั้น ถ้าหากมีพฤติการณ์พิเศษศาลก็อาจสั่งขยายได้ แต่ต้องขอก่อนสิ้นระยะเวลานั้น เว้นแต่ในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัย ก็อาจร้องขอเมื่อสิ้นระยะเวลานั้นได้ ข้อเท็จจริงได้ความว่า ในการฟ้องร้องคดีก่อนนั้น ศาลได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ขับไล่ผู้บุกรุกทั้งหมด แต่ขณะนั้นมณฑลทหารบกที่ 3 ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว เพราะยังไม่มีงบประมาณ จึงได้ผ่อนผันให้ผู้บุกรุกทั้งหมดอยู่ต่อไปได้ก่อน ยังไม่ดำเนินการบังคับคดี ต่อมาปี 2530 มณฑลทหารบกที่ 3ได้รับงบประมาณก่อสร้างบ้านพักราชการ จึงได้ปิดประกาศแจ้งให้ราษฎรที่บุกรุกออกจากที่ดิน ราษฎรอื่น ๆ ประมาณ 3,000-4,000 คนยอมอพยพออกจากที่ดินดังกล่าวไปอยู่ ณ ที่แห่งใหม่ซึ่งทางราชการได้จัดไว้ให้ เหลือแต่จำเลยผู้เดียวไม่ยอมออก สำหรับคดีนี้ (ซึ่งอาจจะใช้บังคับกับกรณีทั่ว ๆ ไปไม่ได้)ข้อเท็จจริงดังกล่าวเห็นได้ว่า น่าจะถือว่ามีพฤติการณ์พิเศษที่ศาลควรจะสั่งขยายระยะเวลาบังคับคดีตามมาตรา 271 แม้ระยะเวลาดังกล่าวจะล่วงพ้นไปแล้วก็ตาม ถือเป็นกรณีมีเหตุสุดวิสัยที่ไม่อาจยื่นได้ก่อนสิ้นระยะเวลาที่กำหนดไว้เพื่อการบังคับคดีตามกฎหมายเพราะไม่อาจทราบได้ว่า ผู้บุกรุกจะยอมออกไปได้หรือไม่เมื่อใดการที่ทางราชการได้ผ่อนผันให้ผู้บุกรุกอยู่ต่อไปได้ก่อน เนื่องจากทางราชการยังไม่ได้รับงบประมาณยังไม่ดำเนินการบังคับคดี ย่อมถือได้ว่าเป็นการสร้างบุญคุณอนุเคราะห์แก่บุคคลผู้ไร้ที่อยู่อาศัยถือเป็นจารีตประเพณีและศีลธรรมอันดีงามของชาติอย่างหนึ่งย่อมเป็นพฤติการณ์พิเศษและมีเหตุสุดวิสัยที่ควรขยายเวลาดังกล่าวได้ไม่ควรที่จะให้ฟ้องขับไล่กันอีกอันเป็นการฟ้องซ้ำ ต้องห้ามตามกฎหมาย ไพจิตรปุญญพันธุ์