กฎกระทรวงกฎกระทรวงฉบับที่๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๘)ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชนพ.ศ.๒๕๓๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ วรรคสาม มาตรา ๘วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๓ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ให้ยกเลิก(๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๐)ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖(๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๓๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ข้อ ๒ บัตรให้มีสีขาว ลายพื้นสีฟ้าและเคลือบด้วยวัสดุป้องกันการปลอมแปลงตามที่เจ้าพนักงานออกบัตรกำหนดสำหรับขนาดและลักษณะอื่นของบัตรให้เป็นไปตามแบบบัตรประจำตัวประชาชนท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๓ การขอมีบัตร การขอมีบัตรใหม่หรือการขอเปลี่ยนบัตร ให้ผู้ขอยื่นคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้พร้อมด้วยหลักฐานประกอบคำขอตามระเบียบที่กรมการปกครองกำหนดต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณที่ว่าการอำเภอ ที่ว่าการกิ่งอำเภอ สำนักงานเขต สำนักงานเทศบาลหรือศาลาว่าการเมืองพัทยา แห่งท้องที่ซึ่งผู้ขอมีชื่อในทะเบียนบ้านหรือที่ซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนดข้อ ๔ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าผู้ขอได้ดำเนินการตามข้อ๓ ถูกต้องและครบถ้วนแล้วให้กำหนดเลขหมายคำขอ ให้ผู้ขอพิมพ์ลายนิ้วมือและถ่ายรูปและออกใบรับตามแบบ บ.ป. ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้ให้แก่ผู้ขอไว้เป็นหลักฐานใบรับให้มีสีเหลืองเลขหมายคำขอให้ประกอบด้วยเลขรหัสสำนักทะเบียนเลขรอบการทำบัตร และเลขหมายจำนวน ๖ หลัก แสดงลำดับของจำนวนผู้ขอเริ่มตั้งแต่หมายเลข ๐๐๐๐๐๑ เรียงไปตามลำดับจนครบรอบการทำบัตรรอบการทำบัตรรอบหนึ่งให้มีระยะหกปีเมื่อครบแต่ละรอบ ให้ขึ้นรอบถัดไปการพิมพ์ลายนิ้วมือผู้ขอให้พิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือขวาและซ้ายในแบบ บ.ป. ๑ ในกรณีที่ผู้ขอไม่มีหัวแม่มือข้างหนึ่งให้พิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือเฉพาะข้างที่เหลืออยู่ ถ้าไม่มีนิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างให้พิมพ์ลายนิ้วมือนิ้วใดนิ้วหนึ่งแทน หากไม่มีนิ้วมือเหลืออยู่เลยให้พิมพ์ลายฝ่ามือข้างใดข้างหนึ่งแทน และถ้าไม่มีฝ่ามือทั้งสองข้างให้ได้รับการยกเว้น ทั้งนี้ ให้บันทึกหมายเหตุไว้ในแบบ บ.ป. ๑ ด้วยการถ่ายรูปผู้ขอ ให้ถ่ายรูปครึ่งตัว หน้าตรงไม่สวมหมวกหรือแว่นตาสีเข้ม และไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะเว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามลัทธิศาสนาของตน ก็ให้อนุโลมให้แต่ต้องเปิดให้เห็นใบหน้า หน้าผาก คิ้ว ตา จมูก ปาก และคางข้อ ๕ การออกใบรับให้มอบบัตรเดิมคืนให้ผู้ขอเพื่อใช้ร่วมกับใบรับนั้นยกเว้นในกรณีการขอมีบัตรครั้งแรกและการขอมีบัตรใหม่เนื่องจากบัตรเดิมหายหรือถูกทำลายข้อ ๖ กรณีใบรับหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แห่งท้องที่ออกใบรับนั้นออกใบแทนใบรับตามแบบบ.ป. ๒ ก. ท้ายกฎกระทรวงนี้ให้แก่ผู้ขอไว้เป็นหลักฐานเพื่อใช้แทนบัตรไปพลางก่อนตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบแทนใบรับใบแทนใบรับให้มีสีชมพูข้อ ๗ ในการออกบัตรให้พนักงานเจ้าหน้าที่ส่งคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ และฟิล์มรูปถ่ายของผู้ขอไปที่สำนักงานทะเบียนและบัตรประจำตัวประชาชนกรมการปกครอง หรือที่ซึ่งเจ้าพนักงานออกบัตรประกาศกำหนดและเมื่อเจ้าพนักงานออกบัตรได้ออกบัตรให้แล้ว ให้ส่งคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ดังกล่าวคืนให้พนักงานเจ้าหน้าที่เก็บไว้เป็นหลักฐานข้อ ๘การออกบัตรในกรณีการขอมีบัตรเป็นครั้งแรกหรือในกรณีบัตรหาย หรือถูกทำลายก่อนมอบบัตร ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เรียกใบรับหรือใบแทนใบรับคืนข้อ ๙การออกบัตรในกรณีบัตรหมดอายุหรือชำรุดในสาระสำคัญและในกรณีผู้ถือบัตรเปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล หรือชื่อตัวและชื่อสกุล ก่อนมอบบัตรให้พนักงานเจ้าหน้าที่เรียกใบรับหรือใบแทนใบรับพร้อมด้วยบัตรเดิมคืนข้อ ๑๐ ในกรณีรายการในบัตรไม่ตรงกับคำขอตามแบบบ.ป. ๑ หรือข้อเท็จจริงตามทะเบียนบ้านให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการเพื่อออกบัตรให้ใหม่ข้อ ๑๑ บัตร ใบรับและใบแทนใบรับที่ได้ออกก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้คงใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะหมดอายุให้ไว้ณ วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘บรรหาร ศิลปอาชารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑. แบบบัตรประจำตัวประชาชน๒. คำขอมีบัตร มีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน (บ.ป. ๑)๓. ใบรับคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน(บ.ป. ๒)๔. ใบแทนใบรับคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน (บ.ป. ๒ ก.)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากปัจจุบันขนาด สี และลักษณะของบัตร และหลักเกณฑ์และวิธีการในการขอมีบัตร การขอมีบัตรใหม่การขอเปลี่ยนบัตร การออกบัตร การออกใบรับ และการออกใบแทนใบรับรวมทั้งแบบคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือขอเปลี่ยนบัตร แบบบัตร แบบใบรับและแบบใบแทนใบรับยังไม่เหมาะสมทำให้ไม่เอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่สำนักทะเบียนและไม่สามารถให้บริการจัดทำบัตรแก่ประชาชนได้อย่างรวดเร็วและเหมาะสมรวมทั้งยังไม่สามารถป้องกันการปลอมแปลงบัตรได้ สมควรปรับปรุงขนาด สีและลักษณะของบัตร และหลักเกณฑ์และวิธีการ รวมทั้งแบบต่าง ๆ ดังกล่าวและโดยที่มาตรา ๖ วรรคสาม มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๓ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชนพ.ศ. ๒๕๒๖ บัญญัติให้การกำหนดดังกล่าวต้องกระทำโดยกฎกระทรวงจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้สรัลพร/พิมพ์๑๕มกราคม ๒๕๕๑สุกัญญา/แก้ไข๑๕ตุลาคม ๒๕๕๑[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม๑๑๒/ตอนที่ ๕๑ ก/หน้า ๑/๑๐ ธันวาคม ๒๕๓๘