คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 16/2517หลักกฎหมาย: ต้นฉบับเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของคนไข้ซึ่งแพทย์โรงพยาบาลบันทึกไว้หาไม่พบ จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสารนั้นแทนต้นฉบับได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123ผู้เอาประกันชีวิตรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงและปัสสาวะเป็นเลือดก่อนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิต แต่ก็ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทประกันชีวิตทราบ สัญญาประกันชีวิตย่อมตกเป็นโมฆียะผู้ตายทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลยโดยระบุให้ผู้เยาว์คนหนึ่งเป็นผู้รับประโยชน์เมื่อปรากฏว่า สัญญาประกันชีวิตรายนี้เป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865และบริษัทจำเลยได้บอกล้างไปยังผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์นั้นแล้ว สัญญานั้นย่อมตกเป็นโมฆะโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรเกิดจากนายเต็กคิ้มกับนางระวิพรรณซึ่งมิได้จดทะเบียนสมรส จำเลยได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มบิดาโจทก์ไว้เป็นเงิน 100,000 บาท โดยระบุให้โจทก์เป็นผู้รับประโยชน์เต็มจำนวน นายเต็กคิ้มได้ชำระเบี้ยประกันสำหรับปีแรกให้จำเลยแล้วเป็นเงิน 6,790 บาท ต่อมานายเต็กคิ้มถึงแก่กรรม โจทก์ได้แจ้งการตายของนายเต็กคิ้มพร้อมหลักฐานต่อจำเลยเพื่อขอรับเงิน 100,000 บาท แต่จำเลยบ่ายเบี่ยงไม่ชำระเงินให้โจทก์ตามสัญญา ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 100,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มไว้จริง แต่นายเต็กคิ้มรู้อยู่แล้วว่าก่อนและในขณะที่ขอประกันชีวิตนั้นตนเองป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และเคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูงมาก่อน และเคยเจ็บป่วยขนาดปัสสาวะเป็นเลือดมาแล้ว แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง ถ้าเปิดเผยความจริง จำเลยก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ทั้งนายเต็กคิ้มยังแถลงเป็นความเท็จว่าสุขภาพของตนไม่ทรุดโทรมในทางใดทางหนึ่ง ไม่เคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูง ไม่เคยเป็นและไม่เคยรับการรักษาโรคความดันโลหิตสูงมาก่อน ฯลฯ ถ้านายเต็กคิ้มให้ถ้อยแถลงตามความเป็นจริง จำเลยก็จะบอกปัดไม่รับประกันชีวิต สัญญารับประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้มีหนังสือบอกล้างแล้วจึงเป็นโมฆะจำเลยไม่ต้องรับผิด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า นายเต็กคิ้มรู้อยู่ก่อนขอประกันชีวิตว่า ตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง ฯลฯ แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง และให้ถ้อยแถลงในการขอประกันชีวิตเป็นความเท็จ สัญญาประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณมารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว จึงตกเป็นโมฆะ จำเลยหาต้องรับผิดไม่ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงไม่พอรับฟังว่าขณะที่ขอเอาประกันชีวิต นายเต็กคิ้มรู้ว่าตนเป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรคไตชนิดร้ายแรง ลำพังแต่เพียงนายเต็กคิ้มมิได้แจ้งให้จำเลยทราบเกี่ยวกับสุขภาพ ยังไม่ถึงขนาดที่จะอนุมานเอาได้ว่าถ้าได้แจ้งเช่นนั้นแล้ว จะทำให้จำเลยบอกปัดไม่รับประกันหรือเรียกประกันสูงขึ้น อันจะทำให้สัญญาเป็นโมฆียะ ทั้งการตายของนายเต็กคิ้มก็ไม่ปรากฏว่าเกิดจากโรคความดันโลหิตสูงหรือโรคไตเรื้อรังจำเลยจึงต้องรับผิด พิพากษากลับ ให้จำเลยใช้เงินและดอกเบี้ยตามฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยประเด็นข้อที่ 1 เกี่ยวกับการรับฟังเอกสาร ล.2-ล.7 ว่า เนื่องจากทางโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์หาต้นฉบับเอกสาร ล.2-ล.7 ไม่พบเอกสารเหล่านี้เป็นเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของนายเต็กคิ้มซึ่งแพทย์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์บันทึกไว้ ในกรณีเช่นนี้จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสาร ล.2-ล.7 แทนต้นฉบับได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123 ทั้งจำเลยยังมีพยานบุคคลหลายปากมาสืบประกอบพยานเอกสาร ล.2-ล.7 อีกด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยต้องกันมาว่า เอกสาร ล.2-ล.7 รับฟังได้นั้น ชอบแล้วศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเต็กคิ้มรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และสุขภาพทรุดโทรมก่อนที่ตนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลย แต่ได้ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทจำเลยทราบ และเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญที่จำเลยต้องการทราบเพื่อประกอบการวินิจฉัยของจำเลยว่าจะตกลงทำสัญญากับผู้ขอเอาประกันชีวิตหรือไม่ ซึ่งถ้าหากบริษัทจำเลยทราบความดังกล่าวก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ดังนี้ สัญญาประกันชีวิตรายพิพาทย่อมตกเป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 เมื่อจำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว สัญญาพิพาทย่อมตกเป็นโมฆะ จำเลยไม่ต้องรับผิดพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 16/2517เด็กหญิงจิตรา แซ่ตั้ง โดยนางระวิพรรณ ชาญฤทธิ์สุรกุล มารดาผู้แทนโดยชอบธรรมโจทก์บริษัทอเมริกันอินเตอร์แนชชั่นแนลแอสชัวรันส์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 865, ม. 1542 ป.วิ.พ. ม. 93 (2), ม. 123ต้นฉบับเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของคนไข้ซึ่งแพทย์โรงพยาบาลบันทึกไว้หาไม่พบ จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสารนั้นแทนต้นฉบับได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123ผู้เอาประกันชีวิตรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงและปัสสาวะเป็นเลือดก่อนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิต แต่ก็ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทประกันชีวิตทราบ สัญญาประกันชีวิตย่อมตกเป็นโมฆียะผู้ตายทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลยโดยระบุให้ผู้เยาว์คนหนึ่งเป็นผู้รับประโยชน์เมื่อปรากฏว่า สัญญาประกันชีวิตรายนี้เป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865และบริษัทจำเลยได้บอกล้างไปยังผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์นั้นแล้ว สัญญานั้นย่อมตกเป็นโมฆะโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรเกิดจากนายเต็กคิ้มกับนางระวิพรรณซึ่งมิได้จดทะเบียนสมรส จำเลยได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มบิดาโจทก์ไว้เป็นเงิน 100,000 บาท โดยระบุให้โจทก์เป็นผู้รับประโยชน์เต็มจำนวน นายเต็กคิ้มได้ชำระเบี้ยประกันสำหรับปีแรกให้จำเลยแล้วเป็นเงิน 6,790 บาท ต่อมานายเต็กคิ้มถึงแก่กรรม โจทก์ได้แจ้งการตายของนายเต็กคิ้มพร้อมหลักฐานต่อจำเลยเพื่อขอรับเงิน 100,000 บาท แต่จำเลยบ่ายเบี่ยงไม่ชำระเงินให้โจทก์ตามสัญญา ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 100,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มไว้จริง แต่นายเต็กคิ้มรู้อยู่แล้วว่าก่อนและในขณะที่ขอประกันชีวิตนั้นตนเองป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และเคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูงมาก่อน และเคยเจ็บป่วยขนาดปัสสาวะเป็นเลือดมาแล้ว แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง ถ้าเปิดเผยความจริง จำเลยก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ทั้งนายเต็กคิ้มยังแถลงเป็นความเท็จว่าสุขภาพของตนไม่ทรุดโทรมในทางใดทางหนึ่ง ไม่เคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูง ไม่เคยเป็นและไม่เคยรับการรักษาโรคความดันโลหิตสูงมาก่อน ฯลฯ ถ้านายเต็กคิ้มให้ถ้อยแถลงตามความเป็นจริง จำเลยก็จะบอกปัดไม่รับประกันชีวิต สัญญารับประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้มีหนังสือบอกล้างแล้วจึงเป็นโมฆะจำเลยไม่ต้องรับผิด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า นายเต็กคิ้มรู้อยู่ก่อนขอประกันชีวิตว่า ตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง ฯลฯ แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง และให้ถ้อยแถลงในการขอประกันชีวิตเป็นความเท็จ สัญญาประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณมารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว จึงตกเป็นโมฆะ จำเลยหาต้องรับผิดไม่ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงไม่พอรับฟังว่าขณะที่ขอเอาประกันชีวิต นายเต็กคิ้มรู้ว่าตนเป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรคไตชนิดร้ายแรง ลำพังแต่เพียงนายเต็กคิ้มมิได้แจ้งให้จำเลยทราบเกี่ยวกับสุขภาพ ยังไม่ถึงขนาดที่จะอนุมานเอาได้ว่าถ้าได้แจ้งเช่นนั้นแล้ว จะทำให้จำเลยบอกปัดไม่รับประกันหรือเรียกประกันสูงขึ้น อันจะทำให้สัญญาเป็นโมฆียะ ทั้งการตายของนายเต็กคิ้มก็ไม่ปรากฏว่าเกิดจากโรคความดันโลหิตสูงหรือโรคไตเรื้อรังจำเลยจึงต้องรับผิด พิพากษากลับ ให้จำเลยใช้เงินและดอกเบี้ยตามฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยประเด็นข้อที่ 1 เกี่ยวกับการรับฟังเอกสาร ล.2-ล.7 ว่า เนื่องจากทางโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์หาต้นฉบับเอกสาร ล.2-ล.7 ไม่พบเอกสารเหล่านี้เป็นเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของนายเต็กคิ้มซึ่งแพทย์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์บันทึกไว้ ในกรณีเช่นนี้จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสาร ล.2-ล.7 แทนต้นฉบับได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123 ทั้งจำเลยยังมีพยานบุคคลหลายปากมาสืบประกอบพยานเอกสาร ล.2-ล.7 อีกด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยต้องกันมาว่า เอกสาร ล.2-ล.7 รับฟังได้นั้น ชอบแล้วศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเต็กคิ้มรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และสุขภาพทรุดโทรมก่อนที่ตนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลย แต่ได้ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทจำเลยทราบ และเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญที่จำเลยต้องการทราบเพื่อประกอบการวินิจฉัยของจำเลยว่าจะตกลงทำสัญญากับผู้ขอเอาประกันชีวิตหรือไม่ ซึ่งถ้าหากบริษัทจำเลยทราบความดังกล่าวก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ดังนี้ สัญญาประกันชีวิตรายพิพาทย่อมตกเป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 เมื่อจำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว สัญญาพิพาทย่อมตกเป็นโมฆะ จำเลยไม่ต้องรับผิดพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(ธานินทร์ กรัยวิเชียร-ดวง ดีวาจิน-มงคล วัลยะเพ็ชร์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรเกิดจากนายเต็กคิ้มกับนางระวิพรรณซึ่งมิได้จดทะเบียนสมรส จำเลยได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มบิดาโจทก์ไว้เป็นเงิน 100,000 บาท โดยระบุให้โจทก์เป็นผู้รับประโยชน์เต็มจำนวน นายเต็กคิ้มได้ชำระเบี้ยประกันสำหรับปีแรกให้จำเลยแล้วเป็นเงิน 6,790 บาท ต่อมานายเต็กคิ้มถึงแก่กรรม โจทก์ได้แจ้งการตายของนายเต็กคิ้มพร้อมหลักฐานต่อจำเลยเพื่อขอรับเงิน 100,000 บาท แต่จำเลยบ่ายเบี่ยงไม่ชำระเงินให้โจทก์ตามสัญญา ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 100,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มไว้จริง แต่นายเต็กคิ้มรู้อยู่แล้วว่าก่อนและในขณะที่ขอประกันชีวิตนั้นตนเองป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และเคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูงมาก่อน และเคยเจ็บป่วยขนาดปัสสาวะเป็นเลือดมาแล้ว แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง ถ้าเปิดเผยความจริง จำเลยก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ทั้งนายเต็กคิ้มยังแถลงเป็นความเท็จว่าสุขภาพของตนไม่ทรุดโทรมในทางใดทางหนึ่ง ไม่เคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูง ไม่เคยเป็นและไม่เคยรับการรักษาโรคความดันโลหิตสูงมาก่อน ฯลฯ ถ้านายเต็กคิ้มให้ถ้อยแถลงตามความเป็นจริง จำเลยก็จะบอกปัดไม่รับประกันชีวิต สัญญารับประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้มีหนังสือบอกล้างแล้วจึงเป็นโมฆะจำเลยไม่ต้องรับผิด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า นายเต็กคิ้มรู้อยู่ก่อนขอประกันชีวิตว่า ตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง ฯลฯ แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง และให้ถ้อยแถลงในการขอประกันชีวิตเป็นความเท็จ สัญญาประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณมารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว จึงตกเป็นโมฆะ จำเลยหาต้องรับผิดไม่ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงไม่พอรับฟังว่าขณะที่ขอเอาประกันชีวิต นายเต็กคิ้มรู้ว่าตนเป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรคไตชนิดร้ายแรง ลำพังแต่เพียงนายเต็กคิ้มมิได้แจ้งให้จำเลยทราบเกี่ยวกับสุขภาพ ยังไม่ถึงขนาดที่จะอนุมานเอาได้ว่าถ้าได้แจ้งเช่นนั้นแล้ว จะทำให้จำเลยบอกปัดไม่รับประกันหรือเรียกประกันสูงขึ้น อันจะทำให้สัญญาเป็นโมฆียะ ทั้งการตายของนายเต็กคิ้มก็ไม่ปรากฏว่าเกิดจากโรคความดันโลหิตสูงหรือโรคไตเรื้อรังจำเลยจึงต้องรับผิด พิพากษากลับ ให้จำเลยใช้เงินและดอกเบี้ยตามฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยประเด็นข้อที่ 1 เกี่ยวกับการรับฟังเอกสาร ล.2-ล.7 ว่า เนื่องจากทางโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์หาต้นฉบับเอกสาร ล.2-ล.7 ไม่พบเอกสารเหล่านี้เป็นเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของนายเต็กคิ้มซึ่งแพทย์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์บันทึกไว้ ในกรณีเช่นนี้จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสาร ล.2-ล.7 แทนต้นฉบับได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123 ทั้งจำเลยยังมีพยานบุคคลหลายปากมาสืบประกอบพยานเอกสาร ล.2-ล.7 อีกด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยต้องกันมาว่า เอกสาร ล.2-ล.7 รับฟังได้นั้น ชอบแล้วศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเต็กคิ้มรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และสุขภาพทรุดโทรมก่อนที่ตนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลย แต่ได้ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทจำเลยทราบ และเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญที่จำเลยต้องการทราบเพื่อประกอบการวินิจฉัยของจำเลยว่าจะตกลงทำสัญญากับผู้ขอเอาประกันชีวิตหรือไม่ ซึ่งถ้าหากบริษัทจำเลยทราบความดังกล่าวก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ดังนี้ สัญญาประกันชีวิตรายพิพาทย่อมตกเป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 เมื่อจำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว สัญญาพิพาทย่อมตกเป็นโมฆะ จำเลยไม่ต้องรับผิดพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 16/2517เด็กหญิงจิตรา แซ่ตั้ง โดยนางระวิพรรณ ชาญฤทธิ์สุรกุล มารดาผู้แทนโดยชอบธรรมโจทก์บริษัทอเมริกันอินเตอร์แนชชั่นแนลแอสชัวรันส์ จำกัดจำเลย ป.พ.พ. ม. 865, ม. 1542 ป.วิ.พ. ม. 93 (2), ม. 123ต้นฉบับเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของคนไข้ซึ่งแพทย์โรงพยาบาลบันทึกไว้หาไม่พบ จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสารนั้นแทนต้นฉบับได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123ผู้เอาประกันชีวิตรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงและปัสสาวะเป็นเลือดก่อนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิต แต่ก็ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทประกันชีวิตทราบ สัญญาประกันชีวิตย่อมตกเป็นโมฆียะผู้ตายทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลยโดยระบุให้ผู้เยาว์คนหนึ่งเป็นผู้รับประโยชน์เมื่อปรากฏว่า สัญญาประกันชีวิตรายนี้เป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865และบริษัทจำเลยได้บอกล้างไปยังผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์นั้นแล้ว สัญญานั้นย่อมตกเป็นโมฆะโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรเกิดจากนายเต็กคิ้มกับนางระวิพรรณซึ่งมิได้จดทะเบียนสมรส จำเลยได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มบิดาโจทก์ไว้เป็นเงิน 100,000 บาท โดยระบุให้โจทก์เป็นผู้รับประโยชน์เต็มจำนวน นายเต็กคิ้มได้ชำระเบี้ยประกันสำหรับปีแรกให้จำเลยแล้วเป็นเงิน 6,790 บาท ต่อมานายเต็กคิ้มถึงแก่กรรม โจทก์ได้แจ้งการตายของนายเต็กคิ้มพร้อมหลักฐานต่อจำเลยเพื่อขอรับเงิน 100,000 บาท แต่จำเลยบ่ายเบี่ยงไม่ชำระเงินให้โจทก์ตามสัญญา ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 100,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ได้ทำสัญญารับประกันชีวิตของนายเต็กคิ้มไว้จริง แต่นายเต็กคิ้มรู้อยู่แล้วว่าก่อนและในขณะที่ขอประกันชีวิตนั้นตนเองป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และเคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูงมาก่อน และเคยเจ็บป่วยขนาดปัสสาวะเป็นเลือดมาแล้ว แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง ถ้าเปิดเผยความจริง จำเลยก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ทั้งนายเต็กคิ้มยังแถลงเป็นความเท็จว่าสุขภาพของตนไม่ทรุดโทรมในทางใดทางหนึ่ง ไม่เคยใช้ยาลดความดันโลหิตสูง ไม่เคยเป็นและไม่เคยรับการรักษาโรคความดันโลหิตสูงมาก่อน ฯลฯ ถ้านายเต็กคิ้มให้ถ้อยแถลงตามความเป็นจริง จำเลยก็จะบอกปัดไม่รับประกันชีวิต สัญญารับประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้มีหนังสือบอกล้างแล้วจึงเป็นโมฆะจำเลยไม่ต้องรับผิด ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า นายเต็กคิ้มรู้อยู่ก่อนขอประกันชีวิตว่า ตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง ฯลฯ แต่ละเว้นเสียไม่เปิดเผยความจริง และให้ถ้อยแถลงในการขอประกันชีวิตเป็นความเท็จ สัญญาประกันชีวิตจึงเป็นโมฆียะ จำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณมารดาผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว จึงตกเป็นโมฆะ จำเลยหาต้องรับผิดไม่ พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงไม่พอรับฟังว่าขณะที่ขอเอาประกันชีวิต นายเต็กคิ้มรู้ว่าตนเป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรคไตชนิดร้ายแรง ลำพังแต่เพียงนายเต็กคิ้มมิได้แจ้งให้จำเลยทราบเกี่ยวกับสุขภาพ ยังไม่ถึงขนาดที่จะอนุมานเอาได้ว่าถ้าได้แจ้งเช่นนั้นแล้ว จะทำให้จำเลยบอกปัดไม่รับประกันหรือเรียกประกันสูงขึ้น อันจะทำให้สัญญาเป็นโมฆียะ ทั้งการตายของนายเต็กคิ้มก็ไม่ปรากฏว่าเกิดจากโรคความดันโลหิตสูงหรือโรคไตเรื้อรังจำเลยจึงต้องรับผิด พิพากษากลับ ให้จำเลยใช้เงินและดอกเบี้ยตามฟ้องโจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยประเด็นข้อที่ 1 เกี่ยวกับการรับฟังเอกสาร ล.2-ล.7 ว่า เนื่องจากทางโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์หาต้นฉบับเอกสาร ล.2-ล.7 ไม่พบเอกสารเหล่านี้เป็นเอกสารเกี่ยวกับประวัติการเจ็บป่วยของนายเต็กคิ้มซึ่งแพทย์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์บันทึกไว้ ในกรณีเช่นนี้จำเลยย่อมนำสืบข้อเท็จจริงโดยอาศัยภาพถ่ายอันเป็นสำเนาเอกสาร ล.2-ล.7 แทนต้นฉบับได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 93(2) และมาตรา 123 ทั้งจำเลยยังมีพยานบุคคลหลายปากมาสืบประกอบพยานเอกสาร ล.2-ล.7 อีกด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยต้องกันมาว่า เอกสาร ล.2-ล.7 รับฟังได้นั้น ชอบแล้วศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายเต็กคิ้มรู้ตัวดีว่าตนป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง และสุขภาพทรุดโทรมก่อนที่ตนขอเข้าทำสัญญาประกันชีวิตกับบริษัทจำเลย แต่ได้ละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทจำเลยทราบ และเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญที่จำเลยต้องการทราบเพื่อประกอบการวินิจฉัยของจำเลยว่าจะตกลงทำสัญญากับผู้ขอเอาประกันชีวิตหรือไม่ ซึ่งถ้าหากบริษัทจำเลยทราบความดังกล่าวก็จะไม่รับประกันชีวิตให้ ดังนี้ สัญญาประกันชีวิตรายพิพาทย่อมตกเป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 เมื่อจำเลยได้บอกล้างไปยังนางระวิพรรณผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์แล้ว สัญญาพิพาทย่อมตกเป็นโมฆะ จำเลยไม่ต้องรับผิดพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์(ธานินทร์ กรัยวิเชียร-ดวง ดีวาจิน-มงคล วัลยะเพ็ชร์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ