คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1471/2529หลักกฎหมาย: ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 88 วรรคแรก เข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อ มาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบโดยอ้างเหตุผลแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม ดังนี้ ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด แต่ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐานจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาใหม่ โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแล้ว โดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม จึงชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก จำเลยไม่มาศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา สืบพยานโจทก์ได้ 1 ปากศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังคำพิพากษาในวันนั้น ก่อนศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดพิจารณาในการนัดพร้อมเพื่อพิจารณาคำร้องของจำเลยศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเห็นว่าจำเลยจงใจขาดนัดพิจารณาจริง ให้ยกคำร้องโจทก์แถลงหมดพยาน นัดสืบพยานตัวจำเลย ในวันนัดสืบพยานจำเลยจำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม เมื่อสืบตัวจำเลยซึ่งอ้างตนเป็นพยานแล้ว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ไม่อนุญาตให้ระบุพยานเพิ่มเติม ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามฟ้องพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ที่จำเลยฎีกาขอให้สั่งศาลชั้นต้นพิจารณาคดีใหม่และขอให้รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1สิงหาคม 2526 ของจำเลยนั้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายนำสืบก่อนสืบพยานเสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นก็อนุญาตให้จำเลยนำตัวจำเลยเข้าสืบตามที่จำเลยอ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานลงวันที่ 19 ตุลาคม 2525 ที่ยื่นต่อศาลไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน ซึ่งเป็นการยื่นภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเมื่อสืบตัวจำเลยเสร็จแล้ว จำเลยจะนำพยานที่อ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ที่ยื่นต่อศาลในวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ซึ่งเป็นระยะเวลาหลังจากได้สืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายก่อนเสร็จแล้ว โจทก์คัดค้านว่าจำเลยอ้างอิงพยานเพิ่มเติมหลังจากโจทก์สืบพยานเสร็จแล้วทั้งที่จำเลยสามารถอ้างอิงพยานเพิ่มเติมได้ก่อนเสร็จการสืบพยานของโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งว่า ข้ออ้างของโจทก์มีเหตุผล ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่1 สิงหาคม 2526 และนัดฟังคำพิพากษาปรากฏรายละเอียดดังที่ศาลฎีกายกขึ้นกล่าวในข้อรายการแห่งคดีข้างต้น แม้ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อมาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบ โดยอ้างเหตุแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสามเช่นนี้เห็นได้ว่า หลังจากมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแล้ว ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด การที่อนุญาตให้จำเลยนำพยานบางปากเข้าสืบก็ดีและการที่ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตลอดจนไม่อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวเข้าสืบก็ดี ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐาน ดังนั้นจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาคดีใหม่โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ ในปัญหาที่ว่าจะต้องรับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526หรือไม่นั้น จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งแล้วโดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาดังกล่าวตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม เช่นอ้างว่าไม่ทราบมาก่อนว่าพยานหลักฐานดังกล่าวมีอยู่จริงหรืออ้างเหตุอันสมควรอื่นใดเป็นต้นศาลชั้นต้นชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวของจำเลยที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องในผลฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1471/2529บริษัท จำกัด พรพัฒน์ การ โยธาโจทก์นาย สุมิตร ฤ ดี เลิศจำเลย ป.วิ.พ. ม. 88, ม. 205ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 88 วรรคแรก เข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อ มาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบโดยอ้างเหตุผลแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม ดังนี้ ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด แต่ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐานจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาใหม่ โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแล้ว โดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม จึงชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก จำเลยไม่มาศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา สืบพยานโจทก์ได้ 1 ปากศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังคำพิพากษาในวันนั้น ก่อนศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดพิจารณาในการนัดพร้อมเพื่อพิจารณาคำร้องของจำเลยศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเห็นว่าจำเลยจงใจขาดนัดพิจารณาจริง ให้ยกคำร้องโจทก์แถลงหมดพยาน นัดสืบพยานตัวจำเลย ในวันนัดสืบพยานจำเลยจำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม เมื่อสืบตัวจำเลยซึ่งอ้างตนเป็นพยานแล้ว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ไม่อนุญาตให้ระบุพยานเพิ่มเติม ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามฟ้องพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ที่จำเลยฎีกาขอให้สั่งศาลชั้นต้นพิจารณาคดีใหม่และขอให้รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1สิงหาคม 2526 ของจำเลยนั้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายนำสืบก่อนสืบพยานเสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นก็อนุญาตให้จำเลยนำตัวจำเลยเข้าสืบตามที่จำเลยอ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานลงวันที่ 19 ตุลาคม 2525 ที่ยื่นต่อศาลไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน ซึ่งเป็นการยื่นภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเมื่อสืบตัวจำเลยเสร็จแล้ว จำเลยจะนำพยานที่อ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ที่ยื่นต่อศาลในวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ซึ่งเป็นระยะเวลาหลังจากได้สืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายก่อนเสร็จแล้ว โจทก์คัดค้านว่าจำเลยอ้างอิงพยานเพิ่มเติมหลังจากโจทก์สืบพยานเสร็จแล้วทั้งที่จำเลยสามารถอ้างอิงพยานเพิ่มเติมได้ก่อนเสร็จการสืบพยานของโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งว่า ข้ออ้างของโจทก์มีเหตุผล ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่1 สิงหาคม 2526 และนัดฟังคำพิพากษาปรากฏรายละเอียดดังที่ศาลฎีกายกขึ้นกล่าวในข้อรายการแห่งคดีข้างต้น แม้ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อมาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบ โดยอ้างเหตุแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสามเช่นนี้เห็นได้ว่า หลังจากมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแล้ว ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด การที่อนุญาตให้จำเลยนำพยานบางปากเข้าสืบก็ดีและการที่ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตลอดจนไม่อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวเข้าสืบก็ดี ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐาน ดังนั้นจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาคดีใหม่โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ ในปัญหาที่ว่าจะต้องรับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526หรือไม่นั้น จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งแล้วโดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาดังกล่าวตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม เช่นอ้างว่าไม่ทราบมาก่อนว่าพยานหลักฐานดังกล่าวมีอยู่จริงหรืออ้างเหตุอันสมควรอื่นใดเป็นต้นศาลชั้นต้นชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวของจำเลยที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องในผลฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-เฉลิม การปลื้มจิตต์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ข้อเท็จจริงคดีนี้ จำเลยไม่ได้ขาดนัดยื่นคำให้การแต่ขาดนัดพิจารณา ในวันสืบพยานภายหลังที่สืบพยานโจทก์1 ปากแล้ว ศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังคำพิพากษาวันนั้นเองก่อนศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา จำเลยยื่นคำร้องว่าการขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจให้ศาลมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ ซึ่งน่าจะเป็นการยื่นคำร้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 205 วรรคสอง ในเบื้องแรกจึงมีปัญหาว่า จำเลยมีอำนาจร้องตามมาตรา 205 วรรคสอง ได้หรือไม่ มาตรา 205 วรรคสอง บัญญัติว่า"ในระหว่างการพิจารณาคดีฝ่ายเดียว ถ้าคู่ความฝ่ายที่ขาดนัดมาศาลภายหลังที่ได้เริ่มต้นสืบพยานไปบ้างแล้ว และศาลเห็นว่าการขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจ ให้ศาลมีคำสั่งให้พิจารณาคดีนั้นใหม่"ผู้เขียนเห็นว่า กรณีที่ศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์ฝ่ายเดียวและโจทก์แถลงไม่ติดใจสืบพยานโจทก์อีกต่อไป ซึ่งถือว่าการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุดตามมาตรา 187 แล้ว เพียงแต่ให้โจทก์รอฟังคำพิพากษาในวันสืบพยานนั้นเท่านั้น จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยมาศาลภายหลังที่ได้สืบพยานไปบ้างแล้ว แต่เป็นการที่จำเลยมาศาลภายหลังที่ได้สืบพยานโจทก์เสร็จแล้วยิ่งกว่า ฎีกาที่ 250/2501 จำเลยขาดนัดพิจารณา ศาลสืบพยานโจทก์และนัดตัดสิน แม้ศาลยังจะต้องเรียกสำนวนจากอีกศาลหนึ่งมาตามที่โจทก์อ้างก็ได้ชื่อว่าการพิจารณาเสร็จแล้วก่อนตัดสินจำเลยจะขอสืบพยานจำเลยไม่ได้ ฎีกาที่ 131/2509 ความในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 205 นั้นจะเป็นวรรคสองหรือวรรคสาม ก็หมายความเฉพาะกรณีที่จำเลยมาศาลในระหว่างการพิจารณาคดีฝ่ายเดียวถ้ามาศาลเมื่อพ้นเวลาที่จะนำพยานของตนเข้าสืบแล้ว ก็ไม่อนุญาตให้จำเลยสืบพยานของตนได้ ศาลสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียวเสร็จแล้ว จำเลยก็มิได้มาศาลจึงไม่ใช่กรณีจะให้จำเลยสืบพยานได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 205 วรรคสาม (1) ต้องถือว่าเสร็จการพิจารณา ดังนั้น ที่ศาลชั้นต้นรับคำร้องของจำเลยที่ร้องขอให้พิจารณาคดีนั้นใหม่แล้ว น่าจะสั่งยกคำร้องด้วยเหตุดังกล่าวแล้วอ่านคำพิพากษาไปตามที่นัดไว้เดิม และการที่ศาลชั้นต้นสั่งนัดพร้อมแล้วมาสั่งยกคำร้อง อ้างว่าจำเลยจงใจขาดนัดพิจารณาโดยไม่ไต่สวนข้อเท็จจริงว่าขาดนัดจริงหรือไม่จริงก็น่าจะไม่ชอบอีก(ฎีกาที่ 1538/2506 และฎีกาที่ 1146/2510) เพราะการจงใจหรือไม่เป็นข้อเท็จจริง ถ้าไม่ไต่สวนศาลก็ไม่อาจจะรู้ได้ว่าจงใจขาดนัดหรือไม่จงใจขาดนัด 2. เมื่อศาลยกคำร้อง กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 205(1)(2)(3)จำเลยนำพยานเข้าสืบไม่ได้ ถามค้านพยานไม่ได้และจะร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ก็ไม่ได้ด้วย (หมายถึงร้องขอพิจารณาคดีใหม่ตามมาตรา 207,208) แต่ศาลชั้นต้นกลับอนุญาตให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยคำสั่งนั้นจึงน่าจะขัดกับมาตรา 205 อีกทั้งขัดกันเองในตัวด้วยเพราะไม่อนุญาตให้พิจารณาคดีใหม่ และโจทก์ก็สืบพยานโจทก์ฝ่ายเดียวเสร็จแล้วกลับอนุญาตให้จำเลยนำพยานเข้าสืบอีก 3. สำหรับกรณีที่คู่ความขาดนัดพิจารณาแต่มีสิทธินำพยานเข้าสืบได้ จะต้องปรากฏว่ายังไม่พ้นเวลาที่จะนำพยานของตนเข้าสืบตามมาตรา 205(1) เช่น จำเลยหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณาแต่โจทก์หรือจำเลยที่มาศาลสืบพยานแต่ยังไม่หมดพยาน และขอเลื่อนไปสืบในวันหลัง นัดต่อมาคู่ความที่ขาดนัดมาศาลก่อนเสร็จการพิจารณาหรือก่อนการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุดดังนี้ คู่ความที่ขาดนัดย่อมนำพยานเข้าสืบได้ เพียงแต่หมดสิทธิคัดค้านพยานเอกสารหรือถามค้านพยานของคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งเท่านั้น (ฎีกาที่ 371/2506และฎีกาที่ 46/2510(ประชุมใหญ่)) 4. คดีนี้นอกจากการดำเนินกระบวนพิจารณาของจำเลยไม่ชอบดังกล่าวแล้ว ยังปรากฏด้วยว่า จำเลยระบุพยานก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่า 3 วันตามมาตรา 88 เพียงอ้างตนเองเป็นพยาน และมาระบุพยานเพิ่มเติมภายหลังสืบพยานโจทก์เสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นจึงไม่อนุญาตและพิพากษาคดีนี้ไป จำเลยจึงอุทธรณ์ขอให้พิจารณาคดีใหม่และขอให้รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม ผู้เขียนเห็นพ้องด้วยกับข้อวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ดังเหตุผลที่กล่าวข้างต้นว่า กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 205 และจำเลยไม่มีสิทธินำพยานเข้าสืบ แต่ที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยนำพยานเข้าสืบ เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐานนั้นผู้เขียนยังสงสัยอยู่ เพราะเมื่อกฎหมายบัญญัติตัดสิทธิจำเลยไม่ให้นำพยานเข้าสืบแล้ว แม้ศาลชั้นต้นจะอนุญาตให้นำพยานจำเลยเข้าสืบได้ พยานหลักฐานดังกล่าวย่อมรับฟังไม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86,87,88 และ 205 สรุปแล้ว ใคร่ขอเทียบการขาดนัดพิจารณาเสมือนการทำงานถ้าไปสายเพราะงานยังไม่เลิกรา ก็ถือว่าขาดนัดและอาจขอพิจารณาใหม่ตามมาตรา 205 ถ้าขาดงานเพราะเหตุจำเป็นก็ถือว่าขาดนัดและอาจขอพิจารณาใหม่ตามมาตรา 207,208ก็แล้วกัน อีกทั้งผู้เขียนขอย้ำว่า กรณีขาดนัดต้องพิจารณาคดีโดยขาดนัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งภาค 2 ลักษณะ 2หมวด 2 การพิจารณาโดยขาดนัด อย่าไปพิจารณาหรือสั่งเป็นอย่างอื่นจะยุ่งยากเสียหายแก่ทุกฝ่าย อัมพรณตะกั่วทุ่งคำพิพากษา: ในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก จำเลยไม่มาศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา สืบพยานโจทก์ได้ 1 ปากศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังคำพิพากษาในวันนั้น ก่อนศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดพิจารณาในการนัดพร้อมเพื่อพิจารณาคำร้องของจำเลยศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเห็นว่าจำเลยจงใจขาดนัดพิจารณาจริง ให้ยกคำร้องโจทก์แถลงหมดพยาน นัดสืบพยานตัวจำเลย ในวันนัดสืบพยานจำเลยจำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม เมื่อสืบตัวจำเลยซึ่งอ้างตนเป็นพยานแล้ว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ไม่อนุญาตให้ระบุพยานเพิ่มเติม ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามฟ้องพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ที่จำเลยฎีกาขอให้สั่งศาลชั้นต้นพิจารณาคดีใหม่และขอให้รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1สิงหาคม 2526 ของจำเลยนั้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายนำสืบก่อนสืบพยานเสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นก็อนุญาตให้จำเลยนำตัวจำเลยเข้าสืบตามที่จำเลยอ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานลงวันที่ 19 ตุลาคม 2525 ที่ยื่นต่อศาลไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน ซึ่งเป็นการยื่นภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเมื่อสืบตัวจำเลยเสร็จแล้ว จำเลยจะนำพยานที่อ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ที่ยื่นต่อศาลในวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ซึ่งเป็นระยะเวลาหลังจากได้สืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายก่อนเสร็จแล้ว โจทก์คัดค้านว่าจำเลยอ้างอิงพยานเพิ่มเติมหลังจากโจทก์สืบพยานเสร็จแล้วทั้งที่จำเลยสามารถอ้างอิงพยานเพิ่มเติมได้ก่อนเสร็จการสืบพยานของโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งว่า ข้ออ้างของโจทก์มีเหตุผล ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่1 สิงหาคม 2526 และนัดฟังคำพิพากษาปรากฏรายละเอียดดังที่ศาลฎีกายกขึ้นกล่าวในข้อรายการแห่งคดีข้างต้น แม้ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อมาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบ โดยอ้างเหตุแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสามเช่นนี้เห็นได้ว่า หลังจากมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแล้ว ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด การที่อนุญาตให้จำเลยนำพยานบางปากเข้าสืบก็ดีและการที่ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตลอดจนไม่อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวเข้าสืบก็ดี ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐาน ดังนั้นจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาคดีใหม่โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ ในปัญหาที่ว่าจะต้องรับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526หรือไม่นั้น จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งแล้วโดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาดังกล่าวตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม เช่นอ้างว่าไม่ทราบมาก่อนว่าพยานหลักฐานดังกล่าวมีอยู่จริงหรืออ้างเหตุอันสมควรอื่นใดเป็นต้นศาลชั้นต้นชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวของจำเลยที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องในผลฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1471/2529บริษัท จำกัด พรพัฒน์ การ โยธาโจทก์นาย สุมิตร ฤ ดี เลิศจำเลย ป.วิ.พ. ม. 88, ม. 205ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 88 วรรคแรก เข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อ มาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบโดยอ้างเหตุผลแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม ดังนี้ ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด แต่ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐานจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาใหม่ โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแล้ว โดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม จึงชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยในวันนัดสืบพยานโจทก์นัดแรก จำเลยไม่มาศาล ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา สืบพยานโจทก์ได้ 1 ปากศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังคำพิพากษาในวันนั้น ก่อนศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา จำเลยยื่นคำร้องว่ามิได้จงใจขาดนัดพิจารณาในการนัดพร้อมเพื่อพิจารณาคำร้องของจำเลยศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเห็นว่าจำเลยจงใจขาดนัดพิจารณาจริง ให้ยกคำร้องโจทก์แถลงหมดพยาน นัดสืบพยานตัวจำเลย ในวันนัดสืบพยานจำเลยจำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม เมื่อสืบตัวจำเลยซึ่งอ้างตนเป็นพยานแล้ว ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ไม่อนุญาตให้ระบุพยานเพิ่มเติม ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามฟ้องพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ที่จำเลยฎีกาขอให้สั่งศาลชั้นต้นพิจารณาคดีใหม่และขอให้รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1สิงหาคม 2526 ของจำเลยนั้น ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแต่เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายนำสืบก่อนสืบพยานเสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นก็อนุญาตให้จำเลยนำตัวจำเลยเข้าสืบตามที่จำเลยอ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานลงวันที่ 19 ตุลาคม 2525 ที่ยื่นต่อศาลไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน ซึ่งเป็นการยื่นภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเมื่อสืบตัวจำเลยเสร็จแล้ว จำเลยจะนำพยานที่อ้างอิงไว้ในบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ที่ยื่นต่อศาลในวันที่ 1 สิงหาคม 2526 ซึ่งเป็นระยะเวลาหลังจากได้สืบพยานโจทก์ซึ่งเป็นฝ่ายก่อนเสร็จแล้ว โจทก์คัดค้านว่าจำเลยอ้างอิงพยานเพิ่มเติมหลังจากโจทก์สืบพยานเสร็จแล้วทั้งที่จำเลยสามารถอ้างอิงพยานเพิ่มเติมได้ก่อนเสร็จการสืบพยานของโจทก์ ศาลชั้นต้นสั่งว่า ข้ออ้างของโจทก์มีเหตุผล ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่1 สิงหาคม 2526 และนัดฟังคำพิพากษาปรากฏรายละเอียดดังที่ศาลฎีกายกขึ้นกล่าวในข้อรายการแห่งคดีข้างต้น แม้ศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา แต่ก็อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่ได้อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาลไว้โดยถูกต้องตามมาตรา 88 วรรคแรกแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเข้าสืบ ส่วนพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมที่ยื่นต่อศาลโดยฝ่าฝืนต่อมาตรา 88 วรรคสองไม่อนุญาตให้จำเลยนำเข้าสืบ โดยอ้างเหตุแห่งการไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตามเหตุผลที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสามเช่นนี้เห็นได้ว่า หลังจากมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาแล้ว ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างคดีขาดนัดพิจารณาตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการพิจารณาคดีโดยขาดนัด การที่อนุญาตให้จำเลยนำพยานบางปากเข้าสืบก็ดีและการที่ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมตลอดจนไม่อนุญาตให้จำเลยนำพยานที่อ้างอิงไว้ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวเข้าสืบก็ดี ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐาน ดังนั้นจำเลยจะอุทธรณ์ฎีกาขอให้พิจารณาคดีใหม่โดยอ้างว่าจำเลยมิได้จงใจขาดนัดพิจารณาไม่ได้ ในปัญหาที่ว่าจะต้องรับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยลงวันที่ 1 สิงหาคม 2526หรือไม่นั้น จำเลยยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวต่อศาลเมื่อล่วงเลยระยะเวลาตามมาตรา 88 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งแล้วโดยมิได้อ้างเหตุแห่งการที่ไม่อาจยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมภายในระยะเวลาดังกล่าวตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 88 วรรคสาม เช่นอ้างว่าไม่ทราบมาก่อนว่าพยานหลักฐานดังกล่าวมีอยู่จริงหรืออ้างเหตุอันสมควรอื่นใดเป็นต้นศาลชั้นต้นชอบที่จะไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวของจำเลยที่ศาลอุทธรณ์พิพากษามานั้นศาลฎีกาเห็นพ้องในผลฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ธิรพันธุ์ รัศมิทัต-เฉลิม การปลื้มจิตต์)แหล่งที่มาเนติบัณฑิตยสภาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. ข้อเท็จจริงคดีนี้ จำเลยไม่ได้ขาดนัดยื่นคำให้การแต่ขาดนัดพิจารณา ในวันสืบพยานภายหลังที่สืบพยานโจทก์1 ปากแล้ว ศาลชั้นต้นสั่งให้รอฟังคำพิพากษาวันนั้นเองก่อนศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา จำเลยยื่นคำร้องว่าการขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจให้ศาลมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ ซึ่งน่าจะเป็นการยื่นคำร้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 205 วรรคสอง ในเบื้องแรกจึงมีปัญหาว่า จำเลยมีอำนาจร้องตามมาตรา 205 วรรคสอง ได้หรือไม่ มาตรา 205 วรรคสอง บัญญัติว่า"ในระหว่างการพิจารณาคดีฝ่ายเดียว ถ้าคู่ความฝ่ายที่ขาดนัดมาศาลภายหลังที่ได้เริ่มต้นสืบพยานไปบ้างแล้ว และศาลเห็นว่าการขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจ ให้ศาลมีคำสั่งให้พิจารณาคดีนั้นใหม่"ผู้เขียนเห็นว่า กรณีที่ศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์ฝ่ายเดียวและโจทก์แถลงไม่ติดใจสืบพยานโจทก์อีกต่อไป ซึ่งถือว่าการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุดตามมาตรา 187 แล้ว เพียงแต่ให้โจทก์รอฟังคำพิพากษาในวันสืบพยานนั้นเท่านั้น จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยมาศาลภายหลังที่ได้สืบพยานไปบ้างแล้ว แต่เป็นการที่จำเลยมาศาลภายหลังที่ได้สืบพยานโจทก์เสร็จแล้วยิ่งกว่า ฎีกาที่ 250/2501 จำเลยขาดนัดพิจารณา ศาลสืบพยานโจทก์และนัดตัดสิน แม้ศาลยังจะต้องเรียกสำนวนจากอีกศาลหนึ่งมาตามที่โจทก์อ้างก็ได้ชื่อว่าการพิจารณาเสร็จแล้วก่อนตัดสินจำเลยจะขอสืบพยานจำเลยไม่ได้ ฎีกาที่ 131/2509 ความในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 205 นั้นจะเป็นวรรคสองหรือวรรคสาม ก็หมายความเฉพาะกรณีที่จำเลยมาศาลในระหว่างการพิจารณาคดีฝ่ายเดียวถ้ามาศาลเมื่อพ้นเวลาที่จะนำพยานของตนเข้าสืบแล้ว ก็ไม่อนุญาตให้จำเลยสืบพยานของตนได้ ศาลสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียวเสร็จแล้ว จำเลยก็มิได้มาศาลจึงไม่ใช่กรณีจะให้จำเลยสืบพยานได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 205 วรรคสาม (1) ต้องถือว่าเสร็จการพิจารณา ดังนั้น ที่ศาลชั้นต้นรับคำร้องของจำเลยที่ร้องขอให้พิจารณาคดีนั้นใหม่แล้ว น่าจะสั่งยกคำร้องด้วยเหตุดังกล่าวแล้วอ่านคำพิพากษาไปตามที่นัดไว้เดิม และการที่ศาลชั้นต้นสั่งนัดพร้อมแล้วมาสั่งยกคำร้อง อ้างว่าจำเลยจงใจขาดนัดพิจารณาโดยไม่ไต่สวนข้อเท็จจริงว่าขาดนัดจริงหรือไม่จริงก็น่าจะไม่ชอบอีก(ฎีกาที่ 1538/2506 และฎีกาที่ 1146/2510) เพราะการจงใจหรือไม่เป็นข้อเท็จจริง ถ้าไม่ไต่สวนศาลก็ไม่อาจจะรู้ได้ว่าจงใจขาดนัดหรือไม่จงใจขาดนัด 2. เมื่อศาลยกคำร้อง กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 205(1)(2)(3)จำเลยนำพยานเข้าสืบไม่ได้ ถามค้านพยานไม่ได้และจะร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ก็ไม่ได้ด้วย (หมายถึงร้องขอพิจารณาคดีใหม่ตามมาตรา 207,208) แต่ศาลชั้นต้นกลับอนุญาตให้เลื่อนไปสืบพยานจำเลยคำสั่งนั้นจึงน่าจะขัดกับมาตรา 205 อีกทั้งขัดกันเองในตัวด้วยเพราะไม่อนุญาตให้พิจารณาคดีใหม่ และโจทก์ก็สืบพยานโจทก์ฝ่ายเดียวเสร็จแล้วกลับอนุญาตให้จำเลยนำพยานเข้าสืบอีก 3. สำหรับกรณีที่คู่ความขาดนัดพิจารณาแต่มีสิทธินำพยานเข้าสืบได้ จะต้องปรากฏว่ายังไม่พ้นเวลาที่จะนำพยานของตนเข้าสืบตามมาตรา 205(1) เช่น จำเลยหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณาแต่โจทก์หรือจำเลยที่มาศาลสืบพยานแต่ยังไม่หมดพยาน และขอเลื่อนไปสืบในวันหลัง นัดต่อมาคู่ความที่ขาดนัดมาศาลก่อนเสร็จการพิจารณาหรือก่อนการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุดดังนี้ คู่ความที่ขาดนัดย่อมนำพยานเข้าสืบได้ เพียงแต่หมดสิทธิคัดค้านพยานเอกสารหรือถามค้านพยานของคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งเท่านั้น (ฎีกาที่ 371/2506และฎีกาที่ 46/2510(ประชุมใหญ่)) 4. คดีนี้นอกจากการดำเนินกระบวนพิจารณาของจำเลยไม่ชอบดังกล่าวแล้ว ยังปรากฏด้วยว่า จำเลยระบุพยานก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่า 3 วันตามมาตรา 88 เพียงอ้างตนเองเป็นพยาน และมาระบุพยานเพิ่มเติมภายหลังสืบพยานโจทก์เสร็จแล้ว ศาลชั้นต้นจึงไม่อนุญาตและพิพากษาคดีนี้ไป จำเลยจึงอุทธรณ์ขอให้พิจารณาคดีใหม่และขอให้รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม ผู้เขียนเห็นพ้องด้วยกับข้อวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ดังเหตุผลที่กล่าวข้างต้นว่า กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 205 และจำเลยไม่มีสิทธินำพยานเข้าสืบ แต่ที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยนำพยานเข้าสืบ เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาและมีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยพยานหลักฐานนั้นผู้เขียนยังสงสัยอยู่ เพราะเมื่อกฎหมายบัญญัติตัดสิทธิจำเลยไม่ให้นำพยานเข้าสืบแล้ว แม้ศาลชั้นต้นจะอนุญาตให้นำพยานจำเลยเข้าสืบได้ พยานหลักฐานดังกล่าวย่อมรับฟังไม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86,87,88 และ 205 สรุปแล้ว ใคร่ขอเทียบการขาดนัดพิจารณาเสมือนการทำงานถ้าไปสายเพราะงานยังไม่เลิกรา ก็ถือว่าขาดนัดและอาจขอพิจารณาใหม่ตามมาตรา 205 ถ้าขาดงานเพราะเหตุจำเป็นก็ถือว่าขาดนัดและอาจขอพิจารณาใหม่ตามมาตรา 207,208ก็แล้วกัน อีกทั้งผู้เขียนขอย้ำว่า กรณีขาดนัดต้องพิจารณาคดีโดยขาดนัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งภาค 2 ลักษณะ 2หมวด 2 การพิจารณาโดยขาดนัด อย่าไปพิจารณาหรือสั่งเป็นอย่างอื่นจะยุ่งยากเสียหายแก่ทุกฝ่าย อัมพรณตะกั่วทุ่ง