ประกาศกระทรวงมหาดไทยประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่จังหวัดราชบุรี อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๓ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๔๓ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองจึงออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ในประกาศนี้อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่า อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการขายปลีก หรือขายส่งหรือทั้งขายปลีกและขายส่งซึ่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันแต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขและอาคารที่มีกิจกรรมหลักเพื่อใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนพื้นที่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่าพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้นโดยไม่ต้องนำพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วย เช่น ห้องน้ำห้องส้วม พื้นที่เก็บสินค้า สำนักงาน ฯลฯระดับพื้นดิน หมายความว่าระดับพื้นดินที่ก่อสร้างกรณีไม่มีการถมดินหรือระดับพื้นดินที่ก่อสร้างกรณีมีการถมดินที่ไม่สูงกว่าระดับถนนที่อยู่ใกล้ที่สุดหรือระดับถนนกรณีมีการถมดินสูงกว่าระดับถนนที่อยู่ใกล้ที่สุดข้อ ๒ การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งให้คำนวณเฉพาะพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้นโดยไม่ต้องนำพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วย เช่น ห้องน้ำห้องส้วม พื้นที่เก็บสินค้า สำนักงาน ฯลฯข้อ ๓ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับในพื้นที่จังหวัดราชบุรีเว้นแต่พื้นที่บริเวณตามกฎกระทรวง ดังต่อไปนี้(๑) กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลหลุมดิน ตำบลโคกหม้อ ตำบลเจดีย์หัก ตำบลพงสวาย ตำบลหน้าเมืองตำบลบ้านไร่ และตำบลดอนตะโก อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี พ.ศ. ๒๕๔๗(๒) กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลท่าผาตำบลลาดบัวขาว ตำบลปากแรต ตำบลเบิกไพร ตำบลบ้านโป่ง ตำบลสวนกล้วย ตำบลหนองกบตำบลหนองอ้อ และตำบลนครชุมน์ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี พ.ศ. ๒๕๔๗(๓) กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลสร้อยฟ้า ตำบลคลองตาคต ตำบลบ้านเลือก ตำบลโพธาราม ตำบลท่าชุมพลตำบลบ้านฆ้อง ตำบลคลองข่อย และตำบลบ้านสิงห์ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี พ.ศ.๒๕๔๗ข้อ ๔ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในจังหวัดราชบุรีเป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง ดังต่อไปนี้(๑) ภายในบริเวณพื้นที่บางส่วนในจังหวัดราชบุรี เว้นแต่บริเวณท้องที่ดังต่อไปนี้๑) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหลักเมือง อำเภอเมืองราชบุรี๒) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลเขางู อำเภอเมืองราชบุรี๓) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลห้วยชินสีห์ อำเภอเมืองราชบุรี๔) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหลุมดิน อำเภอเมืองราชบุรี๕) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลห้วยกระบอก อำเภอบ้านโป่ง๖) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลท่าผา อำเภอบ้านโป่ง๗) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลกระจับ อำเภอบ้านโป่ง๘) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลเบิกไพร อำเภอบ้านโป่ง๙) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลกรับใหญ่ อำเภอบ้านโป่ง๑๐) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลเจ็ดเสมียน อำเภอโพธาราม๑๑) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านเลือก อำเภอโพธาราม๑๒) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลหนองโพ อำเภอโพธาราม๑๓) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลเขาขวาง อำเภอโพธาราม๑๔) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านฆ้อง อำเภอโพธาราม๑๕) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านสิงห์ อำเภอโพธาราม๑๖) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลดอนทราย อำเภอโพธาราม๑๗) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลดำเนินสะดวก อำเภอดำเนินสะดวก๑๘) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลศรีดอนไผ่ อำเภอดำเนินสะดวก๑๙) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบ้านไร่ อำเภอดำเนินสะดวก๒๐) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบัวงาม อำเภอดำเนินสะดวก๒๑) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลประสาทสิทธิ์ อำเภอดำเนินสะดวก๒๒) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลบางแพ อำเภอบางแพ๒๓) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลโพหัก อำเภอบางแพ๒๔) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลปากท่อ อำเภอปากท่อ๒๕) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลทุ่งหลวง อำเภอปากท่อ๒๖) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลจอมบึง อำเภอจอมบึง๒๗) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลด่านทับตะโก อำเภอจอมบึง๒๘) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลวัดเพลง อำเภอวัดเพลง๒๙) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง๓๐) ในท้องที่เขตเทศบาลตำบลชัฎป่าหวาย อำเภอสวนผึ้ง๓๑) ในท้องที่ตำบลท่าราบ อำเภอเมืองราชบุรี๓๒) ในท้องที่ตำบลสามเรือน อำเภอเมืองราชบุรี๓๓) ในท้องที่ตำบลเจดีย์หัก อำเภอเมืองราชบุรี๓๔) ในท้องที่ตำบลดอนตะโก อำเภอเมืองราชบุรี๓๕) ในท้องที่ตำบลสวนกล้วย อำเภอบ้านโป่ง๓๖) ในท้องที่ตำบลดอนกระเบื้อง อำเภอบ้านโป่ง๓๗) ในท้องที่ตำบลดอนกระเบื้อง อำเภอโพธาราม๓๘) ในท้องที่ตำบลหัวโพ อำเภอบางแพ๓๙) ในท้องที่ตำบลวัดแก้ว อำเภอบางแพ๔๐) ในท้องที่ตำบลดอนกรวย อำเภอดำเนินสะดวก๔๑) ในท้องที่ตำบลท่านัด อำเภอดำเนินสะดวก๔๒) ในท้องที่ตำบลดำเนินสะดวก อำเภอดำเนินสะดวก๔๓) ในท้องที่ตำบลขุนพิทักษ์ อำเภอดำเนินสะดวก๔๔) ในท้องที่ตำบลบ่อกระดาน อำเภอปากท่อ๔๕) ในท้องที่ตำบลหนองกระทุ่ม อำเภอปากท่อ๔๖) ในท้องที่ตำบลดอนทราย อำเภอปากท่อ๔๗) ในท้องที่ตำบลวังมะนาว อำเภอปากท่อ๔๘) ในท้องที่ตำบลป่าไก่ อำเภอปากท่อห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันตั้งแต่ ๒๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป(๒) ภายในท้องที่ตาม (๑) ๑) ถึง ๔๘) ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันตั้งแต่ ๒๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป เว้นแต่(ก) กรณีอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่ ๒๐๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดดังต่อไปนี้๑) มีระยะห่างจากเขตเทศบาลเมืองราชบุรี เทศบาลเมืองโพธารามและเทศบาลเมืองบ้านโป่ง ไม่น้อยกว่า ๗ กิโลเมตร๒) ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า๔ ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรและจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า๓)แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร และมีทางคู่ขนานกันกับถนนสาธารณะเชื่อมต่อกับทางเข้าออกของรถยนต์๔) มีที่ว่างไม่น้อยกว่า ๗๐ ใน ๑๐๐ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๕) มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๐.๘ ต่อ ๑๖) มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวน หรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ๒๐๗) มีที่ว่างด้านหน้าของอาคาร ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า๕๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๘) มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๙) อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตรต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน และสถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว๑๐) มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๒๐ ตารางเมตรเศษของ ๒๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๒๐ ตารางเมตร๑๑) ที่พักมูลฝอยต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔ เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน๓ ลูกบาศก์เมตร ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวก(ข)กรณีอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังเกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ต้องเป็นไปตามข้อกำหนด ดังต่อไปนี้๑) มีระยะห่างจากเขตเทศบาลเมืองราชบุรี เทศบาลเมืองโพธารามและเทศบาลเมืองบ้านโป่ง ไม่น้อยกว่า ๗ กิโลเมตร๒)ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๔๐ เมตรและจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า๓) แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตร และมีทางคู่ขนานกันกับถนนสาธารณะเชื่อมต่อกับทางเข้าออกของรถยนต์๔) มีที่ว่างไม่น้อยกว่า ๘๐ ใน ๑๐๐ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๕) มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๐.๘ ต่อ ๑๖) มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวน หรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ๒๐๗) มีที่ว่างด้านหน้าของอาคาร ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า๗๕ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๘) มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๙) อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตรต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน และสถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว๑๐) มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๒๐ ตารางเมตรสำหรับ ๑,๐๐๐ ตารางเมตรแรก ส่วนที่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร ให้คิดในอัตรา ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๔๐ ตารางเมตร เศษของ๔๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร๑๑) ที่พักมูลฝอยต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔ เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน๓ ลูกบาศก์เมตร ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ ๕ ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้มิให้ใช้บังคับแก่อาคารที่มีอยู่ก่อนการใช้บังคับกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารและอาคารที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารในพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ๔ ก่อนหรือในวันที่ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ใช้บังคับแต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๔ข้อ ๖ ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้มิให้ใช้บังคับแก่อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารหรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้นก่อนวันที่ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ใช้บังคับ และยังก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ไม่ได้ข้อ ๗[๑] ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปประกาศณ วันที่ ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๖จารุพงศ์เรืองสุวรรณรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยปริยานุช/ผู้จัดทำ๙ พฤษภาคม ๒๕๕๖อุษมล/ผู้ตรวจ๙ พฤษภาคม ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๕๖ ง/หน้า ๔๒/๗ พฤษภาคม ๒๕๕๖