ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่ สนส. 31/2551เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสํารองของสถาบันการเงิน--------------------------------อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ แต่เดิมมาธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดหลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสํารองเพื่อให้สถาบันการเงินมีการกันเงินสํารองอย่างเพียงพอและสามารถรองรับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการด้อยค่าของสินทรัพย์ที่สถาบันการเงินได้ถือครองอยู่ได้ โดยเฉพาะเงินให้สินเชื่อซึ่งถือได้ว่าเป็นสินทรัพย์หลักของสถาบันการเงิน โดยธนาคารแห่งประเทศไทยได้นําแนวทางการกันเงินสํารองตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (International Accounting Standard - IAS) ฉบับที่ 39 เรื่อง การรับรู้และการวัดมูลค่าตราสารทางการเงิน มาใช้ตั้งแต่ปลายปี 2549 เป็นต้นมา ซึ่งปัจจุบันสถาบันการเงินทุกแห่งได้ดําเนินการตามแนวทางดังกล่าวแล้ว ในการออกประกาศฉบับนี้เพื่ออ้างอิงอํานาจตามกฎหมายให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 และเป็นการรวบรวมประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวกับการจัดชั้นและการกันเงินสํารองมาประมวลให้อยู่ในฉบับเดียวกัน โดยสาระสําคัญของหลักเกณฑ์ส่วนใหญ่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิม คือ ให้สถาบันการเงินกันเงินสํารองสําหรับผลต่างของยอดหนี้คงค้างกับมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากลูกหนี้ หรือผลต่างของยอดหนี้คงค้างกับมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากการจําหน่ายหลักประกันอย่างไรก็ดี เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงและความสามารถในการรองรับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากความเสี่ยงในการดําเนินธุรกิจ โดยที่ไม่เป็นการเพิ่มภาระการดําเนินงานของสถาบันการเงินมากจนเกินไป ได้มีการปรับปรุงหลักเกณฑ์ในบางประเด็น เช่น ในการจัดชั้นรายบัญชีนั้น หากมีข้อบ่งชี้ว่ากระแสเงินสดรับของลูกหนี้หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับลูกหนี้ในแต่ละบัญชีมีความเกี่ยวข้องกันซึ่งอาจส่งผลให้ความสามารถในการชําระหนี้นั้นลดลง สถาบันการเงินก็ควรพิจารณาจัดชั้นลูกหนี้รายนั้นไว้ด้วยกัน ปรับปรุงประเภทของหลักประกันที่สามารถนํามาหักจากมูลหนี้ก่อนการกันเงินสํารองได้ และกําหนดให้สถาบันการเงินมีนโยบายในการจัดชั้น การกันเงินสํารองและการจัดจําหน่ายหนี้สูญเป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติที่สถาบันการเงินใช้เป็นการทั่วไปอยู่แล้วในปัจจุบันให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น เป็นต้นอื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 60 และมาตรา 61 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกําหนดให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดชั้นและการกันเงินสํารองของสถาบันการเงินอื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้ ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงินทุกแห่งอื่นๆ - 4. ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก ตามเอกสารแนบ 1อื่นๆ - 5. เนื้อหา 5.1 ในประกาศฉบับนี้ "สินทรัพย์ที่เสียหาย" หมายความว่า สินทรัพย์จัดชั้นสูญ "สินทรัพย์ที่อาจเสียหาย" หมายความว่า (ก) สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญ (ข) สินทรัพย์จัดนั้นสงสัย (ค) สินทรัพย์จัดชั้นต่ํากว่ามาตรฐาน (ง) สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษหรือสินทรัพย์จัดชั้นควรระวังเป็นพิเศษ (จ) สินทรัพย์จัดชั้นปกติ "เงินสํารอง" หมายความว่า เงินสํารองที่กันไว้เป็นค่าเผือหนี้สูญหรือหนี้สงสัยจะสูญ ค่าเผื่อการลดราคา ค่าเผื่อการด้อยค่า ค่าเผื่อการปรับมูลค่า สําหรับสินทรัพย์ที่อาจเสียหายรวมถึงสินทรัพย์และภาระผูกพันอื่นที่ไม่เสี่ยหาย ทั้งนี้ สถาบันการเงินจะต้องกันเงินสํารองสําหรับสินทรัพย์จัดชั้นแต่ละประเภทตามอัตราและหลักเกณฑ์ที่ระบุในประกาศฉบับนี้ 5.2 ธนาคารแห่งประเทศไทยออกหลักเกณฑ์ให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดชั้นสินทรัพย์และการกันเงินสํารองดังนี้ 5.2.1 การกําหนดนโยบายและวิธีปฏิบัติ สถาบันการเงินต้องกําหนดนโยบายและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดชั้นสินทรัพย์ การกันเงินสํารองและการจัดจําหน่ายสินทรัพย์ที่เสียหายหรืออาจเสียหายออกจากบัญชีไว้อย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรและต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการของสถาบันการเงิน ทั้งนี้ นโยบายและวิธีปฏิบัติดังกล่าวต้องรวมเรื่องดังต่อไปนี้ (1) การกําหนดหน้าที่ ความรับผิดชอบของกรรมการ เจ้าหน้าที่บริหารและพนักงานของสถาบันการเงินที่เกี่ยวข้อง (2) การพิจารณาปัจจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพในการจัดชั้นสินทรัพย์ (3) การกําหนดสมมติฐานและวิธีการคํานวณการกันเงินสํารอง (4) การจัดจําหน่ายหนี้สูญและหนี้สูญรับคืนของสถาบันการเงิน (5) ระบบการควบคุมภายในและแนวทางการบันทึกบัญชี (6) การตรวจสอบความถูกต้องในการจัดชั้นสินทรัพย์ การกันเงินสํารองและการจัดจําหน่ายหนี้สูญ รวมถึงความน่าเชื่อถือของข้อมูลหลักฐานที่นํามาใช้ประกอบ 5.2.2 การจัดชั้นสินทรัพย์ สถาบันการเงินต้องจัดชั้นสินทรัพย์ตามลักษณะสินทรัพย์ดังต่อ ไปนี้ เป็นรายบัญชี โดยสถาบันการเงินต้องคํานึงถึงความเกี่ยวเนื่องของกระแสเงินสดรับของแต่ละบัญชีด้วย ซึ่งหากกระแสเงินสดของลูกหนี้หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับลูกหนี้มีความเกี่ยวเนื่องกัน ก็อาจต้องจัดชั้นไว้ด้วยกัน ทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจสั่งการให้มีการเปลี่ยนแปลงการจัดชั้นสินทรัพย์ได้หากพิจารณาเห็นสมควร (1) สินทรัพย์จัดชั้นสูญ หมายถึง สินทรัพย์ที่เข้าลักษณะตามข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ (1.1) สิทธิเรียกร้องซึ่งได้ปฏิบัติการโดยสมควรเพื่อให้ได้รับชําระหนี้แต่ไม่มีทางที่จะได้รับชําระหนี้แล้ว โดยให้พิจารณาตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่ง ดังต่อไปนี้ (1.1.1) ลูกหนี้ถึงแก่ความตาย เป็นคนสาบสูญ หรือมีหลักฐานว่าหายสาบสูญไป และไม่มีทรัพย์สินใด ๆ จะชําระหนี้ได้ (1.1.2) ลูกหนี้เลิกกิจการ และมีหนี้ของเจ้าหนี้รายอื่นมีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้อยู่ในลําดับก่อนเป็นจํานวนมากกว่าทรัพย์สินของลูกหนี้ (1.1.3) สถาบันการเงินได้ฟ้องลูกหนี้หรือได้ยื่นคําขอเฉลี่ยทรัพย์ในคดีที่ลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้รายอื่นฟ้อง และในกรณีนั้น ๆ ได้มีคําบังคับหรือคําสั่งของศาลแล้ว แต่ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์สินใด ๆ จะชําระหนี้ได้ (1.1.4) สถาบันการเงินได้ฟ้องลูกหนี้ในคดีล้มละลายหรือได้ยื่นคําขอรับชําระหนี้ในคดีที่ลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้รายอื่นฟ้องในคดีล้มละลาย และในกรณีนั้น ๆ ได้มีการประนอมหนี้กับลูกหนี้ โดยศาลมีคําสั่งเห็นชอบด้วยกับการประนอมหนี้นั้น หรือลูกหนี้ถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลายและได้มีการแบ่งทรัพย์สินของลูกหนี้ครั้งแรกแล้ว (1.2) สิทธิเรียกร้องซึ่งตามพฤติการณ์ไม่อาจเรียกให้ชําระหนี้ ได้ (1.3) สินทรัพย์อื่นซึ่งชํารุด เสียหาย หรือหมดราคา (1.4) ส่วนสูญเสียที่เกิดจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด (2) สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญ หมายถึง สินทรัพย์ที่เข้าลักษณะตามข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ (2.1) ลูกหนี้ที่ค้างชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 12 เดือน นับแต่วันถึงกําหนดชําระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาตามสัญญาหรือวันที่สถาบันการเงินทวงถามหรือเรียกให้ชําระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญแล้ว สําหรับกรณีลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีให้จัดชั้นตาม (2.2) (2.2) ลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีที่ไม่มีวงเงิน หรือถูกยกเลิกวงเงินหรือมีวงเงินตามสัญญาแต่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือครบกําหนดสัญญาแล้วและไม่มีเม็ดเงินนําเข้าบัญชีเพื่อชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 12 เดือน นับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือวันที่ครบกําหนดสัญญาแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน (2.3) อสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาจากการชําระหนี้ หรือซื้อจากการขายทอดตลาด เฉพาะส่วนที่เป็นผลต่างของราคาตามบัญชีที่สูงกว่ามูลค่าที่ได้จากการประเมินราคาหรือตีราคาไว้ไม่เกิน 12 เดือน โดยมูลค่าที่กล่าวให้หักด้วยประมาณการค่าใช้จ่ายในการขายก่อนนําไปเปรียบเทียบกับราคาตามบัญชี แต่หากสถาบันการเงินได้ทําการประเมินราคาหรือตีราคาไว้เกินกว่า 12 เดือน ให้นํามูลค่าที่ได้จากการประเมินราคาหรือตีราคามาใช้ได้เพียงร้อยละ 50 ทั้งนี้ ในการประเมินราคาหรือตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่กล่าวให้ถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การประเมินมูลค่าหลักประกันของสถาบันการเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด (2.4) สินทรัพย์อื่นเฉพาะส่วนที่เป็นผลต่างของราคาตามบัญชีที่สูงกว่ามูลค่ายุติธรรม หรือมูลค่าที่คาคว่าจะได้รับคืน ทั้งนี้ สถาบันการเงินต้องกําหนดมูลค่ายุติธรรมหรือมูลค่าที่คาคว่าจะได้รับคืนตามข้อกําหนดที่ระบุไว้ในมาตรฐานการบัญชี (2.5) สินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่คาดว่าจะเรียกคืนไม่ได้ทั้งจํานวน (2.6) ส่วนสูญเสียที่เกิดจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด (2.7) มีเหตุประการอื่นที่แสดงว่าสินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นจะเรียกคืนไม่ได้ทั้งจํานวนตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง (3) สินทรัพย์จัดชั้นสงสัย หมายถึง สินทรัพย์ที่เข้าลักษณะตามข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ (3.1) ลูกหนี้ที่ค้างชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 6 เดือน นับแต่วันถึงกําหนดชําระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาตามสัญญาหรือวันที่สถาบันการเงินทวงถามหรือเรียกให้ชําระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญหรือสงสัยจะสูญแล้ว สําหรับกรณีลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีให้จัดชั้นตาม (3.2) (3.2) ลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีที่ไม่มีวงเงิน หรือถูกยกเลิกวงเงินหรือมีวงเงินตามสัญญาแต่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือครบกําหนดสัญญาแล้ว และไม่มีเม็ดเงินนําเข้าบัญชีเพื่อชําระดันเงินหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 6 เดือน นับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือวันที่ครบกําหนดสัญญาแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน (3.3) ลูกหนี้ที่ศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์แล้ว (3.4) ลูกหนี้ที่หยุดดําเนินกิจการหรือเลิกกิจการ หรือกิจการของลูกหนี้อยู่ระหว่างชําระบัญชี (3.5) ลูกหนี้ที่ประวิงการชําระหนี้ หรือกระทําการใด ๆ เพื่อมิให้เจ้าหนี้ได้รับชําระหนี้ เช่น ออกไปเสียนอกราชอาณาจักร หรือยักย้ายถ่ายเททรัพย์สิน (3.6) ลูกหนี้ที่สถาบันการเงินติดต่อไม่ได้ หรือตามตัวลูกหนี้ไม่พบหรือลูกหนี้ไปเสียจากภูมิลําเนาที่ปรากฏตามสัญญาโดยไม่แจ้งให้สถาบันการเงินทราบ (3.7) ลูกหนี้ที่ไม่ปรากฏธุรกิจแน่ชัด หรือไม่ได้ประกอบธุรกิจจริงจังหรือนําเงินไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ (3.8) สถาบันการเงินได้ยื่นคําขอเฉลี่ยทรัพย์ในคดีที่ลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้รายอื่นฟ้อง (3.9) สินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่คาคว่าจะเรียกให้ชําระคืนไม่ได้ครบถ้วน (3.10) มีเหตุประการอื่นที่แสดงว่าสินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นคาดว่าจะเรียกคืนไม่ได้ครบถ้วนตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง (4) สินทรัพย์จัดชั้นต่ํากว่ามาตรฐาน หมายถึง สินทรัพย์ที่เข้าลักษณะตามข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ (4.1) ลูกหนี้ที่ค้างชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือน นับแต่วันถึงกําหนดชําระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาตามสัญญาหรือวันที่สถาบันการเงินทวงถามหรือเรียกให้ชําระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญ สงสัยจะสูญ หรือสงสัยแล้ว สําหรับกรณีลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีให้จัดชั้นตาม (4.2) (4.2) ลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีที่ไม่มีวงเงิน หรือถูกยกเลิกวงเงินหรือมีวงเงินตามสัญญาแต่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือครบกําหนดสัญญาแล้ว และไม่มีเม็ดเงินนําเข้าบัญชีเพื่อชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 3 เดือน นับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือวันที่ครบกําหนดสัญญา แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน (4.3) มีเหตุประการอื่นที่แสดงว่าสินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นมีปัญหาในการเรียกให้ชําระคืน หรือไม่ก่อให้เกิดรายได้ตามปกติตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง (5) สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษหรือสินทรัพย์จัดชั้นควรระวังเป็นพิเศษ หมายถึง สินทรัพย์ที่เข้าลักษณะตามข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ (5.1) ลูกหนี้ที่ค้างชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 1 เดือน นับแต่วันถึงกําหนดชําระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาตามสัญญาหรือวันที่สถาบันการเงินทวงถามหรือเรียกให้ชําระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญ สงสัยจะสูญ สงสัย หรือต่ํากว่ามาตรฐาน สําหรับกรณีลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีให้จัดชั้นตาม (5.2) (5.2) ลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีที่ไม่มีวงเงิน หรือถูกยกเลิกวงเงินหรือมีวงเงินตามสัญญาแต่ยอดหนี้กินวงเงิน หรือครบกําหนดสัญญาแล้วและไม่มีเม็ดเงินนําเข้าบัญชีเพื่อชําระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 1 เดือน นับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือวันที่ครบกําหนดสัญญาแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน (6) สินทรัพย์จัดชั้นปกติ หมายถึง สินทรัพย์ที่เข้าลักษณะตามข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ (6.1) ลูกหนี้ที่ไม่ผิดนัดชําระ สําหรับกรณีลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีให้จัดชั้นตาม (6.2) (6.2) ลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีที่ยังใช้ไม่เต็มวงเงิน และยังไม่ถูกยกเลิกวงเงินหรือสัญญายังไม่ครบกําหนด หรือลูกหนี้เงินเบิกเกินบัญชีที่ค้างชําระดอกเบี้ยไม่เกิน 1 เดือน (6.3) ลูกหนี้อื่นที่ไม่เข้าข่ายเป็นลูกหนี้จัดชั้นสูญ สงสัยจะสูญ สงสัยต่ํากว่ามาตรฐาน หรือกล่าวถึงเป็นพิเศษ (หรือควรระวังเป็นพิเศษ) (6.4) ลูกหนี้ที่มีหนังสือยืนยันการตรวจรับงานจากหน่วยราชการตามระเบียบของหน่วยราชการนั้นที่มีระยะเวลาไม่เกิน 6 เดือน นับแต่วันตรวจรับงาน เงินให้สินเชื่อส่วนที่มีหนังสือยืนขันนั้นให้ถือเป็นสินทรัพย์จัดขั้นปกติ 5.2.3 การจัดขั้นกรณีปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของสถาบันการเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด สถาบันการเงินต้องถือปฏิบัติดังต่อไปนี้ (1) ตัดส่วนสูญเสียออกจากบัญชีหรือกันเงินสํารอง ดังต่อไปนี้ (1.1) ในกรณีที่สถาบันการเงินยินยอมลดต้นเงินหรือดอกเบี้ยที่ค้างชําระก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ให้แก่ลูกหนี้ หรือรับชําระหนี้โดยการรับโอนสินทรัพย์ตราสารการเงิน หรือรับทุนของลูกหนี้ที่เกิดจากการแปลงหนี้เป็นทุน ให้สถาบันการเงินตัดจําหน่ายบัญชีลูกหนี้และบันทึกส่วนสูญเสียที่เกิดขึ้น พร้อมกับโอนกลับรายการเงินสํารองส่วนเกินที่กันไว้เฉพาะสําหรับลูกหนี้รายนั้นทั้งจํานวนได้ (1.2) ในกรณีที่สถาบันการเงินยินยอมผ่อนปรนเงื่อนไขในการชําระหนี้ให้แก่ลูกหนี้ โดยไม่มีการลดต้นเงินและดอกเบี้ยที่ต่างชําระก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ซึ่งมีผลทําให้มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของหนี้ที่มีการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่ได้คํานวณตามวิธีการที่กําหนดไว้ตามหลักเกณฑ์การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของสถาบันการเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดต่ํากว่าราคาตามบัญชีเดิมรวมดอกเบี้ยค้างรับที่บันทึกในบัญชีของลูกหนี้ก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ให้สถาบันการเงินบันทึกเงินสํารองสําหรับส่วนสูญเสียที่เกิดขึ้นดังกล่าวทั้งจํานวน ทั้งนี้ สถาบันการเงินสามารถโอนกลับรายการเงินสํารองที่กันไว้แล้วเดิมก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้สําหรับลูกหนี้รายนั้นได้เฉพาะจํานวนที่กันไว้แล้วสูงกว่าจํานวนส่วนสูญเสียที่ต้องกัน และหากเงินสํารองที่กันไว้แล้วต่ํากว่าจํานวนส่วนสูญเสียที่ต้องกันก็ให้กันเงินสํารองเพิ่มขึ้นให้ครบจํานวนส่วนสูญเสียที่ต้องกันดังกล่าว (1.3) ในกรณีที่สถาบันการเงินยินยอมลดต้นเงินหรือดอกเบี้ยที่ค้างชําระก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ให้แก่ลูกหนี้ หรือรับชําระหนี้บางส่วนโดยการรับโอนสินทรัพย์ ตราสารการเงิน หรือรับทุนของลูกหนี้ที่เกิดจากการแปลงหนี้เป็นทุน และผ่อนปรนเงื่อนไขในการชําระหนี้ในส่วนที่เหลือให้แก่ลูกหนี้ ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตาม (1.1) สําหรับกรณีการลดต้นเงินหรือดอกเบี้ยหรือการรับชําระหนี้ดังกล่าว และปฏิบัติตาม (1.2) ในส่วนการผ่อนปรนเงื่อนไขในการชําระหนี้ (2) ในระหว่างติดตามผลการปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ซึ่งลูกหนี้ต้องชําระเงินตามสัญญาการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ใหม่ติดต่อกันไม่น้อยกว่า 3 เดือนหรือ 3 งวดการชําระเงิน แล้วแต่ระยะเวลาใดจะนานกว่า ให้ดําเนินการดังนี้ (2.1) ลูกหนี้ที่ถูกจัดชั้นเป็นสงสัยจะสูญ หรือสงสัย ให้จัดชั้นเป็นต่ํากว่ามาตรฐาน (2.2) ลูกหนี้ที่ถูกจัดชั้นเป็นต่ํากว่ามาตรฐาน หรือกล่าวถึงเป็นพิเศษ (หรือควรระวังเป็นพิเศษ) ให้คงจัดชั้นเช่นเดิม ทั้งนี้ สถาบันการเงินจะต้องกันเงินสํารองสําหรับลูกหนี้ตามสถานการณ์จัดชั้นหลังการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ หากเงินสํารองตาม (2) นี้มีจํานวนสูงกว่าเงินสํารองสําหรับส่วนสูญเสียจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตาม (1.1) (1.2) และ (1.3) เมื่อลูกหนี้สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ได้โดยชําระเงินตามสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ใหม่ติดต่อกันไม่น้อยกว่า 3 เดือน หรือ 3 งวดการชําระเงินแล้ว ให้ถือเป็นลูกหนี้จัดชั้นปกติ ในกรณีที่ลูกหนี้ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการชําระหนี้ใหม่ให้นับระยะเวลาการค้างชําระรวมกับระยะเวลาการค้างชําระก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้แล้วพิจารณาจัดชั้นตามหลักเกณฑ์การจัดชั้นเพื่อการกันเงินสํารองตามเกณฑ์ในประกาศฉบับนี้ต่อไป (3) สําหรับลูกหนี้ที่ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของสถาบันการเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด และเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ ให้สถาบันการเงินจัดชั้นลูกหนี้งกล่าวเป็นชั้นปกติได้ทันทีโดยไม่ต้องรอติดตามผลการปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ (3.1) ลูกหนี้ที่สามารถชําระดอกเบี้ยได้ไม่ต่ํากว่าอัตราดอกเบี้ยในตลาด (Market interest rate) โดยไม่มีช่วงปลอดการชําระดอกเบี้ย แต่อาจมีช่วงปลอดชําระเงินต้นได้ (3.2) ลูกหนี้ที่มีส่วนสูญเสียจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ไม่ต่ํากว่าร้อยละ 20 ของยอดหนี้ตามบัญชีก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ซึ่งได้มีการตัดออกจากบัญชีแล้วหรือได้มีการกันเงินสํารองในอัตราดังกล่าวครบถ้วนแล้ว โดยหนี้ส่วนที่เหลือได้มีการวิเคราะห์ฐานะและกิจการของลูกหนี้ ตลอดจนกระแสเงินสดอย่างมีหลักเกณฑ์ สมเหตุสมผล และมีหลักฐานประกอบจนเชื่อได้แน่นอนว่า ลูกหนี้สามารถปฏิบัติตามสัญญาการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ได้ (3.3) ลูกหนี้ในลักษณะ Loan Syndication หรือมีเจ้าหนี้หลายรายซึ่งบรรดาเจ้าหนี้ได้ตกลงปรับปรุงโครงสร้างหนี้ร่วมกันได้ และสามารถแสดงหลักฐานการวิเคราะห์ฐานะและกิจการของลูกหนี้ ตลอดจนกระแสเงินสดอย่างมีหลักเกณฑ์ สมเหตุสมผล และมีความเป็นไปได้แน่นอนที่ลูกหนี้จะปฏิบัติตามสัญญาการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ได้ (3.4) กรณีที่สถาบันการเงินได้ฟ้องร้องลูกหนี้ ต่อมาได้มีการตกลงทําสัญญาประนีประนอมยอมความและศาลได้มีคําพิพากษาตามยอมแล้ว และกรณีที่สถาบันการเงินได้ฟ้องร้องลูกหนี้ตามกฎหมายว่าด้วยล้มละลาย และศาลได้มีคําสั่งเห็นชอบตามคําขอประนอมหนี้หรือแผนฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้แล้ว (4) ในกรณีที่เห็นว่ามีข้อผิดสังเกตในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจสั่งการให้มีการแก้ไข หรือให้สถาบันการเงินหาผู้เชี่ยวชาญอิสระมาประเมินหรือทบทวนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ หรือสั่งการให้เปลี่ยนแปลงการจัดชั้นและการกันเงินสํารองสําหรับลูกหนี้ในแต่ละรายได้ 5.2.4 การกันเงินสํารองและการตัดจําหน่ายสินทรัพย์ที่เสียหายหรืออาจเสียหาย สถาบันการเงินต้องตัดจําหน่ายสินทรัพย์และกันเงินสํารองตามลักษณะการจัดชั้นสินทรัพย์ ดังต่อไปนี้ (1) สินทรัพย์จัดชั้นสูญ ให้สถาบันการเงินตัดออกจากบัญชีทั้งจํานวน (2) สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญ จัดชั้นสงสัย หรือจัดชั้นต่ํากว่ามาตรฐาน (2.1) ให้สถาบันการเงินกันเงินสํารองในอัตราร้อยละ 100 สําหรับส่วนต่างระหว่างหนี้คงค้างตามบัญชีกับมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากลูกหนี้ หรือมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากการจําหน่ายหลักประกันโดยใช้วิธีการคํานวณมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากลูกหนี้ หรือ มูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากการจําหน่ายหลักประกันตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดในเอกสารแนบ 2 สําหรับหลักประกันประเภทอื่นนอกเหนือจากอสังหาริมทรัพย์สิทธิการเช่า เครื่องจักร และยานพาหนะ ให้สถาบันการเงินสามารถนํามูลค่าของหลักประกันตามตารางสรุปประเภทของหลักประกันและมูลค่าของหลักประกันที่สามารถนํามาหักออกจากราคาตามบัญชีของลูกหนี้ก่อนการกันเงินสํารองตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดได้ โดยมิต้องคํานวณมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากการจําหน่ายหลักประกันดังกล่าว (2.2) กรณีสินเชื่อรายย่อยที่สามารถจัดกลุ่มสินเชื่อที่มีลักษณะความเสี่ยงด้านเครดิตคล้ายคลึงกันได้อย่างเหมาะสม สถาบันการเงินสามารถเลือกกันเงินสํารองตามข้อ (2.1) หรือกันเงินสํารองแบบกลุ่มสินเชื่อ (Collective Approach) โดยใช้วิธีผลขาดทุนจากประสบการณ์ในอดีตตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดในเอกสารแนบ 3 ในกรณีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเห็นว่าสมมติฐานและปัจจัยที่ใช้พิจารณาในการคํานวณกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากลูกหนี้ หรือมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากการจําหน่ายหลักประกัน หรือผลขาดทุนจากประสบการณ์ในอดีตสําหรับการกันเงินสํารองแบบกลุ่มสินเชื่อที่มีลักษณะความเสี่ยงด้านเครดิตคล้ายคลึงกันไม่เหมาะสมธนาคารแห่งประเทศไทยอาจสั่งการให้สถาบันการเงินนั้นกันเงินสํารองเพิ่มเติม หรือเปลี่ยนวิธีการคํานวณเงินกันสํารองได้ (3) สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ หรือจัดชั้นปกติ (3.1) ให้สถาบันการเงินกันเงินสํารองโดยใช้ยอดคงค้างของต้นเงินที่ไม่รวมดอกเบี้ยค้างรับเป็นฐานในการคํานวณจากอัตราดังต่อไปนี้ (3.1.1) ร้อยละ 2 ของสินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ (3.1.2) ร้อยละ 1 ของสินทรัพย์จัดชั้นปกติ (3.2) กรณีสินเชื่อที่สามารถจัดกลุ่มสินเชื่อที่มีลักษณะความเสี่ยงด้านเครดิตคล้ายคลึงกันได้อย่างเหมาะสม สถาบันการเงินสามารถเลือกกันเงินสํารองตามข้อ (3.1) หรือกันเงินสํารองแบบกลุ่มสินเชื่อ (Collective Approach) โดยใช้วิธีผลขาดทุนจากประสบการณ์ในอดีตตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด ทั้งนี้ หากสถาบันการเงินมีระบบฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการคํานวณการกันเงินสํารองแบบกลุ่มสินเชื่อตามข้อ (3.2) ไม่เพียงพอ เช่น น้อยกว่า 5 ปี เป็นต้น ให้สถาบันการเงินกันเงินสํารองตามที่คํานวณได้ในข้อ (3.2) หรือ (3.1) แล้วแต่จํานวนใดจะมากกว่า 5.2.5 การกันเงินสํารองสําหรับรายการภาระผูกพัน (รายการนอกงบดุล) (1) รายการนอกงบดุลที่ต้องกันเงินสํารอง สถาบันการเงินต้องกันเงินสํารองสําหรับภาระผูกพันที่เป็นรายการนอกงบดุลที่เข้าเงื่อนไขทุกข้อ ดังต่อไปนี้ (1.1) ภาระผูกพันที่เป็นรายการนอกงบดุลของลูกหนี้ที่ถูกจัดชั้นเป็นสินทรัพย์จัดนั้นสูญ สงสัยจะสูญ สงสัย และต่ํากว่ามาตรฐาน ตามข้อ 5.2.2 (1.2). ภาระผูกพันที่เป็นรายการนอกงบดุลที่พึงรับรู้ประมาณการหนี้สินเป็นหนี้สินในงบดุลตามข้อ 14 ของมาตรฐานการบัญชีของประเทศไทย ฉบับที่ 53 เมื่อเข้าเงื่อนไขทุกข้อ ต่อไปนี้ (1.2.1) มีภาระผูกพันในปัจจุบันซึ่งเกิดจากเหตุการณ์ในอดีตไม่ว่าภาระผูกพันนั้นจะเป็นภาระผูกพันตามกฎหมายหรือภาระผูกพันจากการอนุมาน (1.2.2) มีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่สถาบันการเงินจะสูญเสียทรัพยากรที่มีประโยชน์เชิงเศรษฐกิจต่อกิจการเพื่อจ่ายชําระภาระผูกพันดังกล่าว และ (1.2.3) สามารถประมาณมูลค่าภาระผูกพันได้อย่างน่าเชื่อถือ (1.3) ภาระผูกพันที่เป็นรายการนอกงบดุลที่มีความเสี่ยงค้านเครดิตในระดับสูง เช่น การค้ําประกันการกู้ยืม การอาวัล หรือภาระผูกพันที่สถาบันการเงินไม่สามารถยกเลิกได้ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ในการคํานวณเงินกองทุนที่ต้องดํารงเท่ากับ 1 ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์ หรือสําหรับบริษัทเงินทุน หรือของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์แล้วแต่กรณี (2) อัตราส่วนในการกันเงินสํารอง สถาบันการเงินต้องกันเงินสํารองสําหรับภาระผูกพันที่เป็นรายการนอกงบดุลที่เข้าเงื่อนไขตามข้อ (1) ในอัตราเดียวกันกับอัตราการกันเงินสํารองของลูกหนี้รายเดียวกันที่ปรากฎในงบดุล ในกรณีที่ลูกหนี้รายดังกล่าวมีหนี้หลายประเภทและหนี้แต่ละประเภทมีอัตราการกันเงินสํารองแตกต่างกัน ให้สถาบันการเงินกันเงินสํารองสําหรับภาระผูกพันที่เป็นรายการนอกงบดุลโดยใช้อัตราเดียวกันกับการกันเงินสํารองสูงสุดของลูกหนี้รายนั้น เว้นแต่สถาบันการเงินสามารถแบ่งแยกที่มาของการชําระเงินของรายการภาระผูกพันนั้นได้ว่าเกี่ยวข้องกับหนี้บัญชีใดของลูกหนี้ ก็ให้สามารถกันเงินสํารองสําหรับภาระผูกพันในอัตราเดียวกันกับอัตราการกันเงินสํารองของหนี้บัญชีนั้นได้ ให้สถาบันการเงินรายงานข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการกันเงินสํารองดังกล่าวไว้ในรายการค่าใช้จ่ายอื่น ๆ และหนี้สินอื่น และหากต่อมาธนาคารแห่งประเทศไทยได้ปรับรายการของตารางรหัส (classification) ที่ใช้ประกอบการจัดทําชุดข้อมูล (Data Set) โดยเพิ่มรหัสบัญชีดังกล่าวข้างต้นแล้ว ให้สถาบันการเงินรายงานตามรหัสบัญชีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กําหนดขึ้นต่อไป และให้จัดเก็บหลักฐานเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการกันเงินสํารองดังกล่าวไว้ที่สถาบันการเงินเองเพื่อให้ธนาคารแห่งประเทศไทยสามารถตรวจสอบได้ 5.2.6 การกันเงินสํารองสําหรับลูกหนี้ให้เช่าซื้อ และลูกหนี้ให้เช่าแบบลีสซิ่ง สถาบันการเงินต้องคํานวณจากยอดลูกหนี้ตามจํานวนเงินให้เช่าซื้อหรือให้เช่าแบบลีสซึ่งคงค้างซึ่งเป็นยอดสุทธิที่หักยอดคงเหลือจากคอกผลเช่าซื้อรอการตัดบัญชีหรือรายได้ทางการเงินรอการรับรู้ออกแล้ว ทั้งนี้ กรณีที่เป็นการให้เช่าซื้อและการให้เช่าแบบลีสซิ่ง ในกรณียานพาหนะและเครื่องจักร สถาบันการเงินสามารถนํามูลค่าของยานพาหนะและเครื่องจักรตามที่กําหนดในข้อ 5.2.9 มาหักออกจากยอดลูกหนี้ตามวรรคหนึ่งก่อนการกันเงินสํารองได้ 5.2.7 การกันเงินสํารองสําหรับลูกหนี้ที่มีสัญญาจะซื้อจะขาย ในการคํานวณเงินกันสํารองสําหรับลูกหนี้ที่สถาบันการเงินมีสัญญาจะซื้อจะขายให้กับบุคคลภายนอก สถาบันการเงินต้องคํานวณการกันสํารองโดยให้นํามูลค่าตามราคาซื้อขายมาหักออกจากราคาตามบัญชีของลูกหนี้ก่อนการกันเงินสํารองโดยมีเงื่อนไข ดังนี้ (1) ต้องมีหนังสือค้ําประกันการซื้อจากสถาบันการเงินอื่น หรือผู้ซื้อได้มีการวางเงินเป็นประกันไม่ต่ํากว่าร้อยละ 20 ของราคาซื้อขาย (2) ต้องดําเนินการซื้อขายให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปี นับจากวันทําสัญญาจะซื้อจะขาย 5.2.8 การกันเงินสํารองสําหรับลูกหนี้เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์ ในกรณีสถาบันการเงินที่เป็นบริษัทเงินทุนที่ยังมีลูกหนี้เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์อยู่ก่อนที่จะทําการแยกธุรกิจเงินทุนและธุรกิจหลักทรัพย์ออกจากกัน ให้จัดชั้นเฉพาะส่วนต่างระหว่างยอดหนี้ที่สูงกว่ามูลค่าหลักประกันเป็นสินเชื่อจัดชั้นสงสัยจะสูญ และกันเงินสํารองในอัตราร้อยละ 100 5.2.9 การนํามูลค่าหลักประกันไปใช้ในการกันเงินสํารอง ในการกันเงินสํารองสําหรับสินทรัพย์จัดชั้นทุกประเภท เว้นแต่สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญตามข้อ 5.2.2 (2.3) (2.4) และ (2.6) ให้นํามูลค่าของหลักประกันซึ่งได้ประเมินราคาตามแนวนโยบายการประเมินมูลค่าหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้ของสถาบันการเงินตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดมาหักออกจากราคาตามบัญชีของลูกหนี้ก่อนการกันเงินสํารอง โดยสถาบันการเงินสามารถเลือกที่จะนําหลักประกันมาหักออกจากบัญชีใดของลูกหนี้ก่อนก็ได้ ทั้งนี้ มูลค่าของหลักประกันที่นํามาหักได้จะต้องไม่สูงเกินกว่าวงเงินที่ระบุในสัญญาจํานํา สัญญาจํานอง สัญญาค้ําประกัน หรือสัญญาหลักประกันอื่นแล้วแต่กรณีและประเภทหลักประกัน มูลค่าที่จะนํามาหักได้ รวมทั้งความถี่ในการประเมินราคาหลักประกันแต่ละประเภทให้เป็นไปตามตารางสรุปประเภทของหลักประกัน และมูลค่าของหลักประกันที่สามารถนํามาหักออกจากราคาตามบัญชีของลูกหนี้ก่อนการกันเงินสํารองตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดตามเอกสารแนบ 4 5.2.10 การจ่ายเงินปันผล ในระหว่างเวลาที่สถาบันการเงินยังไม่ได้ตัดสินทรัพย์ที่เสียหายออกจากบัญชี หรือยังกันเงินสํารองสําหรับสินทรัพย์และภาระผูกพันที่อาจเสียหายและไม่เสียหายไม่ครบทั้งจํานวน สถาบันการเงินจะจ่ายเงินปันผลหรือเงินตอบแทนอื่นใดแก่ผู้ถือหุ้นมิได้ 5.2.11 การกันเงินสํารองที่เข้มงวดกว่าที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด ในกรณีที่สถาบันการเงินประสงค์จะจัดชั้นสินทรัพย์และกันเงินสํารองโดยใช้เกณฑ์ที่เข้มงวดกว่าข้อกําหนดตามประกาศฉบับนี้ ให้สถาบันการเงินสามารถกระทําได้ ทั้งนี้ ในกรณีที่สถาบันการเงินมีความประสงค์จะตัดลูกหนี้ออกจากบัญชีเนื่องจากเห็นว่าไม่สามารถที่จะเรียกชําระหนี้คืนได้ เช่น ได้ดําเนินคดีทางกฎหมายแล้ว ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์สินที่จะชําระหนี้ได้ หรือไม่มีบุคคลค้ําประกัน หรือหลักประกันไม่มีค่าแล้ว สถาบันการเงินสามารถดําเนินการได้ รวมถึงกรณีการตัดลูกหนี้ออกจากบัญชี สามารถตัดบัญชีใดบัญชีหนึ่งออกก็ได้ และเพื่อประโยชน์ในการควบคุมและเพื่อป้องกันการทุจริตที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต สถาบันการเงินควรดําเนินการ ดังต่อไปนี้ (1) กําหนดนโยบาย หลักเกณฑ์ หรือแนวปฏิบัติในการตัดลูกหนี้ออกจากบัญชี และการควบคุมภายในให้ชัดเจนและสามารถตรวจสอบได้ (2) การตัดลูกหนี้ออกจากบัญชีจะต้องไม่เป็นการเอื้อประโยชน์แก่กรรมการ ผู้บริหารระดับสูง ผู้ถือหุ้นของสถาบันการเงิน หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง หรือกิจการที่บุคคลดังกล่าวมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง 5.2.12 การสอบทานเงินให้สินเชื่อและภาระผูกพัน สถาบันการเงินต้องทําการสอบทานและจัดทํารายงานการสอบทานเงินให้สินเชื่อ เงินให้กู้ยืม ภาระผูกพัน และธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อตามแนวนโยบายการสอบทานเงินให้สินเชื่อ เงินให้กู้ยืม ภาระผูกพัน และธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดอื่นๆ - 6. วันเริ่มต้นบังคับใช้ ประกาศฉบับนี้ ให้ใช้บังคับตั้งแต่งวดการบัญชีหลังของปี 2551 เป็นต้นไปผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ.2551 (นางธาริษา วัฒนเกส)ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย