คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1875/2527หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้นถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย ดังนี้ จำเลยย่อมไม่มีความผิดโจทก์ฟ้องว่าโจทก์ได้รับเช็คของธนาคารกรุงไทย จำกัด สาขาสุราษฎร์ธานีลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 จำนวนเงิน 100,000 บาท ซึ่งจำเลยลงลายมือชื่อสั่งจ่าย ต่อมาวันที่ 26 มกราคม 2524 โจทก์นำเช็คดังกล่าวไปขอรับเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินอ้างว่าเงินในบัญชีไม่พอหัก ทั้งนี้เพราะจำเลยทุจริตออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ ออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งประทับฟ้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เช็คพิพาทลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 สั่งจ่ายเงินจำนวน 100,000 บาท จำเลยลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่าย โจทก์นำเช็คไปเข้าบัญชีของโจทก์เมื่อวันที่ 22 หรือ 23 มกราคม 2524 เพื่อเรียกเก็บเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2524 ว่าเงินในบัญชีไม่พอจ่าย แล้ววินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายต่อไปว่าตามบัญชีกระแสรายวันของจำเลย ในวันที่ 15ตุลาคม 2523 ซึ่งตรงกับวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีจำนวน240,116.08 บาท เป็นจำนวนเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น ถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์หาได้นำเช็คไปขึ้นเงินในวันที่สั่งจ่ายตามเช็คไม่ กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย จะฟังว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ห้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ หรือออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น อันจะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ย่อมไม่ได้ เมื่อวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจำเลยมีเงินในบัญชีเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยจึงไม่มีความผิดดังฟ้อง ปัญหาดังวินิจฉัยนี้แม้คู่ความฝ่ายใดจะมิได้ยกขึ้นเป็นข้อฎีกา แต่ศาลมีอำนาจหน้าที่ต้องพิจารณาให้แน่ใจว่ามีการกระทำผิดและจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดนั้นจริงจึงจะพิพากษาลงโทษจำเลยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227, 185, 225พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1875/2527นายพจน์ ฉายากุลโจทก์นายวินิจ ปุวารักษาจำเลย ป.วิ.อ. ม. 185, ม. 225, ม. 227 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้นถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย ดังนี้ จำเลยย่อมไม่มีความผิดโจทก์ฟ้องว่าโจทก์ได้รับเช็คของธนาคารกรุงไทย จำกัด สาขาสุราษฎร์ธานีลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 จำนวนเงิน 100,000 บาท ซึ่งจำเลยลงลายมือชื่อสั่งจ่าย ต่อมาวันที่ 26 มกราคม 2524 โจทก์นำเช็คดังกล่าวไปขอรับเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินอ้างว่าเงินในบัญชีไม่พอหัก ทั้งนี้เพราะจำเลยทุจริตออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ ออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งประทับฟ้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เช็คพิพาทลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 สั่งจ่ายเงินจำนวน 100,000 บาท จำเลยลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่าย โจทก์นำเช็คไปเข้าบัญชีของโจทก์เมื่อวันที่ 22 หรือ 23 มกราคม 2524 เพื่อเรียกเก็บเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2524 ว่าเงินในบัญชีไม่พอจ่าย แล้ววินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายต่อไปว่าตามบัญชีกระแสรายวันของจำเลย ในวันที่ 15ตุลาคม 2523 ซึ่งตรงกับวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีจำนวน240,116.08 บาท เป็นจำนวนเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น ถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์หาได้นำเช็คไปขึ้นเงินในวันที่สั่งจ่ายตามเช็คไม่ กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย จะฟังว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ห้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ หรือออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น อันจะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ย่อมไม่ได้ เมื่อวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจำเลยมีเงินในบัญชีเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยจึงไม่มีความผิดดังฟ้อง ปัญหาดังวินิจฉัยนี้แม้คู่ความฝ่ายใดจะมิได้ยกขึ้นเป็นข้อฎีกา แต่ศาลมีอำนาจหน้าที่ต้องพิจารณาให้แน่ใจว่ามีการกระทำผิดและจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดนั้นจริงจึงจะพิพากษาลงโทษจำเลยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227, 185, 225พิพากษายืน(ยนต์ พิรวินิจ-อุดม บรรลือสินธุ์-พจน์ บุญเลี้ยง)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ได้รับเช็คของธนาคารกรุงไทย จำกัด สาขาสุราษฎร์ธานีลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 จำนวนเงิน 100,000 บาท ซึ่งจำเลยลงลายมือชื่อสั่งจ่าย ต่อมาวันที่ 26 มกราคม 2524 โจทก์นำเช็คดังกล่าวไปขอรับเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินอ้างว่าเงินในบัญชีไม่พอหัก ทั้งนี้เพราะจำเลยทุจริตออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ ออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งประทับฟ้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เช็คพิพาทลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 สั่งจ่ายเงินจำนวน 100,000 บาท จำเลยลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่าย โจทก์นำเช็คไปเข้าบัญชีของโจทก์เมื่อวันที่ 22 หรือ 23 มกราคม 2524 เพื่อเรียกเก็บเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2524 ว่าเงินในบัญชีไม่พอจ่าย แล้ววินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายต่อไปว่าตามบัญชีกระแสรายวันของจำเลย ในวันที่ 15ตุลาคม 2523 ซึ่งตรงกับวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีจำนวน240,116.08 บาท เป็นจำนวนเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น ถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์หาได้นำเช็คไปขึ้นเงินในวันที่สั่งจ่ายตามเช็คไม่ กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย จะฟังว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ห้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ หรือออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น อันจะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ย่อมไม่ได้ เมื่อวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจำเลยมีเงินในบัญชีเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยจึงไม่มีความผิดดังฟ้อง ปัญหาดังวินิจฉัยนี้แม้คู่ความฝ่ายใดจะมิได้ยกขึ้นเป็นข้อฎีกา แต่ศาลมีอำนาจหน้าที่ต้องพิจารณาให้แน่ใจว่ามีการกระทำผิดและจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดนั้นจริงจึงจะพิพากษาลงโทษจำเลยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227, 185, 225พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1875/2527นายพจน์ ฉายากุลโจทก์นายวินิจ ปุวารักษาจำเลย ป.วิ.อ. ม. 185, ม. 225, ม. 227 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ม. 3โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าในวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้นถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย ดังนี้ จำเลยย่อมไม่มีความผิดโจทก์ฟ้องว่าโจทก์ได้รับเช็คของธนาคารกรุงไทย จำกัด สาขาสุราษฎร์ธานีลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 จำนวนเงิน 100,000 บาท ซึ่งจำเลยลงลายมือชื่อสั่งจ่าย ต่อมาวันที่ 26 มกราคม 2524 โจทก์นำเช็คดังกล่าวไปขอรับเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินอ้างว่าเงินในบัญชีไม่พอหัก ทั้งนี้เพราะจำเลยทุจริตออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ ออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วสั่งประทับฟ้องจำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เช็คพิพาทลงวันที่ 15 ตุลาคม 2523 สั่งจ่ายเงินจำนวน 100,000 บาท จำเลยลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่าย โจทก์นำเช็คไปเข้าบัญชีของโจทก์เมื่อวันที่ 22 หรือ 23 มกราคม 2524 เพื่อเรียกเก็บเงิน ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2524 ว่าเงินในบัญชีไม่พอจ่าย แล้ววินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายต่อไปว่าตามบัญชีกระแสรายวันของจำเลย ในวันที่ 15ตุลาคม 2523 ซึ่งตรงกับวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็ค จำเลยมีเงินในบัญชีจำนวน240,116.08 บาท เป็นจำนวนเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น ถ้าหากโจทก์นำเช็คไปขึ้นเงินในวันนั้นก็จะได้รับเงินตามเช็ค แต่โจทก์หาได้นำเช็คไปขึ้นเงินในวันที่สั่งจ่ายตามเช็คไม่ กลับนำเช็คไปขึ้นเงินหลังวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจึงขึ้นเงินไม่ได้เพราะเงินในบัญชีไม่พอจ่าย จะฟังว่าจำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ห้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ออกเช็คโดยในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ หรือออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น อันจะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3ย่อมไม่ได้ เมื่อวันที่สั่งจ่ายเงินตามเช็คจำเลยมีเงินในบัญชีเพียงพอที่จะจ่ายเงินตามเช็คนั้น จำเลยจึงไม่มีความผิดดังฟ้อง ปัญหาดังวินิจฉัยนี้แม้คู่ความฝ่ายใดจะมิได้ยกขึ้นเป็นข้อฎีกา แต่ศาลมีอำนาจหน้าที่ต้องพิจารณาให้แน่ใจว่ามีการกระทำผิดและจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดนั้นจริงจึงจะพิพากษาลงโทษจำเลยได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227, 185, 225พิพากษายืน(ยนต์ พิรวินิจ-อุดม บรรลือสินธุ์-พจน์ บุญเลี้ยง)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ