ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการเปรียบเทียบคดีพ.ศ. ๒๕๖๐[๑] เพื่อให้การปฏิบัติเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีเป็นไปด้วยความถูกต้องเหมาะสม และแนวทางเดียวกันอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๓๘ วรรคสามแห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ และมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดินพ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่๕) พ.ศ. ๒๕๔๕ อธิบดีกรมสรรพสามิต จึงวางระเบียบไว้ดังนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการเปรียบเทียบคดี พ.ศ. ๒๕๖๐ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑๖ กันยายน ๒๕๖๐ เป็นต้นไปข้อ ๓ ให้อธิบดีกรมสรรพสามิตเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดกรณีปัญหาเกี่ยวกับทางปฏิบัติหรือกรณีที่ระเบียบนี้มิได้กำหนดทางปฏิบัติไว้หมวด๑บททั่วไป ข้อ ๔ ในระเบียบนี้กฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต หมายความว่าพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หมายความว่าอธิบดีกรมสรรพสามิต ตามมาตรา ๑๓๗ วรรคหนึ่ง (๑) แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตพ.ศ. ๒๕๖๐คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี หมายความว่าคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี ตามมาตรา ๑๓๗ วรรคหนึ่ง (๒) แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตพ.ศ. ๒๕๖๐เจ้าหน้าที่ดำเนินคดี หมายความว่า ข้าราชการพลเรือนสังกัดกรมสรรพสามิตซึ่งหัวหน้าหน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีมอบหมายเป็นหนังสือให้มีหน้าที่สั่งคดีไปก่อนเจ้าพนักงานผู้จับกุม หมายความว่าเจ้าพนักงานสรรพสามิตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจและหน้าที่ในการจับกุมปราบปรามผู้กระทำผิดกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและให้หมายความรวมถึงพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาการเปรียบเทียบคดี หมายความว่าการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีและให้หมายความรวมถึงการอนุมัติเปรียบเทียบคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีกรณีมีการสั่งคดีไปก่อนเพื่อให้คดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาการสั่งคดีไปก่อน หมายความว่าการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่ทำการเปรียบเทียบคดี ให้หมายความรวมถึงสถานที่ที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีใช้ในการทำการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่และสถานที่ที่เป็นที่ทำการเปรียบเทียบคดีเขตพิเศษด้วยข้อ ๕ ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมดำเนินการให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและไม่เกินกว่าความจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดี เกี่ยวกับการจับกุมการควบคุมตัวผู้ต้องหาให้เสร็จสิ้นก่อนที่จะนำ คดีส่งให้หน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีทำการเปรียบเทียบคดีเว้นแต่เป็นคดีที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้และมีอัตราโทษปรับอย่างสูงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๘ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ ไม่จำเป็นต้องปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในส่วนของการนำตัวผู้ถูกจับไปยังที่ทำการของพนักงานสอบสวนข้อ ๖ ในการรับเงินการหักจ่ายเป็นเงินสินบนและหรือเงินรางวัลให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับการเก็บรักษาเงินและการนำเงินค่าปรับในการเปรียบเทียบคดีส่งคลัง ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบว่าด้วยการนั้นๆหมวด๒การเปรียบเทียบคดี ส่วนที่๑หน่วยงานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบปรับ ข้อ ๗ ให้หน่วยงานดังต่อไปนี้มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี๗.๑ สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิตมีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีในหน้าที่ของกรมสรรพสามิตได้ทั่วราชอาณาจักร๗.๒ บรรดาความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่เกิดขึ้น อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในท้องที่กรุงเทพมหานครถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครใดให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครนั้น ๆ เว้นแต่๗.๒.๑ คดีที่จับกุมโดยเจ้าหน้าที่ของสำนักตรวจสอบป้องกันและปราบปรามหรือเจ้าหน้าที่ของสำนักตรวจสอบป้องกันและปราบปรามจับกุมร่วมกับหน่วยงานอื่นซึ่งมิใช่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครหรือสำนักงานสรรพสามิตภาคที่ ๑๐ และมีอัตราโทษปรับอย่างสูงเกินกว่าหนึ่งแสนบาท๗.๒.๒ คดีที่โอนมาทำการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีตามข้อ ๗.๕๗.๒.๓คดีที่ส่งมาทำการเปรียบเทียบคดีโดยการจับกุมของหน่วยงานอื่นซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในการจับกุมและปราบปรามให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีที่ส่วนคดี สำนักกฎหมายกรมสรรพสามิต๗.๓ บรรดาความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่เกิดขึ้นอ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในท้องที่จังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร๗.๓.๑ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ไม่มีสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่นั้น ๆ๗.๓.๒ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่มีสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขานั้น ๆ๗.๔กรณีอำนาจในการเปรียบเทียบคดีเกินกว่าอำนาจของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครให้หน้าที่ดำเนินคดีเป็นไปตาม ๗.๒ หรือ ๗.๓ แล้วแต่กรณี โดยให้สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาหรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครดำเนินการดังนี้๗.๔.๑ แจ้งให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีทราบเพื่อดำเนินการเปรียบเทียบคดีหรือ๗.๔.๒ ให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร ทำการสั่งคดีไปก่อน๗.๕กรณีที่มีการโอนคดีมาดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ ส่วนคดี สำนักกฎหมายกรมสรรพสามิตเนื่องจากตามลักษณะของความผิด ฐานะของผู้กระทำผิด จำนวนผู้กระทำผิด ความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ความรู้สึกของประชาชนส่วนมากแห่งท้องที่นั้นหรือมีเหตุผลอย่างอื่นซึ่งไม่อาจจะส่งดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดียังหน่วยงาน ตาม ๗.๒ หรือ ๗.๓ ได้ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมขออนุมัติเป็นหนังสือต่ออธิบดีกรมสรรพสามิตหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดีให้ทำหน้าที่กำกับดูแลสำนักกฎหมายเมื่อได้รับอนุมัติแล้วจึงจะโอนคดีมาดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีได้กรณีมีความจำเป็นเร่งด่วน หรือมีเหตุอันไม่อาจขออนุมัติเป็นหนังสือได้ตามวรรคหนึ่งให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมขออนุมัติทางโทรศัพท์ โทรสารหรือช่องทางการสื่อสารอื่นต่อผู้มีอำนาจอนุมัติก่อนทำการโอนคดีมาทำการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีและให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมจัดทำบันทึกเพื่อขออนุมัติเสนอต่อผู้มีอำนาจอนุมัติภายในวันที่ทำการเปรียบเทียบคดีนั้นหากวันทำการเปรียบเทียบคดีตรงกับวันหยุดให้ยื่นหนังสือเพื่อขออนุมัติในวันที่เปิดทำการวันแรกส่วนที่๒สถานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ข้อ ๘ ให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสถานที่ตั้งปกติของสำนักงานในกรณีที่มีความจำเป็นจะต้องเปรียบเทียบคดีให้เสร็จสิ้นโดยเร็วที่สุดให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมร้องขอต่อผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีในคดีนั้น ๆไปดำเนินการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติของสำนักงานได้โดยใช้สถานที่ของหน่วยงานราชการอื่น หรือสถานที่อื่นเป็นสถานที่เปรียบเทียบคดี ทั้งนี้ต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสถานที่ด้วยให้อาคารสถานที่ขนส่งสาธารณะทุกชนิดที่ใช้ขนส่งผู้โดยสารภายในประเทศ หรือผู้เดินทางระหว่างประเทศถือเป็นสถานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีเขตพิเศษสำหรับการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีตามวรรคสองและวรรคสามให้เป็นไปตามขั้นตอนปฏิบัติที่ระบุไว้ในหมวด ๒ ส่วนที่ ๓ และส่วนที่ ๔ โดยอนุโลมส่วนที่๓ขั้นตอนก่อนการเปรียบเทียบคดี การปฏิบัติตามขั้นตอนก่อนการเปรียบเทียบคดีให้ใช้กับกรณีที่เปรียบเทียบคดีโดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เฉพาะการเปรียบเทียบคดีในสถานที่ตั้งปกติ ในส่วนของการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ ให้ใช้บังคับโดยอนุโลมข้อ ๙ ขั้นตอนก่อนการเปรียบเทียบคดี๙.๑ตรวจสอบว่าเจ้าพนักงานผู้จับกุมได้ปฏิบัติตามขั้นตอนเพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาโดยเฉพาะบทบัญญัติในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการจับกุมเสร็จสิ้นแล้วหรือไม่เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นตามที่กำหนดในข้อ ๕หากยังปฏิบัติไม่ครบถ้วนให้แจ้งเจ้าพนักงานผู้จับกุมปฏิบัติให้ครบถ้วน๙.๒ ตรวจสอบบันทึกการจับกุม หรือบันทึกการตรวจค้น หรือบันทึกอายัดของกลางรวมทั้งเอกสารหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้องกับการจับกุมและจำนวนของกลาง (ถ้ามี) โดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมมีหน้าที่ในการชี้แจงข้อเท็จจริงโดยละเอียด๙.๓ กรณีต่อไปนี้ให้แจ้งเจ้าพนักงานผู้จับกุมส่งเรื่องให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดี๙.๓.๑ เป็นคดีที่ไม่อาจเปรียบเทียบคดีเนื่องจากไม่อยู่ในอำนาจที่จะทำการเปรียบเทียบคดีได้๙.๓.๒ เป็นคดีที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้แต่ผู้ต้องหาไม่ยินยอมให้เปรียบเทียบคดี๙.๓.๓ เป็นคดีที่ผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดีแต่ไม่ยินยอมชำระค่าปรับ๙.๓.๔ เป็นคดีที่ไม่สมควรเปรียบเทียบคดี โดยพิจารณาเงื่อนไขประกอบดังนี้(๑)เป็นคดีที่เข้าเงื่อนไขเป็นคดีพิเศษตามพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. ๒๕๔๗มาตรา ๒๑(๒) เป็นกระบวนการมีผู้เกี่ยวข้องจำนวนมากมีการจัดตั้งนิติบุคคลหรือบุคคลเข้ามาดำเนินการในกิจการที่มีการหลีกเลี่ยงภาษี(๓) มีผู้ทรงอิทธิพลเป็นตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุน(๔) กระทำผิดบ่อยครั้งหรือกระทำผิดอยู่เป็นประจำ(๕) มีผลหรืออาจมีผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการจัดเก็บภาษี(๖)พฤติการณ์อื่นที่แสดงให้เห็นว่าผู้กระทำผิดจงใจปฏิบัติอันเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมายส่วนที่๔ขั้นตอนการเปรียบเทียบคดี ตอนที่๑เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีและผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี ข้อ ๑๐ การเปรียบเทียบคดีกรณีที่เจ้าพนักงานสรรพสามิตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้จับกุมให้ปฏิบัติตามขั้นตอนดังต่อไปนี้๑๐.๑ ลงรับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ๑๐.๒ ส่งของกลางให้กับผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง(ถ้ามี)และตรวจสอบผลการพิสูจน์ของกลางเพื่อใช้ประกอบในการกำหนดค่าปรับเปรียบเทียบคดี๑๐.๓ชี้แจงให้ผู้ต้องหาเข้าใจถึงความผิดที่เกิดขึ้นว่าเป็นคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีได้พร้อมกำหนดจำนวนเงินค่าปรับเปรียบเทียบคดี๑๐.๓.๑ กรณีผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดีให้ผู้ต้องหาจัดทำคำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต (คด. ๑) ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้๑๐.๓.๒ กรณีผู้ต้องหาไม่ยินยอมให้ทำการเปรียบเทียบคดีหรือยินยอมให้เปรียบเทียบคดีแต่ไม่ชำระค่าปรับ ให้แจ้งผู้จับเพื่อนำตัวส่งพนักงานสอบสวนดำเนินคดีโดยไม่ต้องจัดทำหนังสือนำส่งไปยังพนักงานสอบสวน๑๐.๔ จัดทำสำนวนคดี ตามลำดับดังนี้๑๐.๔.๑ จัดทำบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษตามแบบบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔) ที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้๑๐.๔.๒ จัดทำบันทึกคำให้การของผู้ต้องหาตามแบบบันทึกคำให้การของผู้ต้องหา (ส.ส. ๒/๕๓) ที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้๑๐.๔.๓ จัดทำบันทึกการเปรียบเทียบคดี (ส.ส. ๒/๕๒) ที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้ โดยให้นับเลขคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีดังนี้(๑) ให้เริ่มนับคดีเปรียบเทียบตามปีปฏิทิน(๒) คดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติและคดีที่ทำการเปรียบเทียบในสถานที่ตั้งปกติ ให้แยกนับเรียงตามลำดับไม่นับต่อเนื่องกัน(๓) คดีที่ทำการเปรียบเทียบนอกสถานที่ตั้งปกติให้ใช้อักษร น. นำหน้าเลขคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีด้วย(๔) กรณีเลขคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีในบันทึกการเปรียบเทียบคดี (ส.ส. ๒/๕๒) ให้นับต่อเนื่องกัน ไม่มีการข้ามและให้กำหนดเฉพาะคดีที่มีการเปรียบเทียบคดีเท่านั้นไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานใดทำหน้าที่จับกุมซึ่งเลขคดีที่เปรียบเทียบจะต้องเท่าหรือน้อยกว่าเลขที่รับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ (ส.ส.๑/๕๕) เสมอ๑๐.๕ การรับชำระเงินค่าปรับเปรียบเทียบคดี๑๐.๕.๑ การเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติและการเปรียบเทียบคดีในสถานที่ตั้งปกติ ให้แยกเล่มใบเสร็จรับเงินออกจากกัน๑๐.๕.๒ เมื่อผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เจ้าหน้าที่การเงินหรือบัญชีหรือข้าราชการในหน่วยงานที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีได้มอบหมายหน้าที่เป็นหนังสือให้มีหน้าที่ออกใบเสร็จรับเงินแล้วแต่กรณีออกใบเสร็จรับเงินโดยให้ผู้ต้องหาลงลายมือชื่อไว้เป็นสำคัญที่ตอนล่างของใบเสร็จรับเงินและที่สำเนาใบเสร็จรับเงินนั้นด้วยเพื่อแสดงว่าผู้ต้องหาได้รับทราบและตรวจความถูกต้องแล้วพร้อมทั้งส่งมอบใบเสร็จรับเงินต้นฉบับให้แก่ผู้ต้องหารับไป๑๐.๖ การบันทึกรับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ๑๐.๖.๑ ต้องบันทึกในสมุดรับคำกล่าวโทษทุกคดี ได้แก่คดีที่ส่งพนักงานสอบสวน คดีที่ยังมิได้ตัวผู้กระทำผิดและคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีโดยเรียงตามลำดับก่อนหลังของการส่งคดีมายังที่ทำการเปรียบเทียบคดีไม่มีการข้ามลำดับ โดยลำดับในสมุดรับคำกล่าวโทษให้นับตามปีปฏิทิน๑๐.๖.๒ การเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติและการเปรียบเทียบคดีในสถานที่ตั้งปกติ ให้แยกเล่มสมุดรับคำกล่าวโทษออกจากกัน๑๐.๖.๓ กรณีที่เป็นการบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับคดี ได้แก่ชื่อและตำแหน่งเจ้าพนักงานผู้จับกุม ชื่อผู้ต้องหารวมทั้งอายุและภูมิลำเนาจำนวนของกลาง ข้อกล่าวหาพฤติการณ์แห่งการกระทำผิด วันเวลาที่จับกุมสถานที่เกิดเหตุ และลงลายมือชื่อของผู้กล่าวหาผู้ต้องหาเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีในฐานะผู้บันทึก ตามลำดับหากผู้ต้องหาเป็นผู้ได้รับอนุญาตหรือจดทะเบียนตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตให้ลงรายการดังกล่าวในสมุดรับคำกล่าวโทษและหากมีรายละเอียดอื่นใดที่จำเป็นเกี่ยวกับคดี ก็ให้บันทึกเพิ่มเติมไว้ด้วย โดยสมุดรับคำกล่าวโทษจะต้องไม่มีการขูดลบ หรือฉีกหน้าใดหน้าหนึ่งหากมีข้อผิดพลาดให้ขีดฆ่าและลงลายมือชื่อของผู้บันทึกและผู้ต้องหากำกับไว้หน้าแถวที่มีการแก้ไข๑๐.๖.๔ กรณีคดีที่ส่งให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีเพื่อฟ้องต่อศาลหรือคดีที่ยังไม่ได้ตัวผู้กระทำความผิด และเป็นการจับกุมหรือยึดอายัดโดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมของกรมสรรพสามิตให้บันทึกในสมุดรับคำกล่าวโทษทุกคดีโดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมต้องส่งเอกสารดังนี้(๑) สำเนาบันทึกการจับกุม หรือสำเนาการยึดอายัดของกลางแล้วแต่กรณี(๒)สำเนาบันทึกประจำวันของพนักงานสอบสวนโดยให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีจัดทำบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔) หากของกลางนั้นจะต้องทำการพิสูจน์ให้ส่งของกลางไปยังเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจและหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลางพร้อมแนบสำเนาบัญชีของกลาง (ส.ส. ๒/๔) ไว้กับสำนวนคดีด้วย๑๐.๖.๕ การบันทึกเพิ่มเติมในสมุดรับคำกล่าวโทษ(๑)กรณีที่ทำการเปรียบเทียบคดีโดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีและเป็นคดี(๑.๑) ต้องมีการคืนของกลางเนื่องจากเป็นของกลางที่ชอบด้วยกฎหมาย ให้บันทึกไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษว่า ผู้ต้องหาได้รับของกลางในคดีคืนไปแล้ว พร้อมกับให้ผู้ต้องหาลงลายมือชื่อรับไว้(๑.๒) ต้องคืนของกลางกรณีที่ต้องชำระภาษีให้ครบถ้วนก่อนรับของกลางคืนให้บันทึกข้อความไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษว่า ผู้ต้องหาได้ชำระภาษีสรรพสามิตครบถ้วนแล้วเมื่อวันที่.............ตามใบเสร็จรับเงิน เล่มที่.......เลขที่.........ลงวันที่................และผู้ต้องหาได้รับของกลางในคดีคืนไปแล้ว(๒) กรณีที่เป็นคดีที่ส่งให้พนักงานสอบสวนให้บันทึกไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษ ว่า ส่งพนักงานสอบสวน และให้บันทึกเพิ่มเติมดังนี้(๒.๑)กรณีพนักงานสอบสวนส่งตัวผู้ต้องหากลับมาดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีให้บันทึกเพิ่มเติมท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษเดิมซึ่งเคยได้บันทึกลงรับคดีนั้นไว้แล้วว่าพนักงานสอบสวนได้มีหนังสือสถานีตำรวจ.............ที่............ลงวันที่.............ส่งตัวผู้ต้องหามาทำการเปรียบเทียบคดีโดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีได้ดำเนินการเปรียบเทียบคดีตามคดีเปรียบเทียบที่.................. ลงวันที่................เป็นเงินจำนวน...............บาท(๒.๒) กรณีพนักงานสอบสวนส่งตัวผู้ต้องหาฟ้องคดีต่อศาล๑) กรณีพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการมีความเห็นสั่งไม่ฟ้องให้บันทึก พนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการมีความเห็นสั่งไม่ฟ้องตามหนังสือที่........................เมื่อวันที่.................................๒) กรณีศาลมีคำพิพากษา ให้บันทึก ศาลจังหวัด/แขวง..ได้มีคำพิพากษา คดีหมายเลขดำ ที่.................คดีหมายเลขแดงที่..............เมื่อวันที่............................ให้ลงโทษปรับ.....................บาท จำคุก......................หรือให้ยกฟ้อง แล้วแต่กรณี(๓) กรณีเป็นคดีที่ยังไม่ได้ตัวผู้กระทำความผิดให้บันทึกไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษว่า อยู่ระหว่างการสืบสวนติดตามตัวผู้กระทำผิด หากต่อมาคดีนั้นขาดอายุความให้บันทึกเพิ่มเติมว่า คดีขาดอายุความข้อ ๑๑ การเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติให้ปฏิบัติตามข้อ ๙ และข้อ ๑๐ โดยอนุโลม โดยการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติให้เป็นหน้าที่ของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเท่านั้น ไม่อาจให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีสั่งคดีไปก่อนได้ข้อ ๑๒ การขอความเห็นชอบและอนุมัติการเปรียบเทียบคดี๑๒.๑ ให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีจัดทำรายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดี(คด. ๒) ประกอบกับแบบขออนุมัติ ๑ - ๔ (คด. ๓ - คด. ๖) แล้วแต่กรณีตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้พร้อมเสนอสำนวนคดีผ่านผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้นเพื่อให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีพิจารณาอนุมัติโดยไม่ชักช้าก่อนที่จะพิจารณาอนุมัติให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเสนอขอความเห็นชอบไปยังผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไปอีกหนึ่งชั้น๑๒.๑.๑ กรณีนักวิชาการสรรพสามิตชำนาญการหรือเจ้าพนักงานสรรพสามิตอาวุโส หัวหน้าฝ่ายกฎหมายสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ไม่มีสาขา หรือสรรพสามิตพื้นที่สาขา เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีให้ใช้แบบขออนุมัติ ๑ (คด. ๓)๑๒.๑.๒ กรณีผู้อำนวยการส่วนคดีหรือสรรพสามิตพื้นที่เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี ให้ใช้แบบขออนุมัติ ๒ (คด. ๔)๑๒.๑.๓ กรณีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านคดี สำนักกฎหมายเป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี ให้ใช้แบบขออนุมัติ ๓ (คด. ๕)๑๒.๑.๔ กรณีผู้อำนวยการสำนักกฎหมายหรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีให้ใช้แบบขออนุมัติ ๔ (คด. ๖)๑๒.๒ ในกรณีที่จะต้องเสนอขอความเห็นชอบจากอธิบดีให้หน่วยงานที่สั่งคดีไปก่อนส่งรายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดีและสำนวนคดีผ่านส่วนคดีสำนักกฎหมาย โดยเร็ว และให้ส่วนคดีมีหน้าที่เสนอขอความเห็นชอบพร้อมทั้งแจ้งผลให้หน่วยงานที่สั่งคดีไปก่อนดำเนินการอนุมัติการเปรียบเทียบคดีต่อไป๑๒.๓เมื่อได้รับคำสั่งอนุมัติให้เปรียบเทียบคดีแล้ว ให้ดำเนินการตามคำสั่งและนำเงินค่าปรับส่งเป็นรายได้แผ่นดินตามระเบียบว่าด้วยการนั้นต่อไปและให้ถือว่าวันที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีอนุมัติการเปรียบเทียบคดีเป็นวันที่คดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาตอนที่๒คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี ข้อ ๑๓ ขั้นตอนการเปรียบเทียบคดีของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี๑๓.๑ เมื่อหน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีได้รับคดีที่อยู่ในอำนาจการเปรียบเทียบคดีของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีและผู้ต้องหาร้องขอให้เปรียบเทียบคดีซึ่งผู้ต้องหาอาจถูกควบคุมตัวหรือได้รับการปล่อยชั่วคราวตามระเบียบว่าด้วยการนั้นให้ดำเนินการตามขั้นตอนการลงรับคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีโดยอนุโลมและส่งของกลาง (ถ้ามี) ไปทำการตรวจพิสูจน์ตามระเบียบว่าด้วยการนั้น๑๓.๒ การลงมติของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีให้หน่วยงานดังกล่าวจัดทำหนังสือเชิญคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี เพื่อประชุมลงมติให้แล้วเสร็จโดยไม่ชักช้า เมื่อคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีมีมติอย่างไรให้มีหนังสือแจ้งผลการลงมติดังกล่าวให้ผู้ต้องหาทราบโดยส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ๑๓.๓ การชำระเงินค่าปรับเมื่อคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีมีมติให้เปรียบเทียบคดีโดยกำหนดจำนวนเงินค่าปรับแล้วให้ผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับแก่หน่วยงานดังกล่าวข้างต้น ตามจำนวนที่กำหนด ภายใน ๓๐วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งผลการลงมติ และให้ถือว่าคดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในวันที่ผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับหากผู้ต้องหาไม่ชำระเงินค่าปรับภายในกำหนดเวลาหรือกรณีคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีเห็นว่าไม่สมควรเปรียบเทียบคดีให้หน่วยงานที่รับคดีส่งเรื่องให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีต่อไปส่วนที่๕การเปรียบเทียบคดีกรณีอื่น ข้อ ๑๔ คดีที่ต้องทำการเปรียบเทียบคดีกรณีที่เป็นการจับกุมโดยพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจหน่วยงานที่มีอำนาจอื่นให้พนักงานสอบสวนเจ้าของสำนวนมีหนังสือนำส่งจากที่ทำการของพนักงานสอบสวนถึงหน่วยงานซึ่งมีอำนาจทำการเปรียบเทียบคดีตามข้อ๗ และให้ดำเนินการเปรียบเทียบคดีเช่นเดียวกับการจับกุมโดยเจ้าพนักงานสรรพสามิตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ของกรมสรรพสามิตโดยอนุโลมหมวด๓การจัดการของกลางในคดี ข้อ ๑๕กรณีของกลางที่เป็นของที่ชอบด้วยกฎหมาย และต้องคืนให้กับผู้ต้องหา ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีคืนของกลางนั้นให้กับผู้ต้องหาเมื่อผู้ต้องหาชำระค่าปรับเปรียบเทียบคดีครบถ้วนและบันทึกการคืนของกลางดังกล่าวไว้ในท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษข้อ ๑๖ สำหรับของกลางที่ต้องคืนแก่ผู้ต้องหาหรือเจ้าของและจะต้องชำระภาษีสรรพสามิตให้ครบถ้วนก่อนการคืน๑๖.๑ ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งกำหนดเวลาให้ผู้ต้องหาเสียภาษีโดยบันทึกไว้ท้ายบันทึกการเปรียบเทียบคดี (ส.ส. ๒/๕๒) ให้ผู้ต้องหารับทราบและลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน ว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ได้แจ้งให้ผู้ต้องหาทราบแล้วว่ามีหน้าที่ต้องเสียภาษีสรรพสามิตให้ครบถ้วนตามมาตรา ๒๐๖ วรรคแรกแห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ ภายในวันที่ ...........ผู้ต้องหารับทราบแล้ว และลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน โดยให้เป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้จับกุมที่จะดำเนินการให้ผู้ต้องหาเสียภาษีให้ครบถ้วนเมื่อผู้ต้องหาชำระภาษีสรรพสามิตครบถ้วนแล้วให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมส่งหลักฐานการเสียภาษีดังกล่าวให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เพื่อมีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งให้เจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่เก็บรักษาของกลางคืนของกลางแก่ผู้ต้องหา๑๖.๒ ถ้าการคืนของกลางนั้นจะต้องมีการนำเครื่องหมายอย่างหนึ่งอย่างใดมาปิดไว้กับของกลางเพื่อแสดงเป็นหลักฐานว่าได้เสียภาษีโดยถูกต้องให้เจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่เก็บรักษาของกลางดำเนินการให้ครบถ้วนก่อนคืนของกลางนั้นให้กับผู้ต้องหาหรือเจ้าของ๑๖.๓ หากผู้มีหน้าที่เสียภาษีสำหรับของกลางไม่ยอมชำระภาษีภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีแจ้งให้ผู้เก็บรักษาของกลางทราบเพื่อดำเนินการตามระเบียบว่าด้วยการนั้นข้อ ๑๗ กรณีคดีที่ไม่สามารถเปรียบเทียบคดีได้หรือเป็นกรณีที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้แต่ผู้ต้องหาไม่ยินยอมชำระค่าปรับตามคำเปรียบเทียบของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี๑๗.๑ กรณีของกลางที่เป็นของที่ชอบด้วยกฎหมายให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีคืนของกลางดังกล่าวให้กับเจ้าพนักงานผู้จับกุมพร้อมด้วยตัวผู้ต้องหาเพื่อนำส่งพนักงานสอบสวนดำเนินคดี๑๗.๒ กรณีของกลางที่เป็นของที่มิชอบด้วยกฎหมายและได้ส่งให้เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์เพื่อทำการตรวจพิสูจน์ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งให้เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ส่งของกลางมายังผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีเพื่อผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีจะได้คืนของกลางดังกล่าวให้กับเจ้าพนักงานผู้จับกุมพร้อมด้วยตัวผู้ต้องหาเพื่อนำส่งพนักงานสอบสวนดำเนินคดีหมวด๔การควบคุม ข้อ ๑๘ ให้สำนักกฎหมายหรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ แล้วแต่กรณีรับผิดชอบในการเก็บรักษาสำนวนการเปรียบเทียบคดีที่เสร็จคดีไว้ภายในอายุความเมื่อพ้นกำหนดอายุความให้ขออนุญาตทำลายตามระเบียบว่าด้วยการนั้นข้อ ๑๙ ให้สรรพสามิตพื้นที่ควบคุมกำกับดูแลการเปรียบเทียบคดีของฝ่ายกฎหมายสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ไม่มีสาขาหรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบแล้วแต่กรณี ให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้องโดยให้ตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบปีละสองครั้งและบันทึกการตรวจไว้เป็นหลักฐานแล้วรายงานผลการตรวจให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคเพื่อทราบต่อไปข้อ ๒๐ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคควบคุมกำกับดูแลการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่และสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้องโดยให้ตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของหน่วยงานนั้น ๆปีละหนึ่งครั้ง (โดยการสุ่มตรวจ)และบันทึกการตรวจไว้เป็นหลักฐานแล้วรายงานผลการตรวจให้อธิบดีเพื่อทราบต่อไปข้อ ๒๑ ให้สำนักกฎหมายมีอำนาจหน้าที่ในการให้คำแนะนำ และออกตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของหน่วยงานที่ทำการเปรียบเทียบคดีทุกแห่งโดยให้สุ่มตรวจพื้นที่อย่างน้อยภาคละหนึ่งครั้งในแต่ละปีพร้อมทั้งสรุปผลการตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่และสำนักงานสรรพสามิตภาคแล้วรายงานผลการตรวจให้อธิบดีเพื่อทราบต่อไปข้อ ๒๒ กรณีหน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีได้ดำเนินคดีหรือเปรียบเทียบคดีเฉพาะคดีสำคัญ เช่น คดีที่มีของกลางจำนวนมากมูลค่าของกลางตั้งแต่หนึ่งล้านบาทขึ้นไปหรือคดีที่มีการต่อสู้คดีหรือคดีที่อยู่ในความสนใจของประชาชนจำนวนมาก เป็นต้นให้หน่วยงานดังกล่าวรายงานสรุปรายละเอียดเกี่ยวกับคดีให้กรมสรรพสามิตทราบโดยเร็วและให้ส่วนคดี สำนักกฎหมาย มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวการตรวจสอบข้อเท็จจริงพร้อมทั้งติดตามคดีอย่างใกล้ชิด โดยให้คำแนะนำปรึกษาหรือดำเนินการเกี่ยวกับคดีเพื่อให้การดำเนินคดีมีประสิทธิภาพต่อไปหมวด๕บทเฉพาะกาล ข้อ ๒๓ บรรดาคดีที่ได้มีการยึด อายัด จับกุมส่งให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดี หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาของพนักงานอัยการหากเป็นคดีที่สามารถเปรียบเทียบคดีและผู้ต้องหายินยอมให้ทำการเปรียบเทียบคดีให้ดำเนินการเปรียบเทียบคดีตามระเบียบว่าด้วยการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตพ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ ไปจนกว่าคดีดังกล่าวจะเสร็จสิ้นข้อ ๒๔ คดีที่ต้องทำการเปรียบเทียบคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่มีอำนาจเปรียบเทียบคดีตามข้อ๗.๒ ให้ส่งดำเนินคดีเพื่อทำการเปรียบเทียบคดีที่สำนักกฎหมายไปจนถึงวันที่๓๐ กันยายน ๒๕๖๐ประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐สมชาย พูลสวัสดิ์อธิบดีกรมสรรพสามิตเอกสารแนบท้าย๑. คำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต (คด. ๑)๒. รายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดี (คด. ๒)๓. คำอธิบายแบบขออนุมัติ๔. แบบขออนุมัติ ๑ (คด. ๓)๕. แบบขออนุมัติ ๒ (คด. ๔)๖. แบบขออนุมัติ ๓ (คด. ๕)๗. แบบขออนุมัติ ๔ (คด. ๖)๘. บันทึกการเปรียบเทียบคดีพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตพ.ศ. ๒๕๖๐ (ส.ส. ๒/๕๒)๙. บันทึกคำให้การของผู้ต้องหา (ส.ส. ๒/๕๓)๑๐. คำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)พัชรภรณ์/จัดทำ๒๘กันยายน ๒๕๖๑[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ๑๑๙ ง/หน้า ๑๑๗ (เล่มที่ ๑)/๒๔ พฤษภาคม ๒๕๖๑