ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการเงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทนพ.ศ. ๒๕๕๒ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๑๐๘ (๒) แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. ๒๕๕๐อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๔๓ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน พ.ศ. ๒๕๕๒ข้อ ๒[๑]ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๓[๒] ในประกาศนี้เขตระบบโครงข่ายพลังงาน หมายความว่าเขตระบบโครงข่ายพลังงานที่ได้มีการประกาศตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงานพ.ศ. ๒๕๕๐และให้หมายความรวมถึงเขตเดินสายไฟฟ้าและเขตระบบการขนส่งปิโตรเลียมทางท่อที่ได้ประกาศตามกฎหมายอื่นการปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงาน หมายความว่าปรับปรุง เปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มเติมในเขตระบบโครงข่ายพลังงานเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่น หมายความว่าเจ้าของหรือผู้ครอบครองหรือผู้ทรงสิทธิอื่นโดยชอบด้วยกฎหมายในที่ดิน โรงเรือนสิ่งปลูกสร้าง ต้นไม้ พืชผลหรือทรัพย์สินอื่นที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน ณวันที่ประกาศกำหนดเขตระบบโครงข่ายพลังงานหรือวันที่ประกาศปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานข้อ ๔การจ่ายค่าทดแทนให้แก่เจ้าของ หรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นสำหรับการดำเนินการตามมาตรา ๑๐๗ (๓) หรือ (๔)ตามที่กำหนดในมาตรา ๑๐๘ (๒) ให้กำหนดและจ่ายตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในประกาศนี้ข้อ ๕การกำหนดราคาที่ดินเพื่อนำมากำหนดค่าทดแทนที่ดินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงานให้พิจารณาโดยคำนึงถึง(๑)ราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด(๒)ราคาที่ดินที่มีการกำหนดไว้เพื่อเรียกเก็บภาษีบำรุงท้องที่(๓)ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม(๔)สภาพและทำเลที่ตั้งของที่ดินข้อ ๖ให้กำหนดค่าทดแทนที่ดินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงานจากราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ ๕ตามเหตุและวัตถุประสงค์การใช้ที่ดินของผู้รับใบอนุญาต ดังนี้(๑)[๓] ที่ดินที่กำหนดเป็นเขตระบบโครงข่ายไฟฟ้าให้กำหนดค่าทดแทนอัตราร้อยละเก้าสิบของราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ ๕เว้นแต่ที่ดินเฉพาะบริเวณที่กำหนดเป็นที่ตั้งเสาไฟฟ้าซึ่งหมายรวมถึงบริเวณพื้นที่โดยรอบโคนเสาไฟฟ้าซึ่งมีระยะห่างจากแนวขาเสาในรัศมีสี่เมตร ให้กำหนดค่าทดแทนเพิ่มอีกอัตราร้อยละร้อยของราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ๕(๒)ที่ดินที่กำหนดเป็นเขตระบบโครงข่ายก๊าชธรรมชาติให้กำหนดค่าทดแทนอัตราร้อยละร้อยของราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ ๕ข้อ๖/๑[๔]ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตมีความจำเป็นต้องปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานในเขตระบบโครงข่ายพลังงานโดยมิได้ขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงานให้ผู้รับใบอนุญาตประกาศปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานและให้มีหนังสือแจ้งคณะกรรมการทราบถึงเหตุผลและความจำเป็นที่ต้องทำการปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานพร้อมทั้งแจ้งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นทราบด้วยให้คณะกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทนทรัพย์สินแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองหรือผู้ทรงสิทธิอื่นตามที่เห็นสมควร ด้วยความเป็นธรรมข้อ๖/๒[๕]ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตมีความจำเป็นต้องปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานและขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงานเพิ่มขึ้นให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการตามมาตรา ๑๐๖ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงานพ.ศ. ๒๕๕๐ เฉพาะส่วนที่ขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงานการกำหนดค่าทดแทนทรัพย์สินเฉพาะส่วนที่ขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงานตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน พ.ศ. ๒๕๕๒ข้อ ๗กรณีที่ระบบโครงข่ายไฟฟ้าหรือระบบโครงข่ายก๊าซธรรมชาติที่กำหนดขึ้นใหม่ทับซ้อนกับระบบเดิมที่มีการจ่ายค่าทดแทนไปแล้วตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงานพ.ศ. ๒๕๕๐ หรือกฎหมายอื่นคณะกรรมการอาจกำหนดค่าทดแทนที่ดินเฉพาะส่วนที่ทับซ้อนนั้นแตกต่างจากที่กำหนดในข้อ๖ ได้ตามสมควรและเป็นธรรมกรณีเขตระบบโครงข่ายพลังงานที่มีระยะทางสั้นหรือมีเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นจำนวนน้อยราย ให้คณะกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทนทรัพย์สินแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นได้โดยมิต้องแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาราคาที่ดินและทรัพย์สินตามข้อ ๔ ของประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์การแต่งตั้งและวิธีการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการพิจารณาราคาที่ดินและทรัพย์สินพ.ศ. ๒๕๕๒[๖]ข้อ ๘การกำหนดค่าทดแทนอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอื่นบนที่ดินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงานทั้งในกรณีระบบโครงข่ายไฟฟ้าและระบบโครงข่ายก๊าซธรรมชาติให้คำนึงถึงองค์ประกอบดังนี้(๑)ค่าวัสดุเสียหายจากการรื้อย้ายอาคาร โรงเรือน และสิ่งปลูกสร้างอื่นซึ่งรวมถึงค่าเผื่อเหลือเผื่อขาดตามเกณฑ์มาตรฐานทั่วไปงานโยธา(๒)ค่าแรงสำหรับการปลูกสร้างสิ่งปลูกสร้างใหม่ซึ่งรวมถึงค่าเผื่อเหลือเผื่อขาดตามเกณฑ์มาตรฐานทั่วไปงานโยธา(๓)ค่าดำเนินการ ซึ่งได้แก่ ค่าอำนวยการ ค่าดอกเบี้ย และกำไรของผู้รับเหมา(๔)ค่ารื้อถอน และค่าขนย้าย(๕)ค่าภาษีมูลค่าเพิ่ม สำหรับวัสดุอุปกรณ์ และค่าแรง(๖)ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าออกแบบ ค่าควบคุมงาน ค่าธรรมเนียมขออนุญาตปลูกสร้างเพื่อประโยชน์ในการกำหนดค่าทดแทนให้สำนักงานจัดทำบัญชีราคากลางอาคาร โรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างอื่นและให้เผยแพร่ในระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของสำนักงานโดยให้สำนักงานทำการปรับปรุงบัญชีราคากลางอาคารโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างอื่นดังกล่าวอย่างน้อยทุกสามปีข้อ ๙การกำหนดค่าทดแทนต้นไม้หรือพืชผลที่อยู่ในที่ดินที่ประกาศเป็นเขตระบบโครงข่ายพลังงานทั้งในกรณีระบบโครงข่ายไฟฟ้าและระบบโครงข่ายก๊าซธรรมชาติ ให้คำนึงถึงองค์ประกอบดังนี้(๑)ค่าพันธุ์ ค่าปลูก ค่าปุ๋ย ค่าดูแลรักษา ตลอดจนค่าเสียโอกาสตามหลักวิชาการเกษตร(๒)บัญชีราคาหรือค่าทดแทนของหน่วยราชการอื่น เช่น กรมทางหลวงกรมชลประทานการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นต้นเพื่อประโยชน์ในการกำหนดค่าทดแทนให้สำนักงานจัดทำบัญชีราคากลางต้นไม้และพืชผลและให้เผยแพร่ในระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของสำนักงานโดยให้สำนักงานทำการปรับปรุงบัญชีราคากลางต้นไม้และพืชผลดังกล่าวอย่างน้อยทุกสามปีข้อ ๑๐การกำหนดค่าทดแทนทรัพย์สินอื่นที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน เช่นสัตว์น้ำ บ่อปลา บ่อกุ้ง ให้พิจารณาตามความเสียหายโดยคำนึงถึง(๑)ต้นทุน ค่าใช้จ่าย ค่าดำเนินการ ค่าดูแลรักษา ตลอดจนค่าเสียโอกาส ตามหลักวิชาการทั้งนี้เฉพาะความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง หรือ(๒)ข้อมูลจากหน่วยราชการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องข้อ ๑๑ให้จ่ายค่าทดแทนตามประกาศนี้ให้กับผู้มีสิทธิดังนี้(๑)ในกรณีที่ดิน อาคาร โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างอื่น หรือต้นไม้และพืชผลหรือทรัพย์สินอื่นที่เป็นส่วนควบของที่ดิน ให้จ่ายให้เจ้าของที่ดินหากเป็นที่ดินไม่มีเจ้าของให้จ่ายให้ผู้ครอบครองที่ดินหากไม่มีผู้ครอบครองที่ดินให้จ่ายให้ผู้ทรงสิทธิอื่น(๒)ในกรณีอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง หรือต้นไม้และพืชผลหรือทรัพย์สินอื่นที่มิได้เป็นส่วนควบของที่ดิน ให้จ่ายให้เจ้าของอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างหรือต้นไม้และพืชผล หรือทรัพย์สินอื่นนั้น หากเป็นอาคารโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอื่นหรือต้นไม้และพืชผลหรือทรัพย์สินอื่นที่ไม่มีเจ้าของให้จ่ายให้ผู้ครอบครองอาคารโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอื่น หรือต้นไม้และพืชผล หรือทรัพย์สินอื่นนั้น หากไม่มีผู้ครอบครองให้จ่ายให้ผู้ทรงสิทธิอื่นข้อ ๑๒เมื่อได้มีการกำหนดหลักเกณฑ์และราคาในการคำนวณค่าทดแทนแล้วให้สำนักงานมีหนังสือแจ้งให้ผู้รับใบอนุญาตทราบเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการจ่ายเงินค่าทดแทนให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนต่อไปข้อ ๑๓ในกรณีที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นไม่ยินยอมตกลงในจำนวนเงินค่าทดแทนจะขอรับเงินค่าทดแทนไปก่อนโดยขอสงวนสิทธิอุทธรณ์ไว้ก็ได้แต่ทั้งนี้การใช้สิทธิอุทธรณ์ต้องอยู่ในระยะเวลาอุทธรณ์ข้อ ๑๔ในกรณีที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นไม่ตกลงและไม่รับเงินค่าทดแทนหรือไม่อาจจ่ายเงินค่าทดแทนหรือไม่อาจหยั่งรู้ถึงผู้มีสิทธิรับเงินค่าทดแทนที่แท้จริงได้ให้ผู้รับใบอนุญาตนำเงินค่าทดแทนไปฝากไว้กับธนาคารหรือวางไว้ต่อศาลหรือสำนักงานวางทรัพย์ กรมบังคับคดี ตามระเบียบของกรมบังคับคดี และให้รายงานคณะกรรมการทราบข้อ ๑๕กรณีที่ผู้รับใบอนุญาตได้กำหนดหลักเกณฑ์การจ่ายค่าทดแทนที่ดินและทรัพย์สินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงานตามกฎหมายอื่นก่อนรับใบอนุญาตตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงานพ.ศ. ๒๕๕๐ และได้เริ่มจ่ายค่าทดแทนไปแล้ว ให้ดำเนินการจ่ายค่าทดแทนตามหลักเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้เดิมต่อไปและให้ถือว่าการจ่ายค่าทดแทนนั้นเป็นการดำเนินการตามความในประกาศนี้แล้วข้อ ๑๖ให้ประธานกรรมการเป็นผู้รักษาการตามประกาศนี้และวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามประกาศนี้ประกาศ ณ วันที่ ๓เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๒ดิเรก ลาวัณย์ศิริประธานกรรมการกำกับกิจการพลังงานประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๕๓[๗]ข้อ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ.๒๕๕๖[๘]ข้อ ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปณัฐพร/จัดทำ๘ ตุลาคม ๒๕๕๖จุฑามาศ/ปรับปรุง๑๙ ธันวาคม ๒๕๕๙[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๕๙ ง/หน้า ๒๘/๒๒ เมษายน ๒๕๕๒[๒] ข้อ ๓แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการเงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓[๓] ข้อ ๖ (๑)เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๖[๔] ข้อ ๖/๑ เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๕๓[๕] ข้อ ๖/๑ เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒)พ.ศ. ๒๕๕๓[๖] ข้อ ๗ วรรคสองเพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓[๗] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๑๑๒ ง/หน้า ๒๔/๒๓ กันยายน ๒๕๕๓[๘] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๑๐๙ ง/หน้า ๑๘/๓๐ สิงหาคม ๒๕๕๖