คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1543/2493หลักกฎหมาย: สัญญาเช่าบ้านซึ่งกำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก 18 เดือนคิดค่าเช่าเดือนละ 100 บาท เมื่อครบกำหนดแล้วจะอยู่ต่อไปต้องคิดเดือนละ 500 บาท ดังนี้เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันกันตามกฎหมาย มิเป็นการขัดหรือฝ่าฝืนต่อ พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ แต่อย่างใดโจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำสัญญาเช่าบ้านของโจทก์ค่าเช่าเดือนละ ๑๐๐ บาท มีกำหนด ๑ ปี ๖ เดือน ถ้าครบกำหนดสัญญาเช่าแล้ว จำเลยไม่ย้ายไปตามคำขอร้องของโจทก์จำเลยยอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ดังสำเนาท้ายฟ้องครั้นครบกำหนด ๑ ปี ๖ เดืนอแล้ว จำเลยไม่ชอบเสียค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง หรือให้ทำสัญญาใหม่ ถ้าไม่ยอมขอให้ขับไล่ ปรากฎตามข้อความในสัญญาเช่าข้อ ๑๐(ก) ระบุไว้ว่า "เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่า ถ้าผู้เช่าไม่ย้ายออกตามคำขอร้องของผู้ให้เช่าแล้ว ผู้เช่ายอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ข้อตกลงเช่นนี้ ศาลแพ่งถือว่าเป็นการเลี่ยงมาตรา ๑๐ แห่ง พ.ร.บ. ควบคุมค่าเช่า ฯ ซึ่งห้ามมิให้ขึ้นค่าเช่าตกเป็นโมฆะพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า สัญญาเช่ารายนี้ทำกันขึ้นครั้งเดียวฉะบับเดียว และข้อตกลง ก.นั้นเป็นข้อหนึ่งแห่งสัญญาไม่ใช่รอยขีดฆ่าตกเดิม อันจะต้องเซ็นนามกำกับดังทีจำเลยต่อสู้สัญญานี้กำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก ๑๘ เดือนคิดเดือนละ ๕๐๐ บา ข้อสัญญาดังนี้หาเป็นการขึ้นค่าเช่าหรือหลีกเลี่ยงบทกฎหมายอย่างใดไม่ เป็นข้อสัญญาที่สุจริตตรงไปตรงมา ไม่เป็นการฝ่าฝืนพ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ จึงพิพากษากลับให้จำเลยชำระค่าเช่าแก่โจทก์ในอัตราเดือนละ ๕๐๐ บาท คำขออื่นบังคับให้ไม่ได้ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าตามข้อตกลงในสัญญาเช่าฉะบับที่พิพาทกันนี้มิได้ขัดหรือฝ่าฝืน พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ แต่อย่างใด เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันตามกฎหมายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1543/2493นายยั่นซัน แซ่ห่อ บุตร ผู้เยาว์ โดยนายเทียนเย้า แซ่ห่อบิดาผู้แทนโดยชอบธรรมโจทก์นายจี่เห่า แซ่อึ้งล. พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ป.พ.พ. ม. 537สัญญาเช่าบ้านซึ่งกำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก 18 เดือนคิดค่าเช่าเดือนละ 100 บาท เมื่อครบกำหนดแล้วจะอยู่ต่อไปต้องคิดเดือนละ 500 บาท ดังนี้เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันกันตามกฎหมาย มิเป็นการขัดหรือฝ่าฝืนต่อ พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ แต่อย่างใดโจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำสัญญาเช่าบ้านของโจทก์ค่าเช่าเดือนละ ๑๐๐ บาท มีกำหนด ๑ ปี ๖ เดือน ถ้าครบกำหนดสัญญาเช่าแล้ว จำเลยไม่ย้ายไปตามคำขอร้องของโจทก์จำเลยยอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ดังสำเนาท้ายฟ้องครั้นครบกำหนด ๑ ปี ๖ เดืนอแล้ว จำเลยไม่ชอบเสียค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง หรือให้ทำสัญญาใหม่ ถ้าไม่ยอมขอให้ขับไล่ ปรากฎตามข้อความในสัญญาเช่าข้อ ๑๐(ก) ระบุไว้ว่า "เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่า ถ้าผู้เช่าไม่ย้ายออกตามคำขอร้องของผู้ให้เช่าแล้ว ผู้เช่ายอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ข้อตกลงเช่นนี้ ศาลแพ่งถือว่าเป็นการเลี่ยงมาตรา ๑๐ แห่ง พ.ร.บ. ควบคุมค่าเช่า ฯ ซึ่งห้ามมิให้ขึ้นค่าเช่าตกเป็นโมฆะพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า สัญญาเช่ารายนี้ทำกันขึ้นครั้งเดียวฉะบับเดียว และข้อตกลง ก.นั้นเป็นข้อหนึ่งแห่งสัญญาไม่ใช่รอยขีดฆ่าตกเดิม อันจะต้องเซ็นนามกำกับดังทีจำเลยต่อสู้สัญญานี้กำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก ๑๘ เดือนคิดเดือนละ ๕๐๐ บา ข้อสัญญาดังนี้หาเป็นการขึ้นค่าเช่าหรือหลีกเลี่ยงบทกฎหมายอย่างใดไม่ เป็นข้อสัญญาที่สุจริตตรงไปตรงมา ไม่เป็นการฝ่าฝืนพ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ จึงพิพากษากลับให้จำเลยชำระค่าเช่าแก่โจทก์ในอัตราเดือนละ ๕๐๐ บาท คำขออื่นบังคับให้ไม่ได้ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าตามข้อตกลงในสัญญาเช่าฉะบับที่พิพาทกันนี้มิได้ขัดหรือฝ่าฝืน พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ แต่อย่างใด เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันตามกฎหมายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย จึงพิพากษายืน(ธรรมบัณฑิต-นนทปัญญา-ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ)ศาลชั้นต้น - นายเชื้อ คงคากุลศาลอุทธรณ์ - หลวงสุทธิภาศนฤพุฒิแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำสัญญาเช่าบ้านของโจทก์ค่าเช่าเดือนละ ๑๐๐ บาท มีกำหนด ๑ ปี ๖ เดือน ถ้าครบกำหนดสัญญาเช่าแล้ว จำเลยไม่ย้ายไปตามคำขอร้องของโจทก์จำเลยยอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ดังสำเนาท้ายฟ้องครั้นครบกำหนด ๑ ปี ๖ เดืนอแล้ว จำเลยไม่ชอบเสียค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง หรือให้ทำสัญญาใหม่ ถ้าไม่ยอมขอให้ขับไล่ ปรากฎตามข้อความในสัญญาเช่าข้อ ๑๐(ก) ระบุไว้ว่า "เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่า ถ้าผู้เช่าไม่ย้ายออกตามคำขอร้องของผู้ให้เช่าแล้ว ผู้เช่ายอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ข้อตกลงเช่นนี้ ศาลแพ่งถือว่าเป็นการเลี่ยงมาตรา ๑๐ แห่ง พ.ร.บ. ควบคุมค่าเช่า ฯ ซึ่งห้ามมิให้ขึ้นค่าเช่าตกเป็นโมฆะพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า สัญญาเช่ารายนี้ทำกันขึ้นครั้งเดียวฉะบับเดียว และข้อตกลง ก.นั้นเป็นข้อหนึ่งแห่งสัญญาไม่ใช่รอยขีดฆ่าตกเดิม อันจะต้องเซ็นนามกำกับดังทีจำเลยต่อสู้สัญญานี้กำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก ๑๘ เดือนคิดเดือนละ ๕๐๐ บา ข้อสัญญาดังนี้หาเป็นการขึ้นค่าเช่าหรือหลีกเลี่ยงบทกฎหมายอย่างใดไม่ เป็นข้อสัญญาที่สุจริตตรงไปตรงมา ไม่เป็นการฝ่าฝืนพ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ จึงพิพากษากลับให้จำเลยชำระค่าเช่าแก่โจทก์ในอัตราเดือนละ ๕๐๐ บาท คำขออื่นบังคับให้ไม่ได้ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าตามข้อตกลงในสัญญาเช่าฉะบับที่พิพาทกันนี้มิได้ขัดหรือฝ่าฝืน พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ แต่อย่างใด เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันตามกฎหมายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1543/2493นายยั่นซัน แซ่ห่อ บุตร ผู้เยาว์ โดยนายเทียนเย้า แซ่ห่อบิดาผู้แทนโดยชอบธรรมโจทก์นายจี่เห่า แซ่อึ้งล. พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ป.พ.พ. ม. 537สัญญาเช่าบ้านซึ่งกำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก 18 เดือนคิดค่าเช่าเดือนละ 100 บาท เมื่อครบกำหนดแล้วจะอยู่ต่อไปต้องคิดเดือนละ 500 บาท ดังนี้เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันกันตามกฎหมาย มิเป็นการขัดหรือฝ่าฝืนต่อ พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ แต่อย่างใดโจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำสัญญาเช่าบ้านของโจทก์ค่าเช่าเดือนละ ๑๐๐ บาท มีกำหนด ๑ ปี ๖ เดือน ถ้าครบกำหนดสัญญาเช่าแล้ว จำเลยไม่ย้ายไปตามคำขอร้องของโจทก์จำเลยยอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ดังสำเนาท้ายฟ้องครั้นครบกำหนด ๑ ปี ๖ เดืนอแล้ว จำเลยไม่ชอบเสียค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระค่าเช่าที่ค้าง หรือให้ทำสัญญาใหม่ ถ้าไม่ยอมขอให้ขับไล่ ปรากฎตามข้อความในสัญญาเช่าข้อ ๑๐(ก) ระบุไว้ว่า "เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่า ถ้าผู้เช่าไม่ย้ายออกตามคำขอร้องของผู้ให้เช่าแล้ว ผู้เช่ายอมให้ค่าเช่าเดือนละ ๕๐๐ บาท ข้อตกลงเช่นนี้ ศาลแพ่งถือว่าเป็นการเลี่ยงมาตรา ๑๐ แห่ง พ.ร.บ. ควบคุมค่าเช่า ฯ ซึ่งห้ามมิให้ขึ้นค่าเช่าตกเป็นโมฆะพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า สัญญาเช่ารายนี้ทำกันขึ้นครั้งเดียวฉะบับเดียว และข้อตกลง ก.นั้นเป็นข้อหนึ่งแห่งสัญญาไม่ใช่รอยขีดฆ่าตกเดิม อันจะต้องเซ็นนามกำกับดังทีจำเลยต่อสู้สัญญานี้กำหนดอัตราค่าเช่าไว้เป็นสองระยะ ๆ แรก ๑๘ เดือนคิดเดือนละ ๕๐๐ บา ข้อสัญญาดังนี้หาเป็นการขึ้นค่าเช่าหรือหลีกเลี่ยงบทกฎหมายอย่างใดไม่ เป็นข้อสัญญาที่สุจริตตรงไปตรงมา ไม่เป็นการฝ่าฝืนพ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าฯ จึงพิพากษากลับให้จำเลยชำระค่าเช่าแก่โจทก์ในอัตราเดือนละ ๕๐๐ บาท คำขออื่นบังคับให้ไม่ได้ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าตามข้อตกลงในสัญญาเช่าฉะบับที่พิพาทกันนี้มิได้ขัดหรือฝ่าฝืน พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ แต่อย่างใด เป็นข้อสัญญาตกลงกันด้วยความสมัครใจมีผลผูกพันตามกฎหมายดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย จึงพิพากษายืน(ธรรมบัณฑิต-นนทปัญญา-ดุลยทรรศน์ปฏิภาณ)ศาลชั้นต้น - นายเชื้อ คงคากุลศาลอุทธรณ์ - หลวงสุทธิภาศนฤพุฒิแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ