ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการที่ตนซ่อมพ.ศ. ๒๕๕๓ เพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการสามารถตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการที่ตนซ่อมได้อย่างเหมาะสมและมีระบบตามกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัดพ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดและคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัดและหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัวพ.ศ. ๒๕๔๖และกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ.๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดและคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๒อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๖ (๕) และมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. ๒๕๔๒อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย อธิบดีกรมการค้าภายในจึงออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัดว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการที่ตนซ่อมพ.ศ. ๒๕๕๓ข้อ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๓ ในระเบียบนี้มาตรวัดมวลโดยตรง หมายความว่ามาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการข้อ๔ ให้อธิบดีกรมการค้าภายในเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้หมวด ๑การตรวจสอบลักษณะของมาตรวัดมวลโดยตรง ข้อ๕ ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ตนซ่อมต้องตรวจสอบลักษณะของมาตรวัดมวลโดยตรงดังนี้(๑)มาตรวัดมวลโดยตรงต้องแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้ไว้บนมาตรวัดมวลโดยตรง โดยต้องทำให้อ่านง่ายชัดเจน และลบเลือนยาก(ก)ชื่อ หรือเครื่องหมายการค้าของผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ขาย(ข)รุ่นซึ่งระบุแบบของมาตรวัดมวลโดยตรง(ค)เลขลำดับประจำเครื่องที่พนักงานเจ้าหน้าที่กำหนดให้(๒)พิกัดกำลังของมาตรวัดมวลโดยตรง ต้องแสดงเป็นตัวเลขไทยหรืออารบิค และอักษรไทยหรือตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ที่รัฐมนตรีกำหนดโดยต้องแสดงไว้ให้เห็นชัดเจน ลบเลือนยาก ทั้งนี้ จะแสดงเป็นอักษรย่อก็ได้(๓)การแสดงค่าของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก)การแสดงค่าแบบแอนะล็อก๑)ขั้นหมายมาตราและส่วนชี้ค่า ต้องได้รับการออกแบบอย่างเหมาะสมและทำงานสัมพันธ์กัน๒)ขั้นหมายมาตรา ตัวเลข ตัวอักษร หรือสัญลักษณ์ต่าง ๆ ต้องอ่านง่ายชัดเจนและลบเลือนยาก๓)ถ้ามีส่วนแสดงค่าหลายแห่ง ทุกแห่งต้องแสดงค่าสอดคล้องกัน๔)ถ้ามีส่วนพิมพ์ค่า ค่าที่พิมพ์ต้องสอดคล้องกับค่าที่แสดง(ข)การแสดงค่าแบบดิจิทัล๑)การแสดงค่าไม่ว่าจะใช้ตัวเลข ตัวอักษร หรือสัญลักษณ์อื่นใดมาประกอบกันหรือไม่ก็ตามต้องไม่ทำให้เกิดความสับสนในการอ่านค่า๒)ถ้ามีส่วนแสดงค่าหลายแห่ง ทุกแห่งต้องแสดงค่าถูกต้องตรงกัน๓)ถ้ามีส่วนแสดงค่าทั้งแบบดิจิทัลและแบบแอนะล็อก การแสดงค่าแบบดิจิทัลต้องสอดคล้องกับการแสดงค่าแบบแอนะล็อก๔)ถ้ามีส่วนพิมพ์ค่า ค่าที่พิมพ์ต้องถูกต้องตรงกับค่าที่แสดง(ค)การแสดงค่าของมาตรวัดมวลโดยตรงที่คำนวณราคาได้จำนวนเงินต้องมีความถูกต้องสอดคล้องกับปริมาณการวัดที่แสดง(๔)เครื่องหมายของบรรดาตัวควบคุมการทำงาน ส่วนแสดงค่าและอุปกรณ์ต่าง ๆรวมทั้งสวิตช์ของมาตรวัดมวลโดยตรง ต้องทำให้อ่านง่าย ชัดเจน และลบเลือนยาก(๕)ระบบการวัดมวลต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก)อัตราส่วนระหว่างอัตราการไหลสูงสุดกับอัตราการไหลต่ำสุดสำหรับระบบการวัดมวลต้องไม่น้อยกว่า๕ ต่อ ๑(ข)วิธีการปรับแต่งมาตรวัดมวลโดยตรงเพื่อปรับเปลี่ยนค่าอัตราส่วนระหว่างน้ำหนักที่แสดงกับน้ำหนักของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอที่วัดได้จริงโดยระบบการวัดของมาตรวัดมวลโดยตรงซึ่งวิธีการปรับแต่งดังกล่าวต้องไม่ใช้ระบบท่อทางลัดและต้องมีผนึกเพื่อป้องกันการปรับแต่งในภายหลัง(ค)ส่วนแสดงค่า๑)ต้องมีส่วนแสดงค่าหลัก๒)ส่วนแสดงค่าต้องแสดงชื่อหรือสัญลักษณ์ของหน่วยที่ใช้ในการวัด๓)ค่าขั้นหมายมาตราให้แสดงเป็นค่า ๑ x ๑๐k ๒ x ๑๐k หรือ ๕ x๑๐k โดย k เป็นเลขจำนวนเต็มบวกจำนวนเต็มลบ หรือศูนย์๔)ค่าขั้นหมายมาตราต้องไม่มากกว่าร้อยละ ๐.๕ ของปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ๕)การแสดงค่าแบบดิจิทัล ให้แสดงตัวเลขอย่างน้อย ๑ ตำแหน่งที่ตำแหน่งขวาสุด โดยให้มีเครื่องหมายจุดทศนิยม(.) หรือเครื่องหมายจุลภาค (,) คั่นระหว่างเลขจำนวนเต็มและเลขหลังจุดทศนิยมและในการแสดงค่านี้ต้องแสดงตัวเลขทางซ้ายของเครื่องหมายจุดทศนิยมอย่างน้อย ๑ตำแหน่ง และแสดงตัวเลขทางขวาของเครื่องหมายทุกตำแหน่งสำหรับการแสดงค่าศูนย์อาจแสดงโดยเลขศูนย์ ๑ตำแหน่งทางขวาสุดโดยไม่ต้องมีเครื่องหมายก็ได้๖)ส่วนแสดงค่าต้องมีวิธีการตั้งศูนย์อย่างถูกต้องไม่ว่าโดยวิธีอัตโนมัติหรือไม่๗)ส่วนตั้งศูนย์สำหรับส่วนแสดงค่าก)เมื่อเริ่มทำการตั้งศูนย์ส่วนแสดงค่าต้องแสดงผลไม่แตกต่างไปจากผลการวัดที่ปรากฏอยู่เดิมและจะแสดงค่าศูนย์เมื่อการตั้งศูนย์เสร็จสมบูรณ์ข)ส่วนตั้งศูนย์ต้องไม่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ต่อผลการวัดเว้นแต่การเปลี่ยนไปแสดงค่าศูนย์ค)ในขณะที่ทำการวัด ต้องไม่มีวิธีการใดที่สามารถปรับส่วนแสดงค่าให้แสดงค่าเป็นศูนย์ได้ง)ในกรณีที่เป็นส่วนแสดงค่าแบบดิจิทัลการแสดงค่าหลังจากการตั้งศูนย์ต้องไม่มีความคลาดเคลื่อนและต้องแสดงค่าเป็นศูนย์เท่านั้น(ง)ส่วนคำนวณราคาต้องแสดงราคาต่อหน่วยอย่างถูกต้องตรงตามชนิดของผลิตภัณฑ์ก่อนทำการส่งจ่ายทุกครั้ง(จ)การแสดงปริมาณและราคาซื้อขายรวมสำหรับการซื้อขายครั้งหนึ่ง ๆเมื่อการวัดปริมาณส่งจ่ายเสร็จสิ้นลงต้องแสดงปริมาณส่งจ่ายรวมและราคาซื้อขายรวมเป็นเวลาอย่างน้อย ๕ นาที หรือจนกว่าจะมีการซื้อขายครั้งต่อไป(๖)ในกรณีที่ระบบการวัดมวลมีส่วนพิมพ์ค่าหรือเครื่องบันทึกการเก็บเงินส่วนพิมพ์ค่าหรือเครื่องบันทึกการเก็บเงินนั้นต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก)ขั้นหมายมาตราเท่ากับส่วนแสดงค่า(ข)พิมพ์ผลการวัดให้ตรงกับผลการวัดซึ่งแสดงโดยส่วนแสดงค่า(ค)พิมพ์ผลการวัดเมื่อการวัดเสร็จสิ้นสมบูรณ์(ง)รายละเอียดการพิมพ์ผลการวัด ดังต่อไปนี้๑)ปริมาณการส่งจ่ายทั้งหมด๒)ราคาต่อหน่วยของผลิตภัณฑ์๓)ราคาซื้อขายรวม๔)ข้อมูลบ่งบอกชนิดของผลิตภัณฑ์ โดยใช้ชื่อ สัญลักษณ์ อักษรย่อ หรือรหัสสินค้า๕)วัน เดือน ปี ที่จำหน่าย(๗)มาตรวัดมวลโดยตรงต้องมีส่วนแก้ไขค่าความหนาแน่นของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่ทำการวัดและต้องมีส่วนรักษาสถานะเพื่อรักษาสถานะของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอให้อยู่ในสถานะที่เป็นไอตลอดช่วงทำการวัดและถ้าส่วนนี้สามารถปรับแต่งได้ต้องมีผนึกเพื่อป้องกันการแก้ไขหลังจากปรับแต่งแล้ว(๘)ท่อส่งจ่าย และวาล์วต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้(ก)ต้องไม่ทำให้ก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอที่วัดมวลแล้วเกิดการเบี่ยงเบนออกจากห้องวัดหรือท่อส่งจ่ายได้(ข)ในกรณีที่มีการติดตั้งท่อส่งจ่ายสองทางขึ้นไป ต้องมีวิธีการอัตโนมัติเพื่อให้๑)ในขณะทำการส่งจ่าย ก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอต้องไหลออกจากทางส่งจ่ายได้เพียงทางเดียวเท่านั้น๒)อุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมทิศทางการไหลต้องแสดงทิศทางการไหลอย่างชัดเจน(๙)ระบบการวัดของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้ให้เห็นได้ชัดเจนและลบเลือนยาก(ก)ปีที่ผลิต(ข)อัตราการไหลต่ำสุด และอัตราการไหลสูงสุด(ค)ความดันทำงานสูงสุด(ง)พิสัยอุณหภูมิใช้งาน(จ)ชนิดผลิตภัณฑ์ที่ใช้งาน(ฉ)ปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ(ช)สภาวะทำงานปกติ(ซ)ในกรณีที่มีข้อจำกัดอื่น ๆ ให้แสดงข้อจำกัดนั้นด้วย(๑๐)ประทับหรือแสดงเครื่องหมายเฉพาะตัวของผู้ซ่อมไว้ที่มาตรวัดมวลโดยตรงกรณีที่มาตรวัดมวลโดยตรงมีลักษณะไม่ถูกต้องครบถ้วนห้ามมิให้ดำเนินการตรวจสอบในขั้นตอนต่อไปหมวด ๒การตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรง ข้อ๖ การตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรงที่ติดตั้งเข้ากับระบบการวัดมวลให้ตรวจสอบที่น้ำหนักทดสอบประมาณ๑๐ กิโลกรัม ๑๕ กิโลกรัม ๒๐ กิโลกรัม และ ๒๕ กิโลกรัม ตามลำดับความเที่ยงที่ตรวจสอบได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงเมื่อเทียบกับแบบมาตราชนิดมาตรวัดมวล โดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอความคลาดเคลื่อนต้องไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด + ๐.๐๑ของน้ำหนักที่ทดสอบ จึงผ่านการตรวจสอบข้อ๗ การตรวจสอบความสามารถในการทำซ้ำได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงตามข้อ๖ ที่น้ำหนักทดสอบประมาณ ๑๕ กิโลกรัม จำนวน ๓ ครั้งความแตกต่างของความคลาดเคลื่อนสูงสุดและความคลาดเคลื่อนต่ำสุดต้องไม่เกินร้อยละ๐.๕ ของน้ำหนักที่ทดสอบ จึงผ่านการตรวจสอบข้อ๘ การตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรงที่ติดตั้งเข้ากับระบบการวัดมวลที่น้ำหนักทดสอบประมาณปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบความเที่ยงของปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบที่ตรวจสอบได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงเมื่อเทียบกับแบบมาตราชนิดมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอความคลาดเคลื่อนต้องไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่กำหนดไว้ตามตารางดังต่อไปนี้จึงผ่านการตรวจสอบปริมาณที่ทดสอบ (M)(กิโลกรัม)อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด๐.๑ ถึง ๐.๒+ ๐.๐๘ M๐.๒ ถึง ๐.๔+ ๑๖ กรัม๐.๔ ถึง ๑+ ๐.๐๔ M๑ ถึง ๒+ ๔๐ กรัมตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป+ ๐.๐๒ Mหมวด ๓การให้คำรับรอง ข้อ๙ มาตรวัดมวลโดยตรงที่ผ่านการตรวจสอบลักษณะของมาตรวัดมวลโดยตรงตามหมวด๑ และการตรวจสอบความเที่ยงของมาตรวัดมวลโดยตรงตามหมวด ๒ แล้วให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ตนซ่อมดำเนินการดังนี้(๑)ประทับเครื่องหมายคำรับรองตามแบบ ชว. ๑๐๔ไว้ที่ตำแหน่งมุมบนด้านขวาของแผ่นแสดงเลขลำดับประจำเครื่องและที่ตำแหน่งที่ป้องกันการแก้ไขหรือดัดแปลงความเที่ยงตรงของมาตรวัดมวลโดยตรง(๒)ออกหนังสือสำคัญแสดงการให้คำรับรองประจำเครื่องชั่งตวงวัดตามแบบ ชว. ๑๐๖ โดยหนังสือสำคัญแสดงการให้คำรับรองประจำเครื่องชั่งตวงวัดต้องแสดงรายละเอียดต่าง ๆวันที่ตรวจสอบและให้คำรับรองพร้อมแสดงวันสิ้นอายุของคำรับรอง ๖๐ วัน และลงนามให้ครบถ้วนถูกต้องทุกแห่งและทุกฉบับ(๓)แสดงวันที่ตรวจสอบและให้คำรับรองพร้อมแสดงวันสิ้นอายุของคำรับรอง ๖๐วันไว้ที่แผ่นแสดงเลขลำดับประจำเครื่องข้อ๑๐ มาตรวัดมวลโดยตรงเครื่องใดที่ไม่ผ่านการตรวจสอบให้แก้ไขให้ถูกต้องก่อนยื่นขอตรวจสอบและให้คำรับรองใหม่ข้อ๑๑ ให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ตนซ่อมรายงานผลการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงตามแบบชว.ตร. มกอ. - ๓ และ ชว.ตร. มกอ. - ๔ ท้ายระเบียบนี้แล้วแจ้งสำนักงานกลางหรือสำนักงานสาขา พร้อมกับรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องชั่งตวงวัดตามระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัด ว่าด้วยการรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องชั่งตวงวัดพ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓วัชรี วิมุกตายนอธิบดีกรมการค้าภายใน[เอกสารแนบท้าย]๑.รายงานการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการ(ชว.ตร. มกอ.-๓)๒.รายงานการตรวจสอบและให้คำรับรองมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซธรรมชาติที่มีสถานะเป็นไอตามสถานีบริการ(ชว.ตร. มกอ-๔)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๑๔ ธันวาคม ๒๕๕๓ณัฐวดี/ตรวจ๑๔ ธันวาคม ๒๕๕๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๑๔๐ ง/หน้า ๑๑/๘ ธันวาคม ๒๕๕๓