ระเบียบกระทรวงยุติธรรมระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์สำนักงานวางทรัพย์กลางสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคและสำนักงานบังคับคดีจังหวัดพ.ศ. ๒๕๔๐[๑] โดยที่ได้มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมบังคับคดีกระทรวงยุติธรรมพ.ศ. ๒๕๔๐ แบ่งส่วนราชการออกเป็นหน่วยงานต่างๆประกอบกับแผนอัตรากำลัง ๓ ปี กรมบังคับคดี (พ.ศ. ๒๕๓๘ - ๒๕๔๐)ได้มีการเปลี่ยนแปลงชื่อ สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ประจำศาล เป็น สำนักงานบังคับคดีจังหวัดดังนั้น เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวกับการประเมินราคาทรัพย์สินของเจ้าพนักงานในสำนักงานวางทรัพย์กลางสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค และสำนักงานบังคับคดีจังหวัดดำเนินไปด้วยความเรียบร้อยอันจะเป็นประโยชน์แก่ทางราชการและบุคคลที่เกี่ยวข้องกระทรวงยุติธรรมเห็นสมควรปรับปรุงระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์ สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคพ.ศ. ๒๕๒๔ เสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น กระทรวงยุติธรรมจึงได้วางระเบียบไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคและสำนักงานบังคับคดีจังหวัดพ.ศ. ๒๕๔๐ข้อ ๒ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากประกาศเป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์สำนักงานวางทรัพย์กลางสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค พ.ศ. ๒๕๒๔ข้อ ๔ให้อธิบดีกรมบังคับคดี รองอธิบดีกรมบังคับคดีเจ้าพนักงานในสำนักงานวางทรัพย์กลางเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค และเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีจังหวัดเป็นเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ตามระเบียบนี้การใดที่เกี่ยวกับการประเมินราคาทรัพย์ซึ่งมิได้กำหนดไว้ในระเบียบนี้เมื่อเห็นสมควร อธิบดีกรมบังคับคดีอาจมีคำสั่งเพื่อการนั้นได้ข้อ ๕ในการปฏิบัติหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด ควบคุมดูแลและรับผิดชอบงานประเมินราคาทรัพย์และงานธุรการในงานประเมินราคาทรัพย์สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือสำนักงานบังคับคดีจังหวัด ให้เป็นไปโดยเรียบร้อยให้ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด กำหนดประเภท ชนิด ราคาตลอดจนวิธีคำนวณการเสื่อมราคาทรัพย์ที่จะประเมินไว้เป็นมาตรฐานเท่าที่จะจัดทำได้เพื่อประโยชน์ในการนี้ให้(๑) จัดทำบัญชีแยกประเภททรัพย์แสดงรายละเอียดเกี่ยวกับประเภท ชนิดรุ่น จำนวน ขนาด น้ำหนัก สภาพ ดอกผลและข้อสำคัญอื่นอันจำเป็น พร้อมทั้งราคาปานกลางของทรัพย์นั้นในกรณีที่เป็นอสังหาริมทรัพย์ให้จัดทำบัญชีประเมินใหม่ทุก ๔ ปี และสังหาริมทรัพย์เท่าที่เห็นว่าจำเป็นทุก ๑ ปี(๒) กำหนดวิธีการตรวจสอบเพื่อประเมินราคาข้อ ๖ทรัพย์ที่ไม่ได้กำหนดประเภท ชนิดไว้ล่วงหน้าเพื่อการประเมินอธิบดีกรมบังคับคดี รองอธิบดีกรมบังคับคดีผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัดอาจสั่งให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ทำการประเมินราคาได้ข้อ ๗ทรัพย์ที่ไม่อาจกำหนดราคาประเมินไว้ล่วงหน้าหรือไม่อาจกำหนดไว้ล่วงหน้านานๆ ได้เจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์อาจทำการประเมินราคาทรัพย์นั้นได้ และจะแสดงเหตุผลในการประเมินราคาไว้เท่าที่มีก็ได้ข้อ ๘ในการประเมินราคาทรัพย์บางประเภท หากมีความจำเป็นต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญผู้ชำนาญพิเศษ หรือผู้มีความรู้เชี่ยวชาญตรวจสอบและประเมินราคาให้อธิบดีกรมบังคับคดี รองอธิบดีกรมบังคับคดีผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด สั่งให้ดำเนินการได้ข้อ ๙ค่าใช้จ่ายในการประเมินราคาทรัพย์ ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมบังคับคดีกำหนดข้อ ๑๐เจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์อาจทำการสอบสวนและทำบันทึกถ้อยคำบุคคลใดหรือตรวจหาเอกสารหลักฐานใดๆที่เกี่ยวข้องกับการประเมินราคาทรัพย์นั้นได้ในกรณีเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือศาลแจ้งให้ประเมินราคาทรัพย์ตามข้อ ๑๒ (๑) หรือ (๒)เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์อาจขอให้ผู้แจ้งดำเนินการเรียกหรือส่งเอกสารหลักฐานใดหรือบุคคลใดมาให้ถ้อยคำเพื่อการตรวจสอบและประเมินราคาทรัพย์นั้นได้ในกรณีส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจหรือบุคคลใดร้องขอให้ประเมินราคาทรัพย์ตามความในข้อ ๑๒ (๓) หรือ (๔)เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์จะสอบปากคำหากผู้ขอหรือบุคคลอื่นที่เห็นสมควรและให้ผู้ขอนำมาหรือขอตรวจสอบเอกสารหลักฐานใดๆจากผู้ขอหรือบุคคลเหล่านั้นก็ได้หากผู้ขอหรือบุคคลดังกล่าวไม่ให้ความร่วมมือเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ อาจงดการประเมินราคาทรัพย์นั้นเสียได้ข้อ ๑๑เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์อาจไปตรวจดูทรัพย์ที่จะประเมิน ณสถานที่ที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ หรือสถานที่ที่เก็บรักษาทรัพย์นั้นได้ตามที่เห็นสมควรข้อ ๑๒เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์เมื่อได้รับแจ้งหรือร้องขอให้ประเมินราคาทรัพย์จากบุคคลต่อไปนี้(๑) เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานวางทรัพย์กรมบังคับคดี(๒) ศาล(๓) ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ(๔)บุคคลซึ่งร้องขอและได้รับอนุญาตจากผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัดแล้วแต่กรณีข้อ ๑๓การแจ้งหรือการร้องขอให้ประเมินราคาทรัพย์ซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานครให้แจ้งหรือร้องขอต่อเจ้าพนักงานในสำนักงานวางทรัพย์กลางทรัพย์ที่อยู่นอกกรุงเทพมหานครให้แจ้งหรือร้องขอต่อเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีจังหวัดถ้าทรัพย์นั้นอยู่ในเขตที่ยังไม่มีสำนักงานบังคับคดีจังหวัดให้แจ้งหรือร้องขอต่อเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคซึ่งทรัพย์นั้นตั้งอยู่ในเขตข้อ ๑๔ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือบุคคลใดตามที่กล่าวในข้อ ๑๒ (๓) หรือ (๔)ที่มีความประสงค์จะให้ประเมินราคาทรัพย์จะต้องยื่นคำร้องขอตามแบบพิมพ์ของกรมบังคับคดีต่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ตามที่กล่าวในข้อ๑๓ข้อ ๑๕ ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์เว้นเฉพาะหน่วยงานในสังกัดของกระทรวงยุติธรรมที่ไม่อาจจะเบิกค่าใช้จ่ายเพื่อการนี้ได้จะต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการประเมินราคาทรัพย์ค่าใช้จ่ายดังกล่าวจะต้องส่งหรือวางต่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์พร้อมกับหนังสือแจ้งหรือคำร้องขอเป็นจำนวนสองร้อยบาทและผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์จะต้องวางค่าใช้จ่ายเพิ่มเท่าที่จำเป็นตามที่เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์แจ้งให้ทราบภายในสิบห้าวันเว้นแต่หน่วยงานในสังกัดกระทรวงยุติธรรมที่อาจเบิกค่าใช้จ่ายจะขอวางค่าใช้จ่ายในภายหลังก็ได้ในกรณีที่ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ไม่วางเงินค่าใช้จ่ายให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ระงับการประเมินราคาและแจ้งให้ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ทราบข้อ ๑๖ให้ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัดกำหนดตัวเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์เป็นผู้รับผิดชอบในการประเมินราคาทรัพย์ตามที่ได้รับแจ้งหรือร้องขอตามที่เห็นสมควรข้อ ๑๗ ให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์รีบดำเนินการและแจ้งผลให้ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ทราบราคาทรัพย์ที่ขอให้ประเมินภายในเจ็ดวันนับแต่วันได้รับแจ้งหรือร้องขอ พร้อมทั้งส่งคืนเงินค่าใช้จ่ายที่เหลือหากไม่สามารถประเมินราคาทรัพย์ให้เสร็จภายในเวลาที่กำหนดตามวรรคแรกผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัดอาจอนุญาตให้ขยายเวลาออกไปได้ครั้งละไม่เกินสามวันข้อ ๑๘ในกรณีที่เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ไม่สามารถประเมินราคาทรัพย์ตามที่ได้รับแจ้งหรือร้องขอไม่ว่ากรณีใดให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์รีบแจ้งให้ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ทราบพร้อมทั้งเหตุแห่งการนั้นและให้คืนค่าใช้จ่ายที่เหลือทั้งหมดแก่ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์นั้นด้วยข้อ ๑๙ในกรณีที่ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์เห็นว่าราคาที่เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ประเมินสูงหรือต่ำเกินไปหรือมีข้อสงสัยตามสมควรเกี่ยวกับราคาที่ประเมิน ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์อาจแจ้งหรือร้องขอให้ทำการประเมินราคาใหม่พร้อมด้วยเหตุผล และผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคหรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด อาจสั่งให้ทำการประเมินราคาทรัพย์นั้นใหม่หรือยืนยันราคาที่ประเมินเดิมได้ถ้าผู้ขอให้ประเมินไม่พอใจในคำสั่งยืนยันราคาที่ประเมินเดิมของผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสำนักงานดังกล่าวในวรรคแรก ผู้ขอให้ประเมินอาจอุทธรณ์คำสั่งนั้นต่ออธิบดีกรมบังคับคดีภายใน ๗ วันนับแต่วันได้รับทราบคำสั่งดังกล่าวคำวินิจฉัยของอธิบดีกรมบังคับคดีให้ถือเป็นที่สุดข้อ ๒๐ให้นำระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีพ.ศ. ๒๕๒๒ ข้อ ๓๗ ข้อ ๓๘ และข้อ ๓๙มาใช้บังคับกับการประเมินราคาทรัพย์ด้วยโดยอนุโลมข้อ ๒๑ให้อธิบดีกรมบังคับคดี รักษาการตามระเบียบนี้และจัดการให้มีทะเบียนบัญชีสารบบ และแบบพิมพ์ขึ้น ตามความจำเป็นเพื่อใช้ในงานประเมินราคาทรัพย์ประกาศ ณ วันที่ ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๐สุวิทย์คุณกิตติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมวรวิมล/ผู้จัดทำ๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๓อัศวิน/ผู้ตรวจ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๗๗ ง/หน้า ๙/๒๘ กันยายน ๒๕๔๒