ประกาศกรมธุรกิจพลังงานประกาศกรมธุรกิจพลังงานเรื่องคุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซถังขนส่งก๊าซ ระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ก๊าซธรรมชาติ อาศัยอำนาจตามความในข้อ๓ ตามประกาศกระทรวงพลังงาน เรื่องหลักเกณฑ์และมาตรฐานความปลอดภัยของสถานีบริการก๊าซธรรมชาติที่กรมธุรกิจพลังงานมีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบ พ.ศ. ๒๕๔๖อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ๑ ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศกรมธุรกิจพลังงานเรื่อง คุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซถังขนส่งก๊าซระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ก๊าซธรรมชาติข้อ๒[๑]ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปหมวด ๑บททั่วไป ข้อ๓ ในประกาศนี้การทดสอบและตรวจสอบ หมายถึง การดำเนินการทดสอบการตรวจสอบและการตรวจวัดสภาพและคุณภาพมาตรฐานของภาชนะบรรจุก๊าซธรรมชาติอันได้แก่ถังเก็บและจ่ายก๊าซ ถังขนส่งก๊าซตลอดจนตรวจสอบตู้จ่ายก๊าซระบบท่อ เครื่องสูบอัดก๊าซ อุปกรณ์ต่างๆและสภาพความเรียบร้อยของการติดตั้งระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ต่าง ๆที่เกี่ยวกับการถ่ายเทก๊าซและการป้องกันภัยจากการเก็บก๊าซวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ หมายถึงนิติบุคคลที่มีคุณสมบัติและคุณวุฒิตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบวิชาชีพวิศวกรรมและได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ตามข้อบังคับสภาวิศวกรว่าด้วยการออกใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมประเภทนิติบุคคลผู้ควบคุมการทดสอบ หมายถึงวิศวกรควบคุมในการทดสอบและตรวจสอบซึ่งได้รับมอบหมายจากวิศวกรทดสอบและตรวจสอบให้ทำหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติงานทดสอบและตรวจสอบให้เป็นไปตามหลักวิชาการอีกทั้งตรวจวิเคราะห์ผลที่ได้รับเพื่อรายงานให้วิศวกรทดสอบและตรวจสอบตรวจรับรองผลต่อไปวิศวกรทดสอบ หมายความว่าวิศวกรผู้ปฏิบัติงานทดสอบและตรวจสอบภายใต้การกำกับดูแลของผู้ควบคุมการทดสอบผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิมหมายความว่าผู้มีความรู้ความชำนาญในการทดสอบและตรวจสอบความสมบูรณ์และความแข็งแรงของสภาพรอยเชื่อมเหล็กของภาชนะบรรจุก๊าซและระบบติดตั้งท่อก๊าซโดยกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิม(Non Destructive Test) ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้ควบคุมการทดสอบข้อ๔ เครื่องมือทดสอบและตรวจสอบ ได้แก่เครื่องมือ เครื่องใช้และอุปกรณ์ทดสอบพร้อมด้วยหนังสือคู่มือการทำงานและบำรุงรักษา (Instruction Book) ที่เหมาะสมและจำเป็นในการทดสอบและตรวจสอบ ให้เกิดความเที่ยงตรงและมีประสิทธิภาพซึ่งจำแนกเป็น ๓ ประเภท คือ(๑)ชุดเครื่องมือตรวจสอบแนวเชื่อมเหล็กโดยต้องจัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้และอุปกรณ์ตรวจสอบในแต่ละชุดอย่างน้อยต้องประกอบด้วยก)เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยรังสี (Radiographic Inspection)ข)เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยคลื่นอุลตราโซนิค (Ultrasonic Inspection)ค)เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยอนุภาคแม่เหล็ก (Magnetic Particle Inspection)ง)เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยสารแทรกซึม (Liquid Penetrant Inspection)(๒)ชุดเครื่องมือตรวจสภาพภาชนะบรรจุก๊าซธรรมชาติและระบบท่อก๊าซโดยต้องจัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้ และอุปกรณ์ตรวจสอบ ในแต่ละชุดอย่างน้อยต้องประกอบด้วยก)เครื่องตรวจวัดความหนา (UltrasonicThickness Tester)ข)เครื่องตรวจวัดความแข็ง (HardnessTester)(๓)ชุดเครื่องมือทดสอบสภาวะภายใต้ความดันของภาชนะบรรจุก๊าซ ระบบท่อก๊าซและกลอุปกรณ์นิรภัยต่างๆ ที่ติดตั้ง โดยต้องจัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้และอุปกรณ์ทดสอบในแต่ละชุดอย่างน้อยต้องประกอบด้วยก)เครื่องสูบอัดน้ำแรงดันสูง (High Pressure Water Pump)ข)มาตรวัดความดันมาตรฐาน (StandardPressure Gauge)ค)กลอุปกรณ์ปรับความดัน (PressureRegulator)ง)เครื่องทดสอบกลอุปกรณ์นิรภัย (Safety Relief Valve Tester)จ)เครื่องมือตรวจสอบการขยายตัวของถังก๊าซ (Volumetric Expansion Hydrostatic Tester)ชุดเครื่องมือดังกล่าวนี้จะต้องมีเอกสารแสดงการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์มีสภาพการใช้งานได้ดีรวมทั้งมีการตรวจสอบความเหมาะสมและต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมธุรกิจพลังงานนอกจากนั้นจะต้องมีการตรวจสอบความเที่ยงตรงตามมาตรฐานสากลอย่างน้อย๖ เดือนต่อครั้งหมวด ๒คุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ ข้อ๕ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องมีคุณสมบัติและคุณวุฒิดังต่อไปนี้(๑)เป็นนิติบุคคลมีทุนจดทะเบียนไม่ต่ำกว่ายี่สิบล้านบาท ชำระเต็มจำนวน(๒)มีการทำประกันภัยประเภทอุบัติภัยในช่วงที่ทำการทดสอบและตรวจสอบเพื่อคุ้มครองต่อชีวิตและร่างกายของบุคคลอื่นในวงเงินไม่น้อยกว่าห้าแสนบาทต่อหนึ่งคน และห้าล้านบาทต่อเหตุอุบัติเหตุหนึ่งครั้งรวมทั้งคุ้มครองความเสียหายในทรัพย์สินของบุคคลอื่น ในวงเงินไม่น้อยกว่าสิบล้านบาท(๓)มีสำนักงานที่แน่นอน สถานที่ปฏิบัติงานเหมาะสมและมีพื้นที่เพียงพอเพื่อใช้ในการเก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ในการทดสอบและตรวจสอบ(๔)มีผู้ควบคุมในการทดสอบและตรวจสอบ ซึ่งปฏิบัติงานวิชาการด้านทดสอบและตรวจสอบที่เป็นลูกจ้างประจำและปฏิบัติงานให้แก่ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบเพียงแห่งเดียวโดยบุคลากรดังกล่าวต้องประกอบด้วยก)ผู้ควบคุมการทดสอบ ที่มีคุณวุฒิสามัญวิศวกรสาขาวิศวกรรมเครื่องกลไม่น้อยกว่า ๕ ปีหรือวุฒิวิศวกร สาขาวิศวกรรมเครื่องกลตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรที่มีความรู้ความชำนาญประสบการณ์ผ่านงานด้านการทดสอบและตรวจสอบภาชนะรับความดันรวมทั้งระบบท่อและอุปกรณ์มาแล้วไม่น้อยกว่า ๒ ปี จำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คนข)วิศวกรทดสอบ ที่มีคุณวุฒิ ภาคีวิศวกรหรือสามัญวิศวกรหรือวุฒิวิศวกร สาขาวิศวกรรมเครื่องกลตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรจำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คนค)ผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิมที่ผ่านการฝึกอบรมจากสถาบันที่เชื่อถือได้ไม่ต่ำกว่าระดับ ๓ อย่างน้อย ๓สาขาวิชาได้แก่การทดสอบด้วยรังสี การทดสอบด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงการทดสอบด้วยผงแม่เหล็ก การทดสอบด้วยสารแทรกซึม จำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คน หรือสาขาละ๑ คนง)ผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิมที่ผ่านการฝึกอบรมจากสถาบันที่เชื่อถือได้ไม่ต่ำกว่าระดับ ๒ ในทุกสาขาวิชา ได้แก่การทดสอบด้วยรังสี การทดสอบด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง การทดสอบด้วยผงแม่เหล็ก การทดสอบด้วยสารแทรกซึมจำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คน หรือสาขาละ ๑ คน(๕)มีเครื่องมือทดสอบและตรวจสอบ อย่างน้อยต้องประกอบด้วยก)ชุดเครื่องมือตรวจสอบแนวเชื่อมเหล็ก ไม่น้อยกว่า ๑ ชุดข)ชุดเครื่องมือตรวจสภาพภาชนะบรรจุก๊าซและระบบท่อก๊าซไม่น้อยกว่า ๑ ชุดค)ชุดเครื่องมือทดสอบสภาวะภายใต้ความดันของภาชนะบรรจุก๊าซระบบท่อก๊าซและกลอุปกรณ์นิรภัยต่างๆ ไม่น้อยกว่า ๑ ชุด(๖)ต้องไม่เคยเป็นผู้ถูกสั่งเพิกถอนใบรับรองให้เป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ ในระยะเวลา๕ ปี ที่ผ่านมาข้อ๖ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องมีตัวอย่างเครื่องหมายทดสอบและตรวจสอบส่งมอบให้กรมธุรกิจพลังงานเก็บไว้เป็นหลักฐานหากมีการยกเลิกแก้ไขเปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มเติมเครื่องหมายทดสอบและตรวจสอบวิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องได้รับความเห็นชอบเป็นหนังสือจากกรมธุรกิจพลังงานข้อ๗ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องได้รับใบรับรองจากอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานมอบหมายเป็นหนังสือก่อนจึงจะเริ่มดำเนินการได้หมวด ๓การออกใบรับรอง ข้อ๘ ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องยื่นคำขอและได้รับใบรับรองเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบแต่จะต้องปฏิบัติตามที่กำหนดในประกาศกรมธุรกิจพลังงาน ฉบับนี้ในกรณีที่วิศวกรทดสอบและตรวจสอบได้รับใบรับรองให้เป็นผู้ทดสอบและตรวจสอบจากกรมธุรกิจพลังงานตามกฎหมายว่าด้วยการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวโดยมีคุณสมบัติและคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าประกาศฉบับนี้ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องยื่นคำขอและได้รับใบรับรองเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบแต่ต้องปฏิบัติตามที่กำหนดในประกาศกรมธุรกิจพลังงานฉบับนี้ข้อ๙นิติบุคคลประสงค์จะเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ ต้องยื่นคำขอตามแบบ ธช./ข.๑ท้ายประกาศนี้ต่อกรมธุรกิจพลังงานเมื่อกรมธุรกิจพลังงานได้ตรวจสอบและพิจารณาว่ามีคุณสมบัติและคุณวุฒิครบถ้วนตามที่กำหนดไว้ในหมวด๒ นี้แล้วก็จะพิจารณาออกใบรับรองให้ตามแบบ ธช./ร.๑ ท้ายประกาศนี้ข้อ๑๐ผู้ควบคุมในการทดสอบและตรวจสอบซึ่งปฏิบัติงานวิชาการด้านทดสอบและตรวจสอบที่ประสงค์จะเป็นผู้ควบคุมในหน้าที่ผู้ควบคุมการทดสอบหรือวิศวกรทดสอบ หรือผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิมจะต้องมีคุณวุฒิตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๒ข้อ๑๑ ใบรับรองให้เป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบตามข้อ ๙ ให้มีอายุ ๓ ปีและหากประสงค์จะขอต่ออายุใบรับรองต่อไปให้ยื่นคำขอต่ออายุใบรับรองตามแบบ ธช./ข.๑ภายในสามสิบวันก่อนวันที่ใบรับรองเดิมสิ้นอายุหมวด ๔การควบคุม ข้อ๑๒ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องจัดให้มีระบบการจัดเก็บเอกสารเกี่ยวกับหลักฐานการทดสอบและตรวจสอบและสำเนาใบรับรองผลการทดสอบและตรวจสอบอย่างมีประสิทธิภาพให้สามารถตรวจสอบค้นหาหลักฐานเรื่องเดิมได้โดยง่ายและรวดเร็วข้อ๑๓ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องจัดให้มีผู้ควบคุมที่มีความรู้ความสามารถอีกทั้งปฏิบัติงานให้เป็นไปตามมาตรฐานงานวิศวกรรมเครื่องกลและต้องจัดให้มีเครื่องมือที่มีสภาพการใช้งานได้ดีมีการบำรุงรักษาอยู่เสมอและสามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพตลอดจนต้องเป็นไปตามคุณสมบัติคุณวุฒิและเงื่อนไขที่กำหนดในหมวด ๒ข้อ๑๔ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องดำเนินการทดสอบและตรวจสอบเองโดยไม่จัดจ้างผู้อื่นรับจ้างเหมาช่วงดำเนินการแทนยกเว้นได้รับความเห็นชอบจากกรมธุรกิจพลังงานและต้องไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยเป็น ผู้ออกแบบ ผู้ผลิต ผู้จัดจ้าง ผู้ติดตั้งผู้ซื้อ ผู้ใช้ หรือผู้บำรุงรักษาของภาชนะบรรจุและระบบท่อก๊าซตลอดจนอุปกรณ์หรือสถานประกอบการที่รับจ้างดำเนินการทดสอบและตรวจสอบข้อ๑๕ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องกำกับดูแลและควบคุมการปฏิบัติงานทดสอบและตรวจสอบ การรายงานผลการทดสอบตลอดจนการรับรองผลการทดสอบให้เป็นไปอย่างถูกต้อง รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพสามารถส่งรายงานผลการทดสอบและตรวจสอบ ให้กับกรมธุรกิจพลังงาน ภายใน ๓วันทำการสำหรับการต่ออายุใบอนุญาต และ ๗วันทำการสำหรับการขออนุญาตประกอบกิจการสถานีบริการก๊าซธรรมชาติ ถังเก็บและจ่ายก๊าซถังขนส่งก๊าซที่ผลิตขึ้นใหม่และครบวาระการใช้งานนับตั้งแต่วันที่ทดสอบและตรวจสอบเสร็จสิ้นข้อ๑๖ ในระหว่างการดำเนินกิจการของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบหากมีการตรวจสอบและพบว่าวิศวกรทดสอบและตรวจสอบไม่ปฏิบัติให้เป็นตามข้อ๑๒ ข้อ ๑๓ และข้อ ๑๕ กรมธุรกิจพลังงานมีอำนาจที่จะตักเตือน หรือสั่งพักใช้ใบรับรองแล้วแต่กรณี ถ้ากรมธุรกิจพลังงานตรวจสอบไม่ปฏิบัติตามข้อ ๑๔ จะเพิกถอน และถ้าถูกสั่งพักใช้ใบรับรอง๓ ครั้ง จะถูกเพิกถอนใบรับรองข้อ๑๗หากพบในภายหลังว่ารายงานผลการทดสอบและตรวจสอบเป็นเท็จเนื่องจากไม่ได้มีการทดสอบและตรวจสอบจริงหรือมีการบิดเบือนข้อเท็จจริงเพื่อช่วยเหลือให้ผลการทดสอบและตรวจสอบนั้นผ่านเกณฑ์มาตรฐานกรมธุรกิจพลังงานมีอำนาจที่จะเพิกถอนใบรับรองได้และห้ามผู้กระทำนั้นเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบอีกต่อไปรวมทั้งจะแจ้งหน่วยงานที่ควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรเพื่อเพิกถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมของวิศวกรกรมธุรกิจพลังงานจะแจ้งเวียนให้หน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ทราบด้วย ซึ่งเป็นผู้ที่รับรองรายงานผลการทดสอบและตรวจสอบนั้นประกาศ ณ วันที่ ๑๓มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๗วิโรจน์ คลังบุญครองอธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน[เอกสารแนบท้าย]๑.คำขอความใบรับรองขอต่ออายุใบรับรองเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ธรรมชาติ(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)พรพิมล/พิมพ์๓๑พฤษภาคม ๒๕๔๗สุมลรัตน์/พัชรินทร์/ตรวจ๑๕มิถุนายน ๒๕๔๗A+B[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๑ ตอนพิเศษ ๒๔ ง หน้า ๑๐/๓ มีนาคม ๒๕๔๗