กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบานาตำบลรูสะมิแลตำบลสะบารัง ตำบลอาเนาะรู ตำบลตะลุโบะ ตำบลจะบังติกอและตำบลปะกาฮะรัง อำเภอเมืองปัตตานี และตำบลดอนรักอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานีพ.ศ.๒๕๔๗[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๘ (๑๐)แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่าอาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการขายปลีก หรือขายส่ง หรือทั้งขายปลีกและขายส่งซึ่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันแต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขและอาคารที่มีกิจกรรมหลักเพื่อใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนบริเวณที่ ๑หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้ทิศเหนือเริ่มจากแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออก แล้วเลียบชายฝั่งอ่าวไทย ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้จนบรรจบแหลมนกทิศตะวันออกเริ่มจากแหลมนกแล้วเลียบชายฝั่งอ่าวไทยไปทางทิศใต้ผ่านปากคลองอะโลฮะ บรรจบกับคลองอะโลบารูจากนั้นลากเส้นตรงลงมาทางทิศใต้ผ่านคลองอะโลกู ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ (ถนนเพชรเกษม)ตรงจุดที่ห่างจากศูนย์กลางถนนรามโกมุท บรรจบกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ไปทางทิศตะวันออกเป็นระยะ ๑,๐๐๐ เมตรแล้วลากเส้นตรงไปทางทิศใต้ต่อไปอีกเป็นระยะ ๒๐๐ เมตรทิศใต้เริ่มจากเส้นขนานระยะ ๒๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ (ถนนเพชรเกษม) ไปทางทิศตะวันตก บรรจบคลองชลประทานสายใหญ่สายที่๘ ฝั่งตะวันออกทิศตะวันตกเริ่มจากคลองชลประทานสายใหญ่สายที่ ๘ ฝั่งตะวันออกตรงจุดที่ห่างจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ (ถนนเพชรเกษม)ตามแนวเส้นขนานระยะ ๒๐๐ เมตร เลียบคลองชลประทานสายใหญ่สายที่ ๘ ฝั่งตะวันออกไปทางทิศเหนือบรรจบกับชายฝั่งทะเลอ่าวไทย เลียบชายฝั่งทะเลอ่าวไทย ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจนบรรจบกับจุดเริ่มต้นเว้นแต่พื้นที่บริเวณที่๒บริเวณที่ ๒หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้๒.๑ ทิศเหนือ เริ่มต้นที่ริมถนน ยธ.ปน. ๒๐๐๓ ฟากใต้ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากแนวเส้นขนานกับศูนย์กลางถนนเจริญประดิษฐ์เป็นระยะ ๑,๓๒๐ เมตร ไปทางทิศตะวันออก เลียบถนน ยธ.ปน. ๒๐๐๓และถนน ยธ.ปน. ๒๐๓๒ ฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือทิศตะวันออกเลียบถนนปากน้ำ ฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกบรรจบกับแนวเขตสถานีตำรวจน้ำและด่านศุลกากรตัดผ่านถนนปากน้ำเลียบแนวเขตสวนสาธารณะด้านทิศใต้ไปทางทิศตะวันออกจดแม่น้ำปัตตานีฝั่งตะวันตก ไปทางทิศใต้ ทิศใต้จดถนนสายบุรี ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันตกจดถนนเดชา ฟากตะวันออกไปทางทิศเหนือจดถนนหนองจิก ฟากเหนือ เลียบถนนหนองจิก ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ทิศตะวันตกจดถนนทางเข้าโรงเรียนบ้านงาแม่ ฟากตะวันออก จดถนนเจริญประดิษฐ์ ซอย ๕ ฟากเหนือเลียบถนนเจริญประดิษฐ์ ซอย ๕ ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๑,๓๒๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนเจริญประดิษฐ์เป็นเส้นตรงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือบรรจบกับจุดเริ่มต้น๒.๒ ทิศเหนือ เริ่มจากแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออก ตรงเชิงสะพาน เฉลิมพระเกียรติฟากใต้ของถนนเกษมสำราญ เลียบถนนเกษมสำราญ ฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกจดเส้นขนานระยะ ๙๐๐เมตร กับศูนย์กลางถนนนาเกลือทิศตะวันออกจดเส้นขนานระยะ ๙๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนนาเกลือ ไปทางทิศใต้ทิศใต้จดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ (ถนนเพชรเกษม) ฟากเหนือไปทางทิศตะวันตก บรรจบเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออก เลียบเส้นขนานระยะ๑๐๐ เมตร กับแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออก ไปทางทิศเหนือ จดถนนหน้าวัง ฟากตะวันออกเลียบถนนหน้าวัง ฟากตะวันออก ไปทางทิศเหนือ บรรจบแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออกเลียบแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออก ไปทางทิศเหนือ บรรจบถนนยะหริ่ง ฟากใต้เป็นเส้นตรงเลียบแนวเขตมัสยิดกลาง จังหวัดปัตตานี ตัดผ่านถนนยะรังไปทางทิศตะวันออก บรรจบกับเส้นขนานระยะ ๑๕๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนยะรัง ไปทางทิศเหนือบรรจบกับแนวเขตวัดนิกรชนาราม ไปทางทิศตะวันตก บรรจบถนนนาเกลือ ฟากตะวันออกไปทางทิศเหนือ บรรจบถนนเจริญนคร ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันตก บรรจบแม่น้ำปัตตานีฝั่งตะวันออก เลียบแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันออก ไปทางทิศเหนือ บรรจบกับจุดเริ่มต้น๒.๓ ทิศเหนือ เริ่มต้นจากจุดที่ถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตก บรรจบกับถนนหนองจิกฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ตามแนวถนนหนองจิก ฟากใต้ จดถนนเจริญประดิษฐ์ฟากตะวันตก ไปทางทิศใต้ บรรจบถนนมะกรูด ฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือทิศตะวันออกจดถนนพิพิธ ฟากใต้ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ บรรจบแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันตก ไปทางทิศใต้บรรจบแนวเขตเทศบาลเมืองปัตตานี เลียบแนวเขตเทศบาลเมืองปัตตานี ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือบรรจบเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับแม่น้ำปัตตานี ฝั่งตะวันตก ไปทางทิศใต้ บรรจบเส้นขนานระยะ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ (ถนนเพชรเกษม) ฟากเหนือทิศใต้จดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔๒ (ถนนเพชรเกษม)ฟากเหนือทิศตะวันตกจดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตก เลียบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ไปทางทิศเหนือ บรรจบกับจุดเริ่มต้นทั้งนี้ไม่รวมถึงสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา และศาสนสถานทั้งนี้ ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๑/๑[๒] การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งให้คำนวณเฉพาะพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้นโดยไม่ต้องนำพื้นที่เก็บสินค้า พื้นที่สำนักงาน และพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วยข้อ ๒ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบานาตำบลรูสะมิแล ตำบลสะบารัง ตำบลอาเนาะรู ตำบลตะลุโบะ ตำบลจะบังติกอและตำบลปะกาฮะรัง อำเภอเมืองปัตตานี และตำบลดอนรัก อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและประเภทดังต่อไปนี้(๑)ภายในบริเวณที่ ๑ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่๕๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป(๒)ภายในบริเวณที่ ๒ ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้(ก)อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังเกิน๑,๐๐๐ ตารางเมตร(ข)อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่๕๐๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตรเว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งนั้นเป็นไปตามข้อกำหนด ดังต่อไปนี้๑. ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔ ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรและจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า๒. แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร๓. มีที่ว่างไม่น้อยกว่า๖๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๔. มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๑.๕ ต่อ ๑๕. มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวนหรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ๒๐๖. มีที่ว่างด้านหน้าของอาคารห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า๕๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๗. มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า๑๕ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๘. อาคารที่มีความสูงเกิน๑๐ เมตร ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน หรือสถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว๙. มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๔๐ ตารางเมตร เศษของ ๔๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร๑๐. ที่พักมูลฝอยต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะ ไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔ เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน๓ ลูกบาศก์เมตร ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าว ไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ ๓ ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ ๒ห้ามบุคคลใดดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารใด ๆ ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ ๔ อาคารที่มีอยู่แล้วในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ๒ ก่อนหรือในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ ๕ อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารหรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้นก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและยังก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อกฎกระทรวงนี้ไม่ได้ให้ไว้ณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๗โภคิน พลกุลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑. แผนที่ท้ายกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบานา ตำบลรูสะมิแล ตำบลสะบารัง ตำบลอาเนาะรูตำบลตะลุโบะ ตำบลจะบังติกอ และตำบลปะกาฮะรัง อำเภอเมืองปัตตานี และตำบลดอนรัก อำเภอหนองจิกจังหวัดปัตตานี พ.ศ. ๒๕๔๗(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:-เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือเนื่องจากได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลบานาตำบลรูสะมิแล ตำบลสะบารัง ตำบลอาเนาะรู ตำบลตะลุโบะ ตำบลจะบังติกอ และตำบลปะกาฮะรังอำเภอเมืองปัตตานี และตำบลดอนรัก อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ลงวันที่ ๒ กันยายน๒๕๔๖ ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๕ กันยายน ๒๕๔๖ เป็นต้นมา แต่มาตรา ๑๓วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติว่า ถ้าไม่มีการออกกฎกระทรวงหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศนั้นมีผลใช้บังคับให้ประกาศดังกล่าวเป็นอันยกเลิก และโดยที่สมควรห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิด หรือบางประเภทในบริเวณดังกล่าวต่อไปเพื่อประโยชน์ในด้านการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมการผังเมือง และการอำนวยความสะดวกแก่การจราจร จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ กฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙[๓]หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีการประกาศใช้บังคับกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท จำนวน ๑๔๗ ฉบับ แต่กฎกระทรวงดังกล่าวไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์การคิดคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งทำให้เกิดปัญหาความชัดเจนในการคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารดังกล่าวประกอบกับปัจจุบันได้มีการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัดโดยมีหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งในกฎกระทรวงดังกล่าวแล้วสมควรกำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง เพื่อให้ประชาชนเกิดความชัดเจนในการปฏิบัติตามกฎหมายและแนวทางการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทเป็นไปโดยสอดคล้องกัน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ศรินรัตน์/จัดทำ๒๙ กันยายน ๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๘ ตุลาคม ๒๕๖๓[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๕๑ ก/หน้า ๒๑๓ (เล่มที่ ๒)/๓ กันยายน ๒๕๔๗[๒] ข้อ๑/๑ เพิ่มโดยกฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทพ.ศ. ๒๕๕๙[๓] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๓/ตอนที่ ๘๖ ก/หน้า ๒๒/๓๐ กันยายน ๒๕๕๙