คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 719646หลักกฎหมาย: คดีนี้ ห้างหุ้นส่วนจำกัด ก. ยื่นฟ้อง เทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพราย จำเลย ความว่า จำเลยมีความประสงค์จะจ้างเหมารถยนต์โดยสารปรับอากาศ จำนวน 9 คัน เพื่อใช้ในโครงการอบรมและศึกษาดูงานอาสาสมัครสิ่งแวดล้อมเทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพราย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 โดยวิธีเฉพาะเจาะจง โจทก์จึงมีหนังสือเสนอราคาโครงการดังกล่าว หลังจากนั้นจำเลยมีประกาศให้โจทก์เป็นผู้ชนะการเสนอราคา และมีหนังสือแจ้งให้โจทก์ไปทำสัญญาภายใน 7 วัน นับถัดจากวันที่ได้รับหนังสือ โดยให้โจทก์นำหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญาเป็นเงินสดมอบให้แก่จำเลยในวันทำสัญญา ต่อมาจำเลยมีประกาศยกเลิกผลการประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคาเนื่องจากเอกสารประกอบการเสนอราคาไม่ถูกต้องตามเงื่อนไข การที่จำเลยดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างจนได้ผู้ชนะการประกวดราคาและโจทก์ได้ลงนามในสัญญาจ้างเหมาแล้ว แต่จำเลยประกาศยกเลิกผลการประกาศผู้ชนะการเสนอราคาอย่างกะทันหันก่อนถึงวันออกเดินทางเพียง 2 วัน โดยไม่ใช่ความผิดของโจทก์ ทำให้โจทก์เสียหาย เสียโอกาสทางการค้าและขาดรายได้ ขอให้ศาลมีคําพิพากษาหรือคำสั่งให้จำเลยชดใช้เงินพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ จำเลยยื่นคำร้องโต้แย้งเขตอำนาจศาลว่า เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากคำสั่งทางปกครองตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คดีอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ศาลจังหวัดพระประแดงเห็นว่า คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่จำเลยยกเลิกผลการประกาศรายชื่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ชนะการเสนอราคาสัญญาจ้างเหมารถยนต์โดยสารปรับอากาศ จำนวน 9 คัน ตามโครงการอบรมและศึกษาดูงานอาสาสมัครสิ่งแวดล้อม สาระสำคัญของคดีอยู่ที่การพิจารณาว่าสัญญาจ้างทำของระหว่างโจทก์กับจำเลยเกิดขึ้นแล้วหรือไม่ จำเลยมีสิทธิบอกเลิกสัญญาหรือไม่ และมีความเสียหายเกิดขึ้นมากน้อยเพียงใด เป็นการพิพาทเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของบุคคลในสัญญาทางแพ่ง อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ศาลปกครองกลางเห็นว่า เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คดีอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง คณะกรรมการฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า เทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพราย จำเลย เป็นราชการส่วนท้องถิ่นตามมาตรา 70 (2) แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 จึงเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามนัยบทนิยาม &quot;หน่วยงานทางปกครอง&quot; ในมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 โดยมูลเหตุที่พิพาทในคดีนี้โจทก์ฟ้องว่าได้รับความเสียหายจากการที่จำเลยมีคำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา ทั้งที่โจทก์เป็นผู้มีคุณสมบัติครบถ้วนและได้มาลงนามในสัญญา โดยได้ดำเนินการตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 แล้ว เมื่อเหตุพิพาทตามคำฟ้องดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนการคัดเลือกเอกชนเข้าเป็นคู่สัญญากับหน่วยงานทางปกครองโดยยังมิได้ทำสัญญาผูกพันกัน และการที่จำเลยมีคำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา เนื่องจากตรวจสอบพบว่าเอกสารประกอบการเสนอราคาของโจทก์ไม่ถูกต้องตามเงื่อนไข คำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นคำสั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณาคำเสนอหรือการดำเนินการอื่นใดในลักษณะเดียวกันซึ่งมีผลเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลในอันที่จะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน ระงับ หรือมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิและหน้าที่ของบุคคล อันเป็นคำสั่งทางปกครองตามนิยามในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ประกอบข้อ 1 (3) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ดังนั้นข้อพิพาทเกี่ยวกับคำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคาดังกล่าวจึงเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับคำสั่งทางปกครอง เมื่อโจทก์มีคําขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจากคำสั่งยกเลิกการประกาศรายชื่อโจทก์เป็นผู้ชนะการเสนอราคา กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากกฎ คำสั่งทางปกครองหรือคำสั่งอื่น ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 39/2568ศาลจังหวัดพระประแดงศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองกลางศาลผู้รับความเห็นห้างหุ้นส่วนจำกัด ก.โจทก์เทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพรายจำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล พ.ศ.2542 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2534 พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 กฎกระทรวง ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 คดีนี้ ห้างหุ้นส่วนจำกัด ก. ยื่นฟ้อง เทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพราย จำเลย ความว่า จำเลยมีความประสงค์จะจ้างเหมารถยนต์โดยสารปรับอากาศ จำนวน 9 คัน เพื่อใช้ในโครงการอบรมและศึกษาดูงานอาสาสมัครสิ่งแวดล้อมเทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพราย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 โดยวิธีเฉพาะเจาะจง โจทก์จึงมีหนังสือเสนอราคาโครงการดังกล่าว หลังจากนั้นจำเลยมีประกาศให้โจทก์เป็นผู้ชนะการเสนอราคา และมีหนังสือแจ้งให้โจทก์ไปทำสัญญาภายใน 7 วัน นับถัดจากวันที่ได้รับหนังสือ โดยให้โจทก์นำหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญาเป็นเงินสดมอบให้แก่จำเลยในวันทำสัญญา ต่อมาจำเลยมีประกาศยกเลิกผลการประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคาเนื่องจากเอกสารประกอบการเสนอราคาไม่ถูกต้องตามเงื่อนไข การที่จำเลยดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างจนได้ผู้ชนะการประกวดราคาและโจทก์ได้ลงนามในสัญญาจ้างเหมาแล้ว แต่จำเลยประกาศยกเลิกผลการประกาศผู้ชนะการเสนอราคาอย่างกะทันหันก่อนถึงวันออกเดินทางเพียง 2 วัน โดยไม่ใช่ความผิดของโจทก์ ทำให้โจทก์เสียหาย เสียโอกาสทางการค้าและขาดรายได้ ขอให้ศาลมีคําพิพากษาหรือคำสั่งให้จำเลยชดใช้เงินพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ จำเลยยื่นคำร้องโต้แย้งเขตอำนาจศาลว่า เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากคำสั่งทางปกครองตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คดีอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ศาลจังหวัดพระประแดงเห็นว่า คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่จำเลยยกเลิกผลการประกาศรายชื่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ชนะการเสนอราคาสัญญาจ้างเหมารถยนต์โดยสารปรับอากาศ จำนวน 9 คัน ตามโครงการอบรมและศึกษาดูงานอาสาสมัครสิ่งแวดล้อม สาระสำคัญของคดีอยู่ที่การพิจารณาว่าสัญญาจ้างทำของระหว่างโจทก์กับจำเลยเกิดขึ้นแล้วหรือไม่ จำเลยมีสิทธิบอกเลิกสัญญาหรือไม่ และมีความเสียหายเกิดขึ้นมากน้อยเพียงใด เป็นการพิพาทเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของบุคคลในสัญญาทางแพ่ง อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ศาลปกครองกลางเห็นว่า เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คดีอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง คณะกรรมการฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า เทศบาลเมืองปู่เจ้าสมิงพราย จำเลย เป็นราชการส่วนท้องถิ่นตามมาตรา 70 (2) แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 จึงเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามนัยบทนิยาม &quot;หน่วยงานทางปกครอง&quot; ในมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 โดยมูลเหตุที่พิพาทในคดีนี้โจทก์ฟ้องว่าได้รับความเสียหายจากการที่จำเลยมีคำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา ทั้งที่โจทก์เป็นผู้มีคุณสมบัติครบถ้วนและได้มาลงนามในสัญญา โดยได้ดำเนินการตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 แล้ว เมื่อเหตุพิพาทตามคำฟ้องดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนการคัดเลือกเอกชนเข้าเป็นคู่สัญญากับหน่วยงานทางปกครองโดยยังมิได้ทำสัญญาผูกพันกัน และการที่จำเลยมีคำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา เนื่องจากตรวจสอบพบว่าเอกสารประกอบการเสนอราคาของโจทก์ไม่ถูกต้องตามเงื่อนไข คำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นคำสั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณาคำเสนอหรือการดำเนินการอื่นใดในลักษณะเดียวกันซึ่งมีผลเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลในอันที่จะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน ระงับ หรือมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิและหน้าที่ของบุคคล อันเป็นคำสั่งทางปกครองตามนิยามในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ประกอบข้อ 1 (3) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ดังนั้นข้อพิพาทเกี่ยวกับคำสั่งยกเลิกประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคาดังกล่าวจึงเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับคำสั่งทางปกครอง เมื่อโจทก์มีคําขอให้ชดใช้ค่าเสียหายจากคำสั่งยกเลิกการประกาศรายชื่อโจทก์เป็นผู้ชนะการเสนอราคา กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากกฎ คำสั่งทางปกครองหรือคำสั่งอื่น ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา39/2568หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ เขตอำนาจศาลเกี่ยวกับพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3)