ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่ สนส. 08/2551เรื่อง การอนุญาตให้สถาบันการเงินประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์-----------------------------------------------------------------------อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ ธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตให้สถาบันการเงินประกอบกิจการจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เพื่อเสนอต่อสํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ได้ตั้งแต่ปี 2540 โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1.1 เพื่อเป็นการเพิ่มช่องทางการประกอบธุรกิจ เสริมสภาพคล่องทางการเงินให้กับสถาบันการเงิน และใช้ประโยชน์จากเงินกองทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งลดต้นทุนในการประกอบธุรกิจของสถาบันการเงิน 1.2 เพื่อกําหนดหลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ให้สถาบันการเงินทุกแห่งถือปฏิบัติ 1.3 เพื่อให้สถาบันการเงินที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์สามารถระบุ วัด ติดตาม บริหาร และควบคุมความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจนี้ ได้รวมทั้งสามารถดํารงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสม 1.4 เพื่อสนับสนุนให้สถาบันการเงินมีการเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอ โปร่งใสอันจะช่วยให้ตลาดมีการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การออกประกาศฉบับนี้เพื่ออ้างอิงอํานาจตามกฎหมายให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 โดยสาระสําคัญของหลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิม แต่ได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์การดํารงเงินกองทุนของสถาบันการเงินสําหรับกรณีการทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก ซึ่งเมื่อ Basel II มีผลบังคับใช้ ให้สถาบันการเงินนํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อนิติบุคคลเฉพาะกิจหรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์หักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 อย่างละร้อยละ 50 แทนการหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของสถาบันการเงินอื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 29 มาตรา 30 มาตรา 32 มาตรา 36 มาตรา 50 มาตรา 52 และมาตรา 71 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตให้สถาบันการเงินประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ในประกาศนี้อื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้ ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงินทุกแห่งอื่นๆ - 4. ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก ตามเอกสารแนบอื่นๆ - 5. เนื้อหา 5.1 ในประกาศฉบับนี้ "Special Purpose Vehicle (SPV)" หมายความว่า นิติบุคคลเฉพาะกิจตามกฎหมายว่าด้วยนิติบุคคลเฉพาะกิจเพื่อการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ หรือบริษัทที่รับโอนสินทรัพย์ที่อยู่ภายใต้กฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อดําเนินการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์โดยการรับโอนสินทรัพย์จากผู้ขายสินทรัพย์ และออกหลักทรัพย์ขายแก่ผู้ลงทุน "การแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ (Securitisation)" หมายความว่า การที่ผู้ขายสินทรัพย์ทําการโอนสินทรัพย์ไปยัง SPV และ SPV ออกหลักทรัพย์ขายแก่ผู้ลงทุน โดยกําหนดให้ผลประโยชน์ตอบแทนแก่ผู้ถือหลักทรัพย์ขึ้นอยู่กับกระแสรายรับที่เกิดจากสินทรัพย์ที่รับโอนมาโดยสินทรัพย์อ้างอิงที่รับโอนมาจะต้องมีลักษณะเหมือนกัน (Homogeneous) "ตราสาร Securitisation" หมายความว่า ตราสารที่ออกโดย SPV ซึ่งจะออกได้ทั้งในรูปตราสารหนี้หรือหน่วยลงทุน "สินทรัพย์อ้างอิง" หมายความว่า สิทธิเรียกร้องหรือสิทธิอื่นใดที่ก่อให้เกิดกระแสรายรับขึ้นในอนาคตไม่ว่ารายรับนั้นจะมีความแน่นอนหรือไม่ก็ตาม เช่น สัญญาให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย หรือสิทธิตามสัมปทานสร้างถนนเก็บค่าผ่านทาง และให้เป็นไปตามคําจํากัดความในพระราชกําหนดนิติบุคคลเฉพาะกิจเพื่อการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ พ.ศ. 2540 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ทั้งนี้ ไม่ให้รวมถึงสินทรัพย์อ้างอิงดังต่อไปนี้ 1. ลูกหนี้เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์ (บัญชีมาร์ขึ้น) 2.ตราสารที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของสถาบันการเงินผู้ลงทุน 3. ตราสาร Collateralized Debt Obligations (CDOs) 4. อนุพันธ์และธุรกรรมที่มีอนุพันธ์แฝงทุกประเภท 5. สินทรัพย์อื่นตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศกําหนด "สํานักงาน ก.ล.ต." หมายความว่า สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ "ธนาคารพาณิชย์" หมายความว่า ธนาคารพาณิชย์ตามมาตรา 4 ของพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ยกเว้นธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย 5.2 หลักการ 5.2.1 ธุรกิจ Securitisation เป็นวิธีการหนึ่งในการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตซึ่งรูปแบบและโครงสร้างของธุรกิจดังกล่าวนั้นจะมีความหลากหลายและแตกต่างกัน โดยขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ขายสินทรัพย์ ผู้ลงทุนในหลักทรัพย์ ประเภทและคุณภาพของสินทรัพย์เป็นหลัก สถาบันการเงินที่เข้าร่วมในโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ นอกจากจะเป็นผู้ขายสินทรัพย์ (Originator) หรือเป็นผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation (Investor) แล้ว ยังอาจทําหน้าที่อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย เช่น การเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility provider) ผู้ให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ (Servicer/Back-up servicer) เป็นต้น ซึ่งการทําหน้าที่ต่าง ๆ ดังกล่าว สถาบันการเงินจะต้องรับความเสี่ยงที่แตกต่างกัน ดังนั้น สถาบันการเงินจึงต้องดํารงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ของแต่ละหน้าที่อย่างถูกต้องและเหมาะสม 5.2.2 ธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตเป็นการทั่วไปให้ธนาคารพาณิชย์สามารถทําหน้าที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ (Originator) เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เพื่อเสนอต่อสํานักงาน ก.ล.ต. และทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ได้ เช่น ผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ เป็นต้น ตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดในประกาศฉบับนี้ โดยธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ต้องแจ้งให้ฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทยทราบทุกโครงการ ภายใน 15 วันนับตั้งแต่วันที่ โอนสินทรัพย์ไปยัง SPV กรณีที่ธนาคารพาณิชย์ที่ไม่ได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์ซึ่งทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการนี้ ไม่ต้องแจ้งให้ธนาคารแห่งประเทศไทยทราบภายหลังการดําเนินการ ทั้งนี้ การอนุญาตดังกล่าวไม่ครอบคลุมถึงธุรกรรม Synthetic securisation ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยจะได้กําหนดเกณฑ์การอนุญาตและกํากับดูแลต่อไป สําหรับธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย บริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ซึ่งมีขอบเขตการประกอบธุรกิจที่จํากัดกว่านั้น หากประสงค์จะทําหน้าที่ผู้ขายสินทรัพย์ (Originator) เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เพื่อเสนอต่อสํานักงาน ก.ล.ต. หรือประสงค์จะทําหน้าที่ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับโครงการนี้ จะต้องได้รับความเห็นชอบจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อน โดยยื่นคําขอต่อฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงินธนาคารแห่งประเทศไทย พร้อมทั้งรายละเอียดที่สําคัญเกี่ยวกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์นั้น ตลอดจนประเภทและโครงสร้างการถือหุ้นใน SPV ที่จะจัดตั้งขึ้นด้วย 5.2.3 สถาบันการเงินที่ประสงค์จะประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ต้องสามารถระบุ วัค ติดตาม บริหาร และควบคุมความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ทั้งนี้ คณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงของสถาบันการเงินจะต้องกําหนดนโยบายและวิธีการในการประกอบธุรกิจต่าง ๆ รวมทั้งการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายใน เพื่อให้การประกอบธุรกิจดังกล่าวเป็นไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม 5.2.4 สถาบันการเงินควรพิจารณาถึงปริมาณสูงสุดของสินทรัพย์แต่ละประเภทที่จะทําการโอนไปยัง SPV รวมทั้งควรกําหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดของการลงทุนในหลักทรัพย์ของ SPV ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงอยู่ในประเภทธุรกิจ กลุ่มอุตสาหกรรม หรือภูมิภาคเดียวกัน เพื่อมิให้มีปริมาณมากเกินสมควร ทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจกําหนดหลักเกณฑ์ในการควบคุมปริมาณดังกล่าวได้ 5.2.5 สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ และสถาบันการเงินที่มิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์แต่ทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ เช่น ผู้ให้บริการเป็นตัวแทนตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ เป็นต้น ต้องจัดทําเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ในรูปแบบของรายงานผลการดําเนินงานประจําปีของสถาบันการเงิน (Annual report) หรือในรูปแบบอื่นเพื่อเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างและรูปแบบของธุรกิจดังกล่าว รวมทั้งความเสี่ยงที่ได้รับจากการมีส่วนเกี่ยวข้องในหน้าที่ต่าง ๆ ในการประกอบธุรกิจ Securitisation ให้แก่ผู้ถือหุ้นของสถาบันการเงินและบุคคลภายนอกทราบ เนื่องจากธุรกิจดังกล่าวมีความซับซ้อนแตกต่างกัน และหน้าที่ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจดังกล่าวส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสี่ยงที่แตกต่างกัน โดยให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในข้อ 5.3.5 5.2.6 ในกรณีที่สถาบันการเงินเป็นผู้ขายสินทรัพย์ ให้สถาบันการเงินนั้นลงทุนในตราสาร Securitisation ซึ่งมีสินทรัพย์ที่รับโอนมาดังกล่าวเป็นสินทรัพย์อ้างอิงได้ไม่เกินกว่าร้อยละ 10 ของมูลค่าตราสารดังกล่าวที่มีอยู่ในแต่ละระดับ (Tranche) และในกรณีที่สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ทําหน้าที่รับประกันการจําหน่ายตราสารที่ SPV ออกแบบรับประกันทั้งจํานวน (Firm underwrite) และต้องลงทุนในตราสารดังกล่าวในปริมาณเกินกว่าร้อยละ 10 ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับ ให้สถาบันการเงินจําหน่ายตราสารออกไปภายใน 90 วัน เพื่อให้ปริมาณที่ถืออยู่ไม่เกินกว่าร้อยละ 10 ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับ อย่างไรก็ดี หากธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบพบว่าสถาบันการเงินได้ลงทุนในตราสาร Securitisation ที่ออกโดย SPV อื่นโดยส่วนใหญ่หรือทั้งหมด โดยที่สถาบันการเงินนั้นมิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์ไปยัง SPV นั้น แต่สถาบันการเงินนั้นได้เคยเป็นผู้ให้สินเชื่อหรือลงทุนในลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงของตราสารดังกล่าวมาก่อนหน้านี้ เนื่องจากมีเจตนาหลีกเลี่ยงเกณฑ์การกํากับดูแลที่กล่าวข้างต้น ธนาคารแห่งประเทศไทยสามารถสั่งการให้สถาบันการเงินนั้นลดปริมาณการถือตราสารดังกล่าวหรือให้นํามูลค่าตราสารส่วนที่เกินกว่าอัตราที่กําหนดทั้งจํานวนหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของสถาบันการเงิน หรือหักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 อย่างละร้อยละ 50 แทน เมื่อประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเงินกองทุน และประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนตาม Basel II มีผลบังคับใช้ 5.3 หลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจ สาระของหลักเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจ ประกอบด้วย| | || --- | --- || เรื่อง | หัวข้อ || * การอนุญาต* หลักเกณฑ์การกํากับการประกอบธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ของสถาบันการเงิน - การขายสินทรัพย์ - การรับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน - การให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ อันเนื่องมาจากการทําธุรกรรม Securitisation - การให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่นิติบุคคลเฉพาะกิจหรือ บริษัทที่รับโอนสินทรัพย์ - การจัดจําหน่ายหลักทรัพย์ - การลงทุนในตราสาร Securitisation - การทําหน้าที่อื่น* การขออนุญาตของสถาบันการเงินสําหรับธุรกรรมที่นอกเหนือจากแนวทางที่กําหนดในประกาศฉบับนี้* การซื้อสินทรัพย์คืนจาก SPV - Representations and warranties - Clean-up call* การเปิดเผยข้อมูล* ข้อกําหนดอื่น - การปฏิบัติตามกฎหมายหรือแนวปฏิบัติอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง - อํานาจในการลงโทษสถาบันการเงิน - การกําหนดหลักเกณฑ์เพิ่มเติม | 5.3.15.3.2 5.3.2 (1)5.3.2 (2)5.3.2 (3) 5.3.2 (4) 5.3.2 (5)5.3.2 (6)5.3.2 (7)5.3.3 5.3.45.3.4 (1)5.3.4 (2)5.3.55.3.65.3.6 (1) 5.3.6 (2)5.3.6 (3) | 5.3.1 การอนุญาต ธนาคารแห่งประเทศไทยอนุญาตให้สถาบันการเงินประกอบธุรกิจ Securitisation ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (1) สถาบันการเงินต้องจัดทําแผนงานรองรับการประกอบธุรกิจต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม Securitisation เป็นลายลักษณ์อักษรและได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการของสถาบันการเงินซึ่งต้องระบุรายละเอียดดังต่อไปนี้ (1.1) ความพร้อมด้านระบบงาน เช่น นโยบายการประกอบธุรกิจวิธีการดําเนินการ ขอบเขตความรับผิดชอบ การกํากับดูแลการปฏิบัติงาน การบริหารความเสี่ยง การควบคุมภายใน การจัดทําและจัดเก็บเอกสารหลักฐาน เป็นต้น (1.2) ความพร้อมด้านบุคลากร (2) กรณีสถาบันการเงินเป็นผู้ขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์เพื่อเสนอต่อสํานักงาน ก.ล.ต. สถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามข้อกําหนดดังต่อไปนี้ (2.1) สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ ต้องไม่ถือหุ้นใน SPV เกินกว่าร้อยละ 10 ของมูลค่าหุ้นทั้งหมด (2.2) ธนาคารพาณิชย์ต้องจัดทําหนังสือแจ้งการประกอบธุรกิจดังกล่าวให้ฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทยทราบภายใน 15 วันนับตั้งแต่วันที่โอนสินทรัพย์ไปยัง SPV สําหรับธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย บริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ จะต้องได้รับความเห็นชอบจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนโดยยื่นคําขอต่อฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย ทั้งนี้หนังสือหรือคําขอดังกล่าวต้องมีเนื้อหาสรุปลักษณะของธุรกิจ Securitisation ซึ่งมีสาระสําคัญอย่างน้อยดังต่อไปนี้ (2.2.1) ลักษณะโครงสร้างของธุรกิจ Securitisation ประเภทสินทรัพย์ที่โอนไปขัง SPV และหน้าที่ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ (2.2.2) โครงสร้างการถือหุ้นใน SPV รวมทั้งโครงสร้างของหลักทรัพย์ที่ SPV เสนอขายให้แก่ผู้ลงทุน (2.2.3) เงื่อนไขในการซื้อคืนสินทรัพย์ของสถาบันการเงินผู้ขาย รวมทั้งหลักเกณฑ์หรือลําดับในการชําระคืนดอกเบี้ยหรือเงินต้นให้แก่ผู้ลงทุนและผู้ให้บริการต่างๆ (2.2.4) หากธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ทําหน้าที่อื่นนอกเหนือจากการทําหน้าที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ เช่น ผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ เป็นต้น ให้ธนาคารพาณิชย์แจ้งสรุปขอบเขตหน้าที่ของธนาคารพาณิชย์ในการประกอบธุรกิจดังกล่าวให้ฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทยทราบ และปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดสําหรับหน้าที่นั้น ๆ ด้วย (3) กรณีธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย บริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ทําหน้าที่อื่นนอกเหนือจากการทําหน้าที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ ซึ่งอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์การกํากับการประกอบธุรกิจ Securitisation ตามข้อ 5.3.2 ให้ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย บริษัทเงินทุนและบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ยื่นคําขอเพื่อขอความเห็นชอบจากฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย พร้อมทั้งรายละเอียดที่สําคัญเกี่ยวกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ และสรุปขอบเขตหน้าที่ในการประกอบธุรกิจดังกล่าวด้วย ทั้งนี้ การประกอบธุรกิจ Securitisation ต้องกระทําภายใต้ขอบเขตธุรกิจที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย บริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ สามารถกระทําได้ตามที่กําหนดไว้ตามกฎหมายเท่านั้น โดยจะต้องถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การกํากับดูแลที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดด้วย สําหรับบริษัทเครดิตฟองซิเอร์นั้น ธนาคารแห่งประเทศไทยจะพิจารณาคําขอทําธุรกิจเฉพาะ 1) การขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ 2) การให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้โดยที่ไม่เข้าไปรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ และ 3) การลงทุนในตราสาร Securisation เท่านั้น (4) กรณีสถาบันการเงินประกอบธุรกิจที่ส่งผลให้สถาบันการเงินต้องรับความเสี่ยงทางการเงิน ได้แก่ ก) เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน (Provider of credit enhancement) หมายถึง การกระทําใด ๆ ที่ส่งผลให้สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบในส่วนสูญเสียให้แก่ SPV หรือผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation ข) เป็นผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทําธุรกรรม Securitisation (Servicer/Back-up servicer) ในกรณีที่ขอบเขตการให้บริการดังกล่าวผูกพันให้สถาบันการเงินเข้ารับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนจากการทําหน้าที่ดังกล่าว สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่ดังกล่าวต้องมีคุณสมบัติและปฏิบัติตามข้อกําหนดดังต่อไปนี้ (4.1) มีฐานะการเงินและฐานะการดําเนินงานอยู่ในเกณฑ์ดี สามารถกันเงินสํารองได้ครบถ้วนตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสํารองของสถาบันการเงิน มีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์และภาระผูกพันไม่ต่ํากว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด ตลอดจนสามารถดํารงอัตราส่วนทางการเงินอื่นใดที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่งการเป็นกรณีพิเศษ (4.2) มีระบบงานซึ่งทําให้คณะกรรมการของสถาบันการเงินสามารถติดตามความเสี่ยงที่เกิดจากการทําธุรกรรม เช่น สัญญาณเตือนภัยเกี่ยวกับผลประกอบการของภาคธุรกิจของสินทรัพย์อ้างอิง ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ปัญหาเกี่ยวกับระบบงานและการควบคุมภายในการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบ เป็นต้น (5) กรณีสถาบันการเงินเป็นผู้บริหารโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ (Transaction administrator) ได้แก่ การทําหน้าที่จัดสรร และบริหารรายรับจากสิทธิเรียกร้องที่ โอนให้แก่ผู้ออกตราสาร Securitisation ให้สถาบันการเงินดําเนินการได้ตามหลักเกณฑ์และขั้นตอนที่กําหนดไว้ในสัญญาการบริหารจัดการโครงการ 5.3.2 หลักเกณฑ์การกํากับการประกอบธุรกิจ Securitisation ของสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดหลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจ Securitisation ตามหน้าที่ของสถาบันการเงินในการประกอบธุรกิจ Securitisation ดังต่อไปนี้ (1) การขายสินทรัพย์เพื่อจัดการโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์สามารถตัดสินทรัพย์ที่ขายออกจากบัญชีได้และไม่ต้องดํารงเงินกองทุนสําหรับสินทรัพย์อ้างอิงที่ขายไป ถ้าการขายนั้นส่งผลให้สถาบันการเงินสามารถตัดสินทรัพย์ที่โอนออกจากบัญชีของสถาบันการเงินได้ทั้งหมดหรือบางส่วนตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (1.1) สถาบันการเงินต้องขายสินทรัพย์โดยใช้ราคายุติธรรม (Fair value) ตามที่กําหนดในมาตรฐานการบัญชี (1.2) สําหรับเงื่อนไขในการขายนั้น สถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (1.2.1) สถาบันการเงินต้องโอนความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์และผลตอบแทนที่ได้รับจากการถือครองสินทรัพย์ทั้งหมดไปยังบุคคลอื่น ทั้งนี้ ยกเว้นในกรณีที่ผู้ขายสินทรัพย์ยังมีความเสี่ยงที่เกิดจากการทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ Securitisation เช่น การเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก การเป็นผู้ลงทุนในหลักทรัพย์ เป็นต้น (1.2.2) ผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่มีอํานาจควบคุมในสินทรัพย์ที่ได้โอนขายออกไป รวมทั้งในกรณีที่ผู้ขายสินทรัพย์ล้มละลาย เจ้าหนี้ของผู้ขายสินทรัพย์ก็ไม่มีสิทธิเรียกร้องในสินทรัพย์ที่ได้โอนไปแล้ว (1.2.3) ผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่มีภาระที่จะต้องรับผิดชอบต่อผู้ลงทุนสําหรับคุณภาพของสินทรัพย์นั้น (1.2.4) SPV และผู้ลงทุนมีสิทธิในการนําเอาสินทรัพย์ไปจํานําหรือจํานองต่อได้ (1.2.5) ผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่มีข้อตกลงในการซื้อคืนสินทรัพย์ ยกเว้นเงื่อนไขการซื้อคืนสินทรัพย์สําหรับกรณี Representations and warranties และ Clean-up call ซึ่งมีลักษณะเดียวกันกับที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กําหนดไว้ ในข้อ 5.3.4 (1.2.6) ในสัญญาการขายสินทรัพย์ต้องไม่มีข้อความที่แสดงว่าสถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์สามารถเปลี่ยนแปลงสินทรัพย์อ้างอิงเพื่อปรับเปลี่ยนให้อันดับความน่าเชื่อถือของกลุ่มสินทรัพย์อ้างอิงดีขึ้น ยกเว้นในกรณี SPV ขายสินทรัพย์ให้แก่นิติบุคคลอื่นที่มิได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับสถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ด้วยราคายุติธรรม นอกจากนี้ ในสัญญาต้องไม่มีข้อความที่กําหนดให้สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์เพิ่มความรับผิดชอบในส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss) หรือข้อความที่กําหนดให้มีการเพิ่มผลตอบแทนที่จ่ายให้แก่ผู้ลงทุนหรือผู้ให้บริการรายอื่นที่มิใช่สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ เพื่อชดเชยการเสื่อมคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิง นอกจากนี้ หากแนวปฏิบัติทงการบัญชีเรื่องธุรกรรมการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์หรือมาตรฐานการบัญชีที่เกี่ยวข้องของสภาวิชาชีพบัญชีมีผลบังคับใช้ ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในการตัดสินทรัพย์ทั้งหมดหรือบางส่วน (Derecognition) ออกจากบัญชีของสถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ตามแนวปฏิบัติทางการบัญชีหรือมาตรฐานการบัญชีดังกล่าว (2) การรับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน (Provider of creditenhancement) การรับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน มี 2 รูปแบบ คือ (ก) การเป็นผู้ค้ําประกันลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง (Guarantor) หมายถึง สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่ค้ําประกันการกู้ยืมเงินให้แก่ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่งในพอร์ตของสินทรัพย์ให้แก่ SPV ในกรณีที่ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงผิดนัดชําระหนี้ ซึ่งอาจจะส่งผลให้อันดับความน่าเชื่อถือของตราสาร Securisation มีคุณภาพที่ดีขึ้น (ข) การเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) หมายถึง การที่สถาบันการเงินทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรกให้แก่ผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation รายอื่น ๆ ในกรณีที่ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงไม่สามารถชําระดอกเบี้ยหรือเงินต้นได้ตามกําหนด ได้แก่ สถาบันการเงินที่เป็นผู้ถือหุ้นกู้ด้อยสิทธิ์ สถาบันการเงินผู้ให้สินเชื่อด้อยสิทธิ์แก่ SPV หรือหน้าที่อื่นที่ส่งผลให้สถาบันการเงินต้องเป็นผู้รับผิดชอบในส่วนสูญเสียของกลุ่มของสินทรัพย์อ้างอิงเป็นลําดับแรก เช่น การที่สถาบันการเงินเข้าไปรับภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนจากการทําหน้าที่เป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้เป็นต้น สถาบันการเงินจะต้องประเมินคุณภาพของสินทรัพย์ ประวัติการผิดนัดชําระหนี้และอัตราหนี้สูญของสินทรัพย์อ้างอิงกลุ่มนี้ เพื่อประเมินความเพียงพอของปริมาณส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) โดยสถาบันการเงินต้องจัดให้มีบุคคลภายนอกหรือหน่วยงานอิสระรับรองความเพียงพอของปริมาณส่วนสูญเสียในลําดับแรก ดังนี้ - โครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ที่ต้องได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือของตราสารตามหลักเกณฑ์ที่สํานักงาน ก.ล.ต. ประกาศกําหนด สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องจัดให้มีการประเมินมูลค่านี้โดยสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือที่ได้รับความเห็นชอบจากสํานักงาน ก.ล.ต. หรือสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือที่ได้รับการยอมรับจากสากล เช่น Fitch Ratings Standard Poor’s และ Moody's เป็นต้น - โครงการที่ไม่ต้องให้มีการจัดอันดับความน่าเชื่อถือของตราสารสถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องดําเนินการให้มีหน่วยงานอิสระ (Independence unit) หรือหน่วยงานควบคุมภายในและตรวจสอบ (Internal control unit) หรือคณะกรรมการตรวจสอบของสถาบันการเงินนั้น ทําหน้าที่เป็นผู้ประเมินความเพียงพอของมูลค่าของส่วนสูญเสียนี้ วงเงินรวมสูงสุดที่สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) ให้แก่ SPV ทุกรายรวมกัน ต้องไม่เกินร้อยละ 25 ของเงินกองทุนชั้นที่ 1 ของสถาบันการเงิน การทําหน้าที่ทั้ง 2 รูปแบบดังกล่าวข้างต้น สถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (2.1) ต้องระบุภาระหรือมูลค่าของความสูญเสียที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบไว้ให้ชัดเจนในสัญญา และสถาบันการเงินต้องไม่เข้ารับผิดชอบในส่วนสูญเสียที่มากกว่าจํานวนที่ได้ตกลงไว้ (2.2) ต้องระบุช่วงเวลาในการรับประกันไว้ให้ชัดเจน โดยไม่จําเป็นต้องระบุเป็นวันที่ที่สัญญาจะสิ้นสุดก็ได้ เช่น กําหนดให้เป็นวันที่มีการายชําระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยแก่ผู้ลงทุนเต็มจํานวนแล้ว เป็นต้น (2.3) สถาบันการเงินต้องมีการประเมินความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงที่ต้องรับผิดชอบเช่นเดียวกับแนวปฏิบัติในการให้สินเชื่อของสถาบันการเงิน โดยต้องได้รับค่าตอบแทนที่เป็นธรรมและสอดคล้องกับราคาตลาด (Arm's length basis) (2.4) หากสถาบันการเงินต้องการยกเลิกสัญญาการเป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์ จะต้องแจ้งให้ SPV ทราบล่วงหน้าอย่างน้อย 90 วัน เพื่อให้ SPV สามารถหาบุคคลอื่นมาทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียแทน การดํารงเงินกองทุน (1) สถาบันการเงิน (ยกเว้นบริษัทเครดิตฟองซิเอร์) ที่ทําหน้าที่เป็นผู้ค้ําประกันลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง (Guarantor) ต้องดํารงเงินกองทุนโดยใช้ค่าแปลงสภาพ (Credit conversion factor) เท่ากับ 1 และใช้น้ําหนักความเสี่ยงเท่ากับน้ําหนักความเสี่ยงของลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงนั้น (2) สถาบันการเงิน (ยกเว้นบริษัทเครคิตฟองซิเอร์) ที่ทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) ให้ปฏิบัติดังนี้ - กรณีที่สถาบันการเงินมิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์ ให้สถาบันการเงินนํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของสถาบันการเงินนั้นตั้งแต่วันที่ทําธุรกรรม ทั้งนี้ เมื่อประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเงินกองทุน และประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนตาม Basel II มีผลบังคับใช้ ให้สถาบันการเงินนํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 อย่างละร้อยละ 50 แทน - กรณีที่สถาบันการเงินเป็นผู้ขายสินทรัพย์ สถาบันการเงินต้องนํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของสถาบันการเงินนั้นตั้งแต่วันที่ทําธุรกรรม ทั้งนี้ เมื่อประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเงินกองทุน และประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนตาม Basel II มีผลบังคับใช้ ให้สถาบันการเงินนํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 อย่างละร้อยละ 50 แทน ทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดให้ปริมาณเงินกองทุนที่จะถูกหักต่อ SPV แต่ละรายมีจํานวนไม่เกินกว่าปริมาณงินกองทุนที่ต้องดํารงหากสินทรัพย์อ้างอิงที่โอนไปดังกล่าวยังอยู่ในบัญชีของสถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ นอกจากนี้ หากพบว่าความสูญเสียที่เกิดขึ้นจริงมีปริมาณมากกว่าปริมาณเงินกองทุนที่ดํารงไว้ ให้สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์กันเงินสํารองเพิ่มเติมตามปริมาณของความสูญเสียที่เกิดขึ้นจริงอันเนื่องมาจากการเสื่อมคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงจนเต็มมูลค่าที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบ และหากผู้ตรวจสอบของธนาคารแห่งประเทศไทยพบว่าสถาบันการเงินมีภาระหรือความเสี่ยงที่ต้องรับผิดชอบสูงกว่าจํานวนดังกล่าว (Implicit support) ผู้ตรวจสอบสามารถสั่งการให้สถาบันการเงินดํารงเงินกองทุนในปริมาณที่สูงขึ้นได้ การนับลูกหนี้รายใหญ่ (1) สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่เป็นผู้ค้ําประกันลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิง (Guarantor) ให้ถือว่าการค้ําประกันนั้นเป็นการก่อภาระผูกพัน ดังนั้น สถาบันการเงินต้องนําจํานวนเงินตามสัญญาค้ําประกันดังกล่าว รวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุนก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ เพื่อลูกหนี้รายนั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดสําหรับสถาบันการเงินนั้น ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) (2) สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) มีหลายรูปแบบ ให้สถาบันการเงินปฏิบัติดังนี้ - กรณีที่สถาบันการเงินทําหน้าที่เป็นผู้ให้สินเชื่อด้อยสิทธิ์แก่ SPV หรือเป็นตัวแทนตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ที่มีการเข้าไปรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนให้แก่ SPV หรือเป็นผู้ให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV โดยที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในข้อ (4) ให้สถาบันการเงินนับบุคคลดังต่อไปนี้ ในการคํานวณลูกหนี้รายใหญ่ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) (ก) SPV มูลค่าจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อประเภทด้อยสิทธิ์หรือจํานวนเงินที่สถาบันการเงินเข้าไปรับภาระหนี้แทนลูกหนี้ หรือจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV นั้น เมื่อรวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ เพื่อ SPV รายนั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดสําหรับสถาบันการเงินนั้น (ข) ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงเฉพาะกรณีที่เป็นลูกหนี้รายใหญ่ (Corporate loan) ให้สถาบันการเงินนับความเสี่ยง (Exposure) ที่มีต่อสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละรายที่เกิดจากเงินให้สินเชื่อประเภทด้อยสิทธิ์แก่ SPV หรือจํานวนเงินที่สถาบันการเงินเข้าไปรับภาระหนี้แทนลูกหนี้ หรือจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV ที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในข้อ (4) ซึ่งสะท้อนระดับ (Tranche) ของเงินให้สินเชื่อหรือจํานวนเงินที่รับภาระหนี้หรือจํานวนเงินที่ให้สภาพคล่องชั่วคราว เช่น การพิจารณา Sensitivity ของเงินให้สินเชื่อหรือจํานวนเงินที่รับภาระหนี้แทนลูกหนี้หรือจํานวนเงินที่ให้สภาพคล่องชั่วคราวต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับความน่าเชื่อถือสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละราย ซึ่งเมื่อรวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อเพื่อลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงรายนั้นแล้ว เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดสําหรับสถาบันการเงินนั้น หากมีข้อสงสัยให้ธนาคารพาณิชย์หารือธนาคารแห่งประเทศไทย ทั้งนี้ สถาบันการเงินต้องจัดทําระบบรายงานภายในเพื่อควบคุมดูแลไม่ให้สถาบันการเงินมีความเสี่ยงอันเกิดจากสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละรายที่ธนาคารพาณิชย์รับความเสี่ยงมาเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ เกินกว่าอัตราส่วนที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดและต้องมีหลักฐานไว้ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบหรือจัดส่งสําเนาให้ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อมีการร้องขอ - กรณีที่สถาบันการเงินทําหน้าที่เป็นผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation ซึ่งสถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับแรก (Fist loss tranche) ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การนับลูกหนี้รายใหญ่ที่กําหนดไว้สําหรับผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation (Investor) ในข้อ (6) - สําหรับกรณีอื่น ๆ ให้สถาบันการเงินหารือไปยังฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อพิจารณาเป็นรายกรณี (3) การให้บริการเป็นตัวแทนตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทําธุรกรรม Securitisation (Servicer/Back-up servicer) การให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้อันเนื่องมาจากการทําธุรกรรม Securitisation หมายถึง การให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ให้แก่ SPV หรือการเป็นตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ในกรณีที่ตัวแทนเรียกเก็บหนี้ส้มละลายหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ซึ่งครอบคลุมถึงการทําหน้าที่บริหารสินทรัพย์ให้แก่ SPV การลงทุนหรือจัดหาผลประโยชน์เพิ่มเติมจากสิทธิเรียกร้องที่ได้โอนไปยัง SPV การเป็นตัวแทนให้แก่ SPV ในการทวงถามหรือฟ้องร้องเพื่อบังคับคดีกับลูกหนี้ รวมทั้ง การจัดทําบัญชี รายงาน เก็บรักษาเอกสาร ชําระภาษีหรือเบี้ยประกันภัยตลอดจนหน้าที่อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเรียกเก็บหนี้เงินกู้นั้น การให้บริการดังกล่าวสถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (3.1) ค่าตอบแทนที่สถาบันการเงินได้รับต้องเป็นธรรมและสอดคล้องกับราคาตลาด รวมทั้งสถาบันการเงินต้องได้รับค่าตอบแทนจากการทําหน้าที่ดังกล่าวในลําดับแรก (3.2) สถาบันการเงินต้องไม่เข้ารับความเสี่ยงจากการเป็นผู้ให้บริการเป็นตัวแทน/ตัวแทนสํารองเรียกเก็บหนี้ เช่น เข้าไปมีส่วนรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน เป็นต้น หากสถาบันการเงินเข้าไปรับผิดชอบในภาระหนี้แทนลูกหนี้ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนจากการทําหน้าที่เป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ ให้ถือว่าสถาบันการเงินนั้นทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) ซึ่งสถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การกํากับในเรื่องเงินกองทุนและการกํากับลูกหนี้รายใหญ่สําหรับกรณีการรับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรกด้วย (3.3) สถาบันการเงินต้องมีระบบงานรองรับและดูแลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการอย่างน้อยในเรื่องดังต่อไปนี้ (3.3.1) นโยบายด้านปฏิบัติการ ด้านบัญชี และการควบคุมภายในต้องกําหนดให้สอดคล้องกับหน้าที่ความรับผิดชอบในการให้บริการเรียกเก็บหนี้ที่ได้ทําไว้กับคู่สัญญา (3.3.2) ต้องมีระบบงานและระบบสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ (3.3.3) จัดให้มีระบบการบัญชีและการจัดเก็บเอกสารหลักฐานของสัญญาการกู้ยืมเงินในกิจการตัวแทนเรียกเก็บหนี้ แยกต่างหากจากกิจการอื่นของสถาบันการเงิน (3.3.4) จัดทํารายงานในกิจการตัวแทนเรียกเก็บหนี้แต่ละรายออกจากกันตามสัญญาระหว่างสถาบันการเงินกับผู้ว่าจ้างต่าง ๆ ซึ่งรวมถึง SPV แต่ละราย เพื่อให้สถาบันการเงินและผู้ว่าจ้างต่าง ๆ สามารถตรวจสอบและติดตามดูแลผลการดําเนินงานได้ (4) การให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV (Provider of liquidity facility) การให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV หมายถึง การให้สินเชื่อแก่ SPV เพื่อนําไปจ่ายค่าดอกเบี้ยหรือเงินต้นแก่ผู้ลงทุนตามระยะเวลาที่ได้กําหนดไว้ ในกรณีที่ช่วงเวลาที่ได้รับดอกเบี้ยหรือเงินต้นจากสินทรัพย์อ้างอิงกับช่วงเวลาที่จะต้องจ่ายดอกเบี้ยให้แก่ผู้ลงทุนไม่ตรงกันโดยการให้สินเชื่อดังกล่าวมิได้มีวัตถุประสงค์เป็นการรับส่วนสูญเสีย ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (4.1) สถาบันการเงินผู้ให้สินเชื่อในกรณีนี้ต้องไม่มีฐานะเป็นเจ้าหนี้ด้อยสิทธิ์ กล่าวคือ SPV ต้องชําระเงินคืนให้แก่สถาบันการเงินทันทีที่ได้รับชําระดอกเบี้ยหรือเงินต้นคืนจากสินทรัพย์อ้างอิง (4.2) สถาบันการเงินผู้ให้สินเชื่อต้องได้รับชําระเงินคืนภายในระยะเวลา 3 เดือนนับจากวันที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ หรืออาจได้รับชําระเงินคืนหลังจากระยะเวลาที่กําหนดไว้ได้ หากสถาบันการเงินสามารถพิสูจน์ได้ว่าการได้รับชําระเงินคืนหลังจากระยะเวลาดังกล่าวนั้น ไม่ได้มีสาเหตุมาจากการด้อยคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิง ทั้งนี้ สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่ให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในเรื่องการดํารงเงินกองทุนและการนับลูกหนี้รายใหญ่ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กําหนดไว้สําหรับสถาบันการเงินที่ทําหน้าที่เป็นผู้ให้สินเชื่อด้วย หากไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในข้อ (4.1) หรือ (4.2) หรือสถาบันการเงินไม่สามารถแสดงให้เห็นว่าการให้สินเชื่อดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการให้สภาพคล่องชั่วคราว ให้ถือว่าสถาบันการเงินผู้ให้สินเชื่อทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) และให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้สําหรับการทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss facility) อย่างเคร่งครัดด้วย (5) การจัดจําหน่ายตราสาร Securitisation (Underwriter) ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (5.1) ให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การกํากับดูแลธุรกิจการจัดจําหน่ายตราสารแห่งหนี้ ตามที่ระบุในประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ หรือประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการอนุญาตให้บริษัทเงินทุนประกอบธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับธุรกิจหลักทรัพย์ ซึ่งได้แก่ คุณสมบัติและข้อกําหนดในการจัดทําแผนงานรองรับการประกอบธุรกิจดังกล่าว เช่น ระเบียบวิธีการบริหารความเสี่ยงระบบควบคุมภายใน ระบบการจัดการ และระบบบัญชี เป็นต้น (5.2) ในกรณีที่สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์เป็นผู้จัดจําหน่ายตราสาร Securitisation และต้องลงทุนในตราสารเนื่องจากการทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันการจําหน่ายตราสาร Securitisation แบบรับประกันทั้งจํานวน (Firm Underwrite) ซึ่งอาจส่งผลให้สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ต้องถือตราสารในปริมาณเกินกว่าร้อยละ 10 ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับ ให้สถาบันการเงินจําหน่ายตราสารดังกล่าวออกไปภายใน 90 วัน เพื่อให้ปริมาณที่ถืออยู่ไม่เกินกว่าร้อยละ 10 ของมูลค่าตราสารที่อยู่ในแต่ละระดับ การดํารงเงินกองทุน (1) การรับประกันการจําหน่ายตราสาร Securitisation แบบรับประกันทั้งจํานวน (Firm Underwrite) ถือว่าเป็นการก่อภาระผูกพัน ให้สถาบันการเงิน (ยกเว้นบริษัทเครดิตฟองซิเอร์) ที่เป็นผู้จัดจําหน่ายตราสาร Securisation ดํารงเงินกองทุนสําหรับภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสาร Securitisation ตั้งแต่วันที่สถาบันการเงินนั้นทําสัญญารับประกันการจําหน่ายถึงวันปิดการเสนอขาย โดยภาระผูกพันดังกล่าวมีค่าแปลงสภาพเทียบเท่ากับภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสารหรือหลักทรัพย์ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดซึ่งเท่ากับ 0.5 และใช้น้ําหนักความเสี่ยงเท่ากับน้ําหนักความเสี่ยงของ SPV ซึ่งเป็นผู้ออกตราสาร (2) หากสถาบันการเงิน (ยกเว้นบริษัทเครดิตฟองซิเอร์) ที่ทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันการจําหน่ายตราสาร Securitisation แบบรับประกันทั้งจํานวน (Firm Underwrite) ต้องลงทุนในตราสาร Securitisation ที่เหลือจากการจําหน่ายนับตั้งแต่วันปิดการเสนอขายตราสารนั้นให้สถาบันการเงินบันทึกตราสารดังกล่าวไว้ในบัญชี Trading book ของสถาบันการเงิน และให้สถาบันการเงินดํารงเงินกองทุนตามหลักเกณฑ์ในประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดและการดํารงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดของสถาบันการเงิน การนับลูกหนี้รายใหญ่ สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่เป็นผู้รับประกันการจําหน่ายตราสาร Securitisation แบบรับประกันทั้งจํานวน (Firm underwrite) ถือเป็นการก่อภาระผูกพัน ดังนั้นสถาบันการเงินจึงต้องนําจํานวนเงินตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสารดังกล่าวรวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ เพื่อ SPV รายนั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดสําหรับสถาบันการเงินนั้น ตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) (6) การลงทุนในตราสาร Securitisation (Investor) สถาบันการเงินสามารถลงทุนในตราสาร Securitisation ได้ ซึ่งตราสาร Securitisation อาจแบ่งเป็นหลายระดับ โดยแต่ละระดับมีความเสี่ยงแตกต่างกัน การลงทุนในตราสารดังกล่าวสถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (6.1) หากสถาบันการเงินลงทุนในตราสารที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss tranche) ให้บันทึกตราสารดังกล่าวไว้ในบัญชี Banking Book ของสถาบันการเงิน (6.2) หากสถาบันการเงินลงทุนในตราสารที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับสูงกว่า First loss tranche ให้บันทึกตราสารดังกล่าวไว้ในบัญชี Trading Book หรือบัญชี Banking Book ของสถาบันการเงิน ตามคุณสมบัติของตราสารและความตั้งใจ รวมทั้งความสามารถในการถือตราสาร (6.3) ในกรณีที่ผู้ลงทุนในตราสาร เป็นสถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ให้แก่ SPV ด้วย ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดให้สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์นั้นลงทุนในตราสาร Securisation ไม่เกินร้อยละ 10 ของมูลค่าตราสารที่มีอยู่ในแต่ละระดับ ทั้งนี้ ไม่นับรวมการลงทุนในตราสารที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First loss tranche) การดํารงเงินกองทุน การดํารงเงินกองทุนสําหรับการลงทุนในตราสาร Securitisation แต่ละระดับมีความแตกต่างกัน เนื่องจากตราสารแต่ละระดับมีความเสี่ยงแตกต่างกัน ซึ่งสถาบันการเงิน (ยกเว้นบริษัทเครดิตฟองซิเอร์) ต้องมีการประเมินความเสี่ยงของตราสารที่ลงทุนและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดดังต่อไปนี้ (1) ตราสารในบัญชี Trading Book ของสถาบันการเงิน ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในการดํารงเงินกองทุน ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดและการดํารงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดของสถาบันการเงิน (2) ตราสารในบัญชี Banking Book ของสถาบันการเงิน ให้สถาบันการเงิน (ยกเว้นบริษัทเครดิตฟองซิเอร์) ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้| | || --- | --- || ระดับของตราสาร | การดํารงเงินกองทุน || สง. ที่ลงทุนในตราสารเป็น Originator | สง. ที่ลงทุนในตราสารไม่ได้เป็น Originator || ตราสารที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับแรก (First Loss Tranche) | * นํามูลค่าหรือฐานะดังกล่าวหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของสถาบันการเงิน ทั้งนี้เมื่อประกาศ ธปท. ว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเงินกองทุน และประกาศ ธปท.ว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนตาม Basel II มีผลบังคับใช้ ให้สง. นํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อSPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 อย่างละร้อยละ 50 แต่ไม่เกินกว่าปริมาณเงินกองทุนที่ต้องดํารงหากสินทรัพย์ยังอยู่ในบัญชี | * นํามูลค่าหรือฐานะดังกล่าวหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของสถาบันการเงิน ทั้งนี้ เมื่อประกาศ ธปท. ว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเงินกองทุน และประกาศธปท.ว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนตาม Basel IIมีผลบังคับใช้ ให้ สง. นํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อSPV แต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 อย่างละร้อยละ 50 || ตราสารที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับที่สอง (Second Losstranche or Mezzanine tranche) | 1) ในกรณีที่ตราสารSecuritisation มีจํานวนทั้งหมด2 ระดับ น้ําหนักความเสี่ยงของตราสารในระดับนี้มีค่าเท่ากับค่าเฉลี่ยถ่วงน้ําหนักของน้ําหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิง | * เหมือน Originator | | | || --- | --- || ระดับของตราสาร | การดํารงเงินกองทุน || สง. ที่ลงทุนในตราสารเป็น Originator | สง. ที่ลงทุนในตราสารไม่ได้เป็น Originator || | 2) ในกรณีที่ตราสารSecuritisation มีจํานวนทั้งหมด3 ระดับหรือมากกว่า ให้ดําเนินการดังนี้ 2.1) ให้ สง. ใช้น้ําหนักความเสี่ยงเท่ากับ 1 หากมี Firstloss facility รองรับความเสี่ยงเพียงพอแล้ว ซึ่งความเพียงพอของ First loss facility ต้องได้รับการประเมินจากบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือภายนอกหรือหน่วยงานอิสระของ สง. ที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ 2.2) ให้ สง. นํามูลค่าหรือฐานะดังกล่าวหักออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของ สง. หากพบว่า First Loss facility มีปริมาณไม่เพียงพอ ทั้งนี้ เมื่อประกาศ ธปท. ว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเงินกองทุนและประกาศ ธปท.ว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนตามBasel II มีผลบังคับใช้ ให้ สง. นํามูลค่าที่ต้องรับผิดชอบต่อ SPVแต่ละรายหักออกจากเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2อย่างละร้อยละ 50 | || ระดับของตราสาร | การดํารงเงินกองทุน || สง. ที่ลงทุนในตราสารเป็น Originator | สง. ที่ลงทุนในตราสารไม่ได้เป็น Originator || ตราสารที่สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบส่วนสูญเสียในลําดับที่สาม หรือลําดับที่สูงขึ้นไป (Senior or above Tranche) | * น้ําหนักความเสี่ยงของตราสารในระดับนี้มีค่าเท่ากับค่าเฉลี่ยถ่วงน้ําหนักของน้ําหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิง | เหมือน Originator | การนับลูกหนี้รายใหญ่ ให้สถาบันการเงินผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation นับบุคคลดังต่อไปนี้ ในการคํานวณอัตราส่วนลูกหนี้รายใหญ่ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) (1) SPV ผู้ออกตราสาร Securitisation มูลค่าของตราสาร Securitisation ที่ออกโดย SPV แต่ละรายที่สถาบันการเงินลงทุน เมื่อรวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ เพื่อ SPV รายนั้น เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดสําหรับสถาบันการเงินนั้น (2) ลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงเฉพาะกรณีที่เป็นลูกหนี้รายใหญ่ (Corporate loan) ให้สถาบันการเงินนับความเสี่ยง (Exposure) ที่มีต่อสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละรายที่เกิดจากเงินลงทุนในตราสาร Securitisation ซึ่งสะท้อนระดับ (Tranche) ของตราสาร Securitisation ที่ธนาคารพาณิชย์ลงทุน เช่น การพิจารณา Sensitivity ของเงินลงทุนในตราสาร Securitisation ต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับความน่าเชื่อถืสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละราย ซึ่งเมื่อรวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ เพื่อลูกหนี้ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงรายนั้นแล้ว เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดสําหรับสถาบันการเงินนั้น หากมีข้อสงสัยให้สถาบันการเงินหารือธนาคารแห่งประเทศไทย ทั้งนี้ สถาบันการเงินที่เป็นผู้ลงทุนในตราสาร Securitisation ต้องจัดทําระบบรายงานภายในเพื่อควบคุมดูแลไม่ให้สถาบันการเงินมีความเสี่ยงอันเกิดจากสินทรัพย์อ้างอิงแต่ละรายที่สถาบันการเงินรับความเสี่ยงมาเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ เกินกว่าอัตราส่วนที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด และต้องมีหลักฐานไว้ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบ หรือจัดส่งสําเนาให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อมีการร้องขอ การกําหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดในการลงทุน ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจกําหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดในการลงทุนของสถาบันการเงินในตราสาร Secuitisation ที่มีปริมาณของสินทรัพย์อ้างอิงอยู่ในประเภทธุรกิจหรือกลุ่มอุตสาหกรรมหรือภูมิภาคเดียวกันมากเกินปริมาณที่สมควรได้ เพื่อป้องกันมิให้สถาบันการเงินมีความเสี่ยงในประเภทธุรกิจกลุ่มอุตสาหกรรมหรือภูมิภาคหนึ่ง ๆ มากเกินสมควร (Concentration risk) (7) การประกอบธุรกิจอื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม Securitisation การประกอบธุรกิจอื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม Securitisation ได้แก่ (7.1) การเป็นนายทะเบียนหลักทรัพย์ (Registrar) (7.2) การเป็นผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้ผู้ดูแลผลประโยชน์ของผู้ถือหน่วยลงทุน (Debenture holders representative/ Trustee) (7.3) การจัดการออกตราสาร Securitisation (Arranger) (7.4) การเป็นที่ปรึกษาทางการเงินทั่วไป (Financial advisor) (7.5) การเป็นผู้ให้บริการในการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Swap counterparty) ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตให้สถาบันการเงินทําได้ ให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กําหนดไว้ในการอนุญาตอย่างเคร่งครัดด้วย 5.3.3 การขออนุญาตของสถาบันการเงินสําหรับธุรกรรมที่นอกเหนือจากแนวทางที่กําหนดในประกาศฉบับนี้ หลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจที่กําหนดไว้ในประกาศฉบับนี้เป็นแนวทางการกํากับขั้นต่ําสําหรับธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ เนื่องจากไม่สามารถกําหนดเกณฑ์การกํากับให้รองรับธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ทุกรูปแบบและโครงสร้างได้ ดังนั้น หากโครงสร้างในการประกอบธุรกิจดังกล่าวของสถาบันการเงินมิได้เป็นไปตามแนวทางและหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กําหนดไว้ในประกาศฉบับนี้ หรือหากสถาบันการเงินต้องการทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์นอกเหนือจากที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตไว้ ให้สถาบันการเงินหารือไปยังฝ่ายกํากับสถาบันการเงิน สายกํากับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนการทําธุรกรรม เช่น ธุรกรรมที่มี Early amortization feature เป็นต้น 5.3.4 การซื้อสินทรัพย์คืนจาก SPV สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ต้องไม่ซื้อสินทรัพย์คืนจาก SPV ยกเว้นในกรณีดังต่อไปนี้ (1) Representations and Warranties หมายถึง เงื่อนไขที่ได้กําหนดไว้ ล่วงหน้าว่าหากสินทรัพย์อ้างอิงที่สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ได้โอนไปยัง SPV นั้น มีคุณสมบัติไม่ตรงกับเงื่อนไขที่ผู้ซื้อและผู้ขายสินทรัพย์ได้กําหนดไว้เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนวันที่ โอนสินทรัพย์ เช่น ประวัติการชําระหนี้ สัดส่วนของสินเชื่อต่อหลักประกัน เป็นต้น โดยสถาบันการเงินสามารถโอนสินทรัพย์ใหม่ไปยัง SPV ที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่ได้ตกลงไว้ได้ ทั้งนี้ สถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (1.1)เงื่อนไขในการซื้อคืนที่กําหนดไว้ต้องสอดคล้องกับหลักปฏิบัติของตลาดทั่วไป และสถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ต้องได้ตรวจดูเงื่อนไขต่าง ๆ ที่ได้กําหนดไว้เกี่ยวกับการซื้อคืนว่าเป็นไปตามความเป็นจริงและสามารถปฏิบัติได้ ในช่วงเวลาที่ทําการโอนขายสินทรัพย์นั้น (1.2) สถาบันการเงินได้ทําการตรวจสอบคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิงที่ทําการโอนขายแล้ว ก่อนที่จะกําหนดเงื่อนไขต่าง ๆ ที่กําหนดไว้เพื่อซื้อสินทรัพย์ที่ไม่ตรงตามคุณสมบัติคืน (1.3) เงื่อนไขในการซื้อคืนที่กําหนดต้องไม่เกี่ยวข้องกับการเสื่อมคุณภาพของสินทรัพย์อ้างอิง วิธีดําเนินธุรกิจของ SPV และตราสารที่ออกขาย (2) Clean-up call หมายถึง การที่สถาบันการเงินมีสิทธิที่จะซื้อสินทรัพย์ที่คงเหลือตอนสิ้นสุดโครงการจาก SPV เมื่อมูลค่าของสินทรัพย์คงเหลือน้อยกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 10 ของมูลค่าของสินทรัพย์ที่โอนไปยัง SPV ซึ่งสถาบันการเงินผู้ซื้อสินทรัพย์อาจเป็นผู้ขายสินทรัพย์หรือผู้ให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ก็ได้ โดยมีหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (2.1) ราคาซื้อขายต้องเป็นราคายุติธรรม (Fair value) ณ วันที่ซื้อคืน (2.2) สถาบันการเงินสามารถซื้อสินทรัพย์ที่คงเหลืออยู่ซึ่งเป็นสินเชื่อด้อยคุณภาพจาก SPV ได้ แต่ราคาที่ซื้อขายนั้นต้องเป็นราคายุติธรรม ณ วันที่ซื้อคืน โดยสถาบันการเงินไม่ได้มีส่วนต้องรับผิดชอบในส่วนสูญเสียของสินทรัพย์อ้างอิงให้แก่ผู้ลงทุน 5.3.5 การเปิดเผยข้อมูล (1) สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ต้องจัดทําเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ในรูปแบบของรายงานผลการดําเนินงานประจําปีของสถาบันการเงิน (Annual report) หรือในรูปแบบอื่น เพื่อเปิดเผยข้อมูลให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง (Stakeholders) ได้รับทราบอย่างน้อยในเรื่องดังต่อไปนี้ (1.1) วัตถุประสงค์ วิธีการ และหลักปฏิบัติในการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ รวมทั้งข้อมูลเกี่ยวกับสินทรัพย์ ได้แก่ ประเภทของสินทรัพย์ ปริมาณสินทรัพย์ที่ได้ขายออกไป คุณภาพของสินทรัพย์ที่ขายไป จํานวนเงินที่กันสํารองเพื่อรองรับส่วนสูญเสีย เป็นต้น เพื่อให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเข้าใจถึงความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจ Securisation รวมทั้งให้ผู้ลงทุนในหลักทรัพย์ประเภทนี้เข้าใจในความเสี่ยงด้านการลงทุน ด้าน Prepayment และด้านอัตราดอกเบี้ยจากการชําระหนี้ล่าช้าและการขาดทุนจากการผิดนัดชําระหนี้ของสินทรัพย์ด้วย (1.2) ในกรณีที่สถาบันการเงินผู้ขายสินทรัพย์ทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ ซึ่งก่อให้เกิด Exposure ต่อสถาบันการเงิน ให้สถาบันการเงินเปิดเผยภาระความรับผิดชอบของสถาบันการเงินที่มีต่อ SPV เช่น มูลค่าของหลักทรัพย์ที่ลงทุนหรือความเสี่ยงที่เกิดจากการทําหน้าที่ดังกล่าว เป็นต้น ให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้รับทราบเพิ่มเติมไว้ด้วย (1.3) รายละเอียดเกี่ยวกับนโยบายทางการบัญชีในการทําธุรกรรม เช่น การบันทึกบัญชีว่าเป็นการขายหรือการกู้ยืมเงิน การรับรู้รายได้จากการขาย เป็นต้น (1.4) การลงทุนในตราสาร Securitisation ไม่ถือว่าเป็นการฝากเงินหรือให้กู้ยืมเงินแก่สถาบันการเงินที่เป็นผู้ขายสินทรัพย์ ดังนั้น ข้อมูลที่สถาบันการเงินเปิดเผยให้แก่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต้องไม่แสดงถึงการโฆษณาหรือทําให้ผู้ลงทุนเกิดความสับสน ทั้งนี้ ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูลที่กําหนดไว้ในแนวปฏิบัติทางการบัญชีเรื่องธุรกรรมการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์หรือมาตรฐานการบัญชีที่เกี่ยวข้องด้วย (2) สถาบันการเงินมิได้เป็นผู้ขายสินทรัพย์แต่ทําหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ โดยอาจทําหน้าที่เป็นผู้ให้บริการเป็นตัวแทนเรียกเก็บหนี้ผู้รับประกันส่วนสูญเสียของสินทรัพย์แก่ผู้ลงทุน หรือผู้ให้บริการในการให้สภาพคล่องชั่วคราวแก่ SPV เป็นต้น ซึ่งการทําหน้าที่ดังกล่าวก่อให้เกิด Exposure ต่อสถาบันการเงิน ให้สถาบันการเงินจัดทําเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ในรูปแบบของรายงานผลการดําเนินงานประจําปีของสถาบันการเงิน (Annual report) หรือในรูปแบบอื่น เพื่อเปิดเผยภาระความรับผิดชอบของสถาบันการเงินที่มีต่อ SPV เช่น มูลค่าของหลักทรัพย์ที่ลงทุนหรือความเสี่ยงที่เกิดจากการทําหน้าที่ดังกล่าวเป็นต้น ให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้รับทราบด้วย ทั้งนี้ ให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูลที่กําหนดไว้ในแนวปฏิบัติทางการบัญชีเรื่องธุรกรรมการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์หรือมาตรฐานการบัญชีที่เกี่ยวข้องด้วย 5.3.6 ข้อกําหนดอื่น (1) สถาบันการเงินต้องมีการตรวจสอบดูแลให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายหรือกฎเกณฑ์อื่นที่เกี่ยวข้องโดยเคร่งครัดด้วย เช่น จัดให้มีการบันทึกบัญชีให้ถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชีหรือแนวปฏิบัติของสภาวิชาชีพบัญชี เป็นต้น (2) ธนาคารแห่งประเทศไทยมีอํานาจในการลงโทษสถาบันการเงินตามกฎหมายหรือสงวนสิทธิที่จะกําหนดให้สถาบันการเงินต้องขออนุญาตธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนการประกอบธุรกิจ Securitisation ทุกธุรกรรม ในกรณีดังต่อไปนี้ (2.1) สถาบันการเงินฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดในประกาศนี้ (2.2) กรณีอื่น ๆ ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเห็นว่ากระทบกับความปลอดภัยหรือความผาสุกของประชาชน (3) ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ Securisation ได้ตามที่เห็นสมควร โดยธนาคารแห่งประเทศไทยอาจกําหนดวงเงินรวมหรือเพดานสูงสุดของการลงทุนในตราสาร Securitisation หรือประเภทของสินทรัพย์ในการประกอบธุรกิจ Securitisation รวมทั้งอาจกําหนดให้สถาบันการเงินเพิ่มปริมาณเงินกองทุนเพื่อรองรับการประกอบธุรกิจ Securitisation ได้ หากพบว่าสถาบันการเงินมีปริมาณความเสี่ยงที่สูงมากกว่าปริมาณเงินกองทุนที่รองรับความเสี่ยงปกติของสถาบันการเงิน ทั้งนี้ สถาบันการเงินที่ทําหน้าที่ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจ Securitisation จะต้องมีการรายงานธุรกรรมต่าง ๆ ตามแบบรายงานหรือชุดข้อมูลที่ใช้รองรับการทําธุรกรรมที่เกี่ยวข้องที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนดอื่นๆ - 6. วันเริ่มต้นบังคับใช้ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ.2551 (นางธาริษา วัฒนเกส)ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย