กฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเขาท่าพระ ตำบลธรรมามูลตำบลหาดท่าเสาตำบลบ้านกล้วย ตำบลในเมือง ตำบลท่าชัยและตำบลชัยนาทอำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาทพ.ศ. ๒๕๔๗[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๘ (๑๐) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ในกฎกระทรวงนี้อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่าอาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการขายปลีกหรือขายส่ง หรือทั้งขายปลีกและขายส่ง ซึ่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวันแต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข และอาคารที่มีกิจกรรมหลักเพื่อใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนบริเวณที่ ๑ หมายความว่า พื้นที่บริเวณ ดังต่อไปนี้ทิศเหนือจดเส้นตรงที่เชื่อมระหว่างหลักกิโลเมตรที่ กม. ๑๖.๐๐๐ ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๑๘๓ กับหลักกิโลเมตร ที่ กม. ๒๘๖.๐๐๐ ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) และเส้นตรงที่ลากจากหลักกิโลเมตรที่กม. ๒๘๖.๐๐๐ ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้จนบรรจบกับคลองยาง ฝั่งตะวันออก ตรงจุดที่อยู่ตามเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงท้องถิ่นสายเขาดิน บ้านขยาย ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ตามแนวขนานระยะ ๕๐๐ เมตรกับศูนย์กลางทางหลวงท้องถิ่นสายบ้านเขาดิน บ้านขยายทิศตะวันออกจดเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงท้องถิ่น สายท่าช้าง หางน้ำสาคร จนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) ฟากเหนือ เป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้จนบรรจบกับลำรางสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฝั่งเหนือ ตรงที่จุดซึ่งบรรจบกับคลองยางและเลียบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อฟากเหนือ ไปจนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ ฟากเหนือเป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้จนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓ตรงที่จุดถนนเข้าที่ทำการชลประทานจังหวัดชัยนาท บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๑๘๓ และเส้นตรงที่ต่อจากจุดดังกล่าวไปทางทิศใต้ เป็นระยะ ๓๐๐ เมตรทิศใต้จดเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงหมายเลข ๓๑๘๓และเส้นตรงที่ลากจากจุดซึ่งอยู่บนถนนเข้าที่ทำการชลประทานจังหวัดชัยนาท ฟากตะวันตกไปทางทิศตะวันตกจนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๔๐ ฟากตะวันออกตรงที่จุดอยู่ห่างจากเชิงสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาด้านใต้ไปทางทิศใต้ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๔๐ เป็นระยะ ๑,๒๕๐ เมตร เป็นเส้นตรงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ จนบรรจบกับเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตรกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓ทิศตะวันตกจดเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือจนบรรจบกับเส้นตรงที่ลากต่อจากเส้นตรงที่ลากเชื่อมระหว่างหลักกิโลเมตรที่ กม. ๑๖.๐๐๐ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓ กับหลักกิโลเมตร ที่ กม. ๒๘๖.๐๐๐ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน)เว้นแต่พื้นที่บริเวณที่๒บริเวณที่ ๒ หมายความว่า พื้นที่บริเวณ ดังต่อไปนี้๒.๑ทิศเหนือ จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ เลียบเขาท่าพระ ฟากใต้ทิศตะวันออกจดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตกทิศใต้จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากเหนือทิศตะวันตกจดถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทาน ฟากตะวันออก และที่ดินของโรงเรียนเทศบาลเขาท่าพระ๒.๒ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๑๕ เมตร กับคลองส่งน้ำชลประทาน ฝั่งตะวันตกบรรจบเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข๓๑๑ ตรงที่จุดอยู่ห่างจากถนนประชาธิปัตย์บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ฟากตะวันตก ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ เป็นระยะ ๓๐๐เมตรทิศใต้จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ ฟากเหนือทิศตะวันตกจดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) ฟากตะวันออก๒.๓ทิศเหนือ จดถนนประชาธิปัตย์ ฟากใต้ทิศตะวันออกจดเขตเทศบาลเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท เลียบถนนคันคลองส่งน้ำชลประทาน ฟากตะวันตกและเส้นขนานระยะ ๒๕๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๔๐ทิศใต้จดแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งเหนือ ถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาฟากเหนือทิศตะวันตกจดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันออก ถนนเทศบาล ๕ ฟากเหนือ เส้นขนานระยะ ๒๕๐ เมตรกับศูนย์กลางถนนพรหมประเสริฐ และเส้นตรงที่ต่อจากถนนแสนอุทิศ ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จนบรรจบกับลำรางสาธารณะ ฝั่งตะวันตกลำรางสาธารณะ ฝั่งใต้ และลำรางสาธารณะ ฝั่งตะวันออกทั้งนี้ไม่รวมถึงสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา และศาสนสถานทั้งนี้ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้ข้อ ๑/๑[๒] การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งให้คำนวณเฉพาะพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้นโดยไม่ต้องนำพื้นที่เก็บสินค้า พื้นที่สำนักงานและพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วยข้อ๒ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเขาท่าพระตำบลธรรมามูล ตำบลหาดท่าเสา ตำบลบ้านกล้วย ตำบลในเมือง ตำบลท่าชัย และตำบลชัยนาทอำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและประเภทดังต่อไปนี้(๑) ภายในบริเวณที่ ๑ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป(๒) ภายในบริเวณที่ ๒ ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้(ก) อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังเกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร(ข) อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรแต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร เว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งนั้นเป็นไปตามข้อกำหนดดังต่อไปนี้๑.ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตรและจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า๒.แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร๓.มีที่ว่างไม่น้อยกว่า ๗๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๔.มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน๑.๕ ต่อ ๑๕.มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวน หรือบริเวณปลูกต้นไม้ หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๐๖.มีที่ว่างด้านหน้าของอาคารห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๗.มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคารห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตรโดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร๘.อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตร ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดิน ซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอศาสนสถาน โบราณสถาน หรือสถานศึกษาไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว๙.มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๔๐ ตารางเมตร เศษของ ๔๐ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร๑๐.ที่พักมูลฝอย ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐เมตร และต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ ลูกบาศก์เมตรต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าว ไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตรและสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวกข้อ๓ ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ๒ ห้ามบุคคลใดดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารใด ๆให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ ๒ข้อ๔ อาคารที่มีอยู่แล้วในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ๒ ก่อนหรือในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ๒ข้อ๕ อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร หรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้นก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและยังก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อกฎกระทรวงนี้ไม่ได้ให้ไว้ณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๗โภคิน พลกุลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย[เอกสารแนบท้าย]๑.แผนที่ท้ายกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเขาท่าพระตำบลธรรมามูล ตำบลหาดท่าเสา ตำบลบ้านกล้วย ตำบลในเมือง ตำบลท่าชัย และตำบลชัยนาทอำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท พ.ศ. ๒๕๔๗(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลในเมืองตำบลบ้านกล้วย ตำบลเขาท่าพระ ตำบลธรรมามูล ตำบลหาดท่าเสา ตำบลท่าชัย และตำบลชัยนาทอำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท ลงวันที่ ๒ กันยายน ๒๕๔๖ ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่๕ กันยายน ๒๕๔๖ เป็นต้นมา แต่มาตรา ๑๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติว่าถ้าไม่มีการออกกฎกระทรวงหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศนั้นมีผลใช้บังคับให้ประกาศดังกล่าวเป็นอันยกเลิก และโดยที่สมควรห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในบริเวณดังกล่าวต่อไป เพื่อประโยชน์ในด้านการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมการผังเมือง และการอำนวยความสะดวกแก่การจราจร จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ กฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้างดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙[๓]หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้คือ เนื่องจากได้มีการประกาศใช้บังคับกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท จำนวน ๑๔๗ ฉบับ แต่กฎกระทรวงดังกล่าวไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์การคิดคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งทำให้เกิดปัญหาความชัดเจนในการคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารดังกล่าวประกอบกับปัจจุบันได้มีการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัดโดยมีหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งในกฎกระทรวงดังกล่าวแล้วสมควรกำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเพื่อให้ประชาชนเกิดความชัดเจนในการปฏิบัติตามกฎหมายและแนวทางการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทเป็นไปโดยสอดคล้องกันจึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ปิติวรรณ/จัดทำ๒๑กันยายน ๒๕๖๓อรญา/ตรวจ๔ มกราคม๒๕๖๔[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๕๑ ก/หน้า ๑๕๔ (เล่มที่ ๑)/๓ กันยายน ๒๕๔๗[๒]ข้อ ๑/๑ เพิ่มโดยกฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙[๓]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓/ตอนที่ ๘๖ ก/หน้า ๒๒/๓๐ กันยายน ๒๕๕๙