ข้อบังคับสภาทนายความข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะพ.ศ. ๒๕๕๕ โดยที่สภาทนายความเห็นเป็นการสมควรให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชนองค์กรภาคเอกชน องค์กรของรัฐ องค์กรอิสระ หน่วยงานราชการ องค์กรมหาชน สนับสนุนส่งเสริมช่วยเหลือรัฐในการคุ้มครอง ป้องกัน รักษาสิทธิเสรีภาพของประชาชนในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะภายใต้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๗ (๓) แห่งพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ.๒๕๒๘ คณะกรรมการสภาทนายความจึงออกข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะไว้ ดังต่อไปนี้หมวด ๑บททั่วไป ข้อ ๑ ข้อบังคับนี้เรียกว่าข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ พ.ศ. ๒๕๕๕ข้อ ๒[๑] ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ในข้อบังคับนี้(๑) นายก หมายความถึงนายกสภาทนายความ(๒) อุปนายก หมายความถึงอุปนายกสภาทนายความ(๓) เลขาธิการ หมายความถึงเลขาธิการสภาทนายความ(๔) เหรัญญิก หมายความถึงเหรัญญิกสภาทนายความ(๕) คณะกรรมการ หมายความถึงคณะกรรมการช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๖) กรรมการภาค หมายความถึงกรรมการบริหารสภาทนายความภาค(๗) ประธาน หมายความถึงประธานคณะกรรมการช่วยเหลือทางกฎหมาย เพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๘) รองประธาน หมายความถึงรองประธานคณะกรรมการช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๙) สำนักงาน หมายความถึงสำนักงานคณะกรรมการช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๑๐) คดีเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ หมายความถึง คดีที่ประชาชน องค์กรภาคเอกชน องค์กรของรัฐ องค์กรอิสระหน่วยงานราชการ องค์กรมหาชน ร้องขอความช่วยเหลือทางกฎหมาย เนื่องจากมีเหตุขัดข้องและมีความประสงค์ใช้สิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมหรือคณะกรรมการเห็นสมควรเพื่อเป็นการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๑๑) กองทุน หมายความถึงกองทุนช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๑๒) ค่าใช้จ่าย หมายความถึงค่าตอบแทน เงินรางวัล ค่าวิชาชีพ ค่าเบี้ยเลี้ยง ค่าพาหนะ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวข้องและจำเป็นในการดำเนินการทางคดีเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะหมวด ๒กองทุนช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ ข้อ ๔ ให้มีกองทุนช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะโดยมีนายกอุปนายก เลขาธิการ เหรัญญิกและบุคคลอื่นอีกไม่เกินแปดคนที่คณะกรรมการแต่งตั้งจากผู้ที่เป็นทนายความมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปีโดยให้นายกเป็นประธานกองทุนอุปนายกเป็นรองประธานกองทุน เลขาธิการ เป็นเลขานุการกองทุนและเหรัญญิกเป็นเหรัญญิกกองทุนกองทุนประกอบด้วย(๑)เงินที่สภาทนายความจัดสรรให้เป็นประจำปีจากเงินรายได้ของสภาทนายความตามมาตรา ๙ (๑)แห่งพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. ๒๕๒๘(๒) เงินอุดหนุนจากรัฐบาล หน่วยงานของรัฐ องค์กรอิสระ องค์กรของรัฐองค์กรภาคเอกชน องค์กรมหาชน ประชาชนเพื่อการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ(๓) เงินเพื่อช่วยเหลือ เงินค่าธรรมเนียม เงินรางวัลเงินค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี จากรัฐบาล หน่วยงานของรัฐ องค์กรอิสระองค์กรภาคเอกชน องค์กรมหาชน หรือบุคคลผู้ที่ได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมาย(๔) เงินหรือทรัพย์สินที่มีผู้บริจาคให้ไม่ว่าจะเป็นบุคคล รัฐบาลหน่วยงานของรัฐ องค์กรอิสระ องค์กรภาคเอกชน องค์การมหาชนหรือเอกชนเพื่อวัตถุประสงค์ ในการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ และ(๕) ดอกผลของ (๑) ถึง (๔)ข้อ ๕ ให้เหรัญญิกเป็นผู้จัดทำบัญชีงบประมาณและเก็บรักษาเงินกองทุนการเบิกจ่ายเงินกองทุนให้เป็นไปตามระเบียบคณะกรรมการช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะว่าด้วยการเบิกจ่ายค่าตอบแทนค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติหน้าที่ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะข้อ ๖ ผู้มีอำนาจพิจารณาอนุมัติเบิกจ่ายเงินกองทุนได้แก่ผู้ดำรงตำแหน่งตามข้อ๓ (๑), (๒), (๓), (๗), (๘)หมวด ๓การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมาย ข้อ ๗ ให้นายกแต่งตั้งคณะกรรมการที่เป็นทนายความมาไม่น้อยกว่าสิบปีประกอบด้วยนายกเป็นประธานหนึ่งคน อุปนายก และกรรมการอื่นไม่เกินสิบห้าคนโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสภาทนายความให้คณะกรรมการช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะมีอำนาจออกระเบียบเกี่ยวกับหลักเกณฑ์วิธีการ ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายให้เป็นไปโดยถูกต้องตามข้อบังคับนี้ข้อ ๘ ผู้มีสิทธิได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายได้แก่ ประชาชน องค์กรภาคเอกชน องค์กรของรัฐ องค์กรอิสระ หน่วยงานราชการองค์กรมหาชนผู้ได้รับความเดือดร้อนและไม่ได้รับความเป็นธรรมหรือมีเหตุขัดข้องในการใช้สิทธิเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมหรือคณะกรรมการเห็นสมควรรับเป็นคดีเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะข้อ ๙ การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมาย ได้แก่(๑) การให้คำปรึกษา หรือแนะนำ เผยแพร่กฎหมาย(๒) การจัดหาทนายความว่าต่างแก้ต่าง(๓) การแสวงหาข้อเท็จจริง พยานหลักฐานและการดำเนินการทั้งหลายอื่นเพื่อประโยชน์ในการดำเนินคดีข้อ ๑๐ ให้ตั้งสำนักงานคดีคุ้มครองประโยชน์สาธารณะเพื่อทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางในการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะทั่วราชอาณาจักรโดยจัดให้มีทนายความและเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติงานประจำโดยให้ได้รับค่าตอบแทนตามระเบียบข้อ ๑๑ ให้สำนักงานมีหน้าที่จัดทำและบริหารโครงการที่เกี่ยวกับการช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะทั้งนี้ ในความควบคุม กำกับ ดูแลของคณะกรรมการข้อ ๑๒ ให้ประธานสภาทนายความจังหวัดเสนอแต่งตั้งคณะกรรมการในเขตอำนาจของตนโดยความเห็นชอบของกรรมการภาคเพื่อเสนอนายกมีคำสั่งประกอบด้วยทนายความไม่น้อยกว่าสามคนเป็นคณะกรรมการดำเนินการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะข้อ ๑๓ ให้คณะกรรมการจัดให้มีทนายความอาสาเพื่อทำหน้าที่ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายในการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะตามที่คณะกรรมการมอบหมายกรณีผู้ประสงค์ขอรับความช่วยเหลือไม่สามารถมาติดต่อด้วยตนเองได้สามารถมอบหมายให้บิดา มารดา ภรรยาบุตรหรือผู้รับมอบอำนาจมาติดต่อแทนเพื่อสอบข้อเท็จจริงเบื้องต้นได้ข้อ ๑๔ ให้คณะกรรมการดำเนินการให้การศึกษาแก่ประชาชนเกี่ยวกับกฎหมายเพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายเพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะหมวด ๔การประชุม ข้อ ๑๕ ให้คณะกรรมการประชุมกันอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้งในการประชุมจะต้องมีคณะกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งจึงจะเป็นองค์ประชุมให้ประธานคณะกรรมการเป็นประธานในที่ประชุมถ้าประธานคณะกรรมการไม่อยู่หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ให้รองประธานคณะกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม ถ้าประธานคณะกรรมการและรองประธานคณะกรรมการไม่อยู่หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้มอบคณะกรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานที่ประชุมเฉพาะการประชุมคราวนั้นข้อ ๑๖ ให้เลขานุการหรือผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการจัดทำบันทึกรายงานการประชุมและเก็บไว้เป็นหลักฐานข้อ ๑๗ กรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการบังคับใช้ตามข้อบังคับนี้ให้คณะกรรมการเป็นผู้วินิจฉัยและคำวินิจฉัยให้เป็นที่สุดข้อ ๑๘ ให้นายกรักษาการตามข้อบังคับนี้ประกาศณ วันที่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕สัก กอแสงเรืองนายกสภาทนายความปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๙ มกราคม ๒๕๕๗จุฑามาศ/ผู้ตรวจ๒๐ กุมภาพันธ์๒๕๕๗[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๑/ตอนพิเศษ ๑๑ ง/หน้า ๕๔/๒๐ มกราคม ๒๕๕๗