ระเบียบกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมระเบียบกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมว่าด้วยการตรวจสถานประกอบกิจการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานพ.ศ.2541 พ.ศ. 2542--------------- เพื่อให้การปฏิบัติการตามหน้าที่ของพนักงานตรวจแรงงานในการตรวจสถานประกอบกิจการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 เป็นไปโดยเรียบร้องและมีประสิทธิภาพอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534และมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ 1ระเบียบนี้เรียกว่า "ระเบียบกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมว่าด้วยการตรวจสถานประกอบกิจการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 พ.ศ. 2542" ข้อ 2ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ข้อ 3ในระเบียบนี้ "พนักงานตรวจแรงงาน" หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน "สถานประกอบกิจการ" หมายความรวมถึง สำนักงานของนายจ้างและสถานที่ทำงานของลูกจ้าง "การตรวจสถานประกอบกิจการ" หมายความว่า การที่พนักงานตรวจแรงงานเข้าไปในสถานประกอบกิจการเพื่อตรวจสภาพการทำงานของลูกจ้างและสภาพการจ้าง สอบถามข้อเท็จจริงถ่ายภาพถ่ายสำเนาเอกสารที่เกี่ยวกับการจ้างการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุดค่าล่วงเวลาในวันหยุดและทะเบียนลูกจ้างเก็บตัวอย่างวัสดุหรือผลิตภัณฑ์เพื่อวิเคราะห์เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานและกระทำการอย่างอื่นเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงในอันที่จะปฏิบัติการให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน ข้อ 4ให้พนักงานตรวจแรงงานซึ่งเป็นข้าราชการในสังกัดกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานและสำนักงานปลัดกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมซึ่งปฏิบัติงาน ณกรุงเทพมหานครหรือจังหวัดอื่นดำเนินการตรวจสถานประกอบกิจการที่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่ในความรับผิดชอบเพื่อให้คำแนะนำหรือมีคำสั่งเป็นหนังสือตามมาตรา 139 (3) แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ให้นายจ้างปฏิบัติให้ถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าวและตรวจติดตามผลในกรณีที่นายจ้างยังปฏิบัติไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ข้อ 5ให้พนักงานตรวจแรงงานซึ่งเป็นข้าราชการในสังกัดส่วนราชการอื่นนอกจากข้อ 4ดำเนินการตรวจสถานประกอบกิจการในลักษณะเป็นการตรวจทั่วไปตามคู่มือการตรวจสถานประกอบกิจการของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเพื่อให้คำแนะนำแก่นายจ้างในการปฏิบัติตามกฎหมายโดยให้จัดทำแผนการตรวจในรอบหนึ่งเดือนประสานงานกับพนักงานตรวจแรงงานตามข้อ4เป็นการล่วงหน้าเพื่อมิให้เกิดความซ้ำซ้อนในการตรวจ เมื่อได้ดำเนินการตรวจสถานประกอบกิจการตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้พนักงานตรวจแรงงานดังกล่าวประสานกับพนักงานตรวจแรงงานตามข้อ 4เพื่อแจ้งผลการดำเนินการหรือร่วมดำเนินการในขั้นตอนต่อไปนี้ในกรณีที่นายจ้างยังปฏิบัติไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ข้อ 6ในกรณีที่มีคำร้องหรือความปรากฏแก่พนักงานตรวจแรงงานตามข้อ 4 ว่า นายจ้างฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายให้พนักงานตรวจแรงงานนั้นดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงโดยด่วนหากพบว่านายจ้างฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายให้มีคำสั่งเพื่อให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายต่อไป ถ้ามีคำร้องหรือความปรากฏแก่พนักงานตรวจแรงงานในสังกัดส่วนราชการอื่นให้ประสานงานกับพนักงานตรวจแรงงานตามข้อ 4 เพื่อดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ทั้งนี้ พนักงานตรวจแรงงานนั้นจะร่วมดำเนินการด้วยก็ได้ ข้อ 7ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายให้กำหนดระยะเวลาในการปฏิบัติตามคำสั่งและให้แจ้งสิทธิอุทธรณ์คำสั่งนั้นไว้ท้ายคำสั่ง ทั้งนี้ เพื่อให้นายจ้างที่ไม่เห็นด้วยกับคำสั่ง อุทธรณ์ต่อพนักงานตรวจแรงงานผู้ทำคำสั่งภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ทราบคำสั่ง ให้พนักงานตรวจแรงงานผู้ทำคำสั่งพิจารณาคำอุทธรณ์และแจ้งผู้อุทธรณ์ทราบโดยไม่ชักช้าแต่ต้องไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ ในกรณีที่เห็นด้วยกับคำอุทธรณ์ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนก็ให้ดำเนินการเปลี่ยนแปลงคำสั่งตามความเห็นของตนภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย ถ้าพนักงานตรวจแรงงานนั้นไม่เห็นด้วยกับคำอุทธรณ์ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนก็ให้เร่งรายงานความเห็นพร้อมเหตุผลไปยังผู้มีอำนาจพิจารณาคำอุทธรณ์ภายในกำหนดเวลาตามวรรคสองให้ผู้มีอำนาจพิจารณาคำอุทธรณ์พิจารณาให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ตนได้รับรายงานถ้ามีเหตุจำเป็นไม่อาจพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาดังกล่าวให้ผู้มีอำนาจพิจารณาอุทธรณ์มีหนังสือแจ้งให้ผู้อุทธรณ์ทราบก่อนครอบกำหนดเวลาดังกล่าว ในการนี้ให้ขยายระยะเวลาพิจารณาอุทธรณ์ออกไปได้ไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดเวลาดังกล่าว ข้อ 8ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานตามข้อ 4พบว่านายจ้างฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ออกตามมาตรา 103แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ให้พนักงานตรวจแรงงานแนะนำหรือออกคำสั่งเป็นหนังสือตามมาตรา 104 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 ให้นายจ้างปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงาน อาคาร สถานที่หรือจัดทำหรือแก้ไขเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ต้องใช้ในการปฏิบัติงานหรือที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานให้ถูกต้องหรือเหมาะสมภายในระยะเวลาที่กำหนด ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานตามข้อ4 พบว่า สภาพแวดล้อมในการทำงาน อาคารสถานที่ เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ลูกจ้างใช้จะก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยแก่ลูกจ้าง หรือนายจ้างไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานตามวรรคหนึ่งเมื่อได้รับอนุมัติจากอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายให้พนักงานตรวจแรงงานสั่งให้นายจ้างหยุดการใช้เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ดังกล่าวทั้งหมดหรือบางส่วนเป็นการชั่วคราวได้ตามมาตรา105 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ทั้งนี้ ให้นำข้อ6 วรรคสองมาใช้บังคับแก่กรณีที่พนักงานตรวจแรงงานในสังกัดส่วนราชการอื่นที่พบการกระทำตามวรรคหนึ่งและวรรคสอบโดยอนุโลม ในกรณีที่พนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งให้นายจ้างปฏิบัติตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองให้กำหนดระยะเวลาในการปฏิบัติตามคำสั่งและให้แจ้งสิทธิอุทธรณ์คำสั่งนั้นไว้ท้ายคำสั่ง ทั้งนี้เพื่อให้นายจ้างที่ไม่เห็นด้วยกับคำสั่งอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ทราบคำสั่ง คำวินิจฉัยของคณะกรรมการนั้นให้เป็นที่สุด ข้อ 9ให้พนักงานตรวจแรงงานตามข้อ 4 ดำเนินคดีทางพนักงานสอบสวนโดยไม่ต้องมีคำแนะนำหรือคำสั่งให้นายจ้างปฏิบัติตามกฎหมายเสียก่อน เมื่อมีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายในกรณีดังต่อไปนี้ (1) การใช้แรงงานเด็กโดยมีการทารุณ หน่วงเหนี่ยว กักขังหรือซึ่งมีการกระทำความผิดอาญาอื่นๆ รวมอยู่ด้วย (2) ความปลอดภัยในการทำงานถ้ามีลูกจ้างได้รับอันตรายบาดเจ็บสาหัสหรือถึงแก่ความตายโดยมิได้เกิดจากความประมาทของลูกจ้าง (3)การล่วงเกินทางเพศต่อลูกจ้างซึ่งเป็นหญิงหรือเด็กตามมาตรา 16แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (4) การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 37มาตรา 38 มาตรา 39 มาตรา 42 มาตรา 47 มาตรา 48 มาตรา 49 หรือมาตรา 50แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541เป็นเหตุให้ลูกจ้างได้รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจหรือถึงแก่ความตาย ซึ่งมีโทษตามมาตรา 144 วรรคสอง การดำเนินคดีตามวรรคหนึ่งให้เปํนไปตามระเบียบกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมว่าด้วยการดำเนินคดีอาญาและการเปรียบเทียบผู้กระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ข้อ 10ในกรณีที่นายจ้างได้ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานตามข้อ 4 ข้อ 6 หรือข้อ 8ภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือภายในกำหนดอุทธรณ์ตามข้อ 7 ถ้าระยะเวลาที่กำหนดในคำสั่งสั้นกว่าระยะเวลาอุทธรณ์ การดำเนินคดีอาญาต่อนายจ้างนั้นให้เป็นอันระงับไป แต่ถ้านายจ้างไม่ปฏิบัติให้ถูกต้องภายในระยะเวลาดังกล่าวให้พนักงานตรวจแรงงานใช้มาตรการบังคับตามคำสั่งโดยการดำเนินคดีอาญา ทั้งนี้ตามระเบียบกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมว่าด้วยการดำเนินคดีอาญาและการเปรียบเทียบผู้กระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานพ.ศ. 2541 ข้อ 11ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมรักษาการตามระเบียบนี้ ประกาศ ณวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 จองชัย เที่ยงธรรม รัฐมนตรีช่วยว่าการฯปฏิบัติราชการแทน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม