ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรมพ.ศ. ๒๕๔๐ โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรมพ.ศ. ๒๕๓๗อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๑๓ (๑๑), (๑๒) และมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรมพ.ศ.๒๕๔๐ข้อ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ๓ให้ยกเลิกระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรมพ.ศ. ๒๕๓๗ข้อ๔ ในระเบียบนี้เปลี่ยนการใช้ที่ดินหมายความว่า เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรมรวมทั้งการปลูกสร้างสิ่งใด ๆ หรือทำการใด ๆ แก่ที่ดินอันอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่การจัดรูปที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดินกิจกรรมแปรรูปผลิตผลการเกษตรอย่างง่ายหมายความว่า กิจกรรมซึ่งใช้ผลผลิตการเกษตรมาดำเนินการด้วยตนเองโดยผ่านกระบวนการที่ไม่ซับซ้อนและไม่มีการเปลี่ยนรูปไปจากเดิม เช่น การบ่มใบยาสูบการทำน้ำตาลมะพร้าว การทำเนื้อเค็ม การปั่นฝ้าย ยางแผ่นรมควัน เป็นต้นหัตถกรรมในครัวเรือนหมายความว่า ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำด้วยมือเป็นหลักและอาศัยแรงงานไม่เกิน ๗ คนหรือใช้เครื่องจักรไม่เกิน ๒ แรงม้าข้อ๕ การเปลี่ยนการใช้ที่ดินดังต่อไปนี้ห้ามมิให้อนุญาต คือ๕.๑การเปลี่ยนการใช้ที่ดินที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อการจัดรูปที่ดิน หรือ๕.๒การเปลี่ยนการใช้ที่ดินที่ขัดต่อกฎหมายหรือระเบียบของทางราชการข้อ๖การเปลี่ยนการใช้ที่ดินที่จะพิจารณาอนุญาตได้ต้องเป็นประโยชน์หรือเอื้ออำนวยต่อการจัดรูปที่ดินและอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้๖.๑ที่อยู่อาศัย หมายความรวมถึงตัวบ้านและบริเวณบ้านด้วย(๑)ขนาดการใช้ที่ดินต้องไม่เกิน ๑-๐-๐๐ ไร่(๒)ต้องเป็นเจ้าของที่ดินปลูกอาศัยอยู่เองหรือปลูกให้บุพการีหรือให้ทายาทโดยธรรมอยู่อาศัย(๓)ห้ามใช้เป็นสถานที่ประกอบการอย่างอื่นนอกจากที่อยู่อาศัย๖.๒อุตสาหกรรมการเกษตรในครัวเรือน(๑)ต้องเป็นการประกอบกิจกรรมแปรรูปผลิตการเกษตรอย่างง่ายและหัตถกรรมในครัวเรือนเท่านั้น(๒)ต้องเป็นกิจกรรมที่เจ้าของที่ดินประกอบกิจการด้วยตนเองและ/หรือใช้แรงงานเกษตรกรในพื้นที่(๓)เป็นการเพิ่มรายได้แก่เกษตรกรในเขตโครงการจัดรูปที่ดิน(๔)ไม่กระทำการใด ๆ อันเป็นการขัดต่อพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ(๕)ขนาดการใช้ที่ดินต้องไม่เกิน ๑-๐-๐๐ ไร่๖.๓สถานบริการน้ำมัน(๑)ต้องดำเนินกิจการโดยสหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรหรือเกษตรกรเจ้าของที่ดิน(๒)ขนาดการใช้ที่ดินต้องไม่เกิน ๒๐๐ ตารางวา หัวจ่ายมาตรฐานไม่เกิน๒ หัวจ่ายต่อ ๑สถานบริการ(๓)ต้องปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบข้อบังคบของการจัดตั้งสถานบริการน้ำมันข้อ๗การเปลี่ยนการใช้ที่ดินซึ่งที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดินดังต่อไปนี้ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาอนุญาตได้ตามที่เห็นสมควรโดยไม่ต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ คือ๗.๑ที่ดินบริเวณพื้นที่ที่ห่างจากทางหลวงแผ่นดิน ในระยะไม่เกิน ๒๐๐ เมตร จากเขตทางตลอดสายและจะต้องเป็นการเปลี่ยนการใช้ที่ดิน ตามประเภทดังนี้(๑)สถาบันราชการ สถาบันการศึกษา และสถาบันศาสนา(๒)อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม(๓)ที่อยู่อาศัย สถานบริการน้ำมันที่นอกเหนือจากหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๖.๑ และข้อ ๖.๓(๔)กิจการอื่นใดที่เป็นประโยชน์หรือเอื้ออำนวยต่อการจัดรูปที่ดินหรือที่เห็นโดยแจ้งชัดว่าไม่ทำให้เกิดความเสียหายต่อการจัดรูปที่ดินเช่น ลานตากข้าว อาคารเก็บพืชผลทางการเกษตร ตลาดจำหน่ายพืชผลทางการเกษตร ป้ายโฆษณาสินค้า๗.๒ที่ดินบริเวณพื้นที่ที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาเห็นว่า สภาพพื้นที่ได้เปลี่ยนจากเกษตรกรรมเป็นพื้นที่ที่มีความเจริญขยายไปถึงโดยกำหนดขอบเขตพื้นที่ไว้โดยชัดแจ้งมีแผนที่ประกอบพร้อมทั้งกำหนดเงื่อนไขให้พิจารณาอนุญาตในแต่ละประเภทไว้และได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางแล้ว๗.๓ที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดินที่มิได้ใช้เพื่อการก่อสร้างจัดรูปที่ดินข้อ๘การเปลี่ยนการใช้ที่ดินนอกเหนือจากหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๖ ข้อ๗หรือการเปลี่ยนการใช้ที่ดินกรณีอื่นนอกจากนี้หากมีความจำเป็นและคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาแล้วเห็นควรอนุญาตให้นำเสนอคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางให้ความเห็นชอบก่อนอนุญาตทุกรายข้อ๙ในกรณีที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดมีมติไม่อนุญาตและผู้ขออนุญาตมีเหตุผลและความจำเป็นจะต้องเปลี่ยนการใช้ที่ดินให้ผู้ขออนุญาตทำเป็นหนังสือขอให้ทบทวนมติคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางอีกครั้งหนึ่งก็ได้ทั้งนี้ ให้ยื่นหนังสือ ภายใน ๖๐ วันนับตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งมติคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดในกรณีเช่นนี้หากคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางพิจารณาเห็นว่ามีเหตุผลและความจำเป็นและเห็นควรอนุญาตให้แจ้งให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดทราบเพื่อพิจารณาทบทวนอีกครั้งหนึ่งคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดมีมติอย่างไรให้ถือเป็นข้อยุติประกาศณ วันที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๐ชูชีพ หาญสวัสดิ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประธานกรรมการจัดรูปที่ดินกลางฐาปนี/แก้ไข๘ สิงหาคม ๒๕๔๕ศิรวัชร์/ปรับปรุง๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๔/ตอนที่ ๒๕ ง/หน้า ๒๔/๒๗ มีนาคม ๒๕๔๐