คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6342/2538หลักกฎหมาย: โจทก์เป็นเพียงผู้ให้เช่ารถเพื่อใช้บรรทุกและเก็บสินค้าคือเครื่องจักรพิพาทไว้ในบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยจนกว่าเจ้าของสินค้าจะขนย้ายออกไปเท่านั้นไม่ได้มีสัญญาต่อกันว่าโจทก์จะต้องขนสินค้าดังกล่าวไปส่งให้แก่เจ้าของสินค้าณสถานที่แห่งอื่นอย่างไรจึงไม่มีค่าระวางพาหนะและอุปกรณ์ที่โจทก์จะเรียกเอาจากเจ้าของสินค้าได้คงมีเฉพาะค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระอยู่สัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าจึงไม่ใช่สัญญารับขนของโจทก์จึงอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา630ยึดหน่วงเครื่องจักรพิพาทที่จำเลยที่6และที่7ประมูลซื้อไว้เพื่อเป็นประกันการชำระค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระหาได้ไม่และเมื่อโจทก์ไม่มีสิทธิยึดหน่วงดังกล่าวการที่จำเลยที่2ร่วมกับจำเลยที่7เข้าทำการตรวจค้นที่ทำการของโจทก์แล้วยึดเอาเครื่องจักรพิพาทจากโจทก์ไปจึงไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งเจ็ดร่วมกันชำระหนี้ในมูลละเมิดอันเป็นการขอให้ชำระหนี้ที่ไม่อาจแบ่งแยกได้ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยที่1ร่วมกับจำเลยที่2ที่5ที่6และที่7ชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อจำเลยที่2ที่5ที่6และที่7ไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ศาลฎีกาเห็นสมควรพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่1ซึ่งไม่ได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา245(1)ประกอบด้วยมาตรา247โจทก์ ฟ้อง ว่า มี ผู้นำ สินค้า เครื่องจักร ซึ่ง เป็น ของเก่า จากประเทศ เยอรมนี เข้า มา ใน ประเทศ ไทย ทางเรือ ผู้นำ เข้า สินค้า ดังกล่าว ได้ว่า จ้าง รถเทรลเลอร์ โจทก์ จำนวน 2 คัน ใน อัตรา ค่าจ้าง วัน ละ5,000 บาท มี การ ขนถ่าย สินค้า ขึ้น บรรทุก รถเทรลเลอร์ ทั้งสอง คัน แล้วแต่ ยัง ลาก จูง ออกจาก บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่ได้ ทั้งนี้เพราะ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ดำเนิน พิธี ทาง ศุลกากร และ ชำระ ค่าธรรมเนียมให้ แก่ การท่าเรือแห่งประเทศไทย เสีย ก่อน โจทก์ คอย อยู่ เป็น เวลาหลาย เดือน แต่ ผู้นำ เข้า มิได้ ดำเนินการ ดังกล่าว โจทก์ จะ ขน เครื่องจักรลง วาง ไว้ กับ พื้น ก็ ไม่อาจ ทำได้ เนื่องจาก เครื่องจักร แต่ละ เครื่องมี น้ำหนัก ถึง เครื่อง ละ 32 ตัน การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่อนุญาต ให้วาง บน พื้น ต่อมา กรมศุลกากร ได้ ทำการ ขายทอดตลาด สินค้า เครื่องจักรราย นี้ จำเลย ที่ 6 ประมูล ซื้อ ได้ โจทก์ ได้ มี หนังสือ ถึง กรมศุลกากรขอรับ เงิน ค่าขาย ทอดตลาด ภายหลัง จาก หัก ภาษีอากร ตาม กฎหมาย แล้วเป็น การ ชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ชำระ ให้แก่ โจทก์ แต่ กรมศุลกากร แจ้ง ว่า ไม่อาจ ดำเนินการ ให้ ได้ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ได้ ตกลง ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร ที่ ประมูล ได้ ไป ส่งยัง จุดหมาย ปลายทาง โจทก์ ขอให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ชำระ ค่าระวางพาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ค้างชำระ เสีย ก่อน แต่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ยอม ชำระ โจทก์ จึง ใช้ สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ ตาม กฎหมายหลังจาก นั้น จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 สมคบ กัน ร้องทุกข์ อันเป็นเท็จต่อ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า โจทก์ และ นาย แสงทอง บุณย์ศุภา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ยักยอก เครื่องจักร ที่ จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ จาก กรมศุลกากร จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจ คัน ที่ทำการ ของ โจทก์ บริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทย โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ บุคคล เหล่านั้น ทราบ แล้ว ว่าโจทก์ เป็น ผู้รับจ้าง ทำการ ขนส่ง เมื่อ ผู้นำ เข้า ยัง ไม่ชำระค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ต้อง ใช้ สิทธิยึดหน่วงตาม กฎหมาย แต่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ใช้ อำนาจ หน้าที่โดยมิชอบ ทำการ ยึด เครื่องจักร ดังกล่าว ไป จาก การ ครอบครอง ของ โจทก์และ มอบ ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 นำ ไป ติด ตั้ง ใน โรงงาน ของ จำเลย ที่ 6โดย มี เจตนา ช่วยเหลือ มิให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ต้อง เสีย เงินค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ ทำให้ โจทก์ ได้รับ ความเสียหายโจทก์ มี หนังสือ ร้องเรียน ไป ยัง จำเลย ที่ 5 กล่าว โทษ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า กระทำการ โดยมิชอบ ด้วย หน้าที่ ทำให้ โจทก์ ได้รับความเสียหาย ขอให้ ดำเนินการ สอบสวน และ ใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ โจทก์เป็น เงิน จำนวน 2,385,000 บาท จำเลย ที่ 5 ทราบ แล้ว เพิกเฉย จำเลย ที่ 5และ ที่ 6 ใน ฐานะ ตัวการ และ นายจ้าง จะ ต้อง รับผิด ใน ผล แห่ง ละเมิดของ ตัวแทน และ ลูกจ้าง ชดใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยนับแต่ วัน ทำละเมิด ถึง วันฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ดร่วมกัน ชดใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยจำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 5 ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงเครื่องจักร ราย นี้ เพราะ เครื่องจักร ดังกล่าว ทั้ง สอง เครื่องมี ถิ่น กำเนิด จาก ประเทศ เยอรมนี และ โจทก์ นำ รถเทรลเลอร์ ไป รับ เครื่องจักร จาก เรือ โดย มิได้ ระบุ ว่า ผู้ใด เป็น ผู้ว่าจ้าง ภายหลังเครื่องจักร ตกเป็น ของ แผ่นดิน ตาม กฎหมาย กรมศุลกากร ได้ ดำเนินการขายทอดตลาด ตาม มาตรา 61 แห่ง พระราชบัญญัติ ศุลกากร พ.ศ. 2469ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 329 พ.ศ. 2515 ข้อ 10 จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ กรมศุลกากร จึง ส่งมอบ เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ ให้ แก่จำเลย ที่ 6 และ จำเลย ที่ 6 ได้ว่า จ้าง โจทก์ ขน เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 6 ชำระ ค่าจ้าง ให้ โจทก์ครบถ้วน แล้ว แต่ พนักงาน โจทก์ คง นำ เฉพาะ อุปกรณ์ ของ เครื่องจักร ไป ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 ส่วน เครื่องจักร จำนวน 2 เครื่อง โจทก์ ไม่ จัด ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โจทก์ จึง เป็น ฝ่าย ผิดสัญญา รับขนส่ง สินค้า จึงไม่มี สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ โจทก์ ไม่ใช่ ผู้ครอบครอง ทรัพย์จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 7 ได้ ร้องทุกข์เจ้าพนักงาน ตำรวจ สอบสวน ข้อเท็จจริง เบื้องต้น แล้ว เห็นว่า มีมูลจำเลย ที่ 2 จึง ขอ หมาย ค้น จาก จำเลย ที่ 1 และ ร่วม กับ จำเลย ที่ 3และ ที่ 4 ตรวจ ยึด เครื่องจักร ของ จำเลย ที่ 6 จำนวน 2 เครื่อง จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง ต่อมา จำเลย ที่ 2 ได้ ขออนุมัติ จับกุม ตัว นาย แสงทอง หัวหน้ากอง เดิน รถเทรลเลอร์ ของ โจทก์ มา ดำเนินคดี ใน ข้อหา ฐาน ยักยอกทรัพย์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 ปฏิบัติ ราชการ ไป ตาม อำนาจ หน้าที่ มิได้กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 และ จำเลย ที่ 5 จึง ไม่ต้องรับผิด ต่อ โจทก์ ค่าเสียหาย ที่ โจทก์ เรียก สูง เกิน ไป ขอให้ ยกฟ้องจำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ เครื่องจักร พิพาท ได้ จาก กรมศุลกากร และ ได้ ชำระราคา แล้ว กรรมสิทธิ์ ใน เครื่องจักร พิพาท จึง ตกเป็น ของ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 เมื่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักรพิพาท โจทก์ ก็ ต้อง ปฏิบัติ ตาม สัญญาจ้าง แต่ โจทก์ กลับ ใช้ สิทธิอัน ไม่สุจริต นำ เครื่องจักร พิพาท ไป โดยทุจริต เป็น การกระทำ ละเมิดต่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ทำให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ได้รับ ความเสียหายคิด เป็น เงิน ทั้งสิ้น จำนวน 500,000 บาท ขอให้ ยกฟ้อง โจทก์ และ บังคับให้ โจทก์ ใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ที่ 7 กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ใน ฐานะ ส่วนตัว และ ตัวแทน ของ จำเลย ที่ 6 จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ที่ 7 มิได้ เสียหาย เป็น ส่วนตัว ฟ้องแย้ง ขาดอายุความ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่น ด้วยแต่ สำหรับ เครื่องจักร พิพาท โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ทราบ แล้ว ว่า จะ ไม่ทำ การ ขนส่ง ให้ ก่อน ซื้อ เครื่องจักร พิพาท จำเลย ที่ 6ที่ 7 ทราบ อยู่ แล้ว ว่า เครื่องจักร ดังกล่าว บรรทุก อยู่ บน รถ โจทก์พร้อม ทั้ง ค้างชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ต่าง ๆ ตลอดจนค่าธรรมเนียม อื่น ๆ แก่ โจทก์ ด้วย ขณะที่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ติดต่อ ว่าจ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่นเจ้าหน้าที่ ของ โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ ทราบ ถึง สิทธิยึดหน่วง ของ โจทก์ และแจ้ง ให้ รับ เงิน ค่าจ้าง ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท คืน แต่ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ไม่ยอม รับ คืน จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ได้ รับ ความเสียหายใด ๆ ทั้งสิ้น ขอให้ ยกฟ้อง แย้งระหว่าง พิจารณา โจทก์ ขอ ถอนฟ้อง จำเลย ที่ 3 และ ที่ 4ศาลชั้นต้น อนุญาตศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ชำระ เงิน จำนวน 500,000 บาท แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ให้ยก ฟ้องจำเลย ที่ 1 ที่ 2 และ ที่ 5 และ ยกฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ที่ 6 ที่ 7โจทก์ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ร่วมกัน ชำระ เงิน จำนวน 2,385,000 บาท แก่ โจทก์ นอกจากที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ว่า โจทก์ มีสิทธิ ยึด หน่วงเครื่องจักร พิพาท ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630หรือไม่ ปัญหา นี้ พิจารณา บทบัญญัติ แห่ง มาตรา ดังกล่าว ซึ่ง บัญญัติ ว่า"ผู้ขนส่ง ชอบ ที่ จะ ยึด หน่วง เอา ของ ไว้ ก่อน ได้ ตาม ที่ จำเป็น เพื่อ ประกันการ ใช้ เงิน ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ " แล้ว จะ เห็น ได้ว่า ผู้มีสิทธิยึด หน่วง ต้อง เป็น ผู้ขนส่ง ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 608และ 610 ผู้ขนส่ง คือ บุคคล ผู้รับขนส่ง ของ หรือ คนโดยสาร เพื่อ บำเหน็จเป็น ทาง ค้า ปกติ ของ ตน บุคคล ผู้ทำ ความ ตกลง กับ ผู้ขนส่ง เพื่อ ให้ ขนของส่ง ไป เรียกว่า ผู้ส่ง หรือ ผู้ตราส่ง บุคคล ผู้ซึ่ง เขา ส่ง ของ ไป ถึงเรียกว่า ผู้รับตราส่ง บำเหน็จ อัน จะ ต้อง จ่าย ให้ เพื่อ การ ขนส่ง ของ นั้นเรียกว่า ค่าระวาง พาหนะ บทบัญญัติ ดังกล่าว นี้ ย่อม มี ความหมาย ชัดแจ้งอยู่ แล้ว ว่า การ รับขนของ เป็น สัญญา ที่ ผู้ขนส่ง ตกลง จะ ทำการ ขนส่ง ของจาก ที่ หนึ่ง ไป ยัง อีก ที่ หนึ่ง โดย เรียก ค่าระวาง พาหนะ จาก ผู้ส่งหรือ ผู้ตราส่ง ใน ชั้น นี้ จึง เห็นสมควร วินิจฉัย เสีย ก่อน ว่า ข้อตกลงระหว่าง โจทก์ กับ ผู้นำ เข้า เครื่องจักร พิพาท หรือ เจ้าของ สินค้า ดังกล่าวเป็น สัญญา รับขนของ หรือไม่ ตาม ข้อเท็จจริง ดังกล่าว จะ เห็น ได้ว่าโจทก์ เป็น เพียง ผู้ให้เช่า รถ เท รลเลอร์หรือ รถบรรทุกโลบอยเพื่อ ใช้บรรทุก และ เก็บ สินค้า คือ เครื่องจักร พิพาท ไว้ ใน บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศ ไทย จนกว่า เจ้าของ สินค้า จะ ขนย้าย ออก ไป เท่านั้น ไม่ได้ มีสัญญา ต่อ กัน ว่า โจทก์ จะ ต้อง ขนสินค้า ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ เจ้าของ สินค้าณ สถานที่ แห่ง อื่น แต่อย่างใด จึง ไม่มี ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ที่ โจทก์ จะ เรียก เอา จาก เจ้าของ สินค้า ได้ คง มี เฉพาะ ค่าเช่า ที่ เจ้าของสินค้า ค้างชำระ อยู่ สัญญา ระหว่าง โจทก์ กับ เจ้าของ สินค้า จึง ไม่ใช่สัญญา รับขนของ และ ใน กรณี ดังกล่าว โจทก์ ก็ ไม่ใช่ ผู้ขนส่ง ฉะนั้นโจทก์ จะ อาศัย อำนาจ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630ยึด หน่วง เครื่องจักร พิพาท ซึ่ง จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ ได้จาก การ ขายทอดตลาด ของ กรมศุลกากร ไว้ เพื่อ เป็น ประกัน การ ชำระ ค่าเช่าที่ เจ้าของ สินค้า ค้างชำระ หาได้ไม่ เมื่อ โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงดังกล่าว การ ที่ จำเลย ที่ 2 ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจค้นที่ทำการ ของ โจทก์ แล้ว จำเลย ที่ 2 ยึด เอา เครื่องจักร พิพาท จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง การกระทำ ของ จำเลย ที่ 2 และ ที่ 7 จึง ไม่เป็น การ ละเมิดต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัย ปัญหา ตาม ฎีกา ข้อ อื่นของ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 อีก ต่อไป คำพิพากษาศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของ จำเลย ที่ 2ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฟังขึ้นเนื่องจาก คดี นี้ โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ด ร่วมกันชำระหนี้ ใน มูลละเมิด อันเป็น การ ขอให้ ชำระหนี้ อัน ไม่อาจ แบ่งแยก ได้ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ร่วม กับ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ชำระหนี้ แก่ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ ดัง วินิจฉัย มา แล้วศาลฎีกา เห็นสมควร พิพากษา ให้ มีผล ถึง จำเลย ที่ 1 ซึ่ง ไม่ได้ ฎีกา ด้วยตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245(1) ประกอบ ด้วยมาตรา 247"พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6342/2538องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พโจทก์พันตำรวจโท นคร ถาวรพานิช กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 608, ม. 630 ป.วิ.พ. ม. 245 (1), ม. 247โจทก์เป็นเพียงผู้ให้เช่ารถเพื่อใช้บรรทุกและเก็บสินค้าคือเครื่องจักรพิพาทไว้ในบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยจนกว่าเจ้าของสินค้าจะขนย้ายออกไปเท่านั้นไม่ได้มีสัญญาต่อกันว่าโจทก์จะต้องขนสินค้าดังกล่าวไปส่งให้แก่เจ้าของสินค้าณสถานที่แห่งอื่นอย่างไรจึงไม่มีค่าระวางพาหนะและอุปกรณ์ที่โจทก์จะเรียกเอาจากเจ้าของสินค้าได้คงมีเฉพาะค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระอยู่สัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าจึงไม่ใช่สัญญารับขนของโจทก์จึงอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา630ยึดหน่วงเครื่องจักรพิพาทที่จำเลยที่6และที่7ประมูลซื้อไว้เพื่อเป็นประกันการชำระค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระหาได้ไม่และเมื่อโจทก์ไม่มีสิทธิยึดหน่วงดังกล่าวการที่จำเลยที่2ร่วมกับจำเลยที่7เข้าทำการตรวจค้นที่ทำการของโจทก์แล้วยึดเอาเครื่องจักรพิพาทจากโจทก์ไปจึงไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งเจ็ดร่วมกันชำระหนี้ในมูลละเมิดอันเป็นการขอให้ชำระหนี้ที่ไม่อาจแบ่งแยกได้ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยที่1ร่วมกับจำเลยที่2ที่5ที่6และที่7ชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อจำเลยที่2ที่5ที่6และที่7ไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ศาลฎีกาเห็นสมควรพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่1ซึ่งไม่ได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา245(1)ประกอบด้วยมาตรา247โจทก์ ฟ้อง ว่า มี ผู้นำ สินค้า เครื่องจักร ซึ่ง เป็น ของเก่า จากประเทศ เยอรมนี เข้า มา ใน ประเทศ ไทย ทางเรือ ผู้นำ เข้า สินค้า ดังกล่าว ได้ว่า จ้าง รถเทรลเลอร์ โจทก์ จำนวน 2 คัน ใน อัตรา ค่าจ้าง วัน ละ5,000 บาท มี การ ขนถ่าย สินค้า ขึ้น บรรทุก รถเทรลเลอร์ ทั้งสอง คัน แล้วแต่ ยัง ลาก จูง ออกจาก บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่ได้ ทั้งนี้เพราะ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ดำเนิน พิธี ทาง ศุลกากร และ ชำระ ค่าธรรมเนียมให้ แก่ การท่าเรือแห่งประเทศไทย เสีย ก่อน โจทก์ คอย อยู่ เป็น เวลาหลาย เดือน แต่ ผู้นำ เข้า มิได้ ดำเนินการ ดังกล่าว โจทก์ จะ ขน เครื่องจักรลง วาง ไว้ กับ พื้น ก็ ไม่อาจ ทำได้ เนื่องจาก เครื่องจักร แต่ละ เครื่องมี น้ำหนัก ถึง เครื่อง ละ 32 ตัน การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่อนุญาต ให้วาง บน พื้น ต่อมา กรมศุลกากร ได้ ทำการ ขายทอดตลาด สินค้า เครื่องจักรราย นี้ จำเลย ที่ 6 ประมูล ซื้อ ได้ โจทก์ ได้ มี หนังสือ ถึง กรมศุลกากรขอรับ เงิน ค่าขาย ทอดตลาด ภายหลัง จาก หัก ภาษีอากร ตาม กฎหมาย แล้วเป็น การ ชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ชำระ ให้แก่ โจทก์ แต่ กรมศุลกากร แจ้ง ว่า ไม่อาจ ดำเนินการ ให้ ได้ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ได้ ตกลง ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร ที่ ประมูล ได้ ไป ส่งยัง จุดหมาย ปลายทาง โจทก์ ขอให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ชำระ ค่าระวางพาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ค้างชำระ เสีย ก่อน แต่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ยอม ชำระ โจทก์ จึง ใช้ สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ ตาม กฎหมายหลังจาก นั้น จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 สมคบ กัน ร้องทุกข์ อันเป็นเท็จต่อ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า โจทก์ และ นาย แสงทอง บุณย์ศุภา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ยักยอก เครื่องจักร ที่ จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ จาก กรมศุลกากร จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจ คัน ที่ทำการ ของ โจทก์ บริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทย โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ บุคคล เหล่านั้น ทราบ แล้ว ว่าโจทก์ เป็น ผู้รับจ้าง ทำการ ขนส่ง เมื่อ ผู้นำ เข้า ยัง ไม่ชำระค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ต้อง ใช้ สิทธิยึดหน่วงตาม กฎหมาย แต่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ใช้ อำนาจ หน้าที่โดยมิชอบ ทำการ ยึด เครื่องจักร ดังกล่าว ไป จาก การ ครอบครอง ของ โจทก์และ มอบ ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 นำ ไป ติด ตั้ง ใน โรงงาน ของ จำเลย ที่ 6โดย มี เจตนา ช่วยเหลือ มิให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ต้อง เสีย เงินค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ ทำให้ โจทก์ ได้รับ ความเสียหายโจทก์ มี หนังสือ ร้องเรียน ไป ยัง จำเลย ที่ 5 กล่าว โทษ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า กระทำการ โดยมิชอบ ด้วย หน้าที่ ทำให้ โจทก์ ได้รับความเสียหาย ขอให้ ดำเนินการ สอบสวน และ ใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ โจทก์เป็น เงิน จำนวน 2,385,000 บาท จำเลย ที่ 5 ทราบ แล้ว เพิกเฉย จำเลย ที่ 5และ ที่ 6 ใน ฐานะ ตัวการ และ นายจ้าง จะ ต้อง รับผิด ใน ผล แห่ง ละเมิดของ ตัวแทน และ ลูกจ้าง ชดใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยนับแต่ วัน ทำละเมิด ถึง วันฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ดร่วมกัน ชดใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยจำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 5 ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงเครื่องจักร ราย นี้ เพราะ เครื่องจักร ดังกล่าว ทั้ง สอง เครื่องมี ถิ่น กำเนิด จาก ประเทศ เยอรมนี และ โจทก์ นำ รถเทรลเลอร์ ไป รับ เครื่องจักร จาก เรือ โดย มิได้ ระบุ ว่า ผู้ใด เป็น ผู้ว่าจ้าง ภายหลังเครื่องจักร ตกเป็น ของ แผ่นดิน ตาม กฎหมาย กรมศุลกากร ได้ ดำเนินการขายทอดตลาด ตาม มาตรา 61 แห่ง พระราชบัญญัติ ศุลกากร พ.ศ. 2469ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 329 พ.ศ. 2515 ข้อ 10 จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ กรมศุลกากร จึง ส่งมอบ เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ ให้ แก่จำเลย ที่ 6 และ จำเลย ที่ 6 ได้ว่า จ้าง โจทก์ ขน เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 6 ชำระ ค่าจ้าง ให้ โจทก์ครบถ้วน แล้ว แต่ พนักงาน โจทก์ คง นำ เฉพาะ อุปกรณ์ ของ เครื่องจักร ไป ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 ส่วน เครื่องจักร จำนวน 2 เครื่อง โจทก์ ไม่ จัด ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โจทก์ จึง เป็น ฝ่าย ผิดสัญญา รับขนส่ง สินค้า จึงไม่มี สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ โจทก์ ไม่ใช่ ผู้ครอบครอง ทรัพย์จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 7 ได้ ร้องทุกข์เจ้าพนักงาน ตำรวจ สอบสวน ข้อเท็จจริง เบื้องต้น แล้ว เห็นว่า มีมูลจำเลย ที่ 2 จึง ขอ หมาย ค้น จาก จำเลย ที่ 1 และ ร่วม กับ จำเลย ที่ 3และ ที่ 4 ตรวจ ยึด เครื่องจักร ของ จำเลย ที่ 6 จำนวน 2 เครื่อง จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง ต่อมา จำเลย ที่ 2 ได้ ขออนุมัติ จับกุม ตัว นาย แสงทอง หัวหน้ากอง เดิน รถเทรลเลอร์ ของ โจทก์ มา ดำเนินคดี ใน ข้อหา ฐาน ยักยอกทรัพย์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 ปฏิบัติ ราชการ ไป ตาม อำนาจ หน้าที่ มิได้กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 และ จำเลย ที่ 5 จึง ไม่ต้องรับผิด ต่อ โจทก์ ค่าเสียหาย ที่ โจทก์ เรียก สูง เกิน ไป ขอให้ ยกฟ้องจำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ เครื่องจักร พิพาท ได้ จาก กรมศุลกากร และ ได้ ชำระราคา แล้ว กรรมสิทธิ์ ใน เครื่องจักร พิพาท จึง ตกเป็น ของ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 เมื่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักรพิพาท โจทก์ ก็ ต้อง ปฏิบัติ ตาม สัญญาจ้าง แต่ โจทก์ กลับ ใช้ สิทธิอัน ไม่สุจริต นำ เครื่องจักร พิพาท ไป โดยทุจริต เป็น การกระทำ ละเมิดต่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ทำให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ได้รับ ความเสียหายคิด เป็น เงิน ทั้งสิ้น จำนวน 500,000 บาท ขอให้ ยกฟ้อง โจทก์ และ บังคับให้ โจทก์ ใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ที่ 7 กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ใน ฐานะ ส่วนตัว และ ตัวแทน ของ จำเลย ที่ 6 จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ที่ 7 มิได้ เสียหาย เป็น ส่วนตัว ฟ้องแย้ง ขาดอายุความ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่น ด้วยแต่ สำหรับ เครื่องจักร พิพาท โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ทราบ แล้ว ว่า จะ ไม่ทำ การ ขนส่ง ให้ ก่อน ซื้อ เครื่องจักร พิพาท จำเลย ที่ 6ที่ 7 ทราบ อยู่ แล้ว ว่า เครื่องจักร ดังกล่าว บรรทุก อยู่ บน รถ โจทก์พร้อม ทั้ง ค้างชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ต่าง ๆ ตลอดจนค่าธรรมเนียม อื่น ๆ แก่ โจทก์ ด้วย ขณะที่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ติดต่อ ว่าจ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่นเจ้าหน้าที่ ของ โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ ทราบ ถึง สิทธิยึดหน่วง ของ โจทก์ และแจ้ง ให้ รับ เงิน ค่าจ้าง ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท คืน แต่ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ไม่ยอม รับ คืน จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ได้ รับ ความเสียหายใด ๆ ทั้งสิ้น ขอให้ ยกฟ้อง แย้งระหว่าง พิจารณา โจทก์ ขอ ถอนฟ้อง จำเลย ที่ 3 และ ที่ 4ศาลชั้นต้น อนุญาตศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ชำระ เงิน จำนวน 500,000 บาท แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ให้ยก ฟ้องจำเลย ที่ 1 ที่ 2 และ ที่ 5 และ ยกฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ที่ 6 ที่ 7โจทก์ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ร่วมกัน ชำระ เงิน จำนวน 2,385,000 บาท แก่ โจทก์ นอกจากที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ว่า โจทก์ มีสิทธิ ยึด หน่วงเครื่องจักร พิพาท ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630หรือไม่ ปัญหา นี้ พิจารณา บทบัญญัติ แห่ง มาตรา ดังกล่าว ซึ่ง บัญญัติ ว่า"ผู้ขนส่ง ชอบ ที่ จะ ยึด หน่วง เอา ของ ไว้ ก่อน ได้ ตาม ที่ จำเป็น เพื่อ ประกันการ ใช้ เงิน ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ " แล้ว จะ เห็น ได้ว่า ผู้มีสิทธิยึด หน่วง ต้อง เป็น ผู้ขนส่ง ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 608และ 610 ผู้ขนส่ง คือ บุคคล ผู้รับขนส่ง ของ หรือ คนโดยสาร เพื่อ บำเหน็จเป็น ทาง ค้า ปกติ ของ ตน บุคคล ผู้ทำ ความ ตกลง กับ ผู้ขนส่ง เพื่อ ให้ ขนของส่ง ไป เรียกว่า ผู้ส่ง หรือ ผู้ตราส่ง บุคคล ผู้ซึ่ง เขา ส่ง ของ ไป ถึงเรียกว่า ผู้รับตราส่ง บำเหน็จ อัน จะ ต้อง จ่าย ให้ เพื่อ การ ขนส่ง ของ นั้นเรียกว่า ค่าระวาง พาหนะ บทบัญญัติ ดังกล่าว นี้ ย่อม มี ความหมาย ชัดแจ้งอยู่ แล้ว ว่า การ รับขนของ เป็น สัญญา ที่ ผู้ขนส่ง ตกลง จะ ทำการ ขนส่ง ของจาก ที่ หนึ่ง ไป ยัง อีก ที่ หนึ่ง โดย เรียก ค่าระวาง พาหนะ จาก ผู้ส่งหรือ ผู้ตราส่ง ใน ชั้น นี้ จึง เห็นสมควร วินิจฉัย เสีย ก่อน ว่า ข้อตกลงระหว่าง โจทก์ กับ ผู้นำ เข้า เครื่องจักร พิพาท หรือ เจ้าของ สินค้า ดังกล่าวเป็น สัญญา รับขนของ หรือไม่ ตาม ข้อเท็จจริง ดังกล่าว จะ เห็น ได้ว่าโจทก์ เป็น เพียง ผู้ให้เช่า รถ เท รลเลอร์หรือ รถบรรทุกโลบอยเพื่อ ใช้บรรทุก และ เก็บ สินค้า คือ เครื่องจักร พิพาท ไว้ ใน บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศ ไทย จนกว่า เจ้าของ สินค้า จะ ขนย้าย ออก ไป เท่านั้น ไม่ได้ มีสัญญา ต่อ กัน ว่า โจทก์ จะ ต้อง ขนสินค้า ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ เจ้าของ สินค้าณ สถานที่ แห่ง อื่น แต่อย่างใด จึง ไม่มี ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ที่ โจทก์ จะ เรียก เอา จาก เจ้าของ สินค้า ได้ คง มี เฉพาะ ค่าเช่า ที่ เจ้าของสินค้า ค้างชำระ อยู่ สัญญา ระหว่าง โจทก์ กับ เจ้าของ สินค้า จึง ไม่ใช่สัญญา รับขนของ และ ใน กรณี ดังกล่าว โจทก์ ก็ ไม่ใช่ ผู้ขนส่ง ฉะนั้นโจทก์ จะ อาศัย อำนาจ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630ยึด หน่วง เครื่องจักร พิพาท ซึ่ง จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ ได้จาก การ ขายทอดตลาด ของ กรมศุลกากร ไว้ เพื่อ เป็น ประกัน การ ชำระ ค่าเช่าที่ เจ้าของ สินค้า ค้างชำระ หาได้ไม่ เมื่อ โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงดังกล่าว การ ที่ จำเลย ที่ 2 ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจค้นที่ทำการ ของ โจทก์ แล้ว จำเลย ที่ 2 ยึด เอา เครื่องจักร พิพาท จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง การกระทำ ของ จำเลย ที่ 2 และ ที่ 7 จึง ไม่เป็น การ ละเมิดต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัย ปัญหา ตาม ฎีกา ข้อ อื่นของ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 อีก ต่อไป คำพิพากษาศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของ จำเลย ที่ 2ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฟังขึ้นเนื่องจาก คดี นี้ โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ด ร่วมกันชำระหนี้ ใน มูลละเมิด อันเป็น การ ขอให้ ชำระหนี้ อัน ไม่อาจ แบ่งแยก ได้ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ร่วม กับ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ชำระหนี้ แก่ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ ดัง วินิจฉัย มา แล้วศาลฎีกา เห็นสมควร พิพากษา ให้ มีผล ถึง จำเลย ที่ 1 ซึ่ง ไม่ได้ ฎีกา ด้วยตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245(1) ประกอบ ด้วยมาตรา 247"พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์(ปรีชา นาคพันธุ์-อำนวย สุขพรหม-ระพินทร บรรจงศิลป)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา610บัญญัติว่า"อันบุคคลผู้ทำความตกลงกับผู้ขนส่งเพื่อให้ขนของส่งไปนั้นเรียกว่าผู้ส่งหรือผู้ตราส่ง บุคคลผู้ซึ่งเขาส่งของไปถึงนั้นเรียกว่าผู้รับตราส่ง บำเหน็จอันจะต้องจ่ายให้เพื่อการขนส่งของนั้นเรียกว่าค่าระวางพาหนะ" จากบทบัญญัติดังกล่าวมีข้อสังเกตดังนี้ 1.บุคคลที่เกี่ยวข้องอาจมีสามฝ่ายหรือสองฝ่ายก็ได้ กรณีสามฝ่ายเช่นนาย แดงผู้ขายสินค้าได้ว่าจ้างนาย ดำบริษัทขนส่งให้ส่งสินค้าไปให้นาย เหลืองผู้ซื้อ กรณีสองฝ่ายนาย เขียวได้มาซื้อสินค้าที่กรุงเทพมหานครไปขายที่จังหวัดศรีสะเกษเมื่อซื้อสินค้าได้แล้วได้ว่าจ้างบริษัท ม่วงส่งสินค้าที่ซื้อไปให้ตนที่จังหวัดศรีสะเกษ 2.ข้อสัญญาเกิดขึ้นเมื่อคู่สัญญาตกลงที่จะให้มีการส่งของเพื่อบำเหน็จโดยมิได้คำนึงถึงระยะทางว่าจะใกล้ไกลเพียงใดและไม่จำเป็นต้องระบุสถานที่ที่จะส่งของไว้ในขณะทำสัญญาก็ถือเป็นสัญญารับขนของได้โดยคำนึงถึงเจตนาของคู่สัญญาเป็นสำคัญ เรื่องระยะทางเช่น ก.สั่งซื้อเครื่องจักรจากบริษัท ข.แต่จะต้องนำเครื่องจักรจากจุดที่วางอยู่ไปยังอีกมุมหนึ่งของบริษัท ข. ซึ่งมีเครื่องตรวจสภาพเครื่องจักรแต่เนื่องจากเครื่องจักรหนักไม่สามารถขนย้ายได้จึงได้ว่าจ้างบริษัทขนส่งเหลืองบรรทุกเครื่องจักรจากจุดที่วางอยู่ไปยังจุดที่นำไปตรวจสอบเช่นนี้ก็ถือเป็นสัญญารับขนของได้ สถานที่ส่งของนั้นถ้าหากในขณะทำสัญญาผู้ว่าจ้างอาจจะยังไม่ทราบว่าจะส่งสินค้าไปยังแห่งใดแห่งหนึ่งเพียงแต่รอคำตอบจากผู้ซื้อสินค้าว่าผู้ใดจะเป็นผู้สั่งซื้อก่อนก็จะส่งให้คนนั้นหรือกรณีที่เจ้าของสินค้าสั่งซื้อสินค้ามาจากต่างประเทศเมื่อสินค้ามาถึงยังท่าเรือก็ได้ว่าจ้างบริษัทขนส่งมาบรรทุกสินค้าแต่ขณะว่าจ้างบรรทุกสินค้าอยู่ระหว่างดำเนินพิธีศุลกากรยังไม่ทราบว่าจะนำไปเก็บไว้ที่คลังสินค้าแห่งใดในสองแห่งโดยรอว่าแห่งใดแห่งหนึ่งจะว่างเมื่อไรก็จะนำไปส่งที่นั้นเช่นนี้ก็ถือได้ว่าเป็นสัญญารับขนของ 3.ผู้ส่งหรือผู้ตราส่งจะต้องใช้ยานพาหนะในการขนของมิใช่ใช้แรงคนแม้ตัวบทจะมิได้ระบุไว้ชัดแต่คำว่าค่าระวางพาหนะตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา610,623,626ก็ดีแสดงให้เห็นว่าการขนของจะต้องใช้ยานพาหนะหากเป็นการขนของโดยใช้แรงคนก็เป็นสัญญาจ้างทำของจะต้องนำบทบัญญัติเรื่องจ้างทำของมาบังคับใช้จะนำเรื่องรับขนของมาปรับใช้ไม่ได้ คดีนี้ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ว่าโจทก์เป็นเพียงผู้ให้เช่ารถเทรลเลอร์หรือรถบรรทุกโลบอยเพื่อใช้บรรทุกและเก็บสินค้าไว้ในบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยจนกว่าเจ้าของสินค้าจะย้ายออกไปเท่านั้นไม่ได้มีสัญญาต่อกันว่าโจทก์จะต้องขนสินค้าดังกล่าวไปส่งให้แก่เจ้าของสินค้าณสถานที่แห่งอื่นแต่อย่างใดจึงไม่มีค่าระวางพาหนะและค่าอุปกรณ์ที่โจทก์จะเรียกเอาจากเจ้าของสินค้าได้คงมีเฉพาะค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระอยู่สัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าจึงไม่ใช่สัญญารับขนของโจทก์ไม่ใช่ผู้ขนส่งข้อเท็จจริงในสำนวนได้ความว่าผู้นำสินค้าเครื่องจักรจากต่างประเทศเข้ามาทางเรือได้ว่าจ้างโจทก์นำรถเทรลเลอร์จำนวน2คันไปบรรทุกเครื่องจักรดังกล่าวแล้วนำไปจอดบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อจะต้องดำเนินพิธีทางศุลกากรและชำระค่าธรรมเนียมให้แก่การท่าเรือแห่งประเทศไทยเสียก่อนแต่เนื่องจากผู้นำสินค้าเข้ามิได้ดำเนินการดังกล่าวกรมศุลกากรจึงได้ขายทอดตลาดเครื่องจักรไปจากบทบัญญัติของมาตรา610ที่ได้กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่าสัญญารับขนนั้นไม่จำเป็นจะต้องกำหนดระยะทางว่าใกล้ไกลเพียงใดและไม่จำเป็นต้องระบุสถานที่ที่จะส่งสินค้าไปถึงไว้ในขณะทำสัญญาหากแต่จะมีการแจ้งเพิ่มเติมในภายหลังได้เมื่อพิจารณาถึงตัวโจทก์และพฤติการณ์แห่งคดีแล้วจะเห็นได้ว่าโจทก์เป็นรัฐวิสาหกิจชื่อของโจทก์ก็บอกถึงวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจของโจทก์อยู่แล้วว่ามีวัตถุประสงค์ในการรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์มิใช่องค์การคลังสินค้าโจทก์จึงเป็นผู้รับขนส่งของเพื่อบำเหน็จเป็นทางค้าปกติของตนตามมาตรา608ในการรับขนของโจทก์ได้ใช้รถยนต์ซึ่งเป็นยานพาหนะและในการนี้ได้มีการขนเครื่องจักรจากบริเวณที่ขนเครื่องจักรลงจากเรือมายังบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยแล้วโดยใช้รถยนต์ของโจทก์จำนวน2คันสำหรับบำเหน็จในการขนส่งเครื่องจักรครั้งนี้ก็ได้กำหนดกันไว้โดยคำนวณเป็นรายวันวันละ2,500บาท/คันสัญญาระหว่างโจทก์กับผู้นำสินค้าเข้าจึงเป็นสัญญารับขนของตามมาตรา610แล้วที่ศาลฎีกาว่าสัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าไม่ใช่สัญญารับขนของนั้นแต่ก็มิได้ระบุว่าเป็นสัญญาประเภทใดเมื่อพิจารณาถึงสภาพของรถยนต์ที่โจทก์นำไปบรรทุกเครื่องจักรซึ่งเป็นสินค้าหนักนั้นจะเห็นได้ว่ารถยนต์โดยสภาพแล้วเป็นยานพาหนะที่ใช้เคลื่อนที่จากสถานที่หนึ่งไปอีกสถานที่หนึ่งมิใช่คลังสินค้าสำหรับเก็บเครื่องจักรการที่รถยนต์บรรทุกเครื่องจักรหนักๆจอดทิ้งไว้เป็นเวลานานๆย่อมผิดต่อวัตถุประสงค์ในการออกแบบมาเครื่องยนต์ของรถหากมิได้มีการใช้งานเป็นเวลานานย่อมจะทำให้เสื่อมเสียได้ระบบช่วงล่างของรถก็ดียางรถก็ดีย่อมจะเสียไปอย่าว่าแต่รถที่บรรทุกเครื่องจักรหนักๆเลยแม้แต่รถเปล่าๆที่มิได้บรรทุกสินค้าหรือเครื่องจักรหากจอดทิ้งไว้นานๆโดยมิได้นำไปใช้งานก็ทำให้เครื่องยนต์ช่วงล่างและยางเสียได้ดังนั้นจึงแสดงให้เห็นเจตนาในการเข้าทำสัญญาของโจทก์กับเจ้าของสินค้าว่ามีเจตนาที่จะรับขนเครื่องจักรซึ่งเป็นวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจของโจทก์และพิจารณาถึงเจ้าของสินค้าสั่งเครื่องจักรมาจากต่างประเทศเมื่อเครื่องจักรบรรทุกเรือมาถึงประเทศไทยได้มีการยกเครื่องจักรจากเรือขึ้นมาที่ฝั่งเจ้าของสินค้าก็มีหน้าที่จะต้องขนสินค้าของตัวเองไปเพื่อดำเนินพิธีทางศุลกากรเนื่องจากเครื่องจักรเป็นสินค้าที่มีน้ำหนักมากไม่สามารถที่จะเคลื่อนย้ายได้ด้วยกำลังคนเจ้าของสินค้าจึงจำเป็นต้องว่าจ้างโจทก์ซึ่งมีหน้าที่รับขนของให้ช่วยขนไปโดยเสียค่าจ้างวันละ2,500บาทซึ่งเป็นราคาที่สูงหากเจ้าของสินค้ามีเจตนาที่จะเก็บเครื่องจักรไว้จริงก็น่าที่จะฝากไว้ที่คลังเก็บสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยจะดีกว่าเนื่องจากเสียค่าเช่าถูกว่าค่าระวางที่จ่ายให้โจทก์เมื่อพิจารณาเจตนาของโจทก์และเจ้าของสินค้าแล้วจะเห็นได้ว่าต่างมีเจตนาที่จะทำสัญญารับขนของซึ่งกันและกันสัญญาของบุคคลทั้งสองฝ่ายจึงเป็นสัญญารับขนของแล้วเมื่อเจ้าของสินค้าไม่จ่ายค่าระวางพาหนะโจทก์ก็มีสิทธิที่จะยึดหน่วงเครื่องจักรไว้ก่อนได้ตามมาตรา630 ศิริชัย วัฒนโยธินคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า มี ผู้นำ สินค้า เครื่องจักร ซึ่ง เป็น ของเก่า จากประเทศ เยอรมนี เข้า มา ใน ประเทศ ไทย ทางเรือ ผู้นำ เข้า สินค้า ดังกล่าว ได้ว่า จ้าง รถเทรลเลอร์ โจทก์ จำนวน 2 คัน ใน อัตรา ค่าจ้าง วัน ละ5,000 บาท มี การ ขนถ่าย สินค้า ขึ้น บรรทุก รถเทรลเลอร์ ทั้งสอง คัน แล้วแต่ ยัง ลาก จูง ออกจาก บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่ได้ ทั้งนี้เพราะ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ดำเนิน พิธี ทาง ศุลกากร และ ชำระ ค่าธรรมเนียมให้ แก่ การท่าเรือแห่งประเทศไทย เสีย ก่อน โจทก์ คอย อยู่ เป็น เวลาหลาย เดือน แต่ ผู้นำ เข้า มิได้ ดำเนินการ ดังกล่าว โจทก์ จะ ขน เครื่องจักรลง วาง ไว้ กับ พื้น ก็ ไม่อาจ ทำได้ เนื่องจาก เครื่องจักร แต่ละ เครื่องมี น้ำหนัก ถึง เครื่อง ละ 32 ตัน การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่อนุญาต ให้วาง บน พื้น ต่อมา กรมศุลกากร ได้ ทำการ ขายทอดตลาด สินค้า เครื่องจักรราย นี้ จำเลย ที่ 6 ประมูล ซื้อ ได้ โจทก์ ได้ มี หนังสือ ถึง กรมศุลกากรขอรับ เงิน ค่าขาย ทอดตลาด ภายหลัง จาก หัก ภาษีอากร ตาม กฎหมาย แล้วเป็น การ ชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ชำระ ให้แก่ โจทก์ แต่ กรมศุลกากร แจ้ง ว่า ไม่อาจ ดำเนินการ ให้ ได้ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ได้ ตกลง ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร ที่ ประมูล ได้ ไป ส่งยัง จุดหมาย ปลายทาง โจทก์ ขอให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ชำระ ค่าระวางพาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ค้างชำระ เสีย ก่อน แต่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ยอม ชำระ โจทก์ จึง ใช้ สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ ตาม กฎหมายหลังจาก นั้น จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 สมคบ กัน ร้องทุกข์ อันเป็นเท็จต่อ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า โจทก์ และ นาย แสงทอง บุณย์ศุภา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ยักยอก เครื่องจักร ที่ จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ จาก กรมศุลกากร จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจ คัน ที่ทำการ ของ โจทก์ บริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทย โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ บุคคล เหล่านั้น ทราบ แล้ว ว่าโจทก์ เป็น ผู้รับจ้าง ทำการ ขนส่ง เมื่อ ผู้นำ เข้า ยัง ไม่ชำระค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ต้อง ใช้ สิทธิยึดหน่วงตาม กฎหมาย แต่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ใช้ อำนาจ หน้าที่โดยมิชอบ ทำการ ยึด เครื่องจักร ดังกล่าว ไป จาก การ ครอบครอง ของ โจทก์และ มอบ ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 นำ ไป ติด ตั้ง ใน โรงงาน ของ จำเลย ที่ 6โดย มี เจตนา ช่วยเหลือ มิให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ต้อง เสีย เงินค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ ทำให้ โจทก์ ได้รับ ความเสียหายโจทก์ มี หนังสือ ร้องเรียน ไป ยัง จำเลย ที่ 5 กล่าว โทษ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า กระทำการ โดยมิชอบ ด้วย หน้าที่ ทำให้ โจทก์ ได้รับความเสียหาย ขอให้ ดำเนินการ สอบสวน และ ใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ โจทก์เป็น เงิน จำนวน 2,385,000 บาท จำเลย ที่ 5 ทราบ แล้ว เพิกเฉย จำเลย ที่ 5และ ที่ 6 ใน ฐานะ ตัวการ และ นายจ้าง จะ ต้อง รับผิด ใน ผล แห่ง ละเมิดของ ตัวแทน และ ลูกจ้าง ชดใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยนับแต่ วัน ทำละเมิด ถึง วันฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ดร่วมกัน ชดใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยจำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 5 ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงเครื่องจักร ราย นี้ เพราะ เครื่องจักร ดังกล่าว ทั้ง สอง เครื่องมี ถิ่น กำเนิด จาก ประเทศ เยอรมนี และ โจทก์ นำ รถเทรลเลอร์ ไป รับ เครื่องจักร จาก เรือ โดย มิได้ ระบุ ว่า ผู้ใด เป็น ผู้ว่าจ้าง ภายหลังเครื่องจักร ตกเป็น ของ แผ่นดิน ตาม กฎหมาย กรมศุลกากร ได้ ดำเนินการขายทอดตลาด ตาม มาตรา 61 แห่ง พระราชบัญญัติ ศุลกากร พ.ศ. 2469ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 329 พ.ศ. 2515 ข้อ 10 จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ กรมศุลกากร จึง ส่งมอบ เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ ให้ แก่จำเลย ที่ 6 และ จำเลย ที่ 6 ได้ว่า จ้าง โจทก์ ขน เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 6 ชำระ ค่าจ้าง ให้ โจทก์ครบถ้วน แล้ว แต่ พนักงาน โจทก์ คง นำ เฉพาะ อุปกรณ์ ของ เครื่องจักร ไป ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 ส่วน เครื่องจักร จำนวน 2 เครื่อง โจทก์ ไม่ จัด ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โจทก์ จึง เป็น ฝ่าย ผิดสัญญา รับขนส่ง สินค้า จึงไม่มี สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ โจทก์ ไม่ใช่ ผู้ครอบครอง ทรัพย์จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 7 ได้ ร้องทุกข์เจ้าพนักงาน ตำรวจ สอบสวน ข้อเท็จจริง เบื้องต้น แล้ว เห็นว่า มีมูลจำเลย ที่ 2 จึง ขอ หมาย ค้น จาก จำเลย ที่ 1 และ ร่วม กับ จำเลย ที่ 3และ ที่ 4 ตรวจ ยึด เครื่องจักร ของ จำเลย ที่ 6 จำนวน 2 เครื่อง จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง ต่อมา จำเลย ที่ 2 ได้ ขออนุมัติ จับกุม ตัว นาย แสงทอง หัวหน้ากอง เดิน รถเทรลเลอร์ ของ โจทก์ มา ดำเนินคดี ใน ข้อหา ฐาน ยักยอกทรัพย์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 ปฏิบัติ ราชการ ไป ตาม อำนาจ หน้าที่ มิได้กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 และ จำเลย ที่ 5 จึง ไม่ต้องรับผิด ต่อ โจทก์ ค่าเสียหาย ที่ โจทก์ เรียก สูง เกิน ไป ขอให้ ยกฟ้องจำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ เครื่องจักร พิพาท ได้ จาก กรมศุลกากร และ ได้ ชำระราคา แล้ว กรรมสิทธิ์ ใน เครื่องจักร พิพาท จึง ตกเป็น ของ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 เมื่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักรพิพาท โจทก์ ก็ ต้อง ปฏิบัติ ตาม สัญญาจ้าง แต่ โจทก์ กลับ ใช้ สิทธิอัน ไม่สุจริต นำ เครื่องจักร พิพาท ไป โดยทุจริต เป็น การกระทำ ละเมิดต่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ทำให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ได้รับ ความเสียหายคิด เป็น เงิน ทั้งสิ้น จำนวน 500,000 บาท ขอให้ ยกฟ้อง โจทก์ และ บังคับให้ โจทก์ ใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ที่ 7 กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ใน ฐานะ ส่วนตัว และ ตัวแทน ของ จำเลย ที่ 6 จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ที่ 7 มิได้ เสียหาย เป็น ส่วนตัว ฟ้องแย้ง ขาดอายุความ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่น ด้วยแต่ สำหรับ เครื่องจักร พิพาท โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ทราบ แล้ว ว่า จะ ไม่ทำ การ ขนส่ง ให้ ก่อน ซื้อ เครื่องจักร พิพาท จำเลย ที่ 6ที่ 7 ทราบ อยู่ แล้ว ว่า เครื่องจักร ดังกล่าว บรรทุก อยู่ บน รถ โจทก์พร้อม ทั้ง ค้างชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ต่าง ๆ ตลอดจนค่าธรรมเนียม อื่น ๆ แก่ โจทก์ ด้วย ขณะที่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ติดต่อ ว่าจ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่นเจ้าหน้าที่ ของ โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ ทราบ ถึง สิทธิยึดหน่วง ของ โจทก์ และแจ้ง ให้ รับ เงิน ค่าจ้าง ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท คืน แต่ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ไม่ยอม รับ คืน จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ได้ รับ ความเสียหายใด ๆ ทั้งสิ้น ขอให้ ยกฟ้อง แย้งระหว่าง พิจารณา โจทก์ ขอ ถอนฟ้อง จำเลย ที่ 3 และ ที่ 4ศาลชั้นต้น อนุญาตศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ชำระ เงิน จำนวน 500,000 บาท แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ให้ยก ฟ้องจำเลย ที่ 1 ที่ 2 และ ที่ 5 และ ยกฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ที่ 6 ที่ 7โจทก์ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ร่วมกัน ชำระ เงิน จำนวน 2,385,000 บาท แก่ โจทก์ นอกจากที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ว่า โจทก์ มีสิทธิ ยึด หน่วงเครื่องจักร พิพาท ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630หรือไม่ ปัญหา นี้ พิจารณา บทบัญญัติ แห่ง มาตรา ดังกล่าว ซึ่ง บัญญัติ ว่า"ผู้ขนส่ง ชอบ ที่ จะ ยึด หน่วง เอา ของ ไว้ ก่อน ได้ ตาม ที่ จำเป็น เพื่อ ประกันการ ใช้ เงิน ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ " แล้ว จะ เห็น ได้ว่า ผู้มีสิทธิยึด หน่วง ต้อง เป็น ผู้ขนส่ง ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 608และ 610 ผู้ขนส่ง คือ บุคคล ผู้รับขนส่ง ของ หรือ คนโดยสาร เพื่อ บำเหน็จเป็น ทาง ค้า ปกติ ของ ตน บุคคล ผู้ทำ ความ ตกลง กับ ผู้ขนส่ง เพื่อ ให้ ขนของส่ง ไป เรียกว่า ผู้ส่ง หรือ ผู้ตราส่ง บุคคล ผู้ซึ่ง เขา ส่ง ของ ไป ถึงเรียกว่า ผู้รับตราส่ง บำเหน็จ อัน จะ ต้อง จ่าย ให้ เพื่อ การ ขนส่ง ของ นั้นเรียกว่า ค่าระวาง พาหนะ บทบัญญัติ ดังกล่าว นี้ ย่อม มี ความหมาย ชัดแจ้งอยู่ แล้ว ว่า การ รับขนของ เป็น สัญญา ที่ ผู้ขนส่ง ตกลง จะ ทำการ ขนส่ง ของจาก ที่ หนึ่ง ไป ยัง อีก ที่ หนึ่ง โดย เรียก ค่าระวาง พาหนะ จาก ผู้ส่งหรือ ผู้ตราส่ง ใน ชั้น นี้ จึง เห็นสมควร วินิจฉัย เสีย ก่อน ว่า ข้อตกลงระหว่าง โจทก์ กับ ผู้นำ เข้า เครื่องจักร พิพาท หรือ เจ้าของ สินค้า ดังกล่าวเป็น สัญญา รับขนของ หรือไม่ ตาม ข้อเท็จจริง ดังกล่าว จะ เห็น ได้ว่าโจทก์ เป็น เพียง ผู้ให้เช่า รถ เท รลเลอร์หรือ รถบรรทุกโลบอยเพื่อ ใช้บรรทุก และ เก็บ สินค้า คือ เครื่องจักร พิพาท ไว้ ใน บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศ ไทย จนกว่า เจ้าของ สินค้า จะ ขนย้าย ออก ไป เท่านั้น ไม่ได้ มีสัญญา ต่อ กัน ว่า โจทก์ จะ ต้อง ขนสินค้า ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ เจ้าของ สินค้าณ สถานที่ แห่ง อื่น แต่อย่างใด จึง ไม่มี ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ที่ โจทก์ จะ เรียก เอา จาก เจ้าของ สินค้า ได้ คง มี เฉพาะ ค่าเช่า ที่ เจ้าของสินค้า ค้างชำระ อยู่ สัญญา ระหว่าง โจทก์ กับ เจ้าของ สินค้า จึง ไม่ใช่สัญญา รับขนของ และ ใน กรณี ดังกล่าว โจทก์ ก็ ไม่ใช่ ผู้ขนส่ง ฉะนั้นโจทก์ จะ อาศัย อำนาจ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630ยึด หน่วง เครื่องจักร พิพาท ซึ่ง จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ ได้จาก การ ขายทอดตลาด ของ กรมศุลกากร ไว้ เพื่อ เป็น ประกัน การ ชำระ ค่าเช่าที่ เจ้าของ สินค้า ค้างชำระ หาได้ไม่ เมื่อ โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงดังกล่าว การ ที่ จำเลย ที่ 2 ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจค้นที่ทำการ ของ โจทก์ แล้ว จำเลย ที่ 2 ยึด เอา เครื่องจักร พิพาท จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง การกระทำ ของ จำเลย ที่ 2 และ ที่ 7 จึง ไม่เป็น การ ละเมิดต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัย ปัญหา ตาม ฎีกา ข้อ อื่นของ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 อีก ต่อไป คำพิพากษาศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของ จำเลย ที่ 2ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฟังขึ้นเนื่องจาก คดี นี้ โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ด ร่วมกันชำระหนี้ ใน มูลละเมิด อันเป็น การ ขอให้ ชำระหนี้ อัน ไม่อาจ แบ่งแยก ได้ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ร่วม กับ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ชำระหนี้ แก่ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ ดัง วินิจฉัย มา แล้วศาลฎีกา เห็นสมควร พิพากษา ให้ มีผล ถึง จำเลย ที่ 1 ซึ่ง ไม่ได้ ฎีกา ด้วยตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245(1) ประกอบ ด้วยมาตรา 247"พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6342/2538องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พโจทก์พันตำรวจโท นคร ถาวรพานิช กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 420, ม. 608, ม. 630 ป.วิ.พ. ม. 245 (1), ม. 247โจทก์เป็นเพียงผู้ให้เช่ารถเพื่อใช้บรรทุกและเก็บสินค้าคือเครื่องจักรพิพาทไว้ในบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยจนกว่าเจ้าของสินค้าจะขนย้ายออกไปเท่านั้นไม่ได้มีสัญญาต่อกันว่าโจทก์จะต้องขนสินค้าดังกล่าวไปส่งให้แก่เจ้าของสินค้าณสถานที่แห่งอื่นอย่างไรจึงไม่มีค่าระวางพาหนะและอุปกรณ์ที่โจทก์จะเรียกเอาจากเจ้าของสินค้าได้คงมีเฉพาะค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระอยู่สัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าจึงไม่ใช่สัญญารับขนของโจทก์จึงอาศัยอำนาจตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา630ยึดหน่วงเครื่องจักรพิพาทที่จำเลยที่6และที่7ประมูลซื้อไว้เพื่อเป็นประกันการชำระค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระหาได้ไม่และเมื่อโจทก์ไม่มีสิทธิยึดหน่วงดังกล่าวการที่จำเลยที่2ร่วมกับจำเลยที่7เข้าทำการตรวจค้นที่ทำการของโจทก์แล้วยึดเอาเครื่องจักรพิพาทจากโจทก์ไปจึงไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งเจ็ดร่วมกันชำระหนี้ในมูลละเมิดอันเป็นการขอให้ชำระหนี้ที่ไม่อาจแบ่งแยกได้ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยที่1ร่วมกับจำเลยที่2ที่5ที่6และที่7ชำระหนี้แก่โจทก์เมื่อจำเลยที่2ที่5ที่6และที่7ไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่โจทก์ศาลฎีกาเห็นสมควรพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่1ซึ่งไม่ได้ฎีกาด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา245(1)ประกอบด้วยมาตรา247โจทก์ ฟ้อง ว่า มี ผู้นำ สินค้า เครื่องจักร ซึ่ง เป็น ของเก่า จากประเทศ เยอรมนี เข้า มา ใน ประเทศ ไทย ทางเรือ ผู้นำ เข้า สินค้า ดังกล่าว ได้ว่า จ้าง รถเทรลเลอร์ โจทก์ จำนวน 2 คัน ใน อัตรา ค่าจ้าง วัน ละ5,000 บาท มี การ ขนถ่าย สินค้า ขึ้น บรรทุก รถเทรลเลอร์ ทั้งสอง คัน แล้วแต่ ยัง ลาก จูง ออกจาก บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่ได้ ทั้งนี้เพราะ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ดำเนิน พิธี ทาง ศุลกากร และ ชำระ ค่าธรรมเนียมให้ แก่ การท่าเรือแห่งประเทศไทย เสีย ก่อน โจทก์ คอย อยู่ เป็น เวลาหลาย เดือน แต่ ผู้นำ เข้า มิได้ ดำเนินการ ดังกล่าว โจทก์ จะ ขน เครื่องจักรลง วาง ไว้ กับ พื้น ก็ ไม่อาจ ทำได้ เนื่องจาก เครื่องจักร แต่ละ เครื่องมี น้ำหนัก ถึง เครื่อง ละ 32 ตัน การท่าเรือแห่งประเทศไทย ไม่อนุญาต ให้วาง บน พื้น ต่อมา กรมศุลกากร ได้ ทำการ ขายทอดตลาด สินค้า เครื่องจักรราย นี้ จำเลย ที่ 6 ประมูล ซื้อ ได้ โจทก์ ได้ มี หนังสือ ถึง กรมศุลกากรขอรับ เงิน ค่าขาย ทอดตลาด ภายหลัง จาก หัก ภาษีอากร ตาม กฎหมาย แล้วเป็น การ ชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ผู้นำ เข้า จะ ต้อง ชำระ ให้แก่ โจทก์ แต่ กรมศุลกากร แจ้ง ว่า ไม่อาจ ดำเนินการ ให้ ได้ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ได้ ตกลง ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร ที่ ประมูล ได้ ไป ส่งยัง จุดหมาย ปลายทาง โจทก์ ขอให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ชำระ ค่าระวางพาหนะ และ อุปกรณ์ ที่ ค้างชำระ เสีย ก่อน แต่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ยอม ชำระ โจทก์ จึง ใช้ สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ ตาม กฎหมายหลังจาก นั้น จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 สมคบ กัน ร้องทุกข์ อันเป็นเท็จต่อ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า โจทก์ และ นาย แสงทอง บุณย์ศุภา ลูกจ้าง ของ โจทก์ ยักยอก เครื่องจักร ที่ จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ จาก กรมศุลกากร จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจ คัน ที่ทำการ ของ โจทก์ บริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทย โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ บุคคล เหล่านั้น ทราบ แล้ว ว่าโจทก์ เป็น ผู้รับจ้าง ทำการ ขนส่ง เมื่อ ผู้นำ เข้า ยัง ไม่ชำระค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ โจทก์ จึง ต้อง ใช้ สิทธิยึดหน่วงตาม กฎหมาย แต่ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และ ที่ 4 ใช้ อำนาจ หน้าที่โดยมิชอบ ทำการ ยึด เครื่องจักร ดังกล่าว ไป จาก การ ครอบครอง ของ โจทก์และ มอบ ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 นำ ไป ติด ตั้ง ใน โรงงาน ของ จำเลย ที่ 6โดย มี เจตนา ช่วยเหลือ มิให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ต้อง เสีย เงินค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ให้ แก่ โจทก์ ทำให้ โจทก์ ได้รับ ความเสียหายโจทก์ มี หนังสือ ร้องเรียน ไป ยัง จำเลย ที่ 5 กล่าว โทษ จำเลย ที่ 1 ที่ 2ที่ 3 และ ที่ 4 ว่า กระทำการ โดยมิชอบ ด้วย หน้าที่ ทำให้ โจทก์ ได้รับความเสียหาย ขอให้ ดำเนินการ สอบสวน และ ใช้ ค่าเสียหาย ให้ แก่ โจทก์เป็น เงิน จำนวน 2,385,000 บาท จำเลย ที่ 5 ทราบ แล้ว เพิกเฉย จำเลย ที่ 5และ ที่ 6 ใน ฐานะ ตัวการ และ นายจ้าง จะ ต้อง รับผิด ใน ผล แห่ง ละเมิดของ ตัวแทน และ ลูกจ้าง ชดใช้ เงิน จำนวน ดังกล่าว พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยนับแต่ วัน ทำละเมิด ถึง วันฟ้อง ให้ แก่ โจทก์ ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ดร่วมกัน ชดใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ยจำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 5 ให้การ ว่า โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงเครื่องจักร ราย นี้ เพราะ เครื่องจักร ดังกล่าว ทั้ง สอง เครื่องมี ถิ่น กำเนิด จาก ประเทศ เยอรมนี และ โจทก์ นำ รถเทรลเลอร์ ไป รับ เครื่องจักร จาก เรือ โดย มิได้ ระบุ ว่า ผู้ใด เป็น ผู้ว่าจ้าง ภายหลังเครื่องจักร ตกเป็น ของ แผ่นดิน ตาม กฎหมาย กรมศุลกากร ได้ ดำเนินการขายทอดตลาด ตาม มาตรา 61 แห่ง พระราชบัญญัติ ศุลกากร พ.ศ. 2469ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 329 พ.ศ. 2515 ข้อ 10 จำเลย ที่ 6ประมูล ซื้อ ได้ กรมศุลกากร จึง ส่งมอบ เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ ให้ แก่จำเลย ที่ 6 และ จำเลย ที่ 6 ได้ว่า จ้าง โจทก์ ขน เครื่องจักร พร้อม อุปกรณ์ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 6 ชำระ ค่าจ้าง ให้ โจทก์ครบถ้วน แล้ว แต่ พนักงาน โจทก์ คง นำ เฉพาะ อุปกรณ์ ของ เครื่องจักร ไป ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 ส่วน เครื่องจักร จำนวน 2 เครื่อง โจทก์ ไม่ จัด ส่งให้ แก่ จำเลย ที่ 6 โจทก์ จึง เป็น ฝ่าย ผิดสัญญา รับขนส่ง สินค้า จึงไม่มี สิทธิยึดหน่วง เครื่องจักร ไว้ โจทก์ ไม่ใช่ ผู้ครอบครอง ทรัพย์จึง ไม่มี อำนาจฟ้อง จำเลย ที่ 6 โดย จำเลย ที่ 7 ได้ ร้องทุกข์เจ้าพนักงาน ตำรวจ สอบสวน ข้อเท็จจริง เบื้องต้น แล้ว เห็นว่า มีมูลจำเลย ที่ 2 จึง ขอ หมาย ค้น จาก จำเลย ที่ 1 และ ร่วม กับ จำเลย ที่ 3และ ที่ 4 ตรวจ ยึด เครื่องจักร ของ จำเลย ที่ 6 จำนวน 2 เครื่อง จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง ต่อมา จำเลย ที่ 2 ได้ ขออนุมัติ จับกุม ตัว นาย แสงทอง หัวหน้ากอง เดิน รถเทรลเลอร์ ของ โจทก์ มา ดำเนินคดี ใน ข้อหา ฐาน ยักยอกทรัพย์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 ปฏิบัติ ราชการ ไป ตาม อำนาจ หน้าที่ มิได้กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 1 ถึง ที่ 4 และ จำเลย ที่ 5 จึง ไม่ต้องรับผิด ต่อ โจทก์ ค่าเสียหาย ที่ โจทก์ เรียก สูง เกิน ไป ขอให้ ยกฟ้องจำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ให้การ และ ฟ้องแย้ง ว่า จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ เครื่องจักร พิพาท ได้ จาก กรมศุลกากร และ ได้ ชำระราคา แล้ว กรรมสิทธิ์ ใน เครื่องจักร พิพาท จึง ตกเป็น ของ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 เมื่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักรพิพาท โจทก์ ก็ ต้อง ปฏิบัติ ตาม สัญญาจ้าง แต่ โจทก์ กลับ ใช้ สิทธิอัน ไม่สุจริต นำ เครื่องจักร พิพาท ไป โดยทุจริต เป็น การกระทำ ละเมิดต่อ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ทำให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ได้รับ ความเสียหายคิด เป็น เงิน ทั้งสิ้น จำนวน 500,000 บาท ขอให้ ยกฟ้อง โจทก์ และ บังคับให้ โจทก์ ใช้ ค่าเสียหาย ดังกล่าว แก่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7โจทก์ ให้การ แก้ฟ้อง แย้ง ว่า จำเลย ที่ 7 กระทำ ละเมิด ต่อ โจทก์ใน ฐานะ ส่วนตัว และ ตัวแทน ของ จำเลย ที่ 6 จึง ต้อง ร่วมกัน รับผิด ต่อ โจทก์จำเลย ที่ 7 มิได้ เสียหาย เป็น ส่วนตัว ฟ้องแย้ง ขาดอายุความ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ว่าจ้าง โจทก์ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่น ด้วยแต่ สำหรับ เครื่องจักร พิพาท โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ทราบ แล้ว ว่า จะ ไม่ทำ การ ขนส่ง ให้ ก่อน ซื้อ เครื่องจักร พิพาท จำเลย ที่ 6ที่ 7 ทราบ อยู่ แล้ว ว่า เครื่องจักร ดังกล่าว บรรทุก อยู่ บน รถ โจทก์พร้อม ทั้ง ค้างชำระ ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ ต่าง ๆ ตลอดจนค่าธรรมเนียม อื่น ๆ แก่ โจทก์ ด้วย ขณะที่ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ติดต่อ ว่าจ้าง โจทก์ ให้ ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท และ สิ่งของ อื่นเจ้าหน้าที่ ของ โจทก์ ได้ แจ้ง ให้ ทราบ ถึง สิทธิยึดหน่วง ของ โจทก์ และแจ้ง ให้ รับ เงิน ค่าจ้าง ขนส่ง เครื่องจักร พิพาท คืน แต่ จำเลย ที่ 6และ ที่ 7 ไม่ยอม รับ คืน จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ได้ รับ ความเสียหายใด ๆ ทั้งสิ้น ขอให้ ยกฟ้อง แย้งระหว่าง พิจารณา โจทก์ ขอ ถอนฟ้อง จำเลย ที่ 3 และ ที่ 4ศาลชั้นต้น อนุญาตศาลชั้นต้น พิจารณา แล้ว พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7ชำระ เงิน จำนวน 500,000 บาท แก่ โจทก์ พร้อม ด้วย ดอกเบี้ย ให้ยก ฟ้องจำเลย ที่ 1 ที่ 2 และ ที่ 5 และ ยกฟ้อง แย้ง ของ จำเลย ที่ 6 ที่ 7โจทก์ จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษาแก้ เป็น ว่า ให้ จำเลย ที่ 1 ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ร่วมกัน ชำระ เงิน จำนวน 2,385,000 บาท แก่ โจทก์ นอกจากที่ แก้ ให้ เป็น ไป ตาม คำพิพากษา ศาลชั้นต้นจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัย ตาม ฎีกา ของจำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ว่า โจทก์ มีสิทธิ ยึด หน่วงเครื่องจักร พิพาท ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630หรือไม่ ปัญหา นี้ พิจารณา บทบัญญัติ แห่ง มาตรา ดังกล่าว ซึ่ง บัญญัติ ว่า"ผู้ขนส่ง ชอบ ที่ จะ ยึด หน่วง เอา ของ ไว้ ก่อน ได้ ตาม ที่ จำเป็น เพื่อ ประกันการ ใช้ เงิน ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ " แล้ว จะ เห็น ได้ว่า ผู้มีสิทธิยึด หน่วง ต้อง เป็น ผู้ขนส่ง ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 608และ 610 ผู้ขนส่ง คือ บุคคล ผู้รับขนส่ง ของ หรือ คนโดยสาร เพื่อ บำเหน็จเป็น ทาง ค้า ปกติ ของ ตน บุคคล ผู้ทำ ความ ตกลง กับ ผู้ขนส่ง เพื่อ ให้ ขนของส่ง ไป เรียกว่า ผู้ส่ง หรือ ผู้ตราส่ง บุคคล ผู้ซึ่ง เขา ส่ง ของ ไป ถึงเรียกว่า ผู้รับตราส่ง บำเหน็จ อัน จะ ต้อง จ่าย ให้ เพื่อ การ ขนส่ง ของ นั้นเรียกว่า ค่าระวาง พาหนะ บทบัญญัติ ดังกล่าว นี้ ย่อม มี ความหมาย ชัดแจ้งอยู่ แล้ว ว่า การ รับขนของ เป็น สัญญา ที่ ผู้ขนส่ง ตกลง จะ ทำการ ขนส่ง ของจาก ที่ หนึ่ง ไป ยัง อีก ที่ หนึ่ง โดย เรียก ค่าระวาง พาหนะ จาก ผู้ส่งหรือ ผู้ตราส่ง ใน ชั้น นี้ จึง เห็นสมควร วินิจฉัย เสีย ก่อน ว่า ข้อตกลงระหว่าง โจทก์ กับ ผู้นำ เข้า เครื่องจักร พิพาท หรือ เจ้าของ สินค้า ดังกล่าวเป็น สัญญา รับขนของ หรือไม่ ตาม ข้อเท็จจริง ดังกล่าว จะ เห็น ได้ว่าโจทก์ เป็น เพียง ผู้ให้เช่า รถ เท รลเลอร์หรือ รถบรรทุกโลบอยเพื่อ ใช้บรรทุก และ เก็บ สินค้า คือ เครื่องจักร พิพาท ไว้ ใน บริเวณ การท่าเรือแห่งประเทศ ไทย จนกว่า เจ้าของ สินค้า จะ ขนย้าย ออก ไป เท่านั้น ไม่ได้ มีสัญญา ต่อ กัน ว่า โจทก์ จะ ต้อง ขนสินค้า ดังกล่าว ไป ส่ง ให้ แก่ เจ้าของ สินค้าณ สถานที่ แห่ง อื่น แต่อย่างใด จึง ไม่มี ค่าระวาง พาหนะ และ อุปกรณ์ที่ โจทก์ จะ เรียก เอา จาก เจ้าของ สินค้า ได้ คง มี เฉพาะ ค่าเช่า ที่ เจ้าของสินค้า ค้างชำระ อยู่ สัญญา ระหว่าง โจทก์ กับ เจ้าของ สินค้า จึง ไม่ใช่สัญญา รับขนของ และ ใน กรณี ดังกล่าว โจทก์ ก็ ไม่ใช่ ผู้ขนส่ง ฉะนั้นโจทก์ จะ อาศัย อำนาจ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 630ยึด หน่วง เครื่องจักร พิพาท ซึ่ง จำเลย ที่ 6 และ ที่ 7 ประมูล ซื้อ ได้จาก การ ขายทอดตลาด ของ กรมศุลกากร ไว้ เพื่อ เป็น ประกัน การ ชำระ ค่าเช่าที่ เจ้าของ สินค้า ค้างชำระ หาได้ไม่ เมื่อ โจทก์ ไม่มี สิทธิยึดหน่วงดังกล่าว การ ที่ จำเลย ที่ 2 ร่วม กับ จำเลย ที่ 7 เข้า ทำการ ตรวจค้นที่ทำการ ของ โจทก์ แล้ว จำเลย ที่ 2 ยึด เอา เครื่องจักร พิพาท จาก โจทก์มา เป็น ของกลาง การกระทำ ของ จำเลย ที่ 2 และ ที่ 7 จึง ไม่เป็น การ ละเมิดต่อ โจทก์ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ คดี ไม่จำต้อง วินิจฉัย ปัญหา ตาม ฎีกา ข้อ อื่นของ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 อีก ต่อไป คำพิพากษาศาลล่าง ทั้ง สอง ไม่ต้อง ด้วย ความเห็น ของ ศาลฎีกา ฎีกา ของ จำเลย ที่ 2ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7 ฟังขึ้นเนื่องจาก คดี นี้ โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง เจ็ด ร่วมกันชำระหนี้ ใน มูลละเมิด อันเป็น การ ขอให้ ชำระหนี้ อัน ไม่อาจ แบ่งแยก ได้ศาลอุทธรณ์ พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1 ร่วม กับ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6และ ที่ 7 ชำระหนี้ แก่ โจทก์ เมื่อ จำเลย ที่ 2 ที่ 5 ที่ 6 และ ที่ 7ไม่ต้อง รับผิด ชดใช้ ค่าสินไหมทดแทน ให้ แก่ โจทก์ ดัง วินิจฉัย มา แล้วศาลฎีกา เห็นสมควร พิพากษา ให้ มีผล ถึง จำเลย ที่ 1 ซึ่ง ไม่ได้ ฎีกา ด้วยตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 245(1) ประกอบ ด้วยมาตรา 247"พิพากษากลับ ให้ยก ฟ้องโจทก์(ปรีชา นาคพันธุ์-อำนวย สุขพรหม-ระพินทร บรรจงศิลป)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา610บัญญัติว่า"อันบุคคลผู้ทำความตกลงกับผู้ขนส่งเพื่อให้ขนของส่งไปนั้นเรียกว่าผู้ส่งหรือผู้ตราส่ง บุคคลผู้ซึ่งเขาส่งของไปถึงนั้นเรียกว่าผู้รับตราส่ง บำเหน็จอันจะต้องจ่ายให้เพื่อการขนส่งของนั้นเรียกว่าค่าระวางพาหนะ" จากบทบัญญัติดังกล่าวมีข้อสังเกตดังนี้ 1.บุคคลที่เกี่ยวข้องอาจมีสามฝ่ายหรือสองฝ่ายก็ได้ กรณีสามฝ่ายเช่นนาย แดงผู้ขายสินค้าได้ว่าจ้างนาย ดำบริษัทขนส่งให้ส่งสินค้าไปให้นาย เหลืองผู้ซื้อ กรณีสองฝ่ายนาย เขียวได้มาซื้อสินค้าที่กรุงเทพมหานครไปขายที่จังหวัดศรีสะเกษเมื่อซื้อสินค้าได้แล้วได้ว่าจ้างบริษัท ม่วงส่งสินค้าที่ซื้อไปให้ตนที่จังหวัดศรีสะเกษ 2.ข้อสัญญาเกิดขึ้นเมื่อคู่สัญญาตกลงที่จะให้มีการส่งของเพื่อบำเหน็จโดยมิได้คำนึงถึงระยะทางว่าจะใกล้ไกลเพียงใดและไม่จำเป็นต้องระบุสถานที่ที่จะส่งของไว้ในขณะทำสัญญาก็ถือเป็นสัญญารับขนของได้โดยคำนึงถึงเจตนาของคู่สัญญาเป็นสำคัญ เรื่องระยะทางเช่น ก.สั่งซื้อเครื่องจักรจากบริษัท ข.แต่จะต้องนำเครื่องจักรจากจุดที่วางอยู่ไปยังอีกมุมหนึ่งของบริษัท ข. ซึ่งมีเครื่องตรวจสภาพเครื่องจักรแต่เนื่องจากเครื่องจักรหนักไม่สามารถขนย้ายได้จึงได้ว่าจ้างบริษัทขนส่งเหลืองบรรทุกเครื่องจักรจากจุดที่วางอยู่ไปยังจุดที่นำไปตรวจสอบเช่นนี้ก็ถือเป็นสัญญารับขนของได้ สถานที่ส่งของนั้นถ้าหากในขณะทำสัญญาผู้ว่าจ้างอาจจะยังไม่ทราบว่าจะส่งสินค้าไปยังแห่งใดแห่งหนึ่งเพียงแต่รอคำตอบจากผู้ซื้อสินค้าว่าผู้ใดจะเป็นผู้สั่งซื้อก่อนก็จะส่งให้คนนั้นหรือกรณีที่เจ้าของสินค้าสั่งซื้อสินค้ามาจากต่างประเทศเมื่อสินค้ามาถึงยังท่าเรือก็ได้ว่าจ้างบริษัทขนส่งมาบรรทุกสินค้าแต่ขณะว่าจ้างบรรทุกสินค้าอยู่ระหว่างดำเนินพิธีศุลกากรยังไม่ทราบว่าจะนำไปเก็บไว้ที่คลังสินค้าแห่งใดในสองแห่งโดยรอว่าแห่งใดแห่งหนึ่งจะว่างเมื่อไรก็จะนำไปส่งที่นั้นเช่นนี้ก็ถือได้ว่าเป็นสัญญารับขนของ 3.ผู้ส่งหรือผู้ตราส่งจะต้องใช้ยานพาหนะในการขนของมิใช่ใช้แรงคนแม้ตัวบทจะมิได้ระบุไว้ชัดแต่คำว่าค่าระวางพาหนะตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา610,623,626ก็ดีแสดงให้เห็นว่าการขนของจะต้องใช้ยานพาหนะหากเป็นการขนของโดยใช้แรงคนก็เป็นสัญญาจ้างทำของจะต้องนำบทบัญญัติเรื่องจ้างทำของมาบังคับใช้จะนำเรื่องรับขนของมาปรับใช้ไม่ได้ คดีนี้ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ว่าโจทก์เป็นเพียงผู้ให้เช่ารถเทรลเลอร์หรือรถบรรทุกโลบอยเพื่อใช้บรรทุกและเก็บสินค้าไว้ในบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยจนกว่าเจ้าของสินค้าจะย้ายออกไปเท่านั้นไม่ได้มีสัญญาต่อกันว่าโจทก์จะต้องขนสินค้าดังกล่าวไปส่งให้แก่เจ้าของสินค้าณสถานที่แห่งอื่นแต่อย่างใดจึงไม่มีค่าระวางพาหนะและค่าอุปกรณ์ที่โจทก์จะเรียกเอาจากเจ้าของสินค้าได้คงมีเฉพาะค่าเช่าที่เจ้าของสินค้าค้างชำระอยู่สัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าจึงไม่ใช่สัญญารับขนของโจทก์ไม่ใช่ผู้ขนส่งข้อเท็จจริงในสำนวนได้ความว่าผู้นำสินค้าเครื่องจักรจากต่างประเทศเข้ามาทางเรือได้ว่าจ้างโจทก์นำรถเทรลเลอร์จำนวน2คันไปบรรทุกเครื่องจักรดังกล่าวแล้วนำไปจอดบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยเพื่อจะต้องดำเนินพิธีทางศุลกากรและชำระค่าธรรมเนียมให้แก่การท่าเรือแห่งประเทศไทยเสียก่อนแต่เนื่องจากผู้นำสินค้าเข้ามิได้ดำเนินการดังกล่าวกรมศุลกากรจึงได้ขายทอดตลาดเครื่องจักรไปจากบทบัญญัติของมาตรา610ที่ได้กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่าสัญญารับขนนั้นไม่จำเป็นจะต้องกำหนดระยะทางว่าใกล้ไกลเพียงใดและไม่จำเป็นต้องระบุสถานที่ที่จะส่งสินค้าไปถึงไว้ในขณะทำสัญญาหากแต่จะมีการแจ้งเพิ่มเติมในภายหลังได้เมื่อพิจารณาถึงตัวโจทก์และพฤติการณ์แห่งคดีแล้วจะเห็นได้ว่าโจทก์เป็นรัฐวิสาหกิจชื่อของโจทก์ก็บอกถึงวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจของโจทก์อยู่แล้วว่ามีวัตถุประสงค์ในการรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์มิใช่องค์การคลังสินค้าโจทก์จึงเป็นผู้รับขนส่งของเพื่อบำเหน็จเป็นทางค้าปกติของตนตามมาตรา608ในการรับขนของโจทก์ได้ใช้รถยนต์ซึ่งเป็นยานพาหนะและในการนี้ได้มีการขนเครื่องจักรจากบริเวณที่ขนเครื่องจักรลงจากเรือมายังบริเวณการท่าเรือแห่งประเทศไทยแล้วโดยใช้รถยนต์ของโจทก์จำนวน2คันสำหรับบำเหน็จในการขนส่งเครื่องจักรครั้งนี้ก็ได้กำหนดกันไว้โดยคำนวณเป็นรายวันวันละ2,500บาท/คันสัญญาระหว่างโจทก์กับผู้นำสินค้าเข้าจึงเป็นสัญญารับขนของตามมาตรา610แล้วที่ศาลฎีกาว่าสัญญาระหว่างโจทก์กับเจ้าของสินค้าไม่ใช่สัญญารับขนของนั้นแต่ก็มิได้ระบุว่าเป็นสัญญาประเภทใดเมื่อพิจารณาถึงสภาพของรถยนต์ที่โจทก์นำไปบรรทุกเครื่องจักรซึ่งเป็นสินค้าหนักนั้นจะเห็นได้ว่ารถยนต์โดยสภาพแล้วเป็นยานพาหนะที่ใช้เคลื่อนที่จากสถานที่หนึ่งไปอีกสถานที่หนึ่งมิใช่คลังสินค้าสำหรับเก็บเครื่องจักรการที่รถยนต์บรรทุกเครื่องจักรหนักๆจอดทิ้งไว้เป็นเวลานานๆย่อมผิดต่อวัตถุประสงค์ในการออกแบบมาเครื่องยนต์ของรถหากมิได้มีการใช้งานเป็นเวลานานย่อมจะทำให้เสื่อมเสียได้ระบบช่วงล่างของรถก็ดียางรถก็ดีย่อมจะเสียไปอย่าว่าแต่รถที่บรรทุกเครื่องจักรหนักๆเลยแม้แต่รถเปล่าๆที่มิได้บรรทุกสินค้าหรือเครื่องจักรหากจอดทิ้งไว้นานๆโดยมิได้นำไปใช้งานก็ทำให้เครื่องยนต์ช่วงล่างและยางเสียได้ดังนั้นจึงแสดงให้เห็นเจตนาในการเข้าทำสัญญาของโจทก์กับเจ้าของสินค้าว่ามีเจตนาที่จะรับขนเครื่องจักรซึ่งเป็นวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจของโจทก์และพิจารณาถึงเจ้าของสินค้าสั่งเครื่องจักรมาจากต่างประเทศเมื่อเครื่องจักรบรรทุกเรือมาถึงประเทศไทยได้มีการยกเครื่องจักรจากเรือขึ้นมาที่ฝั่งเจ้าของสินค้าก็มีหน้าที่จะต้องขนสินค้าของตัวเองไปเพื่อดำเนินพิธีทางศุลกากรเนื่องจากเครื่องจักรเป็นสินค้าที่มีน้ำหนักมากไม่สามารถที่จะเคลื่อนย้ายได้ด้วยกำลังคนเจ้าของสินค้าจึงจำเป็นต้องว่าจ้างโจทก์ซึ่งมีหน้าที่รับขนของให้ช่วยขนไปโดยเสียค่าจ้างวันละ2,500บาทซึ่งเป็นราคาที่สูงหากเจ้าของสินค้ามีเจตนาที่จะเก็บเครื่องจักรไว้จริงก็น่าที่จะฝากไว้ที่คลังเก็บสินค้าของการท่าเรือแห่งประเทศไทยจะดีกว่าเนื่องจากเสียค่าเช่าถูกว่าค่าระวางที่จ่ายให้โจทก์เมื่อพิจารณาเจตนาของโจทก์และเจ้าของสินค้าแล้วจะเห็นได้ว่าต่างมีเจตนาที่จะทำสัญญารับขนของซึ่งกันและกันสัญญาของบุคคลทั้งสองฝ่ายจึงเป็นสัญญารับขนของแล้วเมื่อเจ้าของสินค้าไม่จ่ายค่าระวางพาหนะโจทก์ก็มีสิทธิที่จะยึดหน่วงเครื่องจักรไว้ก่อนได้ตามมาตรา630 ศิริชัย วัฒนโยธิน