ระเบียบกรมการขนส่งทางบกระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถพ.ศ.๒๕๕๓ ตามที่ได้มีระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถพ.ศ. ๒๕๔๓ ลงวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๓ ไว้แล้ว นั้นโดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงชื่อหน่วยงานให้สอดคล้องกับกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการขนส่งทางบกกระทรวงคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒และสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถให้เป็นไปด้วยความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นอาศัยอำนาจตามความในข้อ ๔ (๒) และ (๓) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๗ (พ.ศ. ๒๕๓๕)ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒กรมการขนส่งทางบกจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถพ.ศ. ๒๕๕๓ข้อ ๒[๑]ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปข้อ ๓ ให้ยกเลิกระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถพ.ศ. ๒๕๔๓ข้อ ๔ บรรดาระเบียบ ข้อบังคับหรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทนข้อ ๕ ให้รองอธิบดี (ฝ่ายวิชาการ)กรมการขนส่งทางบก รักษาการตามระเบียบนี้หมวด๑บททั่วไป ข้อ ๖ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถดำเนินการตรวจสภาพรถเพื่อรับรองสภาพรถสำหรับรถที่จะต่ออายุทะเบียนหรือเสียภาษีประจำปีดังนี้(๑) รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก(๒)รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ตามประเภทที่นายทะเบียนประกาศการตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่ง ให้กระทำได้ล่วงหน้าภายในกำหนดเวลาสามเดือนก่อนวันสิ้นอายุภาษีประจำปีหรือก่อนวันครบกำหนดเสียภาษีประจำปี แล้วแต่กรณีข้อ ๗ การตรวจสภาพรถตามข้อ ๖ต้องดำเนินการภายในพื้นที่ตรวจสภาพของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถหรือตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดข้อ ๘ ภายใต้บังคับความในข้อ ๖ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถสามารถรับดำเนินการตรวจสภาพรถได้ตามขนาดน้ำหนักและประเภทของรถที่ได้รับอนุญาต ทั้งนี้ ต้องเหมาะสมกับขนาดและสมรรถนะของเครื่องตรวจสภาพรถที่ใช้งานข้อ ๙ ในการดำเนินกิจการสถานตรวจสภาพรถผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องปฏิบัติดังนี้(๑)จัดเก็บค่าบริการตรวจสภาพรถตามอัตราที่นายทะเบียนกลางให้ความเห็นชอบ(๒)จัดให้มีข้อความหรือเครื่องหมายดังต่อไปนี้ไว้ในที่ที่เห็นได้โดยชัดเจน ณสถานตรวจสภาพรถ(ก) ป้ายชื่อสถานตรวจสภาพรถ มีข้อความดังต่อไปนี้สถานตรวจสภาพรถ(ชื่อสถานตรวจสภาพรถ) โดยได้รับใบอนุญาตจัดตั้งจากกรมการขนส่งทางบกกระทรวงคมนาคม(ข) ข้อความหรือเครื่องหมายแสดงประเภท ลักษณะหรือขนาดของรถที่รับบริการตรวจสภาพและสัญลักษณ์สถานตรวจสภาพรถตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(ค) ข้อความเตือนมิให้บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าไปในบริเวณที่ทำการตรวจสภาพรถ ดังนี้ พื้นที่ตรวจสภาพรถบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องห้ามเข้า เพื่อป้องกันอุบัติเหตุอันอาจเกิดขึ้นได้ขณะทำการตรวจสภาพรถ(ง) ป้ายแสดงอัตราค่าบริการตรวจสภาพรถวันและเวลาทำงานปกติ(๓) ใช้แบบพิมพ์ใบรับรองการตรวจสภาพรถใบบันทึกการตรวจสภาพรถและใบรายงานการตรวจสภาพรถที่กรมการขนส่งทางบกจัดพิมพ์หรือตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด(๔)จัดให้มีผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถซึ่งมีคุณสมบัติตามที่กำหนดในกฎกระทรวงประจำ ณ สถานตรวจสภาพรถตลอดเวลาทำงาน(๕) แจ้งวันและเวลาทำงานปกติตามที่ระบุไว้ใน (๒)(ง) เป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานขนส่งพื้นที่ หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ก่อนวันที่เริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและทุกครั้งก่อนการเปลี่ยนแปลงวันและเวลาดังกล่าว(๖) แจ้งรายชื่อพร้อมวุฒิการศึกษาของผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถตาม(๔) และรายชื่อผู้ได้รับมอบอำนาจทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ (ถ้ามี)เป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ก่อนวันที่เริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและทุกครั้งก่อนการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลดังกล่าวพร้อมแนบหลักฐานภาพถ่ายวุฒิการศึกษาภาพถ่ายสำเนาทะเบียนบ้านและภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถนั้นด้วย(๗) ส่งตัวอย่างลายมือชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถหรือตัวอย่างลายมือชื่อผู้ได้รับมอบอำนาจทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถหรือตัวอย่างลายมือชื่อบุคคลทั้งสอง แล้วแต่กรณีและตัวอย่างเครื่องหมายหรือตราประทับประจำสถานตรวจสภาพรถประกอบด้วยชื่อ ที่อยู่และหมายเลขโทรศัพท์ของสถานตรวจสภาพรถต่อนายทะเบียน ณสำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ก่อนวันที่ปฏิบัติหน้าที่หรือให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและทุกครั้งก่อนการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคล เครื่องหมายหรือตราประทับดังกล่าว(๘) การเปลี่ยนแปลงเครื่องตรวจสภาพรถต้องแจ้งเป็นหนังสือเพื่อขอรับอนุญาตต่อนายทะเบียนณ สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่เครื่องตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่งต้องเป็นชนิดและแบบหรือรุ่นที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหรือให้ความเห็นชอบ(๙)ควบคุมดูแลให้การตรวจสภาพรถเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้องตามกฎระเบียบและประกาศที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(๑๐)ควบคุมกำกับดูแลมิให้มีการลงลายมือชื่อในใบรับรองการตรวจสภาพรถไว้ล่วงหน้าก่อนจะดำเนินการตรวจสภาพรถครบถ้วนถูกต้องตามกฎระเบียบและข้อบังคับของทางราชการแล้ว(๑๑) ไม่ชักชวนหรือแนะนำหรือยินยอมให้ผู้อื่นชักชวนหรือแนะนำให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพนำรถไปเข้ารับการตรวจซ่อมหรือปรับแต่ง ณ สถานประกอบการแห่งหนึ่งแห่งใดเว้นแต่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถจะร้องขอคำแนะนำเกี่ยวกับสถานประกอบการที่ตนจะนำรถไปใช้บริการตรวจซ่อมหรือปรับแต่ง(๑๒) ไม่อนุญาตให้บุคคลอื่นนอกจากบุคคลตาม (๔)เข้าควบคุมการตรวจสภาพรถหรือทำหน้าที่ตรวจสภาพรถ(๑๓)ควบคุมกำกับดูแลให้ผู้ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถแต่งกายสุภาพเหมาะสมกับการปฏิบัติหน้าที่ตรวจสภาพรถและติดบัตรประจำตัวตามแบบบัตรประจำตัวที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้(๑๔)อำนวยความสะดวกให้แก่เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกในการเข้าไปในสถานตรวจสภาพรถในระหว่างเวลาทำงานตามปกติเพื่อทราบข้อเท็จจริงและตรวจสอบเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสภาพรถหมวด๒การตรวจสภาพรถ ข้อ ๑๐ ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องดำเนินการตรวจสภาพรถตามกฎระเบียบประกาศ หรือคำสั่งอื่นใดที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดและต้องดำเนินการเพิ่มเติม ดังนี้(๑) ลอกลายหมายเลขตัวถังหรือหมายเลขโครงคัสซีหรือหมายเลขตัวรถติดไว้บริเวณส่วนล่างของใบรับรองการตรวจสภาพรถที่ได้ผ่านการตรวจสภาพตามข้อ๑๓ทั้งต้นฉบับและสำเนาสำหรับการรายงานผลการตรวจสภาพรถผ่านทางระบบสารสนเทศให้ดำเนินการตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด(๒) บันทึกข้อมูลการตรวจสภาพรถในแบบบันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกหรือแบบบันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์หรือบันทึกการตรวจสภาพรถด้วยระบบสารสนเทศตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด แล้วแต่กรณีข้อ ๑๑ ในการตรวจสภาพรถหากปรากฏว่าหมายเลขเครื่องยนต์หมายเลขตัวถังหรือหมายเลขโครงคัสซี หรือหมายเลขตัวรถมีร่องรอยการแก้ไขขูดลบหรือลบเลือนจนไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องได้หรือมีการแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงสภาพเครื่องอุปกรณ์หรือส่วนควบของรถให้ผิดแผกแตกต่างในสาระสำคัญ(เฉพาะกรณีรถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก) หรือมีการเปลี่ยนแปลงสีของรถหรือเปลี่ยนแปลงตัวรถหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของรถให้ผิดไปจากรายการที่จดทะเบียนไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนรถ(เฉพาะกรณีรถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์) ให้สถานตรวจสภาพรถระงับการตรวจสภาพรถนั้นเสียและแจ้งให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถนำรถไปเข้ารับการตรวจสภาพณ ที่ทำการของนายทะเบียนที่รถนั้นจดทะเบียนหรือตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดแล้วแต่กรณีข้อ ๑๒ เมื่อทำการตรวจสภาพรถเสร็จสิ้นแล้วให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถตามหลักเกณฑ์วิธีการตรวจและวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดและให้เจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถและผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถบันทึกผลการตรวจหรือบันทึกข้อบกพร่องกรณีที่รถไม่ผ่านการตรวจสภาพรถ(ถ้ามี) ไว้ในแบบบันทึกการตรวจสภาพรถพร้อมลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานสำหรับการบันทึกผลการตรวจสภาพรถผ่านทางระบบสารสนเทศให้ดำเนินการตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดข้อ ๑๓ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถออกใบรับรองการตรวจสภาพรถสำหรับรถที่ผ่านการตรวจสภาพกรณีการรับรองผลการตรวจสภาพรถผ่านระบบสารสนเทศให้ดำเนินการตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดข้อ ๑๔ การออกใบรับรองการตรวจสภาพรถตามข้อ ๑๓ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถจัดทำใบรับรองดังกล่าวเป็นสองฉบับโดยกรอกรายละเอียดข้อมูลในใบรับรองการตรวจสภาพรถตามแบบที่กำหนดให้ครบถ้วนถูกต้องและให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถขีดคร่อมพร้อมลงลายมือชื่อกำกับและประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถบนลายหมายเลขตัวถังหมายเลขโครงคัสซี หรือหมายเลขตัวรถ แล้วแต่กรณีที่ติดไว้บริเวณส่วนล่างของใบรับรองการตรวจสภาพรถทั้งต้นฉบับและสำเนาใบรับรองการตรวจสภาพรถต้นฉบับให้มอบแก่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถเพื่อนำไปติดต่อขอดำเนินการทางทะเบียนกับทางราชการสำเนาใบรับรองการตรวจสภาพรถและบันทึกการตรวจสภาพรถให้เก็บไว้ที่สถานตรวจสภาพรถเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่ตรวจสภาพข้อ ๑๕ ใบรับรองการตรวจสภาพรถตามข้อ ๑๔ต้องไม่มีการขูดลบแก้ไขและต้องประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถไว้ที่ส่วนบนของใบรับรองการตรวจสภาพรถอย่างชัดเจนกรณีที่มีการลงรายการในใบรับรองการตรวจสภาพรถผิดพลาดให้สถานตรวจสภาพรถนั้นจัดทำขึ้นใหม่ทั้งฉบับข้อ ๑๖ การใช้ใบรับรองการตรวจสภาพรถต้องเรียงลำดับตามเล่มที่และเลขที่ของใบรับรองการตรวจสภาพรถที่ได้รับจากกรมการขนส่งทางบกในกรณีที่แบบพิมพ์ใบรับรองการตรวจสภาพรถต้นฉบับหรือสำเนาสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องแจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณสำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่โดยเร็วข้อ ๑๗ รถคันใดไม่ผ่านการตรวจสภาพให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถแจ้งผลการตรวจสภาพและข้อบกพร่องของรถคันนั้นโดยจัดทำสำเนาบันทึกผลการตรวจสภาพรถซึ่งได้บันทึกข้อบกพร่องไว้แล้วมอบให้แก่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถเพื่อไว้ใช้เป็นหลักฐานในการนำรถมารับการตรวจสภาพใหม่ภายหลังที่ได้ทำการแก้ไขข้อบกพร่องนั้นแล้วข้อ ๑๘ รถที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพเมื่อทำการแก้ไขข้อบกพร่องและมาขอรับการตรวจสภาพใหม่ ให้ดำเนินการดังนี้(๑) กรณีนำรถมาขอรับการตรวจสภาพใหม่ภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพครั้งแรก ให้ตรวจสภาพเฉพาะรายการที่ต้องทำการแก้ไขเท่านั้นเว้นแต่ในกรณีที่เห็นว่ารถนั้นมีข้อบกพร่องที่อาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยในการใช้งานแม้ในรายการนั้นจะได้ผ่านการตรวจสภาพไปแล้วก็ตามก็ให้ทำการตรวจสภาพรายการนั้นใหม่ด้วย(๒) กรณีนำรถมาขอรับการตรวจสภาพใหม่เกินกว่า ๑๕วัน นับแต่วันที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพครั้งแรก ให้ทำการตรวจสภาพใหม่ทุกรายการการตรวจสภาพรถตาม (๑) และ (๒) ให้ดำเนินการตามข้อ๑๐ โดยให้แนบแบบบันทึกการตรวจสภาพรถไว้กับฉบับเดิมด้วยหมวด๓การรายงานการตรวจสภาพรถ ข้อ ๑๙ ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องจัดทำรายงานการตรวจสภาพรถโดยใช้แบบรายงานการตรวจสภาพรถตามที่กรมการขนส่งทางบกจัดพิมพ์หรือจัดทำรายงานการตรวจสภาพรถในรูปข้อมูลสารสนเทศตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดแล้วแต่กรณีกรณีการรายงานการตรวจสภาพรถด้วยเอกสารต้องประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถไว้ที่ส่วนบนของใบรายงานการตรวจสภาพรถอย่างชัดเจนทุกฉบับและให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถหรือผู้ได้รับมอบอำนาจทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถลงนามรับรองความถูกต้องโดยจัดส่งรายงานให้สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ภายในวันที่สิบของเดือนถัดไปและจัดทำสำเนาเก็บไว้ ณสถานตรวจสภาพรถสำหรับให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่จัดส่งรายงานกรณีการรายงานการตรวจสภาพรถด้วยระบบสารสนเทศต้องดำเนินการโดยทันทีเมื่อทำการตรวจสภาพรถคันนั้นเสร็จสิ้นและต้องจัดเก็บข้อมูลสำหรับให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่ตรวจสภาพประกาศณ วันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ชัยรัตน์สงวนชื่ออธิบดีกรมการขนส่งทางบก[เอกสารแนบท้าย]๑. แบบบัตรประจำตัวผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถประจำสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาต(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)ปริยานุช/ผู้จัดทำ๒๓สิงหาคม ๒๕๕๓ณัฐวดี/ตรวจ๒๓สิงหาคม ๒๕๕๓[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๙๖ ง/หน้า ๓/๑๐ สิงหาคม ๒๕๕๓