คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 334/2532หลักกฎหมาย: ที่ดินที่เจ้าของกรรมสิทธิ์ได้มาตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 นั้น ภายในกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์จะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี และที่ดินประเภทนี้ผู้ครอบครองปรปักษ์ก็จะนำเอาระยะเวลาการครอบครองซึ่งอยู่ภายในกำหนดเวลาที่ห้ามโอนกรรมสิทธิ์มารวมคำนวณเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 มิได้.(ที่มา-ส่งเสริม)ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 20136จากนายประยงค์ สักการเวช แต่มิได้โอนทางทะเบียน เนื่องจากนายประยงค์ถึงแก่กรรม แต่นายประยงค์ได้มอบที่ดินให้ผู้ร้องครอบครองทำประโยชน์ ผู้ร้องได้ครอบครองที่ดินดังกล่าวโดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันเป็นเวลาเกิน 10 ปี ขอให้มีคำสั่งว่าผู้ร้องมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่า ผู้ร้องได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 ตามคำร้องขอ โดยทางครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ ปรากฏตามข้อความที่ตราไว้ในโฉนดเลขที่ 20136 เอกสารหมาย ร. 1 ว่าที่ดินแปลงนี้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ (นายประยงค์) ได้รับตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 ศาลฎีกาเห็นว่าสิทธิของผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของรัฐตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 จะต้องเป็นไปตามที่พระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดไว้ มาตรา 12 วรรคแรก แห่งพระราชบัญญัติฉบับนี้บัญญัติว่า "ภายในห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ในที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินจะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้ นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี" ปรากฏว่านายประยงค์ได้รับโฉนดเลขที่ 20136 เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2517ระยะเวลาห้ามโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินมีอยู่จนถึงวันที่ 21 สิงหาคม2522 ผู้ร้องจะนำระยะเวลาก่อนวันที่ 21 สิงหาคม 2522 มาเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ไม่ได้ ผู้ร้องยื่นคำร้องขอคดีนี้เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2529 แม้จะฟังว่าผู้ร้องครอบครองที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันจนถึงวันยื่นคำร้องขอ ผู้ร้องก็ยังไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 334/2532นาย ประณีต สักการเวชผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1382ที่ดินที่เจ้าของกรรมสิทธิ์ได้มาตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 นั้น ภายในกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์จะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี และที่ดินประเภทนี้ผู้ครอบครองปรปักษ์ก็จะนำเอาระยะเวลาการครอบครองซึ่งอยู่ภายในกำหนดเวลาที่ห้ามโอนกรรมสิทธิ์มารวมคำนวณเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 มิได้.(ที่มา-ส่งเสริม)ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 20136จากนายประยงค์ สักการเวช แต่มิได้โอนทางทะเบียน เนื่องจากนายประยงค์ถึงแก่กรรม แต่นายประยงค์ได้มอบที่ดินให้ผู้ร้องครอบครองทำประโยชน์ ผู้ร้องได้ครอบครองที่ดินดังกล่าวโดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันเป็นเวลาเกิน 10 ปี ขอให้มีคำสั่งว่าผู้ร้องมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่า ผู้ร้องได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 ตามคำร้องขอ โดยทางครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ ปรากฏตามข้อความที่ตราไว้ในโฉนดเลขที่ 20136 เอกสารหมาย ร. 1 ว่าที่ดินแปลงนี้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ (นายประยงค์) ได้รับตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 ศาลฎีกาเห็นว่าสิทธิของผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของรัฐตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 จะต้องเป็นไปตามที่พระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดไว้ มาตรา 12 วรรคแรก แห่งพระราชบัญญัติฉบับนี้บัญญัติว่า "ภายในห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ในที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินจะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้ นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี" ปรากฏว่านายประยงค์ได้รับโฉนดเลขที่ 20136 เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2517ระยะเวลาห้ามโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินมีอยู่จนถึงวันที่ 21 สิงหาคม2522 ผู้ร้องจะนำระยะเวลาก่อนวันที่ 21 สิงหาคม 2522 มาเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ไม่ได้ ผู้ร้องยื่นคำร้องขอคดีนี้เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2529 แม้จะฟังว่าผู้ร้องครอบครองที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันจนถึงวันยื่นคำร้องขอ ผู้ร้องก็ยังไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-นำชัย สุนทรพินิจกิจ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382เป็นวิธีการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินโดยการครอบครอง และเป็นการได้มาโดยอายุความดังที่มาตรา 1333 บัญญัติไว้ อันเป็นการได้มาโดยผลของกฎหมาย ด้วยการกระทำของผู้ครอบครองแต่ฝ่ายเดียว ซึ่งมีผลให้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินโอนไปยังผู้ครอบครองปรปักษ์ แต่มิใช่เป็นการรับโอนกรรมสิทธิ์จากเจ้าของเดิมโดยนิติกรรมระหว่างกันด้วยความสมัครใจ ดังนั้น หากเป็นที่ดินมีโฉนดที่ดิน เจ้าของเดิมย่อมไม่มีความผูกพันที่จะต้องไปทำการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ที่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นมาโดยการครอบครองปรปักษ์ผู้ครอบครองเพียงแต่ไปยื่นคำร้องขอต่อศาลให้ไต่สวนมีคำสั่งแสดงกรรมสิทธิ์ แล้วนำคำสั่งนั้นไปดำเนินการจดทะเบียนสิทธิในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินต่อไปเท่านั้น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่1059/2527) อย่างไรก็ตามกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินบางประเภทไม่อาจถูกครอบครองปรปักษ์ได้ เช่น ทรัพย์สินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1305 ห้ามโอน เว้นแต่อาศัยอำนาจตามบทกฎหมายเฉพาะหรือพระราชกฤษฎีกา และมาตรา 1306 ก็ห้ามมิให้ยกอายุความขึ้นต่อสู้กับแผ่นดิน ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ พ.ศ. 2479ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2491 มาตรา 8 ก็ห้ามโอนหรือจำหน่ายเว้นแต่เพื่อประโยชน์แก่ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และโดยได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตหรือเพื่อสาธารณประโยชน์อันได้มีกฎหมายให้โอนหรือจำหน่ายได้เท่านั้น ดังนี้ ผู้ใดจะได้ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ไปเป็นกรรมสิทธิ์ ย่อมจะต้องเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวแล้วประการเดียว ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษยกเว้นกฎหมายทั่วไป จึงไม่อาจอ้างการครอบครองปรปักษ์ขึ้นใช้ยันสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 784/2516) ที่ดินของวัดจะโอนได้ก็แต่โดยออกพระราชบัญญัติเท่านั้น ผู้ใดแม้จะครอบครองอย่างเป็นเจ้าของเป็นเวลานานเท่าใดก็ไม่มีทางที่จะแย่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของวัดมาเป็นของตนได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1758-1759/2516) พระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 เป็นกฎหมายที่กำหนดวิธีการอันจะทำให้ผู้ที่เป็นสมาชิกนิคมได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินต่อไป (มาตรา 11 วรรคสอง) แต่แม้จะได้กรรมสิทธิ์มาแล้วก็ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวก็ห้ามมิให้ทำการโอนภายในห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดิน นอกจากเป็นการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่ (มาตรา 12) ผลแห่งการนี้ทำให้ผู้ที่ได้รับโฉนดที่ดินมาโดยอาศัยพระราชบัญญัตินี้ไม่สามารถที่จะโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินให้บุคคลอื่นได้ จึงไม่อาจถูกครอบครองปรปักษ์ในระหว่างระยะเวลาดังกล่าวได้ หากมีผู้ใดเข้าครอบครองปรปักษ์ในระหว่างนั้น และครอบครองต่อมาภายหลังจากครบกำหนดห้าปีแล้วก็ต้องตัดระยะเวลาที่อยู่ในระหว่างห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินออกไป ก่อนคดีนี้ ศาลฎีกาได้วินิจฉัยเป็นแนวตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่31/2530 ว่าที่ดินตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 ที่รัฐจัดสรรให้แก่สมาชิกนิคมสร้างตนเองเขื่อนเพชรโดยมีเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในพระราชบัญญัติดังกล่าว แม้จำเลยจะอ้างว่าได้เข้าทำกินในที่ดินพิพาทเป็นการแย่งการครอบครองของโจทก์ก็ตามแต่ก็อยู่ภายในระยะเวลาตามเงื่อนไขและวิธีการของการจัดสรรที่ดินดังกล่าว ดังนั้นจำเลยจะอ้างระยะเวลาการฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 วรรคสองมาเป็นข้อต่อสู้โจทก์ไม่ได้..JUDG ไพโรจน์ วายุภาพคำพิพากษา: ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 20136จากนายประยงค์ สักการเวช แต่มิได้โอนทางทะเบียน เนื่องจากนายประยงค์ถึงแก่กรรม แต่นายประยงค์ได้มอบที่ดินให้ผู้ร้องครอบครองทำประโยชน์ ผู้ร้องได้ครอบครองที่ดินดังกล่าวโดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันเป็นเวลาเกิน 10 ปี ขอให้มีคำสั่งว่าผู้ร้องมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่า ผู้ร้องได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 ตามคำร้องขอ โดยทางครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ ปรากฏตามข้อความที่ตราไว้ในโฉนดเลขที่ 20136 เอกสารหมาย ร. 1 ว่าที่ดินแปลงนี้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ (นายประยงค์) ได้รับตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 ศาลฎีกาเห็นว่าสิทธิของผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของรัฐตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 จะต้องเป็นไปตามที่พระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดไว้ มาตรา 12 วรรคแรก แห่งพระราชบัญญัติฉบับนี้บัญญัติว่า "ภายในห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ในที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินจะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้ นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี" ปรากฏว่านายประยงค์ได้รับโฉนดเลขที่ 20136 เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2517ระยะเวลาห้ามโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินมีอยู่จนถึงวันที่ 21 สิงหาคม2522 ผู้ร้องจะนำระยะเวลาก่อนวันที่ 21 สิงหาคม 2522 มาเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ไม่ได้ ผู้ร้องยื่นคำร้องขอคดีนี้เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2529 แม้จะฟังว่าผู้ร้องครอบครองที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันจนถึงวันยื่นคำร้องขอ ผู้ร้องก็ยังไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 334/2532นาย ประณีต สักการเวชผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1382ที่ดินที่เจ้าของกรรมสิทธิ์ได้มาตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 นั้น ภายในกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์จะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี และที่ดินประเภทนี้ผู้ครอบครองปรปักษ์ก็จะนำเอาระยะเวลาการครอบครองซึ่งอยู่ภายในกำหนดเวลาที่ห้ามโอนกรรมสิทธิ์มารวมคำนวณเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 มิได้.(ที่มา-ส่งเสริม)ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 20136จากนายประยงค์ สักการเวช แต่มิได้โอนทางทะเบียน เนื่องจากนายประยงค์ถึงแก่กรรม แต่นายประยงค์ได้มอบที่ดินให้ผู้ร้องครอบครองทำประโยชน์ ผู้ร้องได้ครอบครองที่ดินดังกล่าวโดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันเป็นเวลาเกิน 10 ปี ขอให้มีคำสั่งว่าผู้ร้องมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่า ผู้ร้องได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 ตามคำร้องขอ โดยทางครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ ปรากฏตามข้อความที่ตราไว้ในโฉนดเลขที่ 20136 เอกสารหมาย ร. 1 ว่าที่ดินแปลงนี้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ (นายประยงค์) ได้รับตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 ศาลฎีกาเห็นว่าสิทธิของผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของรัฐตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 จะต้องเป็นไปตามที่พระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดไว้ มาตรา 12 วรรคแรก แห่งพระราชบัญญัติฉบับนี้บัญญัติว่า "ภายในห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ในที่ดิน ผู้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินจะโอนที่ดินนั้นไปยังผู้อื่นไม่ได้ นอกจากการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่แล้วแต่กรณี" ปรากฏว่านายประยงค์ได้รับโฉนดเลขที่ 20136 เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2517ระยะเวลาห้ามโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินมีอยู่จนถึงวันที่ 21 สิงหาคม2522 ผู้ร้องจะนำระยะเวลาก่อนวันที่ 21 สิงหาคม 2522 มาเป็นระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382ไม่ได้ ผู้ร้องยื่นคำร้องขอคดีนี้เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2529 แม้จะฟังว่าผู้ร้องครอบครองที่ดินโฉนดเลขที่ 20136 โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันจนถึงวันยื่นคำร้องขอ ผู้ร้องก็ยังไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้วฎีกาของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน(บุญส่ง คล้ายแก้ว-ไมตรี กลั่นนุรักษ์-นำชัย สุนทรพินิจกิจ)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุการครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382เป็นวิธีการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินโดยการครอบครอง และเป็นการได้มาโดยอายุความดังที่มาตรา 1333 บัญญัติไว้ อันเป็นการได้มาโดยผลของกฎหมาย ด้วยการกระทำของผู้ครอบครองแต่ฝ่ายเดียว ซึ่งมีผลให้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินโอนไปยังผู้ครอบครองปรปักษ์ แต่มิใช่เป็นการรับโอนกรรมสิทธิ์จากเจ้าของเดิมโดยนิติกรรมระหว่างกันด้วยความสมัครใจ ดังนั้น หากเป็นที่ดินมีโฉนดที่ดิน เจ้าของเดิมย่อมไม่มีความผูกพันที่จะต้องไปทำการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ที่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นมาโดยการครอบครองปรปักษ์ผู้ครอบครองเพียงแต่ไปยื่นคำร้องขอต่อศาลให้ไต่สวนมีคำสั่งแสดงกรรมสิทธิ์ แล้วนำคำสั่งนั้นไปดำเนินการจดทะเบียนสิทธิในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินต่อไปเท่านั้น (คำพิพากษาศาลฎีกาที่1059/2527) อย่างไรก็ตามกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินบางประเภทไม่อาจถูกครอบครองปรปักษ์ได้ เช่น ทรัพย์สินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1305 ห้ามโอน เว้นแต่อาศัยอำนาจตามบทกฎหมายเฉพาะหรือพระราชกฤษฎีกา และมาตรา 1306 ก็ห้ามมิให้ยกอายุความขึ้นต่อสู้กับแผ่นดิน ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ พ.ศ. 2479ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2491 มาตรา 8 ก็ห้ามโอนหรือจำหน่ายเว้นแต่เพื่อประโยชน์แก่ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และโดยได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตหรือเพื่อสาธารณประโยชน์อันได้มีกฎหมายให้โอนหรือจำหน่ายได้เท่านั้น ดังนี้ ผู้ใดจะได้ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ไปเป็นกรรมสิทธิ์ ย่อมจะต้องเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวแล้วประการเดียว ซึ่งเป็นกฎหมายพิเศษยกเว้นกฎหมายทั่วไป จึงไม่อาจอ้างการครอบครองปรปักษ์ขึ้นใช้ยันสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 784/2516) ที่ดินของวัดจะโอนได้ก็แต่โดยออกพระราชบัญญัติเท่านั้น ผู้ใดแม้จะครอบครองอย่างเป็นเจ้าของเป็นเวลานานเท่าใดก็ไม่มีทางที่จะแย่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของวัดมาเป็นของตนได้(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1758-1759/2516) พระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 เป็นกฎหมายที่กำหนดวิธีการอันจะทำให้ผู้ที่เป็นสมาชิกนิคมได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินต่อไป (มาตรา 11 วรรคสอง) แต่แม้จะได้กรรมสิทธิ์มาแล้วก็ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวก็ห้ามมิให้ทำการโอนภายในห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดิน นอกจากเป็นการตกทอดโดยทางมรดกหรือโอนไปยังสหกรณ์ที่ตนเป็นสมาชิกอยู่ (มาตรา 12) ผลแห่งการนี้ทำให้ผู้ที่ได้รับโฉนดที่ดินมาโดยอาศัยพระราชบัญญัตินี้ไม่สามารถที่จะโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินให้บุคคลอื่นได้ จึงไม่อาจถูกครอบครองปรปักษ์ในระหว่างระยะเวลาดังกล่าวได้ หากมีผู้ใดเข้าครอบครองปรปักษ์ในระหว่างนั้น และครอบครองต่อมาภายหลังจากครบกำหนดห้าปีแล้วก็ต้องตัดระยะเวลาที่อยู่ในระหว่างห้าปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินออกไป ก่อนคดีนี้ ศาลฎีกาได้วินิจฉัยเป็นแนวตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่31/2530 ว่าที่ดินตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 ที่รัฐจัดสรรให้แก่สมาชิกนิคมสร้างตนเองเขื่อนเพชรโดยมีเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในพระราชบัญญัติดังกล่าว แม้จำเลยจะอ้างว่าได้เข้าทำกินในที่ดินพิพาทเป็นการแย่งการครอบครองของโจทก์ก็ตามแต่ก็อยู่ภายในระยะเวลาตามเงื่อนไขและวิธีการของการจัดสรรที่ดินดังกล่าว ดังนั้นจำเลยจะอ้างระยะเวลาการฟ้องเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 วรรคสองมาเป็นข้อต่อสู้โจทก์ไม่ได้..JUDG ไพโรจน์ วายุภาพ