คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2571/2529หลักกฎหมาย: ตามข้อสัญญากำหนดว่าถ้าจำเลยส่งมอบงานล่าช้ากว่าวันแล้วเสร็จตามสัญญาจำเลยยอมให้โจทก์ปรับเป็นรายวันข้อสัญญาดังกล่าวย่อมใช้บังคับเฉพาะในกรณีที่จำเลยได้ลงมือทำงานแล้วแต่การก่อสร้างนั้นไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในสัญญาดังนั้นเมื่อจำเลยไม่ลงมือทำการก่อสร้างเลยโจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับจำเลยตามข้อสัญญานี้. (ประชุมใหญ่ครั้งที่4/2529)โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทำ สัญญา จ้าง จำเลย ก่อสร้าง บ้านพักครู กำหนดให้ แล้วเสร็จ และ ส่งมอบ งาน ภายใน วันที่ 25 ตุลาคม 2523 มี ข้อตกลงว่า หาก จำเลย ไม่ ส่งมอบ งาน ภายใน กำหนด และ โจทก์ เห็น ว่า จำเลยไม่ อาจ ปฏิบัติ ตาม สัญญา ได้ โจทก์ มี สิทธิ บอก เลิก สัญญา เรียกค่าปรับ จาก จำเลย เป็น รายวัน อัตรา วันละ 441 บาท โจทก์ มี อำนาจ จ้างผู้อื่น ทำการ ก่อสร้าง โดย จำเลย รับผิด ใน ค่าจ้าง ที่ เพิ่ม ขึ้นและ ริบ เงินประกัน สัญญา จำเลย ผิด สัญญา ไม่ ได้ สร้าง บ้านพักครูดังกล่าว จึง บอก เลิก สัญญา เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2524 จ้าง ผู้อื่นสร้าง บ้านพักครู แทน โดย ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น จาก เดิม 73,570 บาทเรียก ค่าปรับ จาก วัน ครบ กำหนด ส่งมอบ งาน ถึง วัน บอก เลิก สัญญาเป็น เวลา 90 วัน เป็น เงิน 39,690 บาท รวม เป็น เงิน ทั้งสิ้น 113,260บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ชำระ พร้อม ดอกเบี้ย จำเลย ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น วินิจฉัย ว่า จำเลย เป็น ฝ่าย ผิด สัญญา สมควร ให้ค่าเสียหาย ที่ เป็น ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น แต่ ไม่ สมควร ให้ เบี้ยปรับพิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 73,570 บาท พร้อม ดอกเบี้ย โจทก์ อุทธรณ์ ว่า โจทก์ มี สิทธิ ได้ รับ เบี้ยปรับ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ปรับ จำเลย ตาม สัญญาจ้างหมาย จ.2 ข้อ 19(1) เพราะ การ กระทำ ของ จำเลย ไม่ เป็น การ ส่งมอบ งานล่าช้า เนื่องจาก จำเลย ไม่ ได้ ทำ การ ก่อสร้าง เลย พิพากษา ยืน ในผล คำพิพากษา ศาลชั้นต้น โจทก์ ฎีกา ศาลฎีกา โดย มติ ที่ประชุมใหญ่ วินิจฉัย ว่า ตาม สัญญา จ้าง ระหว่างโจทก์ จำเลย เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 ว่า ถ้า จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา จำเลย ยอม ให้ โจทก์ ปรับ เป็น รายวันและ ตาม เอกสาร หมาย จ.2 ก็ ไม่ ปรากฏ ใน ข้อ สัญญา ว่า ถ้า จำเลย ไม่ทำ การ ก่อสร้าง เลย ได้ กำหนด เบี้ยปรับ กัน ไว้ อย่างไร เห็น ว่าค่าปรับ หรือ เบี้ยปรับ ที่ กำหนด ไว้ ใน สัญญา ข้อ 19 เป็น เบี้ยปรับที่ กำหนด ไว้ สำหรับ กรณี ที่ ผู้ รับจ้าง คือ จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา ซึ่ง มี ความหมาย อยู่ ใน ตัว ว่า จะ ใช้บังคับ เฉพาะ ใน กรณี ที่ จำเลย ได้ ลงมือ ทำงาน แล้ว แต่ การ ก่อสร้างไม่ แล้วเสร็จ ภายใน กำหนด เวลา ที่ ระบุ ไว้ ใน สัญญา ส่วน กรณี ที่จำเลย ไม่ ชำระ หนี้ เลย หรือ ไม่ ลงมือ ทำการ ก่อสร้าง เลย ตาม สัญญาเอกสาร หมาย จ.2 มิได้ กำหนด เบี้ยปรับ ไว้ ดังนั้น โจทก์จึง ไม่ มีสิทธิ ที่ จะ ปรับ จำเลย ตาม สัญญา เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 พิพากษา ยืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2571/2529กรมอาชีวศึกษาโจทก์นาย ใหญ่ อิ่มเอิบสินจำเลย ป.พ.พ. ม. 381ตามข้อสัญญากำหนดว่าถ้าจำเลยส่งมอบงานล่าช้ากว่าวันแล้วเสร็จตามสัญญาจำเลยยอมให้โจทก์ปรับเป็นรายวันข้อสัญญาดังกล่าวย่อมใช้บังคับเฉพาะในกรณีที่จำเลยได้ลงมือทำงานแล้วแต่การก่อสร้างนั้นไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในสัญญาดังนั้นเมื่อจำเลยไม่ลงมือทำการก่อสร้างเลยโจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับจำเลยตามข้อสัญญานี้. (ประชุมใหญ่ครั้งที่4/2529)โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทำ สัญญา จ้าง จำเลย ก่อสร้าง บ้านพักครู กำหนดให้ แล้วเสร็จ และ ส่งมอบ งาน ภายใน วันที่ 25 ตุลาคม 2523 มี ข้อตกลงว่า หาก จำเลย ไม่ ส่งมอบ งาน ภายใน กำหนด และ โจทก์ เห็น ว่า จำเลยไม่ อาจ ปฏิบัติ ตาม สัญญา ได้ โจทก์ มี สิทธิ บอก เลิก สัญญา เรียกค่าปรับ จาก จำเลย เป็น รายวัน อัตรา วันละ 441 บาท โจทก์ มี อำนาจ จ้างผู้อื่น ทำการ ก่อสร้าง โดย จำเลย รับผิด ใน ค่าจ้าง ที่ เพิ่ม ขึ้นและ ริบ เงินประกัน สัญญา จำเลย ผิด สัญญา ไม่ ได้ สร้าง บ้านพักครูดังกล่าว จึง บอก เลิก สัญญา เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2524 จ้าง ผู้อื่นสร้าง บ้านพักครู แทน โดย ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น จาก เดิม 73,570 บาทเรียก ค่าปรับ จาก วัน ครบ กำหนด ส่งมอบ งาน ถึง วัน บอก เลิก สัญญาเป็น เวลา 90 วัน เป็น เงิน 39,690 บาท รวม เป็น เงิน ทั้งสิ้น 113,260บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ชำระ พร้อม ดอกเบี้ย จำเลย ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น วินิจฉัย ว่า จำเลย เป็น ฝ่าย ผิด สัญญา สมควร ให้ค่าเสียหาย ที่ เป็น ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น แต่ ไม่ สมควร ให้ เบี้ยปรับพิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 73,570 บาท พร้อม ดอกเบี้ย โจทก์ อุทธรณ์ ว่า โจทก์ มี สิทธิ ได้ รับ เบี้ยปรับ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ปรับ จำเลย ตาม สัญญาจ้างหมาย จ.2 ข้อ 19(1) เพราะ การ กระทำ ของ จำเลย ไม่ เป็น การ ส่งมอบ งานล่าช้า เนื่องจาก จำเลย ไม่ ได้ ทำ การ ก่อสร้าง เลย พิพากษา ยืน ในผล คำพิพากษา ศาลชั้นต้น โจทก์ ฎีกา ศาลฎีกา โดย มติ ที่ประชุมใหญ่ วินิจฉัย ว่า ตาม สัญญา จ้าง ระหว่างโจทก์ จำเลย เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 ว่า ถ้า จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา จำเลย ยอม ให้ โจทก์ ปรับ เป็น รายวันและ ตาม เอกสาร หมาย จ.2 ก็ ไม่ ปรากฏ ใน ข้อ สัญญา ว่า ถ้า จำเลย ไม่ทำ การ ก่อสร้าง เลย ได้ กำหนด เบี้ยปรับ กัน ไว้ อย่างไร เห็น ว่าค่าปรับ หรือ เบี้ยปรับ ที่ กำหนด ไว้ ใน สัญญา ข้อ 19 เป็น เบี้ยปรับที่ กำหนด ไว้ สำหรับ กรณี ที่ ผู้ รับจ้าง คือ จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา ซึ่ง มี ความหมาย อยู่ ใน ตัว ว่า จะ ใช้บังคับ เฉพาะ ใน กรณี ที่ จำเลย ได้ ลงมือ ทำงาน แล้ว แต่ การ ก่อสร้างไม่ แล้วเสร็จ ภายใน กำหนด เวลา ที่ ระบุ ไว้ ใน สัญญา ส่วน กรณี ที่จำเลย ไม่ ชำระ หนี้ เลย หรือ ไม่ ลงมือ ทำการ ก่อสร้าง เลย ตาม สัญญาเอกสาร หมาย จ.2 มิได้ กำหนด เบี้ยปรับ ไว้ ดังนั้น โจทก์จึง ไม่ มีสิทธิ ที่ จะ ปรับ จำเลย ตาม สัญญา เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 พิพากษา ยืน.(สมประสงค์ พานิชอัตรา-ยนต์ พิรวินิจ-สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์)แหล่งที่มาADMINแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทำ สัญญา จ้าง จำเลย ก่อสร้าง บ้านพักครู กำหนดให้ แล้วเสร็จ และ ส่งมอบ งาน ภายใน วันที่ 25 ตุลาคม 2523 มี ข้อตกลงว่า หาก จำเลย ไม่ ส่งมอบ งาน ภายใน กำหนด และ โจทก์ เห็น ว่า จำเลยไม่ อาจ ปฏิบัติ ตาม สัญญา ได้ โจทก์ มี สิทธิ บอก เลิก สัญญา เรียกค่าปรับ จาก จำเลย เป็น รายวัน อัตรา วันละ 441 บาท โจทก์ มี อำนาจ จ้างผู้อื่น ทำการ ก่อสร้าง โดย จำเลย รับผิด ใน ค่าจ้าง ที่ เพิ่ม ขึ้นและ ริบ เงินประกัน สัญญา จำเลย ผิด สัญญา ไม่ ได้ สร้าง บ้านพักครูดังกล่าว จึง บอก เลิก สัญญา เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2524 จ้าง ผู้อื่นสร้าง บ้านพักครู แทน โดย ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น จาก เดิม 73,570 บาทเรียก ค่าปรับ จาก วัน ครบ กำหนด ส่งมอบ งาน ถึง วัน บอก เลิก สัญญาเป็น เวลา 90 วัน เป็น เงิน 39,690 บาท รวม เป็น เงิน ทั้งสิ้น 113,260บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ชำระ พร้อม ดอกเบี้ย จำเลย ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น วินิจฉัย ว่า จำเลย เป็น ฝ่าย ผิด สัญญา สมควร ให้ค่าเสียหาย ที่ เป็น ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น แต่ ไม่ สมควร ให้ เบี้ยปรับพิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 73,570 บาท พร้อม ดอกเบี้ย โจทก์ อุทธรณ์ ว่า โจทก์ มี สิทธิ ได้ รับ เบี้ยปรับ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ปรับ จำเลย ตาม สัญญาจ้างหมาย จ.2 ข้อ 19(1) เพราะ การ กระทำ ของ จำเลย ไม่ เป็น การ ส่งมอบ งานล่าช้า เนื่องจาก จำเลย ไม่ ได้ ทำ การ ก่อสร้าง เลย พิพากษา ยืน ในผล คำพิพากษา ศาลชั้นต้น โจทก์ ฎีกา ศาลฎีกา โดย มติ ที่ประชุมใหญ่ วินิจฉัย ว่า ตาม สัญญา จ้าง ระหว่างโจทก์ จำเลย เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 ว่า ถ้า จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา จำเลย ยอม ให้ โจทก์ ปรับ เป็น รายวันและ ตาม เอกสาร หมาย จ.2 ก็ ไม่ ปรากฏ ใน ข้อ สัญญา ว่า ถ้า จำเลย ไม่ทำ การ ก่อสร้าง เลย ได้ กำหนด เบี้ยปรับ กัน ไว้ อย่างไร เห็น ว่าค่าปรับ หรือ เบี้ยปรับ ที่ กำหนด ไว้ ใน สัญญา ข้อ 19 เป็น เบี้ยปรับที่ กำหนด ไว้ สำหรับ กรณี ที่ ผู้ รับจ้าง คือ จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา ซึ่ง มี ความหมาย อยู่ ใน ตัว ว่า จะ ใช้บังคับ เฉพาะ ใน กรณี ที่ จำเลย ได้ ลงมือ ทำงาน แล้ว แต่ การ ก่อสร้างไม่ แล้วเสร็จ ภายใน กำหนด เวลา ที่ ระบุ ไว้ ใน สัญญา ส่วน กรณี ที่จำเลย ไม่ ชำระ หนี้ เลย หรือ ไม่ ลงมือ ทำการ ก่อสร้าง เลย ตาม สัญญาเอกสาร หมาย จ.2 มิได้ กำหนด เบี้ยปรับ ไว้ ดังนั้น โจทก์จึง ไม่ มีสิทธิ ที่ จะ ปรับ จำเลย ตาม สัญญา เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 พิพากษา ยืน. ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2571/2529กรมอาชีวศึกษาโจทก์นาย ใหญ่ อิ่มเอิบสินจำเลย ป.พ.พ. ม. 381ตามข้อสัญญากำหนดว่าถ้าจำเลยส่งมอบงานล่าช้ากว่าวันแล้วเสร็จตามสัญญาจำเลยยอมให้โจทก์ปรับเป็นรายวันข้อสัญญาดังกล่าวย่อมใช้บังคับเฉพาะในกรณีที่จำเลยได้ลงมือทำงานแล้วแต่การก่อสร้างนั้นไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในสัญญาดังนั้นเมื่อจำเลยไม่ลงมือทำการก่อสร้างเลยโจทก์จึงไม่มีสิทธิปรับจำเลยตามข้อสัญญานี้. (ประชุมใหญ่ครั้งที่4/2529)โจทก์ ฟ้อง ว่า โจทก์ ทำ สัญญา จ้าง จำเลย ก่อสร้าง บ้านพักครู กำหนดให้ แล้วเสร็จ และ ส่งมอบ งาน ภายใน วันที่ 25 ตุลาคม 2523 มี ข้อตกลงว่า หาก จำเลย ไม่ ส่งมอบ งาน ภายใน กำหนด และ โจทก์ เห็น ว่า จำเลยไม่ อาจ ปฏิบัติ ตาม สัญญา ได้ โจทก์ มี สิทธิ บอก เลิก สัญญา เรียกค่าปรับ จาก จำเลย เป็น รายวัน อัตรา วันละ 441 บาท โจทก์ มี อำนาจ จ้างผู้อื่น ทำการ ก่อสร้าง โดย จำเลย รับผิด ใน ค่าจ้าง ที่ เพิ่ม ขึ้นและ ริบ เงินประกัน สัญญา จำเลย ผิด สัญญา ไม่ ได้ สร้าง บ้านพักครูดังกล่าว จึง บอก เลิก สัญญา เมื่อ วันที่ 23 มกราคม 2524 จ้าง ผู้อื่นสร้าง บ้านพักครู แทน โดย ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น จาก เดิม 73,570 บาทเรียก ค่าปรับ จาก วัน ครบ กำหนด ส่งมอบ งาน ถึง วัน บอก เลิก สัญญาเป็น เวลา 90 วัน เป็น เงิน 39,690 บาท รวม เป็น เงิน ทั้งสิ้น 113,260บาท ขอ ให้ บังคับ จำเลย ชำระ พร้อม ดอกเบี้ย จำเลย ขาดนัด ยื่น คำให้การ และ ขาดนัด พิจารณา ศาลชั้นต้น วินิจฉัย ว่า จำเลย เป็น ฝ่าย ผิด สัญญา สมควร ให้ค่าเสียหาย ที่ เป็น ค่าจ้าง เพิ่ม ขึ้น แต่ ไม่ สมควร ให้ เบี้ยปรับพิพากษา ให้ จำเลย ชำระ เงิน จำนวน 73,570 บาท พร้อม ดอกเบี้ย โจทก์ อุทธรณ์ ว่า โจทก์ มี สิทธิ ได้ รับ เบี้ยปรับ ศาลอุทธรณ์ วินิจฉัย ว่า โจทก์ ไม่ มี สิทธิ ปรับ จำเลย ตาม สัญญาจ้างหมาย จ.2 ข้อ 19(1) เพราะ การ กระทำ ของ จำเลย ไม่ เป็น การ ส่งมอบ งานล่าช้า เนื่องจาก จำเลย ไม่ ได้ ทำ การ ก่อสร้าง เลย พิพากษา ยืน ในผล คำพิพากษา ศาลชั้นต้น โจทก์ ฎีกา ศาลฎีกา โดย มติ ที่ประชุมใหญ่ วินิจฉัย ว่า ตาม สัญญา จ้าง ระหว่างโจทก์ จำเลย เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 ว่า ถ้า จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา จำเลย ยอม ให้ โจทก์ ปรับ เป็น รายวันและ ตาม เอกสาร หมาย จ.2 ก็ ไม่ ปรากฏ ใน ข้อ สัญญา ว่า ถ้า จำเลย ไม่ทำ การ ก่อสร้าง เลย ได้ กำหนด เบี้ยปรับ กัน ไว้ อย่างไร เห็น ว่าค่าปรับ หรือ เบี้ยปรับ ที่ กำหนด ไว้ ใน สัญญา ข้อ 19 เป็น เบี้ยปรับที่ กำหนด ไว้ สำหรับ กรณี ที่ ผู้ รับจ้าง คือ จำเลย ส่งมอบ งาน ล่าช้ากว่า วัน แล้วเสร็จ ตาม สัญญา ซึ่ง มี ความหมาย อยู่ ใน ตัว ว่า จะ ใช้บังคับ เฉพาะ ใน กรณี ที่ จำเลย ได้ ลงมือ ทำงาน แล้ว แต่ การ ก่อสร้างไม่ แล้วเสร็จ ภายใน กำหนด เวลา ที่ ระบุ ไว้ ใน สัญญา ส่วน กรณี ที่จำเลย ไม่ ชำระ หนี้ เลย หรือ ไม่ ลงมือ ทำการ ก่อสร้าง เลย ตาม สัญญาเอกสาร หมาย จ.2 มิได้ กำหนด เบี้ยปรับ ไว้ ดังนั้น โจทก์จึง ไม่ มีสิทธิ ที่ จะ ปรับ จำเลย ตาม สัญญา เอกสาร หมาย จ.2 ข้อ 19 พิพากษา ยืน.(สมประสงค์ พานิชอัตรา-ยนต์ พิรวินิจ-สุรัตน์ ศรีอนุพันธุ์)แหล่งที่มาADMINแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ