ข้อกำหนดสำนักงานตำรวจแห่งชาติข้อกำหนดสำนักงานตำรวจแห่งชาติเรื่อง สัญญาณจราจรเครื่องหมายจราจรและความหมายของสัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจร อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๒๑ แห่งพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๖ และมาตรา ๔๘ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติจึงกำหนดสัญญาณจราจรเครื่องหมายจราจรและความหมายของสัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจรไว้ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ให้ใช้สัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจรตามแบบที่กำหนด โดยภาพตัวอย่างท้ายข้อกำหนดนี้ทั่วราชอาณาจักรตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไปส่วนสัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจรแบบเก่าที่ใช้อยู่ก่อนวันประกาศและยังมิได้เปลี่ยนแปลงเป็นแบบใหม่ ก็ให้ใช้ได้ไปพลางก่อนจนกว่าจะได้เปลี่ยนเป็นแบบใหม่ตามข้อกำหนดนี้ข้อ๒ สัญญาณจราจร เครื่องหมายจราจรและความหมายของสัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจรตามข้อกำหนดนี้ให้ใช้ในเขตทางตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกทั่วราชอาณาจักรสัญญาณจราจร ข้อ๓ สัญญาณไฟจราจร หมายถึงโคมสัญญาณไฟที่ใช้ควบคุมการจราจรมีขนาดและติดตั้ง หรือทำให้ปรากฏไว้ในทางในลักษณะที่ทำให้ผู้ขับขี่หรือผู้ที่ต้องปฏิบัติตามสัญญาณมองเห็นได้โดยชัดเจนการติดตั้งโคมสัญญาณไฟจราจรต้องประกอบด้วยดวงโคมไฟอย่างน้อยสามดวงโดยมีโคมสัญญาณไฟจราจรสีแดงอยู่ตอนบนหรือด้านขวามือของผู้ขับขี่หรือผู้ต้องปฏิบัติตามสัญญาณโคมสัญญาณไฟจราจรสีเหลืองอำพันอยู่ตอนกลางและโคมสัญญาณไฟจราจรสีเขียวอยู่ตอนล่างหรือด้านซ้ายมือของผู้ขับขี่หรือผู้ที่ต้องปฏิบัติตามสัญญาณในบางกรณีอาจมีโคมสัญญาณไฟจราจรลูกศรสีเขียวประกอบได้ข้อ๔ สัญญาณด้วยมือและแขนของพนักงานเจ้าหน้าที่หมายถึง สัญญาณจราจรที่พนักงานเจ้าหน้าที่แสดงให้ปรากฏข้างหน้าข้อ๕ สัญญาณนกหวีด หมายถึงสัญญาณจราจรที่พนักงานเจ้าหน้าที่แสดงด้วยเสียงสัญญาณนกหวีดเครื่องหมายจราจร ข้อ๖ ในข้อกำหนดนี้ เครื่องหมายจราจร หมายความว่า รูปภาพ ข้อความ ตัวหนังสือ ตัวเลข หมุด หลัก เส้น แถบสีหรือสัญลักษณ์ใด ๆ ที่แสดงติดตั้งหรือทำให้ปรากฏไว้ในเขตทางหรือทางหลวงในลักษณะและตำแหน่งที่เห็นได้โดยง่ายและชัดเจนเพื่อให้ผู้ใช้ทางไม่ว่าจะเป็นผู้ขับขี่ คนเดินเท้าหรือผู้ควบคุมสัตว์ปฏิบัติตามความหมายของเครื่องหมายนั้นหรือเป็นการแจ้งข้อมูลหรือให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ทางหรือทางหลวงนั้น เพื่อให้การจราจรเป็นไปโดยสะดวกรวดเร็ว ปลอดภัยข้อ๗ เครื่องหมายจราจรแบ่งเป็น ๒ ชนิดดังนี้(๑)ป้ายจราจร ได้แก่ เครื่องหมายจราจรที่ทำให้ปรากฏอยู่บนแผ่นป้าย กล่อง ผนัง หรือที่อื่นใดทำด้วยแผ่นโลหะ ไม้ หรือวัสดุอื่น(๒)เครื่องหมายจราจรบนพื้นทาง ได้แก่ เครื่องหมายจราจรที่ทำให้ปรากฏอยู่บนพื้นทางทางจราจร ไหล่ทาง ทางเท้า ขอบทาง ขอบวงเวียน หรือขอบคันหิน โดยการใช้กระเบื้องหมุดโลหะ วัสดุสะท้อนแสง สี หรือวัสดุอื่นใด ปู ตอก ฝัง พ่น ทา รีดทับหรือทำโดยวิธีอื่นใดเพื่อให้ปรากฏซึ่งเครื่องหมายจราจรหมวด ๑ป้ายจราจร ข้อ๘ ป้ายจราจรแบ่งเป็น ๓ ประเภท ดังนี้(๑)ป้ายบังคับ ได้แก่ป้ายจราจรที่มีความหมายเป็นการบังคับให้ผู้ใช้ทางปฏิบัติตามความหมายของเครื่องหมายจราจรที่ปรากฏอยู่ในป้ายนั้นโดยการกำหนดให้ผู้ใช้ทางต้องกระทำ งดเว้นการกระทำหรือจำกัดการกระทำในบางประการหรือบางลักษณะ(๒)ป้ายเตือน ได้แก่ป้ายจราจรที่มีความหมายเป็นการเตือนผู้ใช้ทางให้ทราบล่วงหน้าถึงสภาพทางหรือข้อมูลอย่างอื่นที่เกิดขึ้นในทางหรือทางหลวงข้างหน้าอันอาจก่อให้เกิดอันตรายหรืออุบัติเหตุขึ้นได้เพื่อให้ผู้ใช้ทางใช้ความระมัดระวังในการใช้ทางซึ่งจะช่วยป้องกันการเกิดอันตรายหรืออุบัติเหตุดังกล่าวได้(๓)ป้ายแนะนำ ได้แก่ป้ายจราจรที่มีความหมายเป็นการแนะนำให้ผู้ใช้ทางทราบข้อมูลอันเกี่ยวกับการเดินทางและการจราจรเช่น เส้นทางที่จะใช้ ทิศทาง ระยะทาง สถานที่ รวมทั้งข้อมูลอื่นเป็นต้นเพื่อประโยชน์ในการเดินทางและการจราจรส่วนที่ ๑ป้ายบังคับ ข้อ๙ ป้ายบังคับแบ่งเป็น ๒ ประเภทดังนี้(๑)ป้ายบังคับที่แสดงความหมายตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนด(๒)ป้ายบังคับที่แสดงด้วยข้อความ หรือสัญลักษณ์ หรือทั้งสองอย่างรวมกันข้อ๑๐ป้ายบังคับที่แสดงความหมายตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนดซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่ ๑ ท้ายข้อกำหนดนี้มีความหมายดังนี้(๑)ป้าย หยุด หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องหยุดรถก่อนถึงทางที่ขวางข้างหน้าหรือเส้นแนวหยุดและรอให้รถและหรือคนเดินเท้าบนทางขวางข้างหน้าผ่านไปก่อนเมื่อเห็นว่าปลอดภัยและไม่เป็นการกีดขวางการจราจรที่บริเวณทางแยกนั้นแล้วจึงให้เคลื่อนรถต่อไปได้ด้วยความระมัดระวัง (บ.๑)(๒)ป้าย ให้ทาง หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องระมัดระวังและให้ทางแก่รถหรือคนเดินเท้าบนทางขวางข้างหน้าผ่านไปก่อนเมื่อเห็นว่าปลอดภัยและไม่เป็นการกีดขวางการจราจรที่บริเวณทางแยกนั้นแล้วจึงให้เคลื่อนรถผ่านไปได้ด้วยความระมัดระวัง (บ.๒)(๓) ป้าย ให้รถสวนทางมาก่อน หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องหยุดรถตรงตำแหน่งที่ติดตั้งป้ายและรอให้รถที่กำลังสวนทางมาผ่านไปก่อนหากมีรถข้างหน้าหยุดรออยู่ก่อน ก็ให้หยุดรอถัดต่อกันมาตามลำดับเมื่อรถที่สวนทางมาได้ผ่านไปหมดแล้ว จึงเคลื่อนรถที่หยุดตรงป้ายนี้ผ่านไปได้ (บ.๓)(๔)ป้าย ห้ามแซง หมายความว่าห้ามขับรถแซงขึ้นหน้ารถคันอื่นในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๔)(๕) ป้าย ห้ามเข้า หมายความว่า ห้ามรถทุกชนิดเข้าไปในทิศทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๕)(๖)ป้าย ห้ามกลับรถในทางขวา หมายความว่าห้ามกลับรถไปทางขวาไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ (บ.๖)(๗)ป้าย ห้ามกลับรถไปทางซ้าย หมายความว่าห้ามกลับรถไปทางซ้ายไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ (บ.๗)(๘)ป้าย ห้ามเลี้ยวซ้าย หมายความว่า ห้ามเลี้ยวรถไปทางซ้าย(บ.๘)(๙)ป้าย ห้ามเลี้ยวขวา หมายความว่า ห้ามเลี้ยวรถไปทางขวา(บ.๙)(๑๐)ป้าย ห้ามเปลี่ยนช่องเดินรถไปทางซ้าย หมายความว่าห้ามเปลี่ยนช่องเดินรถหรือช่องจราจรไปทางซ้าย (บ.๑๐)(๑๑)ป้าย ห้ามเปลี่ยนช่องเดินรถไปทางขวา หมายความว่าห้ามเปลี่ยนช่องเดินรถหรือช่องจราจรไปทางขวา (บ.๑๑)(๑๒)ป้าย ห้ามเลี้ยวขวาหรือกลับรถ หมายความว่าห้ามเลี้ยวรถไปทางขวา หรือกลับรถ (บ.๑๒)(๑๓)ป้าย ห้ามเลี้ยวซ้ายหรือกลับรถ หมายความว่าห้ามเลี้ยวรถไปทางซ้าย หรือกลับรถ (บ.๑๓)(๑๔)ป้าย ห้ามรถยนต์ผ่าน หมายความว่าห้ามรถยนต์ทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๑๔)(๑๕)ป้าย ห้ามรถบรรทุกผ่าน หมายความว่าห้ามรถบรรทุกทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๑๕)(๑๖)ป้าย ห้ามรถจักรยานยนต์ผ่าน หมายความว่าห้ามรถจักรยานยนต์ทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๑๖)(๑๗)ป้าย ห้ามรถพ่วงผ่าน หมายความว่าห้ามรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๑๗)(๑๘)ป้าย ห้ามรถยนต์สามล้อผ่าน หมายความว่าห้ามรถยนต์สามล้อทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๑๘)(๑๙)ป้าย ห้ามรถสามล้อผ่าน หมายความว่าห้ามรถสามล้อทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๑๙)(๒๐)ป้าย ห้ามรถจักรยานผ่าน หมายความว่าห้ามรถจักรยานทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๐)(๒๑)ป้าย ห้ามล้อเลื่อนลากเข็นผ่าน หมายความว่าห้ามล้อเลื่อนลากเข็นทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๑)(๒๒)ป้าย ห้ามรถยนต์ที่ใช้ในการเกษตรผ่าน หมายความว่าห้ามรถยนต์ที่ใช้ในการเกษตรทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๒)(๒๓)ป้าย ห้ามเกวียนผ่าน หมายความว่าห้ามเกวียนทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๓)(๒๔)ป้าย ห้ามรถจักรยานยนต์และรถยนต์ผ่าน หมายความว่าห้ามรถจักรยานยนต์และรถยนต์ทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๔)(๒๕)ป้าย ห้ามรถจักรยาน รถสามล้อ และล้อเลื่อนลากเข็นผ่านหมายความว่า ห้ามรถจักรยาน รถสามล้อ และล้อเลื่อนลากเข็นทุกชนิดผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๕)(๒๖)ป้าย ห้ามรถจักรยานยนต์และรถยนต์สามล้อผ่าน หมายความว่าห้ามรถจักรยานยนต์และรถยนต์สามล้อทุกชนิด ผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย(บ.๒๖)(๒๗)ป้าย ห้ามใช้เสียง หมายความว่า ห้ามใช้เสียงสัญญาณหรือทำให้เกิดเสียงที่ก่อการรบกวนด้วยประการใด ๆ ในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๗)(๒๘)ป้าย ห้ามคนผ่าน หมายความว่าห้ามคนเดินเท้าผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๒๘)(๒๙)ป้าย ห้ามจอดรถ หมายความว่าห้ามจอดรถทุกชนิดระหว่างแนวเขตที่กำหนด เว้นแต่การหยุดรับส่งคน หรือสิ่งของชั่วขณะซึ่งต้องกระทำโดยมิชักช้า(บ.๒๙)(๓๐)ป้าย ห้ามหยุดรถ หมายความว่าห้ามหยุดรถหรือจอดรถทุกชนิดระหว่างแนวเขตที่กำหนดเป็นอันขาด (บ.๓๐)(๓๑)ป้าย หยุดตรวจ หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องหยุดรถที่ป้ายนี้ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจและให้เคลื่อนรถต่อไปได้เมื่อได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ผู้ตรวจแล้วเท่านั้น(บ.๓๑)(๓๒)ป้าย จำกัดความเร็ว หมายความว่าห้ามใช้ความเร็วเกินกว่าที่กำหนดเป็น กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตามจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายนั้น ๆในเขตทางที่ติดตั้งป้ายจนกว่าจะพ้นระยะที่จำกัดความเร็วนั้น (บ.๓๒)(๓๓)ป้าย ห้ามรถหนักเกินกำหนดผ่าน หมายความว่าห้ามรถทุกชนิดที่มีน้ำหนักเกินกว่าที่กำหนดหรือเมื่อรวมน้ำหนักรถกับน้ำหนักบรรทุกเกินกว่าที่กำหนดเป็นตัน ตามจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายนั้นๆ ผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๓๓)(๓๔)ป้าย ห้ามรถกว้างเกินกำหนดผ่าน หมายความว่าห้ามรถทุกชนิดที่มีความกว้างเกินกว่าที่กำหนดเป็น เมตร ตามจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายนั้น ๆ ผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย(บ.๓๔)(๓๕)ป้าย ห้ามรถสูงเกินกำหนดผ่าน หมายความว่าห้ามรถทุกชนิดที่มีความสูงรวมทั้งของที่บรรทุกเกินกว่าที่กำหนดเป็น เมตร ตามจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายนั้น ๆผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย (บ.๓๕)(๓๖)ป้าย ห้ามรถยาวเกินกำหนดผ่าน หมายความว่าห้ามรถทุกชนิดที่มีความยาวเกินกว่าที่กำหนดเป็น เมตร ตามจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายนั้น ๆ ผ่านเข้าออกในเขตทางที่ติดตั้งป้าย(บ.๓๖)(๓๗)ป้าย ให้เดินรถทางเดียว หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถตรงไปตามทิศทางที่ป้ายกำหนดเป็นทางเดินรถทางเดียวเท่านั้น(บ.๓๗)(๓๘)ป้าย ให้เดินรถทางเดียวไปทางซ้าย หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางบังคับให้เดินรถทางเดียวไปทางซ้ายเท่านั้น (บ.๓๘)(๓๙)ป้าย ให้เดินรถทางเดียวไปทางขวา หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางบังคับให้เดินรถทางเดียวไปทางขวาเท่านั้น (บ.๓๙)(๔๐)ป้าย ให้ชิดซ้าย หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถผ่านไปทางด้านซ้ายของป้าย (บ.๔๐)(๔๑)ป้าย ให้ชิดขวา หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถผ่านไปทางด้านขวาของป้าย (บ.๔๑)(๔๒)ป้าย ให้ชิดซ้ายหรือชิดขวา หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถผ่านไปทางด้านซ้ายหรือทางด้านขวาของป้าย (บ.๔๒)(๔๓)ป้าย ให้เลี้ยวซ้าย หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถเลี้ยวไปทางซ้ายแต่ทางเดียวเท่านั้น (บ.๔๓)(๔๔)ป้าย ให้เลี้ยวขวา หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถเลี้ยวไปทางขวาแต่ทางเดียวเท่านั้น (บ.๔๔)(๔๕)ป้าย ให้เลี้ยวซ้ายหรือเลี้ยวขวา หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถเลี้ยวไปทางซ้ายหรือไปทางขวาเท่านั้น (บ.๔๕)(๔๖)ป้าย ให้ตรงไปหรือเลี้ยวซ้าย หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถตรงไปหรือเลี้ยวไปทางซ้ายเท่านั้น (บ.๔๖)(๔๗)ป้าย ให้ตรงไปหรือเลี้ยวขวา หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถตรงไปหรือเลี้ยวไปทางขวาเท่านั้น (บ.๔๗)(๔๘)ป้าย วงเวียน หมายความว่าผู้ขับขี่รถทุกชนิดต้องขับรถวนทางซ้ายของวงเวียนและรถที่เริ่มจะเข้าสู่ทางรอบบริเวณวงเวียนต้องหยุดรอให้รถที่แล่นอยู่ในทางรอบบริเวณวงเวียนผ่านไปก่อนห้ามขับรถแทรกหรือตัดหน้ารถที่แล่นอยู่ในเขตทางรอบบริเวณวงเวียน (บ.๔๘)(๔๙)ป้าย ช่องเดินรถประจำทาง หมายความว่าช่องเดินรถที่ติดตั้งป้ายเป็นบริเวณที่กำหนดให้เป็นช่องเดินรถประจำทาง (บ.๔๙)(๕๐)ป้าย ช่องเดินรถมวลชน หมายความว่าช่องเดินรถที่ติดตั้งป้ายเป็นบริเวณที่กำหนดให้เป็นช่องเดินรถมวลชนและให้ใช้ได้เฉพาะรถที่มีจำนวนคนบนรถไม่น้อยกว่าตัวเลขที่ระบุในป้าย (บ.๕๐)(๕๑)ป้าย ช่องเดินรถจักรยานยนต์ หมายความว่าช่องเดินรถที่ติดตั้งป้าย เป็นบริเวณที่กำหนดให้เป็นช่องเดินรถจักรยานยนต์ (บ.๕๑)(๕๒)ป้าย ช่องเดินรถจักรยาน หมายความว่าช่องเดินรถที่ติดตั้งป้ายเป็นบริเวณที่กำหนดให้เป็นช่องเดินรถจักรยาน (บ.๕๒)(๕๓)ป้าย เฉพาะคนเดิน หมายความว่าบริเวณที่ติดตั้งป้ายเป็นบริเวณที่กำหนดให้ใช้ได้เฉพาะคนเดินเท้าเท่านั้น (บ.๕๓)(๕๔)ป้าย ความเร็วขั้นต่ำ หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องใช้ความเร็วไม่ต่ำกว่าที่กำหนดเป็น กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตามจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้าย (บ.๕๔)(๕๕)ป้าย สุดเขตบังคับ หมายความว่าหมดระยะบังคับตามความหมายของป้ายบังคับที่ได้ติดตั้งไว้ก่อนที่จะถึงป้ายนี้ (บ.๕๕)ข้อ๑๑ ป้ายบังคับที่แสดงด้วยข้อความหรือสัญลักษณ์ หรือทั้งสองอย่างรวมกัน แบ่งเป็น ๒ ประเภท ดังนี้(๑)ประเภทติดตั้งประกอบป้ายบังคับที่แสดงความหมายตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนดจะใช้บังคับเฉพาะบางช่วงเวลา หรือบางเขต บางตอน หรือมีข้อจำกัดหรือข้อยกเว้นบางประการมีลักษณะเป็นป้ายสี่เหลี่ยมพื้นสีขาวเส้นขอบป้ายข้อความและสัญลักษณ์สีดำ(๒)ประเภทติดตั้งเดี่ยว มีลักษณะเป็นป้ายสี่เหลี่ยม พื้นสีขาวเส้นขอบป้ายสีแดงข้อความและสัญลักษณ์สีแดง หรือสีดำส่วนที่ ๒ป้ายเตือน ข้อ๑๒ ป้ายเตือนแบ่งเป็น ๓ ประเภทดังนี้(๑)ป้ายเตือนตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนด(๒)ป้ายเตือนที่แสดงด้วยข้อความ หรือสัญลักษณ์ หรือทั้งสองอย่างรวมกัน(๓)ป้ายเตือนในงานก่อสร้างต่าง ๆข้อ๑๓ป้ายเตือนที่แสดงความหมายตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนดซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่๒ ท้ายข้อกำหนดนี้มีความหมายดังนี้(๑)ป้าย ทางโค้งต่าง ๆ หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางโค้งตามลักษณะลูกศรในป้าย ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๑ ต.๑๐)(๒)ป้าย ทางแยกต่าง ๆ หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางแยกตามลักษณะสัญลักษณ์ในป้าย ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๑๑ ต.๒๐)(๓)ป้าย วงเวียนข้างหน้า หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางแยกมีวงเวียน ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๒๑)(๔)ป้าย ทางแคบทั้งสองด้าน หมายความว่าทางข้างหน้าแคบลงกว่าทางที่กำลังผ่านทั้งสองด้าน ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง(ต.๒๒)(๕)ป้าย ทางแคบด้านซ้าย หมายความว่าทางข้างหน้าด้านซ้ายแคบลงกว่าทางที่กำลังผ่าน ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๒๓)(๖)ป้าย ทางแคบด้านขวา หมายความว่าทางข้างหน้าด้านขวาแคบลงกว่าทางที่กำลังผ่าน ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง(ต.๒๔)(๗)ป้าย สะพานแคบ หมายความว่าทางข้างหน้ามีสะพานแคบรถสวนกันได้ไม่สะดวก ควรขับรถให้ช้าลงและระมัดระวังอันตรายจากรถที่สวนมาจากอีกฝั่งหนึ่งของสะพาน (ต.๒๕)(๘)ป้าย ช่องจราจรปิดด้านซ้าย หมายความว่าทางเดินรถข้างหน้าปิดการสัญจรทางด้านซ้าย ผู้ขับขี่ควรเปลี่ยนใช้ช่องเดินรถที่เหลืออยู่ด้วยความระมัดระวัง(ต.๒๖)(๙)ป้าย ช่องจราจรปิดด้านขวา หมายความว่าทางเดินรถข้างหน้าปิดการสัญจรทางด้านขวาผู้ขับขี่ควรเปลี่ยนใช้ช่องเดินรถที่เหลืออยู่ด้วยความระมัดระวัง (ต.๒๗)(๑๐)ป้าย ทางข้ามทางรถไฟไม่มีเครื่องกั้นทาง หมายความว่าทางข้างหน้ามีทางรถไฟตัดผ่านและไม่มีเครื่องกั้นทาง ควรขับรถให้ช้าลงและสังเกตดูรถไฟทั้งทางขวาและทางซ้ายถ้ามีรถไฟกำลังจะผ่านมาควรหยุดรถให้ห่างจากทางรถไฟอย่างน้อย ๕ เมตรและรอคอยจนกว่ารถไฟนั้นผ่านพ้นไปและปลอดภัยแล้ว จึงเคลื่อนรถต่อไปไม่ควรขับรถตัดหน้ารถไฟในระยะที่อาจเกิดอันตรายเป็นอันขาด(ต.๒๘)(๑๑)ป้าย ทางข้ามทางรถไฟมีเครื่องกั้นทาง หมายความว่าทางข้างหน้ามีทางรถไฟตัดผ่านและมีรั้วหรือมีเครื่องกั้นทางก่อนที่จะขับรถผ่านป้ายนี้ควรขับรถให้ช้าลงและพร้อมที่จะหยุดรถเมื่อมีเสียงสัญญาณของเจ้าหน้าที่ดังขึ้นหรือเจ้าหน้าที่ได้กั้นทางหรือมีเครื่องกั้นทางปิดกั้นถ้าข้างหน้ามีรถหยุดอยู่ก่อนให้หยุดรอถัดต่อมาตามลำดับเมื่อเปิดเครื่องกั้นทางแล้วรถที่หยุดรอจึงเคลื่อนตามกันไป (ต.๒๙)(๑๒)ป้าย ทางข้ามทางรถไฟติดทางแยก หมายความว่าทางข้างหน้ามีทางข้ามทางรถไฟอยู่ติดทางแยกตามลักษณะสัญลักษณ์ควรขับรถด้วยความระมัดระวังก่อนข้ามทางรถไฟควรมองด้านซ้ายและด้านขวาตามแนวทางรถไฟเมื่อเห็นว่าปลอดภัยจึงขับรถต่อไปในกรณีที่มีเครื่องกั้นทางควรปฏิบัติตามสัญญาณเครื่องกั้นทาง (ต.๓๐)(๑๓)ป้าย ทางแคบ หมายความว่า ทางข้างหน้าแคบลงกว่าทางที่กำลังผ่านมีขนาดตามจำนวนตัวเลขที่กำหนดเป็นเมตร ตามที่ระบุในป้ายรถที่มีขนาดกว้างไม่เกินจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายให้ผ่านไปได้ ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๓๑)(๑๔)ป้าย ทางลอดต่ำ หมายความว่าทางข้างหน้าจะต้องลอดช่องลอดต่ำ มีขนาดตามจำนวนตัวเลขที่กำหนดเป็น เมตร ตามที่ระบุในป้ายรถที่มีความสูงหรือรวมทั้งสิ่งของที่บรรทุกสูงไม่เกินจำนวนตัวเลขที่ระบุในป้ายให้ผ่านไปได้ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง(ต.๓๒)(๑๕)ป้าย ทางขึ้นลาดชัน หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางลาดชันขึ้นทางขึ้นเขาหรือขึ้นเนินสันเขาหรือสันเนินมีความลาดชันตามจำนวนตัวเลขที่กำหนดเป็น ร้อยละ ตามที่ระบุในป้ายซึ่งอาจบังสายตาให้มองไม่เห็นรถที่สวนมาควรขับรถให้ช้าลงเดินรถใกล้ขอบทางด้านซ้ายให้มากและระมัดระวังอันตรายจากรถที่สวนทางมา (ต.๓๓)(๑๖)ป้าย ทางลงลาดชัน หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางลาดชันลงทางลงเขาหรือลงเนินมีความลาดชันตามจำนวนตัวเลขที่กำหนดเป็นร้อยละ ตามที่ระบุในป้ายควรขับรถให้ช้าลงเดินรถใกล้ขอบทางด้านซ้ายให้มาก ควรใช้เกียร์ต่ำเพื่อความปลอดภัยและไม่ปลดเกียร์หรือดับเครื่องยนต์เป็นอันขาด (ต.๓๔)(๑๗)ป้าย เตือนรถกระโดด หมายความว่าทางข้างหน้าเปลี่ยนระดับอย่างกระทันหัน เช่น บริเวณคอสะพาน ทางข้ามท่อระบายน้ำหรือคันชะลอความเร็ว เป็นต้น ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๓๕)(๑๘)ป้าย ผิวทางขรุขระ หมายความว่าทางข้างหน้าขรุขระมากเป็นหลุมเป็นบ่อหรือเป็นสันติดต่อกัน ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๓๖)(๑๙)ป้าย ทางเป็นแอ่ง หมายความว่าทางข้างหน้าเปลี่ยนระดับลงกะทันหันหรือเป็นแอ่ง ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๓๗)(๒๐)ป้าย ทางลื่น หมายความว่า ทางข้างหน้าลื่นอาจเกิดอุบัติเหตุได้ง่ายควรขับรถให้ช้าลง และระมัดระวังการลื่นไถล ไม่ควรใช้ห้ามล้อแรง ๆ ทันที การหยุดรถการเบารถ หรือเลี้ยวรถในทางลื่นต้องกระทำด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ (ต.๓๘)(๒๑)ป้าย ผิวทางร่วน หมายความว่าทางข้างหน้าอาจมีวัสดุผิวทางหลุดกระเด็นเมื่อขับรถด้วยความเร็วสูงควรขับรถให้ช้าลง และระมัดระวังอันตรายอันอาจเกิดจากวัสดุผิวทาง (ต.๓๙)(๒๒)ป้าย ระวังหินร่วง หมายความว่าทางข้างหน้าอาจมีหินร่วงลงมาในผิวทางทำให้กีดขวางการจราจร ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๔๐)(๒๓)ป้าย สะพานเปิดได้ หมายความว่า ทางข้างหน้าต้องผ่านสะพานที่อาจต้องเปิดให้เรือผ่านควรขับรถให้ช้าลงและระมัดระวังในการหยุดรถเมื่อเจ้าหน้าที่จะปิดกั้นทางเพื่อเปิดสะพานให้เรือผ่านเพื่อมิให้เกิดอันตรายต่อรถข้างหน้าและรถข้างหลัง(ต.๔๑)(๒๔) ป้าย เปลี่ยนช่องทางจราจร หมายความว่า ควรเปลี่ยนช่องจราจรหรือเปลี่ยนช่องเดินรถตามสัญลักษณ์ในป้าย ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๔๒ ต.๔๓)(๒๕)ป้าย ออกทางขนาน หมายความว่า ทางหลักข้างหน้ามีช่องเปิดออกทางขนาน ผู้ขับขี่บนทางหลักที่จะออกทางขนานควรเตรียมตัวเพื่อออกทางขนาน และสำหรับผู้ขับขี่บนทางขนานควรระมัดระวังรถที่จะมาร่วมในทิศทางเดียวกัน(ต.๔๔)(๒๖)ป้าย เข้าทางหลัก หมายความว่า ทางขนานข้างหน้ามีช่องเปิดเข้าทางหลักผู้ขับขี่บนทางขนานที่จะเข้าทางหลักควรเตรียมตัวเพื่อเข้าทางหลักและสำหรับผู้ขับขี่บนทางหลักควรระมัดระวังรถที่จะมาร่วมในทิศทางเดียวกัน(ต.๔๕)(๒๗)ป้าย ทางร่วม หมายความว่าทางข้างหน้าอาจมีรถเข้ามาร่วมในทิศทางเดียวกันจากทางซ้ายหรือทางขวาตามลักษณะสัญลักษณ์ในป้ายควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๔๖ ต.๔๗)(๒๘)ป้าย ทางคู่ข้างหน้า หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางคู่มีเกาะหรือสิ่งอื่นแบ่งการจราจรเป็นสองทิศทางไปทางหนึ่งมาทางหนึ่งควรขับรถชิดไปทางด้านซ้ายด้วยความระมัดระวัง (ต.๔๘)(๒๙) ป้าย สิ้นสุดทางคู่ หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางร่วมที่ไม่มีเกาะหรือสิ่งอื่นใดแบ่งการจราจร ควรขับรถให้ช้าลงเดินรถใกล้ขอบทางด้านซ้ายและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๔๙)(๓๐)ป้าย จุดกลับรถ หมายความว่า ทางข้างหน้ามีที่กลับรถ(ต.๕๐ ต.๕๑)(๓๑)ป้าย ทางเดินรถสองทาง หมายความว่าทางข้างหน้าเป็นทางเดินรถสองทางควรขับรถใช้ช้าลง เดินรถใกล้ขอบทางด้านซ้ายและให้ระมัดระวังอันตรายจากรถที่สวนทางมา (ต.๕๒)(๓๒)ป้าย สัญญาณจราจร หมายความว่าทางข้างหน้ามีสัญญาณไฟจราจรควรขับรถให้ช้าลง และพร้อมที่จะปฏิบัติตามสัญญาณไฟจราจร(ต.๕๓)(๓๓)ป้าย หยุดข้างหน้า หมายความว่าทางข้างหน้ามีป้ายหยุดติดตั้งอยู่ควรขับรถให้ช้าลง และเตรียมพร้อมที่จะหยุดรถเมื่อถึงป้ายหยุด (ต.๕๔)(๓๔)ป้าย ให้ทางข้างหน้า หมายความว่าทางข้างหน้ามีป้ายให้ทางติดตั้งอยู่ควรขับรถให้ช้าลงและเตรียมพร้อมที่จะให้ทางเมื่อถึงป้ายให้ทาง (ต.๕๕)(๓๕)ป้าย ระวังคนข้ามถนน หมายความว่าทางข้างหน้ามีทางสำหรับคนข้ามหรือมีหมู่บ้านราษฎรอยู่ข้างทางซึ่งมีคนเดินข้ามไปมาอยู่เสมอ ควรขับรถให้ช้าลง และระมัดระวังคนข้ามทางถ้ามีคนกำลังเดินข้ามทาง ควรหยุดให้คนเดินข้ามทางไปได้โดยปลอดภัย (ต.๕๖)(๓๖)ป้าย โรงเรียนระวังเด็ก หมายความว่าทางข้างหน้ามีโรงเรียนตั้งอยู่ข้างทางควรขับรถให้ช้าลงและระมัดระวังอุบัติเหตุซึ่งอาจเกิดขึ้นแก่เด็กนักเรียนถ้าเด็กนักเรียนกำลังเดินข้ามทางควรหยุดรถให้เด็กนักเรียนข้ามทางไปได้โดยปลอดภัยถ้าเป็นเวลาที่โรงเรียนกำลังสอนควรงดใช้เสียงสัญญาณและหยุดการก่อให้เกิดเสียงรบกวนด้วยประการใด ๆ (ต.๕๗)(๓๗)ป้าย ระวังสัตว์ หมายความว่าทางข้างหน้าอาจมีสัตว์ข้ามทางควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๕๘)(๓๘)ป้าย ระวังเครื่องบินบินต่ำ หมายความว่าทางข้างหน้าเข้าใกล้สนามบินและอาจมีเครื่องบินบินขึ้นลงในระดับต่ำควรขับรถให้ช้าลง หากเห็นเครื่องบินกำลังขึ้นหรือลงผ่านทางข้างหน้าควรหยุดรถให้เครื่องบินผ่านไปได้โดยปลอดภัย(ต.๕๙)(๓๙)ป้าย ระวังอันตราย หมายความว่า ทางข้างหน้าอาจมีอันตรายเช่น เกิดอุบัติเหตุ ทางทรุด เป็นต้น ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง(ต.๖๐)(๔๐)ป้าย เขตห้ามแซง ใช้ติดตั้งทางด้านขวาของทาง หมายความว่าทางช่วงนั้นมีระยะมองเห็นจำกัดผู้ขับขี่อาจไม่สามารถมองเห็นรถที่สวนมาในระยะที่จะแซงรถอื่นได้อย่างปลอดภัย(ต.๖๑)(๔๑)ป้าย เตือนแนวทางต่าง ๆ หมายความว่าทางตอนนั้นมีการเปลี่ยนแปลงแนวทาง ตามทิศทางที่ชี้ไป ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ต.๖๒ ต.๗๓)(๔๒)ป้าย สลับกันไป หมายความว่าทางข้างหน้าจำนวนช่องเดินรถหรือช่องจราจรลดลง ควรขับรถให้ช้าลงและสลับกันไปด้านละคันอย่างระมัดระวัง (ต.๗๔)ข้อ๑๔ ป้ายเตือนแสดงด้วยข้อความหรือสัญลักษณ์ หรือทั้งสองอย่างรวมกันมีลักษณะเป็นป้ายสี่เหลี่ยม พื้นสีเหลืองเส้นขอบป้าย ข้อความ และสัญลักษณ์สีดำใช้ติดตั้งเดี่ยวหรือติดตั้งประกอบป้ายเตือนตามข้อ ๑๓ให้ผู้ขับขี่ปฏิบัติตามหรือเพิ่มความระมัดระวังเพื่อป้องกันอันตรายหรืออุบัติเหตุข้อ๑๕ ป้ายเตือนในงานก่อสร้างต่าง ๆซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่ ๓ ท้ายข้อกำหนดนี้มีความหมายดังนี้(๑)ป้าย สำรวจทาง หมายความว่าทางข้างหน้ากำลังมีงานสำรวจอยู่บนผิวจราจรหรือทางเดินรถหรือใกล้กับผิวจราจรหรือทางเดินรถควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๑)(๒)ป้าย งานก่อสร้าง หมายความว่าทางข้างหน้ากำลังมีงานก่อสร้างอยู่บนผิวจราจรหรือทางเดินรถ หรือใกล้กับผิวจราจรหรือทางเดินรถ ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๒)(๓)ป้าย คนทำงาน หมายความว่าทางข้างหน้ามีคนกำลังทำงานอาจมีการวางอุปกรณ์หรือวัสดุบนผิวจราจร หรือทางเดินรถหรือใกล้กับผิวจราจรหรือทางเดินรถ ควรขับรถให้ช้าลงและเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๓)(๔)ป้าย เครื่องจักรกำลังทำงาน หมายความว่าทางข้างหน้ามีเครื่องจักรกำลังทำงานบนผิวจราจรหรือทางเดินรถ หรือใกล้กับผิวจราจรหรือทางเดินรถควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๔)(๕)ป้าย ทางเบี่ยงซ้าย หมายความว่า ทางข้างหน้ามีงานก่อสร้างจำเป็นต้องเปลี่ยนแนวทางการจราจรไปใช้ทางเบี่ยงหรือทางชั่วคราวทางด้านซ้ายควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๕)(๖)ป้าย ทางเบี่ยงขวา หมายความว่า ทางข้างหน้ามีงานก่อสร้างจำเป็นต้องเปลี่ยนแนวทางการจราจรไปใช้ทางเบี่ยงหรือทางชั่วคราวทางด้านขวาควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๖)(๗)ป้าย เบี่ยงเบนการจราจร หมายความว่าทางข้างหน้ามีงานก่อสร้างจำเป็นต้องเปลี่ยนแนวทางการจราจรไปใช้ทางเบี่ยงหรือทางชั่วคราวตามลักษณะสัญลักษณ์ในป้ายควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๗ ตก.๒๔)(๘) ป้าย เตือนแนวทางต่าง ๆ หมายความว่าบริเวณที่ติดตั้งป้ายมีการเปลี่ยนแนวทางการจราจรไปตามทิศทางที่ชี้ไปควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (ตก.๒๕ ตก.๒๖)(๙)ป้าย เตือนข้อความต่าง ๆ มีลักษณะเป็นป้ายสี่เหลี่ยมพื้นสีส้ม เส้นขอบป้าย ข้อความ และสัญลักษณ์สีดำ ใช้ติดตั้งเดี่ยวหรือติดตั้งประกอบป้ายเตือนในงานก่อสร้างตามข้อ ๑๕ผู้ขับขี่ควรปฏิบัติตามข้อความและสัญลักษณ์ที่ระบุในป้าย และเพิ่มความระมัดระวังส่วนที่ ๓ป้ายแนะนำ ข้อ๑๖ ป้ายแนะนำซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่ ๔ ท้ายข้อกำหนดนี้เป็นป้ายจราจรที่ใช้เพื่อแนะนำผู้ใช้ทางให้เดินทางไปสู่จุดหมายปลายทางได้ถูกต้องหรือให้ความรู้หรือข่าวสารข้อมูลอื่นๆ ที่จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้ทางตามความหมายของป้ายนั้น เช่นแนะนำทิศทางของการเดินทางล่วงหน้าจุดหมายปลายทาง บอกสถานที่ บอกระยะทางตำแหน่งคนเดินข้ามทาง ข้อมูลสำคัญและทางเดินรถประจำทาง เป็นต้นลักษณะของป้ายแนะนำเป็นป้ายสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้า มี ๒ ชนิด ดังนี้(๑)ชนิดพื้นสีขาว เส้นขอบป้าย ข้อความ และสัญลักษณ์สีดำ(๒)ชนิดพื้นสีเขียว หรือสีน้ำเงิน หรือสีน้ำตาล เส้นขอบป้าย ข้อความและสัญลักษณ์สีขาวสีเหลือง สีแดง หรือสีอื่นตามความหมายของป้ายนั้นหมวด ๒เครื่องหมายจราจรบนพื้นทาง ข้อ๑๗เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางแบ่งเป็น ๒ ประเภท ดังนี้(๑)เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทบังคับ ได้แก่เครื่องหมายจราจรที่มีความหมายเป็นการบังคับให้ผู้ใช้ทางปฏิบัติตามความหมายของเครื่องหมายนั้นโดยกำหนดให้ผู้ใช้ทางต้องกระทำงดเว้นการกระทำ หรือจำกัดการกระทำในบางประการหรือบางลักษณะ(๒)เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทเตือน ได้แก่เครื่องหมายจราจรที่มีความหมายเป็นการเตือนผู้ใช้ทางให้ทราบล่วงหน้าถึงสภาพทางหรือข้อมูลอย่างอื่นที่เกิดขึ้นในทางหรือทางหลวงข้างหน้าอันอาจก่อให้เกิดอันตรายหรืออุบัติเหตุขึ้นได้เพื่อให้ผู้ใช้ทางใช้ความระมัดระวังในการใช้ทางซึ่งจะช่วยป้องกันการเกิดอันตรายหรืออุบัติเหตุดังกล่าวได้ส่วนที่ ๑เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทบังคับ ข้อ๑๘ เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทบังคับที่แสดงความหมายตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนดซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่ ๕ ท้ายข้อกำหนดนี้มีความหมายดังนี้ก.เครื่องหมายจราจรตามแนวทางเดินรถ(๑)เส้นแบ่งทิศทางจราจรปกติมีลักษณะเป็นเส้นประสีเหลือง หมายความว่า เป็นเส้นแสดงการแบ่งแยกการจราจรของรถที่มีทิศทางตรงกันข้ามผู้ขับขี่ต้องขับรถทางด้านซ้ายของเส้นยกเว้นในกรณีที่ต้องการเลี้ยวขวาหรือแซงขึ้นหน้ารถคันอื่น (พบ.๑)(๒)เส้นแบ่งทิศทางจราจรห้ามแซงมีลักษณะเป็นเส้นทึบสีเหลืองเดี่ยวหรือคู่ หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถไปทางด้านซ้ายของเส้น ห้ามขับรถผ่าน หรือคร่อมเส้นโดยเด็ดขาด(พบ.๒ พบ.๓)(๓)เส้นแบ่งทิศทางจราจรห้ามแซงเฉพาะด้านมีลักษณะเป็นเส้นทึบสีเหลืองคู่กับเส้นประสีเหลือง หมายความว่ารถที่อยู่ทางด้านเส้นทึบห้ามผ่านหรือคร่อมเส้นทึบโดยเด็ดขาดส่วนรถที่อยู่ทางด้านเส้นประเมื่อเห็นว่าปลอดภัยอาจแซงขึ้นหน้ารถคันอื่นหรือข้ามเส้นดังกล่าวนี้ด้วยความระมัดระวัง (พบ.๔)(๔)เส้นแบ่งช่องเดินรถ หรือ เส้นแบ่งช่องจราจร มีลักษณะเป็นเส้นประสีขาวแบ่งทางเดินรถหรือทางจราจรที่มีทิศทางเดียวกันให้เป็นช่องเดินรถ หรือช่องจราจร หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องขับรถภายในช่องเดินรถหรือช่องจราจร ห้ามขับรถคร่อมเส้นเว้นแต่จะเปลี่ยนช่องเดินรถหรือช่องจราจร (พบ.๕)(๕) เส้นห้ามเปลี่ยนช่องเดินรถ หรือ เส้นห้ามเปลี่ยนช่องจราจรมีลักษณะเป็นเส้นทึบสีขาวแบ่งทางเดินรถหรือทางจราจรในทิศทางเดียวกันให้เป็นช่องเดินรถหรือช่องจราจรหมายความว่า ผู้ขับขี่ต้องขับรถภายในช่องเดินรถหรือช่องจราจร ห้ามขับรถผ่านหรือคร่อมเส้น (พบ.๖)(๖) เส้นแบ่งช่องเดินรถประจำทาง มีลักษณะเป็นเส้นประสีเหลือง กว้างและถี่ กรณีสวนทางจราจรปกติและเส้นประสีขาว กว้าง และถี่กรณีทิศทางเดียวกับทางจราจรปกติ ทั้งนี้ โดยมีลูกศรสีเหลือง และอาจมีคำว่า รถประจำทาง หรือ BUSสีเหลืองประกอบด้วย หมายความว่า เป็นช่องเดินรถประจำทางห้ามขับรถประเภทอื่นเข้าไปในช่องเดินรถประจำทาง (พบ.๗ พบ.๘)(๗)เครื่องหมายห้ามจอดรถมีลักษณะเป็นแถบสีเหลืองสลับขาว แสดงที่ขอบคันหิน หรือขอบทางด้านซ้ายของทางเดินรถหรือทางจราจร หรือที่อื่น ๆ หมายความว่า ห้ามจอดรถทุกชนิดระหว่างแนวเขตที่กำหนดเว้นแต่การหยุดรับส่งคน หรือสิ่งของชั่วขณะซึ่งต้องกระทำโดยมิชักช้า (พบ.๙)(๘)เครื่องหมายห้ามหยุดรถ มีลักษณะเป็นแถบสีแดงสลับขาวแสดงที่ขอบคันหิน หรือขอบทางด้านซ้ายของทางเดินรถ หรือทางจราจรหรือที่อื่น ๆหมายความว่า ห้ามหยุดรถ หรือจอดรถทุกชนิดระหว่างแนวเขตที่กำหนดเป็นอันขาด (พบ.๑๐)ข.เครื่องหมายจราจรขวางแนวทางเดินรถ(๑)เส้นแนวหยุด มีลักษณะเป็นเส้นทึบสีขาวกว้างและขวางแนวทางเดินรถ หมายความว่า เมื่อมีสัญญาณจราจรบังคับหยุด หรือป้ายหยุดผู้ขับขี่ต้องหยุดรถก่อนถึงเส้นแนวหยุดและเมื่อได้รับสัญญาณจราจรให้ไปหรือเมื่อไม่เป็นเหตุให้กีดขวางการจราจรแล้ว ให้ผ่านเส้นแนวหยุดไปได้ (พบ.๑๑)(๒)เส้นให้ทาง มีลักษณะเป็นเส้นประสีขาวกว้างและขวางแนวทางเดินรถ หมายความว่า ผู้ขับขี่ต้องขับรถให้ช้าลงหากเห็นว่าจะไม่ปลอดภัยต่อรถคันอื่นหรือคนเดินเท้าในทางขวางหน้าหรือเป็นการกีดขวางการจราจรผู้ขับขี่ต้องหยุดรถก่อนถึงแนวเส้นให้ทาง (พบ.๑๒)(๓)เส้นทางข้าม มีลักษณะเป็นแถบสีขาวกว้างและยาวหลาย ๆแถบ ประกอบกันขวางทางเดินรถ หรือเป็นเส้นทึบสีขาวสองเส้นขนานกันขวางแนวทางเดินรถและมีเส้นแนวหยุดหรือเส้นให้ทางประกอบ หมายความว่า ผู้ขับขี่ต้องขับรถให้ช้าลงและพร้อมที่จะหยุดรถได้ทันท่วงที เมื่อมีคนเดินข้ามทาง ณ ทางข้ามนั้นในเขตทางข้ามที่ไม่มีเจ้าหน้าที่ หรือสัญญาณจราจร ให้คนมีสิทธิข้ามทางไปก่อน ฉะนั้นในขณะที่คนกำลังเดินอยู่ในทางข้าม ผู้ขับขี่ต้องหยุดรถก่อนถึงเส้นแนวหยุดหรือเส้นให้ทางและเมื่อคนเดินตามทางได้ข้ามไปแล้ว จึงจะเคลื่อนรถต่อไปได้ (พบ.๑๓ พบ.๑๔)(๔)เส้นทะแยงห้ามหยุดรถมีลักษณะเป็นเส้นทึบสีเหลืองลากทะแยงตัดกันภายในกรอบเส้นทึบสีเหลือง หมายความว่าห้ามหยุดรถทุกชนิดภายในกรอบเส้นทะแยงห้ามหยุดรถ ยกเว้นรถที่หยุดรอเพื่อเลี้ยวขวา(พบ.๑๕)ค.เครื่องหมายอื่น ๆ(๑)ลูกศร มีลักษณะเป็นลูกศรสีขาวหรือสีเหลืองแสดงทิศทางการจราจรให้รถตรงไป เลี้ยวซ้าย เลี้ยวขวา เลี้ยวกลับ หรือร่วมกันหมายความว่า เมื่อปรากฏในช่องเดินรถหรือช่องจราจรใดผู้ขับขี่ที่อยู่ในช่องเดินรถหรือช่องจราจรนั้นต้องปฏิบัติตามเครื่องหมายนั้น(พบ.๑๖)(๒)ให้ทางมีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยมมุมแหลมสีขาวโดยมุมแหลมชี้สวนทิศทางการจราจรแสดงหรือทำให้ปรากฏบนพื้นทางประกอบเส้นให้ทาง หมายความว่า ผู้ขับขี่ต้องขับรถให้ช้าลงถ้าเห็นว่าจะไม่ปลอดภัยต่อรถคันอื่น หรือคนเดินเท้าในทางขวางหน้าหรือเป็นการกีดขวางการจราจรผู้ขับขี่ต้องหยุดรถก่อนถึงเส้นให้ทาง (พบ.๑๗)(๓)เขตปลอดภัย หรือเกาะสีมีลักษณะเป็นแถบหรือเส้นทึบสีขาว หรือสีเหลือง ตีทะแยงกับแนวทิศทางการจราจรหรือเป็นลักษณะก้างปลา และล้อมรอบด้วยเส้นทึบสีขาว หรือสีเหลือง หมายความว่าห้ามขับรถล้ำเข้าไปในพื้นที่ดังกล่าว (พบ.๑๘)(๔)ช่องเดินรถมวลชนมีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนสีขาวมุมแหลม อยู่ในทิศทางการจราจรภายในสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนอาจมีตัวเลขแสดงจำนวนขั้นต่ำของคนบนรถมวลชน หมายความว่าช่องเดินรถหรือช่องจราจรที่มีเครื่องหมายช่องเดินรถมวลชนเป็นช่องเดินรถหรือช่องจราจรสำหรับรถตามชนิดหรือประเภทที่กำหนด หรือรถที่มีจำนวนคนบนรถไม่น้อยกว่าที่กำหนด (พบ.๑๙)(๕)เส้นช่องจอดรถ มีลักษณะเป็นเส้นทึบสีขาว แสดงขอบเขตของช่องจอดรถหมายความว่า ผู้ขับขี่ต้องจอดรถภายในกรอบเส้นช่องจอดรถห้ามจอดรถคร่อมเส้นหรือทำให้ส่วนใดของรถล้ำออกไปนอกแนวที่กำหนด (พบ.๒๐)(๖) ข้อความบังคับบนพื้นทาง มีลักษณะเป็นข้อความสีขาวบนพื้นทาง เช่นคำว่า หยุด ลดความเร็ว ขับช้า ๆ เป็นต้น หมายความว่าผู้ขับขี่ต้องปฏิบัติตามข้อความนั้น ๆ (พบ.๒๑)ส่วนที่ ๒เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทเตือน ข้อ๑๙เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทเตือนที่แสดงความหมายตามรูปแบบและลักษณะที่กำหนดซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่ ๖ ท้ายข้อกำหนดนี้มีความหมายดังนี้(๑)เส้นขอบทางมีลักษณะเป็นเส้นทึบหรือเส้นประหรือแถบสี สีขาวยกเว้นเส้นขอบทางด้านติดกับเกาะกลางหรือฉนวนแบ่งทิศทางการจราจรเป็นสีเหลืองหมายความว่า เป็นแนวสุดขอบทางเดินรถ (พต.๑ พต.๔)(๒)เส้นแนวช่องจราจรผ่านทางแยกมีลักษณะเป็นเส้นประหรือเส้นทึบสีขาวแสดงแนวช่องเดินรถหรือช่องจราจรบริเวณทางแยกหมายความว่า ควรขับรถไปตามแนวช่องเดินรถหรือช่องจราจร ดังกล่าว (พต.๕)(๓)เส้นชะลอความเร็ว มีลักษณะเป็นเส้นหลาย ๆ เส้นขวางช่องเดินรถหรือช่องจราจร หมายความว่า ควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง(พต.๖)(๔)เส้นทางรถไฟผ่าน มีลักษณะเป็นกากบาทสีขาวลากทะแยงตัดกันพร้อมมีอักษรโรมัน RR ประกอบ หมายความว่าทางข้างหน้ามีทางรถไฟตัดผ่านควรขับรถให้ช้าลง และเพิ่มความระมัดระวัง (พต.๗)(๕)เครื่องหมายขาวดำ มีลักษณะเป็นแถบสีขาวสลับสีดำแสดงหรือทำให้ปรากฏที่ขอบคันหินหรือสิ่งกีดขวางอื่น ๆเพื่อให้ผู้ใช้ทางเห็นขอบคันหินหรือสิ่งกีดขวางนั้น ๆ ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น (พต.๘)(๖)ข้อความเตือน หรือแนะนำบนพื้นทาง แสดงอักษร ข้อความหรือสัญลักษณ์ให้ปรากฏบนพื้นทางหรือในบางกรณีอาจใช้ภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายและเป็นคำที่เป็นสากลนิยมเพื่อแนะนำหรือเตือนการจราจร เช่น แสดงชื่อสถานที่ต่อท้ายลูกศรเตือนให้ระมัดระวังสภาพทาง หรือการจราจร หมายความว่า ผู้ใช้ทางควรปฏิบัติตามและระมัดระวังการใช้ทาง ใช้ช่องเดินรถ หรือช่องจราจรให้ถูกต้องเป็นต้น (พต.๙)หมวดที่ ๓อุปกรณ์จราจร ข้อ ๒๐อุปกรณ์จราจร ได้แก่ สิ่งใด ๆ ที่แสดง ติดตั้งหรือทำให้ปรากฏไว้ในเขตทางหรือทางหลวงเพื่อประโยชน์ต่อการจัดการจราจรหรือควบคุมการจราจรเป็นการเฉพาะหน้าชั่วคราว เช่น กรวยยาง หลักนำทาง แผงกั้นเป็นต้น ซึ่งปรากฏตามตัวอย่างในรูปที่ ๗ ท้ายข้อกำหนดนี้ทั้งนี้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]ประกาศ ณ วันที่ ๕พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๖พลตำรวจเอกสันต์ ศรุตานนท์ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ[เอกสารแนบท้าย]๑.รูปที่ ๑ ป้ายบังคับ๒.รูปที่ ๒ ป้ายเตือน๓.รูปที่ ๓ ป้ายเตือนในงานก่อสร้าง๔.รูปที่ ๔ ป้ายแนะนำ๕.รูปที่ ๕ เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทบังคับ๖.รูปที่ ๖ เครื่องหมายจราจรบนพื้นทางประเภทเตือน๗.รูปที่ ๗ อุปกรณ์จราจร(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริญสินีย์/ปรับปรุง๒๘ กันยายน ๒๕๖๐[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๓๒ ง/หน้า ๒๐/๑๙ มีนาคม ๒๕๔๗