คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3834/2526หลักกฎหมาย: โจทก์เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีวัตถุประสงค์ในการประกอบกิจการโรงรับจำนำ การที่โจทก์รับแลกเช็คพิพาทไว้นั้นเป็นเพียงการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนอันเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติไม่ถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ เมื่อได้ความว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่ายและธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมเป็นผู้เสียหายและมีอำนาจฟ้อง การที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้นไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัท จำเลยก็ย่อมมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันโจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินให้แก่ผู้ถือ ต่อมาผู้ถือนำเช็คมาชำระหนี้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรง เมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเข้าบัญชีแต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ให้เหตุผลว่า ยังไม่มีการตกลงกับธนาคาร แสดงว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ววินิจฉัยว่า เช็คพิพาทโจทก์ได้มาโดยมีผู้นำมาแลกเงินสด เป็นเรื่องการรับซื้อลดเช็ค การกระทำดังกล่าวอยู่นอกขอบวัตถุประสงค์ของโจทก์ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหาย และเช็คพิพาทมีชื่อจำเลยและประทับตราบริษัทจำกัด ไม่ได้ความว่าจำเลยทำในฐานะส่วนตัวหรือทำแทนบริษัท พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ทางไต่สวนมูลฟ้องได้ความว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งเป็นเช็คที่สั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือโดยมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่าย ฉะนั้นเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมได้รับความเสียหายและย่อมเป็นผู้เสียหายที่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ได้ ส่วนการที่โจทก์ได้เช็คพิพาทไว้โดยรับแลกเงินสดกับผู้อื่นนั้น เห็นว่า การรับแลกเช็คเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติเพราะเท่ากับเป็นการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนเท่านั้นหาถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ดังที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยมาไม่ และการที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้น ไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัทจำเลยก็คงมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาสั่งหรือพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3834/2526ห้างหุ้นส่วนจำกัดโรงรับจำนำไท้เฮงล้งโจทก์นายทศพล ภิญญภาพจำเลย ป.อ. ม. 83 ป.พ.พ. ม. 69 ป.วิ.อ. ม. 2 (4), ม. 5, ม. 28 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3โจทก์เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีวัตถุประสงค์ในการประกอบกิจการโรงรับจำนำ การที่โจทก์รับแลกเช็คพิพาทไว้นั้นเป็นเพียงการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนอันเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติไม่ถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ เมื่อได้ความว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่ายและธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมเป็นผู้เสียหายและมีอำนาจฟ้อง การที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้นไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัท จำเลยก็ย่อมมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันโจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินให้แก่ผู้ถือ ต่อมาผู้ถือนำเช็คมาชำระหนี้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรง เมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเข้าบัญชีแต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ให้เหตุผลว่า ยังไม่มีการตกลงกับธนาคาร แสดงว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ววินิจฉัยว่า เช็คพิพาทโจทก์ได้มาโดยมีผู้นำมาแลกเงินสด เป็นเรื่องการรับซื้อลดเช็ค การกระทำดังกล่าวอยู่นอกขอบวัตถุประสงค์ของโจทก์ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหาย และเช็คพิพาทมีชื่อจำเลยและประทับตราบริษัทจำกัด ไม่ได้ความว่าจำเลยทำในฐานะส่วนตัวหรือทำแทนบริษัท พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ทางไต่สวนมูลฟ้องได้ความว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งเป็นเช็คที่สั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือโดยมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่าย ฉะนั้นเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมได้รับความเสียหายและย่อมเป็นผู้เสียหายที่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ได้ ส่วนการที่โจทก์ได้เช็คพิพาทไว้โดยรับแลกเงินสดกับผู้อื่นนั้น เห็นว่า การรับแลกเช็คเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติเพราะเท่ากับเป็นการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนเท่านั้นหาถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ดังที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยมาไม่ และการที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้น ไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัทจำเลยก็คงมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาสั่งหรือพิพากษาใหม่ตามรูปคดี(ม.ร.ว.ชัยวัฒน์ ชมพูนุท-นิยม ติวุตานนท์-ศักดิ์ สนองชาติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินให้แก่ผู้ถือ ต่อมาผู้ถือนำเช็คมาชำระหนี้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรง เมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเข้าบัญชีแต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ให้เหตุผลว่า ยังไม่มีการตกลงกับธนาคาร แสดงว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ววินิจฉัยว่า เช็คพิพาทโจทก์ได้มาโดยมีผู้นำมาแลกเงินสด เป็นเรื่องการรับซื้อลดเช็ค การกระทำดังกล่าวอยู่นอกขอบวัตถุประสงค์ของโจทก์ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหาย และเช็คพิพาทมีชื่อจำเลยและประทับตราบริษัทจำกัด ไม่ได้ความว่าจำเลยทำในฐานะส่วนตัวหรือทำแทนบริษัท พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ทางไต่สวนมูลฟ้องได้ความว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งเป็นเช็คที่สั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือโดยมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่าย ฉะนั้นเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมได้รับความเสียหายและย่อมเป็นผู้เสียหายที่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ได้ ส่วนการที่โจทก์ได้เช็คพิพาทไว้โดยรับแลกเงินสดกับผู้อื่นนั้น เห็นว่า การรับแลกเช็คเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติเพราะเท่ากับเป็นการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนเท่านั้นหาถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ดังที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยมาไม่ และการที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้น ไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัทจำเลยก็คงมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาสั่งหรือพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3834/2526ห้างหุ้นส่วนจำกัดโรงรับจำนำไท้เฮงล้งโจทก์นายทศพล ภิญญภาพจำเลย ป.อ. ม. 83 ป.พ.พ. ม. 69 ป.วิ.อ. ม. 2 (4), ม. 5, ม. 28 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3โจทก์เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด มีวัตถุประสงค์ในการประกอบกิจการโรงรับจำนำ การที่โจทก์รับแลกเช็คพิพาทไว้นั้นเป็นเพียงการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนอันเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติไม่ถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ เมื่อได้ความว่าโจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่ายและธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมเป็นผู้เสียหายและมีอำนาจฟ้อง การที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้นไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัท จำเลยก็ย่อมมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันโจทก์ฟ้องว่า จำเลยออกเช็คสั่งจ่ายเงินให้แก่ผู้ถือ ต่อมาผู้ถือนำเช็คมาชำระหนี้แก่โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรง เมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำเข้าบัญชีแต่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ให้เหตุผลว่า ยังไม่มีการตกลงกับธนาคาร แสดงว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ววินิจฉัยว่า เช็คพิพาทโจทก์ได้มาโดยมีผู้นำมาแลกเงินสด เป็นเรื่องการรับซื้อลดเช็ค การกระทำดังกล่าวอยู่นอกขอบวัตถุประสงค์ของโจทก์ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหาย และเช็คพิพาทมีชื่อจำเลยและประทับตราบริษัทจำกัด ไม่ได้ความว่าจำเลยทำในฐานะส่วนตัวหรือทำแทนบริษัท พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ทางไต่สวนมูลฟ้องได้ความว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คพิพาทซึ่งเป็นเช็คที่สั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือโดยมีลายมือชื่อจำเลยลงไว้ในฐานะผู้สั่งจ่าย ฉะนั้นเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คดังกล่าว โจทก์ย่อมได้รับความเสียหายและย่อมเป็นผู้เสียหายที่มีอำนาจฟ้องคดีนี้ได้ ส่วนการที่โจทก์ได้เช็คพิพาทไว้โดยรับแลกเงินสดกับผู้อื่นนั้น เห็นว่า การรับแลกเช็คเป็นกิจการที่ผู้ซึ่งประกอบการค้าหรือธุรกิจอย่างอื่นอาจกระทำได้เป็นปกติเพราะเท่ากับเป็นการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านเงินทุนเท่านั้นหาถึงกับเป็นการนอกวัตถุประสงค์ดังที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยมาไม่ และการที่เช็คพิพาทมีตราของบริษัทจำกัดประทับอยู่ด้วยนั้น ไม่ว่าจำเลยจะสั่งจ่ายเช็คพิพาทในฐานะส่วนตัวหรือในฐานะที่กระทำแทนบริษัทจำเลยก็คงมีความรับผิดในทางอาญาเช่นเดียวกันพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาสั่งหรือพิพากษาใหม่ตามรูปคดี(ม.ร.ว.ชัยวัฒน์ ชมพูนุท-นิยม ติวุตานนท์-ศักดิ์ สนองชาติ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ