เทศบัญญัติของเทศบาลนครกรุงเทพเทศบัญญัติของเทศบาลนครกรุงเทพเรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร(ฉบับที่๓) พุทธศักราช ๒๔๙๑ โดยอนุมัติของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยซึ่งอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารพุทธศักราช ๒๔๗๙ เทศบาลนครกรุงเทพตราเทศบัญญัติไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานครกรุงเทพและโดยอนุมัติของข้าหลวงประจำจังหวัด ดังต่อไปนี้ข้อ ๑เทศบัญญัตินี้ให้เรียกว่า เทศบัญญัติเรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๙๑ข้อ ๒[๑] ให้ใช้เทศบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ให้ยกเลิกข้อ ๓ อนุ (๔) (๕) และ (๖) แห่งเทศบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารพุทธศักราช ๒๔๘๓ โดยใช้ข้อความต่อไปนี้แทน(๔)อาคารพาณิชย์ หมายความว่าอาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์แห่งการค้าหรือโรงงานที่ใช้เครื่องจักรซึ่งเทียบได้ไม่เกิน๕ แรงม้า หรืออาคารที่ก่อสร้างห่างแนวทางสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะไม่เกิน๑๔ เมตร ซึ่งอาจใช้เป็นอาคารเพื่อประโยชน์แห่งการค้าได้(๕)โรงงานอุตสาหกรรมหมายความว่าโรงงานสำหรับประกอบการอุตสาหกรรมโดยอาศัยเครื่องจักรซึ่งเทียบได้ไม่เกิน ๕ แรงม้าเป็นปัจจัย(๖)อาคารสาธารณะ หมายความว่าโรงมหรศพหอประชุม หรือสถานที่ซึ่งกำหนดให้เป็นที่ชุมนุมชนได้ทั่วไป เช่น โรงแรมโรงเรียน ภัตตาคาร หรือโรงพยาบาลเป็นต้นข้อ ๔ในเทศบัญญัตินี้(๑)หลังคา หมายความว่าสิ่งปกคลุมส่วนบนของอาคารสำหรับบังแดดและฝน รวมทั้งสิ่งใดซึ่งประกอบขึ้นเพื่อยึดเหนี่ยวสิ่งปกคลุมนี้ให้มั่นคงแข็งแรง(๒)ทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะหมายความว่า ที่ดินที่ไม่อยู่ในความดูแลของเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นซึ่งประชาชนใช้เป็นทางคมนาคมผ่านที่ดินต่างเจ้าของเกินกว่า ๑๐ ปีหรือที่ดินที่มอบให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นรักษาแนวเขตต์ เพื่อให้ประชาชนใช้เป็นทางคมนาคม(๓)ทางน้ำสาธารณะ หมายความว่าทางน้ำที่ประชาชนมีสิทธิใช้เป็นทางคมนาคมได้(๔)แนวทางสาธารณะ หมายความว่าแนวเขตที่กำหนดให้เป็นทางสาธารณะทั้งทางบกและทางน้ำ(๕)แนวทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะหมายความว่า แนวเขตต์ที่ประชาชนได้ใช้เป็นทางคมนาคมผ่านที่ดินต่างเจ้าของเกินกว่า๑๐ ปีหรือแนวเขตต์ที่กำหนดไว้ให้ประชาชนคมนาคมโดยเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นเป็นผู้รักษาแนวเขตต์นั้นทั้งทางบกและทางน้ำ(๖)อาคารแผงลอย หมายความว่า โต๊ะแท่น แคร่ มีหลังคา ตั้งอยู่บนพื้นดินสามารถเคลื่อนทีได้ ขนาดไม่เกิน ๔ ตารางเมตรไม่มีฝาหรือผนังซึ่งใช้ประโยชน์แห่งการค้าย่อยโดยมีกำหนดเวลาเข้าใช้สอยและเลิกเป็นประจำวันและไม่ได้ใช้เป็นที่พักอาศัยข้อ ๕อาคารที่ก่อสร้างในที่ดินแปลงเดียวกันเป็นหลัง ๆต้องมีระยะห่างจากกันแต่ละหลังไม่น้อยกว่า ๔ เมตร ยกเว้นห้องครัว ห้องส้วม ที่ใช้กับอาคารนั้นๆ ซึ่งสูงจากพื้นดินถึงยอดหลังคาไม่เกิน ๔ เมตรสำหรับอาคารแผงลอยต้องมีระยะห่างจากกันไม่น้อยกว่า๒ เมตรข้อ ๖อาคารที่ก่อสร้างเพื่อกระทำการ หรือใช้ประโยชน์เพื่อกิจการดังกล่าวในข้อนี้ต้องอยู่ห่างเขตต์ที่ดินต่างเจ้าของและมีที่ว่างอันปราศจากหลังคาหรือสิ่งใดปกคลุมโดยรอบอาคารนั้นไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรทุกด้านและในกรณีที่ก่อสร้างอยู่ริมทางสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะหรือทางน้ำสาธารณะอนุญาตให้อยู่ห่างแนวทางสาธารณะหรือแนวทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะหรือทางน้ำสาธารณะอนุญาตให้อยู่ห่างแนวทางสาธารณะ หรือแนวทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะฟากตรงกันข้ามได้ไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร คือ(๑)การทำสบู่(๒)การเคี่ยวหนังสัตว์ เอ็นสัตว์ ไขสัตว์(๓)การเคี่ยวและการอัดเอาน้ำมันทุกชนิด(๔)การเลื่อยไม้ที่ใช้เครื่องจักร์(๕)การสีข้าวที่ใช้เครื่องจักร์(๖)การทำน้ำแข็ง(๗)การปั่นฝ้ายหรือนุ่นโดยใช้เครื่องจักร์(๘)การทำดินเผา(๙)การเก็บเขาสัตว์ กระดูกสัตว์ ขนสัตว์ หนังสัตว์(๑๐)การเผาเปลือกหอยข้อ ๗[๒] อาคารที่สร้างเป็นอาคารพาณิชย์หรือโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งประกอบด้วยเตาไฟ หรือเครื่องจักร เพื่อกิจการนั้นต้องมีที่ว่างอันปราศจากหลังคาหรือสิ่งใดปกคลุมโดยรอบอาคารนั้นไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรทุกด้าน และในกรณีที่ก่อสร้างอยู่ริมแนวทางสาธารณะ หรือแนวทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะหรือทางน้ำสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะ อนุญาตให้นับรวมความกว้างของแนวทางสาธารณะหรือแนวทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะ หรือทางน้ำสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะด้วยในกรณีที่ปรากฏว่าอาคารนั้นก่อสร้างถูกต้องตามหลักการอนามัยการสุขาภิบาล การป้องกันอัคคีภัย จะไม่มีที่ว่างโดยรอบอาคารก็ได้ข้อ ๘ห้องแถว ตึกแถว อาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรม และอาคารสาธารณะต้องมีที่ว่างเป็นทางเดินด้านหลังอาคารเพื่อใช้เป็นทางคมนาคมได้ถึงกัน กว้างไม่น้อยกว่า ๒ เมตร ทั้งนี้ให้กันเขตต์บริเวณทางเดินดังกล่าวนี้ให้ปรากฏถ้าที่ดินที่ก่อสร้างนั้นตั้งอยู่ติดทางสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะให้ทำทางเดินหลังอาคารนั้นออกติดต่อกับทางนั้นด้วยแต่ในกรณีที่มีการตกลงกันระหว่างเจ้าของที่ดินจะใช้ทางเดินติดต่อทางนี้ร่วมกันก็ได้ข้อ ๙ ให้ยกเลิกข้อ ๖๓แห่งเทศบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๘๓ และให้ใช้ข้อความต่อไปนี้อาคารประเภทต่างๆจะต้องมีที่วางอันปราศจากหลังคาหรือสิ่งใดปกคลุมไม่น้อยกว่าส่วนที่กำหนดไว้ต่อไปนี้ก. อาคารที่พักอาศัยแต่ละหลัง ให้มีที่วางอยู่ ๔๐ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ข. ห้องแถว หรือตึกแถวแต่ละห้องให้มีที่ว่างในอาคารอยู่ไม่น้อยกว่า ๓๐ ใน ๑๐๐ส่วนของพื้นที่ภายในขอบเขตต์ที่ก่อสร้างเฉพาะห้องแถว ตึกแถว ที่ได้กันที่ดินไว้เป็นทางเดินด้านหลังอาคารตามข้อ๘ แห่งเทศบัญญัตินี้อนุญาตให้คิดรวมเนื้อที่หลังอาคารนี้เป็นที่ว่างได้อีกครึ่งหนึ่งของทางเดินหลังอาคารแต่ละห้องนั้นค. ห้องแถว ตึกแถว อาคารพาณิชย์และอาคารสาธารณะซึ่งก่อสร้างอยู่มุมทางสาธารณะ หรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะกว้างไม่น้อยกว่าสายละ๑๐ เมตร และลึกไปตามทางทั้งสองด้านไม่เกินด้านละ ๑๕ เมตรหรือก่อสร้างอยู่ริมทางสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะสองสายขนานอยู่กว้างไม่น้อยกว่าสายละ ๑๐ เมตรและทางขนานทั้งสองนั้นห่างจากกันไม่เกินกว่า ๑๕ เมตร จะไม่มีที่ว่างเลยก็ได้ง. อาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสาธารณะนอกจากที่กล่าวไว้แล้วในข้อ ค. ซึ่งไม่ได้ใช้เป็นที่พักอาศัยด้วยให้มีที่ว่างอยู่ ๑๐ ใน ๑๐๐ส่วนของพื้นที่เว้นแต่ในกรณีพิเศษที่การระบายลมและให้แสงสว่างเหมาะสมเพียงพอแล้วคณะเทศมนตรีจะอนุมัติให้ก่อสร้างโดยมีที่ว่างน้อยกว่าที่กำหนดก็ได้แต่ถ้าใช้เป็นที่พักอาศัยด้วยให้มีที่ว่างอยู่ ๓๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่เฉพาะอาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสาธารณะที่ได้กันที่ดินไว้เป็นทางเดินด้านหลังอาคารตามข้อ ๘แห่งเทศบัญญัตินี้อนุญาตให้คิดรวมเนื้อที่หลังอาคารนี้เป็นที่ว่างได้อีกครึ่งของทางเดินหลังอาคารนั้นข้อ ๑๐ห้ามทำการก่อสร้างสิ่งใดปกคลุมหรือก่อสร้างอาคารลงบนที่ดินซึ่งได้เว้นระยะห่างเขตต์และเป็นที่ว่างดังกล่าวแล้วในข้อ๕, ๖, ๗, ๘ และ ๙ แห่งเทศบัญญัตินี้ให้เป็นการกีดขวางหรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดให้ที่ว่างนี้ต้องหมดไปหรือน้อยลงกว่าเดิมในเมื่ออาคารนั้นยังคงสภาพอยู่ข้อ ๑๑อาคารซึ่งก่อสร้างมาก่อนและขัดกับข้อ ๕, ๖, ๗, ๘, และ ๙แห่งเทศบัญญัตินี้ห้ามทำการต่อเติมขยายหรือดัดแปลงเว้นแต่การดัดแปลงหน้าร้านซึ่งทำเพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยและสวยงามข้อ ๑๒ให้นายกเทศมนตรีนครกรุงเทพ มีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้ประกาศไว้ณ วันที่ ๑๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๙๑ป.วรรธนะสารนายกเทศมนตรีนครกรุงเทพอนุมัติปกรณ์อังศุสิงห์ข้าหลวงประจำจังหวัดพระนครเทศบัญญัติของเทศบาลนครกรุงเทพเรื่อง ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๙) พ.ศ. ๒๕๑๐[๓]อัมภิญา/พิมพ์[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๕/ตอนที่ ๖๔/หน้า ๖๕๖/๒ พฤศจิกายน ๒๔๙๑[๒]ข้อ ๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลนครกรุงเทพ เรื่องควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๙) พ.ศ. ๒๕๑๐[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม /ตอนที่ ๗๔/หน้า ๕๗๓/๒๐ สิงหาคม ๒๕๑๑