คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4040/2543หลักกฎหมาย: พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 5 ให้อำนาจอธิบดีกรมสรรพสามิตที่จะตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต โดยให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดเมื่อโจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ซึ่งได้อ้างอิงถึงประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแล้ว ข้ออ้างของจำเลยที่ว่าโจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดว่ามีหลักการตีความอย่างไรและการตีความได้กระทำถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ จึงฟังไม่ขึ้น จำเลยที่ 1 เป็นบริษัทจำกัด จดทะเบียนสรรพสามิตต่อกรมสรรพสามิตเพื่อประกอบอุตสาหกรรมผลิตเครื่องปรับอากาศ มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ถนนรามคำแหง โรงงานอยู่ที่ถนนลาดพร้าว โดยจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการและจำเลยที่ 3 เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้า เริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14 มกราคม2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้า ยึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิตจำนวน 455 เครื่อง เมื่อตามทางพิจารณานำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ทั้งเจ้าหน้าที่ของโจทก์ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งไปจำหน่ายที่สาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปก็ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3เคยให้การรับสารภาพและยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 227 การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงงานอุตสาหกรรม ย่อมเป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงงานอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่งเมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้าเป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนเป็นความผิดตามมาตรา 162(1) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทต้องลงโทษตามมาตรา 162(1) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทต้องลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง เมื่อเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าจำนวน 455 เครื่องเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี ซึ่งตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมาตรา 19 ห้ามมิให้นำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกจากโรงงานอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่จะเข้ากรณียกเว้นที่กฎหมายกำหนดการฝ่าฝืนบทบัญญัติดังกล่าวจึงเป็นความผิดตามมาตรา 147(1) และตามมาตรา 168 วรรคสอง บัญญัติว่า สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่ ศาลจึงต้องริบเครื่องปรับอากาศจำนวนดังกล่าวตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33 ไม่ การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษโดยสถานเบา ซึ่งเป็นปัญหาข้อเท็จจริงเมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2คนละ 2,665,400 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ จึงห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 218 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ร่วมกันผลิตเครื่องปรับอากาศแล้วได้ร่วมกันนำออกจากโรงอุตสาหกรรมไปไว้ที่สถานที่อื่น ซึ่งจำเลยที่ 1และที่ 2 มีหน้าที่ต้องยื่นแบบรายการภาษีพร้อมกับชำระภาษีก่อนที่จะนำเครื่องปรับอากาศดังกล่าวออกจากโรงอุตสาหกรรม แต่จำเลยที่ 1 และที่ 2ไม่ยื่นแบบรายการเสียภาษี จำเลยที่ 1 และที่ 2 ยังได้ร่วมกันมีเครื่องปรับอากาศที่ยังมิได้เสียภาษีสรรพสามิตไว้เพื่อขาย ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 4, 7, 10, 19, 48,53, 132, 147, 161, 162, 164, 167, 168 พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 3, 4, 5 พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตตอนที่ 3 ประเภทที่ 03.01 ท้ายพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตพ.ศ. 2527 คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2535ประกาศกระทรวงการคลัง (ฉบับที่ 27) ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2534 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นของกรมสรรพสามิตจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1),161(1), 162(1), 164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีปรับคนละ 20,000 บาท ฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ 1,989,050 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1)เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบทลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ 1,989,050บาท รวมปรับคนละ 3,998,100 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงปรับคนละ2,665,400 บาท ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลาง 455 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตข้อหาอื่นนอกจากนี้ให้ยก และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 3โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แต่สำหรับจำเลยที่ 1 ถ้าไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5 ได้บัญญัติว่า อธิบดีกรมสรรพสามิตมีอำนาจตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแนบท้ายพระราชบัญญัตินี้โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่ออธิบดีกรมสรรพสามิตเห็นว่ากรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสำหรับเครื่องปรับอากาศและมีคำวินิจฉัยโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 และ (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตลงวันที่ 22เมษายน 2528 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30ธันวาคม 2534 ดังนั้น คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 จึงเป็นคำสั่งที่ออกโดยชอบด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายแล้ว ส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาต่อไปว่าพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5วรรคท้าย บัญญัติว่า การตีความให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา แต่โจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษาว่ามีหลักการตีความอย่างไรและได้ตีความถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ตามเอกสารหมาย จ.15 และคำสั่งดังกล่าวได้อ้างอิงถึง (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต ลงวันที่ 22 เมษายน 2528ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30 ธันวาคม2534 แล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ต่อไปมีว่า จำเลยที่ 3 กระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ เห็นว่า จำเลยที่ 3 เป็นพนักงานของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้าเริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14มกราคม 2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้ายึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิต จำนวน 455 เครื่องตามทางนำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่า จำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 3แต่อย่างใด นอกจากนี้นายสันติ บุญไทย เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต 6ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งมาจำหน่ายยังสาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3 เคยให้การรับสารภาพและจะยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 ฎีกาของโจทก์ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าการกระทำความผิดของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นความผิดกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบทหรือเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน เห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมนั้น เป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่ง เมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้า เป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนนั้น เป็นความผิดตามมาตรา 162(1)ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทให้ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง ตามที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้า จำนวน 455 เครื่อง มิใช่ทรัพย์ที่ได้ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 นั้น เห็นว่าตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19 บัญญัติว่า"ห้ามมิให้ผู้ใดนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่" มาตรา 147 บัญญัติว่า"ผู้ใด (1) ฝ่าฝืนมาตรา 19 ต้องระวางโทษ" และมาตรา 168 วรรคสองบัญญัติว่า "สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่"ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยให้ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 ดังที่จำเลยที่ 1และที่ 2 ฎีกา ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1และที่ 2 ฟังไม่ขึ้นส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษในสถานเบานั้น เห็นว่าคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2 คนละ 2,665,400 บาทศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 218 วรรคหนึ่ง ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1), 161(1), 162(1),164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี ปรับคนละ 20,000 บาทฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ5,182,590 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1) เป็นการกระทำกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ5,182,590 บาท รวมปรับคนละ 10,385,180 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับคนละ 6,923,453.33 บาท หากไม่ชำระค่าปรับ สำหรับจำเลยที่ 1 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางรวมจำนวน 1,452 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4040/2543พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุดโจทก์บริษัทที.เอ.แอร์ จำกัด กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 90, ม. 91 ป.วิ.อ. ม. 218, ม. 227 พ.ร.บ.พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2534 ม. 5 พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.2527 ม. 19, ม. 147, ม. 161, ม. 162, ม. 168พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 5 ให้อำนาจอธิบดีกรมสรรพสามิตที่จะตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต โดยให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดเมื่อโจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ซึ่งได้อ้างอิงถึงประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแล้ว ข้ออ้างของจำเลยที่ว่าโจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดว่ามีหลักการตีความอย่างไรและการตีความได้กระทำถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ จึงฟังไม่ขึ้น จำเลยที่ 1 เป็นบริษัทจำกัด จดทะเบียนสรรพสามิตต่อกรมสรรพสามิตเพื่อประกอบอุตสาหกรรมผลิตเครื่องปรับอากาศ มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ถนนรามคำแหง โรงงานอยู่ที่ถนนลาดพร้าว โดยจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการและจำเลยที่ 3 เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้า เริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14 มกราคม2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้า ยึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิตจำนวน 455 เครื่อง เมื่อตามทางพิจารณานำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ทั้งเจ้าหน้าที่ของโจทก์ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งไปจำหน่ายที่สาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปก็ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3เคยให้การรับสารภาพและยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 227 การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงงานอุตสาหกรรม ย่อมเป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงงานอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่งเมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้าเป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนเป็นความผิดตามมาตรา 162(1) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทต้องลงโทษตามมาตรา 162(1) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทต้องลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง เมื่อเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าจำนวน 455 เครื่องเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี ซึ่งตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมาตรา 19 ห้ามมิให้นำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกจากโรงงานอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่จะเข้ากรณียกเว้นที่กฎหมายกำหนดการฝ่าฝืนบทบัญญัติดังกล่าวจึงเป็นความผิดตามมาตรา 147(1) และตามมาตรา 168 วรรคสอง บัญญัติว่า สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่ ศาลจึงต้องริบเครื่องปรับอากาศจำนวนดังกล่าวตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33 ไม่ การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษโดยสถานเบา ซึ่งเป็นปัญหาข้อเท็จจริงเมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2คนละ 2,665,400 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ จึงห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 218 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ร่วมกันผลิตเครื่องปรับอากาศแล้วได้ร่วมกันนำออกจากโรงอุตสาหกรรมไปไว้ที่สถานที่อื่น ซึ่งจำเลยที่ 1และที่ 2 มีหน้าที่ต้องยื่นแบบรายการภาษีพร้อมกับชำระภาษีก่อนที่จะนำเครื่องปรับอากาศดังกล่าวออกจากโรงอุตสาหกรรม แต่จำเลยที่ 1 และที่ 2ไม่ยื่นแบบรายการเสียภาษี จำเลยที่ 1 และที่ 2 ยังได้ร่วมกันมีเครื่องปรับอากาศที่ยังมิได้เสียภาษีสรรพสามิตไว้เพื่อขาย ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 4, 7, 10, 19, 48,53, 132, 147, 161, 162, 164, 167, 168 พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 3, 4, 5 พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตตอนที่ 3 ประเภทที่ 03.01 ท้ายพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตพ.ศ. 2527 คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2535ประกาศกระทรวงการคลัง (ฉบับที่ 27) ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2534 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นของกรมสรรพสามิตจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1),161(1), 162(1), 164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีปรับคนละ 20,000 บาท ฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ 1,989,050 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1)เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบทลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ 1,989,050บาท รวมปรับคนละ 3,998,100 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงปรับคนละ2,665,400 บาท ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลาง 455 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตข้อหาอื่นนอกจากนี้ให้ยก และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 3โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แต่สำหรับจำเลยที่ 1 ถ้าไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5 ได้บัญญัติว่า อธิบดีกรมสรรพสามิตมีอำนาจตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแนบท้ายพระราชบัญญัตินี้โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่ออธิบดีกรมสรรพสามิตเห็นว่ากรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสำหรับเครื่องปรับอากาศและมีคำวินิจฉัยโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 และ (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตลงวันที่ 22เมษายน 2528 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30ธันวาคม 2534 ดังนั้น คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 จึงเป็นคำสั่งที่ออกโดยชอบด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายแล้ว ส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาต่อไปว่าพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5วรรคท้าย บัญญัติว่า การตีความให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา แต่โจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษาว่ามีหลักการตีความอย่างไรและได้ตีความถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ตามเอกสารหมาย จ.15 และคำสั่งดังกล่าวได้อ้างอิงถึง (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต ลงวันที่ 22 เมษายน 2528ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30 ธันวาคม2534 แล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ต่อไปมีว่า จำเลยที่ 3 กระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ เห็นว่า จำเลยที่ 3 เป็นพนักงานของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้าเริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14มกราคม 2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้ายึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิต จำนวน 455 เครื่องตามทางนำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่า จำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 3แต่อย่างใด นอกจากนี้นายสันติ บุญไทย เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต 6ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งมาจำหน่ายยังสาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3 เคยให้การรับสารภาพและจะยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 ฎีกาของโจทก์ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าการกระทำความผิดของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นความผิดกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบทหรือเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน เห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมนั้น เป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่ง เมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้า เป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนนั้น เป็นความผิดตามมาตรา 162(1)ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทให้ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง ตามที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้า จำนวน 455 เครื่อง มิใช่ทรัพย์ที่ได้ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 นั้น เห็นว่าตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19 บัญญัติว่า"ห้ามมิให้ผู้ใดนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่" มาตรา 147 บัญญัติว่า"ผู้ใด (1) ฝ่าฝืนมาตรา 19 ต้องระวางโทษ" และมาตรา 168 วรรคสองบัญญัติว่า "สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่"ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยให้ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 ดังที่จำเลยที่ 1และที่ 2 ฎีกา ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1และที่ 2 ฟังไม่ขึ้นส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษในสถานเบานั้น เห็นว่าคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2 คนละ 2,665,400 บาทศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 218 วรรคหนึ่ง ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1), 161(1), 162(1),164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี ปรับคนละ 20,000 บาทฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ5,182,590 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1) เป็นการกระทำกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ5,182,590 บาท รวมปรับคนละ 10,385,180 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับคนละ 6,923,453.33 บาท หากไม่ชำระค่าปรับ สำหรับจำเลยที่ 1 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางรวมจำนวน 1,452 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(ณรงค์ศักดิ์ วิจิตรสาระวงศ์-สันติ ทักราล-มงคล ทับเที่ยง)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้มีกรณีศึกษาในเรื่องของความรับผิดทางอาญาของผู้แทนนิติบุคคลในกรณีที่นิติบุคคลกระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมีปัญหาว่าผู้แทนของนิติบุคคลนั้นจะเป็นตัวการร่วมรับผิดทางอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 อันเป็นหลักทั่วไปหรือไม่ หรือต้องรับโทษตามบทบัญญัติเฉพาะตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527มาตรา 167 ทั้งนี้โดยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นนิติบุคคลจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้มีอำนาจกระทำแทนจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 ที่สาขาปิ่นเกล้าให้ร่วมกันรับผิดฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี ฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงงานและฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีอันเป็นความผิดตามมาตรา 147(1), 161(1) และ 162(1) โดยอ้างถึงมาตรา 167 อันเป็นบทเฉพาะและประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ด้วย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยที่ 1และที่ 2 ร่วมกันกระทำความผิดดังกล่าว และยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 3ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาพิพากษายืนตามในเรื่องนี้ทั้งนี้โดยศาลชั้นต้นและศาลฎีกาอ้างเฉพาะมาตรา 167 แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ เท่านั้น แต่วินิจฉัยว่าร่วมกันกระทำความผิด จึงมีข้อคิดว่าต้องนำประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 มาปรับแก่กรณีด้วยหรือไม่ ส่วนจำเลยที่ 3ซึ่งเป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 ที่สาขาปิ่นเกล้า ศาลยกฟ้องโดยวินิจฉัยว่าจำเลยที่ 3 มิได้รู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1และที่ 2 สำหรับเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าซึ่งเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษี จึงมีกรณีศึกษาด้วยว่าหลักการในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 นั้นจะมีขอบเขตเพียงใดเนื่องจากบทบัญญัติทำนองเดียวกับมาตรา 167 นี้มีตราไว้ในบทกฎหมายที่มีโทษทางอาญาหลายฉบับโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกฎหมายภาษีอากรกฎหมายการเงินการธนาคาร และกฎหมายอื่น ๆ อีกหลายฉบับเพื่อประสงค์ให้ผู้แทนนิติบุคคลต้องรับโทษในความผิดตามที่นิติบุคคลนั้นได้กระทำด้วยทั้งนี้โดยคงเห็นว่าจะนำหลักตัวการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ไปใช้บังคับ อาจครอบคลุมไม่ถึง แม้ว่าศาลฎีกาเคยวางบรรทัดฐานไว้ว่าผู้แทนนิติบุคคลนั้นอาจเป็นตัวการร่วมรับผิดกับนิติบุคคลได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 97/2518,2213-2214/2518 และ 1046/2536) และมีตัวอย่างที่น่าศึกษาคือ คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5637/2542 โจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยทั้งสองร่วมกันออกเช็คพิพาทโดยจำเลยที่ 2 เป็นตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 ตอนท้าย เพื่อจะพิสูจน์ว่าตนมิได้รู้เห็นหรือยินยอมในการกระทำความผิดนี้มิได้ การที่ศาลวินิจฉัยโดยอ้างถึงมาตรา 167 ให้จำเลยที่ 2 ต้องรับโทษด้วยนั้น ศาลคงต้องฟังว่าจำเลยที่ 2 เป็นบุคคลที่มีฐานะหรือตำแหน่งตามที่ระบุไว้ในมาตรา 167คือกรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือผู้แทนของนิติบุคคลนั้น ในคดีนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนจำเลยที่ 1ซึ่งเป็นบริษัทจำกัด จึงเข้าองค์ประกอบของสถานะบุคคลที่มาตรา 167กำหนดไว้ ส่วนจำเลยที่ 3 ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าเป็นผู้จัดการสาขาปิ่นเกล้าของจำเลยที่ 1 โดยดูแลรับผิดชอบสาขาปิ่นเกล้าและขณะเกิดเหตุมีเครื่องปรับอากาศที่ยังมิได้เสียภาษีสรรพสามิต จำนวน 455 เครื่องอยู่ที่ทำการสาขาปิ่นเกล้า ซึ่งคนละแห่งกับสำนักงานใหญ่และโรงงานของจำเลยที่ 1 ศาลได้พิพากษายกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 3 โดยให้เหตุผลว่า "จำเลยที่ 3 เป็นพนักงานของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้าเริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14 มกราคม 2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้ายึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิตจำนวน 455 เครื่อง ตามทางนำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 2 แต่อย่างใด นอกจากนี้ นาย ส. เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิตก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งมาจำหน่ายยังสาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปก็ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2และจำเลยที่ 3 เคยให้การรับสารภาพและยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตามพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดจากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีจึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 1 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227" ตามคำวินิจฉัยของศาลฎีกาดังกล่าวอาจทำความเข้าใจการวินิจฉัยของศาลกรณีจำเลยที่ 3ประกอบหลักการในเรื่องตัวการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 และหลักการเรื่องผู้แทนนิติบุคคลต้องรับโทษในความผิดที่นิติบุคคลกระทำความผิดและต้องรับโทษตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 ดังนี้กรณีตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 ศาลฎีกาคงเห็นว่าการที่จำเลยที่ 3 เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 สาขาปิ่นเกล้านั้นไม่ถือว่าจำเลยที่ 3 อยู่ในฐานะเป็นกรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการหรือผู้แทนของจำเลยที่ 1อันเป็นการตีความหรือจำกัดกรอบไว้ ซึ่งนับว่าเป็นข้อที่น่าศึกษา ผลก็คือกรณีของจำเลยที่ 3 จึงไม่ปรับเข้ากรณีตามมาตรา 167 จึงต้องพิจารณาต่อไปว่าจำเลยที่ 3 เป็นตัวการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 หรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยที่ 3 มิได้เป็นตัวการร่วมกับจำเลยที่ 1 และที่ 2โดยวินิจฉัยถึงพยานหลักฐานโจทก์ที่นำมาสืบพิสูจน์ว่าจำเลยที่ 3 กระทำความผิดนั้น ยังมีเหตุอันควรสงสัยว่าจำเลยที่ 3 จะได้กระทำความผิดจริงหรือไม่ ซึ่งก็เป็นการวินิจฉัยตามหลักที่ว่าโจทก์มีหน้าที่ต้องนำสืบพิสูจน์ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิด เมื่อนำสืบไม่ได้หรือมีเหตุอันควรสงสัย ศาลก็จะต้องพิพากษายกฟ้องไป จึงเป็นข้อน่าศึกษาว่าคดีนี้โจทก์อาจมุ่งเน้นไปที่พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 เกินไป โดยเชื่อว่ากรณีของจำเลยที่ 3 น่าจะมีสถานะตามมาตรา 167 เช่นเดียวกับจำเลยที่ 2จึงมองข้ามหลักทั่วไปที่ว่าโจทก์ต้องนำพยานหลักฐานมานำสืบพิสูจน์ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิด มีข้อสังเกตว่าความตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมาตรา 167 เป็นบทบัญญัติเพื่อมุ่งที่จะเอาผิดกับบุคคลหรือผู้บริหารของนิติบุคคลนั้นเป็นสำคัญ จึงต้องศึกษาทำความเข้าใจเป็นพิเศษโดยเฉพาะการนำไปใช้บังคับแก่กรณีที่เกิดขึ้น ทั้งนี้ อาจจำแนกเป็นกรณีได้ดังนี้ (1) ผู้กระทำความผิดต้องเป็นนิติบุคคล (2) นิติบุคคลนั้นได้กระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ (3) นิติบุคคลนั้นต้องรับโทษตามบทบัญญัติที่ได้กระทำความผิด เมื่อได้ความดังกล่าวแล้ว จึงจะมาพิจารณาถึงตัวบุคคลตามที่กฎหมายกำหนด ถ้าบุคคลดังกล่าวอยู่ในฐานะตามที่มาตรา 167 กำหนดศาลก็สามารถพิพากษาลงโทษได้ โดยไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงว่าบุคคลนั้นเป็นตัวการร่วมการกระทำความผิดกับนิติบุคคลนั้นหรือไม่ แต่เป็นหน้าที่ของบุคคลดังกล่าวจะต้องพิสูจน์ว่าตนมิได้รู้เห็นเป็นใจหรือยินยอมให้นิติบุคคลกระทำเช่นนั้น หลักการในมาตรา 167 แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯนับว่ามีความสำคัญ เพราะการลงโทษนิติบุคคลที่อ้างว่าได้กระทำความผิดนั้นลงโทษได้ก็เพียงแต่ปรับเท่านั้น อาจกระทำซ้ำได้โดยไม่ยำเกรงต่อกฎหมายทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วนิติบุคคลจะกระทำหรือไม่กระทำการใด แต่ผู้ซึ่งแสดงออกในเจตนาของนิติบุคคลก็คือผู้แทนนิติบุคคล ดังนั้น ผู้แทนของนิติบุคคลก็ชอบที่จะต้องมีความผิดและรับโทษด้วยกฎหมายจึงบัญญัติไว้เช่นนี้ และมีอยู่ในกฎหมายอีกหลายฉบับ เช่น ในประมวลรัษฎากรและพระราชบัญญัติว่าด้วยการเล่นแชร์ 2539 เป็นต้น เนื่องจากคงเห็นกันว่าหากใช้หลักทั่วไปตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ก็อาจยากที่จะนำสืบพิสูจน์ได้ว่าผู้แทนนั้นร่วมกระทำความผิดกับนิติบุคคล เนื่องจากหน้าที่การพิสูจน์ว่าจำเลยกระทำความผิดหรือไม่ตกแก่โจทก์ดังที่กล่าวมาแล้ว พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษาคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ร่วมกันผลิตเครื่องปรับอากาศแล้วได้ร่วมกันนำออกจากโรงอุตสาหกรรมไปไว้ที่สถานที่อื่น ซึ่งจำเลยที่ 1และที่ 2 มีหน้าที่ต้องยื่นแบบรายการภาษีพร้อมกับชำระภาษีก่อนที่จะนำเครื่องปรับอากาศดังกล่าวออกจากโรงอุตสาหกรรม แต่จำเลยที่ 1 และที่ 2ไม่ยื่นแบบรายการเสียภาษี จำเลยที่ 1 และที่ 2 ยังได้ร่วมกันมีเครื่องปรับอากาศที่ยังมิได้เสียภาษีสรรพสามิตไว้เพื่อขาย ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 4, 7, 10, 19, 48,53, 132, 147, 161, 162, 164, 167, 168 พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 3, 4, 5 พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตตอนที่ 3 ประเภทที่ 03.01 ท้ายพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตพ.ศ. 2527 คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2535ประกาศกระทรวงการคลัง (ฉบับที่ 27) ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2534 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นของกรมสรรพสามิตจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1),161(1), 162(1), 164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีปรับคนละ 20,000 บาท ฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ 1,989,050 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1)เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบทลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ 1,989,050บาท รวมปรับคนละ 3,998,100 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงปรับคนละ2,665,400 บาท ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลาง 455 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตข้อหาอื่นนอกจากนี้ให้ยก และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 3โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แต่สำหรับจำเลยที่ 1 ถ้าไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5 ได้บัญญัติว่า อธิบดีกรมสรรพสามิตมีอำนาจตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแนบท้ายพระราชบัญญัตินี้โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่ออธิบดีกรมสรรพสามิตเห็นว่ากรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสำหรับเครื่องปรับอากาศและมีคำวินิจฉัยโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 และ (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตลงวันที่ 22เมษายน 2528 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30ธันวาคม 2534 ดังนั้น คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 จึงเป็นคำสั่งที่ออกโดยชอบด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายแล้ว ส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาต่อไปว่าพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5วรรคท้าย บัญญัติว่า การตีความให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา แต่โจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษาว่ามีหลักการตีความอย่างไรและได้ตีความถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ตามเอกสารหมาย จ.15 และคำสั่งดังกล่าวได้อ้างอิงถึง (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต ลงวันที่ 22 เมษายน 2528ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30 ธันวาคม2534 แล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ต่อไปมีว่า จำเลยที่ 3 กระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ เห็นว่า จำเลยที่ 3 เป็นพนักงานของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้าเริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14มกราคม 2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้ายึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิต จำนวน 455 เครื่องตามทางนำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่า จำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 3แต่อย่างใด นอกจากนี้นายสันติ บุญไทย เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต 6ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งมาจำหน่ายยังสาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3 เคยให้การรับสารภาพและจะยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 ฎีกาของโจทก์ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าการกระทำความผิดของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นความผิดกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบทหรือเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน เห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมนั้น เป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่ง เมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้า เป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนนั้น เป็นความผิดตามมาตรา 162(1)ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทให้ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง ตามที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้า จำนวน 455 เครื่อง มิใช่ทรัพย์ที่ได้ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 นั้น เห็นว่าตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19 บัญญัติว่า"ห้ามมิให้ผู้ใดนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่" มาตรา 147 บัญญัติว่า"ผู้ใด (1) ฝ่าฝืนมาตรา 19 ต้องระวางโทษ" และมาตรา 168 วรรคสองบัญญัติว่า "สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่"ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยให้ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 ดังที่จำเลยที่ 1และที่ 2 ฎีกา ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1และที่ 2 ฟังไม่ขึ้นส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษในสถานเบานั้น เห็นว่าคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2 คนละ 2,665,400 บาทศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 218 วรรคหนึ่ง ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1), 161(1), 162(1),164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี ปรับคนละ 20,000 บาทฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ5,182,590 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1) เป็นการกระทำกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ5,182,590 บาท รวมปรับคนละ 10,385,180 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับคนละ 6,923,453.33 บาท หากไม่ชำระค่าปรับ สำหรับจำเลยที่ 1 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางรวมจำนวน 1,452 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4040/2543พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุดโจทก์บริษัทที.เอ.แอร์ จำกัด กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 90, ม. 91 ป.วิ.อ. ม. 218, ม. 227 พ.ร.บ.พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2534 ม. 5 พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต พ.ศ.2527 ม. 19, ม. 147, ม. 161, ม. 162, ม. 168พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 5 ให้อำนาจอธิบดีกรมสรรพสามิตที่จะตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต โดยให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดเมื่อโจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ซึ่งได้อ้างอิงถึงประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแล้ว ข้ออ้างของจำเลยที่ว่าโจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดว่ามีหลักการตีความอย่างไรและการตีความได้กระทำถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ จึงฟังไม่ขึ้น จำเลยที่ 1 เป็นบริษัทจำกัด จดทะเบียนสรรพสามิตต่อกรมสรรพสามิตเพื่อประกอบอุตสาหกรรมผลิตเครื่องปรับอากาศ มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ถนนรามคำแหง โรงงานอยู่ที่ถนนลาดพร้าว โดยจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการและจำเลยที่ 3 เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้า เริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14 มกราคม2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้า ยึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิตจำนวน 455 เครื่อง เมื่อตามทางพิจารณานำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ทั้งเจ้าหน้าที่ของโจทก์ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งไปจำหน่ายที่สาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปก็ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3เคยให้การรับสารภาพและยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 227 การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงงานอุตสาหกรรม ย่อมเป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงงานอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่งเมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้าเป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนเป็นความผิดตามมาตรา 162(1) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทต้องลงโทษตามมาตรา 162(1) ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทต้องลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง เมื่อเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าจำนวน 455 เครื่องเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี ซึ่งตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมาตรา 19 ห้ามมิให้นำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกจากโรงงานอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่จะเข้ากรณียกเว้นที่กฎหมายกำหนดการฝ่าฝืนบทบัญญัติดังกล่าวจึงเป็นความผิดตามมาตรา 147(1) และตามมาตรา 168 วรรคสอง บัญญัติว่า สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่ ศาลจึงต้องริบเครื่องปรับอากาศจำนวนดังกล่าวตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 33 ไม่ การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษโดยสถานเบา ซึ่งเป็นปัญหาข้อเท็จจริงเมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2คนละ 2,665,400 บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ จึงห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 218 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ร่วมกันผลิตเครื่องปรับอากาศแล้วได้ร่วมกันนำออกจากโรงอุตสาหกรรมไปไว้ที่สถานที่อื่น ซึ่งจำเลยที่ 1และที่ 2 มีหน้าที่ต้องยื่นแบบรายการภาษีพร้อมกับชำระภาษีก่อนที่จะนำเครื่องปรับอากาศดังกล่าวออกจากโรงอุตสาหกรรม แต่จำเลยที่ 1 และที่ 2ไม่ยื่นแบบรายการเสียภาษี จำเลยที่ 1 และที่ 2 ยังได้ร่วมกันมีเครื่องปรับอากาศที่ยังมิได้เสียภาษีสรรพสามิตไว้เพื่อขาย ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 4, 7, 10, 19, 48,53, 132, 147, 161, 162, 164, 167, 168 พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 3, 4, 5 พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตตอนที่ 3 ประเภทที่ 03.01 ท้ายพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตพ.ศ. 2527 คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2535ประกาศกระทรวงการคลัง (ฉบับที่ 27) ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2534 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 91 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นของกรมสรรพสามิตจำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1),161(1), 162(1), 164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีปรับคนละ 20,000 บาท ฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ 1,989,050 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1)เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบทลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ 1,989,050บาท รวมปรับคนละ 3,998,100 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงปรับคนละ2,665,400 บาท ไม่ชำระค่าปรับจัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลาง 455 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตข้อหาอื่นนอกจากนี้ให้ยก และให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยที่ 3โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แต่สำหรับจำเลยที่ 1 ถ้าไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29โจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5 ได้บัญญัติว่า อธิบดีกรมสรรพสามิตมีอำนาจตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตแนบท้ายพระราชบัญญัตินี้โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่ออธิบดีกรมสรรพสามิตเห็นว่ากรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสำหรับเครื่องปรับอากาศและมีคำวินิจฉัยโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 และ (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลังเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตลงวันที่ 22เมษายน 2528 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30ธันวาคม 2534 ดังนั้น คำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 จึงเป็นคำสั่งที่ออกโดยชอบด้วยบทบัญญัติแห่งกฎหมายแล้ว ส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาต่อไปว่าพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 5วรรคท้าย บัญญัติว่า การตีความให้ถือตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา แต่โจทก์มิได้นำสืบถึงหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษาว่ามีหลักการตีความอย่างไรและได้ตีความถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ เห็นว่า โจทก์ได้นำสืบถึงคำสั่งกรมสรรพสามิต ที่ 41/2535 ตามเอกสารหมาย จ.15 และคำสั่งดังกล่าวได้อ้างอิงถึง (3) แห่งประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต ลงวันที่ 22 เมษายน 2528ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การตีความในพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 30 ธันวาคม2534 แล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาโจทก์ต่อไปมีว่า จำเลยที่ 3 กระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ เห็นว่า จำเลยที่ 3 เป็นพนักงานของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้าเริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14มกราคม 2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้ายึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิต จำนวน 455 เครื่องตามทางนำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่า จำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 3แต่อย่างใด นอกจากนี้นายสันติ บุญไทย เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิต 6ก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งมาจำหน่ายยังสาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2 และจำเลยที่ 3 เคยให้การรับสารภาพและจะยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตาม พยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษี จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 3 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 ฎีกาของโจทก์ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าการกระทำความผิดของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นความผิดกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบทหรือเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน เห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันนำสินค้าของกลางที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมนั้น เป็นความผิดสำเร็จตั้งแต่ตอนนำสินค้าออกจากโรงอุตสาหกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19,147(1) แล้วกรรมหนึ่ง เมื่อจำเลยที่ 1 และที่ 2 นำสินค้านั้นไปเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่และสาขาปิ่นเกล้า เป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 161(1) และมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้อยู่ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีหรือเสียภาษีไม่ครบถ้วนนั้น เป็นความผิดตามมาตรา 162(1)ถือว่าเป็นการกระทำความผิดกรรมเดียว แต่เป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทให้ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 เป็นอีกกรรมหนึ่ง ตามที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้วฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นปัญหาวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีว่าเครื่องปรับอากาศที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้า จำนวน 455 เครื่อง มิใช่ทรัพย์ที่ได้ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 นั้น เห็นว่าตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 19 บัญญัติว่า"ห้ามมิให้ผู้ใดนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีโดยถูกต้องและครบถ้วนออกไปจากโรงอุตสาหกรรมหรือคลังสินค้าทัณฑ์บน เว้นแต่" มาตรา 147 บัญญัติว่า"ผู้ใด (1) ฝ่าฝืนมาตรา 19 ต้องระวางโทษ" และมาตรา 168 วรรคสองบัญญัติว่า "สินค้าในการกระทำความผิดที่มีโทษตามมาตรา 147 ให้ศาลสั่งริบเป็นของกรมสรรพสามิต ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาหรือไม่"ที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยให้ริบเครื่องปรับอากาศของกลางเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527หาใช่เป็นการริบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 ดังที่จำเลยที่ 1และที่ 2 ฎีกา ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยที่ 1และที่ 2 ฟังไม่ขึ้นส่วนที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาขอให้ลงโทษในสถานเบานั้น เห็นว่าคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปรับจำเลยที่ 1 และที่ 2 คนละ 2,665,400 บาทศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จึงเป็นคดีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลล่างให้จำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับ ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 218 วรรคหนึ่ง ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ในข้อนี้เป็นฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย"พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยที่ 1 และที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 มาตรา 7, 10, 19, 48, 147(1), 161(1), 162(1),164, 167 เรียงกระทงลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี ปรับคนละ 20,000 บาทฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงอุตสาหกรรม ปรับคนละ5,182,590 บาท ฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 161(1) และฐานขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีตามมาตรา 162(1) เป็นการกระทำกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ลงโทษตามมาตรา 162(1) ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ปรับคนละ5,182,590 บาท รวมปรับคนละ 10,385,180 บาท คำให้การรับสารภาพชั้นจับกุมของจำเลยที่ 1 และที่ 2 เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาอยู่บ้างมีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงปรับคนละ 6,923,453.33 บาท หากไม่ชำระค่าปรับ สำหรับจำเลยที่ 1 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ส่วนจำเลยที่ 2 ให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 ริบเครื่องปรับอากาศของกลางรวมจำนวน 1,452 เครื่องเป็นของกรมสรรพสามิตนอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(ณรงค์ศักดิ์ วิจิตรสาระวงศ์-สันติ ทักราล-มงคล ทับเที่ยง)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้มีกรณีศึกษาในเรื่องของความรับผิดทางอาญาของผู้แทนนิติบุคคลในกรณีที่นิติบุคคลกระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมีปัญหาว่าผู้แทนของนิติบุคคลนั้นจะเป็นตัวการร่วมรับผิดทางอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 อันเป็นหลักทั่วไปหรือไม่ หรือต้องรับโทษตามบทบัญญัติเฉพาะตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527มาตรา 167 ทั้งนี้โดยโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นนิติบุคคลจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้มีอำนาจกระทำแทนจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 3เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 ที่สาขาปิ่นเกล้าให้ร่วมกันรับผิดฐานร่วมกันไม่ยื่นแบบรายการภาษีเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี ฐานร่วมกันนำสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีออกไปจากโรงงานและฐานร่วมกันมีไว้ในครอบครองซึ่งสินค้าโดยรู้ว่าเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษีอันเป็นความผิดตามมาตรา 147(1), 161(1) และ 162(1) โดยอ้างถึงมาตรา 167 อันเป็นบทเฉพาะและประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ด้วย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยที่ 1และที่ 2 ร่วมกันกระทำความผิดดังกล่าว และยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 3ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาพิพากษายืนตามในเรื่องนี้ทั้งนี้โดยศาลชั้นต้นและศาลฎีกาอ้างเฉพาะมาตรา 167 แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ เท่านั้น แต่วินิจฉัยว่าร่วมกันกระทำความผิด จึงมีข้อคิดว่าต้องนำประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 มาปรับแก่กรณีด้วยหรือไม่ ส่วนจำเลยที่ 3ซึ่งเป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 ที่สาขาปิ่นเกล้า ศาลยกฟ้องโดยวินิจฉัยว่าจำเลยที่ 3 มิได้รู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1และที่ 2 สำหรับเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดได้จากสาขาปิ่นเกล้าซึ่งเป็นสินค้าที่มิได้เสียภาษี จึงมีกรณีศึกษาด้วยว่าหลักการในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 นั้นจะมีขอบเขตเพียงใดเนื่องจากบทบัญญัติทำนองเดียวกับมาตรา 167 นี้มีตราไว้ในบทกฎหมายที่มีโทษทางอาญาหลายฉบับโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกฎหมายภาษีอากรกฎหมายการเงินการธนาคาร และกฎหมายอื่น ๆ อีกหลายฉบับเพื่อประสงค์ให้ผู้แทนนิติบุคคลต้องรับโทษในความผิดตามที่นิติบุคคลนั้นได้กระทำด้วยทั้งนี้โดยคงเห็นว่าจะนำหลักตัวการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83ไปใช้บังคับ อาจครอบคลุมไม่ถึง แม้ว่าศาลฎีกาเคยวางบรรทัดฐานไว้ว่าผู้แทนนิติบุคคลนั้นอาจเป็นตัวการร่วมรับผิดกับนิติบุคคลได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 97/2518,2213-2214/2518 และ 1046/2536) และมีตัวอย่างที่น่าศึกษาคือ คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5637/2542 โจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยทั้งสองร่วมกันออกเช็คพิพาทโดยจำเลยที่ 2 เป็นตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 ตอนท้าย เพื่อจะพิสูจน์ว่าตนมิได้รู้เห็นหรือยินยอมในการกระทำความผิดนี้มิได้ การที่ศาลวินิจฉัยโดยอ้างถึงมาตรา 167 ให้จำเลยที่ 2 ต้องรับโทษด้วยนั้น ศาลคงต้องฟังว่าจำเลยที่ 2 เป็นบุคคลที่มีฐานะหรือตำแหน่งตามที่ระบุไว้ในมาตรา 167คือกรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือผู้แทนของนิติบุคคลนั้น ในคดีนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยที่ 2 เป็นกรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนจำเลยที่ 1ซึ่งเป็นบริษัทจำกัด จึงเข้าองค์ประกอบของสถานะบุคคลที่มาตรา 167กำหนดไว้ ส่วนจำเลยที่ 3 ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าเป็นผู้จัดการสาขาปิ่นเกล้าของจำเลยที่ 1 โดยดูแลรับผิดชอบสาขาปิ่นเกล้าและขณะเกิดเหตุมีเครื่องปรับอากาศที่ยังมิได้เสียภาษีสรรพสามิต จำนวน 455 เครื่องอยู่ที่ทำการสาขาปิ่นเกล้า ซึ่งคนละแห่งกับสำนักงานใหญ่และโรงงานของจำเลยที่ 1 ศาลได้พิพากษายกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 3 โดยให้เหตุผลว่า "จำเลยที่ 3 เป็นพนักงานของจำเลยที่ 1 มีหน้าที่ดูแลสาขาปิ่นเกล้าเริ่มทำงานในเดือนธันวาคม 2536 และในวันที่ 14 มกราคม 2537 เจ้าพนักงานสรรพสามิตได้เข้าตรวจค้นที่สาขาปิ่นเกล้ายึดได้เครื่องปรับอากาศที่มิได้เสียภาษีสรรพสามิตจำนวน 455 เครื่อง ตามทางนำสืบของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 3 มีส่วนเกี่ยวข้องรู้เห็นในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีสรรพสามิตของจำเลยที่ 1 และที่ 2 แต่อย่างใด นอกจากนี้ นาย ส. เจ้าหน้าที่บริหารงานสรรพสามิตก็รับว่าลำพังเพียงการตรวจดูเครื่องปรับอากาศที่ส่งมาจำหน่ายยังสาขาปิ่นเกล้าคนทั่วไปก็ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องปรับอากาศดังกล่าวเสียภาษีแล้วหรือไม่ แม้จำเลยที่ 3 เป็นน้องชายของจำเลยที่ 2และจำเลยที่ 3 เคยให้การรับสารภาพและยินยอมให้เปรียบเทียบปรับก็ตามพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบมายังมีเหตุระแวงสงสัยว่าจำเลยที่ 3 รู้หรือไม่ว่าเครื่องปรับอากาศของกลางที่ยึดจากสาขาปิ่นเกล้าเป็นสินค้าที่ยังมิได้เสียภาษีจึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยที่ 1 ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227" ตามคำวินิจฉัยของศาลฎีกาดังกล่าวอาจทำความเข้าใจการวินิจฉัยของศาลกรณีจำเลยที่ 3ประกอบหลักการในเรื่องตัวการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 และหลักการเรื่องผู้แทนนิติบุคคลต้องรับโทษในความผิดที่นิติบุคคลกระทำความผิดและต้องรับโทษตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 ดังนี้กรณีตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 ศาลฎีกาคงเห็นว่าการที่จำเลยที่ 3 เป็นผู้จัดการสาขาของจำเลยที่ 1 สาขาปิ่นเกล้านั้นไม่ถือว่าจำเลยที่ 3 อยู่ในฐานะเป็นกรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการหรือผู้แทนของจำเลยที่ 1อันเป็นการตีความหรือจำกัดกรอบไว้ ซึ่งนับว่าเป็นข้อที่น่าศึกษา ผลก็คือกรณีของจำเลยที่ 3 จึงไม่ปรับเข้ากรณีตามมาตรา 167 จึงต้องพิจารณาต่อไปว่าจำเลยที่ 3 เป็นตัวการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 หรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยที่ 3 มิได้เป็นตัวการร่วมกับจำเลยที่ 1 และที่ 2โดยวินิจฉัยถึงพยานหลักฐานโจทก์ที่นำมาสืบพิสูจน์ว่าจำเลยที่ 3 กระทำความผิดนั้น ยังมีเหตุอันควรสงสัยว่าจำเลยที่ 3 จะได้กระทำความผิดจริงหรือไม่ ซึ่งก็เป็นการวินิจฉัยตามหลักที่ว่าโจทก์มีหน้าที่ต้องนำสืบพิสูจน์ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิด เมื่อนำสืบไม่ได้หรือมีเหตุอันควรสงสัย ศาลก็จะต้องพิพากษายกฟ้องไป จึงเป็นข้อน่าศึกษาว่าคดีนี้โจทก์อาจมุ่งเน้นไปที่พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ มาตรา 167 เกินไป โดยเชื่อว่ากรณีของจำเลยที่ 3 น่าจะมีสถานะตามมาตรา 167 เช่นเดียวกับจำเลยที่ 2จึงมองข้ามหลักทั่วไปที่ว่าโจทก์ต้องนำพยานหลักฐานมานำสืบพิสูจน์ว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิด มีข้อสังเกตว่าความตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯมาตรา 167 เป็นบทบัญญัติเพื่อมุ่งที่จะเอาผิดกับบุคคลหรือผู้บริหารของนิติบุคคลนั้นเป็นสำคัญ จึงต้องศึกษาทำความเข้าใจเป็นพิเศษโดยเฉพาะการนำไปใช้บังคับแก่กรณีที่เกิดขึ้น ทั้งนี้ อาจจำแนกเป็นกรณีได้ดังนี้ (1) ผู้กระทำความผิดต้องเป็นนิติบุคคล (2) นิติบุคคลนั้นได้กระทำความผิดต่อพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯ (3) นิติบุคคลนั้นต้องรับโทษตามบทบัญญัติที่ได้กระทำความผิด เมื่อได้ความดังกล่าวแล้ว จึงจะมาพิจารณาถึงตัวบุคคลตามที่กฎหมายกำหนด ถ้าบุคคลดังกล่าวอยู่ในฐานะตามที่มาตรา 167 กำหนดศาลก็สามารถพิพากษาลงโทษได้ โดยไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงว่าบุคคลนั้นเป็นตัวการร่วมการกระทำความผิดกับนิติบุคคลนั้นหรือไม่ แต่เป็นหน้าที่ของบุคคลดังกล่าวจะต้องพิสูจน์ว่าตนมิได้รู้เห็นเป็นใจหรือยินยอมให้นิติบุคคลกระทำเช่นนั้น หลักการในมาตรา 167 แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตฯนับว่ามีความสำคัญ เพราะการลงโทษนิติบุคคลที่อ้างว่าได้กระทำความผิดนั้นลงโทษได้ก็เพียงแต่ปรับเท่านั้น อาจกระทำซ้ำได้โดยไม่ยำเกรงต่อกฎหมายทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วนิติบุคคลจะกระทำหรือไม่กระทำการใด แต่ผู้ซึ่งแสดงออกในเจตนาของนิติบุคคลก็คือผู้แทนนิติบุคคล ดังนั้น ผู้แทนของนิติบุคคลก็ชอบที่จะต้องมีความผิดและรับโทษด้วยกฎหมายจึงบัญญัติไว้เช่นนี้ และมีอยู่ในกฎหมายอีกหลายฉบับ เช่น ในประมวลรัษฎากรและพระราชบัญญัติว่าด้วยการเล่นแชร์ 2539 เป็นต้น เนื่องจากคงเห็นกันว่าหากใช้หลักทั่วไปตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 ก็อาจยากที่จะนำสืบพิสูจน์ได้ว่าผู้แทนนั้นร่วมกระทำความผิดกับนิติบุคคล เนื่องจากหน้าที่การพิสูจน์ว่าจำเลยกระทำความผิดหรือไม่ตกแก่โจทก์ดังที่กล่าวมาแล้ว พลประสิทธิ์ ฤทธิ์รักษา