คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1227/2503หลักกฎหมาย: ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ที่โจทก์นำยึดทรัพย์ของจำเลยไว้เพื่อขายชำระหนี้ตามคำพิพากษา โดยผู้ร้องอ้างว่า ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่งและว่า จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกแล้วเช่นนี้ แม้โจทก์จะยอมรับว่าผู้ร้องไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและยอมรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีที่ผู้ร้องอ้างจริงก็ตาม แต่เมื่อโจทก์ยังคัดค้านอยู่ว่า หนี้ตามคำพิพากษาที่ผู้ร้องอ้างมาขอเฉลี่ยทรัพย์นั้นเป็นหนี้ที่เกิดจากการสมยอมกันระหว่างผู้ร้องกับจำเลย ดังนี้ศาลไม่ชอบที่จะสั่งงดไต่สวนและอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยทรัพย์ได้เลย เพราะคำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยนั้นไม่มีผลผูกพันโจทก์ในคดีนี้ซึ่งมิได้เป็นคู่ความด้วยในคดีนั้น โจทก์ย่อมมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านว่า หนี้ตามคำพิพากษาที่ผู้ร้องอ้างมาขอเฉลี่ยนั้น เป็นหนี้ที่ไม่ชอบไม่ควรอย่างใดก็ย่อมได้เพื่อศาลจะได้ไม่ยอมให้ผู้ร้องเฉลี่ย ศาลจะต้องดำเนินการพิจารณาไต่สวนคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์ แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นเมื่อศาลดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 เพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาแล้ว ผู้ร้องได้ยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์โดยอ้างว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยที่ 1 ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่ง คือ ในคดีแดงที่ 78/2502และโจทก์ได้นำยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 ไว้หมดสิ้น ไม่มีทรัพย์อื่นที่ผู้ร้องจะนำยึดมาขายเอาเงินชำระหนี้ได้โจทก์คัดค้านว่า ถ้าหากจะมีนิติกรรมอย่างใดแสดงว่าจำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้อง นิติกรรมนั้นก็เกิดขึ้นด้วยการสมยอม มิได้เป็นหนี้กันจริงจังโจทก์แถลงรับว่า เท่าที่ทราบจำเลยยังมีรถยนต์บรรทุกอยู่อีก 1 คัน แต่สืบหาไม่พบว่าอยู่ที่ไหน นอกจากนี้จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีแพ่งแดงที่ 78/2502 จริง หากแต่เป็นหนี้สมยอมซึ่งใช้ยันโจทก์ไม่ได้แล้วศาลชั้นต้นสั่งงดการไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยหนี้ในทรัพย์สินของจำเลยได้ตามที่ร้องขอโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยมีผลผูกพันเฉพาะคู่กรณีเท่านั้น ไม่ผูกพันคนภายนอกมิให้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นโจทก์จึงมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านได้ว่าหนี้ระหว่างผู้ร้องกับจำเลยเป็นหนี้สมยอมกัน พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาเห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ จึงพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1227/2503นางหยัน บุณยะศรีโจทก์นายวิชิต บุญญาคม ที่ 1 ขุนพิสณฑ์สังฆกิจ ที่ 2จำเลยนางเพ็ญแข อุชชินผู้ร้อง ป.วิ.พ. ม. 145, ม. 290ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ที่โจทก์นำยึดทรัพย์ของจำเลยไว้เพื่อขายชำระหนี้ตามคำพิพากษา โดยผู้ร้องอ้างว่า ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่งและว่า จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกแล้วเช่นนี้ แม้โจทก์จะยอมรับว่าผู้ร้องไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและยอมรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีที่ผู้ร้องอ้างจริงก็ตาม แต่เมื่อโจทก์ยังคัดค้านอยู่ว่า หนี้ตามคำพิพากษาที่ผู้ร้องอ้างมาขอเฉลี่ยทรัพย์นั้นเป็นหนี้ที่เกิดจากการสมยอมกันระหว่างผู้ร้องกับจำเลย ดังนี้ศาลไม่ชอบที่จะสั่งงดไต่สวนและอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยทรัพย์ได้เลย เพราะคำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยนั้นไม่มีผลผูกพันโจทก์ในคดีนี้ซึ่งมิได้เป็นคู่ความด้วยในคดีนั้น โจทก์ย่อมมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านว่า หนี้ตามคำพิพากษาที่ผู้ร้องอ้างมาขอเฉลี่ยนั้น เป็นหนี้ที่ไม่ชอบไม่ควรอย่างใดก็ย่อมได้เพื่อศาลจะได้ไม่ยอมให้ผู้ร้องเฉลี่ย ศาลจะต้องดำเนินการพิจารณาไต่สวนคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์ แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นเมื่อศาลดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 เพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาแล้ว ผู้ร้องได้ยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์โดยอ้างว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยที่ 1 ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่ง คือ ในคดีแดงที่ 78/2502และโจทก์ได้นำยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 ไว้หมดสิ้น ไม่มีทรัพย์อื่นที่ผู้ร้องจะนำยึดมาขายเอาเงินชำระหนี้ได้โจทก์คัดค้านว่า ถ้าหากจะมีนิติกรรมอย่างใดแสดงว่าจำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้อง นิติกรรมนั้นก็เกิดขึ้นด้วยการสมยอม มิได้เป็นหนี้กันจริงจังโจทก์แถลงรับว่า เท่าที่ทราบจำเลยยังมีรถยนต์บรรทุกอยู่อีก 1 คัน แต่สืบหาไม่พบว่าอยู่ที่ไหน นอกจากนี้จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีแพ่งแดงที่ 78/2502 จริง หากแต่เป็นหนี้สมยอมซึ่งใช้ยันโจทก์ไม่ได้แล้วศาลชั้นต้นสั่งงดการไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยหนี้ในทรัพย์สินของจำเลยได้ตามที่ร้องขอโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยมีผลผูกพันเฉพาะคู่กรณีเท่านั้น ไม่ผูกพันคนภายนอกมิให้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นโจทก์จึงมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านได้ว่าหนี้ระหว่างผู้ร้องกับจำเลยเป็นหนี้สมยอมกัน พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาเห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ จึงพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(การุณย์นราทร-ชวน สิงหลกะ-อนุสสรนิติสาร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: เมื่อศาลดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 เพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาแล้ว ผู้ร้องได้ยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์โดยอ้างว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยที่ 1 ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่ง คือ ในคดีแดงที่ 78/2502และโจทก์ได้นำยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 ไว้หมดสิ้น ไม่มีทรัพย์อื่นที่ผู้ร้องจะนำยึดมาขายเอาเงินชำระหนี้ได้โจทก์คัดค้านว่า ถ้าหากจะมีนิติกรรมอย่างใดแสดงว่าจำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้อง นิติกรรมนั้นก็เกิดขึ้นด้วยการสมยอม มิได้เป็นหนี้กันจริงจังโจทก์แถลงรับว่า เท่าที่ทราบจำเลยยังมีรถยนต์บรรทุกอยู่อีก 1 คัน แต่สืบหาไม่พบว่าอยู่ที่ไหน นอกจากนี้จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีแพ่งแดงที่ 78/2502 จริง หากแต่เป็นหนี้สมยอมซึ่งใช้ยันโจทก์ไม่ได้แล้วศาลชั้นต้นสั่งงดการไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยหนี้ในทรัพย์สินของจำเลยได้ตามที่ร้องขอโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยมีผลผูกพันเฉพาะคู่กรณีเท่านั้น ไม่ผูกพันคนภายนอกมิให้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นโจทก์จึงมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านได้ว่าหนี้ระหว่างผู้ร้องกับจำเลยเป็นหนี้สมยอมกัน พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาเห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ จึงพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1227/2503นางหยัน บุณยะศรีโจทก์นายวิชิต บุญญาคม ที่ 1 ขุนพิสณฑ์สังฆกิจ ที่ 2จำเลยนางเพ็ญแข อุชชินผู้ร้อง ป.วิ.พ. ม. 145, ม. 290ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ที่โจทก์นำยึดทรัพย์ของจำเลยไว้เพื่อขายชำระหนี้ตามคำพิพากษา โดยผู้ร้องอ้างว่า ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่งและว่า จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกแล้วเช่นนี้ แม้โจทก์จะยอมรับว่าผู้ร้องไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและยอมรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีที่ผู้ร้องอ้างจริงก็ตาม แต่เมื่อโจทก์ยังคัดค้านอยู่ว่า หนี้ตามคำพิพากษาที่ผู้ร้องอ้างมาขอเฉลี่ยทรัพย์นั้นเป็นหนี้ที่เกิดจากการสมยอมกันระหว่างผู้ร้องกับจำเลย ดังนี้ศาลไม่ชอบที่จะสั่งงดไต่สวนและอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยทรัพย์ได้เลย เพราะคำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยนั้นไม่มีผลผูกพันโจทก์ในคดีนี้ซึ่งมิได้เป็นคู่ความด้วยในคดีนั้น โจทก์ย่อมมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านว่า หนี้ตามคำพิพากษาที่ผู้ร้องอ้างมาขอเฉลี่ยนั้น เป็นหนี้ที่ไม่ชอบไม่ควรอย่างใดก็ย่อมได้เพื่อศาลจะได้ไม่ยอมให้ผู้ร้องเฉลี่ย ศาลจะต้องดำเนินการพิจารณาไต่สวนคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์ แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นเมื่อศาลดำเนินการยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 เพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้โจทก์ตามคำพิพากษาแล้ว ผู้ร้องได้ยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์โดยอ้างว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยที่ 1 ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่ง คือ ในคดีแดงที่ 78/2502และโจทก์ได้นำยึดทรัพย์ของจำเลยที่ 1 ไว้หมดสิ้น ไม่มีทรัพย์อื่นที่ผู้ร้องจะนำยึดมาขายเอาเงินชำระหนี้ได้โจทก์คัดค้านว่า ถ้าหากจะมีนิติกรรมอย่างใดแสดงว่าจำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้อง นิติกรรมนั้นก็เกิดขึ้นด้วยการสมยอม มิได้เป็นหนี้กันจริงจังโจทก์แถลงรับว่า เท่าที่ทราบจำเลยยังมีรถยนต์บรรทุกอยู่อีก 1 คัน แต่สืบหาไม่พบว่าอยู่ที่ไหน นอกจากนี้จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นใดอีกและรับว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีแพ่งแดงที่ 78/2502 จริง หากแต่เป็นหนี้สมยอมซึ่งใช้ยันโจทก์ไม่ได้แล้วศาลชั้นต้นสั่งงดการไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยหนี้ในทรัพย์สินของจำเลยได้ตามที่ร้องขอโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำพิพากษาในคดีระหว่างผู้ร้องกับจำเลยมีผลผูกพันเฉพาะคู่กรณีเท่านั้น ไม่ผูกพันคนภายนอกมิให้โต้แย้งเป็นอย่างอื่นโจทก์จึงมีสิทธิที่จะโต้แย้งคัดค้านได้ว่าหนี้ระหว่างผู้ร้องกับจำเลยเป็นหนี้สมยอมกัน พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาคำขอเฉลี่ยทรัพย์ของผู้ร้องกับคำคัดค้านของโจทก์แล้ววินิจฉัยสั่งไปตามประเด็นผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาเห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ จึงพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์(การุณย์นราทร-ชวน สิงหลกะ-อนุสสรนิติสาร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ