กฎกระทรวงมหาดไทยกฎกระทรวงมหาดไทยออกตามความในพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพุทธศักราช ๒๔๖๕ตามที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ(ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช๒๔๗๙[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พุทธศักราช ๒๔๖๕ ตามที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา๔ แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๗๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ให้ยกเลิกกฎกระทรวงมหาดไทยออกตามความในพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พุทธศักราช ๒๔๖๕ ลงวันที่ ๑ มกราคมพุทธศักราช ๒๔๖๕ และให้ใช้กฎต่อไปนี้แทนหมวด๑การนำยาเข้าและการยกเว้น ข้อ ๑.ผู้ถือใบอนุญาตผู้ใดปรารถนาจะซื้อยาเสพติดให้โทษชนิดใดซึ่งยังมิได้ประกาศว่าเป็นยาอันจะนำเข้ามาในพระราชอาณาจักรระหว่างปีถัดไปจะต้องแจ้งปริมาณยานั้น และเหตุที่ขอร้องในคำร้องเป็นหนังสือดั่งที่บังคับไว้ ในมาตรา๙ แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พุทธศักราช ๒๔๖๕และถ้ายาเสพติดให้โทษนั้นมีอยู่ในของผสมชนิดใดก็ให้แจ้งปริมาณต่าง ๆของโอสถสารอื่น ๆ ซึ่งมีอยู่ในของผสมนั้นกับทั้งปริมาณยาเสพติดให้โทษชนิดเดียวหรือหลายชนิดนั้นด้วยข้อ ๒ (๑) ผู้ใดปรารถนาจะขอให้ยาหรือยาปรุงชนิดใดได้ยกเว้นตามข้อความในมาตรา๕ แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พุทธศักราช ๒๔๖๕ให้ยื่นคำขอเป็นหนังสือต่ออธิบดี แจ้งชื่อยา หรือยาปรุงแจ้งส่วนอันแน่นอนของยาเสพติดให้โทษซึ่งมีอยู่และโอสถสารอย่างอื่นพร้อมทั้งเหตุที่ปรารถนาจะให้ยาหรือยาปรุงนั้นได้ยกเว้นจากพระราชบัญญัติและเหตุที่เชื่อว่ายาหรือยาปรุงนั้นไม่ให้โทษด้วย(๒) ถ้ายาปรุงนั้นปรากฏอยู่ในฟาร์มาโกเบียซึ่งรับรองว่าเป็นยาตำรับหลวง ก็ต้องแจ้งตำรับยาปรุงนั้นและระบุชื่อฟาร์มาโกเบียซึ่งรับรองตำรับนั่นด้วย(๓) ถ้ายาปรุงนั้นไม่ใช่ยาตำรับหลวง แต่เป็นผลิตภัณฑ์ของผู้ประดิษฐ์เฉพาะบางคนแล้วต้องแจ้งชื่อผู้ประดิษฐ์พร้อมด้วยส่วนผสมของยาปรุงนั้น(๔) ต้องส่งตัวอย่างยาปรุงนั้นพร้อมกับคำขอและในเวลาอื่น ๆตามแต่จะต้องการให้ส่ง(๕) ผู้ที่จะขอให้ยาปรุงขนานใดเป็นยายกเว้นต้องเป็นผู้ทำหรือเป็นเจ้าของตำรับยาปรุงขนานนั้นข้อ ๓.ผู้ใดปรารถนาจะนำยาซึ่งได้ยกเว้นแล้วตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพุทธศักราช ๒๔๖๕ เข้ามาในราชอาณาจักรให้ยื่นคำขอต่ออธิบดี โดยใช้แบบ ย.ส. ๔ท้ายกฎนี้ ถ้าอธิบดีเห็นสมควรก็ให้ออกใบอนุญาตให้ตามแบบ ย.ส. ๙ ท้ายกฎนี้โดยเรียกค่าธรรมเนียมหนึ่งบาทการนำยายกเว้นเข้ามาในราชอาณาจักรนั้นให้นำเข้ามาได้ทางกรุงเทพ ฯ ภูเก็ต และปาดังเบซาร์ เท่านั้นข้อ ๔. ผู้รับอนุญาตตามข้อ ๓.ต้องนำใบอนุญาตนำยาเข้าแสดงต่อเจ้าหน้าที่ศุลกากรและเมื่อได้รับยาแล้วต้องสลักหลังสำเนาใบอนุญาตนั้นว่า ไว้รับยาถูกต้องแล้วและนำส่งคืนต่ออธิบดีข้อ ๕.การใช้ยาเสพติดให้โทษในการประดิษฐ์หรือปรุงเป็นยาผสมซึ่งเป็นยายกเว้นแล้วเพื่อสำรองไว้นั้นจะทำได้แต่เฉพาะผู้ที่ได้รับใบอนุญาตประเภท ก. ตามข้อ ๖ เท่านั้นและต้องแจ้งต่ออธิบดีเป็นหนังสือ โดยแจ้งชื่อและปริมาณยาผสมและปริมาณยาเสพติดให้โทษที่จะใช้และวันปรุงให้ทราบเมื่ออธิบดีอนุญาตแล้วจึงจะปรุงได้อธิบดีอาจตั้งผู้แทนไปควบคุมหรือตรวจการปรุงยานั้นด้วยก็ได้ยาปรุงนั้นผู้ปรุงจะต้องระบุชื่อและปริมาณยาเสพติดให้โทษเป็นส่วนร้อยไว้ที่ฉลากปิดขวดด้วยหมวด๒ใบอนุญาตและค่าธรรมเนียม ข้อ ๖. ใบอนุญาตจะได้ออกให้ตามประเภทต่างๆ ต่อไปนี้(๑) ประเภท ก.สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันและสาขาเภสัชกรรมชั้นหนึ่ง(๒) ประเภท ข.สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเภสัชกรรมชั้นสอง(๓) ประเภท ค.สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเวชกรรมหรือทันตกรรมชั้นหนึ่งหรือสัตวแพทย์มีปริญญาหรือประกาศนียบัตร(๔) ประเภท ง.สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเวชกรรม หรือทันตกรรมชั้นสอง หรือสัตวแพทย์ซึ่งไม่มีปริญญาหรือประกาศนียบัตร(๕) ประเภท จ.สำหรับเจ้าหน้าที่ผู้รักษาพัสดุรัฐบาลกุศลสังคหสภา โรงพยาบาลและศาลาหรือสภาวิทยาศาสตร์ข้อ ๗ ผู้ขอใบอนุญาตประเภท ก. ต้องใช้แบบ ย.ส. ๑ท้ายกฎนี้ ยื่นต่ออธิบดีเมื่ออธิบดีเห็นเป็นการสมควรแล้วก็ให้ออกใบอนุญาตให้ตามแบบ ย.ส. ๗ ท้ายกฎนี้ข้อ ๘ ผู้ขอใบอนุญาตประเภท ข. ต้องใช้แบบ ย.ส. ๒ท้ายกฎนี้ ยื่นต่ออธิบดี แต่ต้องมีผู้ถือใบอนุญาตประเภท ก. ลงนามรับรองในคำขอว่าผู้นั้นมีความรู้และความชำนาญพอที่จะจ่ายยานั้นโดยมิให้เป็นอันตรายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด เมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นเป็นการสมควรแล้วก็ให้ออกใบอนุญาตให้ตามแบบ ย.ส. ๗ ท้ายกฎนี้อนึ่ง ผู้ยื่นคำขอใบอนุญาตประเภท ข.ต้องวางเงินหนึ่งพันบาทไว้ต่อกรมสาธารณสุขเพื่อเป็นประกันพร้อมกับคำขอเมื่อผู้ถือใบอนุญาตทำผิดต่อพระราชบัญญัติและกฎกระทรวงนี้ข้อหนึ่งข้อใดแล้วอธิบดีอาจริบเงินประกันทั้งหมดหรือแต่บางส่วน แต่เมื่อครบกำหนดอายุใบอนุญาตแล้วถ้าผู้ถือใบอนุญาตมิได้กระทำผิดต่อกฎกระทรวงนี้อย่างใด และไม่ต่ออายุใบอนุญาตกรมสาธารณสุขต้องคืนเงินให้ผู้นั้นข้อ ๙. ผู้ขอใบอนุญาตประเภท ค.ต้องใช้แบบ ย.ส. ๑ ท้ายกฎนี้ ยื่นต่ออธิบดีเมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นเป็นการสมควรแล้ว ก็ให้ออกใบอนุญาตให้ตามแบบ ย.ส. ๗ท้ายกฎนี้ข้อ ๑๐. ผู้ขอใบอนุญาตประเภท ง.ต้องใช้แบบ ย.ส. ๑ ท้ายกฎนี้ ยื่นต่ออธิบดีเมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นเป็นการสมควรแล้ว ก็ให้ออกใบอนุญาตให้ตามแบบ ย.ส. ๗ท้ายกฎนี้ แต่อธิบดีจะให้ผู้ยื่นคำขอแสดงหลักฐานความรู้ความชำนาญก่อนก็ได้ข้อ ๑๑. ผู้ขอใบอนุญาตประเภท จ.ต้องใช้แบบ ย.ส. ๑ ท้ายกฎนี้ ยื่นต่ออธิบดี เมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นเป็นการสมควรแล้วก็ให้ออกใบอนุญาตให้ตามแบบ ย.ส. ๗ ท้ายกฎนี้ข้อ ๑๒. ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตให้เรียกเก็บฉบับละสิบบาท ค่าต่ออายุใบอนุญาตครั้งละสามบาทและค่าใบแทนใบอนุญาตฉบับละหนึ่งบาทข้อ ๑๓.ถ้าใบอนุญาตสูญหายหรือเป็นอันตรายด้วยประการใด ให้ผู้รับใบอนุญาตแจ้งต่ออธิบดีเป็นหนังสือเพื่อขอรับใบแทนใบอนุญาตข้อ ๑๔.ใบอนุญาตทุกประเภทดั่งกล่าวไว้ในข้อ ๖ ให้ใช้ได้เฉพาะตัวผู้รับใบอนุญาตและให้ใช้ได้แต่เฉพาะสำหรับสถานที่ที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตเท่านั้นข้อ ๑๕.ผู้รับใบอนุญาตต้องแสดงใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผยในสถานที่ที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตข้อ ๑๖.ใบอนุญาตทุกฉบับให้ใช้ได้จนถึงวันที่ ๓๑ มีนาคมของทุกปีที่ออกให้แต่อาจต่ออายุให้ได้ครั้งหนึ่งไม่เกินวันที่ ๓๑ มีนาคมของปีที่ต่ออายุให้นั้นข้อ ๑๗.ผู้ถือใบอนุญาตผู้ใดปรารถนาจะต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอโดยใช้แบบ ย.ส. ๑ หรือแบบย.ส. ๒ ท้ายกฎนี้แล้วแต่กรณี ไม่ช้ากว่าวันที่ ๑กุมภาพันธ์ของปีที่ใบอนุญาตยังมีอายุอยู่หมวด๓การซื้อและมียา ข้อ ๑๘.ผู้ถือใบอนุญาตผู้ใดปรารถนาจะซื้อยาเสพติดให้โทษจากอธิบดี ต้องยื่นคำขอโดยใช้แบบย.ส. ๓ ท้ายกฎนี้ต่อคลังยา ซึ่งกล่าวไว้ในใบอนุญาตของผู้นั้นว่าเป็นคลังยาซึ่งผู้นั้นจะซื้อยานั้นได้ถ้าจะไม่รับยาโดยตนเองและปรารถนาจะมอบให้ผู้อื่นรับแทนก็ให้ลงนามรับรองว่าผู้นั้นเป็นตัวแทนและตนเองเป็นผู้รับผิดชอบในการเก็บและการมอบยาให้ตนเป็นผู้รักษาไว้เมื่อพนักงานคลังยาผู้ได้รับมอบหมายจากอธิบดีได้พิจารณาคำขอซื้อยานั้นเห็นถูกต้องตามระเบียบแล้วก็ให้รับคำขอซื้อยานั้นไว้แล้วขายและมอบยานั้นให้แก่ผู้ยื่นคำขอซื้อยาหรือตัวแทนไปในนามของอธิบดีข้อ ๑๙.ผู้ถือใบอนุญาตผู้ใดปรารถนาจะซื้อ มีและจ่ายยาเสพติดให้โทษเกินกว่าจำนวนซึ่งรัฐมนตรีได้กำหนดไว้สำหรับใบอนุญาตของตนอาจยื่นคำขอต่ออธิบดีโดยใช้แบบ ย.ส. ๕ ท้ายกฎนี้ เพื่อขอรับใบอนุญาตพิเศษเมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นเป็นการสมควรก็ให้ออกใบอนุญาตพิเศษโดยอนุมัติของรัฐมนตรีโดยใช้แบบ ย.ส. ๘ ท้ายกฎนี้และเรียกค่าธรรมเนียมเป็นเงินหนึ่งบาทข้อ ๒๐.อธิบดีจะขายยาเสพติดให้โทษได้เฉพาะแต่ที่บรรจุไว้เป็นหน่วย ๆอันผนึกตามราคาซึ่งจะได้กำหนดล่วงหน้าไว้อย่างชัดเจนเป็นคราว ๆข้อ ๒๑.ก่อนที่จะนำยาเสพติดให้โทษทั้งสิ้นออกจากคลังยา จะต้องเขียนชื่อยา จำนวนยาเลขที่ใบอนุญาตของผู้ที่ซื้อยา ชื่อสถานที่คลังยาซึ่งได้ขายยานั้นและวันขายยาเป็นฉลากติดไว้กับที่บรรจุยาแต่ความในข้อนี้มิให้ใช้บังคับแก่ยาที่ส่งจากคลังยาแห่งหนึ่งไปยังคลังยาอีกแห่งหนึ่งข้อ ๒๒. ผู้ถือใบอนุญาตทุกประเภทต้องปฏิบัติการดังต่อไปนี้(๑) ลงบัญชีแบบ ย.ส. ๑๑ ท้ายกฎนี้(๒) ลงบัญชีแบบ ย.ส. ๑๒ ท้ายนี้(๓) เมื่อสิ้นเดือนให้คัดสำเนาบัญชีดั่งกล่าวไว้ใน (๑) และ(๒)อันถูกต้องและลงนามรับรองแล้วส่งต่ออธิบดีภายในสิบวันนับแต่วันสิ้นเดือนทุกเดือนผู้ถือใบอนุญาตประเภท จ. สำหรับศาลาและสภาวิทยาศาสตร์และพัสดุรัฐบาลไม่ต้องปฏิบัติการทำบัญชีตาม (๒)ข้อ ๒๓. การเก็บยาเสพติดให้โทษทั้งสิ้นต้องรวมรักษาไว้ต่างหากในที่ใส่กุญแจและต้องเปิดให้เจ้าหน้าที่ตรวจได้ตามเวลาอันสมควร และยาชนิดหนึ่ง ๆต้องอยู่ในที่บรรจุเดิม ซึ่งมีฉลากและเครื่องหมายติดอยู่คงที่ทั้งสิ้นที่บรรจุยาซึ่งไม่มียาให้คงรักษาไว้ในที่ใส่กุญแจแห่งนั้นและห้ามมิให้ทำลายเสียก่อนที่เจ้าหน้าที่จะได้เห็นและอนุญาตให้ทำลายได้หมวด๔การจ่ายยาของผู้ถือใบอนุญาต ข้อ ๒๔.การจ่ายยาเสพติดให้โทษเพื่อการบำบัดโรคนั้นให้ทำได้แต่เฉพาะบุคคลดังต่อไปนี้ คือ(ก)ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเภสัชกรรมซึ่งมีใบอนุญาตให้ซื้อ มี และจ่ายยาเสพติดให้โทษเมื่อได้รับใบสั่งยาของผู้ซึ่งมีสิทธิจะใช้แบบใบสั่งยาตามข้อ ๒๘แต่ให้จ่ายยาตามใบสั่งยานั้นได้เพียงครั้งเดียวเว้นแต่แพทย์ผู้สั่งจะระบุไว้ในใบสั่งยานั้นเป็นอย่างอื่น(ข) ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเวชกรรม ทันตกรรมหรือสัตวแพทย์มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรซึ่งมีใบอนุญาตให้ซื้อ มีและจ่ายยาเสพติดให้โทษแต่ให้พึงเข้าใจว่าสัตวแพทย์นั้นจะจ่ายได้เฉพาะเพื่อบำบัดโรคของสัตว์เท่านั้นข้อ ๒๕.เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลหรือกุศลสังคหสภาซึ่งมีใบอนุญาตให้ซื้อ มีและจ่ายยาเสพติดให้โทษ จะจ่ายยาเสพติดให้โทษได้แต่เฉพาะสำหรับคนไข้ของโรงพยาบาลหรือสภานั้นตามคำสั่งเป็นหนังสือของแพทย์ซึ่งเป็นผู้บำบัดโรคของคนไข้นั้นหรือคำสั่งของแพทย์คนใดคนหนึ่งซึ่งได้รับมอบหน้าที่โดยชอบข้อ ๒๖.เจ้าหน้าที่ศาลาหรือสภาวิทยาศาสตร์ซึ่งมีใบอนุญาตให้ซื้อ มี และจ่ายยาเสพติดให้โทษจะจ่ายยาเสพติดให้โทษได้เฉพาะเพื่อการทดลองหรือการวิทยาศาสตร์แห่งศาลาหรือสภานั้นข้อ ๒๗.เจ้าหน้าที่ผู้รักษาพัสดุรัฐบาลซึ่งมีใบอนุญาตให้ซื้อ มี และจ่ายยาเสพติดให้โทษจะจ่ายยาเสพติดให้โทษได้เฉพาะสำหรับการรักษาพยาบาลในราชการทหารบกทหารเรือและทหารอากาศ หรือในพฤติการณ์พิเศษข้อ ๒๘.ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเวชกรรม หรือทันตกรรมชั้นหนึ่งซึ่งไม่มีใบอนุญาตให้ซื้อ มี และจ่ายยาเสพติดให้โทษ จะสั่งจ่ายยาเสพติดให้โทษแก่คนไข้ของตนได้และสัตวแพทย์ซึ่งมีปริญญาหรือประกาศนียบัตรแต่ไม่มีใบอนุญาตให้ซื้อ มีและจ่ายยาเสพติดให้โทษ จะสั่งจ่ายยาเสพติดให้โทษเพื่อบำบัดโรคของสัตว์ก็ได้แต่จะต้องใช้แบบใบสั่งยาของกรมสาธารณสุขตามแบบ ย.ส. ๑๐ ท้ายกฎนี้ซึ่งจะต้องยื่นคำขออนุญาตซื้อต่ออธิบดีโดยใช้แบบ ย.ส. ๖ ท้ายกฎนี้เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว จึ่งจะซื้อใบสั่งยานั้นได้จากเจ้าหน้าที่ยาเสพติดให้โทษข้อ ๒๙ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ใบสั่งยาเสพติดให้โทษดั่งกำหนดไว้ในข้อ ๒๘.ต้องทำสำเนาใบสั่งยานั้นและเก็บรักษาไว้มีกำหนดสามปี เพื่ออธิบดีผู้มีตำแหน่งรองหรือผู้แทนซึ่งได้รับมอบหมายหน้าที่โดยชอบต้องการตรวจเมื่อใดจะได้นำออกแสดงได้ข้อ ๓๐. ใบสั่งยาทั้งสิ้นซึ่งผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันสาขาเภสัชกรรมได้รับไว้นั้นต้องเก็บรักษาไว้มีกำหนดสามปีโดยประการที่จะพึงตรวจดูได้โดยสะดวกดั่งได้กำหนดไว้ในข้อ ๒๙.กฎให้ไว้ ณ วันที่ ๒๙ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๘๒เชวงศักดิ์สงครามรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยลงนามแทนสุกัญญา/ผู้จัดทำ๒๒ เมษายน ๒๕๕๒ก้องเกียรติ/ผู้จัดทำ๓๐ เมษายน ๒๕๕๒ธนวัชร/ปรับปรุง๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐[๑]ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๖/ตอนที่ -/หน้า ๒๓๔๖/๑๑มีนาคม ๒๔๘๒