คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 67/2529หลักกฎหมาย: ตาม ป.วิ.พ.มาตรา177วรรคสองนั้นนอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วยังจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย จำเลยให้การเพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามกฎหมายจึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้โดยมิได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไรเช่นนี้ถือไม่ได้ว่าจำเลยได้แสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมไม่สมบูรณ์ที่จำเลยฎีกาว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนจำเลยมิได้ยกเหตุนี้ขึ้นต่อสู้ในคำให้การแม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาก็ใช้ดุลพินิจไม่รับวินิจฉัยให้ได้.โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแบ่งที่นาพิพาทให้ครึ่งหนึ่ง ตามพินัยกรรมท้ายฟ้อง จำเลยให้การว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องนั้นเป็นพินัยกรรมที่โจทก์กับปลัดอำเภอสมคบกันทำขึ้นในขณะที่เจ้ามรดกกำลังป่วยหนักสติเลอะเลือน ไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมได้ ประกอบกับพินัยกรรมฉบับนี้มิได้ทำโดยถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นพินัยกรรมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งตามพินัยกรรม จำเลยอุทธรณ์ว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่ได้ให้การถึงเรื่องพยานในพินัยกรรมไว้ คดีจึงไม่มีประเด็นจะต้องพิจารณาอุทธรณ์ของจำเลยในเรื่องพยานในพินัยกรรม พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่าคำให้การตอนหลังของจำเลยที่ว่าพินัยกรรมมิได้ทำให้ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้นั้น เป็นคำให้การที่ชัดแจ้งแล้วไม่จำต้องบอกว่าไม่ถูกต้องอย่างไร เพราะเป็นรายละเอียดที่คู่ความจะต้องนำสืบในชั้นสืบพยานศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสอง นั้น นอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย ปรากฏว่าจำเลยให้การแต่เพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ จึงเป็นโมฆะใช้บังคับได้ ไม่ได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไร คำให้การของจำเลยดังกล่าวจึงถือไม่ได้ว่าแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องไม่สมบูรณ์ คำให้การของจำเลยที่อ้างเหตุแห่งความไม่สมบูรณ์ของพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องคงมีแต่เพียงว่า โจทก์และนายวิสุทธิ์กับพวกสมคบกันทำพินัยกรรมดังกล่าวขึ้นในขณะที่นายฟองกำลังป่วยหนัก สติเลอะเลือนไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมเท่านั้น ดังนั้นที่จำเลยฎีกาในประการต่อมาว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนนั้น จำเลยมิได้ยกเหตุข้อนี้ขึ้นต่อสู้ให้เป็นประเด็นไว้ในคำให้การ แม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความมสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาพิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรไม่วินิจฉัยให้. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 67/2529นาย จ้อย ชายลมโจทก์นาง มา สิงหนามจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177ตาม ป.วิ.พ.มาตรา177วรรคสองนั้นนอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วยังจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย จำเลยให้การเพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามกฎหมายจึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้โดยมิได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไรเช่นนี้ถือไม่ได้ว่าจำเลยได้แสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมไม่สมบูรณ์ที่จำเลยฎีกาว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนจำเลยมิได้ยกเหตุนี้ขึ้นต่อสู้ในคำให้การแม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาก็ใช้ดุลพินิจไม่รับวินิจฉัยให้ได้.โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแบ่งที่นาพิพาทให้ครึ่งหนึ่ง ตามพินัยกรรมท้ายฟ้อง จำเลยให้การว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องนั้นเป็นพินัยกรรมที่โจทก์กับปลัดอำเภอสมคบกันทำขึ้นในขณะที่เจ้ามรดกกำลังป่วยหนักสติเลอะเลือน ไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมได้ ประกอบกับพินัยกรรมฉบับนี้มิได้ทำโดยถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นพินัยกรรมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งตามพินัยกรรม จำเลยอุทธรณ์ว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่ได้ให้การถึงเรื่องพยานในพินัยกรรมไว้ คดีจึงไม่มีประเด็นจะต้องพิจารณาอุทธรณ์ของจำเลยในเรื่องพยานในพินัยกรรม พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่าคำให้การตอนหลังของจำเลยที่ว่าพินัยกรรมมิได้ทำให้ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้นั้น เป็นคำให้การที่ชัดแจ้งแล้วไม่จำต้องบอกว่าไม่ถูกต้องอย่างไร เพราะเป็นรายละเอียดที่คู่ความจะต้องนำสืบในชั้นสืบพยานศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสอง นั้น นอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย ปรากฏว่าจำเลยให้การแต่เพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ จึงเป็นโมฆะใช้บังคับได้ ไม่ได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไร คำให้การของจำเลยดังกล่าวจึงถือไม่ได้ว่าแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องไม่สมบูรณ์ คำให้การของจำเลยที่อ้างเหตุแห่งความไม่สมบูรณ์ของพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องคงมีแต่เพียงว่า โจทก์และนายวิสุทธิ์กับพวกสมคบกันทำพินัยกรรมดังกล่าวขึ้นในขณะที่นายฟองกำลังป่วยหนัก สติเลอะเลือนไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมเท่านั้น ดังนั้นที่จำเลยฎีกาในประการต่อมาว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนนั้น จำเลยมิได้ยกเหตุข้อนี้ขึ้นต่อสู้ให้เป็นประเด็นไว้ในคำให้การ แม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความมสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาพิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรไม่วินิจฉัยให้.(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-เฉลิม การปลื้มจิตต์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. การเรียงคำให้การในคดีแพ่งนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง บัญญัติเป็นหลักไว้กล่าวโดยสรุปได้สองประการคือ (1) ต้องแสดงโดยแจ้งชัดว่าจะปฏิเสธข้ออ้างตามฟ้องของโจทก์ข้อใดบ้าง ข้ออ้างใดที่โจทก์กล่าวในฟ้องแล้วจำเลยไม่ยกขึ้นต่อสู้ปฏิเสธไว้ให้ชัดแจ้งในคำให้การกฎหมายถือว่าจำเลยยอมรับตามข้ออ้างของโจทก์แล้ว ไม่เกิดเป็นประเด็นข้อพิพาทให้ศาลต้องวินิจฉัยชี้ขาดต่อไป และ (2) ในส่วนข้อที่จำเลยได้ยกขึ้นปฏิเสธอย่างชัดแจ้งแล้วนั้น จำเลยยังจะต้องให้เหตุผลตามหลักกฎหมายของข้อต่อสู้ปฏิเสธของตนไว้ให้แน่นอนด้วยว่าที่จำเลยต่อสู้เช่นนั้นเป็นเพราะเหตุผลอย่างไร หากจำเลยไม่ได้แสดงเหตุผลแห่งข้อต่อสู้ของตนเอาไว้ในคำให้การ บางกรณีอาจจะถือได้ว่ามีประเด็นข้อพิพาทในเรื่องนั้น ๆ ซึ่งโจทก์จะต้องนำพยานหลักฐานมาสืบพิสูจน์ให้เป็นที่น่าเชื่อแก่ศาลว่าข้อเท็จจริงเป็นดังที่โจทก์กล่าวอ้าง ถ้าโจทก์ไม่สืบหรือสืบให้ศาลเชื่อไม่ได้โจทก์อาจต้องแพ้ในประเด็นนั้น กรณีดังกล่าวนี้จะเกิดขึ้นเฉพาะในส่วนที่เป็นปัญหาข้อเท็จจริงและภาระการพิสูจน์ในประเด็นดังกล่าวตกอยู่กับโจทก์เท่านั้น ตัวอย่าง เช่นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ แต่จำเลยให้การว่าไม่ได้เป็นผู้กระทำตามที่โจทก์ฟ้องเช่นนี้ แม้จำเลยจะมิได้ให้เหตุผลแห่งข้อปฏิเสธของตนไว้ ก็ยังถือว่ามีประเด็นข้อพิพาทว่าจำเลยเป็นผู้กระทำการตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ ซึ่งภาระการพิสูจน์ตกแก่โจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายกล่าวอ้าง โจทก์จึงต้องนำพยานหลักฐานมาสืบให้ได้ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำการตามฟ้อง ส่วนจำเลยนั้นคงมีสิทธินำพยานหลักฐานเข้าสืบเพื่อหักล้างทำลายน้ำหนักพยานหลักฐานของโจทก์เท่านั้น จะนำสืบพยานหลักฐานเกินเลยไปว่าถึงจำเลยกระทำก็ไม่ต้องรับผิดเพราะเป็นการกระทำเพื่อป้องกันสิทธิโดยชอบย่อมไม่ได้เพราะมิได้ให้การต่อสู้ ให้เป็นประเด็นเอาไว้ (เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2243/2521) แต่ในกรณีที่การปฏิเสธโดยไม่ให้เหตุผลของจำเลยนั้นเป็นการปฏิเสธในปัญหาข้อกฎหมายเช่น ปฏิเสธว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องเคลือบคลุมหรือคดีขาดอายุความ โดยมิได้ให้เหตุผลไว้ว่าไม่มีอำนาจฟ้องหรือขาดอายุความเพราะเหตุใด เช่นนี้อาจถือได้ว่าไม่มีประเด็นให้ศาลต้องวินิจฉัยเลยก็ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1275/2521, ที่ 422/2524 และที่ 1036/2524) หรือแม้ในกรณีที่เป็นปัญหาข้อเท็จจริง แต่ภาระพิสูจน์ในเรื่องนั้นกลับตกอยู่ที่จำเลย ก็ย่อมถือเท่ากับว่าไม่มีประเด็นข้อพิพาทในเรื่องนั้นเลยได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยผิดสัญญาขอให้ชำระค่าเสียหาย จำเลยให้การว่าสัญญาเป็นโมฆะไม่มีผลผูกพันตามกฎหมายจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ เช่นนี้แม้จำเลยจะยกข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การอย่างชัดแจ้งว่าสัญญาที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะ แต่ก็มิได้ให้เหตุผลไว้ว่าเป็นโมฆะเพราะเหตุใดจำเลยจึงไม่มีช่องทางที่จะนำพยานหลักฐานเข้าสืบได้ (เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 468/2522)และเนื่องจากในประเด็นนี้ภาระการพิสูจน์ย่อมตกอยู่กับจำเลย เมื่อจำเลยไม่ได้แสดงช่องทางที่จะนำสืบไว้จึงนำสืบไม่ได้แล้ว ผลจึงเท่ากับว่าการให้การดังกล่าวไม่ก่อให้เกิดประเด็นข้อพิพาทขึ้นเลยนั่นเอง คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ย่อมนับได้ว่าเป็นตัวอย่างที่ดีอีกตัวอย่างหนึ่งของกรณีดังกล่าวนี้ 2. แม้ข้อเที่จำเลยอ้างว่าพินัยกรรมตามฟ้องเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคน จะไม่เป็นประเด็นข้อพิพาทในคดีนี้ แต่ก็ถือได้ว่าเป็นข้อปัญหาที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนซึ่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 และมาตรา 249 วรรคสองให้สิทธิคู่ความที่จะหยิบยกขึ้นอุทธรณ์ฎีกาได้ ซึ่งเมื่อจำเลยได้ใช้สิทธิหยิบยกขึ้นอุทธรณ์ฎีกาแล้ว กรณีก็น่าจะถือว่าปัญหาดังกล่าวเป็นประเด็นในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาที่ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาจะต้องวินิจฉัยให้ ตามหลักแห่งมาตรา 142 ประกอบมาตรา 246 และมาตรา 247แล้วแต่กรณี แต่ทว่าแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ผ่านมากลับวางหลักเอาไว้เป็นที่ชัดแจ้งว่า ถ้ามิใช่ประเด็นข้อพิพาทที่คู่ความได้ตั้งไว้ในศาลชั้นต้นแล้ว แม้คู่ความจะมีสิทธิยกขึ้นอุทธรณ์ฎีกาได้โดยอาศัยมาตรา 225 หรือมาตรา 249 วรรคสอง แต่ศาลอุทธรณ์หรือฎีกาก็ย่อมมีดุลพินิจที่จะไม่รับวินิจฉัยให้ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1316/2520,ที่ 3267/2522 และที่ 1547/2527) ทั้งนี้คงจะอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5) ประกอบมาตรา 246และมาตรา 147 นั่นเอง คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้จึงมีส่วนยืนยันแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเดิมในจุดนี้ให้มั่นคงขึ้นอีกส่วนหนึ่งด้วย. จรัญ ภักดีธนากุล.คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแบ่งที่นาพิพาทให้ครึ่งหนึ่ง ตามพินัยกรรมท้ายฟ้อง จำเลยให้การว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องนั้นเป็นพินัยกรรมที่โจทก์กับปลัดอำเภอสมคบกันทำขึ้นในขณะที่เจ้ามรดกกำลังป่วยหนักสติเลอะเลือน ไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมได้ ประกอบกับพินัยกรรมฉบับนี้มิได้ทำโดยถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นพินัยกรรมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งตามพินัยกรรม จำเลยอุทธรณ์ว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่ได้ให้การถึงเรื่องพยานในพินัยกรรมไว้ คดีจึงไม่มีประเด็นจะต้องพิจารณาอุทธรณ์ของจำเลยในเรื่องพยานในพินัยกรรม พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่าคำให้การตอนหลังของจำเลยที่ว่าพินัยกรรมมิได้ทำให้ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้นั้น เป็นคำให้การที่ชัดแจ้งแล้วไม่จำต้องบอกว่าไม่ถูกต้องอย่างไร เพราะเป็นรายละเอียดที่คู่ความจะต้องนำสืบในชั้นสืบพยานศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสอง นั้น นอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย ปรากฏว่าจำเลยให้การแต่เพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ จึงเป็นโมฆะใช้บังคับได้ ไม่ได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไร คำให้การของจำเลยดังกล่าวจึงถือไม่ได้ว่าแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องไม่สมบูรณ์ คำให้การของจำเลยที่อ้างเหตุแห่งความไม่สมบูรณ์ของพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องคงมีแต่เพียงว่า โจทก์และนายวิสุทธิ์กับพวกสมคบกันทำพินัยกรรมดังกล่าวขึ้นในขณะที่นายฟองกำลังป่วยหนัก สติเลอะเลือนไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมเท่านั้น ดังนั้นที่จำเลยฎีกาในประการต่อมาว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนนั้น จำเลยมิได้ยกเหตุข้อนี้ขึ้นต่อสู้ให้เป็นประเด็นไว้ในคำให้การ แม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความมสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาพิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรไม่วินิจฉัยให้. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 67/2529นาย จ้อย ชายลมโจทก์นาง มา สิงหนามจำเลย ป.วิ.พ. ม. 177ตาม ป.วิ.พ.มาตรา177วรรคสองนั้นนอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วยังจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย จำเลยให้การเพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามกฎหมายจึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้โดยมิได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไรเช่นนี้ถือไม่ได้ว่าจำเลยได้แสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมไม่สมบูรณ์ที่จำเลยฎีกาว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนจำเลยมิได้ยกเหตุนี้ขึ้นต่อสู้ในคำให้การแม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาก็ใช้ดุลพินิจไม่รับวินิจฉัยให้ได้.โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแบ่งที่นาพิพาทให้ครึ่งหนึ่ง ตามพินัยกรรมท้ายฟ้อง จำเลยให้การว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องนั้นเป็นพินัยกรรมที่โจทก์กับปลัดอำเภอสมคบกันทำขึ้นในขณะที่เจ้ามรดกกำลังป่วยหนักสติเลอะเลือน ไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมได้ ประกอบกับพินัยกรรมฉบับนี้มิได้ทำโดยถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นพินัยกรรมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เป็นโมฆะศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแบ่งที่ดินพิพาทให้โจทก์กึ่งหนึ่งตามพินัยกรรม จำเลยอุทธรณ์ว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่ได้ให้การถึงเรื่องพยานในพินัยกรรมไว้ คดีจึงไม่มีประเด็นจะต้องพิจารณาอุทธรณ์ของจำเลยในเรื่องพยานในพินัยกรรม พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่าคำให้การตอนหลังของจำเลยที่ว่าพินัยกรรมมิได้ทำให้ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้จึงเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้นั้น เป็นคำให้การที่ชัดแจ้งแล้วไม่จำต้องบอกว่าไม่ถูกต้องอย่างไร เพราะเป็นรายละเอียดที่คู่ความจะต้องนำสืบในชั้นสืบพยานศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 177 วรรคสอง นั้น นอกจากจำเลยจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งในคำให้การว่ายอมรับหรือปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ทั้งสิ้นหรือแต่บางส่วนแล้วจะต้องแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุแห่งการนั้นด้วย ปรากฏว่าจำเลยให้การแต่เพียงว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องทำไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ จึงเป็นโมฆะใช้บังคับได้ ไม่ได้กล่าวว่าไม่ถูกต้องอย่างไร คำให้การของจำเลยดังกล่าวจึงถือไม่ได้ว่าแสดงโดยชัดแจ้งถึงเหตุที่อ้างว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องไม่สมบูรณ์ คำให้การของจำเลยที่อ้างเหตุแห่งความไม่สมบูรณ์ของพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องคงมีแต่เพียงว่า โจทก์และนายวิสุทธิ์กับพวกสมคบกันทำพินัยกรรมดังกล่าวขึ้นในขณะที่นายฟองกำลังป่วยหนัก สติเลอะเลือนไม่อาจให้ถ้อยคำตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมเท่านั้น ดังนั้นที่จำเลยฎีกาในประการต่อมาว่าพินัยกรรมที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคนนั้น จำเลยมิได้ยกเหตุข้อนี้ขึ้นต่อสู้ให้เป็นประเด็นไว้ในคำให้การ แม้จะเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความมสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาพิเคราะห์พฤติการณ์แห่งคดีแล้วเห็นสมควรไม่วินิจฉัยให้.(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-เฉลิม การปลื้มจิตต์)แหล่งที่มาสำนักงาน ส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. การเรียงคำให้การในคดีแพ่งนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง บัญญัติเป็นหลักไว้กล่าวโดยสรุปได้สองประการคือ (1) ต้องแสดงโดยแจ้งชัดว่าจะปฏิเสธข้ออ้างตามฟ้องของโจทก์ข้อใดบ้าง ข้ออ้างใดที่โจทก์กล่าวในฟ้องแล้วจำเลยไม่ยกขึ้นต่อสู้ปฏิเสธไว้ให้ชัดแจ้งในคำให้การกฎหมายถือว่าจำเลยยอมรับตามข้ออ้างของโจทก์แล้ว ไม่เกิดเป็นประเด็นข้อพิพาทให้ศาลต้องวินิจฉัยชี้ขาดต่อไป และ (2) ในส่วนข้อที่จำเลยได้ยกขึ้นปฏิเสธอย่างชัดแจ้งแล้วนั้น จำเลยยังจะต้องให้เหตุผลตามหลักกฎหมายของข้อต่อสู้ปฏิเสธของตนไว้ให้แน่นอนด้วยว่าที่จำเลยต่อสู้เช่นนั้นเป็นเพราะเหตุผลอย่างไร หากจำเลยไม่ได้แสดงเหตุผลแห่งข้อต่อสู้ของตนเอาไว้ในคำให้การ บางกรณีอาจจะถือได้ว่ามีประเด็นข้อพิพาทในเรื่องนั้น ๆ ซึ่งโจทก์จะต้องนำพยานหลักฐานมาสืบพิสูจน์ให้เป็นที่น่าเชื่อแก่ศาลว่าข้อเท็จจริงเป็นดังที่โจทก์กล่าวอ้าง ถ้าโจทก์ไม่สืบหรือสืบให้ศาลเชื่อไม่ได้โจทก์อาจต้องแพ้ในประเด็นนั้น กรณีดังกล่าวนี้จะเกิดขึ้นเฉพาะในส่วนที่เป็นปัญหาข้อเท็จจริงและภาระการพิสูจน์ในประเด็นดังกล่าวตกอยู่กับโจทก์เท่านั้น ตัวอย่าง เช่นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ แต่จำเลยให้การว่าไม่ได้เป็นผู้กระทำตามที่โจทก์ฟ้องเช่นนี้ แม้จำเลยจะมิได้ให้เหตุผลแห่งข้อปฏิเสธของตนไว้ ก็ยังถือว่ามีประเด็นข้อพิพาทว่าจำเลยเป็นผู้กระทำการตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ ซึ่งภาระการพิสูจน์ตกแก่โจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายกล่าวอ้าง โจทก์จึงต้องนำพยานหลักฐานมาสืบให้ได้ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำการตามฟ้อง ส่วนจำเลยนั้นคงมีสิทธินำพยานหลักฐานเข้าสืบเพื่อหักล้างทำลายน้ำหนักพยานหลักฐานของโจทก์เท่านั้น จะนำสืบพยานหลักฐานเกินเลยไปว่าถึงจำเลยกระทำก็ไม่ต้องรับผิดเพราะเป็นการกระทำเพื่อป้องกันสิทธิโดยชอบย่อมไม่ได้เพราะมิได้ให้การต่อสู้ ให้เป็นประเด็นเอาไว้ (เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2243/2521) แต่ในกรณีที่การปฏิเสธโดยไม่ให้เหตุผลของจำเลยนั้นเป็นการปฏิเสธในปัญหาข้อกฎหมายเช่น ปฏิเสธว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องเคลือบคลุมหรือคดีขาดอายุความ โดยมิได้ให้เหตุผลไว้ว่าไม่มีอำนาจฟ้องหรือขาดอายุความเพราะเหตุใด เช่นนี้อาจถือได้ว่าไม่มีประเด็นให้ศาลต้องวินิจฉัยเลยก็ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1275/2521, ที่ 422/2524 และที่ 1036/2524) หรือแม้ในกรณีที่เป็นปัญหาข้อเท็จจริง แต่ภาระพิสูจน์ในเรื่องนั้นกลับตกอยู่ที่จำเลย ก็ย่อมถือเท่ากับว่าไม่มีประเด็นข้อพิพาทในเรื่องนั้นเลยได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยผิดสัญญาขอให้ชำระค่าเสียหาย จำเลยให้การว่าสัญญาเป็นโมฆะไม่มีผลผูกพันตามกฎหมายจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ เช่นนี้แม้จำเลยจะยกข้อต่อสู้ไว้ในคำให้การอย่างชัดแจ้งว่าสัญญาที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะ แต่ก็มิได้ให้เหตุผลไว้ว่าเป็นโมฆะเพราะเหตุใดจำเลยจึงไม่มีช่องทางที่จะนำพยานหลักฐานเข้าสืบได้ (เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 468/2522)และเนื่องจากในประเด็นนี้ภาระการพิสูจน์ย่อมตกอยู่กับจำเลย เมื่อจำเลยไม่ได้แสดงช่องทางที่จะนำสืบไว้จึงนำสืบไม่ได้แล้ว ผลจึงเท่ากับว่าการให้การดังกล่าวไม่ก่อให้เกิดประเด็นข้อพิพาทขึ้นเลยนั่นเอง คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ย่อมนับได้ว่าเป็นตัวอย่างที่ดีอีกตัวอย่างหนึ่งของกรณีดังกล่าวนี้ 2. แม้ข้อเที่จำเลยอ้างว่าพินัยกรรมตามฟ้องเป็นโมฆะเพราะมิได้ทำต่อหน้าพยานสองคน จะไม่เป็นประเด็นข้อพิพาทในคดีนี้ แต่ก็ถือได้ว่าเป็นข้อปัญหาที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนซึ่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 และมาตรา 249 วรรคสองให้สิทธิคู่ความที่จะหยิบยกขึ้นอุทธรณ์ฎีกาได้ ซึ่งเมื่อจำเลยได้ใช้สิทธิหยิบยกขึ้นอุทธรณ์ฎีกาแล้ว กรณีก็น่าจะถือว่าปัญหาดังกล่าวเป็นประเด็นในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาที่ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาจะต้องวินิจฉัยให้ ตามหลักแห่งมาตรา 142 ประกอบมาตรา 246 และมาตรา 247แล้วแต่กรณี แต่ทว่าแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ผ่านมากลับวางหลักเอาไว้เป็นที่ชัดแจ้งว่า ถ้ามิใช่ประเด็นข้อพิพาทที่คู่ความได้ตั้งไว้ในศาลชั้นต้นแล้ว แม้คู่ความจะมีสิทธิยกขึ้นอุทธรณ์ฎีกาได้โดยอาศัยมาตรา 225 หรือมาตรา 249 วรรคสอง แต่ศาลอุทธรณ์หรือฎีกาก็ย่อมมีดุลพินิจที่จะไม่รับวินิจฉัยให้ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1316/2520,ที่ 3267/2522 และที่ 1547/2527) ทั้งนี้คงจะอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5) ประกอบมาตรา 246และมาตรา 147 นั่นเอง คำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้จึงมีส่วนยืนยันแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเดิมในจุดนี้ให้มั่นคงขึ้นอีกส่วนหนึ่งด้วย. จรัญ ภักดีธนากุล.