คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6/2516หลักกฎหมาย: ฟ้องแย้งของจำเลยที่ขอให้ตั้งผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบว่าใครเป็นหนี้ใครเท่าใดเป็นเรื่องจำเลยแสวงหาหลักฐานเพื่อสู้คดี มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้งโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ได้ทำสัญญากับโจทก์เพื่อดำเนินกิจการธนาคารสาขาเป็นตัวแทนของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ทำผิดสัญญา มีการจ่ายเงินให้กู้ยืมและให้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นลูกหนี้ที่เรียกเก็บไม่ได้ และไม่สามารถบังคับให้ชำระหนี้ได้เป็นเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาท จำเลยที่ ๑ ต้องรับผิดใช้ให้แก่โจทก์ จำเลยที่ ๒เป็นกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๓ ที่ ๔ ได้จดทะเบียนจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันการที่จำเลยที่ ๑ จะต้องรับผิดใช้เงินแก่โจทก์สำหรับความเสียหายทั้งปวงตามสัญญา จึงขอบังคับให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันชำระเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาทให้แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ให้การปฏิเสธความรับผิด และอ้างว่า ตามสัญญาโจทก์ต้องแบ่งผลกำไรให้จำเลยที่ ๑ แต่โจทก์ไม่เคยแบ่งให้จำเลยที่ ๑ เลย จำเลยที่ ๑ยังมีส่วนจะได้เงินจากโจทก์อยู่เป็นจำนวนมาก นอกจากนั้นจำเลยที่ ๑ ยังถือหุ้นอยู่ในธนาคารโจทก์เป็นจำนวนมาก และมีเงินฝากอยู่ ทั้งโจทก์ไม่ได้คิดแบ่งเงินปันผลในหุ้นที่ถือโดยถูกต้องและครบถ้วนเชื่อแน่ว่าคิดบัญชีหักกลบลบกันแล้ว โจทก์จะต้องใช้เงินแก่โจทก์ จึงถือได้ว่าไม่มีหนี้ที่จะต้องรับผิดตามฟ้อง และฟ้องแย้งว่าขอให้ตั้งหัวหน้ากองหมายหรือหัวหน้ากองบังคับคดีล้มละลายหรือบุคคลอื่นที่มีวุฒิทางบัญชีเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์ เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบและใครเป็นหนี้ใครเท่าใด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การของจำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ส่วนฟ้องแย้งนั้นไม่มีเหตุผลตามกฎหมายที่จะดำเนินการกับโจทก์เช่นนั้นได้ จึงไม่รับฟ้องแย้ง จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ อุทธรณ์คำสั่งขอให้รับฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้ออ้างที่จำเลยว่าเป็นฟ้องแย้งนั้นก็คือ เรื่องขอให้ตั้งบุคคลตามที่ระบุขอมาดังกล่าว เพื่อตรวจสอบสมุดบัญชีและเอกสารของธนาคารสาขาสำเพ็งและธนาคารโจทก์ที่สำนักงานใหญ่ เพื่อแสดงผลว่าจำเลยไม่เป็นหนี้โจทก์ตามที่โจทก์ฟ้องซึ่งจำเลยปฏิเสธความรับผิด การที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์อย่างไรนั้น เป็นหน้าที่โจทก์ที่จะต้องนำสืบ และเมื่อจำเลยปฏิเสธความรับผิด ก็เป็นหน้าที่ของจำเลยจะนำสืบหักล้างข้ออ้างของโจทก์แต่เหตุที่จำเลยอ้างเป็นฟ้องแย้งมานั้น เห็นได้ชัดว่าเป็นเรื่องที่จำเลยจะแสวงหาหลักฐานเพื่อต่อสู้คดีของจำเลยนั่นเอง มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้ง พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6/2516ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด โดยนายชวน รัตนรักษ์ กรรมการผู้จัดการโจทก์บริษัทยี.แอส.พูลาซิงห์ ทรัสต์ จำกัด ที่ 1 นายซูเอสซิงค์ จาวลา ที่2นายองค์การซิงห์ จาวลา ที่ 3 นายสุรมัต จาวลา ที่ 4จำเลย ป.วิ.พ. ม. 1 (3), ม. 177ฟ้องแย้งของจำเลยที่ขอให้ตั้งผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบว่าใครเป็นหนี้ใครเท่าใดเป็นเรื่องจำเลยแสวงหาหลักฐานเพื่อสู้คดี มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้งโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ได้ทำสัญญากับโจทก์เพื่อดำเนินกิจการธนาคารสาขาเป็นตัวแทนของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ทำผิดสัญญา มีการจ่ายเงินให้กู้ยืมและให้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นลูกหนี้ที่เรียกเก็บไม่ได้ และไม่สามารถบังคับให้ชำระหนี้ได้เป็นเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาท จำเลยที่ ๑ ต้องรับผิดใช้ให้แก่โจทก์ จำเลยที่ ๒เป็นกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๓ ที่ ๔ ได้จดทะเบียนจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันการที่จำเลยที่ ๑ จะต้องรับผิดใช้เงินแก่โจทก์สำหรับความเสียหายทั้งปวงตามสัญญา จึงขอบังคับให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันชำระเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาทให้แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ให้การปฏิเสธความรับผิด และอ้างว่า ตามสัญญาโจทก์ต้องแบ่งผลกำไรให้จำเลยที่ ๑ แต่โจทก์ไม่เคยแบ่งให้จำเลยที่ ๑ เลย จำเลยที่ ๑ยังมีส่วนจะได้เงินจากโจทก์อยู่เป็นจำนวนมาก นอกจากนั้นจำเลยที่ ๑ ยังถือหุ้นอยู่ในธนาคารโจทก์เป็นจำนวนมาก และมีเงินฝากอยู่ ทั้งโจทก์ไม่ได้คิดแบ่งเงินปันผลในหุ้นที่ถือโดยถูกต้องและครบถ้วนเชื่อแน่ว่าคิดบัญชีหักกลบลบกันแล้ว โจทก์จะต้องใช้เงินแก่โจทก์ จึงถือได้ว่าไม่มีหนี้ที่จะต้องรับผิดตามฟ้อง และฟ้องแย้งว่าขอให้ตั้งหัวหน้ากองหมายหรือหัวหน้ากองบังคับคดีล้มละลายหรือบุคคลอื่นที่มีวุฒิทางบัญชีเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์ เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบและใครเป็นหนี้ใครเท่าใด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การของจำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ส่วนฟ้องแย้งนั้นไม่มีเหตุผลตามกฎหมายที่จะดำเนินการกับโจทก์เช่นนั้นได้ จึงไม่รับฟ้องแย้ง จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ อุทธรณ์คำสั่งขอให้รับฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้ออ้างที่จำเลยว่าเป็นฟ้องแย้งนั้นก็คือ เรื่องขอให้ตั้งบุคคลตามที่ระบุขอมาดังกล่าว เพื่อตรวจสอบสมุดบัญชีและเอกสารของธนาคารสาขาสำเพ็งและธนาคารโจทก์ที่สำนักงานใหญ่ เพื่อแสดงผลว่าจำเลยไม่เป็นหนี้โจทก์ตามที่โจทก์ฟ้องซึ่งจำเลยปฏิเสธความรับผิด การที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์อย่างไรนั้น เป็นหน้าที่โจทก์ที่จะต้องนำสืบ และเมื่อจำเลยปฏิเสธความรับผิด ก็เป็นหน้าที่ของจำเลยจะนำสืบหักล้างข้ออ้างของโจทก์แต่เหตุที่จำเลยอ้างเป็นฟ้องแย้งมานั้น เห็นได้ชัดว่าเป็นเรื่องที่จำเลยจะแสวงหาหลักฐานเพื่อต่อสู้คดีของจำเลยนั่นเอง มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้ง พิพากษายืน(สนับ คัมภีรยส-วิกรม เมาลานนท์-สุธี ชอบธรรม)ศาลแพ่ง - นายทวี กสิยพงศ์ศาลอุทธรณ์ - นายไพโรจน์ ไวกาสีแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ได้ทำสัญญากับโจทก์เพื่อดำเนินกิจการธนาคารสาขาเป็นตัวแทนของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ทำผิดสัญญา มีการจ่ายเงินให้กู้ยืมและให้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นลูกหนี้ที่เรียกเก็บไม่ได้ และไม่สามารถบังคับให้ชำระหนี้ได้เป็นเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาท จำเลยที่ ๑ ต้องรับผิดใช้ให้แก่โจทก์ จำเลยที่ ๒เป็นกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๓ ที่ ๔ ได้จดทะเบียนจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันการที่จำเลยที่ ๑ จะต้องรับผิดใช้เงินแก่โจทก์สำหรับความเสียหายทั้งปวงตามสัญญา จึงขอบังคับให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันชำระเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาทให้แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ให้การปฏิเสธความรับผิด และอ้างว่า ตามสัญญาโจทก์ต้องแบ่งผลกำไรให้จำเลยที่ ๑ แต่โจทก์ไม่เคยแบ่งให้จำเลยที่ ๑ เลย จำเลยที่ ๑ยังมีส่วนจะได้เงินจากโจทก์อยู่เป็นจำนวนมาก นอกจากนั้นจำเลยที่ ๑ ยังถือหุ้นอยู่ในธนาคารโจทก์เป็นจำนวนมาก และมีเงินฝากอยู่ ทั้งโจทก์ไม่ได้คิดแบ่งเงินปันผลในหุ้นที่ถือโดยถูกต้องและครบถ้วนเชื่อแน่ว่าคิดบัญชีหักกลบลบกันแล้ว โจทก์จะต้องใช้เงินแก่โจทก์ จึงถือได้ว่าไม่มีหนี้ที่จะต้องรับผิดตามฟ้อง และฟ้องแย้งว่าขอให้ตั้งหัวหน้ากองหมายหรือหัวหน้ากองบังคับคดีล้มละลายหรือบุคคลอื่นที่มีวุฒิทางบัญชีเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์ เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบและใครเป็นหนี้ใครเท่าใด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การของจำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ส่วนฟ้องแย้งนั้นไม่มีเหตุผลตามกฎหมายที่จะดำเนินการกับโจทก์เช่นนั้นได้ จึงไม่รับฟ้องแย้ง จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ อุทธรณ์คำสั่งขอให้รับฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้ออ้างที่จำเลยว่าเป็นฟ้องแย้งนั้นก็คือ เรื่องขอให้ตั้งบุคคลตามที่ระบุขอมาดังกล่าว เพื่อตรวจสอบสมุดบัญชีและเอกสารของธนาคารสาขาสำเพ็งและธนาคารโจทก์ที่สำนักงานใหญ่ เพื่อแสดงผลว่าจำเลยไม่เป็นหนี้โจทก์ตามที่โจทก์ฟ้องซึ่งจำเลยปฏิเสธความรับผิด การที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์อย่างไรนั้น เป็นหน้าที่โจทก์ที่จะต้องนำสืบ และเมื่อจำเลยปฏิเสธความรับผิด ก็เป็นหน้าที่ของจำเลยจะนำสืบหักล้างข้ออ้างของโจทก์แต่เหตุที่จำเลยอ้างเป็นฟ้องแย้งมานั้น เห็นได้ชัดว่าเป็นเรื่องที่จำเลยจะแสวงหาหลักฐานเพื่อต่อสู้คดีของจำเลยนั่นเอง มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้ง พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6/2516ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด โดยนายชวน รัตนรักษ์ กรรมการผู้จัดการโจทก์บริษัทยี.แอส.พูลาซิงห์ ทรัสต์ จำกัด ที่ 1 นายซูเอสซิงค์ จาวลา ที่2นายองค์การซิงห์ จาวลา ที่ 3 นายสุรมัต จาวลา ที่ 4จำเลย ป.วิ.พ. ม. 1 (3), ม. 177ฟ้องแย้งของจำเลยที่ขอให้ตั้งผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบว่าใครเป็นหนี้ใครเท่าใดเป็นเรื่องจำเลยแสวงหาหลักฐานเพื่อสู้คดี มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้งโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ได้ทำสัญญากับโจทก์เพื่อดำเนินกิจการธนาคารสาขาเป็นตัวแทนของโจทก์ จำเลยที่ ๑ ทำผิดสัญญา มีการจ่ายเงินให้กู้ยืมและให้เบิกเงินเกินบัญชีเป็นลูกหนี้ที่เรียกเก็บไม่ได้ และไม่สามารถบังคับให้ชำระหนี้ได้เป็นเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาท จำเลยที่ ๑ ต้องรับผิดใช้ให้แก่โจทก์ จำเลยที่ ๒เป็นกรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๓ ที่ ๔ ได้จดทะเบียนจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันการที่จำเลยที่ ๑ จะต้องรับผิดใช้เงินแก่โจทก์สำหรับความเสียหายทั้งปวงตามสัญญา จึงขอบังคับให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันชำระเงิน ๑๓,๓๖๑,๓๙๐ บาทให้แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ให้การปฏิเสธความรับผิด และอ้างว่า ตามสัญญาโจทก์ต้องแบ่งผลกำไรให้จำเลยที่ ๑ แต่โจทก์ไม่เคยแบ่งให้จำเลยที่ ๑ เลย จำเลยที่ ๑ยังมีส่วนจะได้เงินจากโจทก์อยู่เป็นจำนวนมาก นอกจากนั้นจำเลยที่ ๑ ยังถือหุ้นอยู่ในธนาคารโจทก์เป็นจำนวนมาก และมีเงินฝากอยู่ ทั้งโจทก์ไม่ได้คิดแบ่งเงินปันผลในหุ้นที่ถือโดยถูกต้องและครบถ้วนเชื่อแน่ว่าคิดบัญชีหักกลบลบกันแล้ว โจทก์จะต้องใช้เงินแก่โจทก์ จึงถือได้ว่าไม่มีหนี้ที่จะต้องรับผิดตามฟ้อง และฟ้องแย้งว่าขอให้ตั้งหัวหน้ากองหมายหรือหัวหน้ากองบังคับคดีล้มละลายหรือบุคคลอื่นที่มีวุฒิทางบัญชีเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีและเอกสารของธนาคารโจทก์ เพื่อแสดงผลความรับผิดชอบและใครเป็นหนี้ใครเท่าใด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำให้การของจำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ส่วนฟ้องแย้งนั้นไม่มีเหตุผลตามกฎหมายที่จะดำเนินการกับโจทก์เช่นนั้นได้ จึงไม่รับฟ้องแย้ง จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ อุทธรณ์คำสั่งขอให้รับฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้ออ้างที่จำเลยว่าเป็นฟ้องแย้งนั้นก็คือ เรื่องขอให้ตั้งบุคคลตามที่ระบุขอมาดังกล่าว เพื่อตรวจสอบสมุดบัญชีและเอกสารของธนาคารสาขาสำเพ็งและธนาคารโจทก์ที่สำนักงานใหญ่ เพื่อแสดงผลว่าจำเลยไม่เป็นหนี้โจทก์ตามที่โจทก์ฟ้องซึ่งจำเลยปฏิเสธความรับผิด การที่โจทก์ฟ้องให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์อย่างไรนั้น เป็นหน้าที่โจทก์ที่จะต้องนำสืบ และเมื่อจำเลยปฏิเสธความรับผิด ก็เป็นหน้าที่ของจำเลยจะนำสืบหักล้างข้ออ้างของโจทก์แต่เหตุที่จำเลยอ้างเป็นฟ้องแย้งมานั้น เห็นได้ชัดว่าเป็นเรื่องที่จำเลยจะแสวงหาหลักฐานเพื่อต่อสู้คดีของจำเลยนั่นเอง มิใช่เป็นการเสนอข้อหาต่อศาลไม่ถือว่าเป็นฟ้องแย้ง พิพากษายืน(สนับ คัมภีรยส-วิกรม เมาลานนท์-สุธี ชอบธรรม)ศาลแพ่ง - นายทวี กสิยพงศ์ศาลอุทธรณ์ - นายไพโรจน์ ไวกาสีแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ