คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4408/2542หลักกฎหมาย: หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานมีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ซึ่งสาระสำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญาสำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารนั้นคงมีเฉพาะชื่อบริษัท อ. โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้เป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ลักษณะของเอกสารดังกล่าวจึงยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้ การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานปลอมเอกสารโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264, 265, 268 และ 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 265, 268 ลงโทษตามมาตรา 268 วรรคสองจำคุก 2 ปี จำเลยที่ 2 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 268 วรรคแรกจำคุก 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1 ไว้มีกำหนด 2 ปี ยกฟ้องจำเลยที่ 2 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด ซึ่งมีจำเลยที่ 1 เป็นกรรมการผู้จัดการ ได้รับเหมาช่วงงานก่อสร้างทางหลวง สายม่วงสามสิบ-พนา-ตระการพืชผล มาจากห้างหุ้นส่วนจำกัดพรเกษม ผู้ซึ่งประมูลการก่อสร้างมาจากกรมทางหลวง บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 ได้จ้างเหมาแรงงานให้โจทก์ทำงานดังกล่าวต่อมาโจทก์ได้นำสัญญาว่าจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.3 มาฟ้องเรียกค่าจ้างจากบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด จำเลยในคดีดังกล่าวนำสืบต่อสู้ว่า สัญญาว่าจ้างเป็นไปตามเอกสารหมาย จ.8 ซึ่งข้อความและการพิมพ์แตกต่างกับเอกสารหมาย จ.3 มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดฐานปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.8 ที่โจทก์อ้างว่าเป็นเอกสารที่จำเลยที่ 1 ปลอมขึ้นนั้น มีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ ซึ่งเนื้อหาสาระที่สำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อของคู่สัญญาและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญา สำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารหมาย จ.8 นั้น คงมีเฉพาะชื่อบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้ในฐานะเป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ตามลักษณะของเอกสารหมาย จ.8 ดังกล่าวยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารหมาย จ.8 ขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิด ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดตามฟ้องนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 1 ด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4408/2542นาย อำนาจ หรือ พิเชษฐ์ ศรีเพชราวุธโจทก์นาย วิเชียร ไลละวิทย์ มงคล กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 264หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานมีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ซึ่งสาระสำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญาสำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารนั้นคงมีเฉพาะชื่อบริษัท อ. โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้เป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ลักษณะของเอกสารดังกล่าวจึงยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้ การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานปลอมเอกสารโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264, 265, 268 และ 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 265, 268 ลงโทษตามมาตรา 268 วรรคสองจำคุก 2 ปี จำเลยที่ 2 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 268 วรรคแรกจำคุก 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1 ไว้มีกำหนด 2 ปี ยกฟ้องจำเลยที่ 2 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด ซึ่งมีจำเลยที่ 1 เป็นกรรมการผู้จัดการ ได้รับเหมาช่วงงานก่อสร้างทางหลวง สายม่วงสามสิบ-พนา-ตระการพืชผล มาจากห้างหุ้นส่วนจำกัดพรเกษม ผู้ซึ่งประมูลการก่อสร้างมาจากกรมทางหลวง บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 ได้จ้างเหมาแรงงานให้โจทก์ทำงานดังกล่าวต่อมาโจทก์ได้นำสัญญาว่าจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.3 มาฟ้องเรียกค่าจ้างจากบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด จำเลยในคดีดังกล่าวนำสืบต่อสู้ว่า สัญญาว่าจ้างเป็นไปตามเอกสารหมาย จ.8 ซึ่งข้อความและการพิมพ์แตกต่างกับเอกสารหมาย จ.3 มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดฐานปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.8 ที่โจทก์อ้างว่าเป็นเอกสารที่จำเลยที่ 1 ปลอมขึ้นนั้น มีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ ซึ่งเนื้อหาสาระที่สำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อของคู่สัญญาและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญา สำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารหมาย จ.8 นั้น คงมีเฉพาะชื่อบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้ในฐานะเป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ตามลักษณะของเอกสารหมาย จ.8 ดังกล่าวยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารหมาย จ.8 ขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิด ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดตามฟ้องนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 1 ด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1(อร่าม หุตางกูร-ธนะพัฒน์ แจ่มจันทร์-อรรถพร บู่สาลี)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ผ่านมา พอมีจุดแยกพิจารณาว่ากรณีใดเป็นเอกสารปลอม กรณีใดเป็นเอกสารเท็จ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงเอกสารภายหลังตนได้ทำแล้วเสร็จและส่งมอบให้บุคคลอื่นไปแล้ว แม้จะแก้จากผิดให้เป็นถูกก็เป็นปลอมเอกสารเนื่องจากไม่มีอำนาจกระทำแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 938/2498,31/2491) แต่ถ้ามีอำนาจทำเอกสารแล้ว แต่ข้อความไม่เป็นความจริงกรณีนี้ไม่เป็นปลอมเอกสาร ทำแบบ ส.ค.1 เป็นเท็จไปยื่นต่อเจ้าหน้าที่ไม่ผิดปลอมเอกสารเพราะเป็นเอกสารของจำเลย ส่วนข้อความที่แจ้งจะถูกต้องหรือไม่ เป็นแต่เรื่องแจ้งความเท็จ ไม่ใช่ปลอมหนังสือใครหรือตั้งใจจะเป็นหนังสือของคนอื่น(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1172/2505) การใช้ชื่อปลอมในการเปิดบัญชีฝากเงินและออกเช็คเบิกเงินจากบัญชีดังกล่าวในแผนการฉ้อโกง ไม่ผิดปลอมเอกสาร เพราะเป็นของตนเอง แต่ไม่ใช่นามจริงเท่านั้น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 151/2507) ตามข้อเท็จจริงในคดีนี้ฟังยุติว่า จำเลยที่ 1 เป็นกรรมการผู้จัดการบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด จำเลยที่ 1 ย่อมมีอำนาจที่จะดำเนินการใด ๆ ในกิจการของบริษัทได้ สัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.8 ที่โจทก์อ้างว่า เป็นเอกสารปลอมเป็นเอกสารที่จำเลยที่ 1 มีอำนาจที่จะกระทำได้ แม้ข้อความ ไม่ตรงกับความจริงก็ไม่เป็นเอกสารปลอม ปัญหาที่น่าพิจารณาต่อไปว่า ข้อความตามสัญญาจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.8 กับสัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.3 บางส่วนไม่ตรงกันจะถือได้หรือไม่ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือประชาชน จะเห็นได้ว่าตามข้อเท็จจริงในคดีนี้ สัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.8 ที่จำเลยที่ 1 ทำขึ้นแล้วนำไปใช้ประกอบการเบิกความในคดีแพ่งนั้น เป็นเพียงแบบของสัญญาที่มีการพิมพ์ข้อความไว้บางส่วนและมีช่องว่างไว้เติมข้อความซึ่งจะคล้ายกับแบบของสัญญาทั่ว ๆ ไป เมื่อพิจารณาแล้วไม่ปรากฏชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดเข้าไปเกี่ยวข้องกับเอกสารดังกล่าวแม้ข้อความจะไม่ตรงกับเอกสารหมาย จ.3 ก็ไม่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ใดเทียบเคียงข้อเท็จจริง ในคดีนี้กับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6898/2539 จำเลยที่ 2 นำหนังสือมอบอำนาจซึ่งมีแต่ลายพิมพ์นิ้วมือของ ย. ในช่องผู้มอบอำนาจ แต่ยังไม่ได้กรอกข้อความมาบอกให้ ส.กรอกข้อความว่าย. มอบอำนาจให้จำเลยที่ 1 ขายที่ดินให้กับผู้เสียหายตามความประสงค์ของ ย.โดยจำเลยที่2และผู้เสียหายทราบแล้วว่าย.ถึงแก่ความตาย ดังนี้การมอบอำนาจยังไม่สมบูรณ์ เมื่อผู้มอบอำนาจถึงแก่ความตายการมอบอำนาจสิ้นผล แต่จำเลยที่ 2 กลับทำให้การมอบอำนาจดูเสมือนเกิดขึ้นโดยสมบูรณ์ ด้วยการกรอกข้อความแม้ผู้เสียหายจะไม่เสียหาย แต่ก็อาจเกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใดหรือประชาชน การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264 วรรคสอง ซึ่งหากพิจารณาแล้วข้อเท็จจริงในคดีนี้หนังสือมอบอำนาจมีรายละเอียดทั้งผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจหากตัวผู้มอบอำนาจยังไม่ตายเอกสารดังกล่าวย่อมใช้ได้ เนื่องจากข้อความในเอกสารตรงกับความประสงค์ของผู้มอบอำนาจ แต่ปรากฏว่าขณะกรอกข้อความหนังสือมอบอำนาจนั้นสิ้นผลแล้วเนื่องจากความตายของผู้มอบอำนาจ หากมีการนำเอกสารดังกล่าวไปใช้อาจก่อให้ผู้อื่นหลงเชื่อได้ แต่สัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.8 คงมีแต่ชื่อของบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด ในฐานะ ผู้ว่าจ้าง ไม่มีชื่อของบุคคลอื่นใดเป็นคู่สัญญา การนำเอกสารดังกล่าวออกไปใช้ก็ไม่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ใด เกรียงไกรจรรยามั่นคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264, 265, 268 และ 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 265, 268 ลงโทษตามมาตรา 268 วรรคสองจำคุก 2 ปี จำเลยที่ 2 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 268 วรรคแรกจำคุก 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1 ไว้มีกำหนด 2 ปี ยกฟ้องจำเลยที่ 2 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด ซึ่งมีจำเลยที่ 1 เป็นกรรมการผู้จัดการ ได้รับเหมาช่วงงานก่อสร้างทางหลวง สายม่วงสามสิบ-พนา-ตระการพืชผล มาจากห้างหุ้นส่วนจำกัดพรเกษม ผู้ซึ่งประมูลการก่อสร้างมาจากกรมทางหลวง บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 ได้จ้างเหมาแรงงานให้โจทก์ทำงานดังกล่าวต่อมาโจทก์ได้นำสัญญาว่าจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.3 มาฟ้องเรียกค่าจ้างจากบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด จำเลยในคดีดังกล่าวนำสืบต่อสู้ว่า สัญญาว่าจ้างเป็นไปตามเอกสารหมาย จ.8 ซึ่งข้อความและการพิมพ์แตกต่างกับเอกสารหมาย จ.3 มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดฐานปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.8 ที่โจทก์อ้างว่าเป็นเอกสารที่จำเลยที่ 1 ปลอมขึ้นนั้น มีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ ซึ่งเนื้อหาสาระที่สำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อของคู่สัญญาและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญา สำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารหมาย จ.8 นั้น คงมีเฉพาะชื่อบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้ในฐานะเป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ตามลักษณะของเอกสารหมาย จ.8 ดังกล่าวยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารหมาย จ.8 ขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิด ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดตามฟ้องนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 1 ด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4408/2542นาย อำนาจ หรือ พิเชษฐ์ ศรีเพชราวุธโจทก์นาย วิเชียร ไลละวิทย์ มงคล กับพวกจำเลย ป.อ. ม. 264หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานมีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ซึ่งสาระสำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญาสำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารนั้นคงมีเฉพาะชื่อบริษัท อ. โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้เป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ลักษณะของเอกสารดังกล่าวจึงยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้ การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานปลอมเอกสารโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264, 265, 268 และ 83ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้องจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 265, 268 ลงโทษตามมาตรา 268 วรรคสองจำคุก 2 ปี จำเลยที่ 2 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 268 วรรคแรกจำคุก 1 ปีจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้เป็นว่า ให้รอการลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1 ไว้มีกำหนด 2 ปี ยกฟ้องจำเลยที่ 2 นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงรับฟังได้เป็นยุติว่า บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด ซึ่งมีจำเลยที่ 1 เป็นกรรมการผู้จัดการ ได้รับเหมาช่วงงานก่อสร้างทางหลวง สายม่วงสามสิบ-พนา-ตระการพืชผล มาจากห้างหุ้นส่วนจำกัดพรเกษม ผู้ซึ่งประมูลการก่อสร้างมาจากกรมทางหลวง บริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 ได้จ้างเหมาแรงงานให้โจทก์ทำงานดังกล่าวต่อมาโจทก์ได้นำสัญญาว่าจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.3 มาฟ้องเรียกค่าจ้างจากบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด จำเลยในคดีดังกล่าวนำสืบต่อสู้ว่า สัญญาว่าจ้างเป็นไปตามเอกสารหมาย จ.8 ซึ่งข้อความและการพิมพ์แตกต่างกับเอกสารหมาย จ.3 มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยที่ 1 ว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดฐานปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมตามฟ้องหรือไม่เห็นว่า หนังสือสัญญาจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.8 ที่โจทก์อ้างว่าเป็นเอกสารที่จำเลยที่ 1 ปลอมขึ้นนั้น มีข้อความในลักษณะแบบของสัญญาซึ่งมีข้อความที่พิมพ์ไว้แล้ว มีช่องว่างสำหรับเติมข้อความที่ต้องการไว้ ซึ่งเนื้อหาสาระที่สำคัญที่จะต้องเติมประการแรกก็คือ ชื่อของคู่สัญญาและลายมือชื่อของคู่สัญญาที่จะต้องรับผิดและพยานท้ายสัญญา สำหรับชื่อของคู่สัญญาในเอกสารหมาย จ.8 นั้น คงมีเฉพาะชื่อบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด โดยจำเลยที่ 1 กรรมการผู้จัดการระบุในฐานะผู้ว่าจ้าง และจำเลยที่ 1 ได้ลงชื่อท้ายสัญญาในช่องผู้ว่าจ้างเท่านั้น โดยไม่มีชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดที่ระบุไว้ในฐานะเป็นคู่สัญญาในฐานะผู้รับจ้างไว้เลย ตามลักษณะของเอกสารหมาย จ.8 ดังกล่าวยังไม่เป็นสัญญาที่จะใช้บังคับผู้หนึ่งผู้ใดให้ต้องรับผิดได้การที่จำเลยที่ 1 ทำเอกสารหมาย จ.8 ขึ้นมาเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือแก่ผู้อื่นหรือประชาชน จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิด ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 วินิจฉัยว่าจำเลยที่ 1 กระทำผิดตามฟ้องนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังขึ้น"พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 1 ด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1(อร่าม หุตางกูร-ธนะพัฒน์ แจ่มจันทร์-อรรถพร บู่สาลี)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ผ่านมา พอมีจุดแยกพิจารณาว่ากรณีใดเป็นเอกสารปลอม กรณีใดเป็นเอกสารเท็จ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงเอกสารภายหลังตนได้ทำแล้วเสร็จและส่งมอบให้บุคคลอื่นไปแล้ว แม้จะแก้จากผิดให้เป็นถูกก็เป็นปลอมเอกสารเนื่องจากไม่มีอำนาจกระทำแล้ว (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 938/2498,31/2491) แต่ถ้ามีอำนาจทำเอกสารแล้ว แต่ข้อความไม่เป็นความจริงกรณีนี้ไม่เป็นปลอมเอกสาร ทำแบบ ส.ค.1 เป็นเท็จไปยื่นต่อเจ้าหน้าที่ไม่ผิดปลอมเอกสารเพราะเป็นเอกสารของจำเลย ส่วนข้อความที่แจ้งจะถูกต้องหรือไม่ เป็นแต่เรื่องแจ้งความเท็จ ไม่ใช่ปลอมหนังสือใครหรือตั้งใจจะเป็นหนังสือของคนอื่น(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1172/2505) การใช้ชื่อปลอมในการเปิดบัญชีฝากเงินและออกเช็คเบิกเงินจากบัญชีดังกล่าวในแผนการฉ้อโกง ไม่ผิดปลอมเอกสาร เพราะเป็นของตนเอง แต่ไม่ใช่นามจริงเท่านั้น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 151/2507) ตามข้อเท็จจริงในคดีนี้ฟังยุติว่า จำเลยที่ 1 เป็นกรรมการผู้จัดการบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด จำเลยที่ 1 ย่อมมีอำนาจที่จะดำเนินการใด ๆ ในกิจการของบริษัทได้ สัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.8 ที่โจทก์อ้างว่า เป็นเอกสารปลอมเป็นเอกสารที่จำเลยที่ 1 มีอำนาจที่จะกระทำได้ แม้ข้อความ ไม่ตรงกับความจริงก็ไม่เป็นเอกสารปลอม ปัญหาที่น่าพิจารณาต่อไปว่า ข้อความตามสัญญาจ้างเหมาแรงงานตามเอกสารหมาย จ.8 กับสัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.3 บางส่วนไม่ตรงกันจะถือได้หรือไม่ว่าเป็นการกระทำโดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่โจทก์หรือประชาชน จะเห็นได้ว่าตามข้อเท็จจริงในคดีนี้ สัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.8 ที่จำเลยที่ 1 ทำขึ้นแล้วนำไปใช้ประกอบการเบิกความในคดีแพ่งนั้น เป็นเพียงแบบของสัญญาที่มีการพิมพ์ข้อความไว้บางส่วนและมีช่องว่างไว้เติมข้อความซึ่งจะคล้ายกับแบบของสัญญาทั่ว ๆ ไป เมื่อพิจารณาแล้วไม่ปรากฏชื่อโจทก์หรือบุคคลอื่นใดเข้าไปเกี่ยวข้องกับเอกสารดังกล่าวแม้ข้อความจะไม่ตรงกับเอกสารหมาย จ.3 ก็ไม่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ใดเทียบเคียงข้อเท็จจริง ในคดีนี้กับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6898/2539 จำเลยที่ 2 นำหนังสือมอบอำนาจซึ่งมีแต่ลายพิมพ์นิ้วมือของ ย. ในช่องผู้มอบอำนาจ แต่ยังไม่ได้กรอกข้อความมาบอกให้ ส.กรอกข้อความว่าย. มอบอำนาจให้จำเลยที่ 1 ขายที่ดินให้กับผู้เสียหายตามความประสงค์ของ ย.โดยจำเลยที่2และผู้เสียหายทราบแล้วว่าย.ถึงแก่ความตาย ดังนี้การมอบอำนาจยังไม่สมบูรณ์ เมื่อผู้มอบอำนาจถึงแก่ความตายการมอบอำนาจสิ้นผล แต่จำเลยที่ 2 กลับทำให้การมอบอำนาจดูเสมือนเกิดขึ้นโดยสมบูรณ์ ด้วยการกรอกข้อความแม้ผู้เสียหายจะไม่เสียหาย แต่ก็อาจเกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใดหรือประชาชน การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 264 วรรคสอง ซึ่งหากพิจารณาแล้วข้อเท็จจริงในคดีนี้หนังสือมอบอำนาจมีรายละเอียดทั้งผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจหากตัวผู้มอบอำนาจยังไม่ตายเอกสารดังกล่าวย่อมใช้ได้ เนื่องจากข้อความในเอกสารตรงกับความประสงค์ของผู้มอบอำนาจ แต่ปรากฏว่าขณะกรอกข้อความหนังสือมอบอำนาจนั้นสิ้นผลแล้วเนื่องจากความตายของผู้มอบอำนาจ หากมีการนำเอกสารดังกล่าวไปใช้อาจก่อให้ผู้อื่นหลงเชื่อได้ แต่สัญญาจ้างเหมาแรงงานเอกสารหมาย จ.8 คงมีแต่ชื่อของบริษัทอุบลสหธรรมขนส่ง (1983) จำกัด ในฐานะ ผู้ว่าจ้าง ไม่มีชื่อของบุคคลอื่นใดเป็นคู่สัญญา การนำเอกสารดังกล่าวออกไปใช้ก็ไม่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ใด เกรียงไกรจรรยามั่น