ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันพ.ศ. ๒๕๖๐[๑] เพื่อให้การตรวจสอบปริมาตรความจุของภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นไปในแนวทางเดียวกัน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ (๒) แห่งประราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตพ.ศ. ๒๕๖๐ อธิบดีกรมสรรพสามิตจึงวางระเบียบการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่าระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน พ.ศ. ๒๕๖๐ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นต้นไปข้อ ๓ ในระเบียบนี้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน หมายความว่า(๑) ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิต(๒) ภาชนะที่ใช้สำหรับเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ใช้ในการคำนวณภาษี(๓) ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ใช้เป็นภาชนะเปรียบเทียบในการคำนวณภาษี(๔) ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเพื่อรอการส่งออกนอกราชอาณาจักร(๕) เรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันซึ่งใช้เปรียบเทียบเพื่อการคำนวณภาษีข้อ ๔ คณะกรรมการเพื่อปฏิบัติตามระเบียบนี้ ประกอบด้วย๔.๑ เจ้าพนักงานสรรพสามิต กลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค๔.๒ เจ้าพนักงานสรรพสามิต สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒๔.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่ หรือผู้แทน๔.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมข้อ ๕ ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันจะต้องได้รับการตรวจสอบปริมาตรความจุโดยคณะกรรมการตามข้อ ๔ ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญซึ่งผู้ประกอบอุตสาหกรรมจะต้องจัดหามาเป็นผู้ดำเนินการในการตรวจสอบข้อ ๖ ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมที่ประสงค์จะให้คณะกรรมการตามข้อ๔ ร่วมทำการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันแจ้งเป็นหนังสือล่วงหน้าอย่างน้อย ๑๕วัน ต่ออธิบดีกรมสรรพสามิต พร้อมแบบรายละเอียดภาชนะ ผังแสดงที่ตั้งและแผนการดำเนินงานกรณีผู้ประกอบอุตสาหกรรมประสงค์จะสร้างภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันขึ้นใหม่ให้ส่งผังแสดงที่ตั้งและแบบรายละเอียดของภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันจำนวน ๑ ชุด พร้อมแผนการดำเนินงานให้กรมสรรพสามิตพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อนข้อ ๗ การตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน๗.๑ การตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามข้อ ๓ (๑) (๒) (๓) และ(๔) ให้ดำเนินการดังนี้(๑) ให้คณะกรรมการตามข้อ ๔ทำการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันร่วมกับผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรมตามข้อ ๕ โดยวิธี The Manual Tank Strapping Method และหรือโดยวิธี The Optical Reference Line Method เพื่อจัดตารางคำนวณปริมาตร(๒) การคำนวณปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันให้ใช้วิธีการของAmerican Society For Testing and Materials (ASTM) และหรือ American Petroleum Institute (API) โดยใช้เกณฑ์ในการคำนวณที่อุณหภูมิ๓๐ องศาเซลเซียสหรือ ๘๖ องศาฟาเรนไฮต์และกรณีเป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องควบคุมอุณหภูมิเป็นพิเศษให้ใช้อุณหภูมิที่ใช้งาน (Service Temperature) เป็นเกณฑ์ในการจัดทำตารางคำนวณปริมาตร๗.๒การตรวจสอบตารางคำนวณปริมาตรความจุเรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามข้อ ๓ (๕) ให้คณะกรรมการตามข้อ ๔ตรวจสอบตารางคำนวณปริมาตรโดยวิธีการนำเรือเข้ารับหรือสูบถ่ายน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเปรียบเทียบกับปริมาตรจากภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันหรือมาตรวัดซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้จากกรมสรรพสามิตแล้ว หรือตรวจสอบโดยใช้น้ำผ่านมาตรวัดจำนวนไม่น้อยกว่า๓ เที่ยว โดยปริมาตรตั้งแต่ ๑ - ๓๐๐,๐๐๐ ลิตรมีผลแตกต่างไม่เกินร้อยละ ๑ และตั้งแต่ ๓๐๐,๐๐๑ลิตรขึ้นไปมีผลแตกต่างไม่เกินร้อยละ ๐.๕ และจะต้องตรวจสอบใหม่ทุก ๆ ๕ ปีข้อ ๘ การจัดทำตารางคำนวณปริมาตร๘.๑ เมื่อได้รับการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันแล้วให้ผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรมตามข้อ๕ จัดทำตารางคำนวณปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยจะต้องมีรายละเอียดประกอบด้วยระยะลึกเป็นเซนติเมตร ปริมาตรเป็นลิตร ผลต่างปริมาตรเป็นลิตร๘.๒ เมื่อกรมสรรพสามิตได้รับตารางคำนวณปริมาตรดังกล่าวแล้วกรมสรรพสามิตจะดำเนินการออกหนังสือรับรองให้ใช้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันและตารางคำนวณปริมาตรประจำภาชนะให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรม๘.๓ ตารางคำนวณปริมาตรที่ได้รับการอนุมัติแล้วให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมจัดส่งสำเนาให้แก่ผู้เกี่ยวข้องดังนี้(๑) กรณีโรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ส่งจำนวน ๓ ชุด (สำหรับกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคจำนวน ๑ ชุด สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒ จำนวน ๑ ชุดและสำนักงานสรรพสามิตประจำโรงอุตสาหกรรม จำนวน ๑ ชุด)(๒) กรณีโรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครให้ส่งจำนวน๔ ชุด (สำหรับกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค จำนวน ๑ ชุด สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒ จำนวน ๑ ชุดสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่จำนวน ๑ ชุดและสำนักงานสรรพสามิตประจำโรงอุตสาหกรรม จำนวน ๑ ชุด)ข้อ ๙ หน้าที่และความรับผิดชอบในการดำเนินงานของเจ้าพนักงานสรรพสามิตกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค๙.๑ตรวจสอบตารางคำนวณปริมาตรของผู้ประกอบอุตสาหกรรมที่จัดส่งให้ตามข้อ ๘.๑ โดยพิจารณาประกอบกับข้อมูลจากผลการตรวจสอบตามข้อ ๗๙.๒ เมื่อตรวจสอบถูกต้องแล้ว ให้วิศวกรลงนามรับรองกำกับไว้ในตารางคำนวณทุกแผ่นแล้วเสนอผ่านผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้นและให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคลงนามรับรองและประทับตราที่กรมสรรพสามิตกำหนด๙.๓จัดทำทะเบียนภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่กรมสรรพสามิตได้รับรองตารางคำนวณปริมาตรแล้วทั้งหมด๙.๔ แจ้งให้สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒ทราบถึงจำนวนและหมายเลขของภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ได้ตรวจสอบปริมาตรความจุและรับรองตารางคำนวณปริมาตรแล้วและแจ้งให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมรับทราบในการที่คณะกรรมการจะไปทำการตรวจสอบปริมาตรความจุหรือตรวจสอบสภาพภาชนะต่อไป๙.๕ให้ที่ปรึกษาหรือรองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีในราชการของกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคมีอำนาจอนุมัติให้ใช้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันและตารางคำนวณปริมาตรหรือมีอำนาจในการจัดการดำเนินการใด ๆ เพื่อให้เป็นไปตามระเบียบนี้แทนอธิบดีกรมสรรพสามิตและให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคสำเนาหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตทราบดังนี้๙.๕.๑ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒๙.๕.๒ ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่๙.๕.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่๙.๕.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมข้อ ๑๐ กรณีมีความจำเป็นต้องทำการจ่ายหรือรับน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันออกจากโรงอุตสาหกรรมหรือเข้าเก็บภายในโรงอุตสาหกรรมแล้วแต่กรณีโดยผ่านภาชนะที่ยังมิได้รับการตรวจสอบรับรองจากกรมสรรพสามิตให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมยื่นคำขอผ่อนผันต่อกรมสรรพสามิตโดยแจ้ง๑๐.๑ เหตุผล และความจำเป็น๑๐.๒ ส่งแผนภาพแสดงแผนผังที่ตั้งภาชนะและท่อทาง๑๐.๓ในระหว่างการพิจารณาหากพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นควรให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมแจ้งข้อมูลใดๆ เพิ่มเติม หรือเห็นควรไปตรวจสอบ ณโรงอุตสาหกรรมให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมรีบดำเนินการตามที่พนักงานเจ้าหน้าที่ร้องขอโดยไม่ชักช้าให้ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒พิจารณาคำขอตามวรรคหนึ่งเพื่อนำเสนออธิบดีข้อ ๑๑ กรณีดังต่อไปนี้จะต้องทำการตรวจสอบสภาพภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันใหม่๑๑.๑ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ได้รับการตรวจสอบปริมาตรความจุหรือรับรองตารางคำนวณปริมาตรแล้วให้ทำการตรวจสอบสภาพในครั้งแรกเมื่อครบกำหนด๕ ปี และในครั้งที่สองเมื่อครบกำหนด ๑๐ ปี นับจากวันที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรและเมื่อตรวจสอบสภาพพบว่าภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันมีสภาพเปลี่ยนแปลงไม่เกินเกณฑ์ที่ASTM/API กำหนดให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรฉบับเดิมต่อไปได้แต่ถ้าเกินเกณฑ์ที่ ASTM/API กำหนดจะต้องทำการจัดทำตารางคำนวณปริมาตรภาชนะนั้นใหม่๑๑.๒ ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามข้อ ๓ (๑) (๒) (๓) และ (๔) ที่ได้รับอนุมัติให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรเมื่อครบ๑๕ ปี นับจากวันอนุมัติผู้ประกอบอุตสาหกรรมจะต้องล้างทำความสะอาดเพื่อตรวจสอบและจัดทำตารางคำนวณปริมาตรใหม่๑๑.๓ กรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขซ่อมแซมหรือกรณีอื่นใดอันมีผลทำให้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันมีปริมาตรความจุเปลี่ยนแปลงไปจากตารางคำนวณปริมาตรที่ได้รับรองไว้แล้ว๑๑.๔กรณีที่เปลี่ยนชนิดน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่จะนำไปเก็บในภาชนะที่ได้ตรวจสอบและรับรองตารางคำนวณปริมาตรไว้แล้วเว้นแต่กลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคพิจารณาแล้วเห็นว่าไม่จำเป็นต้องทำการตรวจสอบโดยให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรฉบับเดิมต่อไปโดยเสนอให้ที่ปรึกษาหรือรองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีในราชการของกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเพื่ออนุมัติข้อ ๑๒ ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่กรมศุลกากรอนุมัติให้ใช้เพื่อบรรจุน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่นำเข้ามาจากต่างประเทศและผู้ประกอบอุตสาหกรรมประสงค์จะใช้เพื่อการคำนวณภาษีสรรพสามิตกรมสรรพสามิตจะอนุมัติให้ตามระยะเวลาที่กรมศุลกากรได้อนุมัติไว้แล้วแต่ไม่เกินครั้งละ๕ ปี ทั้งนี้ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมส่งสำเนาตารางคำนวณปริมาตรพร้อมหนังสืออนุมัติประจำถังดังกล่าวเสนอ กรมสรรพสามิตเพื่อพิจารณาอนุมัติข้อ ๑๓ ให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้ข้อ ๑๔ ผู้ที่ได้ยื่นคำขอก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับและยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาให้ถือว่าเป็นคำขอตามระเบียบนี้การดำเนินการใด ๆ ตามระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน พ.ศ. ๒๕๔๕และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งได้รับการอนุมัติ อนุญาตหรือผ่อนผันการดำเนินการจากกรมสรรพสามิตไว้ก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับให้เป็นอันใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะสิ้นสุดไปโดยเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาที่กำหนดไว้หรือจนกว่าจะมีคำสั่งยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐สมชาย พูลสวัสดิ์อธิบดีกรมสรรพสามิตพัชรภรณ์/จัดทำ๕กันยายน ๒๕๖๑[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๑๑๙ ง/หน้า ๖๑ (เล่มที่ ๑)/๒๔พฤษภาคม ๒๕๖๑