คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5713/2537หลักกฎหมาย: การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาด เป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีเสร็จลง แต่ต้องไม่ช้ากว่า8 วัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืน ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งสอง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27และมาตรา 296 วรรคสอง เมื่อจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวจึงใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี ค้ำประกันและจำนองพร้อมด้วยดอกเบี้ยต่อมาโจทก์และจำเลยทั้งสองตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันโดยจำเลยทั้งสองจะร่วมกันผ่อนชำระหนี้จำนวน 11,969,603.72 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมให้แก่โจทก์เป็นงวด ๆศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม คดีถึงที่สุด แต่จำเลยทั้งสองผิดนัดโจทก์จึงบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษา เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ประกาศขายทอดตลาดหลายครั้ง ซึ่งก็ต้องเลื่อนมาโดยจำเลยยังคงคัดค้านว่า ผู้สู้ราคาให้ราคาต่ำไป จนกระทั่งวันที่ 12 ตุลาคม 2535ซึ่งเป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21 โจทก์เป็นผู้สู้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่า ราคาที่ผู้สู้ราคาให้ราคาสูงสุดนั้นยังต่ำกว่าราคาตามความเป็นจริงมาก ขอให้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ขายโจทก์ยื่นคำแถลงว่า การขายทอดตลาดที่ผ่านมารวม 20 ครั้งจำเลยคัดค้านมาโดยตลอด ครั้งนี้เป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21โจทก์ให้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท ซึ่งสูงกว่าราคาประเมินของเจ้าพนักงานเป็นจำนวนมาก ขอให้มีคำสั่งอนุญาตให้ขายศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์ที่ทอดตลาดแก่โจทก์ผู้สู้ราคาสูงสุดจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เห็นว่า การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งและศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดนั้นเป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ก็ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรทั้งนี้ตามนัยมาตรา 27 และมาตรา 296 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง คดีนี้ปรากฏว่าจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าว ดังนั้น จำเลยทั้งสองจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกฎีกาของจำเลยทั้งสองคืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดให้จำเลยทั้งสอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5713/2537ธนาคาร ไทย พาณิชย์ จำกัดโจทก์นาย พรชัย ชนาวิโชติ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 223, ม. 296 การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาด เป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีเสร็จลง แต่ต้องไม่ช้ากว่า8 วัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืน ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งสอง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27และมาตรา 296 วรรคสอง เมื่อจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวจึงใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี ค้ำประกันและจำนองพร้อมด้วยดอกเบี้ยต่อมาโจทก์และจำเลยทั้งสองตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันโดยจำเลยทั้งสองจะร่วมกันผ่อนชำระหนี้จำนวน 11,969,603.72 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมให้แก่โจทก์เป็นงวด ๆศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม คดีถึงที่สุด แต่จำเลยทั้งสองผิดนัดโจทก์จึงบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษา เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ประกาศขายทอดตลาดหลายครั้ง ซึ่งก็ต้องเลื่อนมาโดยจำเลยยังคงคัดค้านว่า ผู้สู้ราคาให้ราคาต่ำไป จนกระทั่งวันที่ 12 ตุลาคม 2535ซึ่งเป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21 โจทก์เป็นผู้สู้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่า ราคาที่ผู้สู้ราคาให้ราคาสูงสุดนั้นยังต่ำกว่าราคาตามความเป็นจริงมาก ขอให้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ขายโจทก์ยื่นคำแถลงว่า การขายทอดตลาดที่ผ่านมารวม 20 ครั้งจำเลยคัดค้านมาโดยตลอด ครั้งนี้เป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21โจทก์ให้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท ซึ่งสูงกว่าราคาประเมินของเจ้าพนักงานเป็นจำนวนมาก ขอให้มีคำสั่งอนุญาตให้ขายศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์ที่ทอดตลาดแก่โจทก์ผู้สู้ราคาสูงสุดจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เห็นว่า การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งและศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดนั้นเป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ก็ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรทั้งนี้ตามนัยมาตรา 27 และมาตรา 296 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง คดีนี้ปรากฏว่าจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าว ดังนั้น จำเลยทั้งสองจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกฎีกาของจำเลยทั้งสองคืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดให้จำเลยทั้งสอง(พิมล สมานิตย์-สกล เหมือนพะวงศ์-ถวิล ตรีเพชร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ ตามข้อเท็จจริงคดีนี้ เป็นเรื่องกระบวนพิจารณาในชั้นบังคับคดีขั้นตอนการขายทอดตลาดทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา (จำเลย)ซึ่งในขั้นตอนนี้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง ได้บัญญัติถึงวิธีการใช้สิทธิของผู้ที่ประสงค์จะโต้แย้งคัดค้านเกี่ยวกับการขายทอดตลาดไว้โดยเฉพาะแล้ว กล่าวคือ จะต้องยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืน ดังนั้น หากจำเลยประสงค์จะโต้แย้งคัดค้านเกี่ยวกับการขายทอดตลาดดังกล่าว ก็จะต้องปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมายดังกล่าว การที่จำเลยยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลอุทธรณ์ทีเดียว จึงเป็นการไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมายไม่มีข้อเท็จจริงที่จะรับฟังตามคำร้องของผู้ร้อง และไม่มีข้อเท็จจริงที่ศาลอุทธรณ์หรือฎีกาจะวินิจฉัยให้ได้ (ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1086/2513,2109/2529) ซึ่งเคยมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยทำนองเดียวกับข้อเท็จจริงคดีนี้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530 วินิจฉัยว่า เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรมเนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก อันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบ เช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้าน จำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ (มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6213/2531,1975/2532,6427/2534,1488/2535,3925/2535 วินิจฉัยแนวเดียวกัน) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1120/2536 หากจำเลยเห็นว่า เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีโดยไม่ชอบและฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการบังคับคดี จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นที่บังคับคดีนั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 วรรคสอง เมื่อศาลไต่สวนและมีคำสั่งแล้ว จำเลยจึงจะมีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาต่อไป การที่จำเลยอ้างว่าได้คัดค้านการขายทอดตลาดด้วยวาจา แล้วอุทธรณ์คำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดี หรือศาลที่อนุญาตให้ขายทอดตลาดไปทีเดียว ย่อมเป็นการไม่ชอบและไม่อาจทำได้ คดีที่หมายเหตุนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยถึงคำร้องของจำเลยที่ยื่นไว้ต่อศาลชั้นต้น ขณะเจ้าพนักงานบังคับคดีมีรายงานขออนุญาตขายทอดตลาดและก่อนศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งอนุญาตนั้นว่า การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีรายงานดังกล่าวต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณาสั่งและอนุญาตและศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดนั้นเป็นวิธีการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดี ซึ่งแปลได้ว่าศาลฎีกาเห็นว่า คำร้องคัดค้านของจำเลยที่ยื่นต่อศาลชั้นต้นดังกล่าวไม่ใช่คำร้องตามมาตรา296 วรรคสอง ซึ่งผู้บันทึกมีความเห็นพ้องด้วย เพราะการที่จะคัดค้านต่อศาลชั้นต้นว่า เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินกระบวนพิจารณาฝ่าฝืนต่อกฎหมายเกี่ยวกับการขายทอดตลาดนั้น น่าจะเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ปฏิบัติตามขั้นตอนของวิธีการขายทอดตลาดตามกฎหมายโดยครบถ้วนแล้ว แต่ข้อเท็จจริงในคดีนี้ปรากฏว่าขณะที่จำเลยยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นนั้น เจ้าพนักงานบังคับคดียังปฏิบัติไม่ครบถ้วนในขั้นตอนของวิธีการขายทอดตลาด อนึ่ง ในการยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาที่ต้องห้ามดังกล่าวต่อศาลชั้นต้น ผู้บันทึกมีความเห็นว่าศาลชั้นต้นในฐานะผู้ตรวจอุทธรณ์หรือฎีกา ชอบที่จะพิจารณาและมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์หรือฎีกานั้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 232,247 เพราะนอกจากจะเป็นวิธีที่ถูกต้องแล้ว ยังเป็นการทำให้คดีความเสร็จไปจากศาลโดยรวดเร็วยิ่งขึ้น (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 234,236,252) วราวุธถาวรศิริคำพิพากษา: คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี ค้ำประกันและจำนองพร้อมด้วยดอกเบี้ยต่อมาโจทก์และจำเลยทั้งสองตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันโดยจำเลยทั้งสองจะร่วมกันผ่อนชำระหนี้จำนวน 11,969,603.72 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมให้แก่โจทก์เป็นงวด ๆศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม คดีถึงที่สุด แต่จำเลยทั้งสองผิดนัดโจทก์จึงบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษา เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ประกาศขายทอดตลาดหลายครั้ง ซึ่งก็ต้องเลื่อนมาโดยจำเลยยังคงคัดค้านว่า ผู้สู้ราคาให้ราคาต่ำไป จนกระทั่งวันที่ 12 ตุลาคม 2535ซึ่งเป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21 โจทก์เป็นผู้สู้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่า ราคาที่ผู้สู้ราคาให้ราคาสูงสุดนั้นยังต่ำกว่าราคาตามความเป็นจริงมาก ขอให้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ขายโจทก์ยื่นคำแถลงว่า การขายทอดตลาดที่ผ่านมารวม 20 ครั้งจำเลยคัดค้านมาโดยตลอด ครั้งนี้เป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21โจทก์ให้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท ซึ่งสูงกว่าราคาประเมินของเจ้าพนักงานเป็นจำนวนมาก ขอให้มีคำสั่งอนุญาตให้ขายศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์ที่ทอดตลาดแก่โจทก์ผู้สู้ราคาสูงสุดจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เห็นว่า การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งและศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดนั้นเป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ก็ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรทั้งนี้ตามนัยมาตรา 27 และมาตรา 296 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง คดีนี้ปรากฏว่าจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าว ดังนั้น จำเลยทั้งสองจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกฎีกาของจำเลยทั้งสองคืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดให้จำเลยทั้งสอง ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5713/2537ธนาคาร ไทย พาณิชย์ จำกัดโจทก์นาย พรชัย ชนาวิโชติ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 27, ม. 223, ม. 296 การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาด เป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีเสร็จลง แต่ต้องไม่ช้ากว่า8 วัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืน ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งสอง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27และมาตรา 296 วรรคสอง เมื่อจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวจึงใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองชำระหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี ค้ำประกันและจำนองพร้อมด้วยดอกเบี้ยต่อมาโจทก์และจำเลยทั้งสองตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันโดยจำเลยทั้งสองจะร่วมกันผ่อนชำระหนี้จำนวน 11,969,603.72 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมให้แก่โจทก์เป็นงวด ๆศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม คดีถึงที่สุด แต่จำเลยทั้งสองผิดนัดโจทก์จึงบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยทั้งสองออกขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษา เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ประกาศขายทอดตลาดหลายครั้ง ซึ่งก็ต้องเลื่อนมาโดยจำเลยยังคงคัดค้านว่า ผู้สู้ราคาให้ราคาต่ำไป จนกระทั่งวันที่ 12 ตุลาคม 2535ซึ่งเป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21 โจทก์เป็นผู้สู้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งจำเลยที่ 1 ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่า ราคาที่ผู้สู้ราคาให้ราคาสูงสุดนั้นยังต่ำกว่าราคาตามความเป็นจริงมาก ขอให้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ขายโจทก์ยื่นคำแถลงว่า การขายทอดตลาดที่ผ่านมารวม 20 ครั้งจำเลยคัดค้านมาโดยตลอด ครั้งนี้เป็นการขายทอดตลาดครั้งที่ 21โจทก์ให้ราคาสูงสุดเป็นเงิน 5,000,000 บาท ซึ่งสูงกว่าราคาประเมินของเจ้าพนักงานเป็นจำนวนมาก ขอให้มีคำสั่งอนุญาตให้ขายศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทรัพย์ที่ทอดตลาดแก่โจทก์ผู้สู้ราคาสูงสุดจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "เห็นว่า การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการขายทอดตลาดต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณามีคำสั่งและศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดนั้นเป็นวิธีการขายทอดตลาดทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากจำเลยทั้งสองเห็นว่าการขายทอดตลาดดังกล่าวไม่ชอบและตนเองได้รับความเสียหาย ก็ชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลงแต่ต้องไม่ช้ากว่า 8 วันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น ขอให้ศาลมีคำสั่งยกกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวง หรือวิธีการบังคับใด ๆ โดยเฉพาะหรือขอให้ศาลมีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างใด ๆ แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่เห็นสมควรทั้งนี้ตามนัยมาตรา 27 และมาตรา 296 วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง คดีนี้ปรากฏว่าจำเลยทั้งสองมิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าว ดังนั้น จำเลยทั้งสองจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย"พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 และยกฎีกาของจำเลยทั้งสองคืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาทั้งหมดให้จำเลยทั้งสอง(พิมล สมานิตย์-สกล เหมือนพะวงศ์-ถวิล ตรีเพชร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ ตามข้อเท็จจริงคดีนี้ เป็นเรื่องกระบวนพิจารณาในชั้นบังคับคดีขั้นตอนการขายทอดตลาดทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา (จำเลย)ซึ่งในขั้นตอนนี้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา296 วรรคสอง ได้บัญญัติถึงวิธีการใช้สิทธิของผู้ที่ประสงค์จะโต้แย้งคัดค้านเกี่ยวกับการขายทอดตลาดไว้โดยเฉพาะแล้ว กล่าวคือ จะต้องยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวัน นับแต่ทราบการฝ่าฝืน ดังนั้น หากจำเลยประสงค์จะโต้แย้งคัดค้านเกี่ยวกับการขายทอดตลาดดังกล่าว ก็จะต้องปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมายดังกล่าว การที่จำเลยยื่นอุทธรณ์โดยตรงต่อศาลอุทธรณ์ทีเดียว จึงเป็นการไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมายไม่มีข้อเท็จจริงที่จะรับฟังตามคำร้องของผู้ร้อง และไม่มีข้อเท็จจริงที่ศาลอุทธรณ์หรือฎีกาจะวินิจฉัยให้ได้ (ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1086/2513,2109/2529) ซึ่งเคยมีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยทำนองเดียวกับข้อเท็จจริงคดีนี้ เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2530 วินิจฉัยว่า เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดและศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขายแล้ว หากจำเลยเห็นว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยไม่เป็นธรรมเนื่องจากผู้ประมูลมีโจทก์เพียงรายเดียว และทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงกว่าราคาที่โจทก์ประมูลได้มาก อันเป็นการอ้างว่าการบังคับคดีได้กระทำโดยไม่ชอบ เช่นนี้จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่ได้ทราบการฝ่าฝืน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 27 และ 296 เมื่อมิได้ร้องคัดค้าน จำเลยจะใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาหาได้ไม่ (มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6213/2531,1975/2532,6427/2534,1488/2535,3925/2535 วินิจฉัยแนวเดียวกัน) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1120/2536 หากจำเลยเห็นว่า เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีโดยไม่ชอบและฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการบังคับคดี จำเลยชอบที่จะยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นที่บังคับคดีนั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 วรรคสอง เมื่อศาลไต่สวนและมีคำสั่งแล้ว จำเลยจึงจะมีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาต่อไป การที่จำเลยอ้างว่าได้คัดค้านการขายทอดตลาดด้วยวาจา แล้วอุทธรณ์คำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดี หรือศาลที่อนุญาตให้ขายทอดตลาดไปทีเดียว ย่อมเป็นการไม่ชอบและไม่อาจทำได้ คดีที่หมายเหตุนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยถึงคำร้องของจำเลยที่ยื่นไว้ต่อศาลชั้นต้น ขณะเจ้าพนักงานบังคับคดีมีรายงานขออนุญาตขายทอดตลาดและก่อนศาลชั้นต้นจะมีคำสั่งอนุญาตนั้นว่า การที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีรายงานดังกล่าวต่อศาลชั้นต้นเพื่อพิจารณาสั่งและอนุญาตและศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดนั้นเป็นวิธีการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดี ซึ่งแปลได้ว่าศาลฎีกาเห็นว่า คำร้องคัดค้านของจำเลยที่ยื่นต่อศาลชั้นต้นดังกล่าวไม่ใช่คำร้องตามมาตรา296 วรรคสอง ซึ่งผู้บันทึกมีความเห็นพ้องด้วย เพราะการที่จะคัดค้านต่อศาลชั้นต้นว่า เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินกระบวนพิจารณาฝ่าฝืนต่อกฎหมายเกี่ยวกับการขายทอดตลาดนั้น น่าจะเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ปฏิบัติตามขั้นตอนของวิธีการขายทอดตลาดตามกฎหมายโดยครบถ้วนแล้ว แต่ข้อเท็จจริงในคดีนี้ปรากฏว่าขณะที่จำเลยยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลชั้นต้นนั้น เจ้าพนักงานบังคับคดียังปฏิบัติไม่ครบถ้วนในขั้นตอนของวิธีการขายทอดตลาด อนึ่ง ในการยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาที่ต้องห้ามดังกล่าวต่อศาลชั้นต้น ผู้บันทึกมีความเห็นว่าศาลชั้นต้นในฐานะผู้ตรวจอุทธรณ์หรือฎีกา ชอบที่จะพิจารณาและมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์หรือฎีกานั้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 232,247 เพราะนอกจากจะเป็นวิธีที่ถูกต้องแล้ว ยังเป็นการทำให้คดีความเสร็จไปจากศาลโดยรวดเร็วยิ่งขึ้น (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 234,236,252) วราวุธถาวรศิริ