คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1888/2517หลักกฎหมาย: โจทก์ขายรถยนต์ให้แก่จำเลย แล้วจำเลยไม่ชำระราคาให้โจทก์ครบตามกำหนดที่ตกลงกันไว้ โจทก์ทวงถาม โจทก์กับจำเลยจึงตกลงกันว่า จำเลยยอมคืนรถยนต์ที่ซื้อมาให้โจทก์และยอมชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาทให้โจทก์ด้วยข้อตกลงเช่นนี้ไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะไม่ใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน แต่เป็นเพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยซื้อรถยนต์จากโจทก์ราคา 62,000 บาท จะชำระเงินให้โจทก์ก่อน 10,000 บาท ส่วนที่เหลือจะผ่อนชำระเดือนละ 2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2511 หลังจากจำเลยรับรถยนต์ไปจากโจทก์แล้วจนถึงวันที่ 15 สิงหาคม 2512 จำเลยจะต้องชำระเงินให้โจทก์ 37,000 บาท แต่จำเลยชำระให้เพียง 11,000 บาท ต่อมาโจทก์จำเลยตกลงกันโดยจำเลยยอมคืนรถยนต์ตามสภาพที่เป็นอยู่ให้โจทก์พร้อมทั้งชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาท ให้โจทก์ด้วย โจทก์ได้รับรถยนต์คืนแล้ว ส่วนเงิน 26,000 บาท จำเลยไม่ชำระจึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท และดอกเบี้ย จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยผ่อนชำระหนี้ให้โจทก์ตลอดมาและซ่อมรถยนต์คันพิพาทสิ้นเงินไป 5,000 บาท แล้วโจทก์มาเอารถยนต์ไป โดยจำเลยไม่รู้เห็นยินยอมด้วย ขอให้ยกฟ้องให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์คันพิพาทคืนจำเลย หากไม่สามารถคืนได้ให้โจทก์ชำระเงิน 11,000 บาท ที่โจทก์ได้รับไปจากจำเลย และค่าซ่อมอีก 5,000 บาท ให้โจทก์ชำระค่าเสียหายวันละ 50 บาทจนถึงวันฟ้องแย้งเป็นเงิน 5,400 บาท โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยกับพวกนำรถยนต์มอบให้โจทก์เองขณะรับรถคืนจากจำเลย รถใช้การไม่ได้ ชำรุดทรุดโทรมเหลือราคาเพียง 25,000 บาท จำเลยไม่เสียหายจริง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท พร้อมทั้งดอกเบี้ย ให้ยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ยกฟ้องโจทก์ให้โจทก์ชำระค่าเสียหาย 5,400 บาท ให้ยกคำขอของจำเลยที่ฟ้องแย้งให้โจทก์คืนรถ และคืนเงิน 11,000 บาทกับให้ใช้ค่าซ่อมรถเสีย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยยินยอมคืนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ตามสภาพที่เป็นอยู่ และตกลงจะชำระเงินที่ค้างชำระให้โจทก์ 26,000 บาท จำเลยยังไม่ได้ชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้โจทก์ ที่จำเลยต่อสู้ว่า ถ้ามีข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยว่าได้มีการตกลงคืนรถยนต์พิพาทกับชำระเงินให้โจทก์ 26,000 บาทจริง ข้อตกลงดังกล่าวก็เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อมิได้ทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อคู่สัญญาฝ่ายที่ต้องรับผิด จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่นั้น เห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวนี้หาใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่ หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันไม่ ข้อตกลงดังกล่าวเป็นแต่เพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้น พิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1888/2517นายแช่ม อุบลพงศ์โจทก์นายปลั่ง โพธิ์อ่อนจำเลย ป.พ.พ. ม. 349, ม. 850โจทก์ขายรถยนต์ให้แก่จำเลย แล้วจำเลยไม่ชำระราคาให้โจทก์ครบตามกำหนดที่ตกลงกันไว้ โจทก์ทวงถาม โจทก์กับจำเลยจึงตกลงกันว่า จำเลยยอมคืนรถยนต์ที่ซื้อมาให้โจทก์และยอมชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาทให้โจทก์ด้วยข้อตกลงเช่นนี้ไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะไม่ใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน แต่เป็นเพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยซื้อรถยนต์จากโจทก์ราคา 62,000 บาท จะชำระเงินให้โจทก์ก่อน 10,000 บาท ส่วนที่เหลือจะผ่อนชำระเดือนละ 2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2511 หลังจากจำเลยรับรถยนต์ไปจากโจทก์แล้วจนถึงวันที่ 15 สิงหาคม 2512 จำเลยจะต้องชำระเงินให้โจทก์ 37,000 บาท แต่จำเลยชำระให้เพียง 11,000 บาท ต่อมาโจทก์จำเลยตกลงกันโดยจำเลยยอมคืนรถยนต์ตามสภาพที่เป็นอยู่ให้โจทก์พร้อมทั้งชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาท ให้โจทก์ด้วย โจทก์ได้รับรถยนต์คืนแล้ว ส่วนเงิน 26,000 บาท จำเลยไม่ชำระจึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท และดอกเบี้ย จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยผ่อนชำระหนี้ให้โจทก์ตลอดมาและซ่อมรถยนต์คันพิพาทสิ้นเงินไป 5,000 บาท แล้วโจทก์มาเอารถยนต์ไป โดยจำเลยไม่รู้เห็นยินยอมด้วย ขอให้ยกฟ้องให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์คันพิพาทคืนจำเลย หากไม่สามารถคืนได้ให้โจทก์ชำระเงิน 11,000 บาท ที่โจทก์ได้รับไปจากจำเลย และค่าซ่อมอีก 5,000 บาท ให้โจทก์ชำระค่าเสียหายวันละ 50 บาทจนถึงวันฟ้องแย้งเป็นเงิน 5,400 บาท โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยกับพวกนำรถยนต์มอบให้โจทก์เองขณะรับรถคืนจากจำเลย รถใช้การไม่ได้ ชำรุดทรุดโทรมเหลือราคาเพียง 25,000 บาท จำเลยไม่เสียหายจริง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท พร้อมทั้งดอกเบี้ย ให้ยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ยกฟ้องโจทก์ให้โจทก์ชำระค่าเสียหาย 5,400 บาท ให้ยกคำขอของจำเลยที่ฟ้องแย้งให้โจทก์คืนรถ และคืนเงิน 11,000 บาทกับให้ใช้ค่าซ่อมรถเสีย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยยินยอมคืนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ตามสภาพที่เป็นอยู่ และตกลงจะชำระเงินที่ค้างชำระให้โจทก์ 26,000 บาท จำเลยยังไม่ได้ชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้โจทก์ ที่จำเลยต่อสู้ว่า ถ้ามีข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยว่าได้มีการตกลงคืนรถยนต์พิพาทกับชำระเงินให้โจทก์ 26,000 บาทจริง ข้อตกลงดังกล่าวก็เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อมิได้ทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อคู่สัญญาฝ่ายที่ต้องรับผิด จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่นั้น เห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวนี้หาใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่ หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันไม่ ข้อตกลงดังกล่าวเป็นแต่เพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้น พิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น(ธานินทร์ กรัยวิเชียร-บุญเกียรติ อรชุนะกะ-รัตน์ ศรีไกรวิน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยซื้อรถยนต์จากโจทก์ราคา 62,000 บาท จะชำระเงินให้โจทก์ก่อน 10,000 บาท ส่วนที่เหลือจะผ่อนชำระเดือนละ 2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2511 หลังจากจำเลยรับรถยนต์ไปจากโจทก์แล้วจนถึงวันที่ 15 สิงหาคม 2512 จำเลยจะต้องชำระเงินให้โจทก์ 37,000 บาท แต่จำเลยชำระให้เพียง 11,000 บาท ต่อมาโจทก์จำเลยตกลงกันโดยจำเลยยอมคืนรถยนต์ตามสภาพที่เป็นอยู่ให้โจทก์พร้อมทั้งชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาท ให้โจทก์ด้วย โจทก์ได้รับรถยนต์คืนแล้ว ส่วนเงิน 26,000 บาท จำเลยไม่ชำระจึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท และดอกเบี้ย จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยผ่อนชำระหนี้ให้โจทก์ตลอดมาและซ่อมรถยนต์คันพิพาทสิ้นเงินไป 5,000 บาท แล้วโจทก์มาเอารถยนต์ไป โดยจำเลยไม่รู้เห็นยินยอมด้วย ขอให้ยกฟ้องให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์คันพิพาทคืนจำเลย หากไม่สามารถคืนได้ให้โจทก์ชำระเงิน 11,000 บาท ที่โจทก์ได้รับไปจากจำเลย และค่าซ่อมอีก 5,000 บาท ให้โจทก์ชำระค่าเสียหายวันละ 50 บาทจนถึงวันฟ้องแย้งเป็นเงิน 5,400 บาท โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยกับพวกนำรถยนต์มอบให้โจทก์เองขณะรับรถคืนจากจำเลย รถใช้การไม่ได้ ชำรุดทรุดโทรมเหลือราคาเพียง 25,000 บาท จำเลยไม่เสียหายจริง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท พร้อมทั้งดอกเบี้ย ให้ยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ยกฟ้องโจทก์ให้โจทก์ชำระค่าเสียหาย 5,400 บาท ให้ยกคำขอของจำเลยที่ฟ้องแย้งให้โจทก์คืนรถ และคืนเงิน 11,000 บาทกับให้ใช้ค่าซ่อมรถเสีย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยยินยอมคืนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ตามสภาพที่เป็นอยู่ และตกลงจะชำระเงินที่ค้างชำระให้โจทก์ 26,000 บาท จำเลยยังไม่ได้ชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้โจทก์ ที่จำเลยต่อสู้ว่า ถ้ามีข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยว่าได้มีการตกลงคืนรถยนต์พิพาทกับชำระเงินให้โจทก์ 26,000 บาทจริง ข้อตกลงดังกล่าวก็เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อมิได้ทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อคู่สัญญาฝ่ายที่ต้องรับผิด จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่นั้น เห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวนี้หาใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่ หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันไม่ ข้อตกลงดังกล่าวเป็นแต่เพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้น พิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1888/2517นายแช่ม อุบลพงศ์โจทก์นายปลั่ง โพธิ์อ่อนจำเลย ป.พ.พ. ม. 349, ม. 850โจทก์ขายรถยนต์ให้แก่จำเลย แล้วจำเลยไม่ชำระราคาให้โจทก์ครบตามกำหนดที่ตกลงกันไว้ โจทก์ทวงถาม โจทก์กับจำเลยจึงตกลงกันว่า จำเลยยอมคืนรถยนต์ที่ซื้อมาให้โจทก์และยอมชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาทให้โจทก์ด้วยข้อตกลงเช่นนี้ไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะไม่ใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน แต่เป็นเพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้นโจทก์ฟ้องว่าจำเลยซื้อรถยนต์จากโจทก์ราคา 62,000 บาท จะชำระเงินให้โจทก์ก่อน 10,000 บาท ส่วนที่เหลือจะผ่อนชำระเดือนละ 2,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม 2511 หลังจากจำเลยรับรถยนต์ไปจากโจทก์แล้วจนถึงวันที่ 15 สิงหาคม 2512 จำเลยจะต้องชำระเงินให้โจทก์ 37,000 บาท แต่จำเลยชำระให้เพียง 11,000 บาท ต่อมาโจทก์จำเลยตกลงกันโดยจำเลยยอมคืนรถยนต์ตามสภาพที่เป็นอยู่ให้โจทก์พร้อมทั้งชำระเงินที่ค้าง 26,000 บาท ให้โจทก์ด้วย โจทก์ได้รับรถยนต์คืนแล้ว ส่วนเงิน 26,000 บาท จำเลยไม่ชำระจึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท และดอกเบี้ย จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยผ่อนชำระหนี้ให้โจทก์ตลอดมาและซ่อมรถยนต์คันพิพาทสิ้นเงินไป 5,000 บาท แล้วโจทก์มาเอารถยนต์ไป โดยจำเลยไม่รู้เห็นยินยอมด้วย ขอให้ยกฟ้องให้โจทก์ส่งมอบรถยนต์คันพิพาทคืนจำเลย หากไม่สามารถคืนได้ให้โจทก์ชำระเงิน 11,000 บาท ที่โจทก์ได้รับไปจากจำเลย และค่าซ่อมอีก 5,000 บาท ให้โจทก์ชำระค่าเสียหายวันละ 50 บาทจนถึงวันฟ้องแย้งเป็นเงิน 5,400 บาท โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยกับพวกนำรถยนต์มอบให้โจทก์เองขณะรับรถคืนจากจำเลย รถใช้การไม่ได้ ชำรุดทรุดโทรมเหลือราคาเพียง 25,000 บาท จำเลยไม่เสียหายจริง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงิน 26,000 บาท พร้อมทั้งดอกเบี้ย ให้ยกฟ้องแย้งของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ยกฟ้องโจทก์ให้โจทก์ชำระค่าเสียหาย 5,400 บาท ให้ยกคำขอของจำเลยที่ฟ้องแย้งให้โจทก์คืนรถ และคืนเงิน 11,000 บาทกับให้ใช้ค่าซ่อมรถเสีย โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยยินยอมคืนรถยนต์คันพิพาทให้โจทก์ตามสภาพที่เป็นอยู่ และตกลงจะชำระเงินที่ค้างชำระให้โจทก์ 26,000 บาท จำเลยยังไม่ได้ชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้โจทก์ ที่จำเลยต่อสู้ว่า ถ้ามีข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยว่าได้มีการตกลงคืนรถยนต์พิพาทกับชำระเงินให้โจทก์ 26,000 บาทจริง ข้อตกลงดังกล่าวก็เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อมิได้ทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อคู่สัญญาฝ่ายที่ต้องรับผิด จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่นั้น เห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวนี้หาใช่สัญญาระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่ หรือจะมีขึ้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันไม่ ข้อตกลงดังกล่าวเป็นแต่เพียงการแปลงหนี้ระหว่างโจทก์กับจำเลยเท่านั้น พิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น(ธานินทร์ กรัยวิเชียร-บุญเกียรติ อรชุนะกะ-รัตน์ ศรีไกรวิน)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ