พระราชบัญญัติสงเคราะห์ผู้ประสบภัย เนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม พ.ศ. 2497พระราชบัญญัติ สงเคราะห์ผู้ประสบภัยเนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม พ.ศ. ๒๔๙๗ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๙๗ เป็นปีที่ ๙ ในรัชกาลปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรให้บุคคล หรือทายาทของบุคคลผู้ซึ่งช่วยเหลือราชการ หรือปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมาย หรือปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม ได้รับการสงเคราะห์ในเมื่อบุคคลดังกล่าวต้องประสบภัยเนื่องจากการที่กระทำไปนั้นจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้ โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้มาตรา 1 มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "พระราชบัญญัติสงเคราะห์ผู้ประสบภัย เนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม พ.ศ. ๒๔๙๗"มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปมาตรา 3 มาตรา ๓ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่กรณีที่เกิดขึ้นอันทำให้บุคคลมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญพิเศษตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการมาตรา 4 มาตรา ๔ ผู้ใดได้รับอันตรายจนพิการเสียแขนหรือขา หูหนวกทั้งสองข้าง ตาบอด หรือได้รับการป่วยเจ็บซึ่งแพทย์ที่ทางราชการรับรองได้ตรวจแล้ว และแสดงว่าถึงทุพพลภาพไม่สามารถจะใช้กำลังกายหรือความคิดประกอบอาชีพได้ตามปกติ หรือถูกประทุษร้ายจนพิการหรือทุพพลภาพ เพราะเหตุ (๑) ช่วยเหลือราชการ (๒)มาตรา 4 ปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมายจากทางราชการ (๓) ช่วยเหลือบุคคลอื่นตามหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด หรือ (๔) ปฏิบัติการตามหน้าที่มนุษยธรรม ในเมื่อการปฏิบัติการนั้นไม่ขัดกับคำสั่งโดยชอบของเจ้าพนักงาน ให้ผู้นั้นได้รับเงินสงเคราะห์ เว้นแต่การได้รับอันตรายหรือได้รับการป่วยเจ็บมาตรา 4 หรือการถูกประทุษร้ายนั้นเกิดขึ้นจากความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง หรือจากความผิดของตนเองมาตรา 5 มาตรา ๕ ให้มีกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่า "คณะกรรมการสงเคราะห์ผู้ประสบภัย" ประกอบด้วยปลัดกระทรวงการคลัง เป็นประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงกลาโหม ปลัดกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เลขาธิการทำเนียบนายกรัฐมนตรี อธิบดีกรมบัญชีกลาง เป็นกรรมการ และผู้อำนวยการกองบำเหน็จบำนาญ กรมบัญชีกลางมาตรา 5 เป็นกรรมการและเลขานุการ คณะกรรมการมีอำนาจและหน้าที่ (๑) พิจารณาพฤติการณ์ที่เกิดขึ้นว่าบุคคลจะพึงมีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้หรือไม่ (๒) กำหนดจำนวนเงินสงเคราะห์ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๗ (๓) วางระเบียบและวิธีปฏิบัติอื่น ๆ ตามที่เห็นสมควร คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการมาตรา 5 เพื่อพิจารณาเรื่องที่อยู่ในอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตามที่กำหนดไว้ใน (๑) และ (๒) ให้นำมาตรา ๖ มาใช้บังคับแก่การประชุมของคณะอนุกรรมการโดยอนุโลมมาตรา 6 มาตรา ๖ การประชุมของคณะกรรมการ ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของกรรมการทั้งหมด จึงเป็นองค์ประชุม ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุม หรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานสำหรับการประชุมคราวนั้น การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมากมาตรา 6 กรรมการคนหนึ่งมีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาดมาตรา 6 ทวิ มาตรา ๖ ทวิ การดำเนินการให้เงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้กระทำให้แล้วเสร็จภายในเก้าสิบวันนับแต่วันได้รับคำร้องขอรับเงินสงเคราะห์ ระยะเวลาดังกล่าวให้ขยายได้ครั้งละสามสิบวัน การพิจารณาคำร้องขอรับเงินสงเคราะห์ของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องและของคณะกรรมการรวมทั้งการขยายระยะเวลามาตรา 6 ทวิ ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะรัฐมนตรีกำหนดมาตรา 7 มาตรา ๗ เงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการเป็นผู้พิจารณากำหนดตามสมควรแก่เหตุการณ์และความทุพพลภาพ โดยให้จ่ายครั้งเดียวอย่างต่ำไม่น้อยกว่ารายละหนึ่งหมื่นห้าพันบาท และอย่างสูงไม่เกินรายละห้าหมื่นบาทมาตรา 8 มาตรา ๘ ในกรณีที่ผู้ได้รับอันตรายหรือได้รับการป่วยเจ็บ หรือถูกประทุษร้าย เพราะเหตุปฏิบัติการตามมาตรา ๔ ต้องถึงแก่ความตายเพราะเหตุนั้น ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดจ่ายเงินสงเคราะห์ตามที่เห็นสมควรให้แก่ทายาท หรือถ้าไม่มีทายาท ก็จ่ายให้แก่ผู้อยู่ในอุปการะของผู้นั้นมาตรา 8 ตามหลักเกณฑ์ที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการที่ใช้บังคับอยู่ในเวลานั้น ภายในวงเงินที่กำหนดไว้ในมาตรา ๗มาตรา 9 มาตรา ๙ การขอเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ต้องแสดงรายงานแพทย์ที่ทางราชการรับรอง กับรายงานแสดงเหตุที่ต้องได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บ หรือถูกประทุษร้ายนั้นด้วยมาตรา 10 มาตรา ๑๐ การร้องขอรับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ต้องกระทำภายในระยะเวลาสองปี นับแต่วันที่ผู้ร้องขอได้ทราบถึงสิทธิของตนมาตรา 11 มาตรา ๑๑ (ยกเลิก)มาตรา 12 มาตรา ๑๒ ผู้ได้รับอันตราย หรือได้รับการป่วยเจ็บ หรือถูกประทุษร้าย เพราะเหตุปฏิบัติการตามมาตรา ๔ ไม่ว่าจะมีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้หรือไม่ก็ตาม ให้มีสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลโดยรัฐบาลเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลตามความในวรรคก่อนมาตรา 12 ให้เป็นไปตามระเบียบของกระทรวงการคลังมาตรา 13 มาตรา ๑๓ ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ได้ใช้สิทธิตามพระราชบัญญัตินี้แล้ว เป็นอันหมดสิทธิที่จะได้รับเงินเลี้ยงชีพตามกฎหมายว่าด้วยการสงเคราะห์ผู้ประสบภัยเนื่องในการรบ สำหรับเหตุการณ์อันเดียวกันมาตรา 14 มาตรา ๑๔ (ยกเลิก)มาตรา 15 มาตรา ๑๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ ในปัจจุบัน นอกจากข้าราชการที่ได้รับเงินเดือนในงบประมาณประเภทเงินเดือนแล้ว ยังมีประชาชนที่ช่วยเหลือราชการ หรือบุคคลอื่นที่มีหน้าที่ปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมายอยู่อีกหลายสาขา เช่น กรรมการของสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ ก.ป.ช. ฯลฯและนอกจากนี้ยังมีผู้ที่ปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม ซึ่งถ้าบุคคลดังกล่าวนี้ต้องประสบภยันตรายจากการช่วยเหลือราชการ จากการปฏิบัติงานของชาติตามที่ได้รับมอบหมาย หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรมนั้นแล้ว ก็หามีกฎหมายหรือระเบียบแบบแผนใด ๆที่จะให้ความอบอุ่นแก่บุคคลนั้นเองหรือแก่ครอบครัวของบุคคลเหล่านั้นดุจข้าราชการไม่ ฉะนั้น เพื่อสงเคราะห์บุคคลดังกล่าวและเพื่อเป็นหลักประกันต่ออนาคตของครอบครัวของบุคคลเหล่านั้น จึงเป็นการสมควรที่จะออกกฎหมายให้การสงเคราะห์แก่บุคคลดังกล่าวและครอบครัวพระราชบัญญัติสงเคราะห์ผู้ประสบภัยเนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๒มาตรา 2 มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๐๒ เป็นต้นไปมาตรา 4 มาตรา ๔ ผู้ได้รับหรือมีสิทธิจะได้รับเงินเพิ่มตามระเบียบการเบิกจ่ายเงินเพิ่มพิเศษประจำเดือนชั่วคราว สำหรับผู้ที่ได้รับเงินในงบประมาณเบี้ยหวัดบำนาญ พ.ศ. ๒๕๐๐ ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ โดยให้รวมเงินเพิ่มพิเศษประจำเดือนชั่วคราวนั้นมาตรา 4 กับจำนวนเงินสงเคราะห์ที่ได้รับอยู่หรือมีสิทธิจะได้รับเข้าด้วยกันมาตรา 5 มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ได้ยกเลิกระเบียบเงินเพิ่มพิเศษประจำเดือนชั่วคราวสำหรับผู้ที่ได้รับเงินในงบประมาณเบี้ยหวัดบำนาญ พ.ศ. ๒๕๐๐ ซึ่งมีความใช้บังคับในการคำนวณเงินที่จ่ายให้แก่ผู้ประสบภัยเนื่องจากการช่วยเหลือราชการรวมอยู่ด้วย จึงสมควรแก้ไขกฎหมายให้รวมเงินสงเคราะห์กับเงินเพิ่มชั่วคราวเข้าด้วยกันเป็นเงินสงเคราะห์ใช้เป็นเกณฑ์เบิกจ่ายต่อไปประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๕ ลงวันที่ ๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ด้วยคณะปฏิวัติพิจารณาเห็นว่า การให้ความสงเคราะห์ประชาชนผู้ประสบภัยเนื่องจากการช่วยเหลือราชการ การปฏิบัติงานของชาติ หรือการปฏิบัติตามหน้าที่มนุษยธรรม โดยวิธีจ่ายเงินสงเคราะห์เป็นรายเดือนตามที่กฎหมายปัจจุบันได้กำหนดไว้ยังไม่เหมาะสม สมควรแก้ไขให้การพิจารณาให้ความสงเคราะห์ได้ดำเนินไปโดยรวดเร็วและให้ผู้มีสิทธิได้รับการสงเคราะห์รับเงินสงเคราะห์เป็นเงินก้อนแทนการรับเป็นรายเดือน ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่ผู้รับการสงเคราะห์มากยิ่งขึ้นมาตรา 8 ข้อ ๘ ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์ และมีสิทธิได้รับการช่วยเหลือจากรัฐบาลเช่นเดียวกับผู้รับบำนาญพิเศษอยู่แล้วก่อนวันที่ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ใช้บังคับ ให้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์เป็นรายเดือน และมีสิทธิได้รับการช่วยเหลือจากรัฐบาลต่อไป ให้ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์มาตรา 8 และมีสิทธิได้รับการช่วยเหลือจากรัฐบาลตามวรรคหนึ่งหมดสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์และหมดสิทธิได้รับการช่วยเหลือจากรัฐบาลตั้งแต่วันที่มีคำพิพากษาถึงที่สุด เมื่อ (๑) ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ หรือ (๒)มาตรา 8 เป็นบุคคลล้มละลายทุจริตตามกฎหมายว่าด้วยการล้มละลาย ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์เป็นรายเดือนตามความในวรรคหนึ่ง จะขอเปลี่ยนเป็นเงินสงเคราะห์ที่จ่ายครั้งเดียวก็ได้ โดยยื่นคำร้องขอต่อคณะกรรมการตามมาตรา ๕ ในกรณีเช่นนี้ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดจำนวนเงินสงเคราะห์ให้แก่ผู้นั้นตามมาตรา ๗มาตรา 8 และให้หักจำนวนเงินสงเคราะห์ที่ผู้นั้นได้รับเป็นรายเดือนไปก่อนออกทั้งหมด แล้วแจ้งการกำหนดจำนวนเงินสงเคราะห์ให้แก่ผู้ร้องขอทราบ ถ้าผู้ร้องขอไม่โต้แย้งภายในกำหนดเวลาตามวรรคสี่ ให้ถือว่าสิทธิรับเงินสงเคราะห์เป็นรายเดือน และสิทธิได้รับการช่วยเหลือจากรัฐบาลของผู้นั้นเป็นอันระงับไปมาตรา 8 ในกรณีที่ผู้ยื่นคำร้องขอตามวรรคสามไม่พอใจในคำวินิจฉัยของคณะกรรมการ จะถอนคำร้องขอและขอรับเงินสงเคราะห์เป็นรายเดือนต่อไปก็ได้ การถอนคำร้องขอให้กระทำภายในสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยจากคณะกรรมการมาตรา 9 ข้อ ๙ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้มาตรา 10 ข้อ ๑๐ ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป