คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4953/2538หลักกฎหมาย: เจ้าพนักงานที่ดินได้ประเมินราคาที่ดินของจำเลยที่2คิดเป็นเงิน1,404,000บาทการที่เจ้าพนักงานบังคับคดีอนุญาตให้ขายในราคา75,000บาทในการขายทอดตลาดครั้งแรกแม้ได้ตีราคาในขณะยึดไว้65,500บาทก็เป็นการขายทอดตลาดโดยรวบรัดและต่ำกว่าราคาที่แท้จริงมากจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายคดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ชำระหนี้ตาม สัญญา ยืม และ สัญญาค้ำประกัน ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1ชำระหนี้ โจทก์ 17,500 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ 15 ต่อ ปี หาก จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ ไม่ครบ ให้ บังคับ ชำระหนี้ จาก จำเลย ที่ 2 จน ครบแต่ จำเลย ทั้ง สอง ไม่ชำระ โจทก์ ขอ หมาย บังคับคดี นำ เจ้าพนักงาน บังคับคดียึด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา ของ จำเลย ที่ 2 ออก ขายทอดตลาดเพื่อ ชำระหนี้ ตาม คำพิพากษา เจ้าพนักงาน บังคับคดี ได้ ตกลง ขาย ที่ดินให้ แก่ นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เป็น เงิน 75,000 บาท จำเลย ที่ 2 ยื่น คำร้อง และ แก้ไข คำร้อง ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดินของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ราคา ยัง ต่ำ อยู่ มาก ไม่สมควร ขาย และ ใน การขายทอดตลาด มี ผู้ เข้า สู้ราคา เพียง ราย เดียว ถือไม่ได้ว่า เป็นการ ประมูล ขอให้ ยกเลิก การ ขายทอดตลาด ที่ดิน แล้ว มี คำสั่ง ให้ ทำการขายทอดตลาด ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ยื่น คำคัดค้าน ว่า ราคา ที่ดิน ที่ เจ้าพนักงานบังคับคดี ขาย แก่ ผู้ซื้อ เป็น ราคา ที่ สมควร แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ จะ ให้เพิกถอนศาลชั้นต้น มี คำสั่ง งด ไต่สวน และ ยกคำร้อง ของ จำเลย ที่ 2จำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก คำสั่งของ ศาลชั้นต้น และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินการ ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ตาม รูปคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน ใหม่ แล้ว พิพากษายก คำร้องจำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด ทรัพย์ของ จำเลย ที่ 2 แล้ว ให้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ดำเนินการ ขาย ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ที่ ไม่มี คู่ความฝ่ายใด ฎีกา โต้แย้ง หรือ คัดค้าน ฟัง เป็น ยุติ ว่า ที่ดิน ตาม หนังสือ รับรองการ ทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778 ตาม เอกสาร หมาย ล. 1เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เป็น ของ จำเลย ที่ 2 เจ้าพนักงานบังคับคดี ยึด ที่ดิน แปลง นี้ มา ตีราคา 65,500 บาท ได้ ประกาศ ขาย ครั้งแรกวันที่ 19 ตุลาคม 2531 และ ครั้งที่ 2 วันที่ 31 มีนาคม 2532แต่ ไม่ปรากฏ ว่า ได้ ดำเนินการ ขาย ต่อมา ได้ โอน งาน บังคับคดี ไป ขึ้น กับสำนักงาน บังคับคดี และ วางทรัพย์ ประจำศาล จังหวัด อุบลราชธานี ซึ่ง ได้ มีการ ประกาศ ขาย อีก ครั้งหนึ่ง เมื่อ วันที่ 5 มีนาคม 2534 นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เข้า สู้ราคา เพียง คนเดียว ให้ ราคา สูงสุด 75,000 บาท เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุมัติ ให้ ขาย ตาม ทาง ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2ได้ความ ว่า เจ้าพนักงาน ที่ดิน ได้ ประเมิน ราคา ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2ไว้ ตารางวา ละ 150 บาท ตาม เอกสาร หมาย ล. 3 คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัยตาม ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ว่าการ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ดังกล่าวชอบ ด้วย กฎหมาย หรือไม่ เห็นว่า ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 มี เนื้อที่23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เจ้าพนักงาน ที่ดิน ประเมิน ราคา ไว้ ตารางวา ละ150 บาท คิด เป็น เงิน ตาม ราคาประเมิน ทั้งสิ้น 1,404,000 บาททั้ง ปรากฏ ตาม แผนที่ ใน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. )ว่า ที่ดิน ด้าน ทิศเหนือ ติด ทาง สาธารณประโยชน์ ทาง ด้าน ทิศตะวันออกติด ร่องน้ำ สาธารณประโยชน์ และ ตาม บัญชีทรัพย์ ของ รายงาน การ ยึดทรัพย์ของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ระบุ ว่า สภาพ ที่ดิน เป็น ที่ ทำไร่ ขณะที่ ทำการ ยึด จำเลย ได้ ทำไร่ ปอ กระ เจาเต็ม ตาม เนื้อที่ แสดง ว่า ที่ดิน ของจำเลย ที่ 2 เป็น ที่ดิน ตั้ง อยู่ ใน ทำเล ที่ ดี ใช้ ทำประโยชน์ เต็ม เนื้อที่แล้ว เจ้าพนักงาน ที่ดิน จึง ตีราคา ประเมิน ไว้ ตารางวา ละ 150 บาทการ ที่ เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุญาต ให้ ขาย ใน ราคา 75,000 บาท ใน การขายทอดตลาด ครั้งแรก ย่อม เป็น การ ขาย โอน รวบรัด และ ขาย ต่ำกว่า ราคาที่ แท้จริง มาก แม้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี จะ ตีราคา ใน ขณะ ยึด ไว้ 65,500บาท ก็ เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ควร ยกเลิก การขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ฎีกา ข้อ อื่น ของ ผู้ซื้อทรัพย์ไม่จำเป็น ต้อง วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ ผล ของ คดี เปลี่ยนแปลง ไปที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด โดย ให้ ประกาศขาย ใหม่ มา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4953/2538นาย ประวิทย์ ธนะทรัพย์ชูศักดิ์โจทก์ผู้ซื้อทรัพย์โจทก์นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์โจทก์นาย อิ้ม แก่นอาษา กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 296เจ้าพนักงานที่ดินได้ประเมินราคาที่ดินของจำเลยที่2คิดเป็นเงิน1,404,000บาทการที่เจ้าพนักงานบังคับคดีอนุญาตให้ขายในราคา75,000บาทในการขายทอดตลาดครั้งแรกแม้ได้ตีราคาในขณะยึดไว้65,500บาทก็เป็นการขายทอดตลาดโดยรวบรัดและต่ำกว่าราคาที่แท้จริงมากจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายคดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ชำระหนี้ตาม สัญญา ยืม และ สัญญาค้ำประกัน ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1ชำระหนี้ โจทก์ 17,500 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ 15 ต่อ ปี หาก จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ ไม่ครบ ให้ บังคับ ชำระหนี้ จาก จำเลย ที่ 2 จน ครบแต่ จำเลย ทั้ง สอง ไม่ชำระ โจทก์ ขอ หมาย บังคับคดี นำ เจ้าพนักงาน บังคับคดียึด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา ของ จำเลย ที่ 2 ออก ขายทอดตลาดเพื่อ ชำระหนี้ ตาม คำพิพากษา เจ้าพนักงาน บังคับคดี ได้ ตกลง ขาย ที่ดินให้ แก่ นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เป็น เงิน 75,000 บาท จำเลย ที่ 2 ยื่น คำร้อง และ แก้ไข คำร้อง ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดินของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ราคา ยัง ต่ำ อยู่ มาก ไม่สมควร ขาย และ ใน การขายทอดตลาด มี ผู้ เข้า สู้ราคา เพียง ราย เดียว ถือไม่ได้ว่า เป็นการ ประมูล ขอให้ ยกเลิก การ ขายทอดตลาด ที่ดิน แล้ว มี คำสั่ง ให้ ทำการขายทอดตลาด ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ยื่น คำคัดค้าน ว่า ราคา ที่ดิน ที่ เจ้าพนักงานบังคับคดี ขาย แก่ ผู้ซื้อ เป็น ราคา ที่ สมควร แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ จะ ให้เพิกถอนศาลชั้นต้น มี คำสั่ง งด ไต่สวน และ ยกคำร้อง ของ จำเลย ที่ 2จำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก คำสั่งของ ศาลชั้นต้น และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินการ ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ตาม รูปคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน ใหม่ แล้ว พิพากษายก คำร้องจำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด ทรัพย์ของ จำเลย ที่ 2 แล้ว ให้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ดำเนินการ ขาย ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ที่ ไม่มี คู่ความฝ่ายใด ฎีกา โต้แย้ง หรือ คัดค้าน ฟัง เป็น ยุติ ว่า ที่ดิน ตาม หนังสือ รับรองการ ทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778 ตาม เอกสาร หมาย ล. 1เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เป็น ของ จำเลย ที่ 2 เจ้าพนักงานบังคับคดี ยึด ที่ดิน แปลง นี้ มา ตีราคา 65,500 บาท ได้ ประกาศ ขาย ครั้งแรกวันที่ 19 ตุลาคม 2531 และ ครั้งที่ 2 วันที่ 31 มีนาคม 2532แต่ ไม่ปรากฏ ว่า ได้ ดำเนินการ ขาย ต่อมา ได้ โอน งาน บังคับคดี ไป ขึ้น กับสำนักงาน บังคับคดี และ วางทรัพย์ ประจำศาล จังหวัด อุบลราชธานี ซึ่ง ได้ มีการ ประกาศ ขาย อีก ครั้งหนึ่ง เมื่อ วันที่ 5 มีนาคม 2534 นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เข้า สู้ราคา เพียง คนเดียว ให้ ราคา สูงสุด 75,000 บาท เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุมัติ ให้ ขาย ตาม ทาง ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2ได้ความ ว่า เจ้าพนักงาน ที่ดิน ได้ ประเมิน ราคา ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2ไว้ ตารางวา ละ 150 บาท ตาม เอกสาร หมาย ล. 3 คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัยตาม ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ว่าการ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ดังกล่าวชอบ ด้วย กฎหมาย หรือไม่ เห็นว่า ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 มี เนื้อที่23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เจ้าพนักงาน ที่ดิน ประเมิน ราคา ไว้ ตารางวา ละ150 บาท คิด เป็น เงิน ตาม ราคาประเมิน ทั้งสิ้น 1,404,000 บาททั้ง ปรากฏ ตาม แผนที่ ใน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. )ว่า ที่ดิน ด้าน ทิศเหนือ ติด ทาง สาธารณประโยชน์ ทาง ด้าน ทิศตะวันออกติด ร่องน้ำ สาธารณประโยชน์ และ ตาม บัญชีทรัพย์ ของ รายงาน การ ยึดทรัพย์ของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ระบุ ว่า สภาพ ที่ดิน เป็น ที่ ทำไร่ ขณะที่ ทำการ ยึด จำเลย ได้ ทำไร่ ปอ กระ เจาเต็ม ตาม เนื้อที่ แสดง ว่า ที่ดิน ของจำเลย ที่ 2 เป็น ที่ดิน ตั้ง อยู่ ใน ทำเล ที่ ดี ใช้ ทำประโยชน์ เต็ม เนื้อที่แล้ว เจ้าพนักงาน ที่ดิน จึง ตีราคา ประเมิน ไว้ ตารางวา ละ 150 บาทการ ที่ เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุญาต ให้ ขาย ใน ราคา 75,000 บาท ใน การขายทอดตลาด ครั้งแรก ย่อม เป็น การ ขาย โอน รวบรัด และ ขาย ต่ำกว่า ราคาที่ แท้จริง มาก แม้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี จะ ตีราคา ใน ขณะ ยึด ไว้ 65,500บาท ก็ เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ควร ยกเลิก การขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ฎีกา ข้อ อื่น ของ ผู้ซื้อทรัพย์ไม่จำเป็น ต้อง วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ ผล ของ คดี เปลี่ยนแปลง ไปที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด โดย ให้ ประกาศขาย ใหม่ มา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(บุญศรี กอบบุญ-สมมาตร พรหมานุกูล-สละ เทศรำพรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกรณีที่จะสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้นั้นต้องเป็นกรณีต้องด้วยมาตรา296วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งคือเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งลักษณะการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งและเกิดการเสียหายแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีบุคคลดังกล่าวจึงจะมีสิทธิยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลก่อนการบังคับคดีเสร็จลงขอให้งดการบังคับคดีไว้ก่อนโดยในคำร้องนั้นต้องระบุว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีอย่างไรอันเป็นการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งลักษณะการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง(คำพิพากษาศาลฎีกาที่2122-2123/2535)เช่นการยื่นคำร้องที่ระบุว่าการขายทอดตลาดไม่ถูกต้องตามระเบียบข้อบังคับ(คำพิพากษาศาลฎีกาที่6438/2534)หรือการขายทอดตลาดมีพฤติการณ์ที่ส่อให้เห็นว่าเป็นการสมรู้ร่วมคิดกันกดราคาหรือกระทำการไม่สุจริตหรือฝ่าฝืนต่อกฎหมาย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่207/2507,2782/2529,1651/2532และ2201/2534)หรือการขายทอดตลาดทรัพย์ไปในราคาที่ต่ำกว่าราคาปกติเป็นจริงมากเมื่อเทียบกับราคาประเมินของทางราชการหรือราคาซื้อขายกันจริงในท้องตลาด(คำพิพากษาศาลฎีกาที่3213/2528,1357/2530,1975/2532และ3775/2533)ถือได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อกฎหมายขายทอดตลาดที่ดินพิพาทโดยไม่ชอบแล้วศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดนั้นได้ การขายทอดตลาดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาตามคำสั่งของศาลนั้นกฎหมายมีเจตนารมณ์จะต้องขายให้ได้ราคาสูงสุดเท่าที่จะสามารถประมูลขายได้ฉะนั้นหากเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือศาลเห็นว่าราคาของผู้ประมูลสูงสุดในการประมูลครั้งนั้นต่ำไปเป็นราคาที่ไม่สมควรหรือควรจะได้ราคาสูงกว่านั้นเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือศาลก็อาจไม่อนุญาตให้ขายและให้เลื่อนไปประกาศขายใหม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่3519/2535) ในการประเมินราคาที่ดินของเจ้าพนักงานบังคับคดีในขณะทำการยึดแล้วทำการขายทอดตลาดไปนั้นมีระเบียบไว้ว่าต้องคำนึงถึงราคาประเมินของทางราชการราคาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประเมินในเวลายึดและราคาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดประกอบกันด้วยดังนั้นแม้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดจะได้ราคาสูงกว่าที่ตนได้ประเมินไว้ในขณะยึดก็ตามแต่หากนำมาเปรียบเทียบกับราคาประเมินของทางราชการแล้วมีราคาต่ำมากก็ควรต้องดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ไม่ควรรวบรัดขายในราคาที่ต่ำกว่าความเป็นจริง(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1752/2534)เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดในราคาดังกล่าวไปก็เป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายดังเช่นคดีนี้ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประเมินราคาในขณะยึดไว้65,500บาทแต่ที่ดินพิพาทนี้มีราคาตามราคาประเมินของทางราชการถึง1,404,000บาทเจ้าพนักงานบังคับคดีกลับขายที่ดินดังกล่าวในราคาเพียง75,000บาทเท่านั้นกรณีจึงเป็นการขายที่ต่ำกว่าราคาที่แท้จริงมาก อย่างไรก็ตามถ้าในคำร้องที่ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดระบุข้อความเพียงว่าราคาทรัพย์พิพาทที่ผู้เข้าประมูลราคาสู้ราคาประมูลต่ำไปหรือคัดค้านว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาในราคาต่ำไปกรณีเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีโดยฝ่าฝืนต่อกฎหมายจึงไม่เป็นเหตุที่จะให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดทรัพย์ทั้งนี้ศาลไม่จำต้องไต่สวนคำร้องของผู้ร้องก่อนมีคำสั่งก็ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่149/2536,6067/2534และ2127/2535) จิตฤดี วีระเวสส์คำพิพากษา: คดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ชำระหนี้ตาม สัญญา ยืม และ สัญญาค้ำประกัน ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1ชำระหนี้ โจทก์ 17,500 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ 15 ต่อ ปี หาก จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ ไม่ครบ ให้ บังคับ ชำระหนี้ จาก จำเลย ที่ 2 จน ครบแต่ จำเลย ทั้ง สอง ไม่ชำระ โจทก์ ขอ หมาย บังคับคดี นำ เจ้าพนักงาน บังคับคดียึด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา ของ จำเลย ที่ 2 ออก ขายทอดตลาดเพื่อ ชำระหนี้ ตาม คำพิพากษา เจ้าพนักงาน บังคับคดี ได้ ตกลง ขาย ที่ดินให้ แก่ นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เป็น เงิน 75,000 บาท จำเลย ที่ 2 ยื่น คำร้อง และ แก้ไข คำร้อง ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดินของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ราคา ยัง ต่ำ อยู่ มาก ไม่สมควร ขาย และ ใน การขายทอดตลาด มี ผู้ เข้า สู้ราคา เพียง ราย เดียว ถือไม่ได้ว่า เป็นการ ประมูล ขอให้ ยกเลิก การ ขายทอดตลาด ที่ดิน แล้ว มี คำสั่ง ให้ ทำการขายทอดตลาด ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ยื่น คำคัดค้าน ว่า ราคา ที่ดิน ที่ เจ้าพนักงานบังคับคดี ขาย แก่ ผู้ซื้อ เป็น ราคา ที่ สมควร แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ จะ ให้เพิกถอนศาลชั้นต้น มี คำสั่ง งด ไต่สวน และ ยกคำร้อง ของ จำเลย ที่ 2จำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก คำสั่งของ ศาลชั้นต้น และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินการ ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ตาม รูปคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน ใหม่ แล้ว พิพากษายก คำร้องจำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด ทรัพย์ของ จำเลย ที่ 2 แล้ว ให้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ดำเนินการ ขาย ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ที่ ไม่มี คู่ความฝ่ายใด ฎีกา โต้แย้ง หรือ คัดค้าน ฟัง เป็น ยุติ ว่า ที่ดิน ตาม หนังสือ รับรองการ ทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778 ตาม เอกสาร หมาย ล. 1เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เป็น ของ จำเลย ที่ 2 เจ้าพนักงานบังคับคดี ยึด ที่ดิน แปลง นี้ มา ตีราคา 65,500 บาท ได้ ประกาศ ขาย ครั้งแรกวันที่ 19 ตุลาคม 2531 และ ครั้งที่ 2 วันที่ 31 มีนาคม 2532แต่ ไม่ปรากฏ ว่า ได้ ดำเนินการ ขาย ต่อมา ได้ โอน งาน บังคับคดี ไป ขึ้น กับสำนักงาน บังคับคดี และ วางทรัพย์ ประจำศาล จังหวัด อุบลราชธานี ซึ่ง ได้ มีการ ประกาศ ขาย อีก ครั้งหนึ่ง เมื่อ วันที่ 5 มีนาคม 2534 นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เข้า สู้ราคา เพียง คนเดียว ให้ ราคา สูงสุด 75,000 บาท เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุมัติ ให้ ขาย ตาม ทาง ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2ได้ความ ว่า เจ้าพนักงาน ที่ดิน ได้ ประเมิน ราคา ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2ไว้ ตารางวา ละ 150 บาท ตาม เอกสาร หมาย ล. 3 คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัยตาม ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ว่าการ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ดังกล่าวชอบ ด้วย กฎหมาย หรือไม่ เห็นว่า ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 มี เนื้อที่23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เจ้าพนักงาน ที่ดิน ประเมิน ราคา ไว้ ตารางวา ละ150 บาท คิด เป็น เงิน ตาม ราคาประเมิน ทั้งสิ้น 1,404,000 บาททั้ง ปรากฏ ตาม แผนที่ ใน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. )ว่า ที่ดิน ด้าน ทิศเหนือ ติด ทาง สาธารณประโยชน์ ทาง ด้าน ทิศตะวันออกติด ร่องน้ำ สาธารณประโยชน์ และ ตาม บัญชีทรัพย์ ของ รายงาน การ ยึดทรัพย์ของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ระบุ ว่า สภาพ ที่ดิน เป็น ที่ ทำไร่ ขณะที่ ทำการ ยึด จำเลย ได้ ทำไร่ ปอ กระ เจาเต็ม ตาม เนื้อที่ แสดง ว่า ที่ดิน ของจำเลย ที่ 2 เป็น ที่ดิน ตั้ง อยู่ ใน ทำเล ที่ ดี ใช้ ทำประโยชน์ เต็ม เนื้อที่แล้ว เจ้าพนักงาน ที่ดิน จึง ตีราคา ประเมิน ไว้ ตารางวา ละ 150 บาทการ ที่ เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุญาต ให้ ขาย ใน ราคา 75,000 บาท ใน การขายทอดตลาด ครั้งแรก ย่อม เป็น การ ขาย โอน รวบรัด และ ขาย ต่ำกว่า ราคาที่ แท้จริง มาก แม้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี จะ ตีราคา ใน ขณะ ยึด ไว้ 65,500บาท ก็ เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ควร ยกเลิก การขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ฎีกา ข้อ อื่น ของ ผู้ซื้อทรัพย์ไม่จำเป็น ต้อง วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ ผล ของ คดี เปลี่ยนแปลง ไปที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด โดย ให้ ประกาศขาย ใหม่ มา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4953/2538นาย ประวิทย์ ธนะทรัพย์ชูศักดิ์โจทก์ผู้ซื้อทรัพย์โจทก์นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์โจทก์นาย อิ้ม แก่นอาษา กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 296เจ้าพนักงานที่ดินได้ประเมินราคาที่ดินของจำเลยที่2คิดเป็นเงิน1,404,000บาทการที่เจ้าพนักงานบังคับคดีอนุญาตให้ขายในราคา75,000บาทในการขายทอดตลาดครั้งแรกแม้ได้ตีราคาในขณะยึดไว้65,500บาทก็เป็นการขายทอดตลาดโดยรวบรัดและต่ำกว่าราคาที่แท้จริงมากจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายคดี นี้ สืบเนื่อง มาจาก โจทก์ ฟ้อง ขอให้ บังคับ จำเลย ทั้ง สอง ชำระหนี้ตาม สัญญา ยืม และ สัญญาค้ำประกัน ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย ที่ 1ชำระหนี้ โจทก์ 17,500 บาท พร้อม ดอกเบี้ย ร้อยละ 15 ต่อ ปี หาก จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ ไม่ครบ ให้ บังคับ ชำระหนี้ จาก จำเลย ที่ 2 จน ครบแต่ จำเลย ทั้ง สอง ไม่ชำระ โจทก์ ขอ หมาย บังคับคดี นำ เจ้าพนักงาน บังคับคดียึด ที่ดิน ตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา ของ จำเลย ที่ 2 ออก ขายทอดตลาดเพื่อ ชำระหนี้ ตาม คำพิพากษา เจ้าพนักงาน บังคับคดี ได้ ตกลง ขาย ที่ดินให้ แก่ นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เป็น เงิน 75,000 บาท จำเลย ที่ 2 ยื่น คำร้อง และ แก้ไข คำร้อง ว่า การ ขายทอดตลาด ที่ดินของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ราคา ยัง ต่ำ อยู่ มาก ไม่สมควร ขาย และ ใน การขายทอดตลาด มี ผู้ เข้า สู้ราคา เพียง ราย เดียว ถือไม่ได้ว่า เป็นการ ประมูล ขอให้ ยกเลิก การ ขายทอดตลาด ที่ดิน แล้ว มี คำสั่ง ให้ ทำการขายทอดตลาด ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ยื่น คำคัดค้าน ว่า ราคา ที่ดิน ที่ เจ้าพนักงานบังคับคดี ขาย แก่ ผู้ซื้อ เป็น ราคา ที่ สมควร แล้ว ไม่มี เหตุ ที่ จะ ให้เพิกถอนศาลชั้นต้น มี คำสั่ง งด ไต่สวน และ ยกคำร้อง ของ จำเลย ที่ 2จำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ คำสั่ง ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก คำสั่งของ ศาลชั้นต้น และ ให้ ศาลชั้นต้น ดำเนินการ ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2แล้ว มี คำสั่ง ใหม่ ตาม รูปคดีศาลชั้นต้น ไต่สวน ใหม่ แล้ว พิพากษายก คำร้องจำเลย ที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษากลับ ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด ทรัพย์ของ จำเลย ที่ 2 แล้ว ให้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ดำเนินการ ขาย ใหม่ผู้ซื้อทรัพย์ ฎีกาศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "พิเคราะห์ แล้ว ข้อเท็จจริง ที่ ไม่มี คู่ความฝ่ายใด ฎีกา โต้แย้ง หรือ คัดค้าน ฟัง เป็น ยุติ ว่า ที่ดิน ตาม หนังสือ รับรองการ ทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. ) เลขที่ 1778 ตาม เอกสาร หมาย ล. 1เนื้อที่ 23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เป็น ของ จำเลย ที่ 2 เจ้าพนักงานบังคับคดี ยึด ที่ดิน แปลง นี้ มา ตีราคา 65,500 บาท ได้ ประกาศ ขาย ครั้งแรกวันที่ 19 ตุลาคม 2531 และ ครั้งที่ 2 วันที่ 31 มีนาคม 2532แต่ ไม่ปรากฏ ว่า ได้ ดำเนินการ ขาย ต่อมา ได้ โอน งาน บังคับคดี ไป ขึ้น กับสำนักงาน บังคับคดี และ วางทรัพย์ ประจำศาล จังหวัด อุบลราชธานี ซึ่ง ได้ มีการ ประกาศ ขาย อีก ครั้งหนึ่ง เมื่อ วันที่ 5 มีนาคม 2534 นาย ชัยวัฒน์ แพทยานันท์ เข้า สู้ราคา เพียง คนเดียว ให้ ราคา สูงสุด 75,000 บาท เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุมัติ ให้ ขาย ตาม ทาง ไต่สวน คำร้องขอ งจำเลย ที่ 2ได้ความ ว่า เจ้าพนักงาน ที่ดิน ได้ ประเมิน ราคา ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2ไว้ ตารางวา ละ 150 บาท ตาม เอกสาร หมาย ล. 3 คดี มี ปัญหา ต้อง วินิจฉัยตาม ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ว่าการ ขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ดังกล่าวชอบ ด้วย กฎหมาย หรือไม่ เห็นว่า ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 มี เนื้อที่23 ไร่ 1 งาน 60 ตารางวา เจ้าพนักงาน ที่ดิน ประเมิน ราคา ไว้ ตารางวา ละ150 บาท คิด เป็น เงิน ตาม ราคาประเมิน ทั้งสิ้น 1,404,000 บาททั้ง ปรากฏ ตาม แผนที่ ใน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก. )ว่า ที่ดิน ด้าน ทิศเหนือ ติด ทาง สาธารณประโยชน์ ทาง ด้าน ทิศตะวันออกติด ร่องน้ำ สาธารณประโยชน์ และ ตาม บัญชีทรัพย์ ของ รายงาน การ ยึดทรัพย์ของ เจ้าพนักงาน บังคับคดี ระบุ ว่า สภาพ ที่ดิน เป็น ที่ ทำไร่ ขณะที่ ทำการ ยึด จำเลย ได้ ทำไร่ ปอ กระ เจาเต็ม ตาม เนื้อที่ แสดง ว่า ที่ดิน ของจำเลย ที่ 2 เป็น ที่ดิน ตั้ง อยู่ ใน ทำเล ที่ ดี ใช้ ทำประโยชน์ เต็ม เนื้อที่แล้ว เจ้าพนักงาน ที่ดิน จึง ตีราคา ประเมิน ไว้ ตารางวา ละ 150 บาทการ ที่ เจ้าพนักงาน บังคับคดี อนุญาต ให้ ขาย ใน ราคา 75,000 บาท ใน การขายทอดตลาด ครั้งแรก ย่อม เป็น การ ขาย โอน รวบรัด และ ขาย ต่ำกว่า ราคาที่ แท้จริง มาก แม้ เจ้าพนักงาน บังคับคดี จะ ตีราคา ใน ขณะ ยึด ไว้ 65,500บาท ก็ เป็น การ ขายทอดตลาด ที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ควร ยกเลิก การขายทอดตลาด ที่ดิน ของ จำเลย ที่ 2 ฎีกา ข้อ อื่น ของ ผู้ซื้อทรัพย์ไม่จำเป็น ต้อง วินิจฉัย เพราะ ไม่ทำ ให้ ผล ของ คดี เปลี่ยนแปลง ไปที่ ศาลอุทธรณ์ ภาค 1 พิพากษา ให้ยก เลิก การ ขายทอดตลาด โดย ให้ ประกาศขาย ใหม่ มา นั้น ชอบแล้ว ฎีกา ผู้ซื้อทรัพย์ ฟังไม่ขึ้น "พิพากษายืน(บุญศรี กอบบุญ-สมมาตร พรหมานุกูล-สละ เทศรำพรรณ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุกรณีที่จะสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดได้นั้นต้องเป็นกรณีต้องด้วยมาตรา296วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งคือเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งลักษณะการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งและเกิดการเสียหายแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีบุคคลดังกล่าวจึงจะมีสิทธิยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลก่อนการบังคับคดีเสร็จลงขอให้งดการบังคับคดีไว้ก่อนโดยในคำร้องนั้นต้องระบุว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีอย่างไรอันเป็นการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งลักษณะการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง(คำพิพากษาศาลฎีกาที่2122-2123/2535)เช่นการยื่นคำร้องที่ระบุว่าการขายทอดตลาดไม่ถูกต้องตามระเบียบข้อบังคับ(คำพิพากษาศาลฎีกาที่6438/2534)หรือการขายทอดตลาดมีพฤติการณ์ที่ส่อให้เห็นว่าเป็นการสมรู้ร่วมคิดกันกดราคาหรือกระทำการไม่สุจริตหรือฝ่าฝืนต่อกฎหมาย(คำพิพากษาศาลฎีกาที่207/2507,2782/2529,1651/2532และ2201/2534)หรือการขายทอดตลาดทรัพย์ไปในราคาที่ต่ำกว่าราคาปกติเป็นจริงมากเมื่อเทียบกับราคาประเมินของทางราชการหรือราคาซื้อขายกันจริงในท้องตลาด(คำพิพากษาศาลฎีกาที่3213/2528,1357/2530,1975/2532และ3775/2533)ถือได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อกฎหมายขายทอดตลาดที่ดินพิพาทโดยไม่ชอบแล้วศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดนั้นได้ การขายทอดตลาดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาตามคำสั่งของศาลนั้นกฎหมายมีเจตนารมณ์จะต้องขายให้ได้ราคาสูงสุดเท่าที่จะสามารถประมูลขายได้ฉะนั้นหากเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือศาลเห็นว่าราคาของผู้ประมูลสูงสุดในการประมูลครั้งนั้นต่ำไปเป็นราคาที่ไม่สมควรหรือควรจะได้ราคาสูงกว่านั้นเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือศาลก็อาจไม่อนุญาตให้ขายและให้เลื่อนไปประกาศขายใหม่ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่3519/2535) ในการประเมินราคาที่ดินของเจ้าพนักงานบังคับคดีในขณะทำการยึดแล้วทำการขายทอดตลาดไปนั้นมีระเบียบไว้ว่าต้องคำนึงถึงราคาประเมินของทางราชการราคาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประเมินในเวลายึดและราคาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดประกอบกันด้วยดังนั้นแม้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดจะได้ราคาสูงกว่าที่ตนได้ประเมินไว้ในขณะยึดก็ตามแต่หากนำมาเปรียบเทียบกับราคาประเมินของทางราชการแล้วมีราคาต่ำมากก็ควรต้องดำเนินการขายทอดตลาดใหม่ไม่ควรรวบรัดขายในราคาที่ต่ำกว่าความเป็นจริง(คำพิพากษาศาลฎีกาที่1752/2534)เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดในราคาดังกล่าวไปก็เป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายดังเช่นคดีนี้ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประเมินราคาในขณะยึดไว้65,500บาทแต่ที่ดินพิพาทนี้มีราคาตามราคาประเมินของทางราชการถึง1,404,000บาทเจ้าพนักงานบังคับคดีกลับขายที่ดินดังกล่าวในราคาเพียง75,000บาทเท่านั้นกรณีจึงเป็นการขายที่ต่ำกว่าราคาที่แท้จริงมาก อย่างไรก็ตามถ้าในคำร้องที่ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดระบุข้อความเพียงว่าราคาทรัพย์พิพาทที่ผู้เข้าประมูลราคาสู้ราคาประมูลต่ำไปหรือคัดค้านว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาในราคาต่ำไปกรณีเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีโดยฝ่าฝืนต่อกฎหมายจึงไม่เป็นเหตุที่จะให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดทรัพย์ทั้งนี้ศาลไม่จำต้องไต่สวนคำร้องของผู้ร้องก่อนมีคำสั่งก็ได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่149/2536,6067/2534และ2127/2535) จิตฤดี วีระเวสส์