คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 667572หลักกฎหมาย: คดีนี้บริษัทเอกชนยื่นฟ้อง สำนักงานศาลยุติธรรม ที่ ๑ สำนักงบประมาณ ที่ ๒ ผู้ถูกฟ้องคดี ว่า ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ทำสัญญาจ้างผู้ฟ้องคดีก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรม โดยสัญญาดังกล่าวกำหนดให้นำสัญญาแบบปรับราคา (ค่า K) มาใช้กับสัญญานี้ได้ ผู้ฟ้องคดีได้นำหนังสือค้ำประกันของธนาคารกสิกรไทย มอบให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เพื่อเป็นหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา หลังจากผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ได้ตรวจรับมอบงานแล้วได้มีหนังสือให้ผู้ฟ้องคดีชำระเงินชดเชยค่าก่อสร้างตามสัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) ที่ลดลง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ได้ตรวจสอบและเห็นชอบให้เรียกเงินคืนจากผู้ฟ้องคดีตามเงื่อนไขของสัญญาหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่หน่วยงานของรัฐจะต้องปฏิบัติแล้ว โดยธนาคารกสิกรไทยนำส่งแคชเชียร์เช็คมาชำระให้แก่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เมื่อหักชำระหนี้ประธาน (ค่า K) และแบ่งชำระเป็นดอกเบี้ยผิดนัดคงเหลือเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามแบบปรับราคาได้ (ค่า K) ที่ผู้ฟ้องคดีต้องชำระ จึงขอให้ผู้ฟ้องคดีนำเงินจำนวนดังกล่าวมาชำระให้เสร็จสิ้น การเรียกเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามสัญญาปรับราคาได้ (ค่า K) ที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เรียกให้ผู้ฟ้องคดีชำระดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองพิจารณาลดเงินชดเชยค่างานก่อสร้าง (ค่า K) หักลบจำนวนค่างานก่อสร้าง (ค่า K) ที่แท้จริง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ให้การสรุปได้ว่า การเรียกคืนเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามสัญญาดังกล่าวเป็นข้อผูกพันตามสัญญาที่ผู้ฟ้องคดีจะต้องคืนให้แก่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณตามมติคณะรัฐมนตรี ที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ได้ดำเนินการโดยชอบแล้ว ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ จึงไม่จำต้องคืนเงินให้แก่ผู้ฟ้องคดี ขอให้ยกฟ้อง คดีนี้แม้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ จะมีฐานะเป็นหน่วยงานทางปกครอง แต่สัญญาจ้างก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรมดังกล่าวเป็นเพียงสัญญาจ้างก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรมเพื่อใช้เป็นที่พักอาศัยของข้าราชการศาลยุติธรรมของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เท่านั้น มิได้ใช้เป็นเครื่องมือในการจัดทำบริการสาธารณะที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ แต่อย่างใด สัญญาดังกล่าวจึงไม่มีลักษณะเป็นสัญญาจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค ทั้งมิได้มีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะหรือแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ตามบทนิยาม &quot;สัญญาทางปกครอง&quot; ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ สัญญาจ้างก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรม ที่ผู้ฟ้องคดีทำกับผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ จึงเป็นเพียงสัญญาทางแพ่งของฝ่ายปกครอง ข้อพิพาทตามคำฟ้องในคดีนี้จึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง แต่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางแพ่งที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 53/2564ศาลปกครองกลางศาลผู้ส่งความเห็นศาลแพ่งศาลผู้รับความเห็นบริษัท พ.ผู้ฟ้องคดีสำนักงานศาลยุติธรรม กับพวกรวม 2 คนผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. คดีนี้บริษัทเอกชนยื่นฟ้อง สำนักงานศาลยุติธรรม ที่ ๑ สำนักงบประมาณ ที่ ๒ ผู้ถูกฟ้องคดี ว่า ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ทำสัญญาจ้างผู้ฟ้องคดีก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรม โดยสัญญาดังกล่าวกำหนดให้นำสัญญาแบบปรับราคา (ค่า K) มาใช้กับสัญญานี้ได้ ผู้ฟ้องคดีได้นำหนังสือค้ำประกันของธนาคารกสิกรไทย มอบให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เพื่อเป็นหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา หลังจากผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ได้ตรวจรับมอบงานแล้วได้มีหนังสือให้ผู้ฟ้องคดีชำระเงินชดเชยค่าก่อสร้างตามสัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) ที่ลดลง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ได้ตรวจสอบและเห็นชอบให้เรียกเงินคืนจากผู้ฟ้องคดีตามเงื่อนไขของสัญญาหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่หน่วยงานของรัฐจะต้องปฏิบัติแล้ว โดยธนาคารกสิกรไทยนำส่งแคชเชียร์เช็คมาชำระให้แก่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เมื่อหักชำระหนี้ประธาน (ค่า K) และแบ่งชำระเป็นดอกเบี้ยผิดนัดคงเหลือเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามแบบปรับราคาได้ (ค่า K) ที่ผู้ฟ้องคดีต้องชำระ จึงขอให้ผู้ฟ้องคดีนำเงินจำนวนดังกล่าวมาชำระให้เสร็จสิ้น การเรียกเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามสัญญาปรับราคาได้ (ค่า K) ที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เรียกให้ผู้ฟ้องคดีชำระดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองพิจารณาลดเงินชดเชยค่างานก่อสร้าง (ค่า K) หักลบจำนวนค่างานก่อสร้าง (ค่า K) ที่แท้จริง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ให้การสรุปได้ว่า การเรียกคืนเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามสัญญาดังกล่าวเป็นข้อผูกพันตามสัญญาที่ผู้ฟ้องคดีจะต้องคืนให้แก่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณตามมติคณะรัฐมนตรี ที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ได้ดำเนินการโดยชอบแล้ว ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ จึงไม่จำต้องคืนเงินให้แก่ผู้ฟ้องคดี ขอให้ยกฟ้อง คดีนี้แม้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ จะมีฐานะเป็นหน่วยงานทางปกครอง แต่สัญญาจ้างก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรมดังกล่าวเป็นเพียงสัญญาจ้างก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรมเพื่อใช้เป็นที่พักอาศัยของข้าราชการศาลยุติธรรมของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เท่านั้น มิได้ใช้เป็นเครื่องมือในการจัดทำบริการสาธารณะที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ แต่อย่างใด สัญญาดังกล่าวจึงไม่มีลักษณะเป็นสัญญาจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค ทั้งมิได้มีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะหรือแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ตามบทนิยาม &quot;สัญญาทางปกครอง&quot; ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ สัญญาจ้างก่อสร้างอาคารชุดพักอาศัยข้าราชการศาลยุติธรรม ที่ผู้ฟ้องคดีทำกับผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ จึงเป็นเพียงสัญญาทางแพ่งของฝ่ายปกครอง ข้อพิพาทตามคำฟ้องในคดีนี้จึงมิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง แต่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางแพ่งที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม (ไม่มี -) - - แหล่งที่มาสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิจฉัยฯแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกา53/2564หมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ คดีพิพาทเกี่ยวกับเขตอำนาจศาลตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง (4)