ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยวิธีการคำนวณปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยใช้มาตรวัดและเครื่องทดสอบพ.ศ. ๒๕๖๐[๑] เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖(๑) แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ อธิบดีกรมสรรพสามิต จึงวางระเบียบวิธีการคำนวณปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามบัญชีพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตโดยใช้มาตรวัดและเครื่องทดสอบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่าระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยวิธีการคำนวณปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยใช้มาตรวัดและเครื่องทดสอบพ.ศ. ๒๕๖๐ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๖กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นต้นไปข้อ ๓ ในระเบียบนี้มาตรวัด หมายความว่ามาตรวัดสำหรับใช้วัดปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเครื่องทดสอบ หมายความว่าเครื่องทดสอบมาตรวัดปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันอุปกรณ์อื่น หมายความว่าอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องที่นำมาประกอบกับมาตรวัดหรือเครื่องทดสอบข้อ ๔ การขออนุญาตติดตั้งหรือการขอให้รับรองมาตรวัดเครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อใช้ในการคำนวณปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมยื่นคำขอติดตั้งพร้อมรายละเอียดดังต่อไปนี้๔.๑ ชื่อแบบหรือชนิดของมาตรวัด เครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้อง ชื่อบริษัทผู้ผลิต ชื่อทางการค้าและประเทศที่ผลิต๔.๒ คุณลักษณะเฉพาะ (Specification) เช่นค่าความถูกต้องในการวัด (Accuracy) ค่าความสามารถในการอ่านค่าซ้ำที่จุดเดียวกัน(Repeatability)๔.๓ รายละเอียดแบบแปลนการออกแบบติดตั้งมาตรวัดเครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องเข้ากับท่อทางและหมายเลขภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันให้เป็นไปตามมาตรฐานAmerican Petroleum Institute (API) หรือ American Gas Association (AGA) แล้วแต่กรณีข้อ ๕ ให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเป็นผู้อนุญาตให้ติดตั้งมาตรวัดเครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องตามข้อ๔ แล้วสำเนาหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตทราบดังนี้๕.๑ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒๕.๒ ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคที่โรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่๕.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่๕.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมข้อ ๖ การตรวจสอบมาตรวัด เครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องเมื่อผู้ประกอบอุตสาหกรรมได้ทำการติดตั้งเสร็จเรียบร้อยแล้วให้คณะกรรมการดังต่อไปนี้เป็นผู้ร่วมทำการตรวจสอบ๖.๑ เจ้าพนักงานสรรพสามิตกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค๖.๒ เจ้าพนักงานสรรพสามิตสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒๖.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่หรือผู้แทน๖.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมข้อ ๗ ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมจัดหาบริษัทผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ความสามารถเกี่ยวกับมาตรวัดเครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องซึ่งมิได้มีส่วนได้เสียหรือมีความเกี่ยวข้องกับผู้จำหน่าย หรือเป็นเจ้าของมาตรวัดเครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้อง โดยได้รับความเห็นชอบจากที่ปรึกษาหรือรองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีในราชการของกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเป็นผู้ดำเนินการในการตรวจสอบข้อ ๘ มาตรวัดเครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องต้องมีคุณสมบัติ รวมทั้งใช้วิธีการตรวจสอบดังนี้๘.๑ เครื่องทดสอบต้องเป็น๘.๑.๑ ถังมาตรฐาน (Prover Tank)๘.๑.๒ มาตรวัดมาตรฐาน (Master Meter)๘.๑.๓ Pipe Prover หรือ Prover Loop หรือ Compact Prover หรืออุปกรณ์ทดสอบอื่น๘.๑.๔ Bell Prover หรือ Piston Prover หรือ Master แบบ Air Facility Test หรือ Under Condition Pressure Test หรืออุปกรณ์ทดสอบอื่น ๆ ในกรณีข้อ ๘.๒๘.๒ มาตรวัด เครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องให้ติดตั้งโดยมีความสัมพันธ์กันอย่างถูกต้อง๘.๓ การตรวจสอบมาตรวัดเครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องในกรณีที่เป็นน้ำมันหรือผลิตภัณฑ์น้ำมันที่เป็นของเหลวให้ใช้วิธีการตาม American Petroleum Institute (API) : Manual of Petroleum Measurement Standards๘.๔ การตรวจสอบมาตรวัดเครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องในกรณีที่เป็นผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่อยู่ในสถานะไอหรือก๊าซ(Vapor หรือ Gas) ให้ใช้วิธีการตรวจสอบตามAmerican Gas Association (AGA) หรือวิธีการที่เป็นมาตรฐานสากลกำหนดไว้หรือเป็นที่ยอมรับข้อ ๙ ให้คณะกรรมการตามข้อ ๖และผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรมตามข้อ ๗ ทดสอบค่าความถูกต้องของมาตรวัด เครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องหลังจากที่ได้ติดตั้งเสร็จเรียบร้อยแล้วไม่น้อยกว่า ๓ ครั้งต่อจากนั้นให้ปฏิบัติดังนี้๙.๑ ทดสอบความจุของถังมาตรฐาน (Prover Tank) โดยวิธีการตวงน้ำจากถังมาตรฐานที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงพาณิชย์และให้ทดสอบใหม่อย่างน้อย๑ ครั้งต่อปี๙.๒ ทดสอบมาตรวัดมาตรฐาน (Master Meter) หาค่าความคลาดเคลื่อนของมาตรวัด(Meter Factor) กับถังมาตรฐานตามข้อ๙.๑ และต้องทดสอบใหม่ทุก ๆ ๖ เดือน๙.๓ ทดสอบหาค่าความจุของ Pipe Prover หรือ Prover Loop (Pipe Volume In Performance หรือ Loop Volume In Performance) หรือ Compact Prover กับถังมาตรฐานตามข้อ ๙.๑ หรือมาตรวัดมาตรฐานตามข้อ ๙.๒ และต้องทดสอบใหม่อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปี๙.๔ ให้ทดสอบค่าความคลาดเคลื่อนของมาตรวัด (Meter Factor) เพื่อใช้ในการคำนวณภาษีและเครื่องทดสอบตามข้อ๘.๑ ต้องทดสอบใหม่อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปีหรือตามมาตรฐานกำหนดไว้ข้อ ๑๐ ให้ที่ปรึกษาหรือรองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีในราชการของกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคมีอำนาจอนุมัติให้ใช้มาตรวัดเครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องหรือมีอำนาจใดๆ เพื่อให้เป็นไปตามระเบียบนี้แทนอธิบดีกรมสรรพสามิต และให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคสำเนาหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตทราบดังนี้๑๐.๑ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒๑๐.๒ ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่๑๐.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่๑๐.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมข้อ ๑๑ มาตรวัดเครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้รับการตรวจรับรองและได้รับอนุญาตจากกรมสรรพสามิตแล้วให้ใช้สำหรับคำนวณปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยเปรียบเทียบกับถังจ่ายเพื่อเสียภาษีได้มาตรวัด เครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้ติดตั้งก่อนใช้ระเบียบนี้ให้อยู่ในบังคับตามความในวรรคแรกด้วยข้อ ๑๒ วิธีการใช้มาตรวัดเครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้รับอนุญาตจากกรมสรรพสามิตแล้วให้ปฏิบัติดังนี้๑๒.๑ให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมผนึกตรากรมสรรพสามิตที่มาตรวัดและที่แผงควบคุมเครื่องคอมพิวเตอร์ในห้องปฏิบัติการ๑๒.๒ กรณีมาตรวัดน้ำมันและผลิตภัณฑ์ที่มีการรับ - จ่ายทางท่อ และทางเรือให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมและบริษัทผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรม ตามข้อ ๗ ทดสอบหาค่าความคลาดเคลื่อนของมาตรวัด(Meter Factor) ทุก ๆ ๔ เดือนในกรณีข้อ ๘.๔ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมทำการทดสอบค่าความคลาดเคลื่อนของระบบมาตรวัด ประกอบด้วย Pressure Transmitter, Temperature Transmitter, Flow Computer, Density Meter และอุปกรณ์อื่น ๆ ที่อยู่ในระบบมาตรวัดทุก ๆ๔ เดือน๑๒.๓ กรณีมาตรวัดน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่มีการจ่ายทางรถยนต์ ให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมและบริษัทผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรม ตามข้อ ๗ ทดสอบหาค่าความคลาดเคลื่อนของมาตรวัด(Meter Factor) ทุก ๆ ๖ เดือน๑๒.๔ ผู้ประกอบอุตสาหกรรมจะต้องแจ้งให้เจ้าพนักงานสรรพสามิต ผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมทราบทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงซ่อมแซมหรือปรับแต่งมาตรวัด เครื่องทดสอบ และอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อทำลายผนึกตรากรมสรรพสามิตออกและเมื่อดำเนินการเสร็จแล้วให้แจ้งกรมสรรพสามิตเพื่อทำการตรวจสอบมาตรวัด เครื่องทดสอบและอุปกรณ์อื่นที่เกี่ยวข้อง ตามวิธีการข้อ ๘ โดยคณะกรรมการตามข้อ ๖ และข้อ ๗โดยอนุโลม๑๒.๕ให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรมรายงานผลการทดสอบมาตรวัดตามข้อ ๑๒.๒ และข้อ ๑๒.๓ ให้กรมสรรพสามิตทราบทุกครั้งและหากปรากฏว่าจากผลการทดสอบไม่ได้ผลตามข้อ ๘.๓ และหรือข้อ ๘.๔ ให้ระงับการใช้มาตรวัดแล้วรายงานให้กรมสรรพสามิตทราบโดยด่วนข้อ ๑๓ ให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้ข้อ ๑๔ ผู้ที่ได้ยื่นคำขอก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับและยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาให้ถือว่าเป็นคำขอตามระเบียบนี้การดำเนินการใด ๆ ตามระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยวิธีการคำนวณปริมาณน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันโดยใช้มาตรวัดและเครื่องทดสอบพ.ศ. ๒๕๔๕ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งได้รับการอนุมัติ อนุญาตหรือผ่อนผันการดำเนินการจากกรมสรรพสามิตไว้ก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับให้เป็นอันใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะสิ้นสุดไปโดยเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาที่กำหนดไว้หรือจนกว่าจะมีคำสั่งยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐สมชาย พูลสวัสดิ์อธิบดีกรมสรรพสามิตพัชรภรณ์/จัดทำ๔กันยายน ๒๕๖๑[๑] ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๑๑๙ ง/หน้า ๕๔ (เล่มที่ ๑)/๒๔พฤษภาคม ๒๕๖๑