กฎกระทรวงกฎกระทรวง(พ.ศ. ๒๕๒๑)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศฉบับที่ ๑๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๔ และมาตรา๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๗ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๑)ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๓ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทนข้อ ๒๗ เครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศมีดังนี้(๑) เครื่องหมายความสามารถในการบิน มี ๔ ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำกว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกปักด้วยไหมเป็นรูปธงไตรรงค์เฉียงอยู่ในอาร์ม ขนาด๑.๕ เซนติเมตรเหนืออาร์มมีอุณาโลมปักด้วยดิ้นเงินในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทองชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ ปักด้วยดิ้นทอง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นกิตติมศักดิ์เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลม(๒) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้นหน มี ๓ ชั้นคือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีกปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปโลกปักด้วยดิ้นเงินบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ภายในลูกโลกมีเส้นรุ้งและเส้นแวงปักด้วยดิ้นทองและมีรูปแผนที่ประเทศไทยปักด้วยไหมสีน้ำเงินดำบนพื้นสักหลาดหรือไหมสีขาวเหนือลูกโลกมีอุณาโลมปักด้วยดิ้นเงินในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทองชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนือลูกโลกมีดาว ๕กลีบ ปักด้วยดิ้นทอง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตรแทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนือลูกโลกไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี(๓) เครื่องหมายความสามารถในการโดดร่ม มี ๓ ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีกปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกปักด้วยดิ้นเงินเป็นรูปร่มชูชีพสูง ๓ เซนติเมตร และรูปเอราวัณ สูง ๑.๕ เซนติเมตร ทับสายร่มชูชีพตอนล่างที่กึ่งกลางตัวร่มชูชีพมีดาว ๕ กลีบ ทำด้วยโลหะสีน้ำเงินและวงช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีน้ำเงินโอบใต้ดาวชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีวงช่อชัยพฤกษ์ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่ไม่มีดาวและวงช่อชัยพฤกษ์(๔) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ช่างอากาศ มี ๓ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปเฟืองและเครื่องบินเหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี(๕) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่สื่อสาร มี ๓ ชั้นคือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตรภายในอาร์มมีรูปสายฟ้าพาดเฉียงจากขอบล่างขวาไปจรดขอบบนซ้ายเหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี(๖) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่สรรพาวุธ มี ๓ ชั้นคือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตรภายในอาร์มมีรูปกระสุนอยู่ใต้เปลวเพลิงเหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี(๗) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ถ่ายรูปทางอากาศ มี๓ ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปกล้องถ่ายรูป เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีเครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี(๘) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ขนส่งทางอากาศ มี ๓ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปวงล้อกับปีก เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีเครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี(๙) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้อนรับบนอากาศยานมี ๓ ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปพานในวงช่อชัยพฤกษ์เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีเครื่องหมายตามข้อ ๒๗ (๙) นี้ ในกรณีที่ทหารหญิงใช้ประดับให้ปีกนก ๒ ปีก มีขนาดกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร รูปอาร์มขนาด ๑.๑ เซนติเมตรและรูปประกอบอื่นให้มีขนาดสามในสี่ส่วนของขนาดที่กำหนดไว้สำหรับทหารชาย(๑๐)เครื่องหมายความสามารถแพทย์และพยาบาลเวชศาสตร์การบินในการทำหน้าที่ลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศมี 3 ชั้น คือชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตรระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตรภายในอาร์มมีรูปกาชาดและงูคู่พันไม้เท้าเหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีเครื่องหมายตามข้อ ๒๗ (๑๐) นี้ ในกรณีที่ทหารหญิงใช้ประดับให้ปีกนก ๒ ปีก มีขนาดกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร รูปอาร์มขนาด ๑.๑ เซนติเมตรและรูปประกอบอื่นให้มีขนาดสามในสี่ส่วนของขนาดที่กำหนดไว้สำหรับทหารชายเครื่องหมายตามข้อ ๒๗ นี้ ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิดและให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือปกกระเป๋าถ้าประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ติดเครื่องหมายตามข้อนี้เหนือขึ้นไปถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนใช้ขนาดย่อลงครึ่งหนึ่งให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๑พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๑๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๓ได้กำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศไว้เพียง ๓ ประเภทนั้น บัดนี้ สมควรกำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศเพิ่มขึ้นสำหรับเจ้าหน้าที่ช่างอากาศเจ้าหน้าที่สื่อสาร เจ้าหน้าที่สรรพาวุธ เจ้าหน้าที่ถ่ายรูปเจ้าหน้าที่ขนส่งทางอากาศ เจ้าหน้าที่ต้อนรับบนอากาศยานแพทย์และพยาบาลเวชศาสตร์การบินในการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศนอกจากนี้ควรกำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้นหน ชั้นที่ ๓ ขึ้นอีกด้วยจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ปณตภร/ปรับปรุง๖ มิถุนายน ๒๕๕๖[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๕/ตอนที่ ๑๓๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๒/๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๒๑