คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4823/2531หลักกฎหมาย: โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยาน ศาลแรงงานกลางสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและสั่งงดสืบพยานจำเลย พิพากษายกฟ้อง เช่นนี้มิใช่การพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางฯพ.ศ. 2522 มาตรา 31โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยพร้อมดอกเบี้ยให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ขาดงานสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควรจำเลยไม่ได้เลิกจ้างหรือไล่ออก แต่โจทก์สมัครใจละทิ้งหน้าที่ไปเอง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้รับมอบอำนาจจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ไม่มาโดยไม่แจ้งเหตุที่ไม่มาให้ศาลทราบ ศาลแรงงานจึงมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมานำเข้าสืบ และให้งดสืบพยานจำเลย นัดฟังคำพิพากษาในวันเดียวกันนั้นเองศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องต่อมาโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลแรงงานกลางขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ศาลแรงงานกลางสั่งคำร้องดังกล่าวว่า ไม่มีเหตุตามกฎหมายที่จะยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ได้ ให้ยกคำร้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ในกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522มาตรา 40 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เมื่อโจทก์ได้ทราบคำสั่งมาศาลตามมาตรา 37 แล้วไม่มาตามกำหนดโดยไม่แจ้งให้ศาลทราบสาเหตุที่ไม่มา ให้ถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความ" และวรรคสามบัญญัติว่า "ในกรณีที่โจทก์ได้แจ้งเหตุให้ศาลแรงงานทราบเหตุแล้วและศาลแรงงานเห็นเป็นการสมควร ก็ให้กำหนดวันเวลานัดใหม่เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมาศาล" ซึ่งเป็นบทบัญญัติกำหนดให้โจทก์มาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัด ในกรณีที่โจทก์ได้ทราบคำสั่งที่สั่งให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาตามมาตรา 37 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลแรงงานสั่งรับคดีไว้พิจารณาแล้ว ให้ศาลแรงงานกำหนดวันเวลาในการพิจารณาโดยเร็วและออกหมายเรียกจำเลยให้มาศาลตามกำหนดในหมายนั้นให้จดแจ้งรายการแห่งข้อหาและคำขอบังคับให้จำเลยทราบและให้ศาลแรงงานสั่งให้โจทก์มาศาลในวันเดียวกันนั้นด้วย" เช่นนี้จึงเห็นได้ว่า ถ้าโจทก์ได้ทราบคำสั่งที่ให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาแล้ว โจทก์จะต้องมาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัดถ้าโจทก์มีความจำเป็นที่จะมาศาลไม่ได้ โจทก์จะต้องแจ้งเหตุหรือความจำเป็นนั้น ๆ ให้ศาลทราบ หากศาลแรงงานกลางเห็นว่าเหตุหรือความจำเป็นตามที่แจ้งนั้นเป็นการสมควร ศาลแรงงานกลางก็จะกำหนดวันเวลาที่จะนัดให้โจทก์กับจำเลยมาพร้อมกันใหม่อีก แต่ถ้าโจทก์ไม่แจ้งเหตุหรือความจำเป็นที่มาศาลไม่ได้ให้ศาลทราบ หรือเหตุที่แจ้งหรือความจำเป็นนั้นศาลเห็นว่าไม่ใช่เหตุหรือความจำเป็นที่จะทำให้ถึงกับมาศาลไม่ได้ ศาลแรงงานกลางจะต้องถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปแล้วมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง หากศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีตามวรรคหนึ่งนี้ โจทก์จึงมีสิทธิที่จะมาขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งเพื่อให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนั้นใหม่ต่อไปได้ตามมาตรา 40ตามที่โจทก์อุทธรณ์ แต่กรณีนี้ได้ความว่า ในวันนัดพิจารณาเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2531 อันเป็นวันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่งดังกล่าวข้างต้น โจทก์จำเลยมาศาล และศาลได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทแล้วกำหนดวันเวลานัดสืบพยานโจทก์ในวันที่ 22 เมษายน 2531เวลา 9 นาฬิกา วันดังกล่าวจึงเป็นวันนัดสืบพยานโจทก์ มิใช่วันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง การที่โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยานแต่ศาลแรงงานกลางก็มิได้มีคำสั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาแต่อย่างใดอีก หากแต่มีคำสั่งในรายงานกระบวนพิจารณาว่าโจทก์ไม่มีพยานนำเข้าสืบ และสั่งงดสืบพยานจำเลย แล้ววินิจฉัยว่าการที่โจทก์ฟ้องเป็นการกล่าวอ้างลอย ๆ โดยไม่มีพยานมานำสืบตามข้อกล่าวอ้างจึงรับฟังไม่ได้ และพิพากษายกฟ้องเช่นนี้ศาลฎีกาเห็นว่ากระบวนพิจารณาที่ศาลแรงงานกลางดำเนินคดีมาแล้วนั้นมิใช่เป็นการพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 เพราะศาลแรงงานกลางมิได้สั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาและมีคำพิพากษาให้แพ้คดีในประเด็นที่พิพาท อีกทั้งคู่ความที่จะขอให้มีการพิจารณาใหม่จะต้องเป็นฝ่ายซึ่งศาลสั่งแสดงว่าขาดนัดพิจารณาเป็นประการสำคัญ ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะร้องขอให้พิจารณาใหม่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4823/2531นาย สม หมาย นุเวชโจทก์จำเลยโจทก์นาย ทรง ศักดิ์ บัณฑิตพิเชษฐ์โจทก์ ป.วิ.พ. ม. 207 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 31โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยาน ศาลแรงงานกลางสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและสั่งงดสืบพยานจำเลย พิพากษายกฟ้อง เช่นนี้มิใช่การพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางฯพ.ศ. 2522 มาตรา 31โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยพร้อมดอกเบี้ยให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ขาดงานสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควรจำเลยไม่ได้เลิกจ้างหรือไล่ออก แต่โจทก์สมัครใจละทิ้งหน้าที่ไปเอง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้รับมอบอำนาจจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ไม่มาโดยไม่แจ้งเหตุที่ไม่มาให้ศาลทราบ ศาลแรงงานจึงมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมานำเข้าสืบ และให้งดสืบพยานจำเลย นัดฟังคำพิพากษาในวันเดียวกันนั้นเองศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องต่อมาโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลแรงงานกลางขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ศาลแรงงานกลางสั่งคำร้องดังกล่าวว่า ไม่มีเหตุตามกฎหมายที่จะยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ได้ ให้ยกคำร้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ในกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522มาตรา 40 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เมื่อโจทก์ได้ทราบคำสั่งมาศาลตามมาตรา 37 แล้วไม่มาตามกำหนดโดยไม่แจ้งให้ศาลทราบสาเหตุที่ไม่มา ให้ถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความ" และวรรคสามบัญญัติว่า "ในกรณีที่โจทก์ได้แจ้งเหตุให้ศาลแรงงานทราบเหตุแล้วและศาลแรงงานเห็นเป็นการสมควร ก็ให้กำหนดวันเวลานัดใหม่เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมาศาล" ซึ่งเป็นบทบัญญัติกำหนดให้โจทก์มาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัด ในกรณีที่โจทก์ได้ทราบคำสั่งที่สั่งให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาตามมาตรา 37 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลแรงงานสั่งรับคดีไว้พิจารณาแล้ว ให้ศาลแรงงานกำหนดวันเวลาในการพิจารณาโดยเร็วและออกหมายเรียกจำเลยให้มาศาลตามกำหนดในหมายนั้นให้จดแจ้งรายการแห่งข้อหาและคำขอบังคับให้จำเลยทราบและให้ศาลแรงงานสั่งให้โจทก์มาศาลในวันเดียวกันนั้นด้วย" เช่นนี้จึงเห็นได้ว่า ถ้าโจทก์ได้ทราบคำสั่งที่ให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาแล้ว โจทก์จะต้องมาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัดถ้าโจทก์มีความจำเป็นที่จะมาศาลไม่ได้ โจทก์จะต้องแจ้งเหตุหรือความจำเป็นนั้น ๆ ให้ศาลทราบ หากศาลแรงงานกลางเห็นว่าเหตุหรือความจำเป็นตามที่แจ้งนั้นเป็นการสมควร ศาลแรงงานกลางก็จะกำหนดวันเวลาที่จะนัดให้โจทก์กับจำเลยมาพร้อมกันใหม่อีก แต่ถ้าโจทก์ไม่แจ้งเหตุหรือความจำเป็นที่มาศาลไม่ได้ให้ศาลทราบ หรือเหตุที่แจ้งหรือความจำเป็นนั้นศาลเห็นว่าไม่ใช่เหตุหรือความจำเป็นที่จะทำให้ถึงกับมาศาลไม่ได้ ศาลแรงงานกลางจะต้องถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปแล้วมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง หากศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีตามวรรคหนึ่งนี้ โจทก์จึงมีสิทธิที่จะมาขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งเพื่อให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนั้นใหม่ต่อไปได้ตามมาตรา 40ตามที่โจทก์อุทธรณ์ แต่กรณีนี้ได้ความว่า ในวันนัดพิจารณาเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2531 อันเป็นวันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่งดังกล่าวข้างต้น โจทก์จำเลยมาศาล และศาลได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทแล้วกำหนดวันเวลานัดสืบพยานโจทก์ในวันที่ 22 เมษายน 2531เวลา 9 นาฬิกา วันดังกล่าวจึงเป็นวันนัดสืบพยานโจทก์ มิใช่วันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง การที่โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยานแต่ศาลแรงงานกลางก็มิได้มีคำสั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาแต่อย่างใดอีก หากแต่มีคำสั่งในรายงานกระบวนพิจารณาว่าโจทก์ไม่มีพยานนำเข้าสืบ และสั่งงดสืบพยานจำเลย แล้ววินิจฉัยว่าการที่โจทก์ฟ้องเป็นการกล่าวอ้างลอย ๆ โดยไม่มีพยานมานำสืบตามข้อกล่าวอ้างจึงรับฟังไม่ได้ และพิพากษายกฟ้องเช่นนี้ศาลฎีกาเห็นว่ากระบวนพิจารณาที่ศาลแรงงานกลางดำเนินคดีมาแล้วนั้นมิใช่เป็นการพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 เพราะศาลแรงงานกลางมิได้สั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาและมีคำพิพากษาให้แพ้คดีในประเด็นที่พิพาท อีกทั้งคู่ความที่จะขอให้มีการพิจารณาใหม่จะต้องเป็นฝ่ายซึ่งศาลสั่งแสดงว่าขาดนัดพิจารณาเป็นประการสำคัญ ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะร้องขอให้พิจารณาใหม่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษายืน(สีนวล คงลาภ-มาโนช เพียรสนอง-สุพจน์ นาถะพินธุ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้ศาลนัดสืบพยานโจทก์ก่อน ถึงวันนัดสืบพยาน โจทก์ไม่มาศาล ศาลสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและสั่งงดสืบพยานจำเลย แล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์มาขอพิจารณาคดีใหม่ ศาลฎีกาชี้ขาดว่าโจทก์ขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้ เพราะมิใช่การพิจารณาโดยขาดนัด และศาลชั้นต้นคือศาลแรงงานกลางมิได้สั่งว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาจึงไม่เข้าหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ในปัญหานี้จริงอยู่ที่กรณีไม่เข้าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพง มาตรา 207 แต่มีปัญหาเรื่องของโจทก์ต้องปรับด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 ก่อน จึงจะไปถึงมาตรา 207 ได้ กรณีที่โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดสืบพยาน มาตรา 201บัญญัติว่าเป็นกรณีโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยจะขอดำเนินการพิจารณาคดีต่อไปกฎหมายบัญญัติถึงวิธีพิจารณาความสำหรับกรณีนี้โดยเฉพาะแล้วน่าจะไม่ใช่ทางเลือกที่จะเลือกสั่งอย่างอื่นได้ ดังคดีนี้ส่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบ แล้วพิพากษายกฟ้อง การที่ศาลสั่งและพิพากษาเช่นนี้มีผลทำให้โจทก์ฟ้องคดีใหม่ไม่ได้ เพราะถือว่าได้วินิจฉัยถึงประเด็นแห่งคดีไปแล้วว่าโจทก์เป็นฝ่ายแพ้ในเรื่องที่นำมาฟ้องถ้าฟ้องใหม่เป็นฟ้องซ้ำ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1165/2492,2461/2523) โจทก์มีทางทำได้ทางเดียวคือ อุทธรณ์คำสั่งและคำพิพากษาศาลชั้นต้นแต่ถ้าเห็นกันว่าศาลชั้นต้นสั่งเช่นนี้ได้ โจทก์ก็ต้องเป็นฝ่ายแพ้คดีในที่สุด เพราะเหตุแห่งการไม่มาศาลของโจทก์ไม่สามารถปรากฏต่อศาลสูงหรือไม่มีประเด็นให้ศาลสูงพิจารณาในข้อนี้ฉะนั้นแม้โจทก์จะมีเหตุจำเป็นอย่างไรที่ไม่มาศาลหรือมาศาลล่าช้าในวันนัดสืบพยานโจทก์ โจทก์ก็จะไม่มีวิธีเยียวยาแก้ไขได้เลยการที่ศาลสั่งเช่นนั้น จึงน่าจะเป็นการตัดสิทธิตามกฎหมายของโจทก์ซึ่งสำหรับกรณีจำเลยขาดนัดพิจารณา ตามมาตรา 202 หากศาลชั้นต้นไม่สั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาและดำเนินคดีไปฝ่ายเดียวตามที่กฎหมายบัญญัติ ศาลฎีกาก็ยังถือว่าเป็นการปฏิบัติที่ไม่ชอบ และเป็นปัญหาที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ย้อนสำนวนให้แก้ไขให้ถูกต้อง (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3408/2526,144/2530)ผู้บันทึกเห็นว่าการใช้กฎหมายทั้งสองประการนี้น่าจะเหมือนกันนั่นคือ เมื่อกฎหมายบัญญัติไว้ชัดแล้วว่าให้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างไร ก็น่าจะต้องปฏิบัติไปตามนั้น เพราะการกระทำของคู่ความอย่างเดียวกันไม่น่าจะเกิดผลแตกต่างกันเพราะการเลือกปฏิบัติของศาลและคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1077/2519 ตัดสินว่า กรณีโจทก์ขาดนัดพิจารณาและจำเลยแถลงไม่ติดใจให้ดำเนินการพิจารณาต่อไป ศาลสั่งจำหน่ายคดีชอบแล้ว ไม่ใช่สั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและพิพากษายกฟ้อง เช่นเดียวกัน ในคดีอาญาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 166 โจทก์ไม่มาตามกำหนดนัดให้ศาลยกฟ้องเสีย ถ้าศาลสั่งเป็นจำหน่ายคดีผลกลับเป็นว่าไม่ใช่เรื่องของมาตรา 166 ขอยกคดีขึ้นว่าใหม่ไม่ได้ หรือทำให้กลับฟ้องใหม่ได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 162-163/2506) และถ้าศาลสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบพิพากษายกฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 743/2511 ตัดสินว่า โจทก์จะขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้ เพราะไม่ใช่ยกฟ้องตามมาตรา 166แต่แนวโน้มในระยะหลัง ศาลฎีกาไม่ถือเคร่งครัดตามถ้อยคำในคำสั่งของศาลชั้นต้น โดยการแปลความให้เข้ากับตัวบทกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 195/2528 ในวันนัดสืบพยานโจทก์จำเลยและทนายมาศาล ฝ่ายโจทก์ไม่มา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบตามฟ้อง งดสืบพยานจำเลย พิพากษายกฟ้องโจทก์ยื่นคำร้องว่า เหตุที่มาล่าช้าเพราะบ้านอยู่ไกลรถติด โจทก์เตรียมพยานมาสืบพร้อมแล้ว ไม่ได้จงใจขาดนัดพิจารณาขอให้ไต่ส่วนคำร้องของโจทก์และยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ ดังนี้ เป็นการยกฟ้องเพราะโจทก์ไม่มาตามกำหนดนัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 166 วรรคแรก และมาตรา 181 เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องดังกล่าว ศาลชั้นต้นก็ชอบที่จะไต่สวนและมีคำสั่งว่ามีเหตุสมควรหรือไม่เพียงใดที่มาไม่ได้ตามกำหนดนัด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 772/2528 ในวันนัดสืบพยานโจทก์โจทก์ไม่มาศาล ศาลชอบที่จะยกฟ้องเพราะโจทก์ไม่มาตามกำหนดนัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 166 และมาตรา 181 ซึ่งโจทก์ก็มีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ได้ภายใน 15 วัน แม้ศาลชั้นต้นจะยกฟ้องโดยถือว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบ ก็ไม่เป็นการตัดสิทธิดังกล่าวของโจทก์ เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่โดยอ้างว่าโจทก์เข้าใจวันนัดสืบพยานโจทก์คลาดเคลื่อนผิดวันไปหากเป็นความจริงก็พอถือได้ว่ามีเหตุผลสมควรที่จะยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ ศาลชั้นต้นชอบที่จะไต่สวนคำร้องของโจทก์แล้วมีคำสั่งในเรื่องนี้ต่อไป ด้วยหลักเดียวกันนี้เอง ศาลสูงก็น่าจะแปลคำสั่งของศาลชั้นต้นในกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดสืบพยานในคดีแพ่งให้เข้ากับหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 ได้นอกจากจะใช้อำนาจย้อนสำนวนให้ศาลล่างดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ให้ถูกต้อง ซึ่งเป็นดุลพินิจที่ศาลสูงจะเลือกใช้วิธีหนึ่งตามที่เหมาะสม ข้อสังเกตอีกประการหนึ่ง คดีนี้เป็นคดีแรงงาน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าวันนัดพิจารณา ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 40 วรรคหนึ่งเป็นคนละวันกับวันนัดสืบพยานโจทก์ ซึ่งตามมาตรา 40 นี้ บัญญัติให้ศาลแรงงานกลางสั่งจำหน่ายคดีถ้าโจทก์ไม่มาศาลในวันนัดพิจารณาโดยถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไป แต่พอมาถึงวันนัดสืบพยานซึ่งเป็นนัดต่อมาถัดจากนัดพิจารณา ถ้าโจทก์ไม่มาศาลอีกให้นำบทบัญญัติประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาใช้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 31 ตอนนี้โจทก์อาจถูกสั่งจำหน่ายคดีอีกครั้งตามบทบัญญัติเรื่องขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 และทั้งสองกรณีโจทก์มีสิทธิขอพิจารณาคดีใหม่ได้ เพราะฉะนั้นในคดีแรงงานจึงต้องพิจารณาว่าคดีอยู่ระหว่างกระบวนพิจารณาในชั้นใด เพราะแต่ละขั้นตอนใช้กฎหมายแตกต่างกันคำสั่งแต่ละกรณีอาศัยเหตุต่างกัน การใช้ข้อความตามตัวบทกฎหมายจึงอาจหลีกเลี่ยงปัญหาต่าง ๆ ที่จะตามมาภายหลังได้คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยพร้อมดอกเบี้ยให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ขาดงานสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควรจำเลยไม่ได้เลิกจ้างหรือไล่ออก แต่โจทก์สมัครใจละทิ้งหน้าที่ไปเอง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้รับมอบอำนาจจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ไม่มาโดยไม่แจ้งเหตุที่ไม่มาให้ศาลทราบ ศาลแรงงานจึงมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมานำเข้าสืบ และให้งดสืบพยานจำเลย นัดฟังคำพิพากษาในวันเดียวกันนั้นเองศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องต่อมาโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลแรงงานกลางขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ศาลแรงงานกลางสั่งคำร้องดังกล่าวว่า ไม่มีเหตุตามกฎหมายที่จะยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ได้ ให้ยกคำร้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ในกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522มาตรา 40 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เมื่อโจทก์ได้ทราบคำสั่งมาศาลตามมาตรา 37 แล้วไม่มาตามกำหนดโดยไม่แจ้งให้ศาลทราบสาเหตุที่ไม่มา ให้ถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความ" และวรรคสามบัญญัติว่า "ในกรณีที่โจทก์ได้แจ้งเหตุให้ศาลแรงงานทราบเหตุแล้วและศาลแรงงานเห็นเป็นการสมควร ก็ให้กำหนดวันเวลานัดใหม่เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมาศาล" ซึ่งเป็นบทบัญญัติกำหนดให้โจทก์มาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัด ในกรณีที่โจทก์ได้ทราบคำสั่งที่สั่งให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาตามมาตรา 37 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลแรงงานสั่งรับคดีไว้พิจารณาแล้ว ให้ศาลแรงงานกำหนดวันเวลาในการพิจารณาโดยเร็วและออกหมายเรียกจำเลยให้มาศาลตามกำหนดในหมายนั้นให้จดแจ้งรายการแห่งข้อหาและคำขอบังคับให้จำเลยทราบและให้ศาลแรงงานสั่งให้โจทก์มาศาลในวันเดียวกันนั้นด้วย" เช่นนี้จึงเห็นได้ว่า ถ้าโจทก์ได้ทราบคำสั่งที่ให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาแล้ว โจทก์จะต้องมาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัดถ้าโจทก์มีความจำเป็นที่จะมาศาลไม่ได้ โจทก์จะต้องแจ้งเหตุหรือความจำเป็นนั้น ๆ ให้ศาลทราบ หากศาลแรงงานกลางเห็นว่าเหตุหรือความจำเป็นตามที่แจ้งนั้นเป็นการสมควร ศาลแรงงานกลางก็จะกำหนดวันเวลาที่จะนัดให้โจทก์กับจำเลยมาพร้อมกันใหม่อีก แต่ถ้าโจทก์ไม่แจ้งเหตุหรือความจำเป็นที่มาศาลไม่ได้ให้ศาลทราบ หรือเหตุที่แจ้งหรือความจำเป็นนั้นศาลเห็นว่าไม่ใช่เหตุหรือความจำเป็นที่จะทำให้ถึงกับมาศาลไม่ได้ ศาลแรงงานกลางจะต้องถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปแล้วมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง หากศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีตามวรรคหนึ่งนี้ โจทก์จึงมีสิทธิที่จะมาขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งเพื่อให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนั้นใหม่ต่อไปได้ตามมาตรา 40ตามที่โจทก์อุทธรณ์ แต่กรณีนี้ได้ความว่า ในวันนัดพิจารณาเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2531 อันเป็นวันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่งดังกล่าวข้างต้น โจทก์จำเลยมาศาล และศาลได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทแล้วกำหนดวันเวลานัดสืบพยานโจทก์ในวันที่ 22 เมษายน 2531เวลา 9 นาฬิกา วันดังกล่าวจึงเป็นวันนัดสืบพยานโจทก์ มิใช่วันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง การที่โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยานแต่ศาลแรงงานกลางก็มิได้มีคำสั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาแต่อย่างใดอีก หากแต่มีคำสั่งในรายงานกระบวนพิจารณาว่าโจทก์ไม่มีพยานนำเข้าสืบ และสั่งงดสืบพยานจำเลย แล้ววินิจฉัยว่าการที่โจทก์ฟ้องเป็นการกล่าวอ้างลอย ๆ โดยไม่มีพยานมานำสืบตามข้อกล่าวอ้างจึงรับฟังไม่ได้ และพิพากษายกฟ้องเช่นนี้ศาลฎีกาเห็นว่ากระบวนพิจารณาที่ศาลแรงงานกลางดำเนินคดีมาแล้วนั้นมิใช่เป็นการพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 เพราะศาลแรงงานกลางมิได้สั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาและมีคำพิพากษาให้แพ้คดีในประเด็นที่พิพาท อีกทั้งคู่ความที่จะขอให้มีการพิจารณาใหม่จะต้องเป็นฝ่ายซึ่งศาลสั่งแสดงว่าขาดนัดพิจารณาเป็นประการสำคัญ ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะร้องขอให้พิจารณาใหม่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4823/2531นาย สม หมาย นุเวชโจทก์จำเลยโจทก์นาย ทรง ศักดิ์ บัณฑิตพิเชษฐ์โจทก์ ป.วิ.พ. ม. 207 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 ม. 31โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยาน ศาลแรงงานกลางสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและสั่งงดสืบพยานจำเลย พิพากษายกฟ้อง เช่นนี้มิใช่การพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานกลางฯพ.ศ. 2522 มาตรา 31โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยพร้อมดอกเบี้ยให้โจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์ขาดงานสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควรจำเลยไม่ได้เลิกจ้างหรือไล่ออก แต่โจทก์สมัครใจละทิ้งหน้าที่ไปเอง จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ในวันนัดสืบพยานโจทก์ ผู้รับมอบอำนาจจำเลยมาศาล ส่วนโจทก์ไม่มาโดยไม่แจ้งเหตุที่ไม่มาให้ศาลทราบ ศาลแรงงานจึงมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมานำเข้าสืบ และให้งดสืบพยานจำเลย นัดฟังคำพิพากษาในวันเดียวกันนั้นเองศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องต่อมาโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลแรงงานกลางขอให้ไต่สวนและมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ศาลแรงงานกลางสั่งคำร้องดังกล่าวว่า ไม่มีเหตุตามกฎหมายที่จะยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ได้ ให้ยกคำร้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า "ในกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522มาตรา 40 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เมื่อโจทก์ได้ทราบคำสั่งมาศาลตามมาตรา 37 แล้วไม่มาตามกำหนดโดยไม่แจ้งให้ศาลทราบสาเหตุที่ไม่มา ให้ถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลแรงงานมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความ" และวรรคสามบัญญัติว่า "ในกรณีที่โจทก์ได้แจ้งเหตุให้ศาลแรงงานทราบเหตุแล้วและศาลแรงงานเห็นเป็นการสมควร ก็ให้กำหนดวันเวลานัดใหม่เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมาศาล" ซึ่งเป็นบทบัญญัติกำหนดให้โจทก์มาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัด ในกรณีที่โจทก์ได้ทราบคำสั่งที่สั่งให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาตามมาตรา 37 ซึ่งบัญญัติว่า "เมื่อศาลแรงงานสั่งรับคดีไว้พิจารณาแล้ว ให้ศาลแรงงานกำหนดวันเวลาในการพิจารณาโดยเร็วและออกหมายเรียกจำเลยให้มาศาลตามกำหนดในหมายนั้นให้จดแจ้งรายการแห่งข้อหาและคำขอบังคับให้จำเลยทราบและให้ศาลแรงงานสั่งให้โจทก์มาศาลในวันเดียวกันนั้นด้วย" เช่นนี้จึงเห็นได้ว่า ถ้าโจทก์ได้ทราบคำสั่งที่ให้โจทก์มาศาลในวันเวลาที่ศาลนัดพิจารณาแล้ว โจทก์จะต้องมาศาลตามกำหนดเวลาที่ศาลนัดถ้าโจทก์มีความจำเป็นที่จะมาศาลไม่ได้ โจทก์จะต้องแจ้งเหตุหรือความจำเป็นนั้น ๆ ให้ศาลทราบ หากศาลแรงงานกลางเห็นว่าเหตุหรือความจำเป็นตามที่แจ้งนั้นเป็นการสมควร ศาลแรงงานกลางก็จะกำหนดวันเวลาที่จะนัดให้โจทก์กับจำเลยมาพร้อมกันใหม่อีก แต่ถ้าโจทก์ไม่แจ้งเหตุหรือความจำเป็นที่มาศาลไม่ได้ให้ศาลทราบ หรือเหตุที่แจ้งหรือความจำเป็นนั้นศาลเห็นว่าไม่ใช่เหตุหรือความจำเป็นที่จะทำให้ถึงกับมาศาลไม่ได้ ศาลแรงงานกลางจะต้องถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปแล้วมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง หากศาลแรงงานกลางมีคำสั่งจำหน่ายคดีตามวรรคหนึ่งนี้ โจทก์จึงมีสิทธิที่จะมาขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งเพื่อให้ดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนั้นใหม่ต่อไปได้ตามมาตรา 40ตามที่โจทก์อุทธรณ์ แต่กรณีนี้ได้ความว่า ในวันนัดพิจารณาเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2531 อันเป็นวันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่งดังกล่าวข้างต้น โจทก์จำเลยมาศาล และศาลได้กำหนดประเด็นข้อพิพาทแล้วกำหนดวันเวลานัดสืบพยานโจทก์ในวันที่ 22 เมษายน 2531เวลา 9 นาฬิกา วันดังกล่าวจึงเป็นวันนัดสืบพยานโจทก์ มิใช่วันนัดพิจารณาตามมาตรา 40 วรรคหนึ่ง การที่โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยานแต่ศาลแรงงานกลางก็มิได้มีคำสั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาแต่อย่างใดอีก หากแต่มีคำสั่งในรายงานกระบวนพิจารณาว่าโจทก์ไม่มีพยานนำเข้าสืบ และสั่งงดสืบพยานจำเลย แล้ววินิจฉัยว่าการที่โจทก์ฟ้องเป็นการกล่าวอ้างลอย ๆ โดยไม่มีพยานมานำสืบตามข้อกล่าวอ้างจึงรับฟังไม่ได้ และพิพากษายกฟ้องเช่นนี้ศาลฎีกาเห็นว่ากระบวนพิจารณาที่ศาลแรงงานกลางดำเนินคดีมาแล้วนั้นมิใช่เป็นการพิจารณาโดยขาดนัดอันจะเป็นเหตุให้คู่ความร้องขอให้มีการพิจารณาใหม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 เพราะศาลแรงงานกลางมิได้สั่งแสดงว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาและมีคำพิพากษาให้แพ้คดีในประเด็นที่พิพาท อีกทั้งคู่ความที่จะขอให้มีการพิจารณาใหม่จะต้องเป็นฝ่ายซึ่งศาลสั่งแสดงว่าขาดนัดพิจารณาเป็นประการสำคัญ ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะร้องขอให้พิจารณาใหม่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ประกอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 31"พิพากษายืน(สีนวล คงลาภ-มาโนช เพียรสนอง-สุพจน์ นาถะพินธุ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคดีนี้ศาลนัดสืบพยานโจทก์ก่อน ถึงวันนัดสืบพยาน โจทก์ไม่มาศาล ศาลสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและสั่งงดสืบพยานจำเลย แล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์มาขอพิจารณาคดีใหม่ ศาลฎีกาชี้ขาดว่าโจทก์ขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้ เพราะมิใช่การพิจารณาโดยขาดนัด และศาลชั้นต้นคือศาลแรงงานกลางมิได้สั่งว่าโจทก์ขาดนัดพิจารณาจึงไม่เข้าหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 207 ในปัญหานี้จริงอยู่ที่กรณีไม่เข้าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพง มาตรา 207 แต่มีปัญหาเรื่องของโจทก์ต้องปรับด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 ก่อน จึงจะไปถึงมาตรา 207 ได้ กรณีที่โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดสืบพยาน มาตรา 201บัญญัติว่าเป็นกรณีโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยจะขอดำเนินการพิจารณาคดีต่อไปกฎหมายบัญญัติถึงวิธีพิจารณาความสำหรับกรณีนี้โดยเฉพาะแล้วน่าจะไม่ใช่ทางเลือกที่จะเลือกสั่งอย่างอื่นได้ ดังคดีนี้ส่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบ แล้วพิพากษายกฟ้อง การที่ศาลสั่งและพิพากษาเช่นนี้มีผลทำให้โจทก์ฟ้องคดีใหม่ไม่ได้ เพราะถือว่าได้วินิจฉัยถึงประเด็นแห่งคดีไปแล้วว่าโจทก์เป็นฝ่ายแพ้ในเรื่องที่นำมาฟ้องถ้าฟ้องใหม่เป็นฟ้องซ้ำ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1165/2492,2461/2523) โจทก์มีทางทำได้ทางเดียวคือ อุทธรณ์คำสั่งและคำพิพากษาศาลชั้นต้นแต่ถ้าเห็นกันว่าศาลชั้นต้นสั่งเช่นนี้ได้ โจทก์ก็ต้องเป็นฝ่ายแพ้คดีในที่สุด เพราะเหตุแห่งการไม่มาศาลของโจทก์ไม่สามารถปรากฏต่อศาลสูงหรือไม่มีประเด็นให้ศาลสูงพิจารณาในข้อนี้ฉะนั้นแม้โจทก์จะมีเหตุจำเป็นอย่างไรที่ไม่มาศาลหรือมาศาลล่าช้าในวันนัดสืบพยานโจทก์ โจทก์ก็จะไม่มีวิธีเยียวยาแก้ไขได้เลยการที่ศาลสั่งเช่นนั้น จึงน่าจะเป็นการตัดสิทธิตามกฎหมายของโจทก์ซึ่งสำหรับกรณีจำเลยขาดนัดพิจารณา ตามมาตรา 202 หากศาลชั้นต้นไม่สั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาและดำเนินคดีไปฝ่ายเดียวตามที่กฎหมายบัญญัติ ศาลฎีกาก็ยังถือว่าเป็นการปฏิบัติที่ไม่ชอบ และเป็นปัญหาที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ย้อนสำนวนให้แก้ไขให้ถูกต้อง (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3408/2526,144/2530)ผู้บันทึกเห็นว่าการใช้กฎหมายทั้งสองประการนี้น่าจะเหมือนกันนั่นคือ เมื่อกฎหมายบัญญัติไว้ชัดแล้วว่าให้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างไร ก็น่าจะต้องปฏิบัติไปตามนั้น เพราะการกระทำของคู่ความอย่างเดียวกันไม่น่าจะเกิดผลแตกต่างกันเพราะการเลือกปฏิบัติของศาลและคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1077/2519 ตัดสินว่า กรณีโจทก์ขาดนัดพิจารณาและจำเลยแถลงไม่ติดใจให้ดำเนินการพิจารณาต่อไป ศาลสั่งจำหน่ายคดีชอบแล้ว ไม่ใช่สั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบและพิพากษายกฟ้อง เช่นเดียวกัน ในคดีอาญาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 166 โจทก์ไม่มาตามกำหนดนัดให้ศาลยกฟ้องเสีย ถ้าศาลสั่งเป็นจำหน่ายคดีผลกลับเป็นว่าไม่ใช่เรื่องของมาตรา 166 ขอยกคดีขึ้นว่าใหม่ไม่ได้ หรือทำให้กลับฟ้องใหม่ได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 162-163/2506) และถ้าศาลสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบพิพากษายกฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 743/2511 ตัดสินว่า โจทก์จะขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้ เพราะไม่ใช่ยกฟ้องตามมาตรา 166แต่แนวโน้มในระยะหลัง ศาลฎีกาไม่ถือเคร่งครัดตามถ้อยคำในคำสั่งของศาลชั้นต้น โดยการแปลความให้เข้ากับตัวบทกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 195/2528 ในวันนัดสืบพยานโจทก์จำเลยและทนายมาศาล ฝ่ายโจทก์ไม่มา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบตามฟ้อง งดสืบพยานจำเลย พิพากษายกฟ้องโจทก์ยื่นคำร้องว่า เหตุที่มาล่าช้าเพราะบ้านอยู่ไกลรถติด โจทก์เตรียมพยานมาสืบพร้อมแล้ว ไม่ได้จงใจขาดนัดพิจารณาขอให้ไต่ส่วนคำร้องของโจทก์และยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ ดังนี้ เป็นการยกฟ้องเพราะโจทก์ไม่มาตามกำหนดนัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 166 วรรคแรก และมาตรา 181 เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องดังกล่าว ศาลชั้นต้นก็ชอบที่จะไต่สวนและมีคำสั่งว่ามีเหตุสมควรหรือไม่เพียงใดที่มาไม่ได้ตามกำหนดนัด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 772/2528 ในวันนัดสืบพยานโจทก์โจทก์ไม่มาศาล ศาลชอบที่จะยกฟ้องเพราะโจทก์ไม่มาตามกำหนดนัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 166 และมาตรา 181 ซึ่งโจทก์ก็มีสิทธิที่จะยื่นคำร้องขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ได้ภายใน 15 วัน แม้ศาลชั้นต้นจะยกฟ้องโดยถือว่าโจทก์ไม่มีพยานมาสืบ ก็ไม่เป็นการตัดสิทธิดังกล่าวของโจทก์ เมื่อโจทก์ยื่นคำร้องขอให้ยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่โดยอ้างว่าโจทก์เข้าใจวันนัดสืบพยานโจทก์คลาดเคลื่อนผิดวันไปหากเป็นความจริงก็พอถือได้ว่ามีเหตุผลสมควรที่จะยกคดีขึ้นพิจารณาใหม่ ศาลชั้นต้นชอบที่จะไต่สวนคำร้องของโจทก์แล้วมีคำสั่งในเรื่องนี้ต่อไป ด้วยหลักเดียวกันนี้เอง ศาลสูงก็น่าจะแปลคำสั่งของศาลชั้นต้นในกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดสืบพยานในคดีแพ่งให้เข้ากับหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 ได้นอกจากจะใช้อำนาจย้อนสำนวนให้ศาลล่างดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ให้ถูกต้อง ซึ่งเป็นดุลพินิจที่ศาลสูงจะเลือกใช้วิธีหนึ่งตามที่เหมาะสม ข้อสังเกตอีกประการหนึ่ง คดีนี้เป็นคดีแรงงาน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าวันนัดพิจารณา ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 40 วรรคหนึ่งเป็นคนละวันกับวันนัดสืบพยานโจทก์ ซึ่งตามมาตรา 40 นี้ บัญญัติให้ศาลแรงงานกลางสั่งจำหน่ายคดีถ้าโจทก์ไม่มาศาลในวันนัดพิจารณาโดยถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไป แต่พอมาถึงวันนัดสืบพยานซึ่งเป็นนัดต่อมาถัดจากนัดพิจารณา ถ้าโจทก์ไม่มาศาลอีกให้นำบทบัญญัติประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาใช้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงานพ.ศ. 2522 มาตรา 31 ตอนนี้โจทก์อาจถูกสั่งจำหน่ายคดีอีกครั้งตามบทบัญญัติเรื่องขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 201 และทั้งสองกรณีโจทก์มีสิทธิขอพิจารณาคดีใหม่ได้ เพราะฉะนั้นในคดีแรงงานจึงต้องพิจารณาว่าคดีอยู่ระหว่างกระบวนพิจารณาในชั้นใด เพราะแต่ละขั้นตอนใช้กฎหมายแตกต่างกันคำสั่งแต่ละกรณีอาศัยเหตุต่างกัน การใช้ข้อความตามตัวบทกฎหมายจึงอาจหลีกเลี่ยงปัญหาต่าง ๆ ที่จะตามมาภายหลังได้