คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2281/2537หลักกฎหมาย: เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 แล้ว ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมาหลายงวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินแต่อย่างใด เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วย มาตรา 572 และแม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สินรวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงเฉพาะการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น ฉะนั้นเมื่อจำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วไฟลุกไหม้โดยไม่ปรากฏว่าเป็นความผิดของฝ่ายจำเลย จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อซีตรอง ซีเอ็กซ์ 20 หมายเลขทะเบียน 8 จ-4276 กรุงเทพมหานครพร้อมอุปกรณ์จากโจทก์ในราคาเช่าซื้อ 399,000 บาท ตกลงชำระค่าเช่าซื้อ งวดละเดือน เดือนละ 11,084 บาท รวม 36 งวด กำหนดชำระทุกวันที่ 20 ของเดือน จำเลยที่ 1 ตกลงว่าจำเลยที่ 1 จะรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดิน และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดรวมทั้งอัคคีภัยด้วยในวันเดียวกันนั้นเองจำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ไว้ต่อโจทก์โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม หลังจากทำสัญญาเช่าซื้อแล้วจำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์รวม13 งวด ถึงเดือนมิถุนายน 2531 หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตลอดมา โจทก์มีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างภายใน 30 วัน ครบกำหนดแล้วจำเลยที่ 1 ก็เพิกเฉย โจทก์ได้ให้ทนายความมีหนังสือแจ้งการบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ 2 แล้วขอบังคับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ในสภาพเรียบร้อยใช้การได้ดี หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคาแทนเป็นเงิน399,000 บาท แก่โจทก์ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 88,672 บาท พร้อมทั้งค่าเสียหายในอัตราเดือนละ 11,084 บาทนับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจำเลยทั้งสองให้การทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้ออำพรางการกู้ยืมเงิน จำเลยที่ 2 ค้ำประกันการกู้ยืมเงินจำเลยที่ 1 มิใช่ค้ำประกันการเช่าซื้อของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 ไม่เคยผิดสัญญาชำระหนี้ตลอดเวลาที่ครอบครองรถ จำเลยที่ 1ดูแลรักษารถมาด้วยดี เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2531 เวลาประมาณ18 นาฬิกา จำเลยที่ 1 บุตร 3 คน มารดาและจำเลยที่ 2 ได้ร่วมกันนั่งรถพิพาทไปตามถนนศรีนครินทร์ โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ขับระหว่างรถพิพาทกำลังแล่นปรากฏว่ามีไฟลุกไหม้ขึ้นที่หน้ารถเป็นเหตุให้รถพิพาทถูกไฟลุกไหม้ทั้งคันซึ่งเกิดจากสภาพของตัวรถพิพาทที่โจทก์ต้องรับผิดชอบ เพราะความเสียหายมิได้เกิดจากเหตุภายนอกหรือเกิดจากจำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่มีอำนาจเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงิน254,908 บาท แก่โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยข้อแรกมีว่าสัญญาเช่าซื้อเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินหรือไม่เห็นว่า แม้เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ 300,000 บาท แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมา 13 งวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินดังที่จำเลยทั้งสองฎีกาปัญหาข้อต่อไปมีว่า จำเลยทั้งสองต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์หรือไม่ ปัญหานี้ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่า ขณะที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปนั้นได้เกิดไฟลุกไหม้รถพิพาทเสียหายทั้งคันเห็นว่า เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วยมาตรา 572 แม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สิน รวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น แต่โจทก์มีนายวีรศักดิ์ เอื้ออรุณพานิช มาเบิกความเพียงปากเดียวเฉพาะเรื่องที่จำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น นายวีรศักดิ์หาได้เบิกความถึงไม่ว่าเป็นเพราะความผิดของจำเลยที่ 1 อย่างไรหรือไม่ ในกรณีที่รถพิพาทถูกไฟไหม้ การที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วเกิดไฟลุกไหม้อาจจะเกิดจากสภาพของรถก็ได้ ทั้งไม่ปรากฏว่าฝ่ายจำเลยได้เสี่ยงต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นแต่อย่างใด ดังนั้นจำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีมานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2281/2537บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ เกียรตินาคิน จำกัดโจทก์นาง เบญจ พร ศ รี งาม กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 567, ม. 572 เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 แล้ว ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมาหลายงวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินแต่อย่างใด เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วย มาตรา 572 และแม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สินรวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงเฉพาะการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น ฉะนั้นเมื่อจำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วไฟลุกไหม้โดยไม่ปรากฏว่าเป็นความผิดของฝ่ายจำเลย จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อซีตรอง ซีเอ็กซ์ 20 หมายเลขทะเบียน 8 จ-4276 กรุงเทพมหานครพร้อมอุปกรณ์จากโจทก์ในราคาเช่าซื้อ 399,000 บาท ตกลงชำระค่าเช่าซื้อ งวดละเดือน เดือนละ 11,084 บาท รวม 36 งวด กำหนดชำระทุกวันที่ 20 ของเดือน จำเลยที่ 1 ตกลงว่าจำเลยที่ 1 จะรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดิน และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดรวมทั้งอัคคีภัยด้วยในวันเดียวกันนั้นเองจำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ไว้ต่อโจทก์โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม หลังจากทำสัญญาเช่าซื้อแล้วจำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์รวม13 งวด ถึงเดือนมิถุนายน 2531 หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตลอดมา โจทก์มีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างภายใน 30 วัน ครบกำหนดแล้วจำเลยที่ 1 ก็เพิกเฉย โจทก์ได้ให้ทนายความมีหนังสือแจ้งการบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ 2 แล้วขอบังคับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ในสภาพเรียบร้อยใช้การได้ดี หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคาแทนเป็นเงิน399,000 บาท แก่โจทก์ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 88,672 บาท พร้อมทั้งค่าเสียหายในอัตราเดือนละ 11,084 บาทนับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจำเลยทั้งสองให้การทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้ออำพรางการกู้ยืมเงิน จำเลยที่ 2 ค้ำประกันการกู้ยืมเงินจำเลยที่ 1 มิใช่ค้ำประกันการเช่าซื้อของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 ไม่เคยผิดสัญญาชำระหนี้ตลอดเวลาที่ครอบครองรถ จำเลยที่ 1ดูแลรักษารถมาด้วยดี เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2531 เวลาประมาณ18 นาฬิกา จำเลยที่ 1 บุตร 3 คน มารดาและจำเลยที่ 2 ได้ร่วมกันนั่งรถพิพาทไปตามถนนศรีนครินทร์ โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ขับระหว่างรถพิพาทกำลังแล่นปรากฏว่ามีไฟลุกไหม้ขึ้นที่หน้ารถเป็นเหตุให้รถพิพาทถูกไฟลุกไหม้ทั้งคันซึ่งเกิดจากสภาพของตัวรถพิพาทที่โจทก์ต้องรับผิดชอบ เพราะความเสียหายมิได้เกิดจากเหตุภายนอกหรือเกิดจากจำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่มีอำนาจเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงิน254,908 บาท แก่โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยข้อแรกมีว่าสัญญาเช่าซื้อเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินหรือไม่เห็นว่า แม้เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ 300,000 บาท แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมา 13 งวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินดังที่จำเลยทั้งสองฎีกาปัญหาข้อต่อไปมีว่า จำเลยทั้งสองต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์หรือไม่ ปัญหานี้ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่า ขณะที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปนั้นได้เกิดไฟลุกไหม้รถพิพาทเสียหายทั้งคันเห็นว่า เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วยมาตรา 572 แม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สิน รวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น แต่โจทก์มีนายวีรศักดิ์ เอื้ออรุณพานิช มาเบิกความเพียงปากเดียวเฉพาะเรื่องที่จำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น นายวีรศักดิ์หาได้เบิกความถึงไม่ว่าเป็นเพราะความผิดของจำเลยที่ 1 อย่างไรหรือไม่ ในกรณีที่รถพิพาทถูกไฟไหม้ การที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วเกิดไฟลุกไหม้อาจจะเกิดจากสภาพของรถก็ได้ ทั้งไม่ปรากฏว่าฝ่ายจำเลยได้เสี่ยงต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นแต่อย่างใด ดังนั้นจำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีมานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(ไพโรจน์ คำอ่อน-สมศักดิ์ วิธุรัติ-สมพงษ์ สนธิเณร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) มีปัญหาเกี่ยวกับการตีความในสัญญาเช่าซื้อซึ่งเป็นเอกสารด้วย ข้อตกลงตามสัญญาเช่าซื้อที่ว่า "ผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดีและรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สินรวมทั้งอัคคีภัยด้วย" ศาลฎีกาเห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น ทั้ง ๆ ที่ข้อตกลงก็ไม่มีบอกว่าต้องเป็นความผิดของผู้เช่าซื้อ โดยหลักในการตีความนั้น ศาลมีหน้าที่ที่จะหยั่งทราบเจตนาของคู่สัญญาจากเอกสารนั้นเอง ไม่ใช่ไปเพิ่มเติมข้อความโดยคิดว่าคู่สัญญาคงจะคิดอย่างนั้นอย่างนี้ในขณะที่ทำสัญญานั้น ๆ ถ้อยคำในสัญญามีว่าอย่างไรเมื่อชัดแจ้งไม่เคลือบคลุมแล้ว ก็ต้องถือตามนั้น(Anson,LawofContract,1961,pp.138-139) นอกจากนี้หลักในการตีความในสัญญานั้น ต้องให้เป็นผลยิ่งกว่าไร้ผล (Simpson,Contracts,1954,p247) ในคดีนี้ถ้าหากผู้เช่าซื้อจะต้องรับผิดอยู่แล้วเหตุใดจึงจะมีข้อตกลงกันให้ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดด้วยเล่า (2) ความรับผิดของผู้เช่าซื้อนั้นเป็นความรับผิดเช่นเดียวกับความรับผิดของผู้เช่าทรัพย์สินโดยทั่วไป อาจเป็นการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อให้ทรัพย์สินที่เช่าซื้อนั้นเสียหายอันเป็นมูลหนี้ละเมิด (มาตรา 420) หรือมีตัวบทกฎหมายให้ต้องรับผิดการกระทำละเมิดนั้นอาจเป็นผลมาจากการที่ผู้เช่าหรือผู้เช่าซื้อไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่น ตามมาตรา 552-553,557-558,562 ฯลฯ เป็นต้น ที่ว่ามีตัวบทกฎหมายให้ต้องรับผิดเรียกว่าความรับผิดเด็ดขาดอันเป็นความรับผิดโดยมูลสัญญา (StrictLiabilityinContract) ซึ่งหมายความว่า แม้ผู้เช่าซื้อจะไม่ได้กระทำความผิดโดยไม่มีการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อก็ต้องรับผิดเพราะมีตัวบทกฎหมายให้ต้องรับผิด ความรับผิดประเภทนี้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์โดยทั่วไป เช่น ความรับผิดในความเสียหายที่เกิดจากทรัพย์ซึ่งเป็นความรับผิดเด็ดขาดในหนี้มูลละเมิด ในลักษณะสัญญาก็มีโดยทั่วไป เช่น ความรับผิดตามมาตรา 472,562,616-618 ฯลฯ เป็นต้น ถึงแม้ขนาดเป็นเหตุสุดวิสัยซึ่งโดยหลักย่อมยกเว้นความรับผิดทั้งปวง (Lalou,TraitePratiquedelaResponsabilite,1955.p.224,Salmond,Torts1957,p.572)กฎหมายก็ยังให้ต้องรับผิดอันเป็นหลักกฎหมายที่บัญญัติไว้มีอยู่โดยทั่วไป เช่นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 217,413,439,660,760 ฯลฯ เป็นต้น (3) นอกจากสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะเจาะจง ก็ยังมีสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาอันเป็นข้อตกลงระหว่างคู่กรณี แต่เป็นความผูกพันตามกฎหมาย สิทธิและหน้าที่ตามสัญญาดังกล่าวย่อมเป็นกฎหมายอย่างหนึ่งระหว่างคู่สัญญา(ConventionalLaw)(Salmond,Jurisprudence,1966,pp.114,124)ในการทำสัญญา คู่สัญญาย่อมตกลงกันอย่างไรก็ได้ ในเมื่อข้อตกลงนั้นไม่ขัดต่อกฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศีลธรรมอันดีของประชาชน (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 151) เป็นไปตามหลักความศักดิ์สิทธิ์ของการแสดงเจตนา (primauteautonomiedelavolonte) ไม่ใช่เรื่องที่ศาลจะไปเพิ่มเติมถ้อยคำลงในการแสดงเจตนาของคู่กรณีนั้น แม้คู่สัญญาจะไม่ได้กระทำความผิด ไม่มีความผิดก็ต้องรับผิด ถือว่าสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาเป็นกฎหมายระหว่างคู่สัญญา สัญญามีไว้ว่าให้ต้องรับผิดก็ต้องเป็นไปตามนั้นเป็นความรับผิดเด็ดขาดเกิดจากข้อตกลงโดยมูลสัญญา ถึงขนาดมีเหตุสุดวิสัย ก็ย่อมตกลงให้รับผิดกันได้ ตามกฎหมายบางกรณีก็ยังบัญญัติให้บุคคลต้องรับผิดภายใต้ข้อจำกัดบางประการ เหตุใดจะตกลงในสัญญาให้รับผิดในเมื่อไม่มีความผิด (ไม่ได้กระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ) หรือถึงขนาดมีเหตุสุดวิสัยจะไม่ได้เล่าตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่บันทึกนี้ ศาลฎีกามิได้ให้เหตุผลว่าข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งจำเลยผู้เช่าซื้อต้องรับผิดต่อโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อเพราะเหตุใด เกี่ยวกับการตีความสัญญาเช่าซื้อฉบับนี้ ผู้บันทึกเห็นว่าจำเลยผู้เช่าซื้อต้องรับผิดต่อโจทก์ ผู้ให้เช่าซื้อในการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สิน แม้เหตุนั้นจะเกิดจากเหตุสุดวิสัยด้วยก็ตาม ผู้บันทึกยังเห็นต่อไปด้วยว่า แม้จะมีคำว่า "ทุกชนิด"หรือไม่ก็ตาม ข้อสัญญาก็ยังรวมถึงกรณีความรับผิดเด็ดขาดหรือที่มีเหตุสุดวิสัยด้วย หากจะมีคำว่า "ทุกชนิด" ก็ชัดแจ้งยิ่งขึ้นอย่างไม่มีข้อสงสัย (4) อย่างไรก็ดี ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ศาลฎีกาตั้งข้อสังเกตว่า "การที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วเกิดไฟลุกไหม้อาจเกิดจากสภาพของรถก็ได้" ผู้บันทึกเห็นว่าเมื่อเกิดจากสภาพของรถก็ย่อมเป็นความชำรุดบกพร่องในทรัพย์สินที่เช่าซื้อที่ผู้ให้เช่าซื้อจะต้องรับผิดต่อผู้เช่าซื้อตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 549,472 คดีนี้จำเลยมิได้ฟ้องแย้งโจทก์ยกเหตุที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อคือรถพิพาทชำรุดบกพร่องซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้ให้เช่าซื้อต้องรับผิดต่อจำเลยผู้เช่าซื้อ ไม่ใช่เรื่องที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ตามข้อสัญญาดังกล่าว จึงไม่มีประเด็นว่าโจทก์ต้องรับผิดต่อจำเลยหรือไม่ แต่เหตุที่เกิดขึ้นนี้เป็นเหตุที่โจทก์จะต้องรับผิดต่อจำเลยผู้เช่าซื้อตามบทกฎหมายดังกล่าว ควรที่ศาลจะหยิบยกขึ้นวินิจฉัยโดยเห็นว่าเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5)โดยยกฟ้องโจทก์ในข้อนี้ จะเป็นความเหมาะสมเป็นธรรมยิ่งกว่า ไพจิตรปุญญพันธุ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อซีตรอง ซีเอ็กซ์ 20 หมายเลขทะเบียน 8 จ-4276 กรุงเทพมหานครพร้อมอุปกรณ์จากโจทก์ในราคาเช่าซื้อ 399,000 บาท ตกลงชำระค่าเช่าซื้อ งวดละเดือน เดือนละ 11,084 บาท รวม 36 งวด กำหนดชำระทุกวันที่ 20 ของเดือน จำเลยที่ 1 ตกลงว่าจำเลยที่ 1 จะรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดิน และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดรวมทั้งอัคคีภัยด้วยในวันเดียวกันนั้นเองจำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ไว้ต่อโจทก์โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม หลังจากทำสัญญาเช่าซื้อแล้วจำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์รวม13 งวด ถึงเดือนมิถุนายน 2531 หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตลอดมา โจทก์มีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างภายใน 30 วัน ครบกำหนดแล้วจำเลยที่ 1 ก็เพิกเฉย โจทก์ได้ให้ทนายความมีหนังสือแจ้งการบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ 2 แล้วขอบังคับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ในสภาพเรียบร้อยใช้การได้ดี หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคาแทนเป็นเงิน399,000 บาท แก่โจทก์ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 88,672 บาท พร้อมทั้งค่าเสียหายในอัตราเดือนละ 11,084 บาทนับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจำเลยทั้งสองให้การทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้ออำพรางการกู้ยืมเงิน จำเลยที่ 2 ค้ำประกันการกู้ยืมเงินจำเลยที่ 1 มิใช่ค้ำประกันการเช่าซื้อของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 ไม่เคยผิดสัญญาชำระหนี้ตลอดเวลาที่ครอบครองรถ จำเลยที่ 1ดูแลรักษารถมาด้วยดี เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2531 เวลาประมาณ18 นาฬิกา จำเลยที่ 1 บุตร 3 คน มารดาและจำเลยที่ 2 ได้ร่วมกันนั่งรถพิพาทไปตามถนนศรีนครินทร์ โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ขับระหว่างรถพิพาทกำลังแล่นปรากฏว่ามีไฟลุกไหม้ขึ้นที่หน้ารถเป็นเหตุให้รถพิพาทถูกไฟลุกไหม้ทั้งคันซึ่งเกิดจากสภาพของตัวรถพิพาทที่โจทก์ต้องรับผิดชอบ เพราะความเสียหายมิได้เกิดจากเหตุภายนอกหรือเกิดจากจำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่มีอำนาจเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงิน254,908 บาท แก่โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยข้อแรกมีว่าสัญญาเช่าซื้อเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินหรือไม่เห็นว่า แม้เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ 300,000 บาท แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมา 13 งวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินดังที่จำเลยทั้งสองฎีกาปัญหาข้อต่อไปมีว่า จำเลยทั้งสองต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์หรือไม่ ปัญหานี้ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่า ขณะที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปนั้นได้เกิดไฟลุกไหม้รถพิพาทเสียหายทั้งคันเห็นว่า เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วยมาตรา 572 แม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สิน รวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น แต่โจทก์มีนายวีรศักดิ์ เอื้ออรุณพานิช มาเบิกความเพียงปากเดียวเฉพาะเรื่องที่จำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น นายวีรศักดิ์หาได้เบิกความถึงไม่ว่าเป็นเพราะความผิดของจำเลยที่ 1 อย่างไรหรือไม่ ในกรณีที่รถพิพาทถูกไฟไหม้ การที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วเกิดไฟลุกไหม้อาจจะเกิดจากสภาพของรถก็ได้ ทั้งไม่ปรากฏว่าฝ่ายจำเลยได้เสี่ยงต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นแต่อย่างใด ดังนั้นจำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีมานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2281/2537บริษัท เงินทุนหลักทรัพย์ เกียรตินาคิน จำกัดโจทก์นาง เบญจ พร ศ รี งาม กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 567, ม. 572 เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 แล้ว ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมาหลายงวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินแต่อย่างใด เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วย มาตรา 572 และแม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สินรวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงเฉพาะการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น ฉะนั้นเมื่อจำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วไฟลุกไหม้โดยไม่ปรากฏว่าเป็นความผิดของฝ่ายจำเลย จำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ยี่ห้อซีตรอง ซีเอ็กซ์ 20 หมายเลขทะเบียน 8 จ-4276 กรุงเทพมหานครพร้อมอุปกรณ์จากโจทก์ในราคาเช่าซื้อ 399,000 บาท ตกลงชำระค่าเช่าซื้อ งวดละเดือน เดือนละ 11,084 บาท รวม 36 งวด กำหนดชำระทุกวันที่ 20 ของเดือน จำเลยที่ 1 ตกลงว่าจำเลยที่ 1 จะรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดิน และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดรวมทั้งอัคคีภัยด้วยในวันเดียวกันนั้นเองจำเลยที่ 2 ได้ทำสัญญาค้ำประกันจำเลยที่ 1 ไว้ต่อโจทก์โดยยอมรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม หลังจากทำสัญญาเช่าซื้อแล้วจำเลยที่ 1 ได้ชำระค่าเช่าซื้อให้โจทก์รวม13 งวด ถึงเดือนมิถุนายน 2531 หลังจากนั้นจำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตลอดมา โจทก์มีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างภายใน 30 วัน ครบกำหนดแล้วจำเลยที่ 1 ก็เพิกเฉย โจทก์ได้ให้ทนายความมีหนังสือแจ้งการบอกเลิกสัญญาไปยังจำเลยที่ 2 แล้วขอบังคับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันส่งมอบรถยนต์ที่เช่าซื้อคืนโจทก์ในสภาพเรียบร้อยใช้การได้ดี หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคาแทนเป็นเงิน399,000 บาท แก่โจทก์ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน 88,672 บาท พร้อมทั้งค่าเสียหายในอัตราเดือนละ 11,084 บาทนับแต่วันถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจำเลยทั้งสองให้การทำนองเดียวกันว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้ออำพรางการกู้ยืมเงิน จำเลยที่ 2 ค้ำประกันการกู้ยืมเงินจำเลยที่ 1 มิใช่ค้ำประกันการเช่าซื้อของจำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 ไม่เคยผิดสัญญาชำระหนี้ตลอดเวลาที่ครอบครองรถ จำเลยที่ 1ดูแลรักษารถมาด้วยดี เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2531 เวลาประมาณ18 นาฬิกา จำเลยที่ 1 บุตร 3 คน มารดาและจำเลยที่ 2 ได้ร่วมกันนั่งรถพิพาทไปตามถนนศรีนครินทร์ โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ขับระหว่างรถพิพาทกำลังแล่นปรากฏว่ามีไฟลุกไหม้ขึ้นที่หน้ารถเป็นเหตุให้รถพิพาทถูกไฟลุกไหม้ทั้งคันซึ่งเกิดจากสภาพของตัวรถพิพาทที่โจทก์ต้องรับผิดชอบ เพราะความเสียหายมิได้เกิดจากเหตุภายนอกหรือเกิดจากจำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิด โจทก์ไม่มีอำนาจเรียกค่าเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้เงิน254,908 บาท แก่โจทก์ คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยกจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยข้อแรกมีว่าสัญญาเช่าซื้อเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินหรือไม่เห็นว่า แม้เดิมจำเลยที่ 1 มีเจตนาที่จะกู้ยืมเงินจากโจทก์เพื่อนำมาชำระค่าซื้อรถพิพาทที่ยังขาดอยู่ 300,000 บาท แต่เมื่อโจทก์ต้องการให้โอนกรรมสิทธิ์ในรถพิพาทให้เป็นของโจทก์ก่อนแล้วให้จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทกับโจทก์ จำเลยที่ 1 ก็ได้ยินยอมตกลงตามความประสงค์ของโจทก์ โดยได้มีการทำหนังสือสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ตามสัญญาเช่าซื้อเอกสารหมาย จ.4ทั้งจำเลยที่ 1 ก็ได้ผ่อนชำระเงินค่าเช่าซื้อมา 13 งวด ย่อมถือว่าคู่กรณีมีเจตนาทำสัญญาเช่าซื้อกัน สัญญาเช่าซื้อจึงมิใช่เป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินดังที่จำเลยทั้งสองฎีกาปัญหาข้อต่อไปมีว่า จำเลยทั้งสองต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์หรือไม่ ปัญหานี้ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่า ขณะที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปนั้นได้เกิดไฟลุกไหม้รถพิพาทเสียหายทั้งคันเห็นว่า เมื่อรถพิพาทอันเป็นทรัพย์สินที่เช่าซื้อเสียหายไปทั้งคันสัญญาเช่าซื้อรถพิพาทย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 567 ประกอบด้วยมาตรา 572 แม้สัญญาเช่าซื้อมีข้อตกลงว่าผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดี และรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สิน รวมทั้งอัคคีภัยด้วย แต่ข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น แต่โจทก์มีนายวีรศักดิ์ เอื้ออรุณพานิช มาเบิกความเพียงปากเดียวเฉพาะเรื่องที่จำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าซื้อเท่านั้น นายวีรศักดิ์หาได้เบิกความถึงไม่ว่าเป็นเพราะความผิดของจำเลยที่ 1 อย่างไรหรือไม่ ในกรณีที่รถพิพาทถูกไฟไหม้ การที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วเกิดไฟลุกไหม้อาจจะเกิดจากสภาพของรถก็ได้ ทั้งไม่ปรากฏว่าฝ่ายจำเลยได้เสี่ยงต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นแต่อย่างใด ดังนั้นจำเลยทั้งสองจึงไม่ต้องรับผิดชำระราคารถพิพาทให้โจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีมานั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังขึ้น"พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(ไพโรจน์ คำอ่อน-สมศักดิ์ วิธุรัติ-สมพงษ์ สนธิเณร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ(1) มีปัญหาเกี่ยวกับการตีความในสัญญาเช่าซื้อซึ่งเป็นเอกสารด้วย ข้อตกลงตามสัญญาเช่าซื้อที่ว่า "ผู้เช่าซื้อจะต้องรักษาทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีการซ่อมแซมที่ดีและรับผิดชอบแต่ผู้เดียวสำหรับการเสี่ยงต่อการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สินรวมทั้งอัคคีภัยด้วย" ศาลฎีกาเห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งผู้เช่าซื้อต้องรับผิดเท่านั้น ทั้ง ๆ ที่ข้อตกลงก็ไม่มีบอกว่าต้องเป็นความผิดของผู้เช่าซื้อ โดยหลักในการตีความนั้น ศาลมีหน้าที่ที่จะหยั่งทราบเจตนาของคู่สัญญาจากเอกสารนั้นเอง ไม่ใช่ไปเพิ่มเติมข้อความโดยคิดว่าคู่สัญญาคงจะคิดอย่างนั้นอย่างนี้ในขณะที่ทำสัญญานั้น ๆ ถ้อยคำในสัญญามีว่าอย่างไรเมื่อชัดแจ้งไม่เคลือบคลุมแล้ว ก็ต้องถือตามนั้น(Anson,LawofContract,1961,pp.138-139) นอกจากนี้หลักในการตีความในสัญญานั้น ต้องให้เป็นผลยิ่งกว่าไร้ผล (Simpson,Contracts,1954,p247) ในคดีนี้ถ้าหากผู้เช่าซื้อจะต้องรับผิดอยู่แล้วเหตุใดจึงจะมีข้อตกลงกันให้ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดด้วยเล่า (2) ความรับผิดของผู้เช่าซื้อนั้นเป็นความรับผิดเช่นเดียวกับความรับผิดของผู้เช่าทรัพย์สินโดยทั่วไป อาจเป็นการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อให้ทรัพย์สินที่เช่าซื้อนั้นเสียหายอันเป็นมูลหนี้ละเมิด (มาตรา 420) หรือมีตัวบทกฎหมายให้ต้องรับผิดการกระทำละเมิดนั้นอาจเป็นผลมาจากการที่ผู้เช่าหรือผู้เช่าซื้อไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้เช่น ตามมาตรา 552-553,557-558,562 ฯลฯ เป็นต้น ที่ว่ามีตัวบทกฎหมายให้ต้องรับผิดเรียกว่าความรับผิดเด็ดขาดอันเป็นความรับผิดโดยมูลสัญญา (StrictLiabilityinContract) ซึ่งหมายความว่า แม้ผู้เช่าซื้อจะไม่ได้กระทำความผิดโดยไม่มีการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อก็ต้องรับผิดเพราะมีตัวบทกฎหมายให้ต้องรับผิด ความรับผิดประเภทนี้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์โดยทั่วไป เช่น ความรับผิดในความเสียหายที่เกิดจากทรัพย์ซึ่งเป็นความรับผิดเด็ดขาดในหนี้มูลละเมิด ในลักษณะสัญญาก็มีโดยทั่วไป เช่น ความรับผิดตามมาตรา 472,562,616-618 ฯลฯ เป็นต้น ถึงแม้ขนาดเป็นเหตุสุดวิสัยซึ่งโดยหลักย่อมยกเว้นความรับผิดทั้งปวง (Lalou,TraitePratiquedelaResponsabilite,1955.p.224,Salmond,Torts1957,p.572)กฎหมายก็ยังให้ต้องรับผิดอันเป็นหลักกฎหมายที่บัญญัติไว้มีอยู่โดยทั่วไป เช่นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 217,413,439,660,760 ฯลฯ เป็นต้น (3) นอกจากสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะเจาะจง ก็ยังมีสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาอันเป็นข้อตกลงระหว่างคู่กรณี แต่เป็นความผูกพันตามกฎหมาย สิทธิและหน้าที่ตามสัญญาดังกล่าวย่อมเป็นกฎหมายอย่างหนึ่งระหว่างคู่สัญญา(ConventionalLaw)(Salmond,Jurisprudence,1966,pp.114,124)ในการทำสัญญา คู่สัญญาย่อมตกลงกันอย่างไรก็ได้ ในเมื่อข้อตกลงนั้นไม่ขัดต่อกฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยศีลธรรมอันดีของประชาชน (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 151) เป็นไปตามหลักความศักดิ์สิทธิ์ของการแสดงเจตนา (primauteautonomiedelavolonte) ไม่ใช่เรื่องที่ศาลจะไปเพิ่มเติมถ้อยคำลงในการแสดงเจตนาของคู่กรณีนั้น แม้คู่สัญญาจะไม่ได้กระทำความผิด ไม่มีความผิดก็ต้องรับผิด ถือว่าสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาเป็นกฎหมายระหว่างคู่สัญญา สัญญามีไว้ว่าให้ต้องรับผิดก็ต้องเป็นไปตามนั้นเป็นความรับผิดเด็ดขาดเกิดจากข้อตกลงโดยมูลสัญญา ถึงขนาดมีเหตุสุดวิสัย ก็ย่อมตกลงให้รับผิดกันได้ ตามกฎหมายบางกรณีก็ยังบัญญัติให้บุคคลต้องรับผิดภายใต้ข้อจำกัดบางประการ เหตุใดจะตกลงในสัญญาให้รับผิดในเมื่อไม่มีความผิด (ไม่ได้กระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ) หรือถึงขนาดมีเหตุสุดวิสัยจะไม่ได้เล่าตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับที่บันทึกนี้ ศาลฎีกามิได้ให้เหตุผลว่าข้อตกลงดังกล่าวย่อมหมายถึงการสูญหายหรือเสียหายซึ่งจำเลยผู้เช่าซื้อต้องรับผิดต่อโจทก์ผู้ให้เช่าซื้อเพราะเหตุใด เกี่ยวกับการตีความสัญญาเช่าซื้อฉบับนี้ ผู้บันทึกเห็นว่าจำเลยผู้เช่าซื้อต้องรับผิดต่อโจทก์ ผู้ให้เช่าซื้อในการสูญหายหรือเสียหายทุกชนิดของทรัพย์สิน แม้เหตุนั้นจะเกิดจากเหตุสุดวิสัยด้วยก็ตาม ผู้บันทึกยังเห็นต่อไปด้วยว่า แม้จะมีคำว่า "ทุกชนิด"หรือไม่ก็ตาม ข้อสัญญาก็ยังรวมถึงกรณีความรับผิดเด็ดขาดหรือที่มีเหตุสุดวิสัยด้วย หากจะมีคำว่า "ทุกชนิด" ก็ชัดแจ้งยิ่งขึ้นอย่างไม่มีข้อสงสัย (4) อย่างไรก็ดี ตามคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับนี้ ศาลฎีกาตั้งข้อสังเกตว่า "การที่จำเลยที่ 2 ขับรถพิพาทไปแล้วเกิดไฟลุกไหม้อาจเกิดจากสภาพของรถก็ได้" ผู้บันทึกเห็นว่าเมื่อเกิดจากสภาพของรถก็ย่อมเป็นความชำรุดบกพร่องในทรัพย์สินที่เช่าซื้อที่ผู้ให้เช่าซื้อจะต้องรับผิดต่อผู้เช่าซื้อตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 549,472 คดีนี้จำเลยมิได้ฟ้องแย้งโจทก์ยกเหตุที่ทรัพย์สินที่เช่าซื้อคือรถพิพาทชำรุดบกพร่องซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้ให้เช่าซื้อต้องรับผิดต่อจำเลยผู้เช่าซื้อ ไม่ใช่เรื่องที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อโจทก์ตามข้อสัญญาดังกล่าว จึงไม่มีประเด็นว่าโจทก์ต้องรับผิดต่อจำเลยหรือไม่ แต่เหตุที่เกิดขึ้นนี้เป็นเหตุที่โจทก์จะต้องรับผิดต่อจำเลยผู้เช่าซื้อตามบทกฎหมายดังกล่าว ควรที่ศาลจะหยิบยกขึ้นวินิจฉัยโดยเห็นว่าเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(5)โดยยกฟ้องโจทก์ในข้อนี้ จะเป็นความเหมาะสมเป็นธรรมยิ่งกว่า ไพจิตรปุญญพันธุ์