กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยและสุขภาพอนามัยบนเรือ พ.ศ. 2561กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยและสุขภาพอนามัยบนเรือ พ.ศ. ๒๕๖๑อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘๒ แห่งพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. ๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้มาตรา 1 ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ "ความปลอดภัยในการทำงาน" หมายความว่า การกระทำหรือสภาพการทำงานซึ่งปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิดอุบัติเหตุ การประสบอันตราย โรค การเจ็บป่วย หรือความเดือดร้อนรำคาญเนื่องจากการทำงานหรือเกี่ยวกับการทำงาน ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามมาตรฐานของประมวลข้อปฏิบัติมาตรา 1 เรื่องการป้องกันอุบัติเหตุบนเรือในทะเลและในท่าเรือ ค.ศ. ๑๙๙๖ และตามที่ได้แก้ไขเพิ่มเติม (Code of practice entitled Accident prevention on board ship at sea and port, 1996 as amended) ที่ออกโดยองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization : ILO) "การชี้บ่งอันตราย" หมายความว่ามาตรา 1 การแจกแจงอันตรายต่าง ๆ ที่มีและที่แอบแฝงอยู่ซึ่งอาจเกิดจากการทำงานบนเรือในทุกขั้นตอน "การประเมินความเสี่ยง" หมายความว่า กระบวนการวิเคราะห์ถึงปัจจัยหรือสภาพการณ์ต่าง ๆ ที่เป็นสาเหตุทำให้อันตรายที่มีและที่แอบแฝงอยู่มาตรา 1 โดยพิจารณาถึงโอกาสและความรุนแรงของเหตุการณ์เหล่านั้นซึ่งอาจส่งผลให้เกิดอันตรายหรือความเสียหายแก่ชีวิต ทรัพย์สิน สิ่งแวดล้อม หรือสิ่งอื่นใดมาตรา 2 ข้อ ๒ ให้เจ้าของเรือดำเนินการเพื่อความปลอดภัยในการทำงานและสุขภาพอนามัยบนเรือของคนประจำเรือ ดังต่อไปนี้ (๑) จัดทำนโยบายและแผนงานด้านความปลอดภัยในการทำงานและสุขภาพอนามัยบนเรือ (๒) ดำเนินการเกี่ยวกับการชี้บ่งอันตราย ประเมินความเสี่ยงมาตรา 2 และจัดทำแผนการดำเนินงานด้านความปลอดภัยที่เหมาะสมเพื่อจัดการความเสี่ยงที่พบจากการประเมิน (๓) สอบสวนอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นเพื่อกำหนดมาตรการในการแก้ไข และป้องกัน (๔) ส่งเสริมและสนับสนุนกิจกรรมด้านความปลอดภัยในการทำงานบนเรือ (๕) ติดตามผลการดำเนินงานด้านความปลอดภัยในการทำงานและสุขภาพอนามัยบนเรือมาตรา 2 เพื่อทำให้มีการพัฒนาและการควบคุมความปลอดภัยที่มีความต่อเนื่องมาตรา 3 ข้อ ๓ เรือที่มีคนประจำเรือตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป ให้เจ้าของเรือจัดให้มีคณะกรรมการความปลอดภัยประจำเรือ (safety commitee) ซึ่งประกอบด้วย นายเรือเป็นประธานกรรมการ ผู้แทนซึ่งคัดเลือกกันเองจากคนประจำเรือแผนกละหนึ่งคน เป็นกรรมการ และให้นายเรือคัดเลือกคนประจำเรือหนึ่งคน เป็นเลขานุการมาตรา 3 โดยให้มีหน้าที่ดำเนินการเพื่อการป้องกันอุบัติเหตุและความปลอดภัยในการทำงาน และสุขภาพอนามัยของคนประจำเรือ และตามที่เจ้าของเรือมอบหมายมาตรา 4 ข้อ ๔ ให้เจ้าของเรือจัดให้มีการชี้บ่งอันตรายและผลกระทบของสภาพแวดล้อมในการทำงานที่มีผลต่อคนประจำเรือ ประเมินความเสี่ยง และจัดทำแผนงานด้านความปลอดภัยในการทำงานและสุขภาพอนามัยบนเรือ เพื่อจัดการความเสี่ยงที่พบจากการประเมิน โดยต้องดำเนินการให้ครอบคลุมประเด็นความเสี่ยง ดังต่อไปนี้ (๑)มาตรา 4 พื้นฐานทั่วไปของความปลอดภัยในการทำงานและสุขภาพอนามัยบนเรือ (๒) ลักษณะโครงสร้างของเรือ รวมทั้งวิธีการเข้าออก และความเสี่ยงอันเกี่ยวเนื่องกับแร่ใยหิน (๓) เครื่องจักรกล (๔) ผลกระทบจากการที่คนประจำเรืออาจสัมผัสกับพื้นผิวใด ๆ ที่มีอุณหภูมิต่ำหรือสูงที่สุดซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ (๕)มาตรา 4 ผลกระทบของเสียงในสถานที่ทำงานและในที่พักอาศัยภายในเรือ (๖) ผลกระทบของความสั่นสะเทือนในสถานที่ทำงานและในที่พักอาศัยภายในเรือ (๗) ผลกระทบของปัจจัยแวดล้อม นอกเหนือจากที่อ้างถึงใน (๕) และ (๖) ในสถานที่ทำงานและในที่พักอาศัยภายในเรือ ซึ่งรวมไปถึงผลกระทบจากควันบุหรี่ (๘)มาตรา 4 มาตรการความปลอดภัยพิเศษบนเรือและใต้ดาดฟ้าเรือ (๙) อุปกรณ์บรรทุกและขนถ่าย (๑๐) การป้องกันเพลิงและการผจญเพลิง (๑๑) สมอ โซ่ และเชือก (๑๒) อับเฉาและสินค้าอันตราย (๑๓) อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคลสำหรับคนประจำเรือ (๑๔) งานในที่อับทึบ (๑๕) ผลกระทบทางกายและจิตใจจากความเหนื่อยล้า (๑๖)มาตรา 4 ผลกระทบของการติดยาเสพติดและแอลกอฮอล์ (๑๗) การคุ้มครองและป้องกันเชื้อ HIV และโรค AIDS (๑๘) การปฏิบัติกรณีเกิดอุบัติเหตุและเหตุฉุกเฉินมาตรา 5 ข้อ ๕ เจ้าของเรือต้องควบคุมระดับความดังของเสียงบนเรือให้เป็นไปตามมาตรฐานของประมวลข้อปฏิบัติเรื่องระดับเสียงรบกวน (Code on noise levels on board ships as amended) กรณีมีพื้นที่ใดในเรือมีระดับเสียงเกินมาตรฐานตามวรรคหนึ่งมาตรา 5 ให้เจ้าของเรือดำเนินการโดยปรับปรุงหรือแก้ไขสิ่งที่เป็นต้นกำเนิดของเสียงหรือทางผ่านของเสียง หรือบริหารจัดการเพื่อให้มีระดับเสียงที่คนประจำเรือได้รับไม่เกินมาตรฐานดังกล่าว หรือกรณีที่เป็นสถานที่ทำงานหรือห้องเครื่องจักร เจ้าของเรือต้องจัดให้คนประจำเรือสวมใส่ปลั๊กลดเสียง (ear plugs) หรือครอบหูลดเสียงมาตรา 5 (ear muffs) ที่สามารถลดระดับความดังของเสียงให้อยู่ในระดับที่ไม่เกินมาตรฐาน และจัดให้มีเครื่องหมายเตือนให้สวมใส่อุปกรณ์ลดระดับความดังของเสียง โดยติดไว้ที่ทางเข้าและบริเวณที่มีระดับเสียงดังเกินมาตรฐานเพื่อให้คนประจำเรือเห็นได้อย่างชัดเจน ที่พักอาศัยบนเรือ (accommodations) ต้องดำเนินการให้มีการจัดทำมาตรา 5 ใช้ผนังกั้น หรือวิธีการอื่นใดที่สามารถลดระดับความดังของเสียงให้อยู่ในระดับที่ไม่เกินมาตรฐานมาตรา 6 ข้อ ๖ ให้เจ้าของเรือจัดให้มีระบบการรายงานอุบัติเหตุ การบาดเจ็บ หรือการเสียชีวิตของคนประจำเรือ ตามแบบ คร. ๐๒ แนบท้ายกฎกระทรวงนี้ เพื่อรายงานต่อกองมาตรฐานคนประจำเรือ กรมเจ้าท่า โดยส่งทางจดหมายอิเล็กทรอนิกส์หรือทางโทรสารภายในระยะเวลาสิบห้าวันนับแต่วันที่มีเหตุดังกล่าวเกิดขึ้นบนเรือมาตรา 6 และให้จัดเก็บรายงานดังกล่าวไว้บนเรือเป็นเวลาอย่างน้อยสองปีนับแต่วันที่ได้รายงานเหตุดังกล่าว เพื่อให้พนักงานเจ้าหน้าที่สามารถเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ ทำสถิติและเผยแพร่ได้มาตรา 7 ข้อ ๗ ให้เจ้าของเรือจัดให้มีการรายงานในกรณีมีโรคที่เกิดจากการทำงานบนเรือต่อกองมาตรฐานคนประจำเรือ กรมเจ้าท่า โดยไม่ชักช้ามาตรา 8 ข้อ ๘ ให้เจ้าของเรือจัดให้มีการฝึกอบรมและให้ความรู้แก่คนประจำเรือ เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานและสุขภาพอนามัยบนเรือก่อนที่เรือจะออกจากท่า และให้จดบันทึกการฝึกอบรมดังกล่าวไว้ในสมุดปูมเรือให้ไว้ ณ วันที่ ๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑ ไพรินทร์ ชูโชติถาวร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ปฏิบัติราชการแทน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘๒ แห่งพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. ๒๕๕๘ บัญญัติให้เจ้าของเรือต้องจัดให้มีการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยและสุขภาพอนามัยบนเรือให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้