คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2492หลักกฎหมาย: จำเลยฎีกา แต่ฝ่ายโจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงข้อเท็จจริงเป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาย่อมฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลล่างฟังมา โจทก์สั่งให้จำเลยที่ 1 โอนหุ้นให้ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เมื่อ วันที่ 27 ต.ค.79จำเลยที่ 1 จัดการโอนโดยแก้ทะเบียนให้ ต่อมา 11 ม.ค. 79 ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นเป็นครั้งแรก และได้เข้าประชุมต่อมาอีกหลายคราวร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อ 8 ธ.ค.84 ดังนี้ต้องถือว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าครอบครองหุ้นตั้งแต่ 27 ต.ค.79 จนถึงวันตาย ครบ5 ปี ย่อมได้เป็นกรรมสิทธิ์ในหุ้นนั้นแล้วตามมาตรา 1382คดีนี้ ศาลฎีกาได้เคยพิพากษามาแล้วครั้งหนึ่ง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาต่อไปว่าร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้มีกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายพิพาทโดยทางครอบครองมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ แล้วพิพากษาใหม่ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2479 โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งไปยังจำเลยที่ 1 ให้ลงทะเบียนโอนหุ้นรายพิพาทให้แก่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ จำเลยที่ 1 ได้จัดการโอนโดยแก้ในทะเบียนให้แล้ว ได้ส่งบัญชีรายนามผู้ถือหุ้นไปยังกองทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทฯ ต่อมา ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้รับเชิญจากจำเลยที่ 1 และได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นหลายคราว ครั้งแรกก็คือ วันที่ 11 มกราคม 2479 ซึ่งเป็นการประชุมวิสามัญ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อเดือนธันวาคม 2484 จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาได้ยื่นคำร้องขอรับมรดก ร.ต.อ.ประดิษฐ์ศาลชั้นต้นเห็นว่า นับแต่โจทก์บอกกล่าวการโอนให้จำเลยที่ 1 เปลี่ยนชื่อโจทก์ในทะเบียนและ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมใช้สิทธิครั้งแรกตั้งแต่ 11 มกราคม 2479 จน ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายในเดือนธันวาคม 2484 เป็นเวลาเกิน 5 ปี ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้สิทธิในหุ้นรายพิพาทตามมาตรา 1382 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จำเลยที่ 2ย่อมได้สิทธิในทางมรดก พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า นับตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม 2479 ถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2484 ยังไม่ถึง 5 ปี เพราะปี พ.ศ. 2483 มีเพียง 9 เดือน ร.ต.อ.ประดิษฐ์จึงยังไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายนี้ จำเลยที่ 2 ก็ยังไม่ได้รับช่วงสิทธิครอบครองหุ้นรายนี้ต่อแต่ประการใด พิพากษากลับจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ข้อเท็จจริงคงฟังได้ตามที่ศาลล่างฟังมา คดีนี้ปัญหามีแต่ในเรื่องนับระยะเวลาครอบครองหุ้น(ไม่ใช่ในหุ้น) เท่านั้นตามรูปคดีข้อเท็จจริงถือได้ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ครอบครองหุ้นนี้มาตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2479 ซึ่งเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้แก้ทะเบียนลงชื่อ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เป็นผู้ถือหุ้นตามคำร้องขอของโจทก์จะยกเอาข้อที่ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ยังไม่ได้ทำอะไรเกี่ยวกับจำเลยที่ 1 จึงไม่เรียกว่าครอบครองนั้นไม่ได้ เพราะจำเลยที่ 1 ก็ไม่ได้เรียกประชุม จึงไม่มีอะไรที่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์จะกระทำการเกี่ยวกับจำเลยที่ 1พิพากษากลับ ให้บังคับคดีไปตามศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2492นายจวง จันทรดึกโจทก์บริษัทวิชชุสาหะมัคคีไฟฟ้าตรัง จำกัด โดยนายพร้อม รักษ์ทองหล่อ ผู้จัดการ ที่ 1, นางไล้ สรสุชาติ ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 1382 ป.วิ.พ. ม. 177, ม. 237, ม. 247จำเลยฎีกา แต่ฝ่ายโจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงข้อเท็จจริงเป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาย่อมฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลล่างฟังมา โจทก์สั่งให้จำเลยที่ 1 โอนหุ้นให้ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เมื่อ วันที่ 27 ต.ค.79จำเลยที่ 1 จัดการโอนโดยแก้ทะเบียนให้ ต่อมา 11 ม.ค. 79 ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นเป็นครั้งแรก และได้เข้าประชุมต่อมาอีกหลายคราวร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อ 8 ธ.ค.84 ดังนี้ต้องถือว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าครอบครองหุ้นตั้งแต่ 27 ต.ค.79 จนถึงวันตาย ครบ5 ปี ย่อมได้เป็นกรรมสิทธิ์ในหุ้นนั้นแล้วตามมาตรา 1382คดีนี้ ศาลฎีกาได้เคยพิพากษามาแล้วครั้งหนึ่ง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาต่อไปว่าร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้มีกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายพิพาทโดยทางครอบครองมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ แล้วพิพากษาใหม่ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2479 โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งไปยังจำเลยที่ 1 ให้ลงทะเบียนโอนหุ้นรายพิพาทให้แก่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ จำเลยที่ 1 ได้จัดการโอนโดยแก้ในทะเบียนให้แล้ว ได้ส่งบัญชีรายนามผู้ถือหุ้นไปยังกองทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทฯ ต่อมา ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้รับเชิญจากจำเลยที่ 1 และได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นหลายคราว ครั้งแรกก็คือ วันที่ 11 มกราคม 2479 ซึ่งเป็นการประชุมวิสามัญ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อเดือนธันวาคม 2484 จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาได้ยื่นคำร้องขอรับมรดก ร.ต.อ.ประดิษฐ์ศาลชั้นต้นเห็นว่า นับแต่โจทก์บอกกล่าวการโอนให้จำเลยที่ 1 เปลี่ยนชื่อโจทก์ในทะเบียนและ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมใช้สิทธิครั้งแรกตั้งแต่ 11 มกราคม 2479 จน ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายในเดือนธันวาคม 2484 เป็นเวลาเกิน 5 ปี ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้สิทธิในหุ้นรายพิพาทตามมาตรา 1382 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จำเลยที่ 2ย่อมได้สิทธิในทางมรดก พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า นับตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม 2479 ถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2484 ยังไม่ถึง 5 ปี เพราะปี พ.ศ. 2483 มีเพียง 9 เดือน ร.ต.อ.ประดิษฐ์จึงยังไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายนี้ จำเลยที่ 2 ก็ยังไม่ได้รับช่วงสิทธิครอบครองหุ้นรายนี้ต่อแต่ประการใด พิพากษากลับจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ข้อเท็จจริงคงฟังได้ตามที่ศาลล่างฟังมา คดีนี้ปัญหามีแต่ในเรื่องนับระยะเวลาครอบครองหุ้น(ไม่ใช่ในหุ้น) เท่านั้นตามรูปคดีข้อเท็จจริงถือได้ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ครอบครองหุ้นนี้มาตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2479 ซึ่งเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้แก้ทะเบียนลงชื่อ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เป็นผู้ถือหุ้นตามคำร้องขอของโจทก์จะยกเอาข้อที่ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ยังไม่ได้ทำอะไรเกี่ยวกับจำเลยที่ 1 จึงไม่เรียกว่าครอบครองนั้นไม่ได้ เพราะจำเลยที่ 1 ก็ไม่ได้เรียกประชุม จึงไม่มีอะไรที่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์จะกระทำการเกี่ยวกับจำเลยที่ 1พิพากษากลับ ให้บังคับคดีไปตามศาลชั้นต้น(จำรูญเนติศาสตร์-ปรีชาวินิจฉัย-ทรงนิติกรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้ ศาลฎีกาได้เคยพิพากษามาแล้วครั้งหนึ่ง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาต่อไปว่าร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้มีกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายพิพาทโดยทางครอบครองมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ แล้วพิพากษาใหม่ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2479 โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งไปยังจำเลยที่ 1 ให้ลงทะเบียนโอนหุ้นรายพิพาทให้แก่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ จำเลยที่ 1 ได้จัดการโอนโดยแก้ในทะเบียนให้แล้ว ได้ส่งบัญชีรายนามผู้ถือหุ้นไปยังกองทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทฯ ต่อมา ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้รับเชิญจากจำเลยที่ 1 และได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นหลายคราว ครั้งแรกก็คือ วันที่ 11 มกราคม 2479 ซึ่งเป็นการประชุมวิสามัญ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อเดือนธันวาคม 2484 จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาได้ยื่นคำร้องขอรับมรดก ร.ต.อ.ประดิษฐ์ศาลชั้นต้นเห็นว่า นับแต่โจทก์บอกกล่าวการโอนให้จำเลยที่ 1 เปลี่ยนชื่อโจทก์ในทะเบียนและ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมใช้สิทธิครั้งแรกตั้งแต่ 11 มกราคม 2479 จน ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายในเดือนธันวาคม 2484 เป็นเวลาเกิน 5 ปี ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้สิทธิในหุ้นรายพิพาทตามมาตรา 1382 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จำเลยที่ 2ย่อมได้สิทธิในทางมรดก พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า นับตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม 2479 ถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2484 ยังไม่ถึง 5 ปี เพราะปี พ.ศ. 2483 มีเพียง 9 เดือน ร.ต.อ.ประดิษฐ์จึงยังไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายนี้ จำเลยที่ 2 ก็ยังไม่ได้รับช่วงสิทธิครอบครองหุ้นรายนี้ต่อแต่ประการใด พิพากษากลับจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ข้อเท็จจริงคงฟังได้ตามที่ศาลล่างฟังมา คดีนี้ปัญหามีแต่ในเรื่องนับระยะเวลาครอบครองหุ้น(ไม่ใช่ในหุ้น) เท่านั้นตามรูปคดีข้อเท็จจริงถือได้ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ครอบครองหุ้นนี้มาตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2479 ซึ่งเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้แก้ทะเบียนลงชื่อ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เป็นผู้ถือหุ้นตามคำร้องขอของโจทก์จะยกเอาข้อที่ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ยังไม่ได้ทำอะไรเกี่ยวกับจำเลยที่ 1 จึงไม่เรียกว่าครอบครองนั้นไม่ได้ เพราะจำเลยที่ 1 ก็ไม่ได้เรียกประชุม จึงไม่มีอะไรที่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์จะกระทำการเกี่ยวกับจำเลยที่ 1พิพากษากลับ ให้บังคับคดีไปตามศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 38/2492นายจวง จันทรดึกโจทก์บริษัทวิชชุสาหะมัคคีไฟฟ้าตรัง จำกัด โดยนายพร้อม รักษ์ทองหล่อ ผู้จัดการ ที่ 1, นางไล้ สรสุชาติ ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. ม. 1382 ป.วิ.พ. ม. 177, ม. 237, ม. 247จำเลยฎีกา แต่ฝ่ายโจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงข้อเท็จจริงเป็นอย่างอื่น ศาลฎีกาย่อมฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลล่างฟังมา โจทก์สั่งให้จำเลยที่ 1 โอนหุ้นให้ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เมื่อ วันที่ 27 ต.ค.79จำเลยที่ 1 จัดการโอนโดยแก้ทะเบียนให้ ต่อมา 11 ม.ค. 79 ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นเป็นครั้งแรก และได้เข้าประชุมต่อมาอีกหลายคราวร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อ 8 ธ.ค.84 ดังนี้ต้องถือว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าครอบครองหุ้นตั้งแต่ 27 ต.ค.79 จนถึงวันตาย ครบ5 ปี ย่อมได้เป็นกรรมสิทธิ์ในหุ้นนั้นแล้วตามมาตรา 1382คดีนี้ ศาลฎีกาได้เคยพิพากษามาแล้วครั้งหนึ่ง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาต่อไปว่าร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้มีกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายพิพาทโดยทางครอบครองมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ แล้วพิพากษาใหม่ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2479 โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งไปยังจำเลยที่ 1 ให้ลงทะเบียนโอนหุ้นรายพิพาทให้แก่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ จำเลยที่ 1 ได้จัดการโอนโดยแก้ในทะเบียนให้แล้ว ได้ส่งบัญชีรายนามผู้ถือหุ้นไปยังกองทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทฯ ต่อมา ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้รับเชิญจากจำเลยที่ 1 และได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นหลายคราว ครั้งแรกก็คือ วันที่ 11 มกราคม 2479 ซึ่งเป็นการประชุมวิสามัญ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อเดือนธันวาคม 2484 จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาได้ยื่นคำร้องขอรับมรดก ร.ต.อ.ประดิษฐ์ศาลชั้นต้นเห็นว่า นับแต่โจทก์บอกกล่าวการโอนให้จำเลยที่ 1 เปลี่ยนชื่อโจทก์ในทะเบียนและ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมใช้สิทธิครั้งแรกตั้งแต่ 11 มกราคม 2479 จน ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายในเดือนธันวาคม 2484 เป็นเวลาเกิน 5 ปี ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้สิทธิในหุ้นรายพิพาทตามมาตรา 1382 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จำเลยที่ 2ย่อมได้สิทธิในทางมรดก พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า นับตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม 2479 ถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2484 ยังไม่ถึง 5 ปี เพราะปี พ.ศ. 2483 มีเพียง 9 เดือน ร.ต.อ.ประดิษฐ์จึงยังไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายนี้ จำเลยที่ 2 ก็ยังไม่ได้รับช่วงสิทธิครอบครองหุ้นรายนี้ต่อแต่ประการใด พิพากษากลับจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ข้อเท็จจริงคงฟังได้ตามที่ศาลล่างฟังมา คดีนี้ปัญหามีแต่ในเรื่องนับระยะเวลาครอบครองหุ้น(ไม่ใช่ในหุ้น) เท่านั้นตามรูปคดีข้อเท็จจริงถือได้ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ครอบครองหุ้นนี้มาตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2479 ซึ่งเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้แก้ทะเบียนลงชื่อ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เป็นผู้ถือหุ้นตามคำร้องขอของโจทก์จะยกเอาข้อที่ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ยังไม่ได้ทำอะไรเกี่ยวกับจำเลยที่ 1 จึงไม่เรียกว่าครอบครองนั้นไม่ได้ เพราะจำเลยที่ 1 ก็ไม่ได้เรียกประชุม จึงไม่มีอะไรที่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์จะกระทำการเกี่ยวกับจำเลยที่ 1พิพากษากลับ ให้บังคับคดีไปตามศาลชั้นต้น(จำรูญเนติศาสตร์-ปรีชาวินิจฉัย-ทรงนิติกรณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ