ประกาศกระทรวงมหาดไทยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒ และข้อ ๑๔แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓ กระทรวงมหาดไทยจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ประกาศนี้มิให้ใช้บังคับแก่(๑) ราชการส่วนกลาง(๒) ราชการส่วนภูมิภาค(๓) ราชการส่วนท้องถิ่น(๔) กิจการอื่นตามที่กระทรวงมหาดไทย จะได้กำหนดข้อ ๒ ในประกาศนี้นายจ้าง หมายความว่าผู้ซึ่งตกลงรับลูกจ้างเข้าทำงานโดยจ่ายค่าจ้างให้และหมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนนายจ้างในกรณีที่นายจ้างเป็นนิติบุคคลหมายความว่า ผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลนั้นและหมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลลูกจ้าง หมายความว่าผู้ซึ่งตกลงทำงานให้แก่นายจ้างเพื่อรับค่าจ้างแต่ไม่รวมถึงลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับงานบ้านวันทำงาน หมายความว่าวันที่กำหนดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติค่าจ้าง หมายความว่าเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานหรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้และให้หมายรวมถึงสิ่งของซึ่งคำนวณเป็นเงินได้โดยนายจ้างกับลูกจ้างได้ตกลงกันล่วงหน้าให้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของค่าตอบแทนในการทำงานอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ[๑]หมายความว่าอัตราค่าจ้างที่คณะกรรมการค่าจ้างกำหนดและเสนอให้รัฐมนตรีพิจารณาประกาศในราชกิจจานุเบกษารัฐมนตรี หมายความว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยหมวด๑คณะกรรมการค่าจ้าง ข้อ ๓[๒] ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง เรียกว่าคณะกรรมการค่าจ้างประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการอื่นซึ่งทั้งคณะมีจำนวนรวมกันไม่น้อยกว่าเก้าคนและไม่เกินสิบห้าคนโดยรัฐมนตรีเป็นผู้แต่งตั้งการแต่งตั้งคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งต้องแต่งตั้งจากฝ่ายนายจ้างและฝ่ายลูกจ้างอย่างน้อยฝ่ายละสามคนกรรมการค่าจ้างอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปีและเมื่อพ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งใหม่อีกได้ข้อ ๔ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระกรรมการค่าจ้างพ้นจากตำแหน่งเมื่อ(๑) ตาย(๒) ลาออก(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย(๔) เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ(๕) ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเมื่อกรรมการค่าจ้างพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระรัฐมนตรีจะแต่งตั้งกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างก็ได้ให้กรรมการค่าจ้างซึ่งได้รับแต่งตั้งตามวรรคสองอยู่ในตำแหน่งตามวาระของกรรมการซึ่งตนแทนข้อ ๕ การประชุมคณะกรรมการค่าจ้างต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของกรรมการทั้งหมดจึงจะเป็นองค์ประชุมถ้าในการประชุมคราวใดประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุมหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ให้กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุมมติของที่ประชุมคณะกรรมการค่าจ้างให้ถือเสียงข้างมากกรรมการคนหนึ่งมีเสียงหนึ่งในการลงคะแนนถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาดข้อ ๖[๓]ให้คณะกรรมการมีหน้าที่พิจารณาเสนอความเห็นเพื่อรัฐบาลกำหนดเป็นนโยบายค่าจ้างของประเทศและมีอำนาจหน้าที่กำหนดค่าจ้างขั้นต่ำซึ่งลูกจ้างคนเดียวควรจะได้รับและสามารถดำรงชีพอยู่ได้การพิจารณาดังกล่าวคณะกรรมการจะริเริ่มเองตามมติของที่ประชุมเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงหรือความจำเป็นที่จะต้องพิจารณาหรือเมื่อได้รับคำร้องเรียนจากฝ่ายนายจ้างหรือฝ่ายลูกจ้างในการพิจารณากำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำคณะกรรมการจะต้องศึกษาและพิจารณาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอัตราค่าจ้างที่ลูกจ้างได้รับอยู่เปรียบเทียบกับค่าจ้างของลูกจ้างอื่นที่ทำงานอยู่ในลักษณะและสภาพเดียวกันประกอบกับ ค่าครองชีพ มาตรฐานการครองชีพ ต้นทุนการผลิตราคาของสินค้าความสามารถของธุรกิจ และสภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของแต่ละท้องถิ่นในขณะนั้นข้อ ๗ การพิจารณากำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำจะกำหนดให้ใช้เฉพาะงานอุตสาหกรรมประเภทใดประเภทหนึ่งหรือทุกประเภทหนึ่งหรือทุกประเภททั่วราชอาณาจักรหรือเฉพาะงานอุตสาหกรรมประเภทใดประเภทหนึ่งหรือทุกประเภทในท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่งก็ได้ข้อ ๘ให้คณะกรรมการค่าจ้างมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทำงานเพื่อศึกษาพิจารณาและเสนอความเห็นในเรื่องที่ได้รับมอบหมายได้ข้อ ๙คณะกรรมการค่าจ้างหรืออนุกรรมการจะมีหนังสือเชิญผู้เชี่ยวชาญผู้ทรงคุณวุฒิหรือบุคคลใดบุคคลหนึ่งมาแสดงความเห็นก็ได้ข้อ ๑๐ ในการดำเนินงานคณะกรรมการมีอำนาจและหน้าที่ในการสำรวจและวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับค่าจ้างแบบของการใช้จ่าย ค่าใช้จ่าย รายได้และข้อเท็จจริงทางสังคมและเศรษฐกิจเพื่อนำมาประกอบการพิจารณากำหนดค่าจ้างข้อ ๑๑คณะกรรมการค่าจ้างจะต้องทำรายงานเสนอรัฐมนตรีอย่างน้อยปีละครั้งเกี่ยวกับภาวะของค่าจ้างตลอดจนเสนอเกี่ยวกับแนวโน้มของค่าจ้างและมาตรการที่ควรจะได้ดำเนินการข้อ ๑๒ให้คณะกรรมการค่าจ้างวางข้อกำหนดในการศึกษาและพิจารณาแนวทางที่กำหนดไว้ในข้อ๖ โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรฐานเกี่ยวกับอาหาร เครื่องนุ่มห่ม ที่อยู่อาศัยและปัจจัยอันจำเป็นในการครองชีพอื่นข้อ ๑๓คณะกรรมการค่าจ้างมีอำนาจกำหนดระเบียบและแบบในการพิจารณาตลอดจนคำร้องที่นายจ้างและลูกจ้างร้องขอให้มีการพิจารณากำหนดค่าจ้างหมวด๒การกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ ข้อ ๑๔[๔] เมื่อได้ศึกษาข้อเท็จจริงต่างๆ ตามที่กำหนดไว้ในข้อ๖ แล้วให้คณะกรรมการกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำพร้อมทั้งรายละเอียดต่างๆตามที่เห็นสมควรเสนอให้รัฐมนตรีพิจารณา หากรัฐมนตรีเห็นชอบด้วยให้รัฐมนตรีลงนามในประกาศกระทรวงมหาดไทยและให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาหากไม่เห็นชอบด้วย ให้รัฐมนตรีมีอำนาจยับยั้งและส่งคืนให้คณะกรรมการค่าจ้างพิจารณาทบทวนใหม่ให้นายจ้างที่อยู่ในข่ายบังคับของประกาศกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำปิดประกาศดังกล่าวไว้ในที่ซึ่งลูกจ้างในกิจการของตนเห็นชัดแจ้งเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบสองเดือนข้อ ๑๕ในการประชุมเพื่อพิจารณาวินิจฉัยกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำจะต้องมีกรรมการเข้าร่วมประชุมอย่างน้อยสองในสามของจำนวนกรรมการทั้งหมดโดยมีกรรมการซึ่งมาจากฝ่ายนายจ้างและฝ่ายลูกจ้างเข้าประชุมด้วยและต้องได้มติอย่างน้อยสองในสามของกรรมการที่เข้าประชุมข้อ ๑๖เมื่อได้มีประกาศกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้บังคับในกิจการหรือท้องที่ใดแล้วห้ามมิให้นายจ้างในกิจการและท้องที่นั้นหลีกเลี่ยง ละเว้นหรือยกเลิกผลประโยชน์อันเคยจ่ายให้แก่ลูกจ้างอยู่แล้วก่อนวันใช้บังคับประกาศดังกล่าวอันเป็นทางนำให้ลูกจ้างต้องเสียประโยชน์ข้อ ๑๗ ประกาศกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำตามความในข้อ๗ ให้ใช้บังคับแก่นายจ้างและลูกจ้างไม่ว่าลูกจ้างนั้นจะมีเชื้อชาติ สัญชาติหรือเพศใดข้อ ๑๘ในกรณีที่นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างตามผลของงานให้นายจ้างปรับอัตราค่าจ้างเพื่อให้ลูกจ้างได้รับค่าจ้างเท่ากับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำถ้าลูกจ้างนั้นทำงานครบแปดชั่วโมงในวันทำงานหมวด๓สำนักงานคณะกรรมการค่าจ้าง ข้อ ๑๙ให้มีสำนักงานคณะกรรมการค่าจ้างขึ้นในกรมแรงงาน กระทรวงมหาดไทยเพื่อทำหน้าที่เป็นเลขานุการของคณะกรรมการและทำหน้าที่อื่นตามที่คณะกรรมการค่าจ้างจะได้มอบหมายบทเฉพาะกาล ข้อ๒๐ ในระหว่างที่ยังมิได้มีการจัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการค่าจ้างตามความในข้อ๑๘ แห่งประกาศนี้ ให้กองวิชาการและสถิติแรงงาน กรมแรงงานกระทรวงมหาดไทยทำหน้าที่เป็นสำนักงานคณะกรรมการค่าจ้างไปพลางก่อนทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๑๕ เป็นต้นไป[๕]ประกาศณ วันที่ ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๑๕พ่วง สุวรรณรัฐปลัดกระทรวงมหาดไทยผู้ใช้อำนาจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๒)[๖]ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๓)[๗]รัศม์วรรณวลัย/ผู้จัดทำ๑๖ตุลาคม ๒๕๕๑[๑]ข้อ ๒ นิยามคำว่า อัตราค่าจ้างขั้นต่ำแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๓)[๒]ข้อ ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๒)[๓]ข้อ ๖ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๒)[๔]ข้อ ๑๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๓)[๕]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๙/ตอนที่ ๖๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๐๔/๑๖ เมษายน๒๕๑๕[๖]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๓/ตอนที่ ๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๖/๑ มกราคม ๒๕๑๙[๗]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๘/ตอนที่ ๑๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๓/๒๓ มกราคม ๒๕๒๔