คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 719/2543หลักกฎหมาย: โจทก์นำมูลหนี้ตามเช็คในคดีนี้ไปฟ้องจำเลยเป็นคดีแพ่ง ซึ่งต่อมาได้มีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความและศาลได้พิพากษาคดีตามยอมแล้ว ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันและคดีเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องจึงเป็นอันระงับไป(คำสั่งศาลฎีกา)โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 4จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2524 มาตรา 4 จำคุก 1 ปี จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 กึ่งหนึ่ง คงจำคุก 6 เดือนจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยฎีกาขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษ โดยผู้พิพากษาซึ่งลงชื่อในคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 อนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ก่อนจะวินิจฉัยฎีกาของจำเลยเห็นสมควรวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่ว่า หลังจากโจทก์ฟ้องจำเลยคดีนี้แล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องจำเลยต่อศาลจังหวัดนนทบุรีให้จำเลยใช้เงินตามเช็ค ในที่สุดโจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันและศาลจังหวัดนนทบุรีได้มีคำพิพากษาตามยอมแล้วคดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 หรือไม่ ซึ่งปัญหาดังกล่าวนี้แม้จะไม่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 แต่เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัย ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาจำเลยได้ยื่นคำร้องลงวันที่ 28 ตุลาคม 2541 พร้อมแนบสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์และจำเลยเพื่อประกอบการพิจารณา โดยอ้างว่ามูลหนี้ตามเช็คพิพาทคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยเรียกเงินตามเช็คต่อศาลจังหวัดนนทบุรีแล้วโจทก์และจำเลยตกลงประนีประนอมยอมความกันตามสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรี ซึ่งศาลชั้นต้นได้ไต่สวนและนางสวิง บุญบุตร ผู้เสียหาย ยอมรับว่าได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความจริง แต่อ้างว่าเป็นการยอมความกันเฉพาะในคดีส่วนแพ่งไม่ได้ยอมความในคดีส่วนอาญาด้วย ดังนั้นข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่า มูลหนี้ตามเช็คคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยให้ชดใช้เงินตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรีแล้ว โจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความ และศาลได้พิพากษาคดีตามยอมถึงที่สุดแล้ว เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2540 ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไปและทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตนดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 852 ดังนั้น หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันไปก่อนที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด คดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39 กรณีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาจำเลยข้ออื่น"ให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 719/2543พนักงานอัยการประจำศาลจังหวัดธัญบุรีโจทก์นาย ธมฬินชร์ เทียมสุรวัชจำเลย ป.พ.พ. ม. 852 ป.วิ.อ. ม. 39 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 7โจทก์นำมูลหนี้ตามเช็คในคดีนี้ไปฟ้องจำเลยเป็นคดีแพ่ง ซึ่งต่อมาได้มีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความและศาลได้พิพากษาคดีตามยอมแล้ว ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันและคดีเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องจึงเป็นอันระงับไป(คำสั่งศาลฎีกา)โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 4จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2524 มาตรา 4 จำคุก 1 ปี จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 กึ่งหนึ่ง คงจำคุก 6 เดือนจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยฎีกาขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษ โดยผู้พิพากษาซึ่งลงชื่อในคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 อนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ก่อนจะวินิจฉัยฎีกาของจำเลยเห็นสมควรวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่ว่า หลังจากโจทก์ฟ้องจำเลยคดีนี้แล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องจำเลยต่อศาลจังหวัดนนทบุรีให้จำเลยใช้เงินตามเช็ค ในที่สุดโจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันและศาลจังหวัดนนทบุรีได้มีคำพิพากษาตามยอมแล้วคดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 หรือไม่ ซึ่งปัญหาดังกล่าวนี้แม้จะไม่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 แต่เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัย ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาจำเลยได้ยื่นคำร้องลงวันที่ 28 ตุลาคม 2541 พร้อมแนบสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์และจำเลยเพื่อประกอบการพิจารณา โดยอ้างว่ามูลหนี้ตามเช็คพิพาทคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยเรียกเงินตามเช็คต่อศาลจังหวัดนนทบุรีแล้วโจทก์และจำเลยตกลงประนีประนอมยอมความกันตามสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรี ซึ่งศาลชั้นต้นได้ไต่สวนและนางสวิง บุญบุตร ผู้เสียหาย ยอมรับว่าได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความจริง แต่อ้างว่าเป็นการยอมความกันเฉพาะในคดีส่วนแพ่งไม่ได้ยอมความในคดีส่วนอาญาด้วย ดังนั้นข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่า มูลหนี้ตามเช็คคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยให้ชดใช้เงินตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรีแล้ว โจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความ และศาลได้พิพากษาคดีตามยอมถึงที่สุดแล้ว เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2540 ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไปและทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตนดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 852 ดังนั้น หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันไปก่อนที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด คดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39 กรณีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาจำเลยข้ออื่น"ให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความ(ทวีวัฒน์ แดงทองดี-พินิจ เพชรรุ่ง-โนรี จันทร์ทร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเช็คเป็นตราสารชนิดหนึ่งซึ่งก่อหนี้ขึ้นด้วยตัวของมันเอง ดังที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 900 วรรคแรก บัญญัติว่า "บุคคลผู้ลงลายมือชื่อของตนในตั๋วเงินย่อมจะต้องรับผิดตามเนื้อความในตั๋วเงินนั้น " ในทางการค้ามักจะออกเช็คเพื่อชำระหนี้ ซึ่งตามมาตรา 321 ถือว่า เป็นการชำระหนี้อย่างอื่นแทนการชำระหนี้ที่ตกลงกันไว้ แต่หนี้ที่ชำระด้วยเช็คจะระงับไปต่อเมื่อเช็คนั้นได้ใช้เงินแล้วถ้าเช็คยังไม่ได้ใช้เงินก็จะมีหนี้ 2 รายซ้อนกัน คือ "หนี้เดิม" ที่ลูกหนี้ออกเช็คชำระ และ"หนี้ตามเช็ค" ซึ่งเจ้าหนี้จะเลือกบังคับเอาจากหนี้ไหนก็ได้ตามที่จะเป็นประโยชน์แก่ตน การออกเช็คที่จะเป็นความผิดทางอาญานั้น เดิมตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 ไม่ได้คำนึงถึงว่าจะออกเพื่อการใด จะเพื่อเป็นการชำระหนี้หรือไม่ ก็ผิดทั้งนั้น แต่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ได้ระบุไว้ในมาตรา 4 ว่า จะต้องเป็นการออกเช็คเพื่อการชำระหนี้เท่านั้น จึงจะเป็นความผิด และมาตรา 7บัญญัติไว้ด้วยว่า "หนี้ที่ผู้กระทำความผิดตามมาตรา 4 ได้ออกเช็คเพื่อใช้เงินนั้นได้สิ้นผลผูกพันไปก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ถือว่าคดีเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา" หนี้ที่มาตรา 7 กล่าวว่าสิ้นผลผูกพันซึ่งทำให้คดีเลิกกันนั้น ก็คือ "หนี้เดิม" ที่ลูกหนี้ออกเช็คชำระหาใช่ "หนี้ตามเช็ค" ไม่ เพราะเมื่อ"หนี้เดิม" สิ้นผลผูกพันหรือระงับไปแล้วก็ไม่มีหนี้ที่จะต้องออกเช็คชำระอีก กรณีเช่นนี้พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ไม่ประสงค์จะเอาผิดอีกต่อไป เพราะไม่เป็นการออกเช็คชำระหนี้ ตามคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ปรากฏว่า จำเลยได้ออกเช็คเพื่อชำระค่าที่ดิน"หนี้เดิม" ก็คือค่าที่ดิน เมื่อจำเลยถูกฟ้องเป็นคดีอาญาในคดีนี้แล้ว ได้มีการฟ้องจำเลยให้ชำระ "หนี้ตามเช็ค" เป็นคดีแพ่งอีกคดีหนึ่ง และได้มีการประนีประนอมยอมความกันในคดีหลังนั้นเอง ฉะนั้น หนี้ที่ระงับหรือสิ้นผลผูกพันนั้น น่าจะเป็น "หนี้ตามเช็ค"มิใช่ "หนี้เดิม" หรือหนี้ค่าที่ดิน ว่าโดยเคร่งครัดแล้วกรณีอาจไม่เข้ามาตรา 7 ดังกล่าวมาก็ได้ในคำพิพากษาฎีกาไม่ปรากฏว่าตามสัญญาประนีประนอมยอมความได้มีการชำระเงิน กันหรือไม่ ถ้ามีการชำระเงินก็อาจถือได้ว่า "หนี้เดิม" ระงับหรือสิ้นผลผูกพัน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 321 แล้ว แต่แม้ว่าจะไม่มีการชำระเงินกัน เมื่อโดยสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นเจ้าหนี้ได้รับความพอใจเหมือนกับได้มีการชำระเงินตามเช็คแล้ว ก็น่าจะต้องถือว่า "หนี้เดิม" ระงับหรือสิ้นผลผูกพัน อันทำให้คดีเลิกกันตามมาตรา 7 แห่ง พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ด้วย โสภณรัตนากรคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 4จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2524 มาตรา 4 จำคุก 1 ปี จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 กึ่งหนึ่ง คงจำคุก 6 เดือนจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยฎีกาขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษ โดยผู้พิพากษาซึ่งลงชื่อในคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 อนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ก่อนจะวินิจฉัยฎีกาของจำเลยเห็นสมควรวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่ว่า หลังจากโจทก์ฟ้องจำเลยคดีนี้แล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องจำเลยต่อศาลจังหวัดนนทบุรีให้จำเลยใช้เงินตามเช็ค ในที่สุดโจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันและศาลจังหวัดนนทบุรีได้มีคำพิพากษาตามยอมแล้วคดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 หรือไม่ ซึ่งปัญหาดังกล่าวนี้แม้จะไม่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 แต่เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัย ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาจำเลยได้ยื่นคำร้องลงวันที่ 28 ตุลาคม 2541 พร้อมแนบสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์และจำเลยเพื่อประกอบการพิจารณา โดยอ้างว่ามูลหนี้ตามเช็คพิพาทคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยเรียกเงินตามเช็คต่อศาลจังหวัดนนทบุรีแล้วโจทก์และจำเลยตกลงประนีประนอมยอมความกันตามสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรี ซึ่งศาลชั้นต้นได้ไต่สวนและนางสวิง บุญบุตร ผู้เสียหาย ยอมรับว่าได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความจริง แต่อ้างว่าเป็นการยอมความกันเฉพาะในคดีส่วนแพ่งไม่ได้ยอมความในคดีส่วนอาญาด้วย ดังนั้นข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่า มูลหนี้ตามเช็คคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยให้ชดใช้เงินตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรีแล้ว โจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความ และศาลได้พิพากษาคดีตามยอมถึงที่สุดแล้ว เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2540 ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไปและทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตนดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 852 ดังนั้น หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันไปก่อนที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด คดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39 กรณีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาจำเลยข้ออื่น"ให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 719/2543พนักงานอัยการประจำศาลจังหวัดธัญบุรีโจทก์นาย ธมฬินชร์ เทียมสุรวัชจำเลย ป.พ.พ. ม. 852 ป.วิ.อ. ม. 39 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 7โจทก์นำมูลหนี้ตามเช็คในคดีนี้ไปฟ้องจำเลยเป็นคดีแพ่ง ซึ่งต่อมาได้มีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความและศาลได้พิพากษาคดีตามยอมแล้ว ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันและคดีเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องจึงเป็นอันระงับไป(คำสั่งศาลฎีกา)โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 4จำเลยให้การรับสารภาพศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2524 มาตรา 4 จำคุก 1 ปี จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 กึ่งหนึ่ง คงจำคุก 6 เดือนจำเลยอุทธรณ์ขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนจำเลยฎีกาขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษ โดยผู้พิพากษาซึ่งลงชื่อในคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 อนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ก่อนจะวินิจฉัยฎีกาของจำเลยเห็นสมควรวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่ว่า หลังจากโจทก์ฟ้องจำเลยคดีนี้แล้ว ต่อมาโจทก์ได้ฟ้องจำเลยต่อศาลจังหวัดนนทบุรีให้จำเลยใช้เงินตามเช็ค ในที่สุดโจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันและศาลจังหวัดนนทบุรีได้มีคำพิพากษาตามยอมแล้วคดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2534 มาตรา 7 หรือไม่ ซึ่งปัญหาดังกล่าวนี้แม้จะไม่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 2 แต่เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัย ข้อเท็จจริงปรากฏตามสำนวนว่า ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาจำเลยได้ยื่นคำร้องลงวันที่ 28 ตุลาคม 2541 พร้อมแนบสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์และจำเลยเพื่อประกอบการพิจารณา โดยอ้างว่ามูลหนี้ตามเช็คพิพาทคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยเรียกเงินตามเช็คต่อศาลจังหวัดนนทบุรีแล้วโจทก์และจำเลยตกลงประนีประนอมยอมความกันตามสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรี ซึ่งศาลชั้นต้นได้ไต่สวนและนางสวิง บุญบุตร ผู้เสียหาย ยอมรับว่าได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความจริง แต่อ้างว่าเป็นการยอมความกันเฉพาะในคดีส่วนแพ่งไม่ได้ยอมความในคดีส่วนอาญาด้วย ดังนั้นข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่า มูลหนี้ตามเช็คคดีนี้โจทก์ได้นำไปฟ้องจำเลยให้ชดใช้เงินตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 2012/2540 ของศาลจังหวัดนนทบุรีแล้ว โจทก์และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความ และศาลได้พิพากษาคดีตามยอมถึงที่สุดแล้ว เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2540 ผลของการประนีประนอมยอมความดังกล่าวย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไปและทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตนดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 852 ดังนั้น หนี้ที่จำเลยได้ออกเช็คตามฟ้องเพื่อใช้เงินนั้นจึงเป็นอันสิ้นผลผูกพันไปก่อนที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด คดีจึงเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 7 สิทธิของโจทก์ในการนำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39 กรณีไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาจำเลยข้ออื่น"ให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความ(ทวีวัฒน์ แดงทองดี-พินิจ เพชรรุ่ง-โนรี จันทร์ทร)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุเช็คเป็นตราสารชนิดหนึ่งซึ่งก่อหนี้ขึ้นด้วยตัวของมันเอง ดังที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 900 วรรคแรก บัญญัติว่า "บุคคลผู้ลงลายมือชื่อของตนในตั๋วเงินย่อมจะต้องรับผิดตามเนื้อความในตั๋วเงินนั้น " ในทางการค้ามักจะออกเช็คเพื่อชำระหนี้ ซึ่งตามมาตรา 321 ถือว่า เป็นการชำระหนี้อย่างอื่นแทนการชำระหนี้ที่ตกลงกันไว้ แต่หนี้ที่ชำระด้วยเช็คจะระงับไปต่อเมื่อเช็คนั้นได้ใช้เงินแล้วถ้าเช็คยังไม่ได้ใช้เงินก็จะมีหนี้ 2 รายซ้อนกัน คือ "หนี้เดิม" ที่ลูกหนี้ออกเช็คชำระ และ"หนี้ตามเช็ค" ซึ่งเจ้าหนี้จะเลือกบังคับเอาจากหนี้ไหนก็ได้ตามที่จะเป็นประโยชน์แก่ตน การออกเช็คที่จะเป็นความผิดทางอาญานั้น เดิมตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 ไม่ได้คำนึงถึงว่าจะออกเพื่อการใด จะเพื่อเป็นการชำระหนี้หรือไม่ ก็ผิดทั้งนั้น แต่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ได้ระบุไว้ในมาตรา 4 ว่า จะต้องเป็นการออกเช็คเพื่อการชำระหนี้เท่านั้น จึงจะเป็นความผิด และมาตรา 7บัญญัติไว้ด้วยว่า "หนี้ที่ผู้กระทำความผิดตามมาตรา 4 ได้ออกเช็คเพื่อใช้เงินนั้นได้สิ้นผลผูกพันไปก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ถือว่าคดีเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา" หนี้ที่มาตรา 7 กล่าวว่าสิ้นผลผูกพันซึ่งทำให้คดีเลิกกันนั้น ก็คือ "หนี้เดิม" ที่ลูกหนี้ออกเช็คชำระหาใช่ "หนี้ตามเช็ค" ไม่ เพราะเมื่อ"หนี้เดิม" สิ้นผลผูกพันหรือระงับไปแล้วก็ไม่มีหนี้ที่จะต้องออกเช็คชำระอีก กรณีเช่นนี้พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ไม่ประสงค์จะเอาผิดอีกต่อไป เพราะไม่เป็นการออกเช็คชำระหนี้ ตามคำพิพากษาฎีกาเรื่องนี้ปรากฏว่า จำเลยได้ออกเช็คเพื่อชำระค่าที่ดิน"หนี้เดิม" ก็คือค่าที่ดิน เมื่อจำเลยถูกฟ้องเป็นคดีอาญาในคดีนี้แล้ว ได้มีการฟ้องจำเลยให้ชำระ "หนี้ตามเช็ค" เป็นคดีแพ่งอีกคดีหนึ่ง และได้มีการประนีประนอมยอมความกันในคดีหลังนั้นเอง ฉะนั้น หนี้ที่ระงับหรือสิ้นผลผูกพันนั้น น่าจะเป็น "หนี้ตามเช็ค"มิใช่ "หนี้เดิม" หรือหนี้ค่าที่ดิน ว่าโดยเคร่งครัดแล้วกรณีอาจไม่เข้ามาตรา 7 ดังกล่าวมาก็ได้ในคำพิพากษาฎีกาไม่ปรากฏว่าตามสัญญาประนีประนอมยอมความได้มีการชำระเงิน กันหรือไม่ ถ้ามีการชำระเงินก็อาจถือได้ว่า "หนี้เดิม" ระงับหรือสิ้นผลผูกพัน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 321 แล้ว แต่แม้ว่าจะไม่มีการชำระเงินกัน เมื่อโดยสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นเจ้าหนี้ได้รับความพอใจเหมือนกับได้มีการชำระเงินตามเช็คแล้ว ก็น่าจะต้องถือว่า "หนี้เดิม" ระงับหรือสิ้นผลผูกพัน อันทำให้คดีเลิกกันตามมาตรา 7 แห่ง พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ด้วย โสภณรัตนากร