คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 701/2513หลักกฎหมาย: ผู้ร้องเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดและยังค้างชำระเงินค่าหุ้นอยู่แต่ผู้ร้องก็เป็นเจ้าหนี้บริษัทเพราะได้ชำระหนี้แทนไปในฐานะผู้ค้ำประกันต่อมาเมื่อบริษัทล้มละลายและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แจ้งให้ชำระเงินค่าหุ้นผู้ร้องจะขอให้เอาหนี้ดังกล่าวนี้หักกลบลบกันหาได้ไม่(ประชุมใหญ่ครั้งที่ 16/2513)คดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดบริษัทดู๊สประสิทธิ์แอนด์คัมปานี จำกัด จำเลย เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2509และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2510 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงมีหนังสือแจ้งให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ยังมิได้ชำระเป็นเงิน 375,000 บาท ผู้ร้องรับว่าค้างชำระค่าหุ้นอยู่จริง แต่ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยเป็นเงิน 2,795,702 บาท 73 สตางค์ เป็นหนี้ที่ผู้ร้องชำระแทนจำเลยในฐานะผู้ค้ำประกันในระหว่างที่จำเลยยังดำเนินกิจการอยู่ และผู้ร้องได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วยืนยันให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ค้างกับดอกเบี้ยผู้ร้องจึงยื่นคำร้องว่า จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องอยู่ก่อนที่จะถูกพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ร้องมีสิทธิขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนี้ ที่ไม่ได้ยื่นขอรับชำระหนี้เพราะเห็นว่าจำเลยไม่มีทรัพย์สินอะไรแล้วและรู้เท่าไม่ถึงการณ์ แต่ได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้วในระหว่างที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทำการสอบสวน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงต้องหักกลบลบหนี้ให้ผู้ร้องตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 และตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 1303/2501 จะไม่ยอมให้หักกลบลบหนี้โดยอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ไม่ได้ ขอให้มีคำสั่งให้ผู้ร้องได้หักกลบลบหนี้ที่จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงคัดค้านว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 มีข้อความชัดเจนว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ถือหุ้นและหักหนี้กับบริษัทไม่ได้ ผู้ร้องไม่สามารถใช้สิทธิตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ทั้งการที่ผู้ร้องมิได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามกฎหมาย เป็นการสละสิทธิจึงไม่มีสิทธิหักกลบลบหนี้ผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงขอให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยตามคำร้องและคำแถลงคัดค้านว่าจะหักกลบลบหนี้กันได้หรือไม่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ร้องในฐานะผู้ถือหุ้นจะหักกลบลบหนี้กับบริษัทฯ ผู้ล้มละลายไม่ได้ ให้ยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การหักกลบลบหนี้นั้นจะต้องเป็นไปตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 341 (วรรคแรก) ส่วนบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 102 เป็นบทยกเว้นพิเศษที่แม้หนี้จะไม่มีลักษณะดังกล่าวก็ให้หักกลบลบหนี้กันได้ หากเป็นหนี้ที่ต้องตามข้อความแห่งบทมาตรานี้ หนี้รายพิพาทเป็นหนี้ค่าหุ้นซึ่งอยู่ภายใต้บังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า บทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 บัญญัติห้ามโดยเด็ดขาดมิให้หักหนี้ดังกล่าว จึงยกเอาบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 102 ขึ้นอ้างเพื่อขอหักกลบลบหนี้ไม่ได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 701/2513ธนาคารกรุงไทย จำกัดโจทก์บริษัทดู๊สประสิทธิ์แอนด์คัมปานี จำกัดจำเลยนายสมาน สิทธิวนิชผู้ร้อง พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 102 ป.พ.พ. ม. 341, ม. 1119 วรรคสองผู้ร้องเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดและยังค้างชำระเงินค่าหุ้นอยู่แต่ผู้ร้องก็เป็นเจ้าหนี้บริษัทเพราะได้ชำระหนี้แทนไปในฐานะผู้ค้ำประกันต่อมาเมื่อบริษัทล้มละลายและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แจ้งให้ชำระเงินค่าหุ้นผู้ร้องจะขอให้เอาหนี้ดังกล่าวนี้หักกลบลบกันหาได้ไม่(ประชุมใหญ่ครั้งที่ 16/2513)คดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดบริษัทดู๊สประสิทธิ์แอนด์คัมปานี จำกัด จำเลย เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2509และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2510 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงมีหนังสือแจ้งให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ยังมิได้ชำระเป็นเงิน 375,000 บาท ผู้ร้องรับว่าค้างชำระค่าหุ้นอยู่จริง แต่ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยเป็นเงิน 2,795,702 บาท 73 สตางค์ เป็นหนี้ที่ผู้ร้องชำระแทนจำเลยในฐานะผู้ค้ำประกันในระหว่างที่จำเลยยังดำเนินกิจการอยู่ และผู้ร้องได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วยืนยันให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ค้างกับดอกเบี้ยผู้ร้องจึงยื่นคำร้องว่า จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องอยู่ก่อนที่จะถูกพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ร้องมีสิทธิขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนี้ ที่ไม่ได้ยื่นขอรับชำระหนี้เพราะเห็นว่าจำเลยไม่มีทรัพย์สินอะไรแล้วและรู้เท่าไม่ถึงการณ์ แต่ได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้วในระหว่างที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทำการสอบสวน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงต้องหักกลบลบหนี้ให้ผู้ร้องตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 และตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 1303/2501 จะไม่ยอมให้หักกลบลบหนี้โดยอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ไม่ได้ ขอให้มีคำสั่งให้ผู้ร้องได้หักกลบลบหนี้ที่จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงคัดค้านว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 มีข้อความชัดเจนว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ถือหุ้นและหักหนี้กับบริษัทไม่ได้ ผู้ร้องไม่สามารถใช้สิทธิตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ทั้งการที่ผู้ร้องมิได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามกฎหมาย เป็นการสละสิทธิจึงไม่มีสิทธิหักกลบลบหนี้ผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงขอให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยตามคำร้องและคำแถลงคัดค้านว่าจะหักกลบลบหนี้กันได้หรือไม่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ร้องในฐานะผู้ถือหุ้นจะหักกลบลบหนี้กับบริษัทฯ ผู้ล้มละลายไม่ได้ ให้ยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การหักกลบลบหนี้นั้นจะต้องเป็นไปตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 341 (วรรคแรก) ส่วนบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 102 เป็นบทยกเว้นพิเศษที่แม้หนี้จะไม่มีลักษณะดังกล่าวก็ให้หักกลบลบหนี้กันได้ หากเป็นหนี้ที่ต้องตามข้อความแห่งบทมาตรานี้ หนี้รายพิพาทเป็นหนี้ค่าหุ้นซึ่งอยู่ภายใต้บังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า บทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 บัญญัติห้ามโดยเด็ดขาดมิให้หักหนี้ดังกล่าว จึงยกเอาบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 102 ขึ้นอ้างเพื่อขอหักกลบลบหนี้ไม่ได้พิพากษายืน(เสลา หัมพานนท์-สุธี โรจนธรรม-บัญญัติ สุขารมณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: คดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดบริษัทดู๊สประสิทธิ์แอนด์คัมปานี จำกัด จำเลย เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2509และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2510 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงมีหนังสือแจ้งให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ยังมิได้ชำระเป็นเงิน 375,000 บาท ผู้ร้องรับว่าค้างชำระค่าหุ้นอยู่จริง แต่ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยเป็นเงิน 2,795,702 บาท 73 สตางค์ เป็นหนี้ที่ผู้ร้องชำระแทนจำเลยในฐานะผู้ค้ำประกันในระหว่างที่จำเลยยังดำเนินกิจการอยู่ และผู้ร้องได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วยืนยันให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ค้างกับดอกเบี้ยผู้ร้องจึงยื่นคำร้องว่า จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องอยู่ก่อนที่จะถูกพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ร้องมีสิทธิขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนี้ ที่ไม่ได้ยื่นขอรับชำระหนี้เพราะเห็นว่าจำเลยไม่มีทรัพย์สินอะไรแล้วและรู้เท่าไม่ถึงการณ์ แต่ได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้วในระหว่างที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทำการสอบสวน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงต้องหักกลบลบหนี้ให้ผู้ร้องตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 และตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 1303/2501 จะไม่ยอมให้หักกลบลบหนี้โดยอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ไม่ได้ ขอให้มีคำสั่งให้ผู้ร้องได้หักกลบลบหนี้ที่จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงคัดค้านว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 มีข้อความชัดเจนว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ถือหุ้นและหักหนี้กับบริษัทไม่ได้ ผู้ร้องไม่สามารถใช้สิทธิตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ทั้งการที่ผู้ร้องมิได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามกฎหมาย เป็นการสละสิทธิจึงไม่มีสิทธิหักกลบลบหนี้ผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงขอให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยตามคำร้องและคำแถลงคัดค้านว่าจะหักกลบลบหนี้กันได้หรือไม่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ร้องในฐานะผู้ถือหุ้นจะหักกลบลบหนี้กับบริษัทฯ ผู้ล้มละลายไม่ได้ ให้ยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การหักกลบลบหนี้นั้นจะต้องเป็นไปตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 341 (วรรคแรก) ส่วนบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 102 เป็นบทยกเว้นพิเศษที่แม้หนี้จะไม่มีลักษณะดังกล่าวก็ให้หักกลบลบหนี้กันได้ หากเป็นหนี้ที่ต้องตามข้อความแห่งบทมาตรานี้ หนี้รายพิพาทเป็นหนี้ค่าหุ้นซึ่งอยู่ภายใต้บังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า บทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 บัญญัติห้ามโดยเด็ดขาดมิให้หักหนี้ดังกล่าว จึงยกเอาบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 102 ขึ้นอ้างเพื่อขอหักกลบลบหนี้ไม่ได้พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 701/2513ธนาคารกรุงไทย จำกัดโจทก์บริษัทดู๊สประสิทธิ์แอนด์คัมปานี จำกัดจำเลยนายสมาน สิทธิวนิชผู้ร้อง พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ม. 102 ป.พ.พ. ม. 341, ม. 1119 วรรคสองผู้ร้องเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดและยังค้างชำระเงินค่าหุ้นอยู่แต่ผู้ร้องก็เป็นเจ้าหนี้บริษัทเพราะได้ชำระหนี้แทนไปในฐานะผู้ค้ำประกันต่อมาเมื่อบริษัทล้มละลายและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แจ้งให้ชำระเงินค่าหุ้นผู้ร้องจะขอให้เอาหนี้ดังกล่าวนี้หักกลบลบกันหาได้ไม่(ประชุมใหญ่ครั้งที่ 16/2513)คดีนี้ สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดบริษัทดู๊สประสิทธิ์แอนด์คัมปานี จำกัด จำเลย เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2509และพิพากษาให้ล้มละลายเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2510 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงมีหนังสือแจ้งให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ยังมิได้ชำระเป็นเงิน 375,000 บาท ผู้ร้องรับว่าค้างชำระค่าหุ้นอยู่จริง แต่ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้จำเลยเป็นเงิน 2,795,702 บาท 73 สตางค์ เป็นหนี้ที่ผู้ร้องชำระแทนจำเลยในฐานะผู้ค้ำประกันในระหว่างที่จำเลยยังดำเนินกิจการอยู่ และผู้ร้องได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วยืนยันให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ค้างกับดอกเบี้ยผู้ร้องจึงยื่นคำร้องว่า จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องอยู่ก่อนที่จะถูกพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ร้องมีสิทธิขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายนี้ ที่ไม่ได้ยื่นขอรับชำระหนี้เพราะเห็นว่าจำเลยไม่มีทรัพย์สินอะไรแล้วและรู้เท่าไม่ถึงการณ์ แต่ได้แสดงเจตนาขอหักกลบลบหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้วในระหว่างที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทำการสอบสวน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงต้องหักกลบลบหนี้ให้ผู้ร้องตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 และตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 1303/2501 จะไม่ยอมให้หักกลบลบหนี้โดยอาศัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ไม่ได้ ขอให้มีคำสั่งให้ผู้ร้องได้หักกลบลบหนี้ที่จำเลยเป็นลูกหนี้ผู้ร้องเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำแถลงคัดค้านว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 มีข้อความชัดเจนว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ถือหุ้นและหักหนี้กับบริษัทไม่ได้ ผู้ร้องไม่สามารถใช้สิทธิตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ทั้งการที่ผู้ร้องมิได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามกฎหมาย เป็นการสละสิทธิจึงไม่มีสิทธิหักกลบลบหนี้ผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงขอให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยตามคำร้องและคำแถลงคัดค้านว่าจะหักกลบลบหนี้กันได้หรือไม่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ในการใช้เงินเป็นค่าหุ้น ผู้ร้องในฐานะผู้ถือหุ้นจะหักกลบลบหนี้กับบริษัทฯ ผู้ล้มละลายไม่ได้ ให้ยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การหักกลบลบหนี้นั้นจะต้องเป็นไปตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 341 (วรรคแรก) ส่วนบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติล้มละลายพ.ศ. 2483 มาตรา 102 เป็นบทยกเว้นพิเศษที่แม้หนี้จะไม่มีลักษณะดังกล่าวก็ให้หักกลบลบหนี้กันได้ หากเป็นหนี้ที่ต้องตามข้อความแห่งบทมาตรานี้ หนี้รายพิพาทเป็นหนี้ค่าหุ้นซึ่งอยู่ภายใต้บังคับแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า บทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1119 วรรค 2 บัญญัติห้ามโดยเด็ดขาดมิให้หักหนี้ดังกล่าว จึงยกเอาบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 102 ขึ้นอ้างเพื่อขอหักกลบลบหนี้ไม่ได้พิพากษายืน(เสลา หัมพานนท์-สุธี โรจนธรรม-บัญญัติ สุขารมณ์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ