ประกาศกรมการขนส่งทางบกประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายพ.ศ. ๒๕๕๕[๑] โดยที่ปรากฏข้อเท็จจริงว่าอุบัติเหตุทางถนนที่เกิดจากรถบรรทุกวัตถุอันตรายก่อให้เกิดความเสียหายที่รุนแรงทั้งแก่ชีวิต ร่างกายและทรัพย์สินของประชาชนซึ่งสาเหตุของอุบัติเหตุส่วนใหญ่เกิดจากผู้ขับรถฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายดังนั้น เพื่อให้สามารถควบคุม กำกับดูแลผู้ขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัดสมควรกำหนดให้รถที่นำมาใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายต้องติดตั้งและใช้เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๕ (๑) (ต) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศกำหนดไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ หมายถึงอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถด้วยระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (Global Positioning System : GPS)ผู้ให้บริการระบบติดตามรถหมายถึงผู้จำหน่ายเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถหรือผู้ให้บริการข้อมูลในการติดตามตรวจสอบและประมวลผลข้อมูลที่ได้รับจากเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถผ่านโครงข่ายโทรคมนาคมและให้หมายความรวมถึงผู้ประกอบการขนส่งที่ดำเนินการในลักษณะดังกล่าวสำหรับรถของตนเองด้วยข้อ ๒รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๔และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๙ที่ใช้ลากจูงรถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุอันตรายในประเภทการขนส่งไม่ประจำทางและการขนส่งส่วนบุคคล ต้องติดตั้งและใช้เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่มีคุณลักษณะและระบบการทำงานตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ข้อ ๓เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถต้องสามารถทำงานผ่านโครงข่ายคมนาคมและต้องมีคุณลักษณะดังต่อไปนี้(๑) มีระบบบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถซึ่งต้องสามารถบันทึกและส่งข้อมูลอย่างน้อยดังนี้(ก) ตำแหน่งของรถในรูปแบบของระบบพิกัดบนพื้นโลกและสถานที่โดยมีความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งพิกัดในแนวราบไม่เกิน ๒๐ เมตร(ข) ความเร็วของรถเป็นหน่วยกิโลเมตรต่อชั่วโมงโดยมีค่าความละเอียดไม่เกิน ๑ กิโลเมตรต่อชั่วโมง และมีค่าความเร็วของรถในทุก ๆ ๑นาที(ค) จำนวนชั่วโมงการขับรถของผู้ขับรถ โดยมีค่าความละเอียดไม่เกิน ๑นาที(ง) วันเวลาที่บันทึกข้อมูล(จ)ชื่อและนามสกุลหรือเลขที่ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถของผู้ขับรถที่ได้จากระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(๒) มีระบบส่งข้อมูลการใช้งานของรถในลักษณะที่เป็นปัจจุบัน (Real Time) หรือไม่น้อยกว่า ๑ ครั้ง ใน ๕ นาทีโดยเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์ที่ติดตั้งในเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถต้องได้รับการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคมพ.ศ. ๒๕๔๔ และประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานของเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์(๓)มีระบบบันทึกข้อมูลการใช้งานของรถไว้ที่เครื่องเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๒๔ ชั่วโมงสำหรับกรณีที่ไม่สามารถเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมได้ในบางขณะ(๔) มีระบบบ่งชี้ผู้ขับรถโดยเป็นการเชื่อมโยงข้อมูลจากใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถของกรมการขนส่งทางบกที่เป็นแบบแถบแม่เหล็กหรือเชื่อมโยงจากข้อมูลอื่นตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(๕)มีระบบควบคุมให้ผู้ขับรถแสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถระบบใดระบบหนึ่ง ดังต่อไปนี้(ก) ระบบการแจ้งเตือนเป็นตัวอักษร สัญญาณเสียงหรือสัญญาณอื่น ๆหากเครื่องยนต์มีการทำงานหรือรถเคลื่อนที่โดยผู้ขับรถมิได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถโดยการแจ้งเตือนต้องมีการแจ้งเตือนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๑๐ นาทีหรือจนกว่าจะหยุดเครื่องยนต์ หรือมีการแสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(ข) ระบบป้องกันมิให้เครื่องยนต์ทำงานหรือรถเคลื่อนที่หากผู้ขับรถมิได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(๖) มีระบบบันทึกและส่งข้อมูลการใช้งานของรถกรณีผู้ขับรถมิได้แสดงตนผ่านระบบบ่งชี้ผู้ขับรถ(๗) มีระบบแจ้งการปลดหรือถอดเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถข้อ ๔[๒]เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถต้องมีระบบการทำงาน ดังต่อไปนี้(๑) ต้องทำงานตลอดเวลาที่เครื่องยนต์ทำงานหรือรถเคลื่อนที่(๒) สามารถทำงานให้เป็นไปตามคุณลักษณะที่กำหนดไว้ตามข้อ ๓ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถจัดส่งข้อมูลดังต่อไปนี้ ในลักษณะที่เป็นปัจจุบัน(Real time) ผ่านทางโครงข่ายโทรคมนาคมหรือระบบสารสนเทศให้กรมการขนส่งทางบกตามรูปแบบและเงื่อนไขที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้(ก) ข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ ได้แก่หมายเลขการรับรองเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ (Vendor Identifier)และหมายเลขเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ (GPS Unit Identifier)(ข) ข้อมูลการใช้งานของรถ ได้แก่ วัน เวลา ความเร็ว ตำแหน่งพิกัดสถานะของเครื่องยนต์ สถานะของสัญญาณ (GPS Fix Status) สถานะของข้อมูล (DataStatus) และลำดับของข้อมูล (Record Sequence Number)(ค) ข้อมูลผู้ขับรถ ได้แก่ ประเภทใบอนุญาตขับรถ หมายเลขใบอนุญาตขับรถและจังหวัดที่ออกใบอนุญาต(ง) ข้อมูลการปลดหรือถอดเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถข้อ ๕เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการขนส่งให้สามารถเลือกติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่มีคุณลักษณะและระบบการทำงานเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้และเพื่อประโยชน์ในการควบคุมกำกับดูแลให้มีการปฏิบัติการเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่จะติดตั้งบนรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายต้องได้รับการตรวจสอบและรับรองจากกรมการขนส่งทางบกข้อ ๖[๓] การขอรับการตรวจสอบและรับรองคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้ผู้ให้บริการระบบติดตามรถยื่นคำขอ ณ สำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบกพร้อมด้วยเอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้(๑) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนกรณีเป็นคนต่างด้าวให้ยื่นภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมด้วยใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง(๒)กรณีเป็นนิติบุคคลให้ยื่นภาพถ่ายหนังสือรับรองการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลพร้อมด้วยภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มีอำนาจลงนามกรณีผู้มีอำนาจลงนามเป็นคนต่างด้าวให้ยื่นภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมด้วยใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง(๓)หนังสือมอบอำนาจพร้อมด้วยภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจกรณีมีการมอบอำนาจให้กระทำการแทน(๔) ภาพถ่ายใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม(๕) ภาพถ่ายใบรับรองเครื่องโทรคมนาคมและอุปกรณ์(๖) ชนิด แบบ และเอกสารแสดงข้อกำหนดทางเทคนิค (Technical Specification)ของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ อุปกรณ์บ่งชี้ผู้ขับรถพร้อมด้วยเอกสารรับรองอื่นที่เกี่ยวข้อง(๗) คู่มือการใช้งานเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถพร้อมอุปกรณ์บ่งชี้ผู้ขับรถข้อ ๗[๔] เมื่อตรวจสอบแล้วปรากฏว่าเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถมีคุณลักษณะเป็นไปตามที่กำหนดและผู้ให้บริการระบบติดตามรถดำเนินการเชื่อมต่อข้อมูลเข้ากับศูนย์บริหารจัดการเดินรถด้วยระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก(Global Positioning System: GPS) ของกรมการขนส่งทางบกเรียบร้อยแล้ว กรมการขนส่งทางบกจะออกหนังสือรับรองให้แก่ผู้ให้บริการระบบติดตามรถข้อ ๘ผู้ให้บริการระบบติดตามรถที่ได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกต้องจัดทำเครื่องหมายการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกเพื่อแสดงว่าเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถของผู้ให้บริการระบบติดตามรถเป็นชนิดและแบบที่ได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกโดยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้(๑) หมายเลขการรับรองจากกรมการขนส่งทางบก(๒) ชนิดและแบบของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ(๓) หมายเลขของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ(๔) เลขทะเบียนรถคันที่ติดตั้ง(๕) ชื่อผู้ให้บริการระบบติดตามรถเครื่องหมายการรับรองเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้ข้อ ๙[๕]เมื่อผู้ให้บริการระบบติดตามรถติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้แก่ผู้ประกอบการขนส่งรายใดแล้วต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามที่กำหนด ดังต่อไปนี้(๑)ติดเครื่องหมายการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกไว้ที่เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถหรือบริเวณใกล้เคียงกับเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ หรือภายในห้องผู้ขับรถในตำแหน่งที่เห็นได้ชัดเจน โดยเครื่องหมายดังกล่าวต้องชัดเจน ไม่ลบเลือน(๒) ออกหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้ให้กับผู้ประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถนำไปใช้เป็นหลักฐานประกอบการตรวจสภาพรถและดำเนินการทางทะเบียน(๓) ส่งข้อมูลการติดตั้ง เปลี่ยน ถอด หรือยกเลิกการใช้ เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถให้แก่กรมการขนส่งทางบก(๔) ส่งข้อมูลตามข้อ ๔ (๒)ให้แก่กรมการขนส่งทางบกในลักษณะที่เป็นปัจจุบัน (Real Time)(๕)จัดเก็บข้อมูลการใช้งานของรถที่ติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางไว้ไม่น้อยกว่า๖ เดือน และต้องจัดส่งข้อมูลดังกล่าวให้แก่กรมการขนส่งทางบกเมื่อมีการร้องขอหรือเมื่อต้องการตรวจสอบการส่งข้อมูลตาม (๓) และ (๔) ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้ข้อ ๑๐ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๔และรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๙ ที่ใช้ลากจูงรถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุอันตรายในประเภทการขนส่งไม่ประจำทางและการขนส่งส่วนบุคคล ตามเงื่อนเวลาดังต่อไปนี้(๑) รถที่จดทะเบียนใหม่หรือรถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา ๗๙ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖(๒) รถที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖แต่มิได้ติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑ มกราคม ๒๕๕๗(๓) รถที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖และได้ติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถไว้แล้วแต่ไม่เป็นไปตามประกาศนี้ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๘ประกาศณ วันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕สมชัย ศิริวัฒนโชคอธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑.[๖]การส่งข้อมูลตามประกาศข้อ ๙ (๓) และ (๔) (แก้ไขเพิ่มเติม)๒.[๗]แบบเครื่องหมายการรับรองเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ (แก้ไขเพิ่มเติม)๓.[๘]แบบหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ (เพิ่ม)(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ประกาศกรมการขนส่งทางบกเรื่องกำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๙]ข้อ ๖ผู้ให้บริการระบบติดตามรถต้องแก้ไขปรับปรุงเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถที่ได้รับการรับรองไว้ก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับให้มีระบบการทำงานและสามารถรายงานข้อมูลการใช้งานของรถให้เป็นไปตามประกาศนี้ภายในวันที่๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗ปณตภร/ผู้จัดทำ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๙๔ ง/หน้า ๕๕/๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๕[๒] ข้อ ๔แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๓] ข้อ ๖แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๔] ข้อ ๗แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๕] ข้อ ๙แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๖] การส่งข้อมูลตามประกาศข้อ๙ (๓) และ (๔) แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๗] แบบเครื่องหมายการรับรองเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๘] แบบหนังสือรับรองการติดตั้งเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถเพิ่มโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะและระบบการทำงานของเครื่องบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗[๙] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม๑๓๑/ตอนพิเศษ ๒๕ ง/หน้า ๒๑/๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗