คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 193/2540หลักกฎหมาย: โจทก์ฟ้องคดีเพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่พิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของป. เจ้าของที่แท้จริงจึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้แม้ป.ถึงแก่ความตายนับถึงวันฟ้องในเวลา7ปีฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดา นายประสิทธิ์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตาย โจทก์ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ จำเลยยอมรับว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยลงชื่อไว้แทน และรับว่าจะทำการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ แต่เมื่อโจทก์ทวงถามให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยกลับเพิกเฉย ขอให้พิพากษาว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกงจังหวัดฉะเชิงเทราเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ เกษจินดา ให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดดังกล่าวแก่โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับให้จำเลยใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน3,902,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวตลอดมา จำเลยจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท จำเลยไม่ได้รับมอบหมายจากนายประสิทธิ์ เกษจินดาให้เป็นตัวแทนในการจัดการและครอบครองที่ดินพิพาท แต่จำเลยได้ครอบครองในฐานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ตลอดมา จำเลยไม่เคยรับต่อโจทก์ว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ซึ่งให้จำเลยลงชื่อไว้แทนทั้งไม่เคยรับว่าจะโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ การกระทำของจำเลยไม่ได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย จำเลยยื่นรังวัดออกโฉนดที่ดินตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม2526 และเจ้าพนักงานที่ดินออกโฉนดให้ในปี 2527 ขณะนายประสิทธิ์มีชีวิตอยู่ก็ไม่ได้โต้แย้งประการใด นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปีเศษ คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่9720 เลขที่ดิน 125 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ให้โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดาหากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนจำเลย หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับได้ ก็ให้จำเลยชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 3,902,500 บาท แก่โจทก์ ส่วนคำขออื่นให้ยกจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว จำเลยฎีกาข้อแรกว่าที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ข้อนี้เป็นโจทก์เบิกความเป็นพยานว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินของนายประสิทธิ์ตามส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26 ในปี 2511 ทางราชการให้ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินจัดรูปตนเอง โดยให้เจ้าของที่ดินยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง นายประสิทธิ์ได้ยื่นสมัครเข้าเป็นสมาชิกแต่ไม่ทราบว่าเพราะเหตุใด เจ้าพนักงานได้แบ่งที่ดินของนายประสิทธิ์ออกเป็นสองแปลง แปลงละ 25 ไร่ นายประสิทธิ์ได้ให้จำเลยยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แทนจำนวน 25 ไร่ ซึ่งเป็นที่ดินพิพาทในคดีนี้ และนายประสิทธิ์ให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่พิพาททั้งสองแปลงนายประสิทธิ์ได้เสียภาษีบำรุงท้องที่และให้จำเลยมาที่บ้านเพื่อทำหนังสือมอบอำนาจให้โจทก์และมารดาโจทก์ยื่นเรื่องราวขอออกโฉนดในที่ดินพิพาท เจ้าพนักงานได้ออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาทในนามของจำเลยปรากฏตามเอกสารหมาย จ.9 โฉนดดังกล่าวอยู่กับนายประสิทธิ์ตลอดมา จำเลยตกลงว่าเมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายแล้วจำเลยจะโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้นายประสิทธิ์ ในวันทำศพนายประสิทธิ์ จำเลยได้ไปร่วมงานและพูดต่อหน้าโจทก์กับมารดาโจทก์ว่าจะจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทให้ทายาทของนายประสิทธิ์เมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายในปี 2532ต้นปี 2529 โจทก์และมารดาโจทก์ไปพบจำเลยที่บริษัทที่จำเลยทำงานอยู่เพื่อจะให้จำเลยทำบันทึกยืนยันว่าจะโอนชื่อโฉนดที่ดินพิพาทให้จำเลยก็ทำให้ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 นายแทน อิงคสุวรรณพยานโจทก์เบิกความว่า มีที่ดินอยู่ติดกับที่ดินพิพาท ได้เช่าที่ดินพิพาทจากนายประสิทธิ์ปรากฏตามสัญญาเช่าเอกสารหมาย จ.22และ จ.24 ส่วนจำเลยเบิกความเป็นพยานว่า ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลยได้มอบให้นางอุดมลักษณ์ ภริยานายประสิทธิ์ไปดำเนินการออกโฉนดปรากฏตามเอกสาร ล.9 แผ่นที่ 19 เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้วได้นำไปฝากนายประสิทธิ์ไว้ เพราะบ้านจำเลยอยู่ในหมู่บ้านสลัมเกรงจะไม่ปลอดภัย ที่ดินพิพาทกับที่ดินของนายประสิทธิ์อยู่ติดกันจำเลยได้ให้นายประสิทธิ์ เป็นผู้จัดการให้ผู้อื่นเช่าทำกินหลังจากนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายแล้วจำเลยให้โจทก์เป็นผู้ดำเนินการให้เช่าแทน ภาษีที่ดินนายประสิทธิ์เป็นผู้เสียแทนเมื่อนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายก็ให้โจทก์เสียแทน จำเลยไม่เคยทำบันทึกการตกลงตามเอกสารหมาย จ.13 และเบิกความตอบทนาย โจทก์ถามค้านว่าจำเลยทำงานเป็นผู้ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้รับเงินเดือนประมาณ 4,000 บาท เมื่อประมาณ 30 ปี ที่แล้วทำงานรับเหมาก่อสร้างมีรายได้เป็นค่าจ้างรายวัน ก่อนจำเลยจะเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง ไม่เคยมีที่ดินที่อำเภอบางปะกง ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่รวมอยู่ในที่ดินของนายประสิทธิ์ตาม ส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26ลายมือชื่อในช่องผู้มอบอำนาจตามหนังสือมอบอำนาจเอกสารหมาย ล.11เป็นลายมือชื่อของจำเลย เห็นว่า คำเบิกความของจำเลยเจือสมกับคำเบิกความของพยานโจทก์ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเดิมที่พิพาทเป็นของนายประสิทธิ์โดยเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม ส.ค.1 เอกสารหมายจ.26 จำเลยไม่เคยมีที่ดินอยู่ที่อำเภอบางปะกง การที่นายประสิทธิ์และโจทก์เป็นผู้จัดการให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่ดินพิพาทตลอดมาและเป็นผู้เสียภาษีบำรุงท้องที่ตลอดมาก็ดีการที่จำเลยมอบให้มารดาโจทก์ไปดำเนินการขอออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาท และนายประสิทธิ์เป็นผู้เก็บโฉนดที่ดินพิพาทตลอดมาก็ดีน่าเชื่อว่านายประสิทธิ์ให้จำเลยสมัครเข้าเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและถือกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท ซึ่งเป็นของนายประสิทธิ์มาก่อนแทนนายประสิทธิ์ อีกประการหนึ่งโจทก์นำสืบว่า จำเลยได้ทำบันทึกรับรองว่านายประสิทธิ์เป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 ศาลฎีกาได้เปรียบเทียบลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารดังกล่าวกับลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารหมาย ล.11 แล้วเห็นว่าลายเส้นของลายมือชื่อดังกล่าวมีลักษณะคล้ายกัน น่าเชื่อว่าลายมือชื่อในเอกสารหมาย จ.13 เป็นของจำเลย ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายประสิทธิ์ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นจำเลยฎีกาข้อสุดท้ายว่า นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปี ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ เห็นว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้เพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์เจ้าของที่แท้จริง จึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้ ฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 193/2540นาง ศศิลักษณ์ ตันศิริคงคล หรือเกษจินดาโจทก์นาย ชูชีพ เอี่ยมจรูญจำเลย ป.พ.พ. ม. 1754, ม. 1755โจทก์ฟ้องคดีเพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่พิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของป. เจ้าของที่แท้จริงจึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้แม้ป.ถึงแก่ความตายนับถึงวันฟ้องในเวลา7ปีฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดา นายประสิทธิ์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตาย โจทก์ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ จำเลยยอมรับว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยลงชื่อไว้แทน และรับว่าจะทำการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ แต่เมื่อโจทก์ทวงถามให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยกลับเพิกเฉย ขอให้พิพากษาว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกงจังหวัดฉะเชิงเทราเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ เกษจินดา ให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดดังกล่าวแก่โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับให้จำเลยใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน3,902,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวตลอดมา จำเลยจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท จำเลยไม่ได้รับมอบหมายจากนายประสิทธิ์ เกษจินดาให้เป็นตัวแทนในการจัดการและครอบครองที่ดินพิพาท แต่จำเลยได้ครอบครองในฐานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ตลอดมา จำเลยไม่เคยรับต่อโจทก์ว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ซึ่งให้จำเลยลงชื่อไว้แทนทั้งไม่เคยรับว่าจะโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ การกระทำของจำเลยไม่ได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย จำเลยยื่นรังวัดออกโฉนดที่ดินตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม2526 และเจ้าพนักงานที่ดินออกโฉนดให้ในปี 2527 ขณะนายประสิทธิ์มีชีวิตอยู่ก็ไม่ได้โต้แย้งประการใด นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปีเศษ คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่9720 เลขที่ดิน 125 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ให้โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดาหากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนจำเลย หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับได้ ก็ให้จำเลยชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 3,902,500 บาท แก่โจทก์ ส่วนคำขออื่นให้ยกจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว จำเลยฎีกาข้อแรกว่าที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ข้อนี้เป็นโจทก์เบิกความเป็นพยานว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินของนายประสิทธิ์ตามส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26 ในปี 2511 ทางราชการให้ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินจัดรูปตนเอง โดยให้เจ้าของที่ดินยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง นายประสิทธิ์ได้ยื่นสมัครเข้าเป็นสมาชิกแต่ไม่ทราบว่าเพราะเหตุใด เจ้าพนักงานได้แบ่งที่ดินของนายประสิทธิ์ออกเป็นสองแปลง แปลงละ 25 ไร่ นายประสิทธิ์ได้ให้จำเลยยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แทนจำนวน 25 ไร่ ซึ่งเป็นที่ดินพิพาทในคดีนี้ และนายประสิทธิ์ให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่พิพาททั้งสองแปลงนายประสิทธิ์ได้เสียภาษีบำรุงท้องที่และให้จำเลยมาที่บ้านเพื่อทำหนังสือมอบอำนาจให้โจทก์และมารดาโจทก์ยื่นเรื่องราวขอออกโฉนดในที่ดินพิพาท เจ้าพนักงานได้ออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาทในนามของจำเลยปรากฏตามเอกสารหมาย จ.9 โฉนดดังกล่าวอยู่กับนายประสิทธิ์ตลอดมา จำเลยตกลงว่าเมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายแล้วจำเลยจะโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้นายประสิทธิ์ ในวันทำศพนายประสิทธิ์ จำเลยได้ไปร่วมงานและพูดต่อหน้าโจทก์กับมารดาโจทก์ว่าจะจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทให้ทายาทของนายประสิทธิ์เมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายในปี 2532ต้นปี 2529 โจทก์และมารดาโจทก์ไปพบจำเลยที่บริษัทที่จำเลยทำงานอยู่เพื่อจะให้จำเลยทำบันทึกยืนยันว่าจะโอนชื่อโฉนดที่ดินพิพาทให้จำเลยก็ทำให้ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 นายแทน อิงคสุวรรณพยานโจทก์เบิกความว่า มีที่ดินอยู่ติดกับที่ดินพิพาท ได้เช่าที่ดินพิพาทจากนายประสิทธิ์ปรากฏตามสัญญาเช่าเอกสารหมาย จ.22และ จ.24 ส่วนจำเลยเบิกความเป็นพยานว่า ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลยได้มอบให้นางอุดมลักษณ์ ภริยานายประสิทธิ์ไปดำเนินการออกโฉนดปรากฏตามเอกสาร ล.9 แผ่นที่ 19 เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้วได้นำไปฝากนายประสิทธิ์ไว้ เพราะบ้านจำเลยอยู่ในหมู่บ้านสลัมเกรงจะไม่ปลอดภัย ที่ดินพิพาทกับที่ดินของนายประสิทธิ์อยู่ติดกันจำเลยได้ให้นายประสิทธิ์ เป็นผู้จัดการให้ผู้อื่นเช่าทำกินหลังจากนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายแล้วจำเลยให้โจทก์เป็นผู้ดำเนินการให้เช่าแทน ภาษีที่ดินนายประสิทธิ์เป็นผู้เสียแทนเมื่อนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายก็ให้โจทก์เสียแทน จำเลยไม่เคยทำบันทึกการตกลงตามเอกสารหมาย จ.13 และเบิกความตอบทนาย โจทก์ถามค้านว่าจำเลยทำงานเป็นผู้ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้รับเงินเดือนประมาณ 4,000 บาท เมื่อประมาณ 30 ปี ที่แล้วทำงานรับเหมาก่อสร้างมีรายได้เป็นค่าจ้างรายวัน ก่อนจำเลยจะเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง ไม่เคยมีที่ดินที่อำเภอบางปะกง ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่รวมอยู่ในที่ดินของนายประสิทธิ์ตาม ส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26ลายมือชื่อในช่องผู้มอบอำนาจตามหนังสือมอบอำนาจเอกสารหมาย ล.11เป็นลายมือชื่อของจำเลย เห็นว่า คำเบิกความของจำเลยเจือสมกับคำเบิกความของพยานโจทก์ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเดิมที่พิพาทเป็นของนายประสิทธิ์โดยเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม ส.ค.1 เอกสารหมายจ.26 จำเลยไม่เคยมีที่ดินอยู่ที่อำเภอบางปะกง การที่นายประสิทธิ์และโจทก์เป็นผู้จัดการให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่ดินพิพาทตลอดมาและเป็นผู้เสียภาษีบำรุงท้องที่ตลอดมาก็ดีการที่จำเลยมอบให้มารดาโจทก์ไปดำเนินการขอออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาท และนายประสิทธิ์เป็นผู้เก็บโฉนดที่ดินพิพาทตลอดมาก็ดีน่าเชื่อว่านายประสิทธิ์ให้จำเลยสมัครเข้าเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและถือกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท ซึ่งเป็นของนายประสิทธิ์มาก่อนแทนนายประสิทธิ์ อีกประการหนึ่งโจทก์นำสืบว่า จำเลยได้ทำบันทึกรับรองว่านายประสิทธิ์เป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 ศาลฎีกาได้เปรียบเทียบลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารดังกล่าวกับลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารหมาย ล.11 แล้วเห็นว่าลายเส้นของลายมือชื่อดังกล่าวมีลักษณะคล้ายกัน น่าเชื่อว่าลายมือชื่อในเอกสารหมาย จ.13 เป็นของจำเลย ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายประสิทธิ์ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นจำเลยฎีกาข้อสุดท้ายว่า นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปี ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ เห็นว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้เพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์เจ้าของที่แท้จริง จึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้ ฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(สถิตย์ ไพเราะ-พรชัย สมรรถเวช-สมคิด ไตรโสรัส)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คดีนี้ต้องชมเชยว่าทนายโจทก์ได้วางรูปคดีได้ดี โดยไม่ได้วางรูปคดีเป็นเรื่องมรดก แต่เป็นเรื่อง ตัวการ ตัวแทน ซึ่งตัวการ(โดยผู้จัดการมรดกของตัวการที่เสียชีวิตไปแล้ว เรียกทรัพย์สินของตัวการคืนจากตัวแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 810เพื่อให้ทรัพย์สินของตัวการเข้าสู่กองมรดกของตัวการที่จะนำไปจัดแบ่งตามกฎหมายต่อไป อีกทั้งจำเลยก็มิใช่ทายาทของนายประสิทธิ์เกษจินดา เจ้ามรดกด้วย กรณีคดีนี้จึงมิใช่เป็นคดีมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1754 ที่บัญญัติไว้ว่า "ห้ามมิให้ฟ้องคดีมรดก เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หรือนับแต่เมื่อทายาทโดยธรรมได้รู้หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก" 2. ส่วน "คดีมรดก" นั้นหมายความถึง คดีที่พิพาทกันระหว่างทายาทที่มีสิทธิในทรัพย์มรดกด้วยกัน ด้วยเรื่องสิทธิเรียกร้องส่วนแบ่งทรัพย์มรดกนั้น รวมทั้ง คดีที่ทายาทหรือผู้จัดการมรดกที่ถูกฟ้องให้รับผิดในฐานะดังกล่าวยกขึ้นต่อสู้กับเจ้าหนี้กองมรดกด้วย ดังนั้น หากไม่ใช่คดีมรดกก็ไม่ตกอยู่ในบังคับอายุความมรดกตามมาตรา 1754 นี้ ซึ่งศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานเป็นจำนวนมาก เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 343/2486 โจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกของมารดาโจทก์ซึ่งจำเลยเก็บไว้ให้แก่โจทก์ คืนจากจำเลย จะยกอายุความ 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 มาปรับกับคดีไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 451/2493 ผู้รับมรดกผู้ให้กู้ซึ่งยึดถือที่ดินของผู้กู้ทำกินต่างดอกเบี้ยเงินกู้จะอ้างอายุความมรดกมาตัดฟ้องผู้กู้ที่ฟ้องขอชำระหนี้และขอที่พิพาทคืนไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 475/2511 (ประชุมใหญ่) การฟ้องบังคับตามสัญญาว่าจะโอนที่ดินมรดกให้มิใช่ฟ้องขอแบ่งมรดก จำเลยจะยกอายุความมรดกมาสู้มิได้ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าหลังจากเจ้ามรดกตายได้สองเดือน ทายาทได้เข้าจัดการมรดกร่วมกันและตกลงให้จำเลยเป็นตัวแทนลงชื่อในโฉนดไว้ก่อน แล้วจำเลยจะโอนใส่ชื่อโจทก์ตามส่วนในพินัยกรรมภายใน 12 เดือน เมื่อจำเลยผิดสัญญาโจทก์จึงฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 259/2516 โจทก์ฟ้องว่ามารดายกที่สวนซึ่งเป็นที่ดินมือเปล่าให้แก่โจทก์และมารดา โจทก์ได้ทำพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองยกที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์อีกชั้นหนึ่ง โจทก์ได้ครอบครองตลอดมา เมื่อมารดาถึงแก่กรรมแล้ว โจทก์ได้ขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมที่ดินดังกล่าว จำเลยซึ่งเป็นพี่ชายคัดค้านอ้างว่ามีส่วนเจ้าของด้วย ขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินเป็นของโจทก์ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง จำเลยให้การต่อสู้ว่าบิดามารดายกที่พิพาทให้จำเลย จำเลยครอบครองมา ดังนี้ เป็นเรื่องพิพาทกันเกี่ยวกับสิทธิครอบครองโดยตรงจะนำอายุความ 1 ปี ซึ่งเป็นอายุความในเรื่องมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 มาใช้บังคับหาได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 171/2518 คดีร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกไม่ใช่ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกไม่อยู่ในอายุความ 1 ปี ตามมาตรา 1754 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1645/2520 มรดกไม่มีพินัยกรรม เมื่อเจ้ามรดกตายเกิน 1 ปี แล้วทายาทได้ทำหนังสือสัญญาแบ่งมรดกกันทายาทฟ้องขอแบ่งตามสัญญา ไม่ใช่ฟ้องในฐานะเป็นทรัพย์มรดกไม่อยู่ในอายุความ 1 ปี ตามมาตรา 1754 พิสิษฐ เดชไชยยาศักดิ์คำพิพากษา: โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดา นายประสิทธิ์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตาย โจทก์ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ จำเลยยอมรับว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยลงชื่อไว้แทน และรับว่าจะทำการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ แต่เมื่อโจทก์ทวงถามให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยกลับเพิกเฉย ขอให้พิพากษาว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกงจังหวัดฉะเชิงเทราเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ เกษจินดา ให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดดังกล่าวแก่โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับให้จำเลยใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน3,902,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวตลอดมา จำเลยจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท จำเลยไม่ได้รับมอบหมายจากนายประสิทธิ์ เกษจินดาให้เป็นตัวแทนในการจัดการและครอบครองที่ดินพิพาท แต่จำเลยได้ครอบครองในฐานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ตลอดมา จำเลยไม่เคยรับต่อโจทก์ว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ซึ่งให้จำเลยลงชื่อไว้แทนทั้งไม่เคยรับว่าจะโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ การกระทำของจำเลยไม่ได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย จำเลยยื่นรังวัดออกโฉนดที่ดินตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม2526 และเจ้าพนักงานที่ดินออกโฉนดให้ในปี 2527 ขณะนายประสิทธิ์มีชีวิตอยู่ก็ไม่ได้โต้แย้งประการใด นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปีเศษ คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่9720 เลขที่ดิน 125 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ให้โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดาหากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนจำเลย หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับได้ ก็ให้จำเลยชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 3,902,500 บาท แก่โจทก์ ส่วนคำขออื่นให้ยกจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว จำเลยฎีกาข้อแรกว่าที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ข้อนี้เป็นโจทก์เบิกความเป็นพยานว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินของนายประสิทธิ์ตามส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26 ในปี 2511 ทางราชการให้ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินจัดรูปตนเอง โดยให้เจ้าของที่ดินยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง นายประสิทธิ์ได้ยื่นสมัครเข้าเป็นสมาชิกแต่ไม่ทราบว่าเพราะเหตุใด เจ้าพนักงานได้แบ่งที่ดินของนายประสิทธิ์ออกเป็นสองแปลง แปลงละ 25 ไร่ นายประสิทธิ์ได้ให้จำเลยยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แทนจำนวน 25 ไร่ ซึ่งเป็นที่ดินพิพาทในคดีนี้ และนายประสิทธิ์ให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่พิพาททั้งสองแปลงนายประสิทธิ์ได้เสียภาษีบำรุงท้องที่และให้จำเลยมาที่บ้านเพื่อทำหนังสือมอบอำนาจให้โจทก์และมารดาโจทก์ยื่นเรื่องราวขอออกโฉนดในที่ดินพิพาท เจ้าพนักงานได้ออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาทในนามของจำเลยปรากฏตามเอกสารหมาย จ.9 โฉนดดังกล่าวอยู่กับนายประสิทธิ์ตลอดมา จำเลยตกลงว่าเมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายแล้วจำเลยจะโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้นายประสิทธิ์ ในวันทำศพนายประสิทธิ์ จำเลยได้ไปร่วมงานและพูดต่อหน้าโจทก์กับมารดาโจทก์ว่าจะจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทให้ทายาทของนายประสิทธิ์เมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายในปี 2532ต้นปี 2529 โจทก์และมารดาโจทก์ไปพบจำเลยที่บริษัทที่จำเลยทำงานอยู่เพื่อจะให้จำเลยทำบันทึกยืนยันว่าจะโอนชื่อโฉนดที่ดินพิพาทให้จำเลยก็ทำให้ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 นายแทน อิงคสุวรรณพยานโจทก์เบิกความว่า มีที่ดินอยู่ติดกับที่ดินพิพาท ได้เช่าที่ดินพิพาทจากนายประสิทธิ์ปรากฏตามสัญญาเช่าเอกสารหมาย จ.22และ จ.24 ส่วนจำเลยเบิกความเป็นพยานว่า ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลยได้มอบให้นางอุดมลักษณ์ ภริยานายประสิทธิ์ไปดำเนินการออกโฉนดปรากฏตามเอกสาร ล.9 แผ่นที่ 19 เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้วได้นำไปฝากนายประสิทธิ์ไว้ เพราะบ้านจำเลยอยู่ในหมู่บ้านสลัมเกรงจะไม่ปลอดภัย ที่ดินพิพาทกับที่ดินของนายประสิทธิ์อยู่ติดกันจำเลยได้ให้นายประสิทธิ์ เป็นผู้จัดการให้ผู้อื่นเช่าทำกินหลังจากนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายแล้วจำเลยให้โจทก์เป็นผู้ดำเนินการให้เช่าแทน ภาษีที่ดินนายประสิทธิ์เป็นผู้เสียแทนเมื่อนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายก็ให้โจทก์เสียแทน จำเลยไม่เคยทำบันทึกการตกลงตามเอกสารหมาย จ.13 และเบิกความตอบทนาย โจทก์ถามค้านว่าจำเลยทำงานเป็นผู้ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้รับเงินเดือนประมาณ 4,000 บาท เมื่อประมาณ 30 ปี ที่แล้วทำงานรับเหมาก่อสร้างมีรายได้เป็นค่าจ้างรายวัน ก่อนจำเลยจะเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง ไม่เคยมีที่ดินที่อำเภอบางปะกง ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่รวมอยู่ในที่ดินของนายประสิทธิ์ตาม ส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26ลายมือชื่อในช่องผู้มอบอำนาจตามหนังสือมอบอำนาจเอกสารหมาย ล.11เป็นลายมือชื่อของจำเลย เห็นว่า คำเบิกความของจำเลยเจือสมกับคำเบิกความของพยานโจทก์ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเดิมที่พิพาทเป็นของนายประสิทธิ์โดยเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม ส.ค.1 เอกสารหมายจ.26 จำเลยไม่เคยมีที่ดินอยู่ที่อำเภอบางปะกง การที่นายประสิทธิ์และโจทก์เป็นผู้จัดการให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่ดินพิพาทตลอดมาและเป็นผู้เสียภาษีบำรุงท้องที่ตลอดมาก็ดีการที่จำเลยมอบให้มารดาโจทก์ไปดำเนินการขอออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาท และนายประสิทธิ์เป็นผู้เก็บโฉนดที่ดินพิพาทตลอดมาก็ดีน่าเชื่อว่านายประสิทธิ์ให้จำเลยสมัครเข้าเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและถือกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท ซึ่งเป็นของนายประสิทธิ์มาก่อนแทนนายประสิทธิ์ อีกประการหนึ่งโจทก์นำสืบว่า จำเลยได้ทำบันทึกรับรองว่านายประสิทธิ์เป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 ศาลฎีกาได้เปรียบเทียบลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารดังกล่าวกับลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารหมาย ล.11 แล้วเห็นว่าลายเส้นของลายมือชื่อดังกล่าวมีลักษณะคล้ายกัน น่าเชื่อว่าลายมือชื่อในเอกสารหมาย จ.13 เป็นของจำเลย ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายประสิทธิ์ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นจำเลยฎีกาข้อสุดท้ายว่า นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปี ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ เห็นว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้เพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์เจ้าของที่แท้จริง จึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้ ฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 193/2540นาง ศศิลักษณ์ ตันศิริคงคล หรือเกษจินดาโจทก์นาย ชูชีพ เอี่ยมจรูญจำเลย ป.พ.พ. ม. 1754, ม. 1755โจทก์ฟ้องคดีเพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่พิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของป. เจ้าของที่แท้จริงจึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้แม้ป.ถึงแก่ความตายนับถึงวันฟ้องในเวลา7ปีฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความโจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นบุตรและเป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดา นายประสิทธิ์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตาย โจทก์ได้เป็นผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ จำเลยยอมรับว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยลงชื่อไว้แทน และรับว่าจะทำการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ แต่เมื่อโจทก์ทวงถามให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน จำเลยกลับเพิกเฉย ขอให้พิพากษาว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 9720 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกงจังหวัดฉะเชิงเทราเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ เกษจินดา ให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดดังกล่าวแก่โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนา หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับให้จำเลยใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน3,902,500 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า จำเลยได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวตลอดมา จำเลยจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท จำเลยไม่ได้รับมอบหมายจากนายประสิทธิ์ เกษจินดาให้เป็นตัวแทนในการจัดการและครอบครองที่ดินพิพาท แต่จำเลยได้ครอบครองในฐานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ตลอดมา จำเลยไม่เคยรับต่อโจทก์ว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของนายประสิทธิ์ซึ่งให้จำเลยลงชื่อไว้แทนทั้งไม่เคยรับว่าจะโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ทายาทของนายประสิทธิ์ การกระทำของจำเลยไม่ได้ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย จำเลยยื่นรังวัดออกโฉนดที่ดินตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม2526 และเจ้าพนักงานที่ดินออกโฉนดให้ในปี 2527 ขณะนายประสิทธิ์มีชีวิตอยู่ก็ไม่ได้โต้แย้งประการใด นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปีเศษ คดีของโจทก์จึงขาดอายุความ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่9720 เลขที่ดิน 125 ตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ให้โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์ เกษจินดาหากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนจำเลย หากสภาพบังคับไม่เปิดช่องให้บังคับได้ ก็ให้จำเลยชดใช้ราคาที่ดินเป็นเงินจำนวน 3,902,500 บาท แก่โจทก์ ส่วนคำขออื่นให้ยกจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว จำเลยฎีกาข้อแรกว่าที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย ข้อนี้เป็นโจทก์เบิกความเป็นพยานว่าที่ดินพิพาทเป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินของนายประสิทธิ์ตามส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26 ในปี 2511 ทางราชการให้ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินจัดรูปตนเอง โดยให้เจ้าของที่ดินยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง นายประสิทธิ์ได้ยื่นสมัครเข้าเป็นสมาชิกแต่ไม่ทราบว่าเพราะเหตุใด เจ้าพนักงานได้แบ่งที่ดินของนายประสิทธิ์ออกเป็นสองแปลง แปลงละ 25 ไร่ นายประสิทธิ์ได้ให้จำเลยยื่นสมัครเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แทนจำนวน 25 ไร่ ซึ่งเป็นที่ดินพิพาทในคดีนี้ และนายประสิทธิ์ให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่พิพาททั้งสองแปลงนายประสิทธิ์ได้เสียภาษีบำรุงท้องที่และให้จำเลยมาที่บ้านเพื่อทำหนังสือมอบอำนาจให้โจทก์และมารดาโจทก์ยื่นเรื่องราวขอออกโฉนดในที่ดินพิพาท เจ้าพนักงานได้ออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาทในนามของจำเลยปรากฏตามเอกสารหมาย จ.9 โฉนดดังกล่าวอยู่กับนายประสิทธิ์ตลอดมา จำเลยตกลงว่าเมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายแล้วจำเลยจะโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาทให้นายประสิทธิ์ ในวันทำศพนายประสิทธิ์ จำเลยได้ไปร่วมงานและพูดต่อหน้าโจทก์กับมารดาโจทก์ว่าจะจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทให้ทายาทของนายประสิทธิ์เมื่อพ้นกำหนดเวลาห้ามโอนตามกฎหมายในปี 2532ต้นปี 2529 โจทก์และมารดาโจทก์ไปพบจำเลยที่บริษัทที่จำเลยทำงานอยู่เพื่อจะให้จำเลยทำบันทึกยืนยันว่าจะโอนชื่อโฉนดที่ดินพิพาทให้จำเลยก็ทำให้ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 นายแทน อิงคสุวรรณพยานโจทก์เบิกความว่า มีที่ดินอยู่ติดกับที่ดินพิพาท ได้เช่าที่ดินพิพาทจากนายประสิทธิ์ปรากฏตามสัญญาเช่าเอกสารหมาย จ.22และ จ.24 ส่วนจำเลยเบิกความเป็นพยานว่า ที่ดินพิพาทเป็นของจำเลยได้มอบให้นางอุดมลักษณ์ ภริยานายประสิทธิ์ไปดำเนินการออกโฉนดปรากฏตามเอกสาร ล.9 แผ่นที่ 19 เมื่อจำเลยรับโฉนดมาแล้วได้นำไปฝากนายประสิทธิ์ไว้ เพราะบ้านจำเลยอยู่ในหมู่บ้านสลัมเกรงจะไม่ปลอดภัย ที่ดินพิพาทกับที่ดินของนายประสิทธิ์อยู่ติดกันจำเลยได้ให้นายประสิทธิ์ เป็นผู้จัดการให้ผู้อื่นเช่าทำกินหลังจากนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายแล้วจำเลยให้โจทก์เป็นผู้ดำเนินการให้เช่าแทน ภาษีที่ดินนายประสิทธิ์เป็นผู้เสียแทนเมื่อนายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายก็ให้โจทก์เสียแทน จำเลยไม่เคยทำบันทึกการตกลงตามเอกสารหมาย จ.13 และเบิกความตอบทนาย โจทก์ถามค้านว่าจำเลยทำงานเป็นผู้ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้รับเงินเดือนประมาณ 4,000 บาท เมื่อประมาณ 30 ปี ที่แล้วทำงานรับเหมาก่อสร้างมีรายได้เป็นค่าจ้างรายวัน ก่อนจำเลยจะเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกง ไม่เคยมีที่ดินที่อำเภอบางปะกง ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่รวมอยู่ในที่ดินของนายประสิทธิ์ตาม ส.ค.1 เอกสารหมาย จ.26ลายมือชื่อในช่องผู้มอบอำนาจตามหนังสือมอบอำนาจเอกสารหมาย ล.11เป็นลายมือชื่อของจำเลย เห็นว่า คำเบิกความของจำเลยเจือสมกับคำเบิกความของพยานโจทก์ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเดิมที่พิพาทเป็นของนายประสิทธิ์โดยเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินตาม ส.ค.1 เอกสารหมายจ.26 จำเลยไม่เคยมีที่ดินอยู่ที่อำเภอบางปะกง การที่นายประสิทธิ์และโจทก์เป็นผู้จัดการให้นายแทนและนางประเสริฐเช่าที่ดินพิพาทตลอดมาและเป็นผู้เสียภาษีบำรุงท้องที่ตลอดมาก็ดีการที่จำเลยมอบให้มารดาโจทก์ไปดำเนินการขอออกโฉนดสำหรับที่ดินพิพาท และนายประสิทธิ์เป็นผู้เก็บโฉนดที่ดินพิพาทตลอดมาก็ดีน่าเชื่อว่านายประสิทธิ์ให้จำเลยสมัครเข้าเป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเองบางปะกงและถือกรรมสิทธิ์ที่ดินพิพาท ซึ่งเป็นของนายประสิทธิ์มาก่อนแทนนายประสิทธิ์ อีกประการหนึ่งโจทก์นำสืบว่า จำเลยได้ทำบันทึกรับรองว่านายประสิทธิ์เป็นเจ้าของที่ดินพิพาท ปรากฏตามเอกสารหมาย จ.13 ศาลฎีกาได้เปรียบเทียบลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารดังกล่าวกับลายมือชื่อของจำเลยในเอกสารหมาย ล.11 แล้วเห็นว่าลายเส้นของลายมือชื่อดังกล่าวมีลักษณะคล้ายกัน น่าเชื่อว่าลายมือชื่อในเอกสารหมาย จ.13 เป็นของจำเลย ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่าที่ดินพิพาทเป็นของนายประสิทธิ์ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นจำเลยฎีกาข้อสุดท้ายว่า นายประสิทธิ์ถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2528 นับถึงวันฟ้องเป็นเวลา 7 ปี ฟ้องโจทก์ขาดอายุความ เห็นว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้เพื่อขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อในโฉนดที่ดินพิพาทมาเป็นของโจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของนายประสิทธิ์เจ้าของที่แท้จริง จึงนำอายุความคดีมรดกมาใช้บังคับไม่ได้ ฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ ฎีกาจำเลยข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว"พิพากษายืน(สถิตย์ ไพเราะ-พรชัย สมรรถเวช-สมคิด ไตรโสรัส)แหล่งที่มาสำนักงานส่งเสริมงานตุลาการแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุ1. คดีนี้ต้องชมเชยว่าทนายโจทก์ได้วางรูปคดีได้ดี โดยไม่ได้วางรูปคดีเป็นเรื่องมรดก แต่เป็นเรื่อง ตัวการ ตัวแทน ซึ่งตัวการ(โดยผู้จัดการมรดกของตัวการที่เสียชีวิตไปแล้ว เรียกทรัพย์สินของตัวการคืนจากตัวแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 810เพื่อให้ทรัพย์สินของตัวการเข้าสู่กองมรดกของตัวการที่จะนำไปจัดแบ่งตามกฎหมายต่อไป อีกทั้งจำเลยก็มิใช่ทายาทของนายประสิทธิ์เกษจินดา เจ้ามรดกด้วย กรณีคดีนี้จึงมิใช่เป็นคดีมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1754 ที่บัญญัติไว้ว่า "ห้ามมิให้ฟ้องคดีมรดก เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หรือนับแต่เมื่อทายาทโดยธรรมได้รู้หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก" 2. ส่วน "คดีมรดก" นั้นหมายความถึง คดีที่พิพาทกันระหว่างทายาทที่มีสิทธิในทรัพย์มรดกด้วยกัน ด้วยเรื่องสิทธิเรียกร้องส่วนแบ่งทรัพย์มรดกนั้น รวมทั้ง คดีที่ทายาทหรือผู้จัดการมรดกที่ถูกฟ้องให้รับผิดในฐานะดังกล่าวยกขึ้นต่อสู้กับเจ้าหนี้กองมรดกด้วย ดังนั้น หากไม่ใช่คดีมรดกก็ไม่ตกอยู่ในบังคับอายุความมรดกตามมาตรา 1754 นี้ ซึ่งศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานเป็นจำนวนมาก เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 343/2486 โจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกของมารดาโจทก์ซึ่งจำเลยเก็บไว้ให้แก่โจทก์ คืนจากจำเลย จะยกอายุความ 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 มาปรับกับคดีไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 451/2493 ผู้รับมรดกผู้ให้กู้ซึ่งยึดถือที่ดินของผู้กู้ทำกินต่างดอกเบี้ยเงินกู้จะอ้างอายุความมรดกมาตัดฟ้องผู้กู้ที่ฟ้องขอชำระหนี้และขอที่พิพาทคืนไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 475/2511 (ประชุมใหญ่) การฟ้องบังคับตามสัญญาว่าจะโอนที่ดินมรดกให้มิใช่ฟ้องขอแบ่งมรดก จำเลยจะยกอายุความมรดกมาสู้มิได้ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าหลังจากเจ้ามรดกตายได้สองเดือน ทายาทได้เข้าจัดการมรดกร่วมกันและตกลงให้จำเลยเป็นตัวแทนลงชื่อในโฉนดไว้ก่อน แล้วจำเลยจะโอนใส่ชื่อโจทก์ตามส่วนในพินัยกรรมภายใน 12 เดือน เมื่อจำเลยผิดสัญญาโจทก์จึงฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 259/2516 โจทก์ฟ้องว่ามารดายกที่สวนซึ่งเป็นที่ดินมือเปล่าให้แก่โจทก์และมารดา โจทก์ได้ทำพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองยกที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์อีกชั้นหนึ่ง โจทก์ได้ครอบครองตลอดมา เมื่อมารดาถึงแก่กรรมแล้ว โจทก์ได้ขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมที่ดินดังกล่าว จำเลยซึ่งเป็นพี่ชายคัดค้านอ้างว่ามีส่วนเจ้าของด้วย ขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินเป็นของโจทก์ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง จำเลยให้การต่อสู้ว่าบิดามารดายกที่พิพาทให้จำเลย จำเลยครอบครองมา ดังนี้ เป็นเรื่องพิพาทกันเกี่ยวกับสิทธิครอบครองโดยตรงจะนำอายุความ 1 ปี ซึ่งเป็นอายุความในเรื่องมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 มาใช้บังคับหาได้ไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 171/2518 คดีร้องขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกไม่ใช่ฟ้องเรียกทรัพย์มรดกไม่อยู่ในอายุความ 1 ปี ตามมาตรา 1754 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1645/2520 มรดกไม่มีพินัยกรรม เมื่อเจ้ามรดกตายเกิน 1 ปี แล้วทายาทได้ทำหนังสือสัญญาแบ่งมรดกกันทายาทฟ้องขอแบ่งตามสัญญา ไม่ใช่ฟ้องในฐานะเป็นทรัพย์มรดกไม่อยู่ในอายุความ 1 ปี ตามมาตรา 1754 พิสิษฐ เดชไชยยาศักดิ์